ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ


Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական ԵԿԴ/0037/01/15
շրջանների ընդհանուր իրավասության
առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը
կայացրած դատարանի կազմը
նախագահող դատավոր` Մ. Մարտիրոսյան



ՈՐՈՇՈՒՄ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ


09 հուլիսի 2015թ. ք. Երևան



ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետ`
Վերաքննիչ դատարան/ հետևյալ կազմով`


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ս. ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ
Գ. ՄԵԼԻՔ-ՍԱՐԳՍՅԱՆ

ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Ռ.ԴԱՎՈՅԱՆԻ

ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`

ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Ա. ՄԱՆՈՒԿՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ` Ռ. ՍԻՐԵԿԱՆՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Ա. ՇԱՀՆԱԶԱՐՅԱՆԻ


դռնբաց դատական նիստում պաշտպան Մ. Ալավերդյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա վճռաբեկության կարգով քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արտաշես Ռեդիկի Շահնազարյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1/ Գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները.
Թիվ 13834013 քրեական գործը ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության /այսուհետ ՔԳՎ/ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնում հարուցվել է 2013թ. նոյեմբերի 11-ին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ՀՀ ոստիկանության կազմակերպված հանցավորության դեմ պայքարի գլխավոր վարչությունում նախապատրաստված նյութերով։
2013թ. նոյեմբերի 25-ին Արտաշես Շահնազարյանի նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը։
2013թ. նոյեմբերի 30-ին Արտաշես Ռեդիկի Շահնազարյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով այն բանի համար, որ նա, հանդիսանալով <<Մոնումենտ>> ՍՊԸ-ի տնօրենը և իր մոտ ունենալով ընկերության կնիքը, 2013թ. սեպտեմբեր ամսին, նախնական համաձայնության գալով Դավիթ Ռոբերտի Մկրտչյանի հետ, Արմեն Աղասու Ավետիսյանի կողմից օգտագործելու նպատակով կեղծել և իրացրել է, այն է` Դավիթ Մկրտչյանին է հանձնել իրավունք վերապահող պաշտոնական այլ փաստաթուղթ հանդիսացող աշխատանքի և աշխատավարձի վերաբերյալ ակնհայտ կեղծ տեղեկանք այն մասին, որ Արմեն Աղասու Ավետիսյանն աշխատում է <<Մոնումենտ>> ՍՊԸ-ում և ստանում 210.000 ՀՀ դրամ աշխատավարձ։
ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնի քննիչ Ս. Նավասարդյանը 2014թ. ապրիլի 11-ին որոշում է կայացրել վերոհիշյալ քրեական գործի վարույթը կարճելու, Արմեն Աղասու Ավետիսյանի, Դավիթ Ռոբերտի Մկրտչյանի և Արտաշես Ռեդիկի Շահնազարյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին` հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ։ Վերջիններիս նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը վերացվել է։
Այդ որոշումը ՀՀ գլխավոր դատախազի 2014թ. օգոստոսի 08-ի որոշմամբ վերացվել է և ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազի 2014թ. օգոստոսի 19-ի թիվ 55/1451քր-13 գրությամբ վերոհիշյալ քրեական գործն ուղարկվել է ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժին` քրեական գործի վարույթը վերսկսելու և նախաքննությունը շարունակելու նպատակով։
ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնի քննիչը 2014թ. օգոստոսի 22-ին որոշումներ է կայացրել թիվ 13834013 քրեական գործը վարույթ ընդունելու և այդ գործով կարճված վարույթը վերսկսելու մասին։
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչի 2015թ. փետրվարի 24-ի որոշմամբ թիվ 13834013 քրեական գործից Արտաշես Ռեդիկի Շահնազարյանի վերաբերյալ մասն անջատվել է և դրան շնորհվել է թիվ 13834013/1 համարը։
2015թ. փետրվարի 27-ին թիվ 13834013/1 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան /այսուհետ` Դատարան/, 2015թ. մարտի 3-ին ստացվել և նույն օրն ընդունվել է Դատարանի վարույթ:
Դատաքննությունն անց է կացվել արագացված կարգի կիրառմամբ:
Դատարանի 21.04.2015 թվականի դատավճռով Արտաշես Ռեդիկի Շահնազարյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և դատապարտվել է տուգանքի` նվազագույն աշխատավարձի ութհարյուրապատիկի` 800.000 /ութ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումարի չափով։
Խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Վճռվել է` դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, նախաքննության մարմնի 2015թ. փետրվարի 20-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված տեղեկանքը պահել քրեական գործի հետ միասին։
Դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ 29.05.2015 թվականին վերաքննիչ բողոք է բերել հանրային պաշտպան Մ. Ալավերդյանը:
Թիվ ԵԿԴ/0037/01/15 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարանի դատավոր Մ. Պետրոսյանին և կոլեգիալ կազմում ընդգրկված դատավորներին է հանձնվել 09.06.2015 թվականին և Վերաքննիչ դատարանի 10.06.2015 թվականի որոշմամբ` վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ:

2/ Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
Ըստ պաշտպան Մ. Ալավերդյանի վերաքննիչ բողոքի` Դատարանը 21.04.2015 թվականի թիվ ԵԿԴ/0037/01/15 դատավճռով ամբաստանյալ Ա. Շահնազարյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի չի առել վերջինիս պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, Ա. Շահնազարյանի դերը կատարված հանցանքի մեջ, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը: Թեև դատավճռով Դատարանն անդրադարձել է նշված հանգամանքները գնահատելու անհրաժեշտության հարցին, սակայն դրանք գնահատել է ըստ էության միայն պատատեսակ ընտրելիս, իսկ տուգանք տեսակի պատժի` տվյալ հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավելագույն չափ նշանակելու որոշումը որևէ կերպ չի պատճառաբանել ու հիմնավորել:
Բողոքաբերը վկայակոչելով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի Պ. Բայրամյանի վերաբերյալ 01.06.2007 թվականի թիվ ՎԲ-84/07 նախադեպային որոշմամբ արատահայտված իրավական դիրքորոշումներին, հղում կատարելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների պահանջներին, գտել է, որ դատական ակտը արդարացի չէ, քանի որ այն չի համապատասխանում ամբաստանյալ Ա. Շահնազարյանի կատարած հանցանքի ծանրությանը և հանցավորի անձնավորությանը: Թեև Դատաևրանը կայացված դատական ակտում նշել է, որ Ա. Շահնազարյանի կոզղմից միջին ծանրության հանցագործություն կատարած լինելը և դրա` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, այն, որ Ա. Շահնազարյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել, նախաքնության ընթացքում տվել է ինքնախոստովանական ցուցմունքներ, սակայն դրանց թվարկումը կրել է ձևական բնույթ և Դատարանը չի ղեկավարվել վերը նշված սկզբունք-նորմերի պահանջներով:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 376-րդ, 376.1-րդ, 385-րդ և 394-րդ հոդվածներով, Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է` բեկանել և փոփոխել Դատարանի թիվ ԵԿԴ/0037/01/15 քրեական գործով 21.04.2015 թվականի դատավճիռը` Արտաշես Ռեդիկի Շահնազարյանի նկատմամբ նշանակված պատժի չափի մասով` վերջինիս նկատմամբ նշանակելով տուգանքի առավել նվազ չափ:

3/.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումները.
Վերաքննիչ դատարանը ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, լսելով պաշտպանական կողմի հիմնավորումները վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ, դատախազի պատասխանը, ներկայացված վերաքննիչ բողոքի հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, հանգում է այն հետևության, որ պաշտպան Մ. Ալավերդյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Վերաքննիչ դատարանը վերաքննիչ բողոքում բարձրացված և վերլուծման ենթակա հարցերին անդրադառնալուց առաջ անհրաժեշտ է համարում արձանագրել հետևյալը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
<<Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում>>:
Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն`
<<Վերաքննիչ դատարանում բողոքի քննության ժամանակ առաջին ատյանի դատարանում հաստատված փաստական հանգամանքներն ընդունվում են որպես հիմք, բացառությամբ այն դեպքի, երբ բողոքում վիճարկվում է որևէ փաստական հանգամանք և վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն եզրակացության, որ տվյալ փաստական հանգամանքի վերաբերյալ եզրակացության հանգելիս առաջին ատյանի դատարանն այն ճիշտ չի գնահատել>>:
Ամբաստանյալ Ա. Շահնազարյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքը կատարելը և նրա մեղքը դատավարության որևէ մասնակցի կողմից չի վիճարկվում:
Չի վիճարկվում նաև առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով հաստատված ճանաչված որևէ փաստական հանգամանք, պաշտպանը` միայն պատճառաբանելով, որ ամբաստանյալ Ա. Շահնազարյանի նկատմամբ Դատարանը որպես պատիժ նշանակել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված տուգանք պատժատեսակի առավելագույն չափը` 800.000 ՀՀ դրամի չափով, Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է վերջինիս նկատմամբ նշանակված տուգանքի չափը փոփոխել` նշանակելով տուգանքի առավել նվազ չափ:
Նկատի առնելով վերոգրյալը` Վերաքննիչ դատարանն ամբաստանյալ Արտաշես Ռեդիկի Շահնազարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղսագրված հանցանքի հիմնավորվածությունը քննության առարկա չի դարձնում:
Սույն գործով Վերաքննիչ դատարանի առջև բարձրացված իրավական հարցը հետևյալն է. արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի պահպանման տեսանկյունից հիմնավորված և պատճառաբանվա՞ծ են արդյոք Ա. Շահնազարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված տուգանք պատժատեսակի առավել խիստ պատժաչափ նշանակելու վերաբերյալ առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները:
Պատիժ նշանակելը քրեական գործերով արդարադատության իրականացման կարևոր և պատասխանատու բաղադրամասերից է, ուստի օրենսդրի կողմից մեծապես կարևորվում է յուրաքանչյուր դեպքում անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս քրեաիրավական նորմերով ամրագրված արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի պահպանումը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն`
<<Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
<<Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող <<պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները>>:
Շարադրված հոդվածների բովանդակային վերլուծությունից երևում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված` սոցիալական արդարությունը վերականգնելու նպատակը բխում է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքն ամրագրած` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի բովանդակությունից: Մասնավորապես, նշված հոդվածի այն պահանջից, ըստ որի` հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԵԿԴ/0042/01/11, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում:
Նշված որոշումներում Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն` պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
Սույն քրեական գործով կայացված դատական ակտի ուսումնասիրությունից երևում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրվող ամբաստանյալ Արտաշես Ռեդիկի Շահնազարյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս Դատարանն արձանագրել է, որ հաշվի է առնում վերջինիս կողմից կատարած հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները, մասնավորապես այն, որ ամբաստանյալ Ա. Շահնազարյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել, նախաքննության ընթացքում տվել է ինքնախոստովանական ցուցմունքներ և չարձանագրելով ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող որևէ հանգամանք, վերջինիս նկատմամբ նշանակել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված տուգանք պատժատեսակի առավելագույն չափը` նվազագույն աշխատավարձի ութհարյուրապատիկի` 800.000 /ութ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումարի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսդրության պատժի նշանակումը կանոնակարգող իրավադրույթների համատեքստում քննության առնելով ամբաստանյալ Ա. Շահնազարյանի նկատմամբ նշանակված պատժի հարցը, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված պատիժներից նվազ խիստ տեսակը` տուգանք պատժատեսակը, իրավացիորեն հանգել է ճիշտ հետևության, սակայն դատավճռում Ա. Շահնազարյանի արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի մասին նշումն իր արտացոլումը չի գտել Դատարանի կողմից նշանակած պատժաչափի հարցում, ինչպես նաև ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս բազմակողմանի ստուգման ու պատշաճ գնահատության չի ենթարկել գործի բոլոր հանգամանքները, մասնավորապես` ամբաստանյալ Ա. Շահնազարյանի անձը բնութագրող տվյալներն ամբողջությամբ, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, բացի այդ, Դատարանը քննության առարկա չի դարձրել, չի հիմնավորել և չի պատճառաբանել, թե ինչու վերջինիս նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված տուգանք պատժատեսակի առավել նվազ չափը չի կարող ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներ:
Վերաքննիչ դատարանն ամբաստանյալ Ա. Շահնազարյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննելիս, սույն գործում առկա, օբյեկտիվ, գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա գալիս է համոզման, որ վերջինիս ուղղվելը հնարավոր է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված տուգանք պատժատեսակի առավել նվազ չափը նշանակելու ձևով:
Վերաքննիչ դատարանը նման հետևության հանգում է` հիմնվելով Ա. Շահնազարյանի կողմից կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` արդարության և պատասխանատվության անհատական սկզբունքներին համապատասխան:
Ամբաստանյալ Ա. Շահնազարյանի կողմից կատարած հանցագործությունը` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` դասվում է միջին ծանրության հանցագործությունների շարքին, վերջինս համարվում է դատվածություն չունեցող անձ /հատոր 1-ին, գ.թ. 17/, թիվ 10 տեղամասի լիազոր ներկայացուցիչ Կիրակոսյանի կողմից տրված բնութագրի համաձայն` բնակության վայրից բնութագրվում է բացառապես դրական կողմերով /հատոր 3-րդ, գ.թ. 30/, առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել, դեպքի կապակցությամբ ի սկզբանե տվել է ինքնախոստովանական ցուցմունքներ, անկեղծորեն զղջացել է կատարածի համար:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման տեսանկյունից կարևոր է նաև հանցավորի դրսևորած վարքագիծը` կատարած հանցագործությունից հետո:
Սույն քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ Ա. Շահնազարյանը իրեն մեղսագրված հանցանքը կատարել է 2013 թվականի սեպտեմբեր ամսին, և վերջինս մինչ այսօր` շուրջ 1 տարի 10 ամիս գտնվելով ազատության մեջ, դրսևորել է պատշաճ վարքագիծ և իր գործողություններով նպաստել է իր կողմից կատարված հանցանքն ամբողջությամբ բացահայտելուն:
Ամբաստանյալ Ա. Շահնազարյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող որևէ հանգամանք Վերաքննիչ դատարանը չի արձանագրում:
Վերոգրյալից հետևում է, որ ամբաստանյալ Ա. Շահնազարյանի անձը բնութագրող, այդ թվում` պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող վերոգրյալ տվյալների գնահատումն իրենց համակցության մեջ հնարավորություն են տալիս վերջինիս դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող անձ, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ որպես կոնկրետ անձ` իր անհատական հատկանիշներով, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս և էական նշանակություն ունեն դատարանի կողմից նրա նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի, այնպես էլ պատժաչափի հարցերը որոշելիս:
Վերոգրյալ հիմքերի առկայության պայմաններում, Վերաքննիչ դատարանը վերլուծության և օբյեկտիվ գնահատության ենթարկելով սույն քրեական գործի նյութերը, մասնավորապես` ամբաստանյալ Արտաշես Շահնազարյանի կողմից կատարած հանցանքի բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, անձը բնութագրող, այդ թվում` պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող վերոշարադրյալ բոլոր հանգամանքներն իրենց համակցությամբ, նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, հանգում է այն հետևության, որ վերոգրյալ հանգամանքներն իրենց համակցությամբ ողջամտորեն նվազեցնում են ամբաստանյալ Ա. Շահնազարյանի կողմից կատարած հանցանքի` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, որի պայմաններում Ա. Շահնազարյանի նկատմամբ պետք է նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված տուգանք պատժատեսակի առավել նվազ չափը, որով սույն քրեական գործով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակների իրականացմանը, արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը, այն բխում է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով ամբաստանյալ Ա. Շահնզարյանի նկատմամբ նշանակված պատիժն անարդարացի է` ակնհայտ խիստ լինելու պատճառով, այն չի համապատասխանում հանցագործության ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին, ինչը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ, 399-րդ հոդվածների հիման վրա Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015 թվականի ապրիլի 21-ի դատավճիռն` ամբաստանյալ Ա. Շահնազարյանի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով փոփոխելու հիմք է հանդիսանում:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ, 394-րդ, 395-րդ, 399-րդ և 402-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Պաշտպան Մ. Ալավերդյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015 թվականի ապրիլի 21-ի դատավճիռն Արտաշես Ռեդիկի Շահնազարյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, փոփոխել Ա. Շահնազարյանի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով:
Արտաշես Ռեդիկի Շահնազարյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և դատապարտել տուգանքի` 450.000 /չորս հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
Ամբաստանյալ Ա. Շահնազարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին, պահպանել` մինչև սույն որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարանին` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ


ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ս. ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ


Գ. ՄԵԼԻՔ-ՍԱՐԳՍՅԱՆ