ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
ԵԿԴ/0032/01/15
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

09 հունիսի 2015 թվական ք.Երևան

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`

նախագահող դատավոր` Հ.ՏԵՐ-ԱԴԱՄՅԱՆ
դատավորներ` Ա.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
Մ.ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆ

քարտուղարությամբ` Մ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ

մասնակցությամբ`
մեղադրող` Տ.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ
ամբաստանյալ` Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԻ
պաշտպան` Կ.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԻ

դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կարգով քննության առնելով ամբաստանյալ Արման Արտուշի Խաչատրյանի վերաքննիչ բողոքը` իր վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի մարտի 27-ի դատավճռի դեմ,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց
ԳՈՐԾԻ ԴԱՏԱՎԱՐԱԿԱՆ ՆԱԽԱՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆԸ

1. ՀՀ Ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Կենտրոնականի քննչական բաժնի քննիչ Վ.Բադալյանի 2014 թվականի սեպտեմբերի 29-ի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 13804514 քրեական գործը:
2. ՀՀ Ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Կենտրոնականի քննչական բաժնի քննիչ Վ.Բադալյանի 2014 թվականի սեպտեմբերի 30-ի որոշմամբ Արման Արտուշի Խաչատրյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրությունը չհեռանալու մասին:
3. Նախաքննական մարմնի 2014 թվականի հոկտեմբերի 06-ի որոշմամբ Արման Արտուշի Խաչատրյանին մեղադրանք է առաջադրվել և վերջինս ներգրավվել է որպես մեղադրյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
4. Նախաքննական մարմնի 2015 թվականի փետրվարի 22-ի որոշմամբ Արման Արտուշի Խաչատրյանին առաջադրված մեղադրանքի ծավալը փոփոխվել և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
5. 2015 թվականի փետրվարի 27-ին թիվ 13804514 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արման Արտուշի Խաչատրյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան /այսուհետ` առաջին ատյանի դատարան/:
6. Առաջին ատյանի դատարանն իր 2015 թվականի փետրվարի 27-ի որոշմամբ քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արման Արտուշի Խաչատրյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ընդունել է վարույթ, իսկ 2015 թվականի մարտի 03-ի որոշմամբ վերոնշյալ քրեական գործը նշանակել է դատական քննության 2015 թվականի մարտի 12-ին, ժամը 10.00-ին:
7. Առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի մարտի 27-ի դատավճռով Արման Արտուշի Խաչատրյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և դատապարտվել է կալանքի 1 /մեկ/ ամիս ժամկետով, որը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում` պատժի սկիզբը հաշվելով կալանավորման պահից:
Դատավճռով որոշվել է խափանման միջոց ընտրված ստորագրությունը չհեռանալու մասին թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատավճռով որոշվել է նաև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, 2015 թվականի հունվարի 28-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված 0.1092 գրամ քաշով <<Դեզոմորֆին>> տեսակի թմրամիջոցը ոչնչացնել:
8. Առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի մարտի 27-ի դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է բերել ամբաստանյալ Ա.Խաչատրյանը:
Վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ գրավոր պատասխան չի ստացվել:
9. Ամբաստանյալ Արման Արտուշի Խաչատրյանի վերաքննիչ բողոքը Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է 2015 թվականի ապրիլի 27-ին:
Քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արման Արտուշի Խաչատրյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է 2015 թվականի մայիսի 08-ին:
10. Վերաքննիչ դատարանն իր 2015 թվականի մայիսի 08-ի որոշմամբ ամբաստանյալի վերաքննիչ բողոքն ընդունել է վարույթ և քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արման Արտուշի Խաչատրյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, նշանակել է վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կարգով քննության 2015 թվականի հունիսի 01-ին, ժամը` 12.00-ին, Երևան քաղաքում:

ԳՈՐԾԻ ՓԱՍՏԱԿԱՆ ՀԱՆԳԱՄԱՆՔՆԵՐԸ

11. Արման Արտուշի Խաչատրյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, գործելով չպարզված հանգամանքներում, առանց իրացնելու նպատակի ապօրինի ձեռք է բերել և իր մոտ պահել «DISCARD AFTER USE VM» գրառմամբ, 6մլ ծավալով մեկանգամյա օգտագործման համար նախատեսված ներերկիչում զգալի չափի` 0.1092 գրամ դեզոմորֆին տեսակի թմրամիջոց, որը 2014 թվականի սեպտեմբերի 14-ին, ժամը 00։50-ի սահմաններում Երևան քաղաքի «Ագրարային» համալսարանի մոտ գտնվող այգում նկատելով Ոստիկանության աշխատակիցներին դեն է նետել, ինչն էլ հայտնաբերվել է ՀՀ Ոստիկանության ՊՊԾ գնդի 1-ին գումարտակի և Կենտրոնականի բաժնի ԱԳ բաժանմունքի աշխատակիցների կողմից և ներկայացվել է ՀՀ Ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին։

ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ԲՈՂՈՔԻ ՀԻՄՔԵՐԸ, ՀԻՄՆԱՎՈՐՈՒՄՆԵՐԸ ԵՎ ՊԱՀԱՆՋԸ

Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
12. Ամբաստանյալ Արման Խաչատրյանը վերաքննիչ բողոքով խնդրել է բեկանել առաջին ատյանի դատարանի 27.03.2015թ. դատավճիռը և իր նկատմամբ նշանակել ավելի մեղմ պատիժ կամ առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառել:
Ի հիմնավորումն իր վերաքննիչ բողոքի` ամբաստանյալ Ա.Խաչատրյանը մասնավորապես բերել է հետևյալ փաստարկներն ու հիմնավորումները.
13. Ըստ ամբաստանյալ Ա.Խաչատրյանի` առաջին ատյանի դատարանն իր նկատմամբ նշանակել է ակնհայտ խիստ պատիժ, որը չի համապատասխանում իր անձին և իր կատարած հանցանքի ծանրությանը:
Ամբաստանյալ Ա.Խաչատրյանը վերաքննիչ բողոքում նշել է նաև այն մասին, որ պատիժ նշանակելիս անտեսվել և հաշվի չեն առնվել այն հանգամանքները, որ ինքը վատառողջ է, խնամքին են երկու անչափահաս երեխաները, ուստի իր կալանքի տակ գտնվելու պայմաններում ընտանիքը կհայտնվի ծանր պայմաններում, իսկ իր առողջական վիճակն էլ ավելի կվատթարանա:

ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ԴԱՏԱՐԱՆԻ ՊԱՏՃԱՌԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐՆ ՈՒ ԵԶՐԱՀԱՆԳՈՒՄԸ

Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքում նշված հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերանայելով դատավճիռը, լսելով պաշտպանության կողմի հիմնավորումները, մեղադրող Տ.Պողոսյանի պատասխանը, ուսումնասիրելով և գնահատության ենթարկելով գործով ձեռք բերված ապացույցները, հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Արման Արտուշի Խաչատրյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, իսկ առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի մարտի 27-ի դատավճիռը թողնել անփոփոխ` հետևյալ պատճառաբանությամբ.

Նշանակված պատժի համապատասխանությունը
կատարված հանցանքի ծանրությանը և ամբաստանյալ Ա.Խաչատրյանի անձին

14. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` գտնելով, որ դատավճռում նշանակված պատիժն անարդարացի է ակնհայտ խիստ կամ մեղմ լինելու պատճառով, չի համապատասխանում հանցագործության ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին, վերաքննիչ դատարանը մեղմացնում կամ խստացնում է պատիժը` ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով:
Իսկ նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանն ամբաստանյալի նկատմամբ կարող է նշանակել առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով նախատեսվածից ավելի խիստ պատիժ միայն այն դեպքում, երբ տվյալ հիմքով բողոք է բերել դատախազը, ինչպես նաև տուժողը և նրա ներկայացուցիչը:
15. Սույն գործով վերաքննիչ բողոք է բերել ամբաստանյալ Արման Արտուշի Խաչատրյանը, ով խնդրել է իր նկատմամբ նշանակել առաջին ատյանի դատավճռով նշանակված պատժից ավելի մեղմ պատիժ կամ առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառել:
16. Առաջին ատյանի դատարանում, մինչև դատաքննությունն սկսելն ամբաստանյալ Արման Խաչատրյանը միջնորդել է դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով և հայտարարել, որ միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված կարգով դատաքննություն անցնացնելու հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ:
17. Ընդհանուր իրավասության դատարանը համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3751-րդ և 3752-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմանները, հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները` գտել է, որ ամբաստանյալ Արման Արտուշի Խաչատրյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցավոր արարք, և որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին:
18. Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375-րդ հոդվածի 5-րդ մասի` դատարանն արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելիս քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված ապացույցների հետազոտություն չի կատարում: Սակայն ուսումնասիրում է ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները:
19. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածն ամրագրել է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքը: Պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դրսևորվում է օրենքով նախատեսված մի շարք պահանջներով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի դրույթները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` պատիժն արդարացի է, եթե համապատասխանում է հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար է անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ մասը սահմանում է, որ պատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:
Պատիժ նշանակելիս հանցավորի նկատմամբ անհատական մոտեցումն անհրաժեշտ է, որպեսզի դատարանը պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս համոզվի, որ դրանով կհասնի պատժի նպատակներին: Իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Դրանք հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և բնույթի, հանցավորի անձնավորության մասին և յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատականացնել պատիժը:
20. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3753-րդ հոդվածի 6-րդ մասի` Դատարանը արագացված կարգով դատական քննության արդյունքում մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ, որը չի կարող գերազանցել կատարված հանցագործության համար նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը, իսկ եթե առավել խիստ պատժի երկու երրորդը փոքր է տվյալ հանցագործության համար նախատեսված առավել մեղմ պատժից` ապա առավել մեղմ պատիժը:
21. Այս առումով վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում փաստել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով պատիժ է նախատեսված կալանք՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկում՝ առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով:
22. Գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ առաջին ատյանի դատարանը 2015 թվականի մարտի 27-ի դատավճռով որոշել է. <<Ամբաստանյալ Արման Արտուշի Խաչատրյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել կալանքի 1 /մեկ/ ամիս ժամկետով, որը պետք է կրի ՀՀ արդարադատության նախարարության համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում, պատժի սկիզբը հաշվելով կալանավորման պահից։
Խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, 2015թ. հունվարի 28-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, 0,1092 գրամ քաշով «Դեզոմորֆին» տեսակի թմրամիջոցը ոչնչացնել։…:>>:
23. Ամբաստանյալ Արման Արտուշի Խաչատրյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, առաջին ատյանի դատարանը դատավճռի <<Դատարանի իրավական վերլուծությունները>> բաժնում մասնավորապես նշել և պատիժ նշանակելիս հաշվի է առել հետևյալը. <<Դատարանը հաշվի է առնում /…/ ամբաստանյալ Արման Արտուշի Խաչատրյանի կողմից ոչ մեծ ծանրության հանցագործություն կատարած լինելը և դրա` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, այն, որ ամբաստանյալին մեղսագրվող, առանց իրացնելու նպատակի պատրաստված և իր մոտ պահված, «դեզոմորֆին» տեսակի թմրամիջոցի 0.1092 գրամ քաշով չափաբաժինն առավել մոտ է «Թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը» սահմանող ՀՀ քրեական օրենսգրքի թիվ 1 հավելվածի 30-րդ կետում նշված, թմրամիջոցի այդ տեսակի համար սահմանված զգալի չափի /0.05-0.5 գրամ/ նվազագույն սահմանին։ Միաժամանակ դատարանը հաշվի է առնում Ա. Խաչատրյանի կողմից թմրամիջոց բազմիցս գործածելու մասին վկայող, ձախ արմնկային, աջ և ձախ աճուկային շրջաններում բազմիցս կատարված ներարկումների հետքերի առկայությունը։
Դատարանը հաշվի է առնում նաև հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, այն, որ Ա. Խաչատրյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել, տալով ինքնախոստովանական ցուցմունքներ` անկեղծորեն զղջում է կատարածի համար։ Դատարանը հաշվի է առնում նաև խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը։ Վերոհիշյալը համադրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող հանգամանքի` վատառողջ լինելու, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքի` պատիժ նշանակելու պահին նրա խնամքին մինչև տասնչորս տարեկան երկու երեխաների /Էդգար Արմանի Խաչատրյանը (ծնված` 2005թ. օգոստոսի 09-ին) և Արմեն Արմանի Խաչատրյանը (ծնված` 2006թ. նոյեմբերի 01-ին)/ առկայության հետ, հաշվի առնելով նաև պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը` դատարանը գտնում է, որ Արման Արտուշի Խաչատրյանն իր կատարած` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի այդ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել մեղմ պատժի` կալանքի ձևով, որի միջոցով հնարավոր կլինի ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները…:>>:
24. Փաստորեն, առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Արման Խաչատրյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, պատժի տեսակը և չափը որոշելիս հաշվի է առել ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի 5-րդ, 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված իրավադրույթները, հանգել է ճիշտ հետևության և վերջինիս նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով պատիժ է նշանակել կալանք` 1 /մեկ/ ամիս ժամկետով:
25. Քննության առնելով պատժի հարցը, վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության, որ ընդհանուր իրավասության դատարանը, պահպանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները, ամբաստանյալ Արման Արտուշի Խաչատրյանի նկատմամբ նշանակել է պատիժ, որը համապատասխանում է վերջինիս կատարած հանցանքի ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին և, որ ամբաստանյալի վերաքննիչ բողոքում նշված փաստարկներն արդեն իսկ հաշվի են առնվել առաջին ատյանի դատարանի կողմից և դրանք նշանակված պատիժը մեղմացնելու հիմք չեն հանդիսանում:

Ամբաստանյալ Արման Արտուշի Խաչատրյանի նկատմամբ
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման անհնարինությունը

26. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <<Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:>>:
Փաստորեն պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց ռեալ /իրական/ պատիժ նշանակելու դատապարտյալի ուղղվելու հնարավորության մասին: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. <<Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:>>:
Չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը: /տես` Ս. Մարգարյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2008 թվականի հոկտեմբերի 31-ի ԵԿԴ/0034/01/08 որոշումը/
27. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով ամրագրված` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու չափանիշները սպառիչ չեն: Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, համաձայն որի` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
Այլ կերպ` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի` սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը: /տես` Գ. Մարտիրոսյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2008 թվականի փետրվարի 1-ի ՎԲ-/01/08 որոշումը/
28. Անձի նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված հարցերին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է մի շարք որոշումներում, <<…որոնցում հայտնել և վերահաստատել է իրավական դիրքորոշում այն մասին, որ, չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, այնուհանդերձ, դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը:
Դատարանի կողմից նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության վտանգավորության աստիճանին ու բնույթին: Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար կարևոր նշանակություն ունեն հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, մեղքի ձևը, հանցավորի կողմից այդ հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը…>>: /տես` ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի հուլիսի 23-ի ԵԷԴ/0138/01/09 որոշումը, ինչպես նաև ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի դեկտեմբերի 23-ի ԵԿԴ/0126/01/10 որոշումը/
29. ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, իր 2009 թվականի նոյեմբերի 26-ի ԵԿԴ/0098/01/09 որոշմամբ նշել է հետևյալը. <<Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը (տես Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատատարնի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը:)…>>:
30. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
<<1. Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`…
6/ ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար.
7/ ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ.
8/ ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը…>>
31. Գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Արման Արտուշի Խաչատրյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս հաշվի է առել սույն որոշման 23-րդ կետում արձանագրված հանգամանքները` նկատի ունենալով, որ դրանք բնութագրում են ինչպես կատարված հանցանքը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը, հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին, քանի որ դրանց գնահատմամբ է հնարավոր սույն գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս:
32. Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով Արման Արտուշի Խաչատրյանի նկատմամբ առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակների իրացվելիության հարցերը, նկատի ունենալով ամբաստանյալի կատարած հանցանքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, դրա ծանրության աստիճանը, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, այն է` խնամքին մինչև 14 տարեկան երկու երեխաների առկայությունը, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, ամբաստանյալի կատարած գործողությունների վտանգավորության աստիճանը, հանցագործության կատարման հանգամանքները, սույն որոշման 11-րդ կետում շարադրված փաստական տվյալների պայմաններում բացառում է Արման Խաչատրյանի նկատմամբ 1 /մեկ/ ամիս ժամկետով կալանքի ձևով դատավճռով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հնարավորությունը և չունի համոզվածություն, վստահություն, առանց ռեալ /իրական/ պատիժ նշանակելու ամբաստանյալների ուղղվելու հնարավորության մասին:
33. Վերաքննիչ դատարանը վերոգրյալի հիման վրա գալիս է հետևության, որ ամբաստանյալի վերաքննիչ բողոքում նշված, ինչպես նաև Վերաքննիչ դատարանում` դատաքննության ժամանակ, պաշտպանության կողմի հայտնած փաստարկներն արդեն իսկ հաշվի են առնվել առաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս, ուստի դրանք հիմք չեն կարող դառնալ ամբաստանյալ Արման Արտուշի Խաչատրյանի նկատմամբ դատավճռով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար:
34. Այսինքն, Վերաքննիչ դատարանը նույնպես հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Արման Խաչատրյանն իր կատարած հանցանքի համար ենթակա է պատժի, որ նա պետք է կրի իր նկատմամբ առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով կալանքի ձևով նշանակված պատիժը, որով ապահովվում է սոցիալական արդարության արդյունավետ իրականացումը և պատժի նպատակների իրագործումը:
35. Այսպիսով, վերոգրյալի հիման վրա վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի մարտի 27-ի դատավճիռն օրինական է, հիմնավորված և պատճառաբանված, այն բեկանելու և փոփոխելու հիմքեր չկան, իսկ ամբաստանյալ Արման Խաչատրյանի վերաքննիչ բողոքի եզրահանգումներն ու փաստարկներն անհիմն են, ուստի վերջինիս վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել` առաջին ատյանի դատարանի վերոնշյալ դատավճիռը թողնելով օրինական ուժի մեջ:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ և 402-րդ հոդվածներով, վերաքննիչ քրեական դատարանը

ՈՐՈՇԵՑ

1. Ամբաստանյալ Արման Արտուշի Խաչատրյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել:
2. Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի մարտի 27-ի դատավճիռը` Արման Արտուշի Խաչատրյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, թողնել օրինական ուժի մեջ:
3. Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան հրապարակման պահից` մեկամսյա ժամկետում:

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն

ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է`

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Հ.ՏԵՐ-ԱԴԱՄՅԱՆ