Հիմնական

Գործի համար: ԵԿԴ/0030/01/15
Վիճակագրական տողի համար : 8.21

Պատասխանող

Արտակ Գրիգորյան Յուրիի
Արտակ Գրիգորյան

Դատավոր

Կենտրոն և Նորք-Մարաշ

Մնացական Մարտիրոսյան

Դատավոր

Կենտրոն և Նորք-Մարաշ

Մնացական Մարտիրոսյան

Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն: Արտակ Գրիգորյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա ապօրինի կերպով կրել է հարվածող-փշրող սառը զենքերի շարքին դասվող արհեստագործական եղանակով պատրաստված մետաղյա կռփազենք, որը ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնի վարչական շենքի վերելակի մեջ հայտնաբերվել է ոստիկանության աշխատակիցների կողմից:
Դատարան Օր Ժամ Դատարանի դահլիճի համար Ստատուս Որոշում Այլ նշումներ
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ 2015-05-14 15:00 4 Կայացել է
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ 2015-04-28 10:00 4 Կայացել է
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ 2015-04-14 10:00 4 Նշանակվել է դատական նիստ
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ 2015-04-02 12:00 4 Նշանակվել է դատական նիստ
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ 2015-04-01 10:00 4 Նշանակվել է դատական նիստ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՔՐԵԱԿԱՆ ԳՈՐԾԻ ՎԱՐՈՒՅԹԸ ՎԵՐՍԿՍԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

2015թ. մայիսի 11-ին Երևանում,

Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի դատավոր Մ. Մարտիրոսյանս, ուսումնասիրելով ԵԿԴ-0030/01/15 (13806514) քրեական գործի նյութերն ըստ մեղադրանքի Արտակ Յուրիի Գրիգորյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց Ի

Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի վարույթում է գտնվում ԵԿԴ-0030/01/15 (13806514) քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արտակ Յուրիի Գրիգորյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով։
Ամբաստանյալ Արտակ Յուրիի Գրիգորյանին նախաքննության մարմնի կողմից մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով հետևյալ արարքի համար. «որ նա ապօրինի կերպով կրել է հարվածող-փշրող սառը զենքերի շարքին դասվող արհեստագործական եղանակով պատրաստված մետաղյա կռփազենք, որը 2014թ-ի սեպտեմբերի 20-ին ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնի վարչական շենքի վերելակի մեջ հայտնաբերվել է ոստիկանության աշխատակիցների կողմից։»։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015թ. ապրիլի 28-ի որոշմամբ ամբաստանյալ Արտակ Յուրիի Գրիգորյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը փոփոխվել է, նրա նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը և հայտարարվել է նրա հետախուզումը` ամբաստանյալի թաքնվելու պատճառով։ Որոշման կատարումը հանձնարարվել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժնի պետին և ՀՀ արդարադատության նախարարության «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկի պետին։
Դատարանի նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ քրեական գործի վարույթը կասեցվել է մինչև ամբաստանյալին հայտնաբերելը։
2015թ. մայիսի 11-ին դատարան է ստացվել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժնի պետի 2015թ. մայիսի 9-ի թիվ 30/7246 գրությունը, որի համաձայն` հետախուզման մեջ գտնվող Արտակ Յուրիի Գրիգորյանը հայտնաբերվել և տեղափոխվել է ՀՀ արդարադատության նախարարության «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկ։
Նկատի ունենալով, որ քրեական գործի վարույթի կասեցման հիմք ծառայած հանգամանքը` ամբաստանյալի թաքնվելը վերացել է և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ հոդվածի 5-րդ մասով,

Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ի

1. ԵԿԴ-0030/01/15 (13806514) քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արտակ Յուրիի Գրիգորյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով, վերսկսել` դրա կասեցման հիմք ծառայած հանգամանքը վերանալու պատճառով։
2. Քրեական գործի դատական քննությունը նշանակել 2015թ. մայիսի 14-ին, ժամը 15։00-ին, Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանում, դատական նիստերի թիվ 4 դահլիճում, դռնբաց դատական նիստում, դատավոր Մ. Մարտիրոսյանի նախագահությամբ, դատական նիստերի քարտուղար Ա. Հովհաննիսյանի քարտուղարությամբ։


ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ
ԵԿԴ-0030/01/15







Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ



Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը,

նախագահությամբ` դատավոր Մ. Մարտիրոսյանի,
քարտուղարությամբ` Ա. Հովհաննիսյանի,

մասնակցությամբ`
մեղադրող,
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
վարչական շրջանների դատախազի
տեղակալ Տ. Ամբարյանի,

հանրային պաշտպան Ս. Հարությունյանի,


2015թ. մայիսի 14-ին Երևանում,

դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի
Արտակ Յուրիի Գրիգորյանի`
ծնված 1982թ. հունիսի 9-ին Բաքու քաղաքում, հայ, Ադրբեջանի Հանրապետության քաղաքացի, ամուրի, խնամքին ոչ ոք, դատվածություն չունի, չի աշխատել, բնակվել է Երևանի Սեբաստիա փողոցի թիվ 3 «Ա» շենքի թիվ 3 բնակարանում, կալանքի տակ է 2015թ. մայիսի 9-ից, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով։

Գործի դատավարական նախապատմությունը

Թիվ 13806514 քրեական գործը ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում հարուցվել է 2014թ. հոկտեմբերի 4-ին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով։
Ամբաստանյալ Արտակ Յուրիի Գրիգորյանին նախաքննության մարմնի կողմից մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով հետևյալ արարքի համար. «որ նա ապօրինի կերպով կրել է հարվածող-փշրող սառը զենքերի շարքին դասվող արհեստագործական եղանակով պատրաստված մետաղյա կռփազենք, որը 2014թ-ի սեպտեմբերի 20-ին ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնի վարչական շենքի վերելակի մեջ հայտնաբերվել է ոստիկանության աշխատակիցների կողմից։»։
2015թ. փետրվարի 25-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան, որը 2015թ. փետրվարի 26-ին ստացվել և 2015թ. փետրվարի 27-ին ընդունվել է դատարանի վարույթ, իսկ 2015թ. մարտի 3-ին նշանակվել է դատական քննության։

Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները

Դատաքննությամբ, գործի տվյալներով, դատարանը հիմնավորված է համարում հետևյալը.
Ամբաստանյալ Ա. Գրիգորյանը գործով չպարզված ժամանակ և հանգամանքներում ձեռք է բերել և 2014թ. սեպտեմբերի 20-ին ապօրինի կերպով կրել է սառը զենք հանդիսացող, արհեստագործական եղանակով պատրաստված մետաղյա կռփազենք։ Նույն օրը, ժամը 120-ի սահմաններում, հասարակական վայրում հարբած երևալու համար ամբաստանյալ Ա. Գրիգորյանը Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցից ներկայացվել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժին, որի վարչական շենքի վերելակում, Ա. Գրիգորյանի ձեռքում եղած գլխարկի միջից վայր է ընկել և ոստիկանության ծառայողների կողմից հայտնաբերվել է Ա. Գրիգորյանի կողմից ապօրինի կերպով կրվող, սառը զենք հանդիսացող կռփազենքը։
Ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների ուսումնասիրման արդյունքում պարզվել է հետևյալը.
- Ամբաստանյալ Արտակ Յուրիի Գրիգորյանը թիվ 16107302 քրեական գործով, Երևանի Մալաթիա-Սեբաստիա համայնքների առաջին ատյանի դատարանի 2003թ. սեպտեմբերի 19-ի դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 39-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, 216-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքներում և նույն օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի և 68-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի կիրառմամբ դատապարտվել է ազատազրկման 2 /երկու/ տարի 2 /երկու/ ամիս ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ, ամբաստանյալ Արտակ Յուրիի Գրիգորյանի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել և սահմանվել է փորձաշրջան 1 /մեկ/ տարի ժամկետով։
- ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Մալաթիայի բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով Ա. Գրիգորյանի վերաբերյալ նախապատրաստված նյութերով 2012թ. հունիսի 25-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի հարուցումը մերժելու մասին` դիմողի բողոքի բացակայության պատճառաբանությամբ։
- ամբաստանյալ Արտակ Գրիգորյանը սույն քրեական գործով իրեն վերագրվող արարքը կատարել է ալկոհոլի ազդեցության տակ։


Ապացույցների հետազոտում և գնահատում

Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքներն հիմնավորվում են հետևյալ ապացույցներով.
Ամբաստանյալ Արտակ Յուրիի Գրիգորյանի մասնակի խոստովանական ցուցմունքով այն մասին, որ առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչում, դեպքի օրը հարբած է եղել, ցանկացել է ծխախոտ գնել և անցել է փողոցով։ Հետո մոռացել և հետ է եկել։ Հետո հիշել և նորից փողոցն անցել` ծխախոտ է գնել և վերադարձել։ Հետո մարդկանց հետ գիժ-գիժ է խաղացել, ասել է, որ Ասալայի անդամ է։ Ոստիկաններն ասել են. «թող գնա այստեղից, մենք ծառայություն ենք կատարում»։ Նրանց հետ սկսել է կոպիտ խոսել։ Ցանկացել է նրանց գումար տալ, բայց չեն վերցրել։ Նրանց պահանջով ներկայացրել է գրպանում եղած կռփազենքը (ռուգայադկան)։ Վերելակում ցանկացել է քնել, որի ժամանակ իր ձեռքում գտնվող գլխարկի հետ միասին վայր են ընկել այդտեղ եղած ռուգայադկան և թղթադրամները։ Ոստիկանները դրանք հավաքել են, գումարները վերադարձրել են, որոնք լցրել է գրպանը, իսկ ռուգայադկան չեն տվել։ Հետո վկաներ են եկել և ստորագրել։ Այդ ժամանակ ասել է, որ դա իրենն է։
Կռփազենքն այդ նույն օրը գտել է փողոցից ու դրել գրպանը։ Այդ օրն օղի և գարեջուր է գործածել, վրդովված է եղել, ինքնազգացողությունը վատացած է եղել, մանրամասները չի հիշում։
/դատական նիստի արձանագրություն/
Վկա, ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժնի համայնքային ոստիկանության բաժանմունքի տեսուչ Տիգրան Սամսոնի Պետրոսյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2014թ. սեպտեմբերի 20-ին, ժամը 120-ի սահմաններում, հասարակական վայրում հարբած երևալու համար ՀՀ ոստիկանության պետական պահպանության ծառայության /այսուհետ ՊՊԾ/ գնդի աշխատակիցները Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցից ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժին են ներկայացրել Արտակ Յուրիի Գրիգորյանին։ Համայնքային ոստիկանության տեսուչ Սերոբ Մելքոնի Սարգսյանի հետ Ա. Գրիգորյանին վերելակով ուղեկցել են ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժնի վարչական շենքի 2-րդ հարկ։ Այդ ընթացքում Ա. Գրիգորյանի ձեռքից գլխարկն ընկել է և դրա միջից իրեր են թափվել։ Գլխարկից թափված իրերի մեջ եղել է նաև մետաղյա կռփազենք, որը վերցվել և պատշաճ կարգով ներկայացվել է։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 22-23/
Վկա, ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժնի համայնքային ոստիկանության բաժանմունքի տեսուչ Սերոբ Մելքոնի Սարգսյանի նույնաբովանդակ ցուցմունքներով այն մասին, որ 2014թ. սեպտեմբերի 20-ին, ժամը 120-ի սահմաններում, հասարակական վայրում հարբած երևալու համար ՀՀ ոստիկանության ՊՊԾ գնդի աշխատակիցները Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցից ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժին են ներկայացրել Արտակ Յուրիի Գրիգորյանին։ Համայնքային ոստիկանության տեսուչ Տիգրան Սամսոնի Պետրոսյանի հետ Ա. Գրիգորյանին վերելակով ուղեկցել են ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժնի վարչական շենքի 2-րդ հարկ։ Այդ ընթացքում Ա. Գրիգորյանի ձեռքից գլխարկն ընկել է։ Գլխարկից թափված իրերի մեջ եղել է նաև մետաղյա կռփազենք, որի առկայությունը հետագայում պատշաճ կարգով արձանագրվել է։
/գ.թ. 99-100, դատական նիստի արձանագրություն/
Վկա ՀՀ ոստիկանության ՊՊԾ գնդի ոստիկան Նարեկ Արամայիսի Հարությունյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2014թ. սեպտեմբերի 20-ին, ժամը 120-ի սահմաններում, նույն գնդի ոստիկան Արման Արմենի Ղազարյանի հետ Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցում ծառայություն կատարելու ընթացքում, «Վերնիսաժ» տոնավաճառի մոտակայքում նկատել են մի քաղաքացու, որն առանց վերնաշապիկի, երթևեկելի գոտում անկանոն այս ու այն կողմ է վազել։ Անմիջապես մոտեցել են նրան և հետաքրքրվել, թե ինչ է պատահել։ Այդ քաղաքացին գտնվելով հարբած վիճակում` պատասխանել է, որ չի կողմնորոշվում, թե որտեղ է գտնվում։ Հասարակական վայրում հարբած վիճակում երևալու համար վերջինիս ներկայացրել են ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժին։ Այդտեղ պարզվել է, որ նա հանդիսանում է Երևան քաղաքի բնակիչ Արտակ Յուրիի Գրիգորյանը։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 27-28/
Վկա ՀՀ ոստիկանության ՊՊԾ գնդի ոստիկան Արման Արմենի Ղազարյանի նույնաբովանդակ ցուցմունքներով այն մասին, որ 2014թ. սեպտեմբերի 20-ին, ժամը 120-ի սահմաններում, նույն գնդի ոստիկան Նարեկ Արամայիսի Հարությունյանի հետ Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցում ծառայություն կատարելու ընթացքում, «Վերնիսաժ» տոնավաճառի մոտակայքում նկատել են մի քաղաքացու, որն առանց վերնաշապիկի, երթևեկելի գոտում անկանոն այս ու այն կողմ է վազել։ Իսկույն մոտեցել են վերջինիս և հետաքրքրվել, թե ինչ է պատահել։ Հիշյալ քաղաքացին գտնվելով հարբած վիճակում` պատասխանել է, որ չի կողմնորոշվում, թե որտեղ է գտնվում։ Հասարակական վայրում հարբած վիճակում երևալու համար նրան ներկայացրել են ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժին, որտեղ պարզվել է, որ նա հանդիսանում է Երևան քաղաքի բնակիչ Արտակ Յուրիի Գրիգորյանը։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 25-26/
Դատաքրեագիտական փորձաքննության 2014թ. սեպտեմբերի 29-ի թիվ 2811-14 եզրակացությամբ, որի համաձայն`
«Փորձաքննության ներկայացված սև գույնի մետաղյա առարկան պատրաստված է արհեստագործական եղանակով կռփազենքերի նմանողությամբ, դասվում է հարվածող-փշրող սառը զենքերի շարքին։»։
/գ.թ. 11-12/
ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության համայնքային ոստիկանության բաժանմունքի տեսուչ Ա. Սարգսյանի` որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված, 2014թ. սեպտեմբերի 20-ին ներկայացված զեկուցագրով, որի համաձայն` նույն օրը, ժամը 120-ի սահմաններում ՀՀ ոստիկանության ՊՊԾ գնդի 3-րդ հատուկ գումարտակի աշխատակիցները Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցից Արտակ Յուրիի Գրիգորյանին ոչ սթափ վիճակում երևալու համար բերման են ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժին։ Նրան նույն բաժանքունքի տեսուչ Տ. Պետրոսյանի հետ ուղեկցել են ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժնի վարչական շենքի երկրորդ հարկ։ Մինչ այդտեղ հասնելը` վերելակում, Ա. Գրիգորյանի ձեռքից վայր է ընկել նրա ձեռքում ամուր պահվող գլխարկը, որի միջից իրեր են թափվել։ Նկատել են, որ դրանց մեջ առկա է նաև երկաթյա սև կռփազենք (ռուգայադկա)։
/գ.թ. 3, 10-104/
Ամբաստանյալ Ա. Գրիգորյանի մոտից հայտնաբերված և իրեղեն ապացույց ճանաչված, սառը զենք հանդիսացող կռփազենքով։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 21/


Դատարանի իրավական վերլուծությունները

Վերլուծելով ամբաստանյալ Արտակ Յուրիի Գրիգորյանին առաջադրված մեղադրանքը, նրա ցուցմունքը և գործով ձեռք բերված ապացույցները` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Արտակ Յուրիի Գրիգորյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, ապօրինի կերպով սառը զենք կրելն ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Ամբաստանյալ Արտակ Գրիգորյանի նկատմամբ, նրա կատարած հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս` նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դատարանը չի արձանագրում, իսկ որպես նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք դատարանը հաշվի է առնում հանցանքն ալկոհոլի ազդեցության տակ կատարելը։
Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս` դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն`
«Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Տիգրանի Հարությունյանի վերաբերյալ ՎԲ-201/07 քրեական գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները` 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ին կայացված որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները.
«4. (…) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։ Սոցիալական արդարությունը վերականգնելու նպատակը բխում է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի բովանդակությունից։ Այն սահմանում է, որ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի, համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։ Սոցիալական արդարության վերականգնումը հնարավոր է, եթե հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակվի այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ ու բավարար է նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։
Պատիժ նշանակելու արդարության սկզբունքը դրսևորվում է օրենքով նախատեսված մի շարք պահանջներով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ։ Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։ Պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար։ (…)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասի սանկցիան անյլընտրանքային է, այն պատիժ է նախատեսում ինչպես տուգանքի, այնպես էլ կալանքի և ազատազրկման ձևով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 57-րդ հոդվածի համաձայն`
«Կալանքը ուղղիչ հիմնարկում անազատության մեջ պահելու ձևով հասարակությունից խիստ մեկուսացման պայմաններում դատապարտյալին պահելն է։ Կալանքը կարող է նշանակվել ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցանքների համար սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված դեպքերում` տասնհինգ օրից մինչև երեք ամիս ժամկետով և միայն այն դեպքում, երբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց չի կիրառվել։
2. Կալանքը չի նշանակվում դատավճիռը կայացնելու պահին տասնվեց տարին չլրացած անձանց կամ հղի կանանց կամ խնամքին մինչև ութ տարեկան երեխա ունեցող անձանց նկատմամբ։»։
Պատժի տեսակների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ. Մադաթյանի վերաբերյալ ԵՇԴ/0029/01/08 քրեական գործով 2009 թվականի փետրվարի 17-ի որոշման մեջ, որտեղ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները.
«13. (…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա։
14. Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը։
15. Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը։ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը։ (…)»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով 2014թ. հոկտեմբերի 31-ի որոշման մեջ արտահայտել է նաև հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«(…) նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (…)։
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։
(…)
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն։
(…)»։
ՀՀ առողջապահության նախարարությանը կից միջգերատեսչական ամբուլատոր դատահոգեբուժական փորձագիտական հանձնաժողովի 2015թ. հունվարի 13-ի թիվ 04/15 եզրակացության համաձայն` Արտակ Յուրիի Գրիգորյանը հոգեկան հիվանդությամբ չի տառապել և ներկայումս նույնպես չի տառապում, այլ նա հանդիսանում է` «Անձի պարանոյալ խանգարում, ներկայումս կոմպենսացված վիճակ» ախտորոշմամբ փսիխոպաթ անձնավորություն։ Վերը նշված անձի պարանոյալ խանգարումը չի ուղեկցվել պրոդուկտիվ հոգեախտաբանական ախտանիշներով, ինտելեկտուալ-մնեստիկ և էմոցիոնալ-կամային խանգարումներով, քննադատական ունակությունների բացակայությամբ և ինչպես իրեն մեղսագրվող արարքը կատարելու ժամանակահատվածում, այնպես էլ ներկայումս չի զրկել և չի զրկում նրան իր գործողությունների համար իրեն հաշիվ տալու և դրան ղեկավարելու ընդունակությունից։ Ուստի Արտակ Յուրիի Գրիգորյանին հարկ է կատարածի նկատմամբ ճանաչել մեղսունակ։ Իրավախախտումը կատարելու ժամանակահատվածում նա չի գտնվել նաև որևէ ժամանակավոր հոգեկան խանգարման վիճակում, այլ գտնվել է սեվորական ալկոհոլային հարբածության վիճակում։ Իր ներկա հոգեկան վիճակով նա կարող է մասնակցել դատաքննչական գործողություններին, կարող է ճիշտ հասկանալ քրեական գործի համար կարևոր նշանակություն ունեցող հանգամանքները և տալ ճշմարիտ ցուցմունքներ։ Դատապարտվելու դեպքում կարիք ունի նյարդահոգեբույժի ամբուլատոր հսկողության կալանավայրի պայմաններում։ /գ.թ. 105-109/
Դատարանը հաշվի է առնում վերոհիշյալ նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, ամբաստանյալ Արտակ Յուրիի Գրիգորյանի անձը, նրա կողմից կատարված հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը։
Վերոգրյալը հաշվի առնելով` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Արտակ Գրիգորյանն իր կատարած` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի այդ հանցագործության համար նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի` ազատազրկման ձևով, քանի որ այդ պատիժն է անհրաժեշտ և բավարար Ա. Գրիգորյանին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար և դրա միջոցով հնարավոր կլինի ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները։ Պատժի նվազ խիստ տեսակ տուգանքը որպես պատիժ նշանակվել չի կարող, քանի որ այն չի կարող ապահովել պատժի նպատակները, իսկ կալանքը որպես պատիժ նշանակվել չի կարող, քանի որ ամբաստանյալ Ա. Գրիգորյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է կալանավորումը։
Դատարանը գտնում է, որ իր նկատմամբ նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Արտակ Յուրիի Գրիգորյանը պետք է կրի, քանի որ դրան խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն, պատժի կրումից նրան ազատելու վերաբերյալ բավարար հիմնավորումներ դատարանին չեն ներկայացվել։
Գործով քաղաքացիական հայց չի հարուցվել, գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացվել և ամբաստանյալ Արտակ Յուրիի Գրիգորյանի գույքի վրա կալանք չի դրվել։
Քննարկելով իրեղեն ապացույցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, 2014թ. հոկտեմբերի 11-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված սառը զենքը պետք է ոչնչացնել։
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Արտակ Յուրիի Գրիգորյանի նկատմամբ խափանման միջոց կալանավորումն ընտրված է ճիշտ և այն վերացվելու կամ փոփոխվելու ենթակա չէ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, քանի որ Ա. Գրիգորյանի` ազատության մեջ գտնվելու դեպքում, պատիժը կրելուց խուսափելու հավանականությունը բարձրանում է։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ հոդվածներով, դատարանը`


Վ Ճ Ռ Ե Ց

Ամբաստանյալ Արտակ Յուրիի Գրիգորյանին մեղավոր ճանաչել Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել ազատազրկման 3 /երեք/ ամիս ժամկետով։
Պատիժը պետք է կրի ՀՀ արդարադատության նախարարության համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում, պատժի կրման սկիզբը հաշվելով 2015թ. մայիսի 9-ից։
Խափանման միջոց կալանավորումը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված սառը զենքը ոչնչացնել։
Դատավճիռը հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան։



ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0030/01/15
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Նոր քրեական գործ
Երբ է գործը ստացվել 26-02-2015
Քրեական գործի համարը 0030/01/15
Ինչ կարգով է գործը ստացվել Առաջին անգամ
Դատախազություն Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազություն
Նախաքննական գործի համարը 13806514
Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն Արտակ Գրիգորյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա ապօրինի կերպով կրել է հարվածող-փշրող սառը զենքերի շարքին դասվող արհեստագործական եղանակով պատրաստված մետաղյա կռփազենք, որը ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնի վարչական շենքի վերելակի մեջ հայտնաբերվել է ոստիկանության աշխատակիցների կողմից:
Մեղադրյալ
Անձ
Անուն Արտակ
Ազգանուն Գրիգորյան
Հայրանուն Յուրիի
Հասցե ---------------
Ծննդյան օր ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Վիճակագրական տողի համարը 8.21
Չափահաս Այո
Մակագրել
Երբ 27-02-2015
Նախագահող դատավոր
Անուն Մնացական
Ազգանուն Մարտիրոսյան
Ընդունվել է վարույթ
Երբ 27-02-2015
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 13-03-2015
Դատավարության կողմեր Մեղադրյալ
Դատավարության կողմեր Մեղադրող
Դատավարության կողմեր
Անուն Արտակ
Ազգանուն Գրիգորյան
Հասցե ---------------
Սեռ 1
Դատավարության կողմեր
Անուն Տ
Ազգանուն Ամբարյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Ժամ 10:00
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 01-04-2015
Ժամ 10:00
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 02-04-2015
Ժամ 12:00
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 14-04-2015
Ժամ 10:00
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 28-04-2015
Ժամ 10:00
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը Կայացել է
Քրեական գործի վարույթը կասեցվել է
Կասեցման ամսաթիվը 28-04-2015
Հիմքը
Օրենսգիրք Քրեական օրենսգիրք
Օրենսգիրք Քրեական դատավարության օրենսգիրք
Այլ նշումներ Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ
2015թ. ապրիլի 28-ին Երևանում

Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը` նախագահությամբ դատավոր Մ. Մարտիրոսյանի, քարտուղարությամբ Ա. Հովհաննիսյանի, մասնակցությամբ` մեղադրող Տ. Ամբարյանի, հանրային պաշտպան Ս. Հարությունյանի, քննելով ԵԿԴ-0030/01/15 (13806514) քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արտակ Յուրիի Գրիգորյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Ամբաստանյալ Արտակ Յուրիի Գրիգորյանին նախաքննության մարմնի կողմից մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով հետևյալ արարքի համար. «որ նա ապօրինի կերպով կրել է հարվածող-փշրող սառը զենքերի շարքին դասվող արհեստագործական եղանակով պատրաստված մետաղյա կռփազենք, որը 2014թ-ի սեպտեմբերի 20-ին ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնի վարչական շենքի վերելակի մեջ հայտնաբերվել է ոստիկանության աշխատակիցների կողմից։»։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015թ. ապրիլի 28-ի որոշմամբ ամբաստանյալ Արտակ Յուրիի Գրիգորյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը փոփոխվել է, նրա նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը և հայտարարվել է նրա հետախուզումը` ամբաստանյալի թաքնվելու պատճառով։ Որոշման կատարումը հանձնարարվել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժնի պետին և ՀՀ արդարադատության նախարարության «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկի պետին։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի համաձայն`
«Քրեական գործով վարույթը դատախազի, քննիչի կամ դատարանի որոշմամբ ամբողջությամբ կամ համապատասխան մասով կարող է կասեցվել, եթե` մեղադրյալը թաքնվել է քննությունից կամ դատից, կամ նրա գտնվելու վայրն այլ պատճառներով պարզված չէ.»։
Հաշվի առնելով, որ ամբաստանյալ Արտակ Յուրիի Գրիգորյանը թաքնվել է դատից, որի պատճառով նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը և հայտարարվել է նրա հետախուզումը` դատարանը գտնում է, որ քրեական գործի վարույթը ենթակա է կասեցման` մինչև ամբաստանյալ Արտակ Յուրիի Գրիգորյանի հայտնաբերվելը։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետով և 313-րդ հոդվածով, դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

ԵԿԴ-0030/01/15 (13806514) քրեական գործով` ըստ մեղադրանքի Արտակ Յուրիի Գրիգորյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով, վարույթը կասեցնել` մինչև ամբաստանյալ Արտակ Յուրիի Գրիգորյանի /ծնված 1982թ. հունիսի 09-ին Ադրբեջանի Հանրապետության Բաքու քաղաքում, Ադրբեջանի Հանրապետության քաղաքացի, բնակվում է Երևանի Սեբաստիա փողոցի թիվ 3 «Ա» շենքի թիվ 3 բնակարանում/ հայտնաբերվելը։
Սույն որոշումը հրապարակվելու պահից տասնօրյա ժամկետում կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան։


ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ
Կասեցումից հանվել է
Երբ 11-05-2015
Քր. օր. հոդված
Քր. դատ. օր. հոդված
Դատական ակտի բովանդակությունը Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՔՐԵԱԿԱՆ ԳՈՐԾԻ ՎԱՐՈՒՅԹԸ ՎԵՐՍԿՍԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

2015թ. մայիսի 11-ին Երևանում,

Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի դատավոր Մ. Մարտիրոսյանս, ուսումնասիրելով ԵԿԴ-0030/01/15 (13806514) քրեական գործի նյութերն ըստ մեղադրանքի Արտակ Յուրիի Գրիգորյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց Ի

Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի վարույթում է գտնվում ԵԿԴ-0030/01/15 (13806514) քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արտակ Յուրիի Գրիգորյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով։
Ամբաստանյալ Արտակ Յուրիի Գրիգորյանին նախաքննության մարմնի կողմից մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով հետևյալ արարքի համար. «որ նա ապօրինի կերպով կրել է հարվածող-փշրող սառը զենքերի շարքին դասվող արհեստագործական եղանակով պատրաստված մետաղյա կռփազենք, որը 2014թ-ի սեպտեմբերի 20-ին ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնի վարչական շենքի վերելակի մեջ հայտնաբերվել է ոստիկանության աշխատակիցների կողմից։»։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015թ. ապրիլի 28-ի որոշմամբ ամբաստանյալ Արտակ Յուրիի Գրիգորյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը փոփոխվել է, նրա նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը և հայտարարվել է նրա հետախուզումը` ամբաստանյալի թաքնվելու պատճառով։ Որոշման կատարումը հանձնարարվել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժնի պետին և ՀՀ արդարադատության նախարարության «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկի պետին։
Դատարանի նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ քրեական գործի վարույթը կասեցվել է մինչև ամբաստանյալին հայտնաբերելը։
2015թ. մայիսի 11-ին դատարան է ստացվել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժնի պետի 2015թ. մայիսի 9-ի թիվ 30/7246 գրությունը, որի համաձայն` հետախուզման մեջ գտնվող Արտակ Յուրիի Գրիգորյանը հայտնաբերվել և տեղափոխվել է ՀՀ արդարադատության նախարարության «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկ։
Նկատի ունենալով, որ քրեական գործի վարույթի կասեցման հիմք ծառայած հանգամանքը` ամբաստանյալի թաքնվելը վերացել է և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ հոդվածի 5-րդ մասով,

Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ի

1. ԵԿԴ-0030/01/15 (13806514) քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արտակ Յուրիի Գրիգորյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով, վերսկսել` դրա կասեցման հիմք ծառայած հանգամանքը վերանալու պատճառով։
2. Քրեական գործի դատական քննությունը նշանակել 2015թ. մայիսի 14-ին, ժամը 15։00-ին, Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանում, դատական նիստերի թիվ 4 դահլիճում, դռնբաց դատական նիստում, դատավոր Մ. Մարտիրոսյանի նախագահությամբ, դատական նիստերի քարտուղար Ա. Հովհաննիսյանի քարտուղարությամբ։


ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ
Օրենսգիրք Քրեական օրենսգիրք
Օրենսգիրք Քրեական դատավարության օրենսգիրք
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 14-05-2015
Ժամ 15:00
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը Կայացել է
Կայացվել է դատավճիռ
Ամսաթիվ 14-05-2015
Մեղադրական
Մեղադրյալ
Անուն Արտակ
Ազգանուն Գրիգորյան
Հասցե ---------------
Սեռ 1
Ամսաթիվ 14-05-2015
Օրենսգիրք Քրեական օրենսգիրք
Առավել ծանր հանցագործության հոդված
Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով Դատապարտվել է
Հիմնական պատիժ Որոշակի ժամկետով ազատազրկում
Դատական ակտ
Դատական ակտի բովանդակությունը ԵԿԴ-0030/01/15







Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ



Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը,

նախագահությամբ` դատավոր Մ. Մարտիրոսյանի,
քարտուղարությամբ` Ա. Հովհաննիսյանի,

մասնակցությամբ`
մեղադրող,
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
վարչական շրջանների դատախազի
տեղակալ Տ. Ամբարյանի,

հանրային պաշտպան Ս. Հարությունյանի,


2015թ. մայիսի 14-ին Երևանում,

դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի
Արտակ Յուրիի Գրիգորյանի`
ծնված 1982թ. հունիսի 9-ին Բաքու քաղաքում, հայ, Ադրբեջանի Հանրապետության քաղաքացի, ամուրի, խնամքին ոչ ոք, դատվածություն չունի, չի աշխատել, բնակվել է Երևանի Սեբաստիա փողոցի թիվ 3 «Ա» շենքի թիվ 3 բնակարանում, կալանքի տակ է 2015թ. մայիսի 9-ից, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով։

Գործի դատավարական նախապատմությունը

Թիվ 13806514 քրեական գործը ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում հարուցվել է 2014թ. հոկտեմբերի 4-ին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով։
Ամբաստանյալ Արտակ Յուրիի Գրիգորյանին նախաքննության մարմնի կողմից մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով հետևյալ արարքի համար. «որ նա ապօրինի կերպով կրել է հարվածող-փշրող սառը զենքերի շարքին դասվող արհեստագործական եղանակով պատրաստված մետաղյա կռփազենք, որը 2014թ-ի սեպտեմբերի 20-ին ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնի վարչական շենքի վերելակի մեջ հայտնաբերվել է ոստիկանության աշխատակիցների կողմից։»։
2015թ. փետրվարի 25-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան, որը 2015թ. փետրվարի 26-ին ստացվել և 2015թ. փետրվարի 27-ին ընդունվել է դատարանի վարույթ, իսկ 2015թ. մարտի 3-ին նշանակվել է դատական քննության։

Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները

Դատաքննությամբ, գործի տվյալներով, դատարանը հիմնավորված է համարում հետևյալը.
Ամբաստանյալ Ա. Գրիգորյանը գործով չպարզված ժամանակ և հանգամանքներում ձեռք է բերել և 2014թ. սեպտեմբերի 20-ին ապօրինի կերպով կրել է սառը զենք հանդիսացող, արհեստագործական եղանակով պատրաստված մետաղյա կռփազենք։ Նույն օրը, ժամը 120-ի սահմաններում, հասարակական վայրում հարբած երևալու համար ամբաստանյալ Ա. Գրիգորյանը Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցից ներկայացվել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժին, որի վարչական շենքի վերելակում, Ա. Գրիգորյանի ձեռքում եղած գլխարկի միջից վայր է ընկել և ոստիկանության ծառայողների կողմից հայտնաբերվել է Ա. Գրիգորյանի կողմից ապօրինի կերպով կրվող, սառը զենք հանդիսացող կռփազենքը։
Ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների ուսումնասիրման արդյունքում պարզվել է հետևյալը.
- Ամբաստանյալ Արտակ Յուրիի Գրիգորյանը թիվ 16107302 քրեական գործով, Երևանի Մալաթիա-Սեբաստիա համայնքների առաջին ատյանի դատարանի 2003թ. սեպտեմբերի 19-ի դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 39-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, 216-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքներում և նույն օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի և 68-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի կիրառմամբ դատապարտվել է ազատազրկման 2 /երկու/ տարի 2 /երկու/ ամիս ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ, ամբաստանյալ Արտակ Յուրիի Գրիգորյանի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել և սահմանվել է փորձաշրջան 1 /մեկ/ տարի ժամկետով։
- ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Մալաթիայի բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով Ա. Գրիգորյանի վերաբերյալ նախապատրաստված նյութերով 2012թ. հունիսի 25-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի հարուցումը մերժելու մասին` դիմողի բողոքի բացակայության պատճառաբանությամբ։
- ամբաստանյալ Արտակ Գրիգորյանը սույն քրեական գործով իրեն վերագրվող արարքը կատարել է ալկոհոլի ազդեցության տակ։


Ապացույցների հետազոտում և գնահատում

Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքներն հիմնավորվում են հետևյալ ապացույցներով.
Ամբաստանյալ Արտակ Յուրիի Գրիգորյանի մասնակի խոստովանական ցուցմունքով այն մասին, որ առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչում, դեպքի օրը հարբած է եղել, ցանկացել է ծխախոտ գնել և անցել է փողոցով։ Հետո մոռացել և հետ է եկել։ Հետո հիշել և նորից փողոցն անցել` ծխախոտ է գնել և վերադարձել։ Հետո մարդկանց հետ գիժ-գիժ է խաղացել, ասել է, որ Ասալայի անդամ է։ Ոստիկաններն ասել են. «թող գնա այստեղից, մենք ծառայություն ենք կատարում»։ Նրանց հետ սկսել է կոպիտ խոսել։ Ցանկացել է նրանց գումար տալ, բայց չեն վերցրել։ Նրանց պահանջով ներկայացրել է գրպանում եղած կռփազենքը (ռուգայադկան)։ Վերելակում ցանկացել է քնել, որի ժամանակ իր ձեռքում գտնվող գլխարկի հետ միասին վայր են ընկել այդտեղ եղած ռուգայադկան և թղթադրամները։ Ոստիկանները դրանք հավաքել են, գումարները վերադարձրել են, որոնք լցրել է գրպանը, իսկ ռուգայադկան չեն տվել։ Հետո վկաներ են եկել և ստորագրել։ Այդ ժամանակ ասել է, որ դա իրենն է։
Կռփազենքն այդ նույն օրը գտել է փողոցից ու դրել գրպանը։ Այդ օրն օղի և գարեջուր է գործածել, վրդովված է եղել, ինքնազգացողությունը վատացած է եղել, մանրամասները չի հիշում։
/դատական նիստի արձանագրություն/
Վկա, ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժնի համայնքային ոստիկանության բաժանմունքի տեսուչ Տիգրան Սամսոնի Պետրոսյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2014թ. սեպտեմբերի 20-ին, ժամը 120-ի սահմաններում, հասարակական վայրում հարբած երևալու համար ՀՀ ոստիկանության պետական պահպանության ծառայության /այսուհետ ՊՊԾ/ գնդի աշխատակիցները Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցից ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժին են ներկայացրել Արտակ Յուրիի Գրիգորյանին։ Համայնքային ոստիկանության տեսուչ Սերոբ Մելքոնի Սարգսյանի հետ Ա. Գրիգորյանին վերելակով ուղեկցել են ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժնի վարչական շենքի 2-րդ հարկ։ Այդ ընթացքում Ա. Գրիգորյանի ձեռքից գլխարկն ընկել է և դրա միջից իրեր են թափվել։ Գլխարկից թափված իրերի մեջ եղել է նաև մետաղյա կռփազենք, որը վերցվել և պատշաճ կարգով ներկայացվել է։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 22-23/
Վկա, ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժնի համայնքային ոստիկանության բաժանմունքի տեսուչ Սերոբ Մելքոնի Սարգսյանի նույնաբովանդակ ցուցմունքներով այն մասին, որ 2014թ. սեպտեմբերի 20-ին, ժամը 120-ի սահմաններում, հասարակական վայրում հարբած երևալու համար ՀՀ ոստիկանության ՊՊԾ գնդի աշխատակիցները Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցից ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժին են ներկայացրել Արտակ Յուրիի Գրիգորյանին։ Համայնքային ոստիկանության տեսուչ Տիգրան Սամսոնի Պետրոսյանի հետ Ա. Գրիգորյանին վերելակով ուղեկցել են ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժնի վարչական շենքի 2-րդ հարկ։ Այդ ընթացքում Ա. Գրիգորյանի ձեռքից գլխարկն ընկել է։ Գլխարկից թափված իրերի մեջ եղել է նաև մետաղյա կռփազենք, որի առկայությունը հետագայում պատշաճ կարգով արձանագրվել է։
/գ.թ. 99-100, դատական նիստի արձանագրություն/
Վկա ՀՀ ոստիկանության ՊՊԾ գնդի ոստիկան Նարեկ Արամայիսի Հարությունյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2014թ. սեպտեմբերի 20-ին, ժամը 120-ի սահմաններում, նույն գնդի ոստիկան Արման Արմենի Ղազարյանի հետ Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցում ծառայություն կատարելու ընթացքում, «Վերնիսաժ» տոնավաճառի մոտակայքում նկատել են մի քաղաքացու, որն առանց վերնաշապիկի, երթևեկելի գոտում անկանոն այս ու այն կողմ է վազել։ Անմիջապես մոտեցել են նրան և հետաքրքրվել, թե ինչ է պատահել։ Այդ քաղաքացին գտնվելով հարբած վիճակում` պատասխանել է, որ չի կողմնորոշվում, թե որտեղ է գտնվում։ Հասարակական վայրում հարբած վիճակում երևալու համար վերջինիս ներկայացրել են ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժին։ Այդտեղ պարզվել է, որ նա հանդիսանում է Երևան քաղաքի բնակիչ Արտակ Յուրիի Գրիգորյանը։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 27-28/
Վկա ՀՀ ոստիկանության ՊՊԾ գնդի ոստիկան Արման Արմենի Ղազարյանի նույնաբովանդակ ցուցմունքներով այն մասին, որ 2014թ. սեպտեմբերի 20-ին, ժամը 120-ի սահմաններում, նույն գնդի ոստիկան Նարեկ Արամայիսի Հարությունյանի հետ Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցում ծառայություն կատարելու ընթացքում, «Վերնիսաժ» տոնավաճառի մոտակայքում նկատել են մի քաղաքացու, որն առանց վերնաշապիկի, երթևեկելի գոտում անկանոն այս ու այն կողմ է վազել։ Իսկույն մոտեցել են վերջինիս և հետաքրքրվել, թե ինչ է պատահել։ Հիշյալ քաղաքացին գտնվելով հարբած վիճակում` պատասխանել է, որ չի կողմնորոշվում, թե որտեղ է գտնվում։ Հասարակական վայրում հարբած վիճակում երևալու համար նրան ներկայացրել են ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժին, որտեղ պարզվել է, որ նա հանդիսանում է Երևան քաղաքի բնակիչ Արտակ Յուրիի Գրիգորյանը։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 25-26/
Դատաքրեագիտական փորձաքննության 2014թ. սեպտեմբերի 29-ի թիվ 2811-14 եզրակացությամբ, որի համաձայն`
«Փորձաքննության ներկայացված սև գույնի մետաղյա առարկան պատրաստված է արհեստագործական եղանակով կռփազենքերի նմանողությամբ, դասվում է հարվածող-փշրող սառը զենքերի շարքին։»։
/գ.թ. 11-12/
ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության համայնքային ոստիկանության բաժանմունքի տեսուչ Ա. Սարգսյանի` որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված, 2014թ. սեպտեմբերի 20-ին ներկայացված զեկուցագրով, որի համաձայն` նույն օրը, ժամը 120-ի սահմաններում ՀՀ ոստիկանության ՊՊԾ գնդի 3-րդ հատուկ գումարտակի աշխատակիցները Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցից Արտակ Յուրիի Գրիգորյանին ոչ սթափ վիճակում երևալու համար բերման են ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժին։ Նրան նույն բաժանքունքի տեսուչ Տ. Պետրոսյանի հետ ուղեկցել են ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժնի վարչական շենքի երկրորդ հարկ։ Մինչ այդտեղ հասնելը` վերելակում, Ա. Գրիգորյանի ձեռքից վայր է ընկել նրա ձեռքում ամուր պահվող գլխարկը, որի միջից իրեր են թափվել։ Նկատել են, որ դրանց մեջ առկա է նաև երկաթյա սև կռփազենք (ռուգայադկա)։
/գ.թ. 3, 10-104/
Ամբաստանյալ Ա. Գրիգորյանի մոտից հայտնաբերված և իրեղեն ապացույց ճանաչված, սառը զենք հանդիսացող կռփազենքով։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 21/


Դատարանի իրավական վերլուծությունները

Վերլուծելով ամբաստանյալ Արտակ Յուրիի Գրիգորյանին առաջադրված մեղադրանքը, նրա ցուցմունքը և գործով ձեռք բերված ապացույցները` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Արտակ Յուրիի Գրիգորյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, ապօրինի կերպով սառը զենք կրելն ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Ամբաստանյալ Արտակ Գրիգորյանի նկատմամբ, նրա կատարած հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս` նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դատարանը չի արձանագրում, իսկ որպես նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք դատարանը հաշվի է առնում հանցանքն ալկոհոլի ազդեցության տակ կատարելը։
Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս` դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն`
«Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Տիգրանի Հարությունյանի վերաբերյալ ՎԲ-201/07 քրեական գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները` 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ին կայացված որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները.
«4. (…) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։ Սոցիալական արդարությունը վերականգնելու նպատակը բխում է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի բովանդակությունից։ Այն սահմանում է, որ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի, համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։ Սոցիալական արդարության վերականգնումը հնարավոր է, եթե հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակվի այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ ու բավարար է նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։
Պատիժ նշանակելու արդարության սկզբունքը դրսևորվում է օրենքով նախատեսված մի շարք պահանջներով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ։ Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։ Պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար։ (…)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասի սանկցիան անյլընտրանքային է, այն պատիժ է նախատեսում ինչպես տուգանքի, այնպես էլ կալանքի և ազատազրկման ձևով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 57-րդ հոդվածի համաձայն`
«Կալանքը ուղղիչ հիմնարկում անազատության մեջ պահելու ձևով հասարակությունից խիստ մեկուսացման պայմաններում դատապարտյալին պահելն է։ Կալանքը կարող է նշանակվել ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցանքների համար սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված դեպքերում` տասնհինգ օրից մինչև երեք ամիս ժամկետով և միայն այն դեպքում, երբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց չի կիրառվել։
2. Կալանքը չի նշանակվում դատավճիռը կայացնելու պահին տասնվեց տարին չլրացած անձանց կամ հղի կանանց կամ խնամքին մինչև ութ տարեկան երեխա ունեցող անձանց նկատմամբ։»։
Պատժի տեսակների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ. Մադաթյանի վերաբերյալ ԵՇԴ/0029/01/08 քրեական գործով 2009 թվականի փետրվարի 17-ի որոշման մեջ, որտեղ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները.
«13. (…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա։
14. Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը։
15. Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը։ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը։ (…)»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով 2014թ. հոկտեմբերի 31-ի որոշման մեջ արտահայտել է նաև հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«(…) նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (…)։
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։
(…)
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն։
(…)»։
ՀՀ առողջապահության նախարարությանը կից միջգերատեսչական ամբուլատոր դատահոգեբուժական փորձագիտական հանձնաժողովի 2015թ. հունվարի 13-ի թիվ 04/15 եզրակացության համաձայն` Արտակ Յուրիի Գրիգորյանը հոգեկան հիվանդությամբ չի տառապել և ներկայումս նույնպես չի տառապում, այլ նա հանդիսանում է` «Անձի պարանոյալ խանգարում, ներկայումս կոմպենսացված վիճակ» ախտորոշմամբ փսիխոպաթ անձնավորություն։ Վերը նշված անձի պարանոյալ խանգարումը չի ուղեկցվել պրոդուկտիվ հոգեախտաբանական ախտանիշներով, ինտելեկտուալ-մնեստիկ և էմոցիոնալ-կամային խանգարումներով, քննադատական ունակությունների բացակայությամբ և ինչպես իրեն մեղսագրվող արարքը կատարելու ժամանակահատվածում, այնպես էլ ներկայումս չի զրկել և չի զրկում նրան իր գործողությունների համար իրեն հաշիվ տալու և դրան ղեկավարելու ընդունակությունից։ Ուստի Արտակ Յուրիի Գրիգորյանին հարկ է կատարածի նկատմամբ ճանաչել մեղսունակ։ Իրավախախտումը կատարելու ժամանակահատվածում նա չի գտնվել նաև որևէ ժամանակավոր հոգեկան խանգարման վիճակում, այլ գտնվել է սեվորական ալկոհոլային հարբածության վիճակում։ Իր ներկա հոգեկան վիճակով նա կարող է մասնակցել դատաքննչական գործողություններին, կարող է ճիշտ հասկանալ քրեական գործի համար կարևոր նշանակություն ունեցող հանգամանքները և տալ ճշմարիտ ցուցմունքներ։ Դատապարտվելու դեպքում կարիք ունի նյարդահոգեբույժի ամբուլատոր հսկողության կալանավայրի պայմաններում։ /գ.թ. 105-109/
Դատարանը հաշվի է առնում վերոհիշյալ նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, ամբաստանյալ Արտակ Յուրիի Գրիգորյանի անձը, նրա կողմից կատարված հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը։
Վերոգրյալը հաշվի առնելով` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Արտակ Գրիգորյանն իր կատարած` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի այդ հանցագործության համար նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի` ազատազրկման ձևով, քանի որ այդ պատիժն է անհրաժեշտ և բավարար Ա. Գրիգորյանին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար և դրա միջոցով հնարավոր կլինի ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները։ Պատժի նվազ խիստ տեսակ տուգանքը որպես պատիժ նշանակվել չի կարող, քանի որ այն չի կարող ապահովել պատժի նպատակները, իսկ կալանքը որպես պատիժ նշանակվել չի կարող, քանի որ ամբաստանյալ Ա. Գրիգորյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է կալանավորումը։
Դատարանը գտնում է, որ իր նկատմամբ նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Արտակ Յուրիի Գրիգորյանը պետք է կրի, քանի որ դրան խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն, պատժի կրումից նրան ազատելու վերաբերյալ բավարար հիմնավորումներ դատարանին չեն ներկայացվել։
Գործով քաղաքացիական հայց չի հարուցվել, գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացվել և ամբաստանյալ Արտակ Յուրիի Գրիգորյանի գույքի վրա կալանք չի դրվել։
Քննարկելով իրեղեն ապացույցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, 2014թ. հոկտեմբերի 11-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված սառը զենքը պետք է ոչնչացնել։
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Արտակ Յուրիի Գրիգորյանի նկատմամբ խափանման միջոց կալանավորումն ընտրված է ճիշտ և այն վերացվելու կամ փոփոխվելու ենթակա չէ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, քանի որ Ա. Գրիգորյանի` ազատության մեջ գտնվելու դեպքում, պատիժը կրելուց խուսափելու հավանականությունը բարձրանում է։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ հոդվածներով, դատարանը`


Վ Ճ Ռ Ե Ց

Ամբաստանյալ Արտակ Յուրիի Գրիգորյանին մեղավոր ճանաչել Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել ազատազրկման 3 /երեք/ ամիս ժամկետով։
Պատիժը պետք է կրի ՀՀ արդարադատության նախարարության համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում, պատժի կրման սկիզբը հաշվելով 2015թ. մայիսի 9-ից։
Խափանման միջոց կալանավորումը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված սառը զենքը ոչնչացնել։
Դատավճիռը հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան։



ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ
Դատական ակտի ամսաթիվը 14-05-2015
Դատավճռի, որոշման կատարում
Ամսաթիվ 17-06-2015
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Գործը հանձնվել է գրասենյակ 09-02-2016
Էջերի քանակ 121, 101
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
Ամսաթիվ 10-02-2016
Էջերի քանակը 121, 101