գործ ԵԿԴ/0028/01/15
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը

Նախագահությամբ դատավոր` Արմեն Բեկթաշյանի
քարտուղարությամբ` Կարինե Կարապետյանի
Գեորգի Սարգսյանի

մասնակցությամբ`
մեղադրող` Մամիկոն Գեղամյանի
պաշտպան` Հայկ Իսրայելյանի


2015 թվականի նոյեմբերի 03-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`

Հայկ Վարուժանի Ստեփանյանի` ծնված 03.06.1989 թվականին Ռուսաստանի Դաշնության Մոսկվա քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, չի աշխատում, չդատված, ամուսնացած, խնամքին 2 անձ, բնակվում է Երևան քաղաքի, Թումանյան 26-րդ Ա 10-րդ բնակարանում։

Հայկ Վարուժանի Ստեփանյանը մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2014 թվականի նոյեմբերի 24-ի որոշմամբ Հայկ Վարուժանի Ստեփանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին։







Գործի դատավարական նախապատմությունը.
ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի պետի գրության համաձայն` «նոյեմբերի 05-ին ՀՀ ոստիկանության ՃՈ ծառայությունից ոստիկանության Կենտրոնական բաժին է ստացվել ՀՀ ոստիկանության ՃՈ ՃՊԾ 1-ին սպայական գումարտակի 1-ին սպայական դասակի տեսուչ ոստիկանության կապիտան Խաչատուր Աբելի Գևորգյանի զեկուցագիրը` Հայկ Վարուժանի Ստեփանյանի /մնացած տվյալները պարզվում են/ անվամբ ձևակերպված կեղծ վարորդական վկայականի վերաբերյալ»։
2014 թվականի նոյեմբերի 20-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Զ.Դադյանի կողմից որոշում է կայացվել` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ 13821314 քրեական գործ հարուցելու, վարույթ ընդունելու և նախաքննություն կատարելու մասին։
2014 թվականի նոյեմբերի 24-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Զ.Դադյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 13821314 քրեական գործով կասկածյալ Հայկ Վարուժանի Ստեփանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ստորագրություն չհեռանալու մասին կիրառելու վերաբերյալ։
2014 թվականի նոյեմբերի 28-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Զ.Դադյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 13821314 քրեական գործով Հայկ Վարուժանի Ստեփանյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նրան մեղադրանք է առաջադրվել` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, այն բանի համար, որ նա 2010 թվականի ընթացքում ՌԴ Մոսկվա քաղաքում գտնվող Հայաստանի Հանրապետության դեսպանատան մոտ գործով ինքնությունը չպարզված ոմն Արթուրից ձեռք է բերել UG 018521 համարի վարորդական իրավունքի կեղծ վկայական, որը 2014 թվականի հոկտեմբերի 26-ին` իր վարած «ՕՊԵԼ ԱՍՏՐԱ» մակնիշի 34 DC 920 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայով Երևան քաղաքի Մաշտոցի պողոտայով երթևեկելիս ՃԵԿ-ի կանոնների խախտում թույլ տալուց հետո որպես ավտոմեքենան վարելու իրավունք վերապահող փաստաթուղթ օգտագործելու միջոցով ներկայացրել է ՀՀ ոստիկանության ՃՈ ՃՊԾ 1-ին սպայական դասակի տեսուչներ Խաչատուր Գևորգյանին և Գեղամ Ներսիսյանին։
2015 թվականի փետրվարի 20-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Զ.Դադյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 13821314 քրեական գործով UG 018521 սերիայի վարորդական իրավունքի վկայականը իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին։
2015 թվականի փետրվարի 20-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Զ.Դադյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 13821314 քրեական գործի նյութերով անհայտ անձի կողմից վարորդական իրավունքի վկայական կեղծելու դեպքի առթիվ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ 13117515 քրեական գործ հարուցելու, այն առանձին վարույթում առանձնացնելու, վարութ ընդունելու և նախաքննությունը առանձին վարույթում շարունակելու մասին։
2015 թվականի փետրվարի 20-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Զ.Դադյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 13821314 քրեական գործով այլ փատաթուղթ հանդիսացող ՀՀ ոստիկանության ճանապարհային ոստիկանության ՃՊԾ 1-ին սպայական գումարտակի սպայական դասակի տեսուչ Խաչատուր Աբելի Գևորգյանի զեկուցագիրը և ՀՀ ոստիկանութայն «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության պետի գրությունը ապացույց ճանաչելու և քրեական գործին կցելու մասին։
2015 թվականի փետրվարի 26-ին թիվ 13821314 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան։

Արագացված դատական քննություն.

Մինչ դատաքննության սկսվելը` ամբաստանյալ Հայկ Վարուժանի Ստեփանյանը միջնորդություն է ներկայացրել` դատական քննությունն արագացված կարգով անցկացնելու մասին` հայտարարելով, որ առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ և առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում, գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, միջնորդությունը ներկայացնում է կամավոր, պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո։
Դատարանը պարզելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3751 և 3752 հոդվածներով նախատեսված պայմանները, 2015 թվականի նոյեմբերի 03-ին որոշում է կայացվել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին։
Այսպիսով, քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, արագացված դատաքննությամբ հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները, դատարանը հանգեց այն համոզման, որ ամբաստանյալ Հայկ Վարուժանի Ստեփանյանը օգտագործել է իրավունք վերապահող ակնհայտ կեղծ փաստաթուղթ, որպիսի արարքի համար նա պետք է պատասխանատվության ենթարկվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Հայկ Վարուժանի Ստեփանյանը ենթակա է պատժի կատարած արարքի համար։

Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն «Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով»։
Ամբաստանյալ Հայկ Վարուժանի Ստեփանյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել, զղջացել է կատարած արարքի համար, խնամքին է գտնվում¬ մեկ մանկահասակ երեխան` Վիկտորյա Հայկի Ստեփանյանը` ծնված 26.01.2015 թվականին և կինը` Գայանե Գագիկի Գրիգորյանը, ինչպես նաև համաձայն թիվ 1033 զորամասի կողմից տրված ծառայողական բնութագրի` բնութագրվում է դրականորեն։
Ամբաստանյալ Հայկ Ստեփանյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դատարանը դիտում է խնամքին մինչև 14 տարեկան երեխայի` 26.01.2015 թվականին ծնված Վիկտորյա Հայկի Ստեփանյանի առկայությունը։
Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի համաձայն՝ ամբաստանյալ Հայկի Ստեփանյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է «Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածը սահմանում է «Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։ (….)։ Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։
Սույն քրեական գործով Հայկ Վարուժանի Ստեփանյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որի սանկցիան նախատեսում է հետևյալ պատժատեսակները` տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկից չորսհարյուրապատիկի չափով, կամ ազատազրկում` առավելագույնը երկու տարի ժամկետով։
Այլընտրանքային սանկցիաների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ. Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ. «(…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա։
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը։ (…)» (տե’ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը)։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Հայկ Վարուժանի Ստեփանյանի կատարած արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, այդ թվում` նրա գործողությունների վտանգավորության աստիճանը, նրա անձը, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, այն որ առաջին անգամ կատարել է ոչ մեծ ծանրության հանցագործություն, խնամքին է գտնվում մինչև 14 տարեկան երեխան` Վիկտորյա Հայկի Ստեփանյանը` ծնված 26.01.2015 թվականին։ Ղեկավարվելով օրինականության, արդարության, պատժի անհատականացման ու մարդասիրության սկզբունքներով, դատարանը հանգում է այն համոզման, որ նպատակահարմար է Հայկ Վարուժանի Ստեփանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակել պատիժ` տուգանքի ձևով, որով հնարավոր կլինի հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը։
Հայկ Վարուժանի Ստեփանյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին պետք է վերացնել դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելու պահից։
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ և 119-րդ հոդվածներով` դատարանը գտնում է, որ քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված` UG 018521 սերիայի վարորդական իրավունքի վկայականը պետք է վերադարձնել նախաքննական մարմնին` սույն քրեական գործից անջատված և թիվ 13117515 համարով նախաքննությունը շարունակվող քրեական գործին կցելու նպատակով։
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, քրեական գործով այլ փաստաթուղթ հանդիսացող` քրեական գործով այլ փաստաթուղթ հանդիսացող` ՀՀ ոստիկանության ճանապարհային ոստիկանության ՃՊԾ 1-ին սպայական գումարտակի սպայական դասակի տեսուչ Խաչատուր Գևորգյանի զեկուցագիրը և ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության պետի գրությունը պետք է` թողնել քրեական գործին կցված` դրա պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում։
Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մաuի 1-ին կետով նախատեսված դատական ծախսերն ամբաստանյալ Հայկ Վարուժանի Ստեփանյանից ենթակա չեն բռնագանձման, քանի որ տուժողին պատճառված վնաս սույն գործով առկա չէ։ Բռնագանձման ենթակա չեն նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-6-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերը, քանի որ 3-րդ, 4-րդ և 6-րդ կետերով նախատեսված ծախս սույն քրեական գործով առկա չէ, իսկ 2-րդ և 5-րդ կետով նախատեսված դատական ծախսերի վերաբերյալ տվյալները բացակայում են։ Ավելին` նման պահանջ դատարանին չի ներկայացվել։

Եզրափակիչ մաս.

Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ, 119-րդ, 309-րդ, 357-360-րդ, 365-րդ, 369-րդ, 372-րդ, 3751 և 3753-րդ հոդվածներով, դատարանը


Վ Ճ Ռ Ե Ց`

Հայկ Վարուժանի Ստեփանյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և նրան դատապարտել տուգանքի՝ նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկի` 200.000 /երկուհարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով։
Հայկ Վարուժանի Ստեփանյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին վերացնել դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելու պահից։
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, UG 018521 սերիայի վարորդական իրավունքի վկայականը վերադարձնել նախաքննական մարմնին` սույն քրեական գործից անջատված և թիվ 13117515 համարով նախաքննությունը շարունակվող քրեական գործին կցելու նպատակով։
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, քրեական գործով այլ փաստաթուղթ հանդիսացող` ՀՀ ոստիկանության ճանապարհային ոստիկանության ՃՊԾ 1-ին սպայական գումարտակի սպայական դասակի տեսուչ Խաչատուր Գևորգյանի զեկուցագիրը և ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության պետի գրությունը` թողնել քրեական գործին կցված` դրա պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում։
Դատական ծախսերի հարցը համարել լուծված։
Սույն դատավճիռը վերաքննության կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակման պահից մեկ ամսվա ընթացքում։

ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա. ԲԵԿԹԱՇՅԱՆ