ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ



ԵԿԴ/0022/01/15

13 մայիսի 2016թ. ք.Երևան

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ
ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Կ.ՂԱԶԱՐՅԱՆ
Ռ.ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ

ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Ա.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ


ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`

ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Տ.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ

ՊԱՇՏՊԱՆ` Մ.ԱԼԱՎԵՐԴՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Ա.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆԻ

Դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը` Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 09.03.2016թ. դատավճռի դեմ.

Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.

2014 թվականի հոկտեմբերի 06-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 13807014 քրեական գործը:
2014 թվականի հոկտեմբերի 10-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Վ.Ասատրյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 13808914 քրեական գործն թիվ 13807014 քրեական գործին միացնելու և նախաքննությունը համատեղ շարունակելու մասին:
2014 թվականի հոկտեմբերի 11-ին որոշում է կայացվել թիվ 13807014 քրեական գործով Ալբերտ Վարդանի Հովհաննիսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին:
2014 թվականի հոկտեմբերի 21-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Վ.Ասատրյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 12805114 քրեական գործը վարույթ ընդունելու և թիվ 13807014 քրեական գործին միացնելու մասին։
2014 թվականի նոյեմբերի 05-ին որոշում է կայացվել թիվ 13807014 քրեական գործով Ալբերտ Հովհաննիսյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու և նրան նոր մեղադրանք` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով առաջադրելու մասին` մեղադրանքի ծավալի մեջ ներառելով դատապրանքագիտական փորձաքննության եզրակացության հետևությունների մասում նշված ապրանքների շուկայական արժեքը։
2014 թվականի նոյեմբերի 05-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Վ.Ասատրյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 13807014 քրեական գործով Ալբերտ Հովհաննիսյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նրան մեղադրանք է առաջադրվել` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով։
2014 թվականի հոկտեմբերի 01-ին որոշում է կայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետի հատկանիշներով թիվ 13805614 քրեական գործը հարուցելու մասին: 2014 թվականի դեկտեմբերի 15-ին որոշում է կայացվել թիվ 13805614 քրեական գործը վարույթ ընդունելու, թիվ 13807014 քրեական գործին միացնելու և նախաքննությունը համատեղ շարունակելու մասին:
2015 թվականի փետրվարի 06-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Վ.Ասատրյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 13807014 քրեական գործով Ալբերտ Հովհաննիսյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու և նրան նոր մեղադրանք` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով առաջադրելու մասին։
2015 թվականի փետրվարի 06-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Վ.Ասատրյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 13807014 քրեական գործով Ալբերտ Վարդանի Հովհաննիսյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նրան մեղադրանք է առաջադրվել` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով:
2015 թվականի փետրվարի 10-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Վ.Ասատրյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 13807014 քրեական գործով Ալբերտ Հովհաննիսյանի կողմից որոշման մեջ նշված 6 դրվագ հափշտակություններ կատարելու կապակցությամբ քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին` հանցադեպի բացակայության հիմքով։
Թիվ 13807014 քրեական գործով Ալբերտ Հովհաննիսյանի կողմից ՀՀ զինված ուժերում ժամկետային զինվորական ծառայության 2014 թվականի ամառային զորակոչից խուսափելու կապակցությամբ նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել` հանցակազմի բացակայության հիմքով։
Թիվ 13807014 քրեական գործով Ալբերտ Հովհաննիսյանի կողմից <Մարմարի աշխարհ> ՍՊ ընկերությանը պատկանող <Պորշ Կայեն> մակնիշի 777PP17 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան փախցնելու կապակցությամբ նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել` դիմողի բողոքի բացակայության հիմքով։
2015 թվականի փետրվարի 20-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան։
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 09.03.2016թ. դատավճռով.
Ալբերտ Վարդանի Հովհաննիսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսրգի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով։
Ալբերտ Վարդանի Հովհաննիսյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով դատապարտվել է ազատազրկման 2 /երկու/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամանակով։
Ալբերտ Վարդանի Հովհաննիսյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով դատապարտվել է ազատազրկման 2 /երկու/ տարի ժամանակով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածով սահմանված կարգով` նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով, Ալբերտ Վարդանի Հովհաննիսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել է ազատազրկում` 3 /երեք/ տարի ժամկետով։
Ալբերտ Վարդանի Հովհաննիսյանի պատժի սկիզբը հաշվվել է 09.10.2014 թվականից։
Վճռվել է նաև.
Ալբերտ Վարդանի Հովհաննիսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց` կալանավորումը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
2014 թվականի նոյեմբերի 04-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված և տուժող Ա.Մելքոնյանի պատասխանատու պահպանությանը հանձնված 2 եվրոպական արտադրության դռները և եվրոպական արտադրության 3 պատուհանները դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո թողնել տուժող Ա.Մելքոնյանի տնօրինությանը։
Ապացույց ճանաչված և այլ փաստաթուղթ հանդիսացող` Ա.Հովհաննիսյանի կողմից 09.10.2014 թվականի ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնի Մարաշի բաժանմունքում տրված բացատրության արձանագրությունը` թողնել քրեական գործին կցված դրա պահելու ողջ ժամանակահատվածում։
Ապացույց ճանաչված և այլ փաստաթուղթ հանդիսացող` Ա.Հովհաննիսյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված <Նոկիա> տեսակի 357979037031790 գործարանային համարով բջջային հեռախոսից 2014 թվականի հուլիսի 01-ից մինչև 2014 թվականի հոկտեմբերի 10-ն ընկած ժամանակահատվածում կատարված մուտքային և ելքային հեռախոսազանգերի վերծանումները` թողնել քրեական գործին կցված դրա պահելու ողջ ժամանակահատվածում։
Դատական ծախսերի հարցը համարել լուծված։
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 09.03.2016թ. դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է բերել պաշտպանը:

Գործի փաստական հանգամանքները.

Նախաքննական մարմնի կողմից Ալբերտ Վարդանի Հովհաննիսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա 2014 թվականի սեպտեմբերի 30-ի ժամը 20.30-ից մինչև 2014 թվականի հոկտեմբերի 01-ի, ժամը 07.00-ն ընկած ժամանակահատվածում բացելով Էմմա Մոդյագինային պատկանող, պահեստարան հանդիսացող Երևան քաղաքի Արմենակյան 179/1 հասցեում գտնվող թերթի կրպակի դուռը, ապօրինի մուտք է գործել կրպակ և այնտեղից գաղտնի հափշտակել զգալի չափի` 150.000 դրամ արժողությամբ ծխախոտներ, մաստակներ, կրակայրիչներ, խաչբառեր, 093-47-04-89 բջջային հեռախոսահամարի հեռախոսաքարտը և ընդհանուր 350 ՀՀ դրամի համարժեք մետաղադրամներ։
Բացի այդ, Ա.Հովհաննիսյանը 2014 թվականի հոկտեմբերի 06-ին ժամը 17:50-ից մինչև ժամը 18:50-ն ընկած ժամանակահատվածում ապօրինի մուտք է գործել շինություն հանդիսացող` Երևան քաղաքի Գ.Հովսեփյան 10ա հասցեում գտնվող` Արսեն Մելքոնյանին պատկանող կիսակառույց առանձնատուն և այնտեղից փորձել է գաղտնի հափշտակել վերջինիս պատկանող զգալի չափի` 235.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողությամբ եվրոպական արտադրության 2 դուռ և եվրոպական արտադրության 3 պատուհան, սակայն լսելով շինություն այցելած Ա.Մելքոնյանի ձայնը, դիմել է փախուստի և հանցագործությունը ավարտին չի հասցրել։

Ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը /այսուհետª դատարան/
գտել է, որ ամբաստանյալ Ալբերտ Հովհաննիսյանի դատաքննական ցուցմունքն արժանահավատ չէ և չի համապատասխանում իրականությանը, այլ նպատակ է հետապնդում խուսափել քրեական պատասխանատվությունից ու պատժից, և նրա դատաքննական ցուցմունքը հերքվում է ապացույց ճանաչված և այլ փաստաթուղթ հանդիսացող իր իսկ կողմից 09.10.2014 թվականին ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնի Մարաշի բաժանմունքում տրված բացատրությունով, որով ամբաստանյալ Ալբերտ Հովհաննիսյանը խոստովանել է իր կողմից` 2014 թվականի հոկտեմբերի 06-ին Ա.Մելքոնյանին պատկանող շինություն հանդիսացող կիսակառույց առանձնատնից գույքի գաղտնի հափշտակության փորձ կատարելու հանգամանքը, ինչպես նաև 2014 թվականի հոկտեմբերի 01-ի լույս գիշերը Է.Մոդյագինային պատկանող շինություն հանդիսացող կրպակից գույքի փափշտակություն կատարելու հանգամանքը, ինչպես նաև վկա Արսեն Ղուկասյանի դատաքննական ցուցմունքով` համաձայն, որի իրեն ապրանքները վաճառելու նպատակով զանգահարած և կիսակառույց տան մոտ հանդիպած անձնավորությունը դա հանդիսացել է նույն անձնավորությունը` ամբաստանյալ Ալբերտ Հովհաննիսյանը։ Արսեն Ղուկասյանը նախաքննության ընթացքում` 2014 թվականի հոկտեմբերի 10-ի նախազգուշացված լինելով քրեական պատասխանատվության ենթարկվելու մասին` անձին լուսանկարով ճանաչման ներկայացնելու մասին արձանագրությունով հայտնել է, որ իրեն ճանաչման ներկայացված անձանց շարքում ճանաչել է Ա.Հովհաննիսյանին, որը հանդիսանում է 2014 թվականի հոկտեմբերի 06-ին Երևան քաղաքի Նորք թաղամասում եվրոպական արտադրության 3 պատուհաններ ու 2 դռներ առաջարկած և հիշյալ ապրանքներն իրեն պատկանող ¦Ֆորդ տրանզիտ§ մակնիշի ավտոմեքենայի մեջ տեղավորած անձնավորությունը։
Դատարանը մտածածին է համարել Ալբերտ Հովհաննիսյանի կողմից հայտնած այն հանգամանքը, որ ինքը գտել է այդ հեռախոսահամարը և դրել է իր բջջային հեռախոսի մեջ որպեսզի զանգահարի տիրոջը և վերադարձնի այդ գտած հեռախոսահամարը, քանի որ նա ակտիվացնելով այդ հեռախոսահամարը և տեսնելով, որ այդ համարին որևէ անձ չի զանգահարում` շուրջ մեկ շաբաթ ակտիվ է պահում հեռախոսահամարը ու սկսում է այն օգտագործել։ Դատարանը արձանագրել է նաև այն հանգամանքը, որ համաձայն քրեական գործի նյութերի` հատոր 2-րդ գ.թ. 13-ում առկա է Ալբերտ Հովհաննիսյանի կողմից քննիչ Ասատրյանին հասցեագրված դիմում, որով նա հայտնել է` <Հարգելի պարոն Ասատրյան ուզում եմ Ձեզ հայտնել այն մասին, որ ես որոշել եմ խոստովանել մեղքս` /հանցագործության/ մասին ես հասկացել եմ, որ սխալ եմ գործել և խնդրում եմ չառարկել արագ դատավարության կարգին ես հասկացել եմ սխալս և այն կուղղեմ խոստանում եմ` խնդրում եմ ինձ վերաբերվել մեղմ ինչքան հնարավոր է>:
Դատարանը անդրադառնալով տուժող Էմմա Մոդյագինայի կողմից դատարանում տրված ցուցմունքի այն հատվածին, որով նա հայտնել է, որ« իր կրպակից Ալբերտը միայնակ չի կատարել գողությունը, այլ եղել է սույն գործով վկա Արփինե Եղյանի հետ` այդ աղջկան ինքը տեսել է դատարանում, քանի որ իր սեղանի վրա եղել է այդ աղջկա սև երկար մազը, նրանք խմել են սառը թեյ և սառը սուրճ, որոնք դրված են եղել սեղանին, ծխել են երկու ծխախոտ և կերել են առնարանում եղած ուտելիքը, ապա դատարանը արձանագրել է, որ նախաքննության ընթացքում կատարվել է բազմակողմանի, օբյեկտիվ և լրիվ քննություն, որի ընթացքում նման հանգամանք ի հայտ չի եկել։
Դատարանը, հետազոտելով քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցները և գնահատելով դրանց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, հանգել է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Ալբերտ Հովհաննիսյանը ուրիշին պատկանող շինություն ապօրինի մուտք գործելով կատարել է գույքի զգալի չափերի հափշտակություն` գողություն, բացի այդ Ալբերտ Հովհաննիսյանը ուրիշին պատկանող շինություն ապօրինի մուտք գործելով փորձել է կատարել է գույքի զգալի չափերի հափշտակություն` գողություն:
Այսպես.
Ալբերտ Հովհաննիսյանը նախապես գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու նպատակով` 2014 թվականի սեպտեմբերի 30-ին, ժամը 20.30-ից մինչև 2014 թվականի հոկտեմբերի 01-ի, ժամը 07։00-ն ընկած ժամանակահատվածում, տեխնիկական միջոցների գործադրմամբ բացել է Էմմա Մոդյագինային պատկանող` Երևան քաղաքի Արմենակյան փողոցի թիվ 179/1 հասցեում գտնվող, թերթի կրպակի դուռը, ապա ապօրինի մուտք է գործել կրպակ և այնտեղից գաղտնի հափշտակել է տուժող Էմմա Մոդյագինային պատկանող զգալի չափի` 150.000 դրամ ընդհանուր արժողությամբ ծխախոտներ, մաստակներ, կրակայրիչներ, խաչբառեր և ընդհանուր 350 ՀՀ դրամին համարժեք մետաղադրամներ, 093-47-04-89 բջջային հեռախոսաքարտը և դիմել է փախուստի։
Այնուհետև ամբաստանյալ Ալբերտ Հովհաննիսյանը 2014 թվականի հոկտեմբերի 06-ին, ժամը 17.50-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Գ.Հովսեփյան փողոցով շրջելու ժամանակ նկատելով, որ թիվ 10ա հասցեում գտնվող` Արսեն Մելքոնյանին պատկանող կիսակառույց տան դարպասները բաց են, մտադրվել է այնտեղից գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարել և հանցավոր մտադրությունը իրագործելով, բաց դռներից մուտք է գործել առանձնատան տարածք, որից հետո հափշտակության նպատակով քանդելու միջոցով ապամոնտաժել և առանձնացրել է Ա.Մելքոնյանին պատկանող առանձնատան զգալի չափի 235.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողության 2 դռները ու 3 պատուհանները։ Դրանից հետո ամբաստանյալ Ալբերտ Հովհաննիսյանը Է.Մոդյագինային պատկանող կրպակից հափշտակված 093-47-04-89 բջջային հեռախոսահամարից զանգահարել է մետաղների առք ու վաճառքով զբաղվող, վկա Արսեն Ղուկասյանի 055-63-00-00 բջջային հեռախոսահամարին և առաջարկել է հիշյալ պատուհանները ու դռները գնել, ինչին համաձայնվել է Արսեն Ղուկասյանը։ 2014 թվականի հոկտեմբերի 06-ին, երեկոյան, պայմանավորվածության համաձայն Ա.Ղուկասյանը Երևան քաղաքի Գ.Հովսեփյան փողոցի թիվ 10ա հասցեում գտնվող տան մոտ հանդիպել է ամբաստանյալ Ալբերտ Հովհաննիսյանին, որը ներկայանալով հիշյալ տան շինարարական աշխատանքներ կատարող, ցուցադրել է ապամոնտաժված 2 դռներն և 3 պատուհանները ու հայտնել է, որ դրանք վաճառքի ենթակա են։ Ա.Ղուկասյանը ցանկություն է հայտնել դրանք գնել, ինչից հետո Ալբերտ Հովհաննիսյանը հիշյալ դռներն ու պատուհանները տեղավորել է Ա.Ղուկասյանին պատկանող <Ֆորդ տրանզիտ> մակնիշի ավտոմեքենայի մեջ։ Այդ ընթացքում նրանց է մոտեցել նշված կիսակառույցի կողքի տան պահակը և հարցրել է արդյոք տան տերը տեղյակ է ապրանքների վաճառքի մասին։ Այդ ընթացքում Ա.Ղուկասյանը կասկածելով, որ Ա.Հովհաննիսյանը իրեն առաջարկում է հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված ապրանքներ իր բջջային հեռախոսահամարը տվել է այդ պահակին և վերջինը զանգահարել է նշված տան տիրոջը ու կանչել է կիսակառույցի մոտ։ Երբ կիսակառույցի սեփականատերը` տուժող Ա.Մելքոնյանը ժամանել է իր տան մոտ` ամբաստանյալ Ա.Հովհաննիսյանը արդեն գնացած է եղել` նշված ապրանքները թողնելով Ա.Ղուկասյանի ավտոմեքենայի մեջ և հանցագործությունը ավարտին չի հասցրել իր կամքից անկախ հանգամանքներում։ Դրանից հետո ժամանել են ոստիկանության աշխատակիցները։

Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.

Պաշտպանը վկայակոչելով իր իսկ վերաքննիչ բողոքում նշված պատճառաբանությունները, խնդրել է բեկանել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընղհանուր իրավասության դատարանի թիվ ԵԿԴ/0022/01/15 քրեական գործով 09.03.2016թ. դատավճիռը Ալբերտ Հովհաննիսյանին մեղսագրվող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և 177-րդ հողվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված արարքում արդարացնել նրա մեղքը ապացուցված չլինելու հիմքով, կամ բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք֊Մարաշ վարչական շրջանների ընղհանուր իրավասության դատարանի թիվ ԵԿԴ/0022/01/15 քրեական գործով 09.03.2016թ. դատավճիռը Ալբերտ Հովհաննիսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34֊-177–րղ հողվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և 177-րղ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով, որպես պատիժ նշանակել տուգանք հոդվածի սանկցիայով նախատեսված նվազագույն չափով և հաշվի առնելով վերջինիս կալանքի տակ եղած ժամկետը /2014 թվականի հոկտեմբերի 09-ից/ լրիվ ազատել պատիժը կրելուց։
Վերաքննիչ բողոքը բերվել է հետևյալ հիմնավորումներով.
Ա.Հովհաննիսյանը առաջադրված մեղադրանքի շուրջ նախաքննության րնթացքում նախ դիրքորոշում չի հայտնել և հրաժարվել է ցուցմունք տալ, ապա լրացուցիչ ցուցմունքով ընղունել է Նորք թաղամասի Գ.Հովսեփյան 10ա հասցեում գտնվող կիսակառույցից գույքի գաղտնի հափշտակության փորձ կատարելու հանգամանքը, սակայն դեպքի հանգամանքների կապակցությամբ ցուցմունք չի տվել, իսկ դատաքննության ընթացքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել առաջադրված մեղադրանքներում, դատարանում ցուցմունք է տվել, հայտնել, որ 093 47 04 89 հեոախոսահամարր գտել է վարսավիրանոցի մուտքի մոտից, որոշել է այն օգտագործել, որպեսզի տերը հայտնաբերվի, դրանով զանգահարել է իր ընկերուհու, նրա մոր հեոախոսահամարներին ընկերուհու հետ զրուցելու համար։ Իրեն մեղսագրվող դեպքերից տեղեկություն չունի։
Տուժող Է.Մոդյագինայի կրպակից կատարված գողության դրվագով
Տուժող Էմմա Մոդյագինայի ցուցմունքներով պարզվել է, որ 2014թ.-ի հոկտեմբերի 01-ին ժամը 07:00-ին եկել է իր առևտրի կրպակի մոտ և տեսել, որ դուռը գտնվում է բաց վիճակում և այնտեղից մոտ 150000 ՀՀ դրամի ապրանքներ, ինչպես նաև 093470489 բջջային հետախոսահամարը, որն ինքը օգտագործել է կրպակի հաճախորդների հեռախոսահամարները լիցքավորելու համար, հափշտակվել են։ Տեսել է, որ իր կրպակում եղել են ծխախոտի մնացորդներ, իսկ սառնարանում եղած ուտելիքը կերել են։
Քր. գործում առկա է դատահետքաբանական փորձաքննություն թիվ 3032-14 եզրակացությունը որի համաձայն դեպքի վայրից հայտնաբերված և փորձաքննությանը ներկայացված մատնահետքը պիտանի է անձի նույնացման համար և թողնված է ոչ թե Ալբերտ Հովհաննիսյանի, այլ մեկ այլ անձի կողմից։
Մոդյագինայի կրպակից դեպքի վայրի զննությամբ հայտնաբերվել և վերցվել է ծխախոտի երկու գլանակ, որոնց վրա դեռևս 21.10.2014թ. ստացված դատակենսաբանական փորձաքննության թիվ 433 եզրակացության համաձայն ,,Ներկայացված ծխուկների զտիչների ազատ եզրին տեղակայված կասկածելի հետքերում հաստատվել է թքի առկայություն, որը պատկանում է մարդու։ Նույն եզրակացության մեջ նշված է ,, Նմուշներ ներկայացնելու դեպքում կկատարվի համեմատական հետազոտություն,,։
22.10.2014թ.-ին վարույթն իրականացնող քննիչի կողմից որոշում է կայացվել Ա.Հովհաննիսյանի թքի և արյան նմուշր ստանալու մասին։ Նշված որոշման տակ քննիչի կողմից առկա է ձեռագիր նշում <Ա.Հովհաննիսյանը ծանոթանալով որոշմանը, հրաժարվեց նմուշ հանձնելուց>։
Պաշտպանության կողմի համոզմամբ, նախաքննության մարմինը քրեադատավարական նորմի նման ակնհայտ կոպիտ խախտմամբ /Ա.Հովհաննիսյանն ունեցել է պաշտպան և առանց վերջինիս ներկայության, ինչպես նաև առանց ընթերակաների մասնակցության/ այսպես ասած,, կիսատ է թողել,, հայտնաբերված ծխուկներով կրպակ մուտք գործած անձին բացահայտելու պրոցեսը։
Տուժող Արսեն Մելքոնյանի կիսակառույց տանից կատարված գողության փորձի դրվագով ՝
Տուժող Ա.Մելիքյանի ցուցմունքից պարզվել է, որ իրեն զանգահարել է իր կիսակառույց տան կողքի տան պահակը և հայտնել, որ իր տան մոտ կանգնած է ,,Ֆորդ,, մակնիշի ավտոմեքենա, որի մեջ տեղադրում են պատուհաններ և դռներ։ Ինքն անմիջապես գնացել է Երևան քաղաքի Գ.Հովսեփյան փող. թիվ 10ա հասցեի իր կիսակառույցը, որտեղ եղել է ,,Ֆորդ,, ավտոմեքենայի վարորդը Արսենը և իր կիսակառույց տան կողքի տան պահակը, որից հետո ինքը զանգել է ոստիկանություն։
Վկա Արսեն Ղուկասյանի ցուցմունքից, որով նախաքննությանը հստակ նշել և դատարանում պնդել է, որ Ալբերտ Հովհաննիսյանր 093470489 /տուժող Ա.Մոդյագինայի կրպակից գողացված հեռախոսի քարտի/ հեռախոսահամարից իր 055630000 համարին է զանգահարել ու իրեն դռներ և պատուհաններ է առաջարկել 2014թ.-ի հոկտեմբերի 06-ին, որի համար էլ ինքը եկել է Երևան քաղաքի Գ.Հովսեփյան փող. թիվ 10ա հասցեի կիսակառույց տան բակ։
Դատաքննության ընթացքում պաշտպանության կողմի միջնորդությամբ, դատարանի հարցմանն ի պատասխան <Ղ Տելեկոմից> ստացված վերծանումներով պարզվել է, որ դա իրականությանր չի համապատասխանում և ոչ միայն նշված օրը, այլ առհասարակ 093470489 հեռախոսահամարից 055630000 համարին զանգ չի կատարվել և նշված հեռախոսահամարների միջև կապ չկա։
Ինչպես տուժող Ա.Մելիքյանի, այնպես էլ վկա Ա.Ղուկասյանի ցուցմունքներում նշված անձը կիսակառույցի կողքի տան պահակը ով փաստորեն ըստ վկա Ա.Ղուկասյանի ցուցմունքի միակ անձն է, որը,, կարող էր տեսնել այդտեղ Ալբերտ Հովհաննիսյանին, նախաքննության ընթացքում այդպես էլ չի հայտնաբերվել և չի հարցաքննվել։
Գտել է, որ Կենտրոն և Նորք-֊Մարաշ վայւչական շրջանների ընղհանուր իրավասության դատարանի 09.03.2016թ. դատավճիռը թիվ ԵԿԴ/0022/01/15 քրեական գործով ակնհայտ անհիմն է, ամբաստանյալ Ալբերտ Հովհաննիսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-֊ին կետով մեղսագրված հանցանքը դատարանի կողմից հաստատված չէ, գործի փաստական հանգամանքների մասին դատական ակտում շարադրված դատարանի հետևությունները չեն համապատասխանում հետազոտված ապացույցներին, դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ, որը ազդել է գործի ելքի վրա։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 08.05.2013թ. թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշմամբ, մասնավորապես ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով։ Այլ խոսքով հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ ՝ ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի։ Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը։ Այս հանգամանքը բազմիցս շեշտադրվել է Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի կողմից։ Մասնավորապես, Եվրոպական դատարանը կարևորել է կոնկրետ գործով արդար դատական քննություն կատարված լինելու վերաբերյալ իր համոզմունքի ձևավորումը և նշել է, որ քրեական վարույթի իմաստով արդար դատական քննությունը ներառում է նաև անմեղության կանխավարկածի պահպանումը, ինչը նշանակում է, որ դատավորը չպետք է ելնի այն կանխավարկածից, թե անձը կատարել է իրեն մեղսագրվող հանցանքը, հանցանքի կատարման մեջ անձի մեղավորությունն ապացուցելու պարտականությունր կրում է դատախազությունր և կասկածներր պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի (տես Թելֆներն ընդդեմ Ավստրիայի գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 2001 թվականի մարտի 20-ի վճիռը, գանգատ թիվ 33501/96, կետ 15, ինչպես նաև Նատունենն ընդդեմ Ֆինլանդիայի գործով 2009թվականի մարտի 31-ի վճիռը, գանգատ թիվ 21022/04, կետ 53)։
Վերլուծելով սույն գործով ձեռք բերված ապացույցները՝ գտել է, որ Ա. Հովհաննիսյանին մեղսագրվող արարքր ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-ր¹ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և 177-րղ հողվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով, ակնհայտ անհիմն է, քանի որ սույն քրեական գործով դատարանում հետազոտված ապացույցների օբյեկտիվ գնահատմամբ վերջինիս մեղսագրվող արարքները նրա կողմից կատարելու փաստը չի ապացուցվել։
Սույն գործով մեղադրանքի կողմը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րղ մասի 3-րդ կետով և 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով Ա.Հովհաննիսյանին առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրել է՝
- տուժողներ Արսեն Մելքոնյանի և Էմմա Մողյագինայի ցուցմունքները,
- վկաներ Արսեն Ղուկասյանի, Արփինե Եղյանի, Ֆլորա Եղյանի ցուցմունքները,
- անձին ճանաչման ներկայացնելու արձանագրությամբ, որով վկա Արսեն Ղուկասյանը հայտարարել է, որ ճանաչել է Ա. Հովհաննիսյանին,
- Դատաապրանքագիտական փորձաքննության թիվ 899-ԱՊ-14 եզրակացությամբ, որի համաձայն փորձաքննությանը տրամադրված 2 դռների և 3 պատուհանների շուկայական արժեքը կազմում է 235.000 ՀՀ դրամ
- Իրեղեն ապացույց ճանաչված եվրոպական արտադրության 2 դռների և 3 պատուհանների առկայությամբ,
- Ապացույց ճանաչված այլ փաստաթուղթ հանդիսացող Ա.Հովհաննիսյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված բջջային հեռախոսից 2014թ֊-ի հուլիսի 01-ից 2014թ–ի հոկտեմբերի 10-ը կատարված հեոախոսազանգերի վերծանումներով, որոնց զննությամբ պարզվել է, որ տուժող Է.Մոդյագինայի կրպակից հափշտակված 093 47 04 89 հեռախոսահամարը շահագործվել է Ա.Հովհաննիսյանի մոտ հայտնաբերված ,, Նոկիա,, բջջային հեռախոսի ապարատով և 093 47 04 89 հեոախոսահամարից 2014թ–ի հոկտեմբերի 06-ի ժամը 13:20-ից մինչ 17:49-ն ընկած ժամանակահատվածում սպասարկվել են Երևան քաղաքի Արմենակյան 197ա և Նորք 2 հասցեներում տեղադրված կայանների կողմից, իսկ 2014թ–ի հոկտեմբերի 06–ի ժամը 19:44-ից մինչ 2014թ–ի հոկտեմբերի 07-ի ժամը 14:23-ն ընկած ժամանակահատվածում հեոախոսազանգերը սպասարկվել են Նորք 2 Հովսեփյան 20 և Հովսեփյան 95 հասցեներում տեղադրված կայանների կողմից։
Անդրադառնալով դատավճռում թվարկված վերոհիշյալ ապացույցներին, հարկ է համարել դրանց առանձին անդրադառնալով հիմնավորել, որ դրանք ոչ միայն չեն փաստում Ա.Հովհաննիսյանի կողմից ըստ մեղադրանքի նկարագրված արարքները կատարելու մասին, այլ դրանցով, ինչպես նաև դատարանում հետազոտված գործով նախաքննությամբ և դատաքննության ընթացքում ստացված այլ էական տեղեկությունների համադրմամբ, ամբողջապես հերքվում է վերջինիս կողմից նշված արարքները կատարելու հանգամանքը։
Այսպես.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հողվածի դիսպոզիցիան նկարագրվում է հետևյալ կերպ <գողությունը ուրիշի գույքի զգալի չափերով գաղտնի հափշտակությունն է>։ Հոդվածի դիսպոզիցիան իր կողմից բառացի մեջբերելը մեկ նպատակ ունի շեշտադրել հոդվածով սահմանված արարքը գաղտնի կատարելու պարտադիր պայմանը։
Տվյալ դեպքում դա ենթադրում է մեկ պարզ ճշմարտություն գողությունների բացահայտման համար տուժողի ցուցմունքը ապացույցի այն տեսակն է, որով հնարավոր է պարզել թե ինչ է դուրս եկել տվյալ անձի տիրապետումից և կատարված արարքի հնարավոր ժամանակահատվածը։ Կարծում եմ, որ բոլորիս համար անվիճելի է, որ նշված անձանց տուժողների/ ցուցմունքներով չպետք է ակնկալել կոնկրետ անձի կողմից արարքը կատարած լինելու վերաբերյալ հստակ տեղեկություններ։
Սույն գործով տուժող Էմմա Մոդյագինայի ցուցմունքներով պարզվել է, որ 2014թ֊-ի հոկտեմբերի 01-ին ժամը 07։00֊-ին եկել է իր առևտրի կրպակի մոտ և տեսել, որ դուռը գտնվում է բաց վիճակում և այնտեղից մոտ 150000 ՀՀ դրամի ապրանքներ, ինչպես նաև 093 47 04 89բջջային հեռախոսահամարը, որն ինքը օգտագործել է կրպակի հաճախորդների հեոախոսահամարները լիցքավորելու համար, հափշտակվել են, կրպակում եղել են ծխախոտի մնացորդներ, իսկ սառնարանում եղած ուտելիքը կերել են։
Քր. գործում առկա է դատահետքաբանական փորձաքննության թիվ 3032-14 եզրակացությունը, որի համաձայն դեպքի վայրից հայտնաբերված և փորձաքննությանը ներկայացված մատնահետքը պիտանի է անձի նույնացման համար և թողնված է ոչ թե Ա. Հովհաննիսյանի, այլ մեկ այլ անձի կողմից։
Նախաքննության ընթացքում գողության դեպքով նշված դրվագի շուրջ քննությամբ դեպքի վայրից Մոդյագինայի կրպակից, դեպքի վայրի զննությամբ հայտնաբերվել և վերցվել է ծխախոտի երկու գլանակ, որոնց վրա դեռևս 21.10.2014թ. ստացված դատակենսաբանական փորձաքննության թիվ 433 եզրակացության համաձայն ,, Ներկայացված ծխուկների զտիչների ազատ եզրին տեղակայված կասկածելի հետքերում հաստատվել է թքի առկայություն, որը պատկանում է մարդու։ Նույն եզրակացության մեջ նշված է <Նմուշներ ներկայացնելու դեպքում կկատարվի համեմատական հետազոտություն>։
22.10.2014թ-ին վարույթն իրականացնող քննիչի կողմից որոշում է կայացվել Ա.Հովհաննիսյանի թքի և արյան նմուշը ստանալու մասին։ Նշված որոշումը գործի նյութերում առանձնանում է մեկ պատճառով դրա վրա քննիչի կողմից առկա է նշում ,,Ա.Հովհաննիսյանը ծանոթանալով որոշմանը, հրաժարվեց նմուշ հանձնելուց,,։
Այն որ նշված գրառումը, մեղմ ասած, նախաքննության մարմնի կողմից հետագա անհրաժեշտ գործողություններ չկատարելը և հետևաբար ապացույց ձեռք բերելուն ուղղված գործողություններ չանելը քողարկելու չստացված միջոց է, կարծում է ակնհայտ է, բավարար է միայն այն փաստարկը, որ այն կատարվել է քրեադատավարական նորմերի կոպիտ խախտմամբ` նշված ժամանակահատվածում Ա.Հովհաննիսյանն ունեցել է պաշտպան և առանց վերջինիս, ինչպես նաև ընթերակաների մասնակցության, քննիչը հստակ պետք է գիտակցեր, որ որոշման տակ իր ձեռքով գրառում անելը առնվազն անլուրջ է։
Պաշտպանության կողմի համոզմամբ, նախաքննության մարմինը այսպես ասած <կիսատ է թողել> Է.Մոդյագինայի կրպակից հայտնաբերված ծխուկներին առկա հետքերով կրպակ մուտք գործած անձին բացահայտելու պրոցեսը, ինչը կարող էր կատարվել միայն այս եղանակով, քանի որ Ա.Հովհաննիսյանը քննության ընթացքում որևէ անգամ չի բացահայտել նմուշ չհանձնելու դիտավորություն։
Այսպիսով, տուժող Է.Մոդյագինայի ցուցմունքը, որով հայտնի է դարձել կրպակից 093 47 04 89 բջջային հետախոսաքարտի հափշտակվելու և վկաներ Արփինե և Ֆլորա Եղյանների ցուցմունքները, որոնցով չեն ժխտվել Ալբերտ Հովհաննիսյանի հետ նշված հեռախոսահամարով կապ ունենալու փաստը /ինչը հայտնել է նաև ամբաստանյալ Ա.Հովհաննիսյանը/, Դատարանը համարել է բավարար Ա.Հովհաննիսյանին տվյալ դեպքով մեղավոր ճանաչելու համար անտեսելով, որ դեպքի վայրից վերցված մատնահետքերը վերջինիս չեն պատկանում, դեպքի վայրից փորձաքննության ուղարկված ծխախոտի մնացորդներին առկա են եղել նույնացման համար պիտանի հետքեր, որոնց համեմատության ֊նույնացման համար Ա.Հովհաննիսյանից քննիչի <թեթև ձեռամբ> այդպես էլ նմուշ չի վերցվել ու սա այն դեպքում, երբ նախաքննության ընթացքում վարույթն իրականացնողր ակնհայտորեն գործողություններ կատարել է այդ ուղղությամբ և առկա ,,կիսատ,, վիճակր բավարար համարելով այնուամենայնիվ գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է դատարան։
Ըստ պաշտպանության կողմի, վերը նկարագրված դեպքին Ա.Հովհաննիսյանի մասնակցությանը որևէ ապացույցով չի հիմնավորվել, քանի որ հեռախոսի քարտը Ա.Հովհաննիսյանի կողմից գտնելու և դրանով իր ընկերուհու ու վերջինիս մոր /Արփինե և Ֆլորա Եղյանների/ հեռախոսահամարներին գանգեր կատարելու մասին Ալբերտ Հովհաննիսյանն ինքն էլ հայտնել է դատարանին ու հեռախոսի քարտը վերջինիս կողմից այլ կերպ, մասնավորապես հափշտակված լինելու վերաբերյալ որևէ ապացույց դատարանը գործով ձեռք չի բերել, թեև դատավճռի իրավական վերլուծություններում ուղղակի նշել է ,,... Դատարանն արձանագրում է, որ նախաքննության ընթացքում կատարվել է բազմակողմանի, օբյեկտիվ և լրիվ քննություն..,,,։
Մյուս դրվագով գողության փորձի վերաբերյալ, տուժող Արսեն Մելքոնյանի ցուցմունքով պարզվել է, որ իրեն զանգահարել էիր կիսակառույց տան կողքի տան պահակը և հայտնել, որ իր տան մոտ կանգնած է ,,Ֆորդ,, մակնիշի ավտոմեքենա, որի մեջ տեղադրում են պատուհաններ և դռներ։ Ինքն անմիջապես գնացել է Երևան քաղաքի Գ. Հովսեփյան փող. Թիվ 10ա հասցեի իր կիսակառույցը, որտեղ եղել է <Ֆորդ> ավտոմեքենայի վարորդը Արսենը և կողքի տան պահակը, որից հետո ինքը զանգել է ոստիկանություն։
Վկա Արսեն Ղուկասյանը ցուցմունքով, նախաքննությանը հստակ նշել և դատարանում պնդել էր, որ 2014թ–ի հոկտեմբերի 06-ին Ա. Հովհաննիսյանն իր 055630000 համարին է զանգահարել 093470489 հեռախոսահամարից ու դռներ և պատուհաններ է աոաջարկել, մինչդեռ դատարանի հարցմանն ի պատասխան ,,Ղ Տելեկոմից,, ստացված վերծանումներով պարզվել է, որ դա իրականությանը չի համապատասխանում և ոչ միայն նշված օրը, այլ առհասարակ այդ հեոախոսահամարների միջև կապ չկա։
Ավելին, վկա Արսեն Ղուկասյանը դատարանում հայտնել է, որ ինքն անձամբ, հարևաններից ճշտելով, իմացել - զանգել է տուժողի հեռախոսահամարին և հայտնել, որ <... Կասկածում է, որ փորձում են դռներ ու պատուհաններ գողանալ նրա կիսակառույցից....>։
Այս ամենի համատեքստում, դատարանի եգրահանգումները Ա.Հովհաննիսյանին գողության փորձի կատարման դրվագով մեղավոր ճանաչելու մասին, որոնք հիմնված են բացառապես նշված վկայի ցուցմունքներով, օբյեկտիվության մասին մեղմ ասած չեն վկայում և ակնհայտ անհիմն են։
Դատարանում նշված վկայի հարցաքննությամբ այդպես էլ հասկանալի չդարձավ, թե ինչու էր նա մնացել դեպքի վայրում գողացվելիք ապրանքները իր ավտոմեքենային բարձած, եթե կասկածում էր, որ դրանք Ա.Հովհաննիսյանը փորձում էր գողանալ։ Ավելին, վկան դատարանում նշել էր, որ հարևան տան պահակն է տեսել իրենց, երբ ինքը զանգել է տանտիրոջը։ Մինչդեռ տանտերը նշել է, որ հենց պահակն է իրեն զանգել ու զգուշացրել հնարավոր գողության մասին։
Դատարանը անտեսելով վկա Արսեն Ղուկասյանի ցուցմունքներում առկա հակասություններ ինչպես տուժողի ցուցմունքի հետ /վերջինս նշել է, որ իրեն ոչ թե վկան, այլ կողքի տան պահակն է զանգել ու ասել, որ իր կիսակառույցից գողություն է կատարվում, մինչդեռ վկա Արսեն Ղուկասյանը հայտնել է, որ ինքն անձամբ է զանգել տուժողին ու սպասել նրա գալուն/, այնպես էլ վկայի ցուցմունքում հայտնած տեղեկության ակնհայտ կեղծ լինելը /Ա.Հովհաննիսյանի կողմից 093470489 հեոախոսահամարից իրեն զանգահարելու փաստը հերքվել է դատարանի ,,Ղ– Տելեկոմին,, արված հարցմամբ ստացված վերծանումներով/, համարել է ապացուցված գողության փորձի դրվագի հիմքում դնելով հենց այս վկայի ցուցմունքը։ Դատարանը նույնիսկ չի անդրադարձել այն փաստին, որ նախաքննության մարմինը չի էլ փորձել պարզել պահակի անձը, չի փորձել գտնել նրան, հարցաքննել պարզելու համար, թե ի վերջո Ալբերտ Հովհաննիսյանը եղել է կիսակառույց տան բակում Արսեն Ղուկասյանի հետ թե ոչ։
Առհասարակ, գործով օբյեկտիվ իրականությունը բացահայտելուն ուղղված որևէ ջանք չի արվել, բացառությամբ նրա, որ ի սկզբանե որպես հանցագործության կատարողի նշանակետում հայտնված Ա.Հովհաննիսյանի մեղքը հիմնավորող որևէ փաստ այդպես էլ չունենալով, մեղադրանքի կողմը կենտրոնացել է նրա մոտից հայտնաբերված հեռախոսի քարտին, բոլոր գործողությունները կատարել դրա շուրջ ստացված տեղեկությունները իբրև հետևություն ամեն գնով փորձել դասավորել դրա շուրջ, որոնք էլ դատարանի կողմից առանց հիմնավորումների ու փաստարկների, ընդունվել են որպես Ա.Հովհաննիսյանի մեղքի հիմնավորում, թեև դրանք հերքող փաստերն ավելին են ու էական։
Այն, որ նույնիսկ նախաքննությամբ կատարված հեոախոսահամարի վերծանումները, որոնք մեղադրանքի կողմը շարադրել է ապացույցների շարքում, վկայում են այն մասին, որ Ա.Հովհաննիսյանը գտնվել է նշված հասցեներում, որևէ կերպ չի ապացուցմում մեղսագրվող դեպքերին նրա մասնակցությունը, քանի որ նախ նշված ժամերը չեն համընկնում հենց վկա Արսեն Ղուկասյանի ցուցմունքում հայտնած ժամերին, բացի այդ, Ա.Հովհաննիսյանը բնակվել է նկարագրվող դեպքին հարակից վայրում տեղադրված տնակում, ինչը թույլ է տալիս ենթադրել, որ նա կարող էր և պետք է օրվա որոշակի ժամերի լիներ այդ կամ հարակից հասցեներում։
Ավելորդ է համարել անդրադառնալ Արփինե Եղյանի, Ֆլորա Եղյանի ցուցմունքներին, քանի որ դրանք սույն գործով մեղաղրանքը հաստատելուն ուղղված որևէ տեղեկություն չեն պարունակում և իրենց բովանդակությամբ սոսկ հաստատում են Ա.Հովհաննիսյանի կողմից 093470489 հեոախոսահամարը օգտագործելու հանգամանքը, ինչը վերջինս նույնպես հաստատել է և պատմել, թե որտեղից երբ է այն գտել և ինչու է որոշել օգտագործել։
Ինչ վերաբերում է դատաապրանքագիտական փորձաքննության թիվ 899-ԱՊ-14 եզրակացությանը, որի համաձայն փորձաքննությանը տրամադրված 2 դռների և 3 պատուհանների շուկայական արժեքը կազմում է 235.000 ՀՀ դրամ, ապա որ վերը նշված փաստարկների համատեքստում էական չէ թե որքան է կազմել ապրանքների գինը, կամ իրեղեն ապացույց ճանաչված եվրոպական արտադրության 2 դռների և 3 պատուհանների առկայությունը, քանի որ դրանով չի որոշվում և հաստատվում Ալբերտ Հովհաննիսյանի կողմից նշված արարքը կատարելը, մանավանդ որ վերջինս նույնիսկ ներկա չի եղել այսպես կոչված գողության փորձը կանխելիս կամ նշված ապրանքները տեղափոխելիս։
Վերոհիշյալ փաստարկների համադրմամբ, գտել է, որ ամբաստանյալ Ալբերտ Հովհաննիսյանին առաջադրված մեղաղրանքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հողվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և 177-րդ հողվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով, դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցներով չի հիմնավորվել։
Ապացույցի հասկացությունը տրված է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասում, այն է՝ <Քրեական գործով ապացույցներ են ցանկացած փաստական տվյալները, որոնց հիման վրա օրենքով որոշված կարգով հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը, դատարանը պարզում են քրեական օրենսգրքով նախատեսված արարքի առկայությունը կամ բացակայությունը, այդ արարքը կասկածյալի կամ մեղադրյալի կողմից կատարելը կամ չկատարելը և մեղադրյալի մեղավորությունը կամ անմեղությունը, ինչպես նաև գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքներ,,։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-րդ հողվածի 1-ին մասի համաձայն ՝ ,, Ապացուցումը՝ գործի օրինական, հիմնավորված և արդարացի լուծման համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներ բացահայտելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է,,։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյաևի վերաբերյալ 12.12.2010թ. ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշման մեջ ապացույցների գնհատման վերաբերյալ արտահայտել է հետնյալ դիրքորոշումը. Ապացույցների գնահատումը, որպես ապացուցման գործընթացի տարր, իրենից ներկայացնում է մտավոր, տրամաբանական գործունեություն, որի արդյունքում եզրահանգում է արվում ապացույցներից յուրաքանչյուրի թույլատրելիության, վերաբերելիության, հավաստիության և ապացուցման առարկայի մեջ մտնող հանգամանքների բացահայտման համար ապացույցների համակցության բավարարության մասին։
Ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա։ Ներքին համոզմունքը, որպես ապացուցյների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. Այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ։ Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղւսղրյալի կամ կասկածյալի։
Վերը թվարկված փաստարկների անտեսմամբ դատարանն այնուամենայնիվ ապացուցված համարելով Ալբերտ Հովհաննիսյանի մեղքր կատարված արարքներում, վերջինիս մեղավոր է ճանաչել և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակել ազատազրկում երեք տարի ժամկետով։
Անդրադառնալով դատարանի կողմից պատժի տեսակի ընտրության հիմնավորումներին, գտել է, որ դրանք սույն գործով բացառիկ են քրեական օրենսգրքով սահմանված պատժի հասկացությանը և նպատակներին, ինչպես նաև պատիժ նշանակելու սկզբունքներին ակնհայտորեն հակասելու իմաստով։
Մասնավորապես, վերոհիշյալը վերաբերում է դատարանի կողմից <տուգանք> տեսակի պատժաչափը Ալբերտ Հովհաննիսյանի նկատմամբ կիրառելու անհնարինության հիմնավորմանը, այն է < ... Տուգանք պատժատեսակր նշանակելով չի կարող ապահովել պատժի նպատակները, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, բացի այդ դատարանր հաշվի է առնում նաև այն, որ Ա Հովհաննիսյանը չունի մշտական բնակության վայր, չի ունեցել բավարար միջոցներ փաստաբանին վարձատրելու համար և դատարանից խնդրել է իր շահերը պաշտպանելու համար ապահովել հանրային պաշտպանով...>։
Վստահ է, որ որևէ ամբաստանյալ կանխավ տեղեկացված լինելով, որ հանրային պաշտպան ունենալը ի սկզբանե բացառելու է իր նկատմամբ տուգանք տեսակի պատիժ նշանակելու հնարավորությունը, կգերադասեր պաշտպանվել ինքնուրույն։ Գտել է, որ դատարանի կողմից պատիժ նշանակելու քրեաիրավական սկզբունքները կոպտորեն ոտնահարող նման պատճառաբանությունը էականորեն խախտում է նաև անձի պաշտպանության, մասնավորապես անվճար իրավաբանական օգնություն ստանալու իրավունքը, քանի որ իրավաբանական օգնության համար վճարելու հնարավորություն չունենալը ինքնին չի նշանակում, որ ամբաստանյալը առհասարակ զուրկ է որևէ ֆինասնական միջոցից, մանավանդ որ նշված քրեական գործով ամբաստանյալ Ա.Հովհաննիսյանը հայտնել է դատարանին, որ մինչ ձերբակալվելն աշխատել է ավտոլվացման կետում ու նման <մտահոգության> դեպքում նույնիսկ, գտել է, որ նշված պատճառաբանությունն ակնհայտորեն դուրս է քրեաիրավական սկզբունքների տրամաբանությունից, մանավանդ որ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 5-րդ կետը հստակ սահմանել է պատժի ժամկետները հաշվարկելու և պատիժը հաշվակցելու կարգը, որի համաձայն <... Մինչև դատական քննությունը կալանքի տակ գտնվող անձի նկատմամբ տուգանքի, որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու ձևով պատիժ նշանակելիս դատարանը, հաշվի առնելով կալանքի տակ պահելու ժամկետը, մեղմացնում է նշանակված պատիժը կամ լրիվ ազատում պատիժը կրելուց>։
Ինչ վերաբերում է մշտական բնակության վայր չունենալու հիմնավորմամբ անձին ազատազրկման դատապարտելուն, ապա կարծում է որ դատարանն այնուամենայնիվ որոշակի ժամկետով ազատազրկամբ պատիժ նշանակելով անձին կացարանով ապահովելու խնդիր չէ, որ պետք է լուծեր, մանավանդ հաշվի առնելով այն փաստը, որ Ալբերտ Հովհաննիսյանը պարտադիր զորակոչվելու տարիքի է և հերթական զորակոչով ենթակա պարտադիր զինծառայության։
Հաշվի առնելով այն փաստը, որ Ալբերտ Հովհաննիսյանը 2014 թվականի հոկտեմբերի 09֊ ից /1 ու կես տարի/ գտնվում է կալանքի տակ և դատարանի արձանազրմամբ վերջինիս պատիժը և պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքներ չկան, անհասկանալի է թե որն է իրավական հիմնավորումը հոդվածի սանկցիայով նախատեսված ամենախիստ ազատազրկում տեսակի պատիժը վերը նշված պատճաոաբանություններով ընտրելու համար։

Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.

Վերաքննիչ բողոքում նշված հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով գործի նյութերը, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ պաշտպանի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել մասնակի հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Ըստ ներկայացված քրեական գործի նյութերի.
Ամբաստանյալ` Ալբերտ Վարդանի Հովհաննիսյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսրգի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքներում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և ցուցմունք է տվել այն մասին, որ այդ օրերին երբ այդ ամեն ինչը տեղի է ունեցել այդ քարտը` կրպակի համարը իր մոտ է եղել։ Ինքը իր մազերը կտրելուց հետո դուրս գալով վարսավիրանոցից, որը գտնվում է կրպակից մի փողոց վերև` գետնին ընկած հեռախոսաքարտ է տեսել և վերցնելով այդ նորից ներս է մտել վարսավիրանոց ու վարսավիրանոցի աշխատող` վարսավիրից հարցրել է, թե դա ինչ քարտ է, սակայն վերջինը պատասխանել է, որ տեղյակ չէ։ Ինքը վարսավիրանոցի այդ աշխատողին ասել է, որ այդ քարտը ցանկանում է թողնել նրանց մոտ, քանի որ հեռախոսաքարտի տերը իր այդ քարտը կորցրել է նրանց մոտ, սակայն այդ մարդը պատասխանել է, որ ավելի ճիշտ կլինի որպեսզի այդ քարտը ինքը դնի իր հեռախոսի մեջ և զանգահարի տիրոջը որպեսզի նա գա տանի` իր քարտը։ Ինքը իր մազերը միշտ կտրել է այդ վարսավիրանոցում, սակայն այդ վարսավիրի անունը, չգիտի ինքը նրան միշտ դիմել է <հոպար>: Քանի որ իր բջջային հեռախոսը եղել է երկու քարտանի, ինքը այդ հեռախոսաքարտը տեղադրել է իր բջջաին հեռախոսի մեջ: Ինքը այդ հեռախոսահամարից կատարել է հեռախոսազանգեր և հետագայում տեղեկացել է, որ այդ հեռախոսաքարտը գողացված է և այդ պատճառով իրեն բռնել են ոստիկանության աշխատակիցները։ Ինքը այդ հեռախոսահամարը գտել է հոկտեմբերի 02-ին և օգտագործել է մինչև իրեն բռնելը։ Ինքը մտածել է, որ քարտի տերը չի մտածի, որ իր հեռախոսահամարը կարող է միացված լինի այդ պատճառով երկար է միացված թողել հեռախոսահամարը։ Ինքը նայել է և տեսել է, որ հեռախոսաքարտի մեջ գրանցված համարներ առկա չեն եղել։ Հոկտեմբերի 06-ին ժամը 17.50-ի սահմաններում ինքը գտնվել է իր աշխատանքի վայրում` ավտոլվացման կետում, որը գտնվում է Սարի-Թաղի <Կալցևոյի> մոտ։ Ինքը վկային առաջին անգամ տեսել է քննիչի մոտ և ինքը գողության փորձ չի կատարել ու այդ կիսակառույց տուն ինքը չի մտել։ Ինքը պաշտպան ունեցել է իրեն ձերբակալելու հաջորդ օրը։ Ոստիկանների կողմից իրեն սպառնալիք չի եղել, միայն իրեն ասել են, որ հայտնի այդ ամենը ինքն է կատարել և իրեն կթողն, որպեսզի գնա տուն։ Ինքը քննիչին նախաքննության ընթացքում դիմում է գրել, որով ընդունել է իր մեղքը կատարված հանցագործությունների մեջ։ Դրանից հետո ցուցմունքներով հրաժարվել է:
Տուժող Էմմա Մոդյագինան ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ճանաչում է ամբաստանյալին, ինչպես նաև ճանաչում է նրա ընտանիքի անդամներին։ Ամբաստանյալի մայրը միշտ դժգոհել է Ալբերտից, քանի որ նա միշտ փախել է դասերից։ 2014 թվականի հոկտեմբերի 01-ին առավոտյան, ժամը 07.00-ի սահմաններում գնացել է իր թերթի կրպակը, որտեղ ինքը աշխատում է նաև վաճառողուհի, ցանկացել է մտնել ներս և տեսել է, որ գետնին երկու հատ պոլիէթիլենային տոպրակներ է գցած։ Դուռը բացելու ժամանակ տեսել է, որ ծխախոտների համար նախատեսված պահարանը դատարկ է։ Ինքը զանգահարել է իր փեսային` Տարոնին և ասել է, որ իր կրպակից գողություն են արել։ Իր փեսան եկել է և զանգահարել են ոստիկանության ու իրենց է մոտեցել օպերը, որից հետո մոտեցել է քննիչը։ Հետագայում իր կրպակ է գնացել փորձագետը։ Հայտնել է նաև, որ դեպքի առաջին օրը ինքը իր աշխատանքի վայրից նկատել է, որ այն կիսակառույց շինությունը որտեղից, որ Ալբերտը կատարել է գողություն ինչ-որ անձ է եղել ներսում։ Հայտնել է, որ իր կրպակից Ալբերտը միայնակ չի կատարել գողությունը, այլ եղել է սույն գործով վկա Արփինե Եղյանի հետ` այդ աղջկան ինքը տեսել է դատարանում, քանի որ իր սեղանի վրա եղել է այդ աղջկա սև երկար մազը, նրանք խմել են սառը թեյ և սառը սուրճ, որոնք դրված են եղել սեղանին, ծխել են երկու ծխախոտ և կերել են սառնարանում եղած ուտելիքը։ Նրանք նույնիսկ միացրել են հեռուստացույցը, որը անջատել են գնալուց, սակայն վարդակից միացված են թողել։ 093-47-04-89 բջջային հեռախոսահամարով ինքը կատարել է լիցքավորում հաճախորդներին։ Այդ բջջային հեռախոսը եղել է Ազատի անունով, ով հանդիսացել է <դիլեր> և նրա չաշխատելուց հետո ինքը այդ հեռախոսահամարով այլևս լիցք չի կատարել։ Այդ բջջային հեռախոսով հնարավոր է կատարել հեռախոսազանգեր, սակայն ինքը դրանով չի կատարել հեռախոսազանգեր, քանի որ ինքը ունեցել է իր անձնական հեռախոսահամարը։ Որպես տուժող հայտնել, որ ունի պահանջ և ամբաստանյալից պահանջում է ինչ վերցրել է իր կրպակից դրա սահմաններում իր գումարը վերադարձնի իրեն։
Տուժող Արսեն Մելքոնյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ իրեն զանգահարել է իր կիսակառույց տան կողքի տան պահակը և հայտնել է, որ իր տան մոտ կանգնած է մի <Ֆորդ> մակնիշի ավտոմեքենա և որի մեջ տեղադրում են երեք պատուհաններ ու երկու դռներ։ Ինքը անմիջապես գնացել է Երևան քաղաքի Գ.Հովսեփյան փողոցի թիվ 10ա հասցե, որտեղ գտնվում է իր կիսակառույցը։ Երբ ինքը հասել է տան մոտ, այնտեղ է գտնվել <Ֆորդ> ավտոմեքենայի վարորդը` Արսենը և պահակը։ Որոշ ժամանակ անց իրենք զանգահարել են ոստիկանություն։ Հայտնել է, որ որպես տուժող պարտք-պահանջ չունի։
Վկա Արփինե Եղյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ չի ճանաչում ամբաստանյալին դեմքով, այլ նրա հետ միայն խոսել է հեռախոսով։ Նրա հետ ծանոթացել է <Օդնոկլասնիկի> սոցիալական կայքի միջոցով։ Ալբերտի հետ խոսել է իր մայրիկի` 094-31-01-03 և իր 077-74-75-81 բջջային հեռախոսահամարներով։ Ալբերտը իրեն զանգահարել է տարբեր հեռախոսահամարներից, այդ թվում նաև 093-47-04-89։ Ալբերտը իրեն չի ասել, թե որտեղից իրեն այդ հեռախոսահամարը։ Գողության հետ կապված Ալբերտը իրեն ոչինչ չի ասել։ Իրեն ասել է, որ աշխատում է ավտոլվացման կետում։ Հայտնել է, որ պնդում է նախաքննության ընթացքում տրված իր ցուցմունքը։
Վկա Ֆլորա Եղյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ինքը հեռախոսով խոսել է Ալբերտի հետ, քանի որ նա հեռախոսով խոսել է իր աղջկա հետ։ Ալբերտը տարբեր հեռախոսահամարներով զանգահարել է իր հեռախոսահամարին։ Ալբերտը վերջին անգամ զանգահարել է 093-47-04-89 բջջային հեռախոսահամարով, որը եղել է հոկտեմբերի 08-ին։ Պնդել նախաքննության ընթացքում տրված իր ցուցմունքը։
Վկա Արսեն Ղուկասյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ մոտավոր մեկ տարի առաջ ժամը 16։00-ի կողմերը իրեն է զանգահարել Աբոն և իրեն ասել է, որ ապրանք կա կցանկանա գնել, ինքն էլ պատասխանել է, որ այո կցանկանա։ Իրեն զանգահարած և հանդիպած Աբոն դա ամբաստանյալն է։ Հետագայում իր <Ֆորդ> ավտոմեքենայով գնացել է Նորք-Մարաշ ինչ-որ տան բակ` այդ ապրանքը` պատուհանները վերցնելու և իրեն այնտեղ դիմավորել է Աբոն, այդ ժամանակ այդտեղ է եկել կողքի տան պահակը և հարցրել է արդյոք տան տերը տեղյակ է, որ այդ ապրանքը վաճառում են։ Եվ այդ պահակը իր հեռախոսով զանգել է այդ տան տիրոջը և որոշ ժամանակ անց եկել է տան տերը, սակայն այդ ժամանակ Աբոն գնացած է եղել։ Հայտնել է, որ քննիչի մոտ տված իր ցուցմունքները համապատասխանում է իրականությանը։
2014 թվականի հոկտեմբերի 10-ի անձին ճանաչման ներկայացնելու մասին արձանագրության համաձայն. վկա Ա.Ղուկասյանն իրեն ճանաչման ներկայացված անձանց շարքում ճանաչել է Ա.Հովհաննիսյանին և հայտարարել է, որ վերջինը հանդիսանում է 2014 թվականի հոկտեմբերի 06-ին Երևան քաղաքի Նորք թաղամասում եվրոպական արտադրության 3 պատուհաններ և 2 դռներ առաջարկած և հիշյալ ապրանքներն իրեն պատկանող <Ֆորդ տրանզիտ> մակնիշի ավտոմեքենայի մեջ տեղավորած անձնավորությունը։
Դատաապրանքագիտական փորձաքննության թիվ 899-ԱՊ-14 եզրակացության համաձայն` փորձաքննությանը տրամատրված եվրոպական արտադրության 2 դռների և եվրոպական արտադրության 3 պատուհանների ընդհանուր շուկայական արժեքը 2014 թվականի հոկտեմբերի 06-ի դրությամբ առկա ապրանքային վիճակի հաշվառմամբ կազմում է 235.000 ՀՀ դրամ։
2014 թվականի նոյեմբերի 04-ի որոշման համաձայն իրեղեն ապացույց ճանաչված եվրոպական արտադրության 2 դռներով և եվրոպական արտադրության 3 պատուհաններով։
2014 թվականի դեկտեմբերի 11-ի որոշման համաձայն այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված` 2014 թվականի դեկտեմբերի 02-ին ստացված մեղադրյալ Ա.Հովհաննիսյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված <Նոկիա> տեսակի 357979037031790 գործարանային համարով բջջային հեռախոսից 2014 թվականի հուլիսի 01-ից մինչև 2014 թվականի հոկտեմբերի 10-ն ընկած ժամանակահատվածում կատարված մուտքային և ելքային հեռախոսազանգերի վերծանումներով։
2014 թվականի հոկտեմբերի 10-ի որոշման համաձայն այլ փաստաթուղթ հանդիսացող և ապացույց ճանաչված` Ա.Հովհաննիսյանի կողմից 2014 թվականի հոկտեմբերի 09-ին ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի Մարաշի բաժանմունքում տրված բացատրությամբ համաձայն որի` վերջինը խոստովանել է իր կողմից 2014 թվականի հոկտեմբերի 06-ին Ա.Մելքոնյանին պատկանող շինություն հանդիսացող կիսակառույց առանձնատնից գույքի գաղտնի հափշտակության փորձ կատարելու հանգամանքը, ինչպես նաև 2014 թվականի հոկտեմբերի 01-ի լույս գիշերը Է.Մոդյագինային պատկանող շինություն հանդիսացող կրպակից գույքի փափշտակություն կատարելու հանգամանքը։
Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Ալբերտ Վարդանի Հովհաննիսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով մեղսագրված արարքը հիմնավորվում է գործով ձեռք բերված հետևյալ ապացույցներով.
Տուժող Արսեն Մելքոնյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ իրեն զանգահարել է իր կիսակառույց տան կողքի տան պահակը և հայտնել է, որ իր տան մոտ կանգնած է մի <Ֆորդ> մակնիշի ավտոմեքենա և որի մեջ տեղադրում են երեք պատուհաններ ու երկու դռներ։ Ինքը անմիջապես գնացել է Երևան քաղաքի Գ.Հովսեփյան փողոցի թիվ 10ա հասցե, որտեղ գտնվում է իր կիսակառույցը։ Երբ ինքը հասել է տան մոտ, այնտեղ է գտնվել <Ֆորդ> ավտոմեքենայի վարորդը` Արսենը և պահակը։ Որոշ ժամանակ անց իրենք զանգահարել են ոստիկանություն։ Հայտնել է, որ որպես տուժող պարտք-պահանջ չունի։
Վկա Արսեն Ղուկասյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ մոտավոր մեկ տարի առաջ ժամը 16։00-ի կողմերը իրեն է զանգահարել Աբոն և իրեն ասել է, որ ապրանք կա կցանկանա գնել, ինքն էլ պատասխանել է, որ այո կցանկանա։ Իրեն զանգահարած և հանդիպած Աբոն դա ամբաստանյալն է։ Հետագայում իր <Ֆորդ> ավտոմեքենայով գնացել է Նորք-Մարաշ ինչ-որ տան բակ` այդ ապրանքը` պատուհանները վերցնելու և իրեն այնտեղ դիմավորել է Աբոն, այդ ժամանակ այդտեղ է եկել կողքի տան պահակը և հարցրել է արդյոք տան տերը տեղյակ է, որ այդ ապրանքը վաճառում են։ Եվ այդ պահակը իր հեռախոսով զանգել է այդ տան տիրոջը և որոշ ժամանակ անց եկել է տան տերը, սակայն այդ ժամանակ Աբոն գնացած է եղել։ Հայտնել է, որ քննիչի մոտ տված իր ցուցմունքները համապատասխանում է իրականությանը։
2014 թվականի հոկտեմբերի 10-ի անձին ճանաչման ներկայացնելու մասին արձանագրության համաձայն. վկա Ա.Ղուկասյանն իրեն ճանաչման ներկայացված անձանց շարքում ճանաչել է Ա.Հովհաննիսյանին և հայտարարել է, որ վերջինը հանդիսանում է 2014 թվականի հոկտեմբերի 06-ին Երևան քաղաքի Նորք թաղամասում եվրոպական արտադրության 3 պատուհաններ և 2 դռներ առաջարկած և հիշյալ ապրանքներն իրեն պատկանող <Ֆորդ տրանզիտ> մակնիշի ավտոմեքենայի մեջ տեղավորած անձնավորությունը։
Վկա Արսեն Ղուկասյանն իր ցուցմունքը պնդել է մեղադրյալ Ա.Հովհաննիսյանին առերես:
Դատաապրանքագիտական փորձաքննության թիվ 899-ԱՊ-14 եզրակացության համաձայն` փորձաքննությանը տրամատրված եվրոպական արտադրության 2 դռների և եվրոպական արտադրության 3 պատուհանների ընդհանուր շուկայական արժեքը 2014 թվականի հոկտեմբերի 06-ի դրությամբ առկա ապրանքային վիճակի հաշվառմամբ կազմում է 235.000 ՀՀ դրամ։
2014 թվականի նոյեմբերի 04-ի որոշման համաձայն իրեղեն ապացույց ճանաչված եվրոպական արտադրության 2 դռներով և եվրոպական արտադրության 3 պատուհաններով։
Գնահատելով ամբաստանյալ Ալբերտ Վարդանի Հովհաննիսյանի գործի քննության ընթացքում տված ցուցմունքները, դրանք համադրելով գործով ձեռք բերված մյուս փաստական տվյալների հետ, վերաքննիչ դատարանը ոչ արժանահավահատ է համարում վերջինիս կողմից բերված պատճառաբանությունները՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չճանաչելու, մեղադրանքի այդ մասով իր իսկ կողմից հանցանքի կատարումը բացառելու և այլնի վերաբերյալ, քանի որ դրանք չեն բխում գործի օբյեկտիվ տվյալներից:
Որպիսի պայմաններում, ամբաստանյալ Ալբերտ Վարդանի Հովհաննիսյանի շահերի պաշտպանի վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանությունները՝ /ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքի մասով/ պաշտպանյալի նկատմամբ արդարացման դատական ակտ կայացնելու և այլնի վերաբերյալ, քննարկվող պարագայում, անհիմն են, չեն բխում գործի օբյեկտիվ տվյալներից և այն այդ մասով բավարարելու առումով որևէ իրավական հետևանք առաջացնել չեն կարող:
Ինչ վերաբերում է մեղադրանքի այդ մասով՝ /ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով/ դատավարական իրավունքի խախտման և այլնի վերաբերյալ պաշտպանության կողմի վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանություններին, ապա նշվածի վերաբերյալ վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանությունները որևէ կերպ չեն ազդել, կոնկրետ դեպքում, մեղադրանքի այդ մասով՝ /ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով/ վիճարկվող փաստական տվյալներում տեղ գտած տեղեկությունների հավաստիության վրա, հետևաբար այն այդ մասով ևս բավարարելու առումով որևէ իրավական հետևանք առաջացնել չեն կարող:
Այսպիսով, /ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով՝ առաջադրված մեղադրանքի մասով/ վերլուծելով •ործի փաստական տվյալները, •նահատելով ինչպես յուրաքանչյուր ապացույց, այնպես էլ դրանք իրենց համակցությամբ, վերաքննիչ դատարանը հան•ում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Ալբերտ Վարդանի Հովհաննիսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով մեղսա•րված արարքը որակված է ճիշտ և մեղադրանքի այդ մասով նա պետք է քրեական պատասխանատվության և պատժի ենթարկվի:
Հիմք ընդունելով վերո•րյալը, վերաքննիչ դատարանը •տնում է, որ ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Ալբերտ Վարդանի Հովհաննիսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով մեղսա•րված արարքի քրեաիրավական որակման հարցում հան•ել է ճիշտ եզրակացության, հետևաբար վիճարկվող դատական ակտը մեղադրանքի այդ մասով բեկանելու և փոփոխելու հիմքեր չկան:
Անդրադառնալով նաև ամբաստանյալ Ալբերտ Վարդանի Հովհաննիսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքին, վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել հետևյալը.
Հարկ է նշել, որ Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իր 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի ԵԿԴ/0252/001/13 նախադեպային որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
՚26. Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ բողոքարկված դատական ակտը վճռաբեկ վերանայման ենթարկելու նպատակն օրենքի միատեսակ կիրառության, մասնավորապես` իրավունքի զարգացման գործառույթի իրացման ապահովումն է: Այս առումով Վճռաբեկ դատարանըգտնում է, որ հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատելիս ապացույցների բավարարության, ինչպես նաև պատիժ նշանակելու մասով դատական ակտի պատճառաբանվածության կապակցությամբ առկա է օրենքի միատեսակ կիրառության ապահովման խնդիր: Ուստի, անհրաժեշտ է համարում սույնգործով արտահայտել իրավական դիրքորոշումներ, որոնք կարող են ուղղորդող նշանակություն ունենալ նմանգործերով դատական պրակտիկայի ճիշտ ձևավորման համար:
1. Հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատելիս ապացույցների բավարարությունը.
27. Սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջև բարձրացված առաջին իրավական հարցը հետևյալն է.
ամբաստանյալ Ա.Ավագյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ մեղավոր ճանաչելիս ստորադաս դատարանները պահպանե՞լ են արդյոք գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից ապացույցները գնահատելու օրենսդրական պահանջը:
28. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝
՚/…/ 3. Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ:
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի: /…/ՙ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՚Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցներըգնահատում են իրենց ներքին համոզմամբՙ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի համաձայն` ՚Միայն ապացույցների հիման վրա են հաստատվում`
1/ դեպքը և հանգամանքները /կատարման ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն/.
2/ կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3/ հանցագործության` քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4/ անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ.
5/ քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները.
6/ այն հանգամանքները, որոնցով դատավարության մասնակիցը կամ քրեական դատավարությանը մասնակցող այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները, եթե այլ բան նախատեսված չէ օրենքովՙ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն`
՚1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ`գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից:
2. Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբՙ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ ՚Մեղադրական դատավճիռը չի կարող հիմնված լինել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում, երբ հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունն ապացուցված է դատական քննության ընթացքում: Հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունը կարող է համարվել ապացուցված, եթե դատարանը, ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով, հիմնվելով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դատական քննության ընթացքումգործի հանգամանքների հետազոտման արդյունքների վրա, դատաքննության ժամանակ հետազոտված հավաստի ապացույցների հիման վրա, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, սույն օրենսգրքի 360 հոդվածի առաջին մասի 1-4-րդ կետերում նշված հարցերին տալիս է հաստատող պատասխաններՙ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի համաձայն՝՚Դատավճռի նկարագրական-պատճառաբանական մասում ցույց է տրվում /.../ 3/ այն ապացույցները, որոնց վրա հիմնված են դատարանի հետևությունները, ինչպես նաև այս կամ այն ապացույցն անարժանահավատ համարելու փաստարկներըՙ:
՚Ապացույցների բավարարությունՙ հասկացության էությունը, ապացույցների բավարարությունը որոշելու ընդհանուր չափանիշները, դրանցից յուրաքանչյուրի բնութագիրը Վճռաբեկ դատարանը քննարկել և վերլուծել է Ս.Սաքանյանի վերաբերյալգործով կայացրած որոշման շրջանակներում:
Մասնավորապես, վկայակոչված որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը, համեմատական վերլուծության ենթարկելով ՚ապացուցման առարկաՙ և ՚ապացույցների բավարարությունՙ հասկացությունները, նշել է. ՚/…/ եթե ապացուցման առարկան ցույց է տալիս, թե ինչ է անհրաժեշտ պարզել յուրաքանչյուր քրեականգործով, ապա ապացույցների բավարարությունը կապված է այն ապացուցողական նյութի հետ, որը վերաբերում է ապացուցման առարկային և թույլ է տալիս այդ հանգամանքների մասինգալ արժանահավատ հետևության: Որոշելով ապացույցների բավարարությունը` վարույթն իրականացնող մարմինները լուծում են քրեականգործի համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքների հետազոտման խորության աստիճանի հետ կապված հարցերը, մասնավորապես այն, թե ի՞նչ աստիճանի պետք է մանրացվի յուրաքանչյուր հանգամանքը, և ինչ ծավալի ապացույցներ են անհրաժեշտ այդ հանգամանքները հավաստի պարզելու և դրա հիման վրա այս կամ այն դատավարական որոշումը կայացնելու համար:
Այսպիսով, ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից` այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը:
Ի տարբերություն ապացուցման առարկայի, ապացույցների բավարարություն հասկացության բովանդակությունը քրեական դատավարության օրենսդրությամբ բացահայտված չէ, այսինքն` օրենքում հստակ նշում չկա այն մասին, թե մինչև ե՞րբ պետք է հավաքվեն և հետազոտվեն ապացույցները, որպեսզի յուրաքանչյուր գործով պարզվի ապացուցման առարկան ամբողջությամբ կամ նրա տարրերն առանձին վերցրած: Բացի այդ, օրենքում սահմանված չէ միասնական չափանիշ առ այն, թե ե՞րբ են ի հայտգալիս յուրաքանչյուր քրեականգործով ապացուցման առարկան բացահայտված համարելու հիմքերը:
Վճռաբեկ դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի համակարգային վերլուծության հիման վրա արձանագրում է ապացույցների բավարարությունը որոշելու հետևյալ ընդհանուր չափանիշները՝
1/ վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունք,
2/ դատավարական որոշումների հիմնավորվածություն և պատճառաբանվածություն,
3/ անմեղության կանխավարկածՙ /տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալգործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 14-15-րդ կետերը, իսկ վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքի, դատավարական որոշումների հիմնավորվածության և պատճառաբանվածության, անմեղության կանխավարկածի մասին մանրամասն տե՛ս նույն որոշման 16-19-րդ կետերը/:
29. Վերահաստատելով և զարգացնելով նախորդ կետում մեջբերվածգործով արտահայտած իրավական դիրքորոշումները` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ՚ապացույցների բավարարությունըՙ որոշելու չափանիշներն են.
1/ անմեղության կանխավարկածը,
2/ վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքը,
3/ դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունը և պատճառաբանվածությունը:
30. Անդրադառնալով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին` Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ քրեական դատավարությունում կանխավարկածը օրենքով կամ նախադեպային իրավունքով հաստատված այն կանոնն է, որի համաձայն՝ որոշակի հանգամանք համարվում է հաստատված, քանի դեռ օրենքով սահմանված կարգով չի ապացուցվել հակառակը: Մարդու անմեղությունը քրեական դատավարության կարևորագույն կանխավարկածներից է, որն ամրագրված է ինչպես ՀՀ Սահմանադրությամբ, միջազգային պայմանագրերով և օրենքներով, այնպես էլ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի և Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքով: Հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատված համարելը ոչ այլ ինչ է, քան անմեղության կանխավարկածի հաղթահարում: Միևնույն ժամանակ, անձին դատապարտելու համար համարժեք ապացույցների բավարար համակցության բացակայությունը նշանակում է, որ անձի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարված չէ: Այլ խոսքով՝ քրեական դատավարության ընթացքում չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղության:
Հարկ է նշել նաև, որ անմեղության կանխավարկածն ամրագրող նորմերը, ինչպես նաև նախադեպային իրավունքը սահմանում են ոչ միայն այդ սկզբունքի բուն էությունը, այլև՝ դրա հաղթահարման, նույնն է, թե անձի մեղավորության հաստատման համար անհրաժեշտ դատավարական չափորոշիչները: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը Մ.Հակոբյանի գործով որոշման մեջ շեշտել է. ՚/…/ ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված՝ ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում՝ կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով: Այլ խոսքով՝ հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ` ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թեգնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետգործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի: Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը /…/ՙ /տե՛ս Մարգար Հակոբյանի վերաբերյալ 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշման 13-րդ կետը/: Անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել և իրավական դիրքորոշում է արտահայտել նաև Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանիգործով որոշման մեջ /տե՛ս Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանիգործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0044/01/11 որոշման 14-րդ կետը/:
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի ուսումնասիրությունը ևս ցույց է տալիս, որ Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 2-րդ կետով երաշխավորված անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը, ի թիվս այլոց, ենթադրում է մեղադրանքի կողմի պարտականությունը ներկայացնելու անձին դատապարտելու համար բավարար ապացույցներ /տե՛ս, ի թիվս այլոց, Barbera Messegue and Jabardo v. Spain,գանգատ թիվ 10590/83, 1988 թվականի դեկտեմբերի 6-ի վճիռ, 77-րդ կետ, Janosevic v. Sweden,գանգատ թիվ 34619/97, 2002 թվականի հուլիսի 23-ի վճիռ, 97-րդ կետ/:
Այսպիսով, անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը ենթադրում է ապացույցների այնպիսի ամբողջության առկայություն, որն անհրաժեշտ է անձի մեղավորությունը ողջամիտ /հիմնավոր/ կասկածից վեր ապացուցված համարելու, այլ ոչ թե անձի մեղավորության մասին ենթադրություններ անելու համար:
31. Ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս չափանիշին՝ ներքին համոզմունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի վերաբերյալ որոշման մեջ և դիրքորոշում ձևավորել այն մասին, որ ՚/…/ Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցներիգնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվգործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ:
Ապացույցները, որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան, կազմում են ներքին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը, որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշումներում: Թեպետ ապացույցներիգնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող լինել կամայական: Դրա հիմքում պետք է դրված լինիգործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունը: /…/ՙ /տե՛ս Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշման 14-րդ կետը/:
Այսպիսով, ՚ներքին համոզմունքըՙ սուբյեկտիվ-օբյեկտիվ կատեգորիա է: Այն ապացույցներիգնահատումն իրականացնող սուբյեկտիգիտակցված և ողջամիտ համոզվածությունն է իր իսկ կողմից կայացված որոշման հիմնավորվածության մեջ /սուբյեկտիվ բնույթ/: Այդպիսի համոզվածությունը պետք է ձևավորված լինիգործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննության արդյունքում և հիմնվի թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների բավարար համակցությամբ հաստատված փաստերի վրա, որոնք անկողմնակալ դիտորդի մոտ ողջամտորեն կձևավորեն նույն համոզվածությունը /օբյեկտիվ բնույթ/:
Ելնելով այն հանգամանքից, որ ներքին համոզմունքն ունի օբյեկտիվ հիմքեր, անհրաժեշտ է այն տարբերակել ինտուիցիայից, ենթադրություններից և այլ անհաշվետու զգացմունքներից: Ի տարբերություն դրանց, ներքին համոզմունքը չի կարող ձևավորվել առանց օբյեկտիվ հիմքի և հիմնվել անթույլատրելի, ոչ վերաբերելի, անարժանահավատ ապացույցների վրա: Այլ խոսքով, ներքին համոզմունքը հիմնվում է ողջամիտ կարծիքի,գիտելիքի վրա, այլ ոչ թե ենթադրությունների, երևակայության, համակրանքի, հակակրանքի կամ կանխակալ կարծիքի վրա:
Ներքին համոզմունքի՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունքի օբյեկտիվ հիմքը քրեական գործով ձեռք բերված, բազմակողմանի և օբյեկտիվ հետազոտված ապացույցների բավարար համակցությունն է: Այս առումով անհրաժեշտ է վերլուծել ապացույցների թույլատրելիության, վերաբերելիության և արժանահավատության հատկանիշները, որոնց տեսանկյունից ապացույցները ենթակա ենգնահատման:
31.1. Ապացույցների թույլատրելիության հատկանիշը վերաբերում է դրանց ձևական կողմին: Դրա էությունը կազմում է ապացույցները ձեռք բերելիս օրենքով նախատեսված դատավարական պահանջների պահպանվածությունը և ենթադրում է.
- աղբյուրի օրինականություն՝ ապացույցը պետք է ձեռք բերվի միայն օրենքով սահմանված աղբյուրներից /ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 2-րդ մաս/,
- ձեռքբերման միջոցների օրինականություն՝ պետք է պահպանված լինեն ապացույցների ձեռքբերմանն ուղղվածգործողություններ կատարելուն օրենքով առաջադրված պահանջները,
- դատավարական ձևակերպում՝ ապացույցը, դրա ձեռքբերմանգործընթացը պետք է օրենքով սահմանված կարգով ենթարկվեն դատավարական ձևակերպման,
- լիազորված սուբյեկտ՝ այն պետք է ստացված լինի ապացույց ձեռք բերելու լիազորությամբ օժտված սուբյեկտի կողմից:
Ապացույցն անթույլատրելի ճանաչելու հիմքերը հստակ սահմանված են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածով:
31.2. Վերաբերելիությունն ապացույցի կարողությունն է իր բովանդակությամբ ծառայելու ապացուցման առարկայի մեջ մտնող հանգամանքները,գործի քննության և լուծման համար նշանակություն ունեցող այլ տվյալները բացահայտելուն և հաստատելուն: Այլ խոսքով՝ ապացույցի վերաբերելիության հատկանիշն արտացոլում է ապացույցի ևգործի քննության ու լուծման համար նշանակություն ունեցող հանգամանքների միջև կապը: Ապացույցը կհամարվի վերաբերելի, եթե տեղեկություններ պարունակիգործի համար որևէ նշանակություն ունեցող փաստի մասին:
31.3. Ապացույցի արժանահավատության հատկանիշը նույնպես վերաբերում է ապացույցի բովանդակայինգնահատմանը: Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում: Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները.
ա/ ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները /օրինակ՝ փորձագետի ձեռնհասությունը, ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմիցգործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտապահելու, վերարտադրելուգործընթացի վրա/,
բ/ ապացույցի ձևավորման հանգամանքները /օրինակ՝ վկայի կողմից կոնկրետ հանգամանքն ընկալելու պայմանները, պաշտպանի, ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն/,
գ/ ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը,
դ/ ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հանգամանքների առկայությունը,
ե/ նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից:
Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապացույցների համակցության մեջ՝ բազմակողմանի և մանրամասնգնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը: Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում: Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների արժանահավատությունըգնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում` դրա պատճառները:
Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները պետք է հիմնվենգործում առկա փաստական տվյալների վրա:
32. Ապացույցների գնահատման արդյունքում ձևավորված ներքին համոզմունքն իրավական նշանակություն է ստանում և օբյեկտիվացվում ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս՝ դատավարական որոշումների հիմնավորման և պատճառաբանման չափանիշի միջոցով /սույն չափանիշի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումների մասին տե՛ս նաև Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալգործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 18-րդ կետը/: Ապացույցների կամայականգնահատման արգելքը ենթադրում է ապացույցները բարեխիղճ վերլուծության ենթարկելու պարտականություն:
Վերջին դիրքորոշումը բխում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի 4-րդ մասի պահանջից, որի համաձայն՝ ՚Դատարանի դատավճիռը պետք է լինի պատճառաբանված: Պատճառաբանման ենթակա են դատարանի կողմից դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումներըՙ:
Դատական ակտի պատճառաբանվածության հարցին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Ֆ.Գալստյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ ՚/…/ Դատական ակտի պատճառաբանվածությունը կոչված է պարզաբանելու, թե ինչու է դատարանը եկել այս կամ այն հետևության, որ իրավանորմերով է ղեկավարվել նման որոշում կայացնելիս և միևնույն ժամանակ հնարավորություն է ստեղծում վերադաս դատարանի կողմից դատական ակտի օրինականության և հիմնավորվածության ստուգման համար:
/…/ Պատճառաբանված որոշման բացակայությունն արդեն իսկ օբյեկտիվորեն սահմանափակում է վերադաս դատական ատյանի հնարավորությունը` լիարժեք դատական ստուգման ենթարկելու բողոքարկվող դատական ակտի օրինականությունն ու հիմնավորվածությունը և կայացնելու արդարացի որոշում, հետևաբար դատական ակտի չպատճառաբանված լինելը հանգեցնում է քրեական դատավարության կարևորագույն սկզբունքներից մեկի` ՀՀ Սահմանադրությամբ և քրեադատավարական օրենքով երաշխավորված արդար դատական քննության իրավունքի խախտման:
/…/ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանն իր մի շարք որոշումներում՝ ներպետական դատարանների կողմից կայացված որոշումների չպատճառաբանվածությունը կամ ոչ բավարար պատճառաբանվածությունը դիտել [է] <Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին> եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին մասով երաշխավորված` անձի արդար դատական քննության իրավունքի խախտում /տե՛ս Սալովն ընդդեմ Ուկրաինայի /Salov v. Ukraine/ 06.09.2005 թվականի որոշումը,գանգատ թիվ 65518/01, Բոլդեան ընդդեմ Ռումինիայի /Boldea v. Romania/ 15.02.2007 թվականի որոշումը,գանգատ թիվ 19997/02, Գրադինարն ընդդեմ Մոլդովայի /Gradinar v. Moldova/ 08.04.2008 թվականի որոշումը,գանգատ թիվ 7170/02/ՙ /տե՛ս Ֆրունզիկ Գալստյանիգործով Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի մարտի 26-ի թիվ ԵԿԴ/0058/11/09 որոշման 18-20-րդ կետերը/:
Վերահաստատելով Ֆ.Գալստյանի գործով որոշմամբ ձևավորած իրավական դիրքորոշումը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ դատարանը պարտավոր է իր դատական ակտում ամրագրել և թույլատրելիության, վերաբերելիության ու արժանահավատության տեսանկյունիցգնահատման ենթարկել այն ապացույցները, որոնց վրա հիմնված են դատարանի հետևությունները, ինչպես նաև նշել այս կամ այն ապացույցն անարժանահավատ համարելու փաստարկները /ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի 3-րդ կետ/: Հակառակ դեպքում ապացույցներիգնահատումը, դրա արդյունքում դատարանի համապատասխան ներքին համոզմունքի ձևավորումը կկրեն սուբյեկտիվ բնույթ, կհանգեցնեն կամայականության և անձի արդար դատաքննության իրավունքի խախտմանª սահմանափակելով նաև դատական ակտի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը ստուգելու վերադաս դատարանի հնարավորությունը:
33. Սույն որոշման 29-32-րդ կետերում կատարված իրավական վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որգործի լուծման համար ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշները սերտորեն փոխկապակցված են և փոխադարձաբար պայմանավորում են միմյանց: Գործի լուծման համար բավարար ապացույցներ ասելով` պետք է հասկանալ թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների համակցություն, որը, հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը, անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն անձի մեղավորության վերաբերյալ, ինչպես նաև կհաստատիգործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հանգամանքները և հնարավորություն կտա կայացնել հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում:
Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանը նաև արձանագրել է. ՚Ապացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով /…/: Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե`
1/գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար,
2/ եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ,
3/ այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում:ՙ /տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալգործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 17-րդ կետը/:
Այսպիսով, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք էգործի ՚հիմնավոր կասկածից վերՙ ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, ՚հիմնավոր կասկածից վերՙ ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների /ապացույցների/ այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան /խիստ ցածր/: Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած:ՙ:
Հարկ է արձանագրել, որ ամբաստանյալ Ալբերտ Վարդանի Հովհաննիսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքում մեղավոր ճանաչելով դատարանն այդ մասով մեղադրանքի հիմքում ըստ էության դրել է Ալբերտ Վարդանի Հովհաննիսյանի /որպես ապացույց ճանաչված/ 09.10.2014թ. թվագրմամբ բացատրությունը, տուժող Է.Մոդյագինայի, վկաներ Արփինե և Ֆլորա Եղյանների գործի քննության ընթացքում տված ցուցմունքները, Ա.Հովհաննիսյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված <Նոկիա> տեսակի 357979037031790 գործարանային համարով բջջային հեռախոսից 2014 թվականի հուլիսի 01-ից մինչև 2014 թվականի հոկտեմբերի 10-ն ընկած ժամանակահատվածում կատարված մուտքայն և ելքային վերծանումները:
Անդրադառնալով մեղադրանքի այդ մասով / ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով/ ամբաստանյալ Ալբերտ Վարդանի Հովհաննիսյանի մեղքը հաստատող ապացույցների վերլուծությանը հարկ է նշել հետևյալը.
/…/ 20. Քննարկվող հարցի կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը իրավական դիրքորոշում է հայտնել Գագիկ Միքայելյանի վերաբերյալ գործով որոշմամբ. <Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի հիման վրա՝ <քրեական մեղադրանք> հասկացությունը պետք է հասկացվի ոչ թե ձևական /փաստաթղթային/, այլ բովանդակային /գործնական/ իմաստով /…/: Այսինքն՝ անձի նկատմամբ <մեղադրանքի> առկայության մասին կարող է վկայել նաև այնպիսի միջոցներ ձեռնարկելը, որոնք ենթադրում են հանցագործության մեջ կասկածանքի առկայություն, ինչպես նաև էականորեն ներգործում են կասկածվող անձի դրության վրա /…/> /տես՝ Գագիկ Միքայելյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի դեկտեմնբերի 18-ի թիվ ԵԱԴԴ /0085/06/09 որոշման 21-րդ կետը/: /տես՝ Ն.Պողոսյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի մարտի 26-ի որոշումը/:
Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ ինչպես ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետի, այնպես էլ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետի հատկանիշներով քրեական գործերը /որոնք հետագայում միացվել են/ հարուցվել են համապատասխանաբար 2014 թվականի հոկտեմբերի 01-ին և 2014 թվականի հոկտեմբերի 06-ին, իսկ Ալբերտ Վարդանի Հովհաննիսյանից /որպես ապացույց ճանաչված/ բացատրությունը վերցվել է 2014 թվականի հոկտեմբերի 09-ին:
<Անձին բերման ենթարկելու վերաբերյալ> արձանագրության համաձայն 2014 թվականի հոկտեմբերի 09-ին, ժամը 19.00-ին Ալբերտ Վարդանի Հովհաննիսյանը բերման է ենթարկվել ոստիկանության Մարաշի բաժանմունք գողություն կատարելու համար /հ. 1, գ.թ. 18/:
Իսկ <Ձեռբակալման արձանագրության> համաձայն. Ալբերտ Վարդանի Հովհաննիսյանը 2014 թվականի հոկտեմբերի 09-ին ձեռբակալվել է, վերջինս կասկածվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ:
Այսինքն, Ալբերտ Վարդանի Հովհաննիսյանից բացատրություն է վերցվել արդեն իսկ հարուցված քրեական գործ/եր/ի առկայության և վերջինիս բերման ենթարկելու պայմաններում:
Ընդորում, նշված բացատրությունը պարունակում է վերջինիս կողմից հանցանքների կատարման մեջ մերկացնող տեղեկություններ:
Այլ կերպ ասած, Ալբերտ Վարդանի Հովհաննիսյանը, քննարկվող պարագայում, /բացատրություն տալու ժամանակ/ ըստ էության գտնվել է կասկածյալի կարգավիճակում և պետք է օգտվեր այդ կարգավիճակից բխող իրավունքներից, մինչդեռ, վերջինիս /արդեն իսկ հարուցված քրեական գործերի շրջանակներում/ որևէ իրավակարգավիճակ չի տրվել, ինչը /կոնկրետ դեպքում/ հանգեցրել է դատավարական իրավունքի /այդ թվում նաև պաշտպանության իրավունքի/ այնպիսի էական խախտման, որը կարող էր ազդել, քննարկվող փաստական տվյալում /բացատրությունում/ տեղ գտած տեղեկությունների հավաստիության վրա:
Հետևաբար, որպես ապացույց ճանաչված բացատրությունը, կոնկրետ դեպքում, պետք է դիտարկել որպես անթույլատրելի ապացույց և այն պետք է հանել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցների ծավալից:
Ինչ վերաբերում է մեղադրանքի այդ մասով, սույն գործով վիճարկվող դատական ակտում /մեղադրական դատավճռում/ նշված մնացած ապացույցներին, ապա նշված ապացույցներից.
Տուժող Է.Մոդյագինայի գործի քննության ընթացքում տված ցուցմունքներն են, ընդորում այդ առնչությամբ հարկ է արձանագրել, որ.
<Հաղորդում ընդունելու մասին> 01.10.2014թ. թվագրմամբ կազմված արձանագրության համաձայն.
Է.Մոդյագինան հայտնել է, որ ս/թ սեպտեմբերի 30-ի ժամը 20.30-ից մինչև հոկտեմբերի 01-ը, ժամը 07.00-ն ընկած ժամանակահատվածում անհայտ անձը հարմարացված բանալիով բացել է Երևան քաղաքի Արմենակյան /…/ հասցեում գործող կրպակի դուռը, որտեղից գաղտնի հափշտակել է տարբեր տեսակի ապրանքներ և պատճառել մոտ 150.000 ՀՀ դրամի նյութական վնաս:
2014 թվականի հոկտեմբերի 09-ին Է.Մոդյագինան հարցաքննվել է որպես տուժող:
Ընդ որում, ինչպես հաղորդում ընդունելու մասին արձանագրությունն, այնպես էլ Է.Մոդյագինայի որպես տուժող հարցաքննության արձանագրությունն ի սկզբանե չեն պարունակում որևէ տեղեկություն հեռախոսաքարտի հափշտակության վերաբերյալ:
2014 թվականի դեկտեմբերի 08-ին Է.Մոդյագինան լրացուցիչ հարցաքննվել է որպես տուժող և որպես տուժող լրացուցիչ հարցաքննության արձանագրությամբ նոր միայն հայտնել է, որ իրեն պատկանող կրպակից կատարված գողության օրը, ինքը չի նշել, որ այնտեղից գողացվել են նաև <Վիվասել> ՄՏՍ-ի լիցքավորման համար նախատեսված 093-470-489 հեռախոսահամարը:
Հարկ է արձանագրել, որ 357979037031790 գործարանային համարով բջջային հեռախոսից 2014 թվականի հուլիսի 01-ից մինչև 2014 թվականի հոկտեմբերի 10-ն ընկած ժամանակահատվածում կատարված մուտքային և ելքային հեռախոսազանգերի վերծանումները զննելու վերաբերյալ, 11.12.2014թ. թվագրմամբ կազմված արձանագրության համաձայն. զննության է ենթարկվել դեռևս 2014 թվականի դեկտեմբերի 02-ին <Ղ-Տելեկոմ> ՓԲ ընկերությունից ստացված թիվ 13807014 քրեական գործով մեղադրյալ Ալբերտ Վարդանի Հովհաննիսյանի մոտից անձնական խուզարկության արդյունքում հայտնաբերված 357979037031790 գործարանային համարով բջջային հեռախոսից 2014 թվականի հուլիսի 01-ից մինչև 2014 թվականի հոկտեմբերի 10-ն ընկած ժամանակահատվածում կատարված մուտքային և ելքային հեռախոսազանգերի վերծանումները /հ.2, գ.թ. 46, 62-63/:
Այլ կերպ ասած, Է.Մոդյագինան որպես տուժող լրացուցիչ հարցաքննվել է և հեռախոսահամարի հափշտակության մասին հայտնել է <Ղ-Տելեկոմ> ՓԲ ընկերությունից համապատասխան վերծանումները ստացվելուց հետո նոր միայն:
Հարկ է արձանագրել նաև, որ քրեական գործում առկա <Վիվասել> ՄՏՍ-ի արդեն իսկ 2015 թվականի դեկտեմբերի 29-ի գրությամբ հայտնվել է, որ ի պատասխան Ձեր 17.12.2015թ. թիվ ԴԴ-17-Ե-59066 գրության, հայտնվում է, որ Ձեր կողմից հարցվող 93 47 04 89 հեռախոսահամարը չի հանդիսանում լիցք ծառայություն մատուցող հեռախոսաքարտ /հ. 3, գ.թ. 222/:
Գնահատելով տուժող Է.Մոդյագինայի գործի քննության տված ցուցմունքները, դրանք համադրելով գործով ձեռք բերված մյուս փաստական տվյալների հետ, վերաքննիչ դատարանը բավարար չափով չփաստարկված և ոչ արժանահավահատ է համարում՝ վերջինիս կողմից գործի քննության տված ցուցմունքները՝ /կոնկրետ դեպքում/ ամբաստանյալ Ալբերտ Վարդանի Հովհաննիսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ մերկացնելու վերաբերյալ, քանի որ վերաքննիչ դատարանի դիտարկմամբ, դրանք չեն բխում գործի օբյեկտիվ տվյալներից:
Ինչ վերաբերում է մեղադրանքի այդ մասով, սույն գործով վիճարկվող դատական ակտում /մեղադրական դատավճռում/ նշված մնացած ապացույցներին, ապա հարկ է նշել դրանք ըստ էության չեն պարունակում որևէ տեղեկություն մեղադրանքի այդ մասով ամբաստանյալ Ալբերտ Վարդանի Հովհաննիսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ մերկացնելու վերաբերյալ և կրում են միայն ածանցյալ բնույթ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն.
<2.Քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, իսկ գործի վարույթը ենթակա է կարճման՝ կատարված հանցագործությանը կասկածյալի կամ մեղադրյալի մասնակցությունն ապացուցված չլինելու արդյունքում, եթե սպառված են նոր ապացույցներ ձեռք բերելու բոլոր հնարավորությունները>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի համաձայն.
<1.Արդարացման դատավճիռը ճանաչում և հռչակում է հանցանքի կատարման մեջ ամբաստանյալի անմեղությունը՝ այն մեղադրանքով որով նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ:
2. Դատարանը պարտավոր է սույն օրենսգրքի 35 հոդվածի առաջին մասի 1-3-րդ կետերով և երկրորդ մասով նախատեսված հիմքերից որևէ մեկի առկայության դեպքում տվյալ դատական նիստում կայացնել արդարացման դատավճիռ:
/…/>:
Վերոշարադրյալ ապացույցների բովանդակային վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ դրանք ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցությամբ չեն հաստատում կոնկրետ գործով /մեղադրանքի այդ մասով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով/ ապացուցման առարկան կազմող այնպիսի հանգամանք, ինչպիսին է՝ ամբաստանյալ Ալբերտ Վարդանի Հովհաննիսյանի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված և նրան /մեղադրանքի այդ մասով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով/ մեղսագրված արարքը կատարելու մեջ:
Քննարկվող պարագայում, վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ /մեղադրանքի այդ մասով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով/ սույն գործում առկա ապացույցների համակցությունը բավարար չէ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու, որ ամբաստանյալ Ալբերտ Վարդանի Հովհաննիսյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցավոր արարք:
Մեղադրական դատավճռի հիմքում /մեղադրանքի այդ մասով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով/ դրված ապացույցների համակցությունը բավարար չէ ամբաստանյալ Ալբերտ Վարդանի Հովհաննիսյանին /մեղադրանքի այդ մասով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով/ մեղսագրվող հանցավոր արարքի փաստական հանգամանքները հաստատված համարելու այն ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած:
Հետևաբար, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ալբերտ Վարդանի Հովհաննիսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ մեղավոր ճանաչելիս դատարանը չի պահպանել ապացույցները գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից գնահատելու օրենսդրական պահանջը՝ խախտելով անմեղության կանխավարկածի, ապացույցները գնահատելու վերաբերյալ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 25-րդ, 127-րդ, 365-րդ հոդվածների պահանջները:
Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել նաև, որ տվյալ դեպքում, Ալբերտ Վարդանի Հովհաննսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցներն, ինչպես առանձին վերցված, այնպես էլ իրենց համակցությամբ բավարար չեն հիմնավոր հետևության հանգելու այն մասին, որ ամբաստանյալ Ալբերտ Վարդանի Հովհաննսյանը կատարել է մեղադրանքի այդ մասով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով, իրեն վերագրվող արարքը:
Որպիսի պայմաններում, վերը շարադրված հանգամանքների առկայության պայմաններում, վերաքննիչ դատարանն գտնում է, որ գործի քննությամբ բավարար ապացույցներ ձեռք չեն բերվել հիմնավորված համարելու ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով մեղսագրված հանցանքի կատարման մեջ ամբաստանյալ Ալբերտ Վարդանի Հովհաննիսյանի մասնակցությունը և մեղքը, սպառվել են այլ ապացույցներ ձեռք բերելու բոլոր հնարավորությունները, հետևաբար մեղադրանքի նշված դրվագով ամբաստանյալ Ալբերտ Վարդանի Հովհաննիսյանի վերաբերյալ պետք է կայացվի արդարացման դատավճիռ՝ դադարեցնելով քրեական հետապնդումը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքի մասով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <<Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <<Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ>>:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. <<Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված են պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները:
Վերոհիշյալ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <<Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները>>:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. <<Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով>>:
Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն. < Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները>:
<</…/ Պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Հանցակազմի սահմաններից դուրս գտնվելով, դրանք բնութագրում են ինչպես կատարված հանցագործությունը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը, հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին` համապատասխանաբար բարձրացնելով կամ իջեցնելով այն:
Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել` ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս:
Քրեական օրենքի Ընդհանուր մասի վերը թվարկված դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը /տես ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2007թ.հոկտեմբերի 26-ի` Թ.Տեր-Գրիգորյանի վերաբերյալ գործովՎԲ-192/07 որոշումը/:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն.
<Մինչև դատական քննությունը կալանքի տակ գտնվող անձի նկատմամբ տուգանքի, որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու ձևով պատիժ նշանակելիս դատարանը, հաշվի առնելով կալանքի տակ պահելու ժամկետը, մեղմացնում է նշանակված պատիժը կամ լրիվ ազատում պատիժը կրելուց>:
Հարկ է նշել, որ սույն գործով վիճարկվող դատական ակտով, ամբաստանյալ Ալբերտ Վարդանի Հովհաննիսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով պատիժ է նշանակվել ազատազրկման ձևով՝ ազատազրկում 2 /երկու/ տարի ժամկետով:
Մինչդեռ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված է նաև տուգանքի ձևով պատժատեսակ՝ տուգանք նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկից հազարապատիկի չափով:
Հարկ է նշել նաև, որ սույն գործով ամբաստանյալ Ալբերտ Վարդանի Հովհաննիսյանն արդեն իսկ կալանքի տակ է 2014 թվականի հոկտեմբերի 09-ից:
Քննության առնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով ամբաստանյալ Ալբերտ Վարդանի Հովհաննիսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը, վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում նրա կատարած հանցագործության բնույթն ու հասարակական վտանգավորության աստիճանը, կատարման հանգամանքները, հանցավորի անձը, ինչպես նաև որպես պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներ չարձանագրելը:
Որպիսի պայմաններում, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ կոնկրետ դեպքում, ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանն ըստ էության չհիմնավորված հետևության է հանգել` ամբաստանյալ Ալբերտ Վարդանի Հովհաննիսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով ազատազրկման ձևով պատիժ՝ 2 /երկու/ տարի ժամկետով ազատազրկում նշանակելու նպատակահարմարության հարցում, ինչը հանգեցրել է նյութական և դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտման, որը հիմք է վիճարկվող դատական ակտն այդ մասով ևս բեկանելու և փոփոխելու՝ ամբաստանյալ Ալբերտ Վարդանի Հովհաննիսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով տուգանքի ձևով պատիժ՝ նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկի` 500.000 /հինգ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով տուգանք նշանակելու համար: Ամբաստանյալ Ալբերտ Վարդանի Հովհաննիսյանի նկատմամբ /ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով/ տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելու պարագայում, հաշվի առնելով նաև սույն գործով ամբաստանյալ Ալբերտ Վարդանի Հովհաննիսյանի դեռևս 2014 թվականի հոկտեմբերի 09-ից կալանքի տակ գտնվելու հանգամանքը, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 5-րդ մասի կիրառմամբ նրան պետք է լրիվ ազատել տուգանքի ձևով նշանակված պատժի կրումից:
Անդրադառնալով խափանման միջոցի հարցին, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ալբերտ Վարդանի Հովհաննիսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը պետք է վերացնել և նրան անհապաղ ազատել կալանքից դատական նիստի դահլիճում:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ, 394-րդ և 395-րդ հոդվածներով, վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել մասնակիորեն:
Ալբերտ Վարդանի Հովհաննիսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենս•րքի 77-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով, Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 09.03.2016թ. դատավճիռը բեկանել և փոփոխել:
Ամբաստանյալ Ալբերտ Վարդանի Հովհաննիսյանին ՀՀ քրեական օրենս•րքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ ճանաչել անմեղ և արդարացնել:
Ալբերտ Վարդանի Հովհաննիսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և պատիժ նշանակել տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկի՝ 500.000 /հինգ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենս•րքի 69-րդ հոդվածի 5-րդ մասով ամրագրված կանոնների կիրառմամբ ամբաստանյալ Ալբերտ Վարդանի Հովհաննիսյանին ազատել սույն դատական ակտով` տուգանքի ձևով նշանակված պատիժը կրելուց:
Ամբաստանյալ Ալբերտ Վարդանի Հովհաննիսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցըª կալանավորումը վերացնել և նրան անհապաղ ազատել դատական նիստի դահլիճում:
Դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ:
Սույն որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակվելու պահից մեկամսյա ժամկետում:


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ

ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Կ.ՂԱԶԱՐՅԱՆ


Ռ.ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ