Հիմնական
Գործի համար:
ԵԿԴ/0018/01/15
Վիճակագրական տողի համար :
16.4
Պատասխանող
Լուսինե Վարդանյան
Լուսինե Վարդանյան Գագիկի
Լուսինե Վարդանյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Արշակ Խաչատրյան
Արմեն Դանիելյան
Լիլիթ Թադևոսյան
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Գագիկ Պողոսյան
Վճռաբեկ
Դավիթ Ավետիսյան
Սերժիկ Ավետիսյան
Հոդվածներ
Վճռաբեկ
Հոդվածը 414.1
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Արշակ Խաչատրյան
Արմեն Դանիելյան
Լիլիթ Թադևոսյան
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Գագիկ Պողոսյան
Վճռաբեկ
Դավիթ Ավետիսյան
Սերժիկ Ավետիսյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2015-08-03 | 15:30 | 3 | Կայացվել է | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-06-03 | 09:30 | 1 | Կայացել է | ||
| Վճռաբեկ | 2015-05-19 | 10:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2015-04-22 | 10:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2015-04-02 | 13:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-03-13 | 10:00 | 1 | Կայացել է |
Գործ հ. ԵԿԴ/0018/01/15
Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ ՈՒ Ն
Վ Ե Ր Ա Ք Ն Ն Ի Չ Ք Ր Ե Ա Կ Ա Ն Դ Ա Տ Ա Ր Ա Ն
Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
«03» օգոստոսի 2015թ. ք. Երևան
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
/այսուհետ նաև`Վերաքննիչ դատարան/ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ
Ա. ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Մ.ՄԱՀՏԵՍՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Ա.ՄԱՆՈՒԿՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ` Ս.ՍԱՐԳՍՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Լ.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆԻ
դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ` սույն գործով մեղադրող Ա.Մանուկյանի և ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանի շահերի պաշտպան Սուսաննա Սարգսյանի վերաքննիչ բողոքները` բերված Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի /այսուհետ նաև` Դատարան/ 2015 թվականի հունիսի 03-ի դատավճռի դեմ, քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Լուսինե Գագիկի Վարդանյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի ՔՎ Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում 25.04.2014 թվականին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով հարուցել է թիվ 13140214 քրեական գործը:
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի ՔՎ Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում քննվող թիվ 13140214 քրեական գործի նյութերով 01.12.2014 թվականին` Լուսինե Վարդանյանի կողմից սուտ մատնություն կատարելու դեպքի առթիվ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով հարուցել է թիվ 13823114 քրեական գործը:
03.12.2014 թվականին Լուսինե Վարդանյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ Լուսինե Վարդանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել ստորագրություն՝ չհեռանալու մասին։
12.02.2015 թվականին Լուսինե Վարդանյանին նախկինում առաջադրված մեղադրանքը փոխվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
17.02.2015 թվականին թիվ 13823114 քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան:
Դատարանի 2015 թվականի հունիսի 03-ի դատավճռով ամբաստանյալ Լուսինե Գագիկի Վարդանյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտվել տուգանքի` 400.000 (չորս հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճռի դեմ մեղադրող Ա.Մանուկյանը բերել է վերաքննիչ բողոք, որով խնդրել է այն պատժի մասով բեկանել, ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանին դատապարտել ազատազրկման` 6/վեց/ ամիս ժամկետով, ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին, թողնել օրինական ուժի մեջ` մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Նույն դատավճռի դեմ ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանի շահերի պաշտպան Սուսաննա Սարգսյանը ևս բերել է վերաքննիչ բողոք, որով խնդրել է այն բեկանել, ճանաչել և հռչակել ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանի անմեղությունը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ:
Վերաքննիչ բողոքների առթիվ գրավոր պատասխաններ չեն ստացվել:
Վերաքննիչ դատարանի համապատասխան որոշումներով մեղադրողի և պաշտպանի վերաքննիչ բողոքներն ընդունվել են վարույթ և գործը նշանակվել է քննության ՀՀ վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով:
2.Գործի փաստական հանգամանքները.
Նախաքննության մարմնի կողմից ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, 2014 թվականի ապրիլի 17-ին, գիտակցելով, որ իր տրամադրած տեղեկատվությունը կեղծ է, ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում իրականությանը չհամապատասխանող հաղորդում է տվել այն մասին, որ «Բիգլեմոն» ինտերնետային ակցիաներով զբաղվող ընկերության տնօրեն Ռաֆայել Կանեցյանը, 2012թ. դեկտեմբեր ամսից մինչև 2013թ. հուլիս ամիսն ընկած ժամանակահատվածում աշխատավարձի տեղեկագրերում կեղծել է իր ստորագրությունը և յուրացմամբ հափշտակել իր որպես աշխատավարձ հաշվարկված 400.000 ՀՀ դրամ գումարը։
3.Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, փաստարկները և պահանջները.
Վերաքննիչ բողոքները քննվում են հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոնշյալ հիմնավորումներով:
Մեղադրող Ա.Մանուկյանը գտել է, որ Դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ, ճիշտ չի կիրառել օրենքը, խախտել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների պահանջները, որի հիման վրա Դատարանի կողմից կայացված դատավճիռն ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով ենթակա է բեկանման` բերելով հետևյալ պատճառաբանությունները.
Մեջբերելով դատական ակտում Դատարանի կողմից շարադրված պատճառաբանությունները, բողոքաբերը փաստել է, որ Դատարանը ճիշտ և հստակ գնահատելով քրեական գործի ապացույցները, դրա հետ մեկտեղ ճիշտ չի գնահատել գործում առկա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալներն ու կատարված հանցավոր արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը և արդյունքում կայացրել է պատիժը նշանակելու մասով սխալ որոշում։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի, 48-րդ հոդվածի, նույն օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համապատասխան դրույթների, ինչպես նաև Վճռեբակ դատարանի` Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ գործով 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08, Պարույր Բայրամյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի հունիսի 1-ի թիվ ՎԲ-84/07 որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, փաստել է, որ Դատարանն անտեսել է ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանի անձը բացասական բնութագրող այնպիսի հանգամանքներ, ինչպիսիք են կատարած հանցանքի համար չզղջալը և քրեական պատասխանատվությունից խուսափելու համար անթույլատրելի եղանակով պաշտպանություն իրականացնելը՝ հետաքննության և նախաքննության մարմիններին, դատախազությանը անհիմն զրպարտելը։ Գտել է, որ պատիժ նշանակելիս անհրաժեշտ է հաշվի առնել նշված 2 հանգամանքները։
Փաստել է, որ առաջադրված մեղադրանքն ընդունելը կամ չընդունելը, դրա վերաբերյալ իր դիրքորոշումը հայտնելուց հրաժարվելը, մեղադրանքի դեմ հակափաստարկներ բերելը դրանք ամբաստանյալի իրավունքներն են, որոնց իրականացումը չի կարող մեկնաբանվել ի վնաս ամբաստանյալի, սակայն այն դեպքում, երբ այդ ամենը կատարվում է օրենքի շրջանակներում։ Երբ ամբաստանյալը չի ընդունում թեկուզ բոլորի համար ակնհայտ կերպով հիմնավորված մեղադրանքը կամ դժգոհություն է հայտնում մեղադրանքի կողմի գործողություններից կամ օրենքի և կոռեկտության շրջանակներում քննադատում է մեղադրանքի կողմին, ժխտում է վերջինիս ներկայացրած ապացույցները կամ օրենքով սահմանված այլ միջոցներով իրականացնում է իր դատավարական իրավունքները, ապա նշված բոլոր գործողություններն իրավաչափ են, չեն կարող մեկնաբանվել ի վնաս ամբաստանյալի, այդ թվում և համարվել վերջինիս անձը բնութագրող էական հանգամանքներ։ Սակայն այն դեպքերում, երբ ամբաստանյալը անցնում է թույլատրելի սահմանը և օրենքի շրջանակներից դուրս է գալիս իր պաշտպանությունն իրականացնելիս, դա անթույլատրելի է ամեն առումով, խիստ բացասաբար է բնութագրում ամբաստանյալի անձը, իսկ որոշ դեպքերում կարող է նոր հանցագործությունների հատկանիշներ պարունակել։
Սույն գործով ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանն իր պատշպանությունն իրականացրել է անթույլատրելի եղանակով՝ անհիմն կերպով զրպարտելով հետաքննության և նախաքննություն մարմիններին և դատախազությանը։
Փաստել է, որ ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար քրեական պատասխանատվությունից խուսափելու համար պատրաստ է գրեթե ամեն ինչի, այդ թվում՝ իրենց պարտականությունները բարեխիղճ կերպով կատարած պաշտոնատար անձանց «կործանելու»։ Սույն հանգամանքը, բողոքաբերի համոզմամբ, խիստ բացասաբար է բնութագրում ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանին և պետք է էական նշանակություն ունենա վերջինիս նկատմամբ պատիժ նշանակելիս։
Անդրադառնալով Լուսինե Վարդանյանի կատարած հանցավոր արարքի հանրային վտանգավորությանը, բողոքաբերը փաստել է, որ այն բավական բարձր է։
Լուսինե Վարդանյանը «Բիգլեմոն» ընկերությունում («Քեյ Ար Ջի Ինվեստ» ՍՊ ընկերություն) աշխատանքից ազատվելուց հետո անօրինական և անազնիվ պայքար է սկսել նախկին գործատուհի դեմ. դիմել է ՀՀ ԱՆ աշխատակազմի առողջապահական պետական տեսչություն՝ որոշ ամիսների աշխատավարձը գործատուի կողմից իրեն չվճարելու վերաբերյալ դիմումով (որը մերժվել է), որից հետո նաև այդ կապակցությամբ հաղորդում է տվել ոստիկանությունում՝ իր աշխատավարձը յուրացնելու և փաստաթուղթ կեղծելու վերաբերյալ։ Այսինքն՝ Լուսինե Վարդանյանն ի սկզբանե ունեցել է անօրինական նպատակներ և շարժառիթներ, գործել է նախապես պլանավորած, ինչը պետք է հաշվի առնել վերջինիս կատարած հանցավոր արարքի հանրային վտանգավորությունը գնահատելիս և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակելիս։ Ինչ վերաբերում է նախկինում դատապարտված չլինելը որպես քրեական պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դիտելուն, ապա այս հարցում ևս մեղադրողը համակարծիքի չէ Դատարանի հետ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված են պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող թվով 10 հանգամանքներ, որոնց մեջ առաջին անգամ հանցանք կատարելը նախատեսված չէ (նույն հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետը նախատեսում է «առաջին անգամ հանգամանքների պատահական զուգորդմամբ ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք կատարելը», ինչը, գտել է, կիրառելի չէ սույն դեպքում)։
Նշված հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այլ հանգամանքներ, որոնք նշված չեն սույն հոդվածի առաջին մասում։
Նշել է, որ թեև ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանը նախկինում դատապարտված չի եղել, առաջին անգամ է հանցանք կատարել, սակայն նշված հանգամանքները պետք է դիտել միայն որպես վերջինիս անձը դրական բնութագրող հանգամանք, այլ ոչ թե՝ որպես պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք, քանի որ Լուսինե Վարդանյանը հանցագործությունը չի կատարել հանգամանքների պատահական զուգորդմամբ։
Հանգամանքների պատահական զուգորդում պետք է համարել այն իրավիճակը, երբ հանցագործությունը հանկարծակի ծագած դիտավորության արդյունք է, անձը լիովին չի պատկերացրել իր արարքի հասարակական վտանգավորությունը, կատարածն ու անձի բնութագիրն անհամատեղելի են և այլն։ Սույն գործով հիմնավորվել է, որ Լուսինե Վարդանյանը նախապես պլանավորել է հանցանքի կատարումը, հստակ պատկերացրել է իր հանցավոր գործողությունների բնույթն ու հետևանքները, ինչպես նաև հանցագործություն կատարելիս առաջնորդվել է անօրինական նպատակներով և շարժառիթներով։ Նկարագրված պայմաններում փաստել է, որ Լուսինե Վարդանյանը հանցագործությունը չի կատարել հանգամանքների պատահական զուգորդմամբ, այլ այն կատարել է նախնական դիտավորությամբ, նախապես պլանավորած, հետևաբար Լուսինե Վարդանյանի կողմից առաջին անգամ հանցանքի կատարումը որևէ կերպ չի կարող դիտվել որպես պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք։
Ըստ բողոքաբերի, ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանի նկատմամբ կիրառելի է միայն առավել խիստ պատիժը՝ ազատազրկումը, որի պայմաններում է միայն հնարավոր հասնել պատժի նպատակների իրականացմանը։ Դատարանի կողմից խախտվել են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների պահանջները, ամբաստանյալ Լուսիեն Վարդանյանի նկատմամբ նշանակվել է ակնհայտ մեղմ և անարդարացի պատիժ, որը որևէ կերպ չի համապատասխանում կատարած հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին, բնույթին և բավարար չէ պատժի նպատակներն ապահովելու, սոցիալական արդարությունը վերականգնելու, պատժի ենթարկված անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցագործությունների կատարումը կանխելու համար, այսինքն՝ թույլ է տրվել դատական սխալ, որը ազդել է գործի ելքի վրա:
Վերոգրյալի հիման վրա, բողոքաբերը Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է Դատարանի 2015 թվականի հունիսի 03-ի դատական ակտը պատժի մասով բեկանել և ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանի նկատմամբ կիրառել համաչափ պատիժ, այն է՝ դատապարտել ազատազրկման 6/վեց/ ամիս ժամկետով, ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել օրինական ուժի մեջ` մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանի շահերի պաշտպան Սուսաննա Սարգսյանը ներկայացնելով գործի դատավարական նախապատմությունը, գտել է, որ Դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ, ճիշտ չի մեկնաբանել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասը և թույլ է տվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126-րդ, 127-րդ, 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-4-րդ մասերի, 366-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի, ՀՀ Սահմանադրության 24-րդ հոդվածի պահանջների խախտում:
Մեջբերելով Դատարանի կողմից դատական ակտում շարադրված իրավական վերլուծություններն ու պատճառաբանությունները, փաստել է, որ Դատարանի կողմից ապացույցները չեն ենթարկվել բազմակողմանի, ամբողջական և օբյեկտիվ քննության և վերլուծության:
Փաստել է, որ սուտ մատնության հանցագործության հանցակազմի պարտադիր պայման է համարվում հանցավորի կողմից իր տրամադրած տեղեկության կեղծ լինելու հստակ գիտակցումը։ Մինչդեռ, նախաքննության կողմից նշանակված դատաձեռագրաբանական փորձաքննության արդյունքով 2013 թվականի ապրիլ ամսվա աշխատանքի տեղեկագրում արված ստորագրությունը չի կատարվել Կանեցյանի կողմից, իսկ թե կատարվել է Լուսինե Վարդանյանի կողմից թե մեկ այլ անձի կողմից, պարզել հնարավոր չէ։ 2013 թվականի հուլիս ամսից մինչև դեկտեմբեր ամիսներն աշխատանքի տեղեկագրում ընդանրապես առկա չեն Լուսինե Վարդանյանի ստորագրությունները։ Այն, որ աշխատավարձերը վճարելու փաստը ըստ նախաքննության հիմք է ընդունվել միայն այն հանգամանքը, որ այդ ամիսներին Բիգլեմոն ընկերության կողմից Վարդանյանի համար կատարվել են սոց. վճարումներ և Կանեցյանի հայտարարությունն այն մասին, որ ինքը առձեռն վճարել է Վարդանյանի աշխատավարձը, սակայն աշխատանքի տեղեկագիրն ստորագրել չի տվել։ Քննության կողմից անտեսվել է այն հանգամանքը, որ Վարդանյանը միչև հունիսը ներառյալ իր աշխատավարձը ստացել է բանկային փոխանցման միջոցով։ Իսկ ըստ Կանեցյանի ՝ հուլիսից-դեկտեմբեր տվել է առձեռն։ Թե ինչն է պատճառ եղել աշխատավարձի վճարման կարգի փոփոխմանը, քննությամբ այդպես էլ պարզված չէ։ Քննությունը հիմք է ընդունել, որպես ապացույց ընդունելուվ Լուսինե Վարդանյանի անունով սոց. վճարների կատարումը։ Սակայն անտեսել է այն հանգամանքը, որ գործող աշխատանքային պայմանագրի դեպքում, հարկային օրենսդրությամբ ընկերությունը պարտավոր է կատարել սոց. վճարները։ Բնականաբար սոց. վճարների կատարման փաստը միանշանակ չի կարող վկայել այն մասին, որ մնացած աշխատավարձը վճարվել է առձեռն։ Աշխատավարձի առձեռն վճարման միակ ապացույցներն ըստ գործող օրենսդրության` կարող են լինել Լուսինե Վարդանյանի կողմից տվյալ ամիսներին աշխատավարձի տեղեկագրերում առկա ստորագրությունները, կամ աշխատավարձն ստանալու վերաբերյալ բանկային փոխանցումները, որոնք տվյալ դեպքում իսպառ բացակայում են։ Չկա հուլիս-դեկտեմբեր տեղեկագրերում ստորագրությունները։Նախաքննության ընթացքում անտեսվել է նաև Դիանա Սիմոնյանի և Իրինա Ալավերդյանի ցուցմունքներն այն մասին, որ և Լուսինե Վարդանյանը և իրենք նույնպես չեն ստացել աշխատավարձերը։
Ըստ պաշտպանի, այս ամենն ապացուցում է այն, որ Լուսինե Վարդանյանի հաղորդման մեջ տված տեղեկություններն ակնհայտ կեղծ և իրականությանը չհամապատասխանող դիտվել չեն կարող։
Սուտ մատնության հանրային վտանգավորությունը դրսևորվում է նրանում, որ այն խաթարում է իրավապահ մարմինների նորմալ գործունեությունը, որոնք հարկադրված են լինում ուժեր ու միջոցներ վատնել չկատարված հանցագործության բացահայտման համար կամ իրականում կատարված հանցագործությունը քննելիս ընթանալ սխալ ուղով: Բացի այդ, եթե սուտ մատնությունը վերաբերվում է կոնկրետ անձի, ապա խախտվում են նրա իրավունքներն ու օրինական շահերը։
Լուսինե Վարդանյանի դեպքում իրավապահ մարմիններն սկսել են նյութերի նախապատրաստումը «Զորավիգ» թերթի հրապարակումից հետո, մինչև Լուսինե Վարդանյանից հաղորդում կորզելն արդեն իսկ նախաքննության մարմինը կատարել է մի շարք գործողություններ, ուղարկվել են ծանուցագրեր, վերցվել են բացատրություն «Զորավիգ» թերթի խմբագրից, գործով ձեռք չի բերվել ոչ մի ապացույց, որ Լուսինե Վարդանյանն ինչ որ կերպ կապ ունի ԶԼՄ-ների հրապարակումների հետ։
Սուտ մատնություն հանցագործության օբյեկտիվ կողմը կարող է դրսևորվել երկու ձեով։ Առաջին անգամ հանցավորը հայտնում է հանցագործության մասին, որը ընդհանրապես չի կատարվել։ Երկրորդ դեպքում հանցագործությունն իրականում կատարված է լինում, բայց ոչ այն անձի կողմից, որին մատնացույց է անում սուտ մատնություն կատարողը։ Երկու դեպքում էլ սուտ մատնություն անելու համար նախաձեռնությունը պետք է պատկանի հանցավորին։
Ըստ բողոքաբերի, Լուսինե Վարդանյանի դեպքում ապացուցված է, որ ոչ ԶԼՄ-ների հրապարակումներում, ոչ էլ հաղորդում տալուց Լ.Վարդանյանը նախաձեռնություն և ակընհայտ դիտավորություն չի ցուցաբերել։ Այլ ընդհակառակը, նախաքննությունն սկսվել է մինչև Լուսինե Վարդանյանի հաղորդում տալը, իսկ հաղորդումը նրանից կորզվել է հորդորների արդյունքում, քանի որ աբսուրդ է կարծել, որ անձն ունենա ակնհայտ դիտավորություն սուտ մատնություն կատարելու, բայց հաղորդման մեջ նշի, որ կասկածում է, որ ստորագրությունը կեղծված է, և չմատնանշի կոնկրետ անձին, ում հանդեպ որ սուտ մատնություն է անում։ Այսինքն, ըստ քրեական գործի փաստական հանգամանքների, բացակայում է սուտ մատնության հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը։ Սուտ մատնության հանցագործության սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ, հանցավորը գիտակցում է, որ իր տրամադրած տեղեկատվությունը կեղծ է, չի համապատասխանում իրականությանը։
Լ.Վարդանյանի դեպքում փորձաքննության եզրակացությամբ ապրիլ ամսվա աշխատավարձի տեղեկագրում ստորագրություն կատարած անձը պարզել հնարավոր չէ, որը որ պետք է դիտվեր նախաքննության կողմից, որպես չփարատված կասկած և մեկնաբանվեր հոգուտ Լ.Վարդանյանի։ Միայն այս հանգամանքը առավել քան բավարար է, որ Լ.Վարդանյանի կողմից հաղորդման մեջ նշված ստորագրությունների կեղծումն ակնհայտ դիտավորությամբ կեղծ տեղեկություն չդիտվի։
Ավելին, Լ.Վարդանյանի դեպքում հաղորդման մեջ վերջինս ստորագրությունների կեղծման փաստի հետ կապված ընդամենը կասկած է հայտնել, այլ ոչ համոզմունք։ Ավելին, սուտ մատնությունն իրենից ներկայացնում է ձևական հանցակազմ և այն ավարտվում է այն պահից, երբ հասցեատերը ստանում է հանցագործության կամ հանցավորի մասին սուտ մատնությունը։
Բողոքաբերի համոզմամբ, քրեական գործի փաստական հանգամանքների վերլուծությունից ակնհայտ է նաև, որ բացակայում է սուտ մատնության հանցակազմի նաև սուբյեկտիվ կողմը։
Անդրադառնալով նախաքննության ընթացքում Լուսինե Վարդանյանի կողմից տրված ցուցմունքներում նկարագրված փաստական հանգամանքներին, նշել է, որ եթե նույնիսկ մի պահ պատկերացնենք, որ Լուսինե Վարդանյանը հարցաքննության ժամանակ է սուտ մատնություն կատարել, ապա նա պետք է պատասխանատվության ենթարկվեր ոչ թե սուտ մատնության, այլ սուտ ցուցմունք տալու համար։ Սակայն Լուսինե Վարդանյանի դեպքում բացակայում է նաև սուտ ցուցմունք տալու հանգամանքը նույնպես, քանի որ նրա ցուցմունքները հաստատվել են և փորձաքննության եզրակացությամբ և գործով անցնող այլ վկաների ցուցմունքներով։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126-րդ, 127-րդ հոդվածների, 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-4-րդ կետերի, 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի, 366-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասի համապատասխան դրույթների մեջբերմամբ, բողոքաբերը փաստել է, որ Դատարանը պարտավոր է քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-3-րդ կետերով և 3-րդ մասով նախատեսված հիմքերից որևէ մեկի առկայության դեպքում տվյալ դատական նիստում կայացնել արդարացման դատավճիռ։
Վկայակոչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 309-րդ հոդվածի 1-ին մասի համապատասխան դրույթների, ինչպես նաև ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ 2007 թվականի մարտի 30-ի թիվ ՎԲ-46/07 որոշումը, նշել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասը քրեական պատասխանատվություն է սահմանում հանցագործության մասին սուտ մատնության համար, եթե անձը գործել է գիտակցելով, որ իր տրամադրած տեղեկատվությունը կեղծ է։ Քննարկվող հանցագործության անմիջական օբյեկտն իրավապահ մարմինների նորմալ գործունեությունն ապահովող հասարակական հարաբերություններն են, իսկ որպես լրացուցիչ օբյեկտ կարող են հանդես գալ քաղաքացիների իրավունքներն ու օրինական շահերն ապահովող հասարակական հարաբերությունները, եթե սուտ մատնությունը վերաբերում է կոնկրետ անձի։ Հանցագործության օբյեկտիվ կողմը կարող է դրսևորվել երկու ձևով։ Առաջին դեպքում հանցավորը հայտնում է հանցագործության մասին, որն ընդհանրապես չի կատարվել, և այս դեպքում պարտադիր չէ, որ հանցավորը մատնանշի նաև կոնկրետ այն անձին, որն իբրև թե կատարել է հանցանքը, թեև կարող է նաև մատնացույց անել կոնկրետ անձի։ Երկրորդ դեպքում հանցագործություն իրականում կատարված է լինում, բայց ոչ այն անձի կողմից, ում մատնացույց է անում սուտ մատնություն կատարողը։ Հանցագործության սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ կամ այլ կերպ ասած՝ հանցավորը գիտակցում է, որ իր տրամադրած տեղեկատվությունը կեղծ է, չի համապատասխանում իրականությանը։
Քրեական գործի նախաքննական մասի նյութերից, մասնավորապես նաև մեղադրական եզրակացությունից (հաղորդմամբ նշված ենթադրյալ հանցագործությունը հերքող որևէ դատավարական որոշման բացակայության պայմաններում) փաստել է, որ մասնավորապես, երբ անձը քրեական գործ հարուցելու իրավասություն ունեցող մարմիններին հանցագործության մասին հաղորդում ներկայացնելուց հետո, եթե հայտնում է, որ իր տրամադրած տեղեկությունը կեղծ է եղել կամ այլ կերպ ասած՝ մտացածին է ու իրականությանը չի համապատասխանում, ապա դա ինքնին բավարար է վերջինիս ՀՀ քրեական օրեևսգրքի 333-րդ հոդվածով քրեական պատասխանատվության ենթարկելու համար։ Այդ կապակցությամբ վճռաբեկ Դատարանն արձանագրել է, որ նման մոտեցումը չի բխում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի, այդ թվում՝ անմեղության կանխավարկածի պահանջներից, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգիրքը վարույթն իրականացնող մարմնից պահանջում է, չխախտելով օրինականության և անմեղության կանխավարկածի սկզբունքների պահանջները, քրեական գործ հարուցելու համար անհրաժեշտ յուրաքանչյուր առիթի առկայության դեպքում կատարել բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննություն՝ պարզելով ինչպես կասկածյալի և մեղադրյալի մեղավորությունը հիմնավորող, այնպես էլ նրան արդարացնող հանգամանքները (Օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի 3-րդ մաս)։
Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ սուտ մատնությունը կատարվում է ուղղակի դիտավորությամբ, նշել է նաև, որ այս հոդվածով անձին քրեական պատասխանատվության ենթարկելու համար անհրաժեշտ է, որ անձը հաղորդում ներկայացնելիս հաստատապես գիտակցի իր կողմից տրված հաղորդման իրականությանը չհամապատասխանելու հանգամանքը, քանի որ հակառակ պարագայում, մասնավորապես, այն դեպքում, երբ անձը ենթադրում է, որ նման հանցագործություն է տեղի ունեցել կամ կատարվել է իր կողմից մատնանշված անձի կողմից, անկախ այն հանգամանքից, թե այդ ենթադրությունը հիմնավոր է եղել, թե՝ ոչ, անձի արարքում հանցակազմը բացակայում է, քանի որ այդ պարագայում առկա չի լինում սուբյեկտիվ կողմը՝ ուղղակի դիտավորությունը։ Հետևաբար, ներկայացված հաղորդման կապակցությամբ բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության իրականացման պահանջի ապահովումը բխում է նախ և առաջ վարույթն իրականացնող մարմնի շահերից, քանի որ գործի բոլոր հանգամանքների բացահայտման դեպքում կարող է ինքնըստինքյան հիմնավորվել նաև անձի արարքում սուբյեկտիվ կողմի առկայությունը՝ կատարած արարքի գիտակցված լինելն ու դրա արդյունքում առաջացող հետևանքների անխուսափելիությունը։
Ըստ բողոքաբերի, Լուսինե Վարդանյանին առաջադրված մեղադրանքի հիմնավորվածությունը պարզելու համար Դատարանը պետք է պարզեր նաև սույն գործով վերոհիշյալ հանգամանքների առկայությունն ու այդ կապակցությամբ գնահատեր մինչդատական վարույթն իրականացնող մարմնի գործողությունների բնույթն ու դրանց արդյունքում ձեռք բերված ապացույցները դրանց՝ մեղադրանքը հիմնավորելու բավարարության աստիճանից։ Այլ կերպ ասած՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-4-րդ կետերով նախատեսված հարցերին պատասխանելու համար Դատարանը նախ և առաջ սույն գործով պետք է պարզի նաև հետևյալ հանգամանքները, մասնավորապես՝
ա) Լուսինե Վարդանյանի կողմից ներկայացված հաղորդման մեջ նշված հանցագործության բնույթն ու դրա հնարավոր քրեաիրավական որակումը,
բ) այդ հաղորդման կապակցությամբ մինչդատական վարույթն իրականացնող մարմնի գործողությունների ու դրանց արդյունքում ձեռք բերված ապացույցների բավարարությունը՝ հաղորդմամբ նշված հանցագործության հատկանիշների բացակայությունը հիմնավորելու տեսանկյունից կամ մինչդատական վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից հաղորդման կապակցությամբ բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննություն իրականացնելու օրենսդրական պահանջի ապահովումը,
գ) հաղորդման մեջ նշված հանցագործության կապակցությամբ միջազգային պարտավորությունների առկայությունը, նման պարտավորությունների առկայության պարագայում մինչդատական վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից ձեռնարկված գործողությունների ու ձեռք բերված ապացույցների բավարարությունը` ստանձնած միջազգային պարտավորությունների կատարման ապահովման տեսանկյունից,
դ) սուտ մատնության վերաբերյալ մինչդատական վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննություն իրականացնելու օրենսդրական պահանջի ապահովումը,
ե) կատարված քննության արդյունքում մեղադրանքը հիմնավորելու համար ձեռք բերված ապացույցների բավարարությունը, այդ թվում՝ հաղորդված հանցագործության առկայության վերաբերյալ Լուսինե Վարդանյանի մոտ հիմնավոր ենթադրության բացակայությունը, որը սակայն չի արել։
Անդրադառնալով Լուսինե Վարդանյանի հաղորդման բովանդակությանը, նախաքննության մարմնի կողմից դրան տված իրավական գնահատականին և մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցներին, բողոքաբերը փաստել է, որ դրանցով ոչ մի կերպ չի ապացուցվում Լուսինե Վարդանյանի կողմից սուտ մատնություն կատարելու վերոգրյալ հիմնավորումներով կատարված լինելու հանգամանքը։ Հատկապես Ռաֆայել Կանեցյանի կողմից ներկայացված փորձաքննության եզրակացությունը, որը դրվել է մեղադրանքի հիմքում պետք էր ճանաչել անթույլատրելի ապացույց, քանի որ այն հակասում է նախաքննության մարմնի կողմից նշանակված եզրակացությունից, մասնավորապես` 2013թ. ապրիլ ամսվա աշխատավարձի ցուցակում կատարված Լուսինե Վարդանյանի ստորագրությունը կատարված է Ռ.Վանեցյանի թե Լ.Վարդանյանի կողմից կամ մեկ այլ անձի կողմից` ասել հնարավոր չէ։
Փաստել է, որ Լ.Վարդանյանին առաջադրված մեղադրանքը չի համապատասխանում անհրաժեշտ հստակության պահանջին։ Մեղադրանքի անհստակության պայմաններում էլ առաջ է գալիս անձի պաշտպանության իրավունքի խախտման հարցը։
Մասնավորապես, մեջբերում կատարելով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` 2010 թվականի նոյեմբերի 5-ի թիվ ՏԴ/0115/01/09 որոշումից, բողոք բերած անձը փաստել է, որ քրեական գործի քննության ողջ ընթացքում քրեական հետապնդման մարմինը չի ապահովել պաշտպանության իրավունքի արդյունավետ իրականացումը՝ նրան առաջադրելով վերացական մեղադրանք, ինչն ինքնին Դատարանին բավարար հիմք է տալիս արդարացման դատավճիռ կայացնելու համար, քանի որ քրեական գործի նախաքննությունն իրականացվել է արդարացի քննության սկզբունքի խախտմամբ։ Այսինքն, Լ.Վարդանյանին առաջադրված մեղադրանքն ու մեղադրական եզրակացությամբ քրեական հետապնդման մարմնի կողմից հաստատված ճանաչված հանգամանքներն ինքնին բավարար են արձանագրելու, որ քրեական գործով բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննություն չի իրականացվել, ինչի արդյունքում նույնիսկ քրեական հետապնդման մարմինը չի կարողացել հստակ նշել՝ ինչպես նաև չի կարողացել հստակեցնել նաև դատաքննության ընթացքում, թե ինչ հանցագործության վերաբերյալ է սուտ մատնություն կատարվել ու արդյոք Լ. Վարդանյանի կողմից նրա ստորագրությունները կեղծված եղել են, թե` ոչ, այս հանգամանքները հաստատելու համար Դատարանի հարցերին տալով լղոզված պատասխան, մասնավորապես երկու փորձաքննության եզրակացությունները մեղադրանքի հիմքում դնելու վերաբերյալ, նշելով, որ մեկը մյուսին լրացնում է, և դա այն պարագայում որ իրականում փորձաքննությունները չեն լրացնում մեկը մյուսին, այլ Ռ.Կանեցյանի կողմից ներկայացված փորձաքննությամբ միանշանակ կարծիք է հայտնվել, որ 2013թ. ապրիլ ամսվա աշխատավարձերի ցուցակում ստորագրությունը պատկանում է Լ.Վարդանյանին, իսկ նախաքննության մարմնի կողմից նշանակված փորձաքննությամբ, որը կատարվել է ազատ նմուշների հետ համեմատության կարգով՝ արվել է եզրակացություն այն մասին, որ 2013թ. ապրիլ ամսվա աշխատավարձի ցուցակում հնարավոր չէ պարզել Ռ.Կանեցյանի թե Լ.Վարդանյանի կողմից է կատարվել ստորագրությունը, թե մեկ այլ անձի կողմից և այս հիմքով գտել է, որ Ռ.Կանեցյանի կողմից ներկայացված փորձաքննության եզրակացությունը պետք է ճանաչել որպես ոչ պատշաճ ապացույց։ Ինչպես նաև զավեշտալի էր մեղադրողի պատասխանը հաղորդման բովանդակությունը մեղադրանքի հիմքում դնելու հանգամանքը, որում հանցակազմ չի պարունակում, մեղադրողի հնչեցրած այն պատասխանը, որ նախաքննության մարմնինը հաղորդումը գնահատել է ցուցմունքների հետ համակցության մեջ։ Այս հանգամանքից ելնելով հաստատապես նշել է, որ մեղադրողը իր վրա վերցրել է պարտականություն գուշակելու և դա դեռ քիչ է, Դատարանն էլ պետք է հավանականության տեսությամբ գնահատական տար, նախաքննության մարմնի կողմից հաղորդման և ցուցմուքների վերաբերյալ համակցության մեջ կատարված ենթադրություններին, չնայած որ Դատարանի կողմից հենց այդպես էլ արվել է։
Ըստ պաշտպանի, դատարանում մեղադրողի կողմից հնչեցրած պատասխանը միայն բավարար է փաստելու, որ մեղադրանքը չի հիմնավորվել կոնկրետ փաստերի վրա, այլ այն կազմվել է մոտավորապես, և նման հանգամանքներում մեղադրանքը ուղղակի չի կարող հիմանվորված լինել։
Այսպիսով, բողոքաբերի համոզմամբ, մեղադրողի կողմից անտեսվել է և Դատարանն էլ հաստատելով Լ.Վարդանյանի մեղավորությունն անտեսել են ՀՀ Սահմանադրության 24-րդ հոդվածով սահմանված անձի իրավունքները, այն է` յուրաքանչյուր ոք ունի իր կարծիքը պնդելու իրավունք։ Արգելվում է մարդուն հարկադրել հրաժարվել իր կարծիքից կամ փոխել այն։ Վերոգրյալ փաստական հանգամանքներց ելնելով փաստել է, որ Լ.Վարդանյանը մեղադրվում է կարծիք, համոզմունք ունելալու և դրանք պնդելու և իր խախտված իրավունքները վերականգնելու պահանջ ներկայացնելու համար։
Մեղադրական ճառի հիմքում որպես հիմնավորում մեղադրողը հնչեցրել և Դատարանն էլ դատավճռում նշել է այն հանգամանքը, որ Լ.Վարդանյանի անձը բացասական բնութագրող հանգամանքներ են հանցանքի համար չզղջալը և քրեական պատասխանատվությունից խուսափելու համար անթույլատրելի եղանակով պաշտպանություն իրականացնելը, հետաքննության և նախաքննության մարմիններին, դատախազությանն անհիմն զրպարտելը։
Այն հանգամանքների, որ Լ.Վարդանյանն անդրադարձել է իր դատաքննության ընթացքում հնչեցրած ցուցմունքով, հետաքննության, նախաքննության և դատախազության գործողությունների վերաբերյալ, նույն փաստերի վերաբերյալ նաև ներկայացվել է դիմում ՀՀ գլխավոր դատախազին, ՀՀ քննչական կոմիտեի ղեկավարին։ Այլ հարց է, որ նշված փաստական հանգամանքներով քրեական գործ չի հարուցվել։ Մեղադրողի կողմից նման հանգամանքները որպես անձի հասարակության համար վտանգավորության աստիճանը բնութագրող հատկանիշ ներկայացնելը և Դատարանի կողմից այն արձանագրելը և դատավճռի հիմքում դնելը պաշտպանության կողմից դիտարկվել է որպես պատժիչ միջոց, միայն այն բանի համար, որ անձը համարձակվել է նշված մարմինների պատկերը բացահայտելու համար։
Ըստ բողոքաբերի, Լ.Վարդանյանի արարքում բացակայում է դիտավորյալ նախաքննությանը կեղծ տեղեկատվություն հաղորդելու հանգամանքը, քանի որ անձը վստահ է և իր վստահությունը հիմնավորել է բավականին օբյեկտիվ հիմնավորումներով, որ իր ստորագրությունները կեղծված են և շեշտել, որ իր ստորագրությունները առկա են անգամ այն ամիսների աշխատավարձերի ցուցակներում, որոնք ինքն ստացել է բանկային փախանցմամբ և աշխատավարձերի ցուցակներում իր ստորագրության առկայությունն անիմաստ է և ինքը այդ ամիսներին աշխատավարձի ցուցակներում չի ստորագրել։
Վերոգրյալի հիման վրա, բողոքաբերը Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է Դատարանի 2015 թվականի հունիսի 03-ի դատավճիռը բեկանել, ճանաչել ու հռչակել Լուսինե Վարդանյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ։
4.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջների` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
Ըստ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջների` վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը ներկայացվում են բացառապես վերաքննիչ բողոքում, և դրանք չեն կարող փոփոխվել և լրացվել գործի դատական քննության ընթացքում:
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 386-րդ հոդվածի պահանջների` վերաքննիչ բողոքի հիման վրա վերաքննիչ դատարանն ստուգում է գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման և քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեական դատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը:
Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով մեղադրողի և պաշտպանի վերաքննիչ բողոքները` բողոքների հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում ուսումնասիրելով և վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, գնահատելով ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ստուգելով քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանումը, լսելով վերաքննիչ բողոքների կապակցությամբ կողմերի հիմնավորումներն ու պատասխանները, ներքին համոզմամբ, հանգում է այն հետևության, որ բերված վերաքննիչ բողոքները պետք է մերժել` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանն իրեն մեղավոր չի ճանաչել։ Հայտնել է, որ 2014թ. ապրիլի 17-ին իրեն զանգահարել է հետաքննիչ Տիգրանյանը և հրավիրել ոստիկանության բաժին։ Նրան բացատրել է, որ աշխատում է և չի կարող գնալ նրա մոտ, ինչի պատճառով նա ինքն է հանդիպել իրեն ու հարցեր տալուց հետո փորձել է համոզել հաղորդում տալ 2013թ. չստացած աշխատավարձի և աշխատավարձի ցուցակներում կատարված կեղծ ստորագրությունների վերաբերյալ։ Նրան մերժել է՝ ասելով, որ նույն հիմքերով հայց է հարուցելու դատարան։ Չնայած հրաժարվել է բացատրություն տալուց, սա-կայն հետաքննիչն առաջարկել է տալ հաղորդում, որտեղ կնշվի, որ ինքը նույն հիմքով դիմելու է դատարան, որպեսզի իրեն չանհանգստացնեն։ Համաձայնվելով՝ հաղորդում է տվել, որտեղ բառացի նշել է, որ «Բիգլեմոն» կայքի կողմից իրեն չի վճարվել 2013թ. մի քանի ամիսների աշխատավարձը, և որ իր կարծիքով կեղծվել է իր ստորագրությունը։ Հաջորդ օրը՝ առավոտյան, իրեն զանգահարել է հետաքննիչ Տիգրանյանը և ասել, որ վերահսկող դատախազը զայրացած է հաղորդման տեքստի համար։ Երկու ժամ անց իր ամուսինն ու Տիգրանյանը եկել են իրենց բնակարան, ամուսինն ասել է, որ հանդիպել է հսկող դատախազի հետ, ընդհանուր հայտարարի են եկել, որ այնուամենայնիվ պետք է գործ հարուցվի։ Հետաքննիչի թելադրանքով նոր բացատրություն է տվել, որից հետո հարուցվել է քրեական գործ, և վարույթը տեղափոխվել է քննիչի մոտ։ Քննության ընթացքում ինքը տեսաերիզներ և կարճ հաղորդագրություններ է ներկայացրել, որոնցով ապացուցվում է, որ Օկսանան և Կանեցյանը ճիշտ ցուցմունքներ չեն տվել։ Սակայն ներկայացված փաստերը պատշաճ չեն գնահատվել, իսկ գործի նյութերն ստանալուց հետո տեսել է, որ իր ներկայացրած փաստերից որոշ բաներ չկան։ Այն, որ քննության ընթացքում ապացույցները ճիշտ չեն գնահատվել և իրեն անհիմն մեղադրանք է առաջադրվել, վկայում է այն հանգամանքը, որ փորձագիտական եզրակացության մեջ նշված է, որ աշխատավարձի ցուցակներում առկա են ստորագրություններ, որոնց կատարողի ինքնությունը հնարավոր չէ պարզել։ Եթե նպատակ ունենար կատարելու սուտ մատնություն, ապա հաղորդում տալուց հետո չէր հրաժարվի բացատրություն տալուց և իր հաղորդման մեջ չէր նշի, որ իր կարծիքով է իր ստորագրությունը կեղծված, այլ կպնդեր այն։
Իրեն հետաքննիչ Տիգրանյանը և վերահսկող դատախազն են ուղղորդել ու ստիպել, որ հաղորդում տա։
2012թ. հոկտեմբեր ամսին ծանոթանալով Օկսանա Լոբախինայի հետ, հարցազրույցից հետո աշխատանքի է ընդունվել «Քեյ Ար Ջի Ինվեստ» ՍՊ ընկերության «Բիգլեմոն» ինտերնետային գովազդային կայքում։ Իր ամսեկան աշխատավարձը կազմել է 35.000 ՀՀ դրամ, սակայն պայմանավորվածության համաձայն՝ պետք է ստանար նաև իր կողմից առաջարկված ինտերնետային վաճառքից ստացված գումարի 20 տոկոսը, որի հաշվարկը պետք է կատարվեր մոտ 6 ամիս անց, քանի որ կայքը նոր է սկսած եղել գործել։ Հատուկ ծրագրի միջոցով 6 ամիս անց` 2013թ. ապրիլին, հաշվարկ է կատարել և պարզել, որ իր տոկոսային գումարն ապրիլի դրությամբ կազմում է 1 մլն 500.000 ՀՀ դրամ։ Այդ մասին ասել է Օ.Լոբախինային, ով պատճառաբանելով, որ մինչև իր աշխատանքի ընդունվելը կայքը վնասով է աշխատել՝ խնդրել է սպասել մինչև կայքը կսկսի ավելի լավ աշխատել և խոստացել է վճարել, երբ տոկոսների լուրջ գումար կկուտակվի։ Քանի որ ընկերացած է եղել նրա հետ, համաձայնվել է նրա առաջարկին։ Մինչև 2013թ. հունիս ամիսը ներառյալ ստացել է իր աշխատավարձը՝ ամսեկան 35.000 դրամը, սակայն դրանից հետո Օ.Լոբախինան սկսել է չվճարել իրեն, թեև ընկերությունը բավականին ծաղկել է և իրեն շատ հեշտությամբ կարող էին վճարել և աշխատավարձը և տոկոսային վճարները։ Իր հարցին նա պատասխանել է, որ պետք է սպասի։ Չստացած գումարների մասին զրուցել է ընկերության տնօրեն Ռ.Կանեցյանի հետ, ով խոստացել է դրանք վճարել մինչև նոր տարի, սակայն չի կատարել խոստումը։ Դրանից հետո դիմում է գրել, ազատվել աշխատանքից ու դիմել աշխատանքի տեսչություն, որտեղ հարուցվել է վարույթ և սկսվել է իր դիմումի քննությունը։ Վարույթի ընթացքը լուսաբանվել է մամուլի կողմից, սակայն անձամբ հարցազրույց չի տվել։ Իր նախաքննական ցուցմունքներում նշել է, որ աշխատավարձի ցուցակներում կեղծված են ստորագրություններ, որոնք պետք չէր կեղծել, քանի որ ստացել է այդ ամիսների աշ-խատավարձը։ Կեղծված ստորագրությունների մասին իմացել է աշխատանքի տեսչության նիստի ժամանակ, քանի որ ինքը շատ տգեղ է գրում, իսկ ստորագրություններն արված են եղել շատ գեղեցիկ։ Ցուցմունք տալիս ձեռքի տակ բլանկներ չի ունցել, հստակ ամիսները չի հիշել և քննիչի ասելով ամիսները մոտավոր է նշել, սակայն պնդել է, որ աշխատավարձ ստացել է 2012թ. դեկտեմբեր ամսից մինչև 2013թ. հունիս ամիսը, իր ստորագրությունը կեղծվել է 2013թ. ապրիլ ամսին, իսկ մյուս ամիսների վերաբերյալ կասկածներ ունի՝ 2013թ. հունվար ամսի ստորագրությունը կարծես իրենն է, կասկածում է նաև հունիս ամսվա ստորագրությանը։
Նախաքննության ընթացքում առերես հարցաքննվել է Օ.Լոբախինայի և Ռ.Կանեցյանի հետ, և քննիչը իրեն չի ուղղորդել ու չի ստիպել ինչ-որ բան գրել։
Վկա՝ «Քեյ Ար Ջի Ինվեստ» ՍՊ ընկերության տնօրեն Ռաֆայել Կանեցյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ապրանքների և ծառայություների մատուցման «Բիգլեմոն» ինտերնետային գովազդային կայքը պատկանում է իր ընկերությանը, որտեղ աշխատել է ամբաստանյալն ու ստացել աշխատավարձ, որը նրան վճարել է առձեռն, որի համար նա ստորագրել է ցուցակում, կամ փոխանցումով, որի դեպքում ստորագրության կարիք չկա։ Երբեք չի եղել դեպք, որ ինքը նրա փոխարեն ստանա նրա աշխատավարձը։ Աշխատանքի համար՝ բացի սահմանված աշխատավարձից, որևէ այլ վճար նախատեսված չի եղել, աշախատավարձից բացի վճարման վերաբերյալ պայմանավորվածություն ամբաստանյալի հետ չի ունե-ցել և չէր էլ կարող ավելի շատ վարձատրել նրան, քանի որ ընկերությունը մեծ շահույթներ չի ունեցել։ Օկսաննա Լոբախինան իր կինն է ու, չնայած նրան լիազորագրեր է տված եղել, սակայն նա չէր կարող աշխատավարձ տալ ամբաստանյալին և որքան որ հայտնի է իրեն՝ չի էլ տվել։ Ամբաստանյալը, մինչև աշխատանքի տեսչություն դիմելը, երբեք իրեն չի բողոքել, որ աշխատավարձ չի ստանում։ Նրա ներկայացրած բողոքն աշխատանքի տեսչությունում մերժվել է, որից հետո նա դիմել է ոստիկանություն։ Հնարավոր է, որ նա ուղղակի սև «փիարով» է զբաղվում, քանի որ նա իր ընկերության նմանատիպ ընկերություն է հիմնել և հանդիսանում է դրա տնօրենը։
Վկա Օկսաննա Լոբախինան ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ամբաստանյալը 2012թ. նոյեմբերից մինչև 2014թ. հունվար ամիսն աշխատել է «Քեյ Ար Ջի» ընկերությունում, որի տնօրենն իր ամուսինն է, ով էլ ամբաստանյալին ընդունել է աշխատանքի։ Ամբաստանյալը երբեք աշխատավարձի ուշացման կամ չստանալու հարցով իրեն չի դիմել, իսկ ամուսինը չէր կարող նրա փոխարեն ստորագրել ու ստանալ նրա աշխատավարձը։ Չնայած այդ ժամանակահատվածում նշված ընկերութունում չի աշխատել, սակայն ամուսնու կողմից տրված լիազորագրերով որոշ գործառույթներ է իրականացրել, և եթե ամբաստանյալն աշխատավարձ չստանար, ապա ինքն այդ մասին կիմանար։
Վկա՝ ՀՀ ոստիկանության Կնետրոնական բաժնի ավագ հետաքննիչ, Արամ Տիգրանյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2014թ. ապրիլի 17-ին ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնում ամբաստանյալից հաղորդում է ընդունել այն մասին, որ «Բիգլեմոն» ընկերությունը նրան աշխատավարձ չի վճարում, իսկ ապրիլի 18-ին նրանից բացատրություն է վերցրել։ Ամբաստանյալին չի պարտադրել հաղորդում տալ և դրա կարիքն ու նպատակն էլ չի ունեցել, քանի որ դրանում նշված հանգամանքների մասին հրապարակումներ են եղել ինտերնետային կայքերում և թերթերում։ Հաղորդում տալիս ամբաստանյալը ցանկացել է, որ իր նկատմամբ կատարված հանցանքը բացահայտվի։ Ինչպես հաղորդումն ընդունելիս, այնպես էլ բացատրություն վերցնելիս ամբաստանյալի նկատմամբ հոգեբանական ճնշում չի գործադրել, չի ստիպել հաղորդում և բացատրու-թյուն տալ, դրանք նա տվել է իր կամքով։ 2014թ. ապրիլի 18-ին ստացվել է նաև ամբաստանյալի դիմումը, որը նախապատրաստած մյուս նյութերի հետ միասին ուղարկել է քննչական բաժին։
Համաձայն որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված՝ ամբաստանյալ Լ.Վարդանյանից հաղորդում վերցնելու մասին ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի 17.04.2014թ. հ. 007642 արձանագրության՝ Լ.Վարդանյանը, գրավոր նախազգուշացված լինելով սուտ մատնության համար նախատեսված քրեական պատասխանատվության մասին, նույն օրը ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնում գրավոր հաղորդում է տվել այն մասին, որ «Բիգլեմոն» ընկերությունում 2013թ. ամիսներին չի վճարվել աշխատավարձ, իր կարծիքով կեղծվել է աշխատավարձի ցուցակներում իր ստորագրությունը։
Ըստ որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված՝ ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի պետի պաշտոնակատար Ա.Հովհաննիսյանին ուղղված 18.04.2014թ. դիմումի՝ ամբաստանյալը հայտնել է. ««Քեյ Ար Ջի» ՍՊԸ-ն, որը ներկայացնում է «Բիգլեմոն» ընկերությունը, ապրիլից հունիս ընկած ամիսների ժամանակահատվածում կեղծվել են իմ աշխատավարձի ցուցակները և իմ ստորագրությունները։ Ստորագրության կեղծիքները կատարվել են Ռ.Կանեցյանի կամ նրա ցուցումով մեկ այլ անձի կողմից, ինչի արդյունքում ինձ պատճառվել է մոտ 400.000 ՀՀ դրամի վնաս՝ որպես չվճարված աշխատավարձ։ Ես բողոքում եմ նշված ընկերության դեմ, տնօրեն Ռ.Կանեցյանի, ցանկանում եմ քրեական գործի հարու-ցում, որպեսզի կեղծարարները ենթարկվեն պատասխանատվության»։
Համաձայն որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված՝ ՀՀ փորձաքննությունների ազգային բյուրոյի դատաձեռագրաբանական փորձաքննության 30.04.2014թ. թիվ 14-0677Պ եզրակացության` փորձաքննությանը ներկայացված՝ 2013թ. փետրվար, մարտ ամիսների աշխատավարձի ցուցակների, 2013թ. ապրիլ, մայիս, հունիս ամիսների համապատասխանաբար թիվ 4, թիվ 05, թիվ 06 աշխատավարձի տեղեկագրերի աջ մասերում «Վարդանյան Լուսինե» կամ «Վարդանյան Լուսինե Գագիկի» տպագիր գրառումների դիմաց և «Ծանոթացա» տպագիր գրառումների տակ տեղավորված ստորագրությունները կատարվել են Լուսինե Վարդանյանի կողմից։
Ըստ դատաձեռագրաբանական փորձաքննության 30.06.2014թ. հմ. 23801401 եզրակացության` 2012թ. նոյեմբեր, դեկտեմբեր ամիսների, 2013թ. հունվար, փետրվար, մարտ, մայիս, հունիս ամիսների աշխատավարձի տեղեկագրերում «Վարդանյան Լուսինե Գագիկի» կամ «Լուսինե Վարդանյան» բառերի դիմաց «Ծանոթացա» սյունակում տեղավորված ստորագրությունները կատարվել են Լուսինե Վարդանյանի կողմից։
Լուսինե Վարդանյանի, թե մեկ այլ անձի կողմից է կատարված եղել փորձաքննությանը տրամադրված «Քեյ Ար Ջի Ինվեստ» ՍՊ ընկերության 2013թ. ապրիլ ամսվա աշխատավարձի տեղեկագրում «Վարդանյան Լուսինե Գագիկի» կամ «Լուսինե Վարդանյան» բառերի դիմաց «Ծանոթացա» սյունակում տեղավորված ստորագրությունը՝ պարզել հնարավոր չէ։
Փորձաքննությանը տրամադրված «Քեյ Ար Ջի Ինվեստ» ՍՊ ընկերության 2013թ. ապ-րիլ ամսվա աշխատավարձի տեղեկագրում «Վարդանյան Լուսինե Գագիկի» կամ «Լուսինե Վարդանյան» բառերի դիմաց «Ծանոթացա» սյունակում տեղավորված ստորագրությունը, հավանաբար, չի կատարվել Ռաֆայել Կանեցյանի կողմից, այլ կատարվել է մեկ այլ անձի կողմից։
Համաձայն 2012թ. նոյեմբեր, դեկտեմբեր ամիսների, 2013թ. հունվար, փետրվար, մարտ, ապրիլ մայիս, հունիս ամիսների աշխատավարձի տեղեկագրերի և ցուցակների՝ «Վարդանյան Լուսինե Գագիկի» կամ «Լուսինե Վարդանյան» բառերի դիմաց առկա են աշխատավարձի չափի մասին նշումներ և ստորագրություններ։
Դատարանը, վերլուծելով ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքն ու համակցության մեջ գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման վրա ձևավորված համոզմամբ հանգել է հետևության, որ սույն քրեական գործին վերաբերվող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ հաստատվում է, որ ամբաստանյալը կատարել է հանցագործության մասին սուտ մատնություն՝ գիտակցելով, որ իր տրամադրած տեղեկատվությունը կեղծ է, անձամբ, ուղղակի դիտավորությամբ հանցագործության կատարման փաստի մասին իրականությանը չհամապատասխանող հաղորդում է տվել ու նույնաբովանդակ դիմում է ներկայացրել ոստիկանություն, այսինքն՝ կատարել է հանցագործություն՝ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որով և նա պետք է պատասխանատվության ենթարկվի։
Միաժամանակ, Դատարանը գտել է, որ քրեական գործի` Դատարանի կողմից գնահատված ապացույցները ձեռք են բերվել քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանմամբ։
Անդրադառնալով ամբաստանյալի հիշյալ պատճառաբանություններին՝ Դատարանը գտել է, որ դրանք դատաքննությամբ չեն հաստատվել և հերքվում են Դատարանի կողմից որպես արժանահավատ գնահատվող՝ սույն դատավճռի «Ապացույցների հետազոտում և գնահատում» մասում շարադրված վկաների ցուցմունքներով և մյուս գրավոր ապացույցներով։
Միաժամանակ, Դատարանը գտել է, որ վերոհիշյալ պատճառաբանություններով ամբաստանյալը ցանկանում է խուսափել կատարած հանցագործության համար պատասխանատվությունից և պատժից։
Դատարանն արձանագրել է, որ դատաքննությամբ նույնպես ամբաստանյալը պնդել է, որ կատարվել է իր ստորագրության կեղծում և չի ստացել որոշ ամիսների իր աշխատավարձը։
Վերը նշված պատճառաբանություններով Դատարանը գտել է, որ անհիմն են հանցակազմ չլինելու հիմքով ամբաստանյալին արդարացնելու վերաբերյալ պաշտպանի միջնորդությունն ու դրա հիմավորումները։
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Դատարանի եզրահանգումներն այն մասին, որ ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանը կատարել է հանցավոր արարք` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով, հիմնավոր են, բխում են ինչպես գործող օրենսդրության պահանջներից, այնպես էլ գործի փաստական հանգամանքներից ու տվյալներից:
Վերաքննիչ դատարանը վերլուծության և գնահատության ենթարկելով քրեական գործով ձեռք բերված, գործի դատաքննության ընթացքում հետազոտված և սույն որոշման մեջ շարադրված ապացույցներն իրենց համակցությամբ, հանգում է այն հետևության, որ Դատարանն ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով վերագրվող հանցավոր արարքի որակման առումով հիմնավոր հետևության հանգելու համար, անհրաժեշտ և բավարար վերլուծության և գնահատման է ենթարկել գործի լուծման համար անհրաժեշտ բացահայտման ենթակա հանգամանքները, որի արդյունքում ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանի հանցավոր արարքին տրվել է ճիշտ քրեաիրավական գնահատական և կիրառվել է քրեական օրենքի այն նորմը, որը ենթակա է եղել կիրառման, ուստի սույն քրեական գործի շրջանակներում ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանի նկատմամբ արդարացման դատական ակտ կայացնելու հիմքեր չկան, հետևաբար պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել:
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանի նկատմամբ նշանակված պատժի հարցին և այդ առթիվ մեղադրողի վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանություններին, Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել հետևյալը.
Սույն գործով կայացված դատական ակտի ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ Դատարանն ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, պատժի տեսակն ու չափը որոշելիս, հաշվի է առել ինչպես նրա կատարած հանցագործության բնույթը, հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և հետևանքները, այնպես էլ նրա անձը բնութագրող տվյալներն ու պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները։
Որպես ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ, Դատարանը հաշվի է առել, որ նա առաջին անգամ է դատապարտվում և խնամքին ունի մինչև 14 տարեկան և անչափահաս երկու երեխա։
Ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ Դատարանը չի արձանագրել:
Դատարանը, հաշվի առնելով ամբաստանյալի անձն ու նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող վերոգրյալ հանգամանքները, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունն ու ելնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված արդարության, պատասխանատվության անհատականացման ու պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից, հանգել է հետևության, որ նա պետք է դատապարտվի տուգանքի, նկատի ունենալով, որ նրա ուղղվելը հնարավոր է առանց նրան հասարակությունից մեկուսացնելու, և որ նշված պատիժն անհրաժեշտ ու բավարար է նաև սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և նրա կողմից նոր հանցագործությունների կատարումը կանխելու համար։
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Դատարանն ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված իր հայեցողության շրջանակներում ղեկավարվելով պատժի նշանակման օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներով, բավարար չափով հաշվի առնելով ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով կատարված հանացագործության բնույթը, վտանգավորության և ծանրության աստիճանը, վերջինիս անձը բնութագրող տվյալները, նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայության պայմաններում ամբաստանյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայի շրջանակներում նշանակել է արդարացի և համաչափ պատիժ, որը կարող է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները, ուստի դատական ակտն ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով` խստացման առումով բեկանելու կամ փոփոխելու հիմքեր չկան, հետևաբար մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը ենթակա է մերժման:
Միևնույն ժամանակ, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ գործը քննելիս և լուծելիս Դատարանի կողմից քրեադատավարական իրավունքի այնպիսի էական խախտումներ, որոնք ազդել, կամ կարող էին ազդել սույն գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա` թույլ չեն տրվել:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ սույն գործի շրջանակներում Դատարանի կողմից կայացվել է գործն ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտ, ուստի այն պետք է թողնել օրինական ուժի մեջ:
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցին, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ այն հիմնավոր է և պետք է թողնել անփոփոխ։
Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ հոդվածներով, Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015 թվականի հունիսի 03-ի դատավճիռը, քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Լուսինե Գագիկի Վարդանյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով, թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ բերված վերաքննիչ բողոքները` մերժել:
Ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ` մինչև սույն որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան՝ այն հրապարակելու պահից մեկամսյա ժամկետում։
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ
Ա. ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ ՈՒ Ն
Վ Ե Ր Ա Ք Ն Ն Ի Չ Ք Ր Ե Ա Կ Ա Ն Դ Ա Տ Ա Ր Ա Ն
Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
«03» օգոստոսի 2015թ. ք. Երևան
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
/այսուհետ նաև`Վերաքննիչ դատարան/ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ
Ա. ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Մ.ՄԱՀՏԵՍՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Ա.ՄԱՆՈՒԿՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ` Ս.ՍԱՐԳՍՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Լ.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆԻ
դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ` սույն գործով մեղադրող Ա.Մանուկյանի և ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանի շահերի պաշտպան Սուսաննա Սարգսյանի վերաքննիչ բողոքները` բերված Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի /այսուհետ նաև` Դատարան/ 2015 թվականի հունիսի 03-ի դատավճռի դեմ, քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Լուսինե Գագիկի Վարդանյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի ՔՎ Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում 25.04.2014 թվականին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով հարուցել է թիվ 13140214 քրեական գործը:
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի ՔՎ Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում քննվող թիվ 13140214 քրեական գործի նյութերով 01.12.2014 թվականին` Լուսինե Վարդանյանի կողմից սուտ մատնություն կատարելու դեպքի առթիվ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով հարուցել է թիվ 13823114 քրեական գործը:
03.12.2014 թվականին Լուսինե Վարդանյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ Լուսինե Վարդանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել ստորագրություն՝ չհեռանալու մասին։
12.02.2015 թվականին Լուսինե Վարդանյանին նախկինում առաջադրված մեղադրանքը փոխվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
17.02.2015 թվականին թիվ 13823114 քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան:
Դատարանի 2015 թվականի հունիսի 03-ի դատավճռով ամբաստանյալ Լուսինե Գագիկի Վարդանյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտվել տուգանքի` 400.000 (չորս հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճռի դեմ մեղադրող Ա.Մանուկյանը բերել է վերաքննիչ բողոք, որով խնդրել է այն պատժի մասով բեկանել, ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանին դատապարտել ազատազրկման` 6/վեց/ ամիս ժամկետով, ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին, թողնել օրինական ուժի մեջ` մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Նույն դատավճռի դեմ ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանի շահերի պաշտպան Սուսաննա Սարգսյանը ևս բերել է վերաքննիչ բողոք, որով խնդրել է այն բեկանել, ճանաչել և հռչակել ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանի անմեղությունը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ:
Վերաքննիչ բողոքների առթիվ գրավոր պատասխաններ չեն ստացվել:
Վերաքննիչ դատարանի համապատասխան որոշումներով մեղադրողի և պաշտպանի վերաքննիչ բողոքներն ընդունվել են վարույթ և գործը նշանակվել է քննության ՀՀ վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով:
2.Գործի փաստական հանգամանքները.
Նախաքննության մարմնի կողմից ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, 2014 թվականի ապրիլի 17-ին, գիտակցելով, որ իր տրամադրած տեղեկատվությունը կեղծ է, ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում իրականությանը չհամապատասխանող հաղորդում է տվել այն մասին, որ «Բիգլեմոն» ինտերնետային ակցիաներով զբաղվող ընկերության տնօրեն Ռաֆայել Կանեցյանը, 2012թ. դեկտեմբեր ամսից մինչև 2013թ. հուլիս ամիսն ընկած ժամանակահատվածում աշխատավարձի տեղեկագրերում կեղծել է իր ստորագրությունը և յուրացմամբ հափշտակել իր որպես աշխատավարձ հաշվարկված 400.000 ՀՀ դրամ գումարը։
3.Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, փաստարկները և պահանջները.
Վերաքննիչ բողոքները քննվում են հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոնշյալ հիմնավորումներով:
Մեղադրող Ա.Մանուկյանը գտել է, որ Դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ, ճիշտ չի կիրառել օրենքը, խախտել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների պահանջները, որի հիման վրա Դատարանի կողմից կայացված դատավճիռն ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով ենթակա է բեկանման` բերելով հետևյալ պատճառաբանությունները.
Մեջբերելով դատական ակտում Դատարանի կողմից շարադրված պատճառաբանությունները, բողոքաբերը փաստել է, որ Դատարանը ճիշտ և հստակ գնահատելով քրեական գործի ապացույցները, դրա հետ մեկտեղ ճիշտ չի գնահատել գործում առկա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալներն ու կատարված հանցավոր արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը և արդյունքում կայացրել է պատիժը նշանակելու մասով սխալ որոշում։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի, 48-րդ հոդվածի, նույն օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համապատասխան դրույթների, ինչպես նաև Վճռեբակ դատարանի` Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ գործով 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08, Պարույր Բայրամյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի հունիսի 1-ի թիվ ՎԲ-84/07 որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, փաստել է, որ Դատարանն անտեսել է ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանի անձը բացասական բնութագրող այնպիսի հանգամանքներ, ինչպիսիք են կատարած հանցանքի համար չզղջալը և քրեական պատասխանատվությունից խուսափելու համար անթույլատրելի եղանակով պաշտպանություն իրականացնելը՝ հետաքննության և նախաքննության մարմիններին, դատախազությանը անհիմն զրպարտելը։ Գտել է, որ պատիժ նշանակելիս անհրաժեշտ է հաշվի առնել նշված 2 հանգամանքները։
Փաստել է, որ առաջադրված մեղադրանքն ընդունելը կամ չընդունելը, դրա վերաբերյալ իր դիրքորոշումը հայտնելուց հրաժարվելը, մեղադրանքի դեմ հակափաստարկներ բերելը դրանք ամբաստանյալի իրավունքներն են, որոնց իրականացումը չի կարող մեկնաբանվել ի վնաս ամբաստանյալի, սակայն այն դեպքում, երբ այդ ամենը կատարվում է օրենքի շրջանակներում։ Երբ ամբաստանյալը չի ընդունում թեկուզ բոլորի համար ակնհայտ կերպով հիմնավորված մեղադրանքը կամ դժգոհություն է հայտնում մեղադրանքի կողմի գործողություններից կամ օրենքի և կոռեկտության շրջանակներում քննադատում է մեղադրանքի կողմին, ժխտում է վերջինիս ներկայացրած ապացույցները կամ օրենքով սահմանված այլ միջոցներով իրականացնում է իր դատավարական իրավունքները, ապա նշված բոլոր գործողություններն իրավաչափ են, չեն կարող մեկնաբանվել ի վնաս ամբաստանյալի, այդ թվում և համարվել վերջինիս անձը բնութագրող էական հանգամանքներ։ Սակայն այն դեպքերում, երբ ամբաստանյալը անցնում է թույլատրելի սահմանը և օրենքի շրջանակներից դուրս է գալիս իր պաշտպանությունն իրականացնելիս, դա անթույլատրելի է ամեն առումով, խիստ բացասաբար է բնութագրում ամբաստանյալի անձը, իսկ որոշ դեպքերում կարող է նոր հանցագործությունների հատկանիշներ պարունակել։
Սույն գործով ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանն իր պատշպանությունն իրականացրել է անթույլատրելի եղանակով՝ անհիմն կերպով զրպարտելով հետաքննության և նախաքննություն մարմիններին և դատախազությանը։
Փաստել է, որ ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար քրեական պատասխանատվությունից խուսափելու համար պատրաստ է գրեթե ամեն ինչի, այդ թվում՝ իրենց պարտականությունները բարեխիղճ կերպով կատարած պաշտոնատար անձանց «կործանելու»։ Սույն հանգամանքը, բողոքաբերի համոզմամբ, խիստ բացասաբար է բնութագրում ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանին և պետք է էական նշանակություն ունենա վերջինիս նկատմամբ պատիժ նշանակելիս։
Անդրադառնալով Լուսինե Վարդանյանի կատարած հանցավոր արարքի հանրային վտանգավորությանը, բողոքաբերը փաստել է, որ այն բավական բարձր է։
Լուսինե Վարդանյանը «Բիգլեմոն» ընկերությունում («Քեյ Ար Ջի Ինվեստ» ՍՊ ընկերություն) աշխատանքից ազատվելուց հետո անօրինական և անազնիվ պայքար է սկսել նախկին գործատուհի դեմ. դիմել է ՀՀ ԱՆ աշխատակազմի առողջապահական պետական տեսչություն՝ որոշ ամիսների աշխատավարձը գործատուի կողմից իրեն չվճարելու վերաբերյալ դիմումով (որը մերժվել է), որից հետո նաև այդ կապակցությամբ հաղորդում է տվել ոստիկանությունում՝ իր աշխատավարձը յուրացնելու և փաստաթուղթ կեղծելու վերաբերյալ։ Այսինքն՝ Լուսինե Վարդանյանն ի սկզբանե ունեցել է անօրինական նպատակներ և շարժառիթներ, գործել է նախապես պլանավորած, ինչը պետք է հաշվի առնել վերջինիս կատարած հանցավոր արարքի հանրային վտանգավորությունը գնահատելիս և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակելիս։ Ինչ վերաբերում է նախկինում դատապարտված չլինելը որպես քրեական պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դիտելուն, ապա այս հարցում ևս մեղադրողը համակարծիքի չէ Դատարանի հետ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված են պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող թվով 10 հանգամանքներ, որոնց մեջ առաջին անգամ հանցանք կատարելը նախատեսված չէ (նույն հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետը նախատեսում է «առաջին անգամ հանգամանքների պատահական զուգորդմամբ ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք կատարելը», ինչը, գտել է, կիրառելի չէ սույն դեպքում)։
Նշված հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այլ հանգամանքներ, որոնք նշված չեն սույն հոդվածի առաջին մասում։
Նշել է, որ թեև ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանը նախկինում դատապարտված չի եղել, առաջին անգամ է հանցանք կատարել, սակայն նշված հանգամանքները պետք է դիտել միայն որպես վերջինիս անձը դրական բնութագրող հանգամանք, այլ ոչ թե՝ որպես պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք, քանի որ Լուսինե Վարդանյանը հանցագործությունը չի կատարել հանգամանքների պատահական զուգորդմամբ։
Հանգամանքների պատահական զուգորդում պետք է համարել այն իրավիճակը, երբ հանցագործությունը հանկարծակի ծագած դիտավորության արդյունք է, անձը լիովին չի պատկերացրել իր արարքի հասարակական վտանգավորությունը, կատարածն ու անձի բնութագիրն անհամատեղելի են և այլն։ Սույն գործով հիմնավորվել է, որ Լուսինե Վարդանյանը նախապես պլանավորել է հանցանքի կատարումը, հստակ պատկերացրել է իր հանցավոր գործողությունների բնույթն ու հետևանքները, ինչպես նաև հանցագործություն կատարելիս առաջնորդվել է անօրինական նպատակներով և շարժառիթներով։ Նկարագրված պայմաններում փաստել է, որ Լուսինե Վարդանյանը հանցագործությունը չի կատարել հանգամանքների պատահական զուգորդմամբ, այլ այն կատարել է նախնական դիտավորությամբ, նախապես պլանավորած, հետևաբար Լուսինե Վարդանյանի կողմից առաջին անգամ հանցանքի կատարումը որևէ կերպ չի կարող դիտվել որպես պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք։
Ըստ բողոքաբերի, ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանի նկատմամբ կիրառելի է միայն առավել խիստ պատիժը՝ ազատազրկումը, որի պայմաններում է միայն հնարավոր հասնել պատժի նպատակների իրականացմանը։ Դատարանի կողմից խախտվել են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների պահանջները, ամբաստանյալ Լուսիեն Վարդանյանի նկատմամբ նշանակվել է ակնհայտ մեղմ և անարդարացի պատիժ, որը որևէ կերպ չի համապատասխանում կատարած հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին, բնույթին և բավարար չէ պատժի նպատակներն ապահովելու, սոցիալական արդարությունը վերականգնելու, պատժի ենթարկված անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցագործությունների կատարումը կանխելու համար, այսինքն՝ թույլ է տրվել դատական սխալ, որը ազդել է գործի ելքի վրա:
Վերոգրյալի հիման վրա, բողոքաբերը Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է Դատարանի 2015 թվականի հունիսի 03-ի դատական ակտը պատժի մասով բեկանել և ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանի նկատմամբ կիրառել համաչափ պատիժ, այն է՝ դատապարտել ազատազրկման 6/վեց/ ամիս ժամկետով, ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել օրինական ուժի մեջ` մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանի շահերի պաշտպան Սուսաննա Սարգսյանը ներկայացնելով գործի դատավարական նախապատմությունը, գտել է, որ Դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ, ճիշտ չի մեկնաբանել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասը և թույլ է տվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126-րդ, 127-րդ, 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-4-րդ մասերի, 366-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի, ՀՀ Սահմանադրության 24-րդ հոդվածի պահանջների խախտում:
Մեջբերելով Դատարանի կողմից դատական ակտում շարադրված իրավական վերլուծություններն ու պատճառաբանությունները, փաստել է, որ Դատարանի կողմից ապացույցները չեն ենթարկվել բազմակողմանի, ամբողջական և օբյեկտիվ քննության և վերլուծության:
Փաստել է, որ սուտ մատնության հանցագործության հանցակազմի պարտադիր պայման է համարվում հանցավորի կողմից իր տրամադրած տեղեկության կեղծ լինելու հստակ գիտակցումը։ Մինչդեռ, նախաքննության կողմից նշանակված դատաձեռագրաբանական փորձաքննության արդյունքով 2013 թվականի ապրիլ ամսվա աշխատանքի տեղեկագրում արված ստորագրությունը չի կատարվել Կանեցյանի կողմից, իսկ թե կատարվել է Լուսինե Վարդանյանի կողմից թե մեկ այլ անձի կողմից, պարզել հնարավոր չէ։ 2013 թվականի հուլիս ամսից մինչև դեկտեմբեր ամիսներն աշխատանքի տեղեկագրում ընդանրապես առկա չեն Լուսինե Վարդանյանի ստորագրությունները։ Այն, որ աշխատավարձերը վճարելու փաստը ըստ նախաքննության հիմք է ընդունվել միայն այն հանգամանքը, որ այդ ամիսներին Բիգլեմոն ընկերության կողմից Վարդանյանի համար կատարվել են սոց. վճարումներ և Կանեցյանի հայտարարությունն այն մասին, որ ինքը առձեռն վճարել է Վարդանյանի աշխատավարձը, սակայն աշխատանքի տեղեկագիրն ստորագրել չի տվել։ Քննության կողմից անտեսվել է այն հանգամանքը, որ Վարդանյանը միչև հունիսը ներառյալ իր աշխատավարձը ստացել է բանկային փոխանցման միջոցով։ Իսկ ըստ Կանեցյանի ՝ հուլիսից-դեկտեմբեր տվել է առձեռն։ Թե ինչն է պատճառ եղել աշխատավարձի վճարման կարգի փոփոխմանը, քննությամբ այդպես էլ պարզված չէ։ Քննությունը հիմք է ընդունել, որպես ապացույց ընդունելուվ Լուսինե Վարդանյանի անունով սոց. վճարների կատարումը։ Սակայն անտեսել է այն հանգամանքը, որ գործող աշխատանքային պայմանագրի դեպքում, հարկային օրենսդրությամբ ընկերությունը պարտավոր է կատարել սոց. վճարները։ Բնականաբար սոց. վճարների կատարման փաստը միանշանակ չի կարող վկայել այն մասին, որ մնացած աշխատավարձը վճարվել է առձեռն։ Աշխատավարձի առձեռն վճարման միակ ապացույցներն ըստ գործող օրենսդրության` կարող են լինել Լուսինե Վարդանյանի կողմից տվյալ ամիսներին աշխատավարձի տեղեկագրերում առկա ստորագրությունները, կամ աշխատավարձն ստանալու վերաբերյալ բանկային փոխանցումները, որոնք տվյալ դեպքում իսպառ բացակայում են։ Չկա հուլիս-դեկտեմբեր տեղեկագրերում ստորագրությունները։Նախաքննության ընթացքում անտեսվել է նաև Դիանա Սիմոնյանի և Իրինա Ալավերդյանի ցուցմունքներն այն մասին, որ և Լուսինե Վարդանյանը և իրենք նույնպես չեն ստացել աշխատավարձերը։
Ըստ պաշտպանի, այս ամենն ապացուցում է այն, որ Լուսինե Վարդանյանի հաղորդման մեջ տված տեղեկություններն ակնհայտ կեղծ և իրականությանը չհամապատասխանող դիտվել չեն կարող։
Սուտ մատնության հանրային վտանգավորությունը դրսևորվում է նրանում, որ այն խաթարում է իրավապահ մարմինների նորմալ գործունեությունը, որոնք հարկադրված են լինում ուժեր ու միջոցներ վատնել չկատարված հանցագործության բացահայտման համար կամ իրականում կատարված հանցագործությունը քննելիս ընթանալ սխալ ուղով: Բացի այդ, եթե սուտ մատնությունը վերաբերվում է կոնկրետ անձի, ապա խախտվում են նրա իրավունքներն ու օրինական շահերը։
Լուսինե Վարդանյանի դեպքում իրավապահ մարմիններն սկսել են նյութերի նախապատրաստումը «Զորավիգ» թերթի հրապարակումից հետո, մինչև Լուսինե Վարդանյանից հաղորդում կորզելն արդեն իսկ նախաքննության մարմինը կատարել է մի շարք գործողություններ, ուղարկվել են ծանուցագրեր, վերցվել են բացատրություն «Զորավիգ» թերթի խմբագրից, գործով ձեռք չի բերվել ոչ մի ապացույց, որ Լուսինե Վարդանյանն ինչ որ կերպ կապ ունի ԶԼՄ-ների հրապարակումների հետ։
Սուտ մատնություն հանցագործության օբյեկտիվ կողմը կարող է դրսևորվել երկու ձեով։ Առաջին անգամ հանցավորը հայտնում է հանցագործության մասին, որը ընդհանրապես չի կատարվել։ Երկրորդ դեպքում հանցագործությունն իրականում կատարված է լինում, բայց ոչ այն անձի կողմից, որին մատնացույց է անում սուտ մատնություն կատարողը։ Երկու դեպքում էլ սուտ մատնություն անելու համար նախաձեռնությունը պետք է պատկանի հանցավորին։
Ըստ բողոքաբերի, Լուսինե Վարդանյանի դեպքում ապացուցված է, որ ոչ ԶԼՄ-ների հրապարակումներում, ոչ էլ հաղորդում տալուց Լ.Վարդանյանը նախաձեռնություն և ակընհայտ դիտավորություն չի ցուցաբերել։ Այլ ընդհակառակը, նախաքննությունն սկսվել է մինչև Լուսինե Վարդանյանի հաղորդում տալը, իսկ հաղորդումը նրանից կորզվել է հորդորների արդյունքում, քանի որ աբսուրդ է կարծել, որ անձն ունենա ակնհայտ դիտավորություն սուտ մատնություն կատարելու, բայց հաղորդման մեջ նշի, որ կասկածում է, որ ստորագրությունը կեղծված է, և չմատնանշի կոնկրետ անձին, ում հանդեպ որ սուտ մատնություն է անում։ Այսինքն, ըստ քրեական գործի փաստական հանգամանքների, բացակայում է սուտ մատնության հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը։ Սուտ մատնության հանցագործության սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ, հանցավորը գիտակցում է, որ իր տրամադրած տեղեկատվությունը կեղծ է, չի համապատասխանում իրականությանը։
Լ.Վարդանյանի դեպքում փորձաքննության եզրակացությամբ ապրիլ ամսվա աշխատավարձի տեղեկագրում ստորագրություն կատարած անձը պարզել հնարավոր չէ, որը որ պետք է դիտվեր նախաքննության կողմից, որպես չփարատված կասկած և մեկնաբանվեր հոգուտ Լ.Վարդանյանի։ Միայն այս հանգամանքը առավել քան բավարար է, որ Լ.Վարդանյանի կողմից հաղորդման մեջ նշված ստորագրությունների կեղծումն ակնհայտ դիտավորությամբ կեղծ տեղեկություն չդիտվի։
Ավելին, Լ.Վարդանյանի դեպքում հաղորդման մեջ վերջինս ստորագրությունների կեղծման փաստի հետ կապված ընդամենը կասկած է հայտնել, այլ ոչ համոզմունք։ Ավելին, սուտ մատնությունն իրենից ներկայացնում է ձևական հանցակազմ և այն ավարտվում է այն պահից, երբ հասցեատերը ստանում է հանցագործության կամ հանցավորի մասին սուտ մատնությունը։
Բողոքաբերի համոզմամբ, քրեական գործի փաստական հանգամանքների վերլուծությունից ակնհայտ է նաև, որ բացակայում է սուտ մատնության հանցակազմի նաև սուբյեկտիվ կողմը։
Անդրադառնալով նախաքննության ընթացքում Լուսինե Վարդանյանի կողմից տրված ցուցմունքներում նկարագրված փաստական հանգամանքներին, նշել է, որ եթե նույնիսկ մի պահ պատկերացնենք, որ Լուսինե Վարդանյանը հարցաքննության ժամանակ է սուտ մատնություն կատարել, ապա նա պետք է պատասխանատվության ենթարկվեր ոչ թե սուտ մատնության, այլ սուտ ցուցմունք տալու համար։ Սակայն Լուսինե Վարդանյանի դեպքում բացակայում է նաև սուտ ցուցմունք տալու հանգամանքը նույնպես, քանի որ նրա ցուցմունքները հաստատվել են և փորձաքննության եզրակացությամբ և գործով անցնող այլ վկաների ցուցմունքներով։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126-րդ, 127-րդ հոդվածների, 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-4-րդ կետերի, 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի, 366-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասի համապատասխան դրույթների մեջբերմամբ, բողոքաբերը փաստել է, որ Դատարանը պարտավոր է քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-3-րդ կետերով և 3-րդ մասով նախատեսված հիմքերից որևէ մեկի առկայության դեպքում տվյալ դատական նիստում կայացնել արդարացման դատավճիռ։
Վկայակոչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 309-րդ հոդվածի 1-ին մասի համապատասխան դրույթների, ինչպես նաև ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ 2007 թվականի մարտի 30-ի թիվ ՎԲ-46/07 որոշումը, նշել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասը քրեական պատասխանատվություն է սահմանում հանցագործության մասին սուտ մատնության համար, եթե անձը գործել է գիտակցելով, որ իր տրամադրած տեղեկատվությունը կեղծ է։ Քննարկվող հանցագործության անմիջական օբյեկտն իրավապահ մարմինների նորմալ գործունեությունն ապահովող հասարակական հարաբերություններն են, իսկ որպես լրացուցիչ օբյեկտ կարող են հանդես գալ քաղաքացիների իրավունքներն ու օրինական շահերն ապահովող հասարակական հարաբերությունները, եթե սուտ մատնությունը վերաբերում է կոնկրետ անձի։ Հանցագործության օբյեկտիվ կողմը կարող է դրսևորվել երկու ձևով։ Առաջին դեպքում հանցավորը հայտնում է հանցագործության մասին, որն ընդհանրապես չի կատարվել, և այս դեպքում պարտադիր չէ, որ հանցավորը մատնանշի նաև կոնկրետ այն անձին, որն իբրև թե կատարել է հանցանքը, թեև կարող է նաև մատնացույց անել կոնկրետ անձի։ Երկրորդ դեպքում հանցագործություն իրականում կատարված է լինում, բայց ոչ այն անձի կողմից, ում մատնացույց է անում սուտ մատնություն կատարողը։ Հանցագործության սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ կամ այլ կերպ ասած՝ հանցավորը գիտակցում է, որ իր տրամադրած տեղեկատվությունը կեղծ է, չի համապատասխանում իրականությանը։
Քրեական գործի նախաքննական մասի նյութերից, մասնավորապես նաև մեղադրական եզրակացությունից (հաղորդմամբ նշված ենթադրյալ հանցագործությունը հերքող որևէ դատավարական որոշման բացակայության պայմաններում) փաստել է, որ մասնավորապես, երբ անձը քրեական գործ հարուցելու իրավասություն ունեցող մարմիններին հանցագործության մասին հաղորդում ներկայացնելուց հետո, եթե հայտնում է, որ իր տրամադրած տեղեկությունը կեղծ է եղել կամ այլ կերպ ասած՝ մտացածին է ու իրականությանը չի համապատասխանում, ապա դա ինքնին բավարար է վերջինիս ՀՀ քրեական օրեևսգրքի 333-րդ հոդվածով քրեական պատասխանատվության ենթարկելու համար։ Այդ կապակցությամբ վճռաբեկ Դատարանն արձանագրել է, որ նման մոտեցումը չի բխում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի, այդ թվում՝ անմեղության կանխավարկածի պահանջներից, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգիրքը վարույթն իրականացնող մարմնից պահանջում է, չխախտելով օրինականության և անմեղության կանխավարկածի սկզբունքների պահանջները, քրեական գործ հարուցելու համար անհրաժեշտ յուրաքանչյուր առիթի առկայության դեպքում կատարել բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննություն՝ պարզելով ինչպես կասկածյալի և մեղադրյալի մեղավորությունը հիմնավորող, այնպես էլ նրան արդարացնող հանգամանքները (Օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի 3-րդ մաս)։
Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ սուտ մատնությունը կատարվում է ուղղակի դիտավորությամբ, նշել է նաև, որ այս հոդվածով անձին քրեական պատասխանատվության ենթարկելու համար անհրաժեշտ է, որ անձը հաղորդում ներկայացնելիս հաստատապես գիտակցի իր կողմից տրված հաղորդման իրականությանը չհամապատասխանելու հանգամանքը, քանի որ հակառակ պարագայում, մասնավորապես, այն դեպքում, երբ անձը ենթադրում է, որ նման հանցագործություն է տեղի ունեցել կամ կատարվել է իր կողմից մատնանշված անձի կողմից, անկախ այն հանգամանքից, թե այդ ենթադրությունը հիմնավոր է եղել, թե՝ ոչ, անձի արարքում հանցակազմը բացակայում է, քանի որ այդ պարագայում առկա չի լինում սուբյեկտիվ կողմը՝ ուղղակի դիտավորությունը։ Հետևաբար, ներկայացված հաղորդման կապակցությամբ բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության իրականացման պահանջի ապահովումը բխում է նախ և առաջ վարույթն իրականացնող մարմնի շահերից, քանի որ գործի բոլոր հանգամանքների բացահայտման դեպքում կարող է ինքնըստինքյան հիմնավորվել նաև անձի արարքում սուբյեկտիվ կողմի առկայությունը՝ կատարած արարքի գիտակցված լինելն ու դրա արդյունքում առաջացող հետևանքների անխուսափելիությունը։
Ըստ բողոքաբերի, Լուսինե Վարդանյանին առաջադրված մեղադրանքի հիմնավորվածությունը պարզելու համար Դատարանը պետք է պարզեր նաև սույն գործով վերոհիշյալ հանգամանքների առկայությունն ու այդ կապակցությամբ գնահատեր մինչդատական վարույթն իրականացնող մարմնի գործողությունների բնույթն ու դրանց արդյունքում ձեռք բերված ապացույցները դրանց՝ մեղադրանքը հիմնավորելու բավարարության աստիճանից։ Այլ կերպ ասած՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-4-րդ կետերով նախատեսված հարցերին պատասխանելու համար Դատարանը նախ և առաջ սույն գործով պետք է պարզի նաև հետևյալ հանգամանքները, մասնավորապես՝
ա) Լուսինե Վարդանյանի կողմից ներկայացված հաղորդման մեջ նշված հանցագործության բնույթն ու դրա հնարավոր քրեաիրավական որակումը,
բ) այդ հաղորդման կապակցությամբ մինչդատական վարույթն իրականացնող մարմնի գործողությունների ու դրանց արդյունքում ձեռք բերված ապացույցների բավարարությունը՝ հաղորդմամբ նշված հանցագործության հատկանիշների բացակայությունը հիմնավորելու տեսանկյունից կամ մինչդատական վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից հաղորդման կապակցությամբ բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննություն իրականացնելու օրենսդրական պահանջի ապահովումը,
գ) հաղորդման մեջ նշված հանցագործության կապակցությամբ միջազգային պարտավորությունների առկայությունը, նման պարտավորությունների առկայության պարագայում մինչդատական վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից ձեռնարկված գործողությունների ու ձեռք բերված ապացույցների բավարարությունը` ստանձնած միջազգային պարտավորությունների կատարման ապահովման տեսանկյունից,
դ) սուտ մատնության վերաբերյալ մինչդատական վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննություն իրականացնելու օրենսդրական պահանջի ապահովումը,
ե) կատարված քննության արդյունքում մեղադրանքը հիմնավորելու համար ձեռք բերված ապացույցների բավարարությունը, այդ թվում՝ հաղորդված հանցագործության առկայության վերաբերյալ Լուսինե Վարդանյանի մոտ հիմնավոր ենթադրության բացակայությունը, որը սակայն չի արել։
Անդրադառնալով Լուսինե Վարդանյանի հաղորդման բովանդակությանը, նախաքննության մարմնի կողմից դրան տված իրավական գնահատականին և մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցներին, բողոքաբերը փաստել է, որ դրանցով ոչ մի կերպ չի ապացուցվում Լուսինե Վարդանյանի կողմից սուտ մատնություն կատարելու վերոգրյալ հիմնավորումներով կատարված լինելու հանգամանքը։ Հատկապես Ռաֆայել Կանեցյանի կողմից ներկայացված փորձաքննության եզրակացությունը, որը դրվել է մեղադրանքի հիմքում պետք էր ճանաչել անթույլատրելի ապացույց, քանի որ այն հակասում է նախաքննության մարմնի կողմից նշանակված եզրակացությունից, մասնավորապես` 2013թ. ապրիլ ամսվա աշխատավարձի ցուցակում կատարված Լուսինե Վարդանյանի ստորագրությունը կատարված է Ռ.Վանեցյանի թե Լ.Վարդանյանի կողմից կամ մեկ այլ անձի կողմից` ասել հնարավոր չէ։
Փաստել է, որ Լ.Վարդանյանին առաջադրված մեղադրանքը չի համապատասխանում անհրաժեշտ հստակության պահանջին։ Մեղադրանքի անհստակության պայմաններում էլ առաջ է գալիս անձի պաշտպանության իրավունքի խախտման հարցը։
Մասնավորապես, մեջբերում կատարելով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` 2010 թվականի նոյեմբերի 5-ի թիվ ՏԴ/0115/01/09 որոշումից, բողոք բերած անձը փաստել է, որ քրեական գործի քննության ողջ ընթացքում քրեական հետապնդման մարմինը չի ապահովել պաշտպանության իրավունքի արդյունավետ իրականացումը՝ նրան առաջադրելով վերացական մեղադրանք, ինչն ինքնին Դատարանին բավարար հիմք է տալիս արդարացման դատավճիռ կայացնելու համար, քանի որ քրեական գործի նախաքննությունն իրականացվել է արդարացի քննության սկզբունքի խախտմամբ։ Այսինքն, Լ.Վարդանյանին առաջադրված մեղադրանքն ու մեղադրական եզրակացությամբ քրեական հետապնդման մարմնի կողմից հաստատված ճանաչված հանգամանքներն ինքնին բավարար են արձանագրելու, որ քրեական գործով բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննություն չի իրականացվել, ինչի արդյունքում նույնիսկ քրեական հետապնդման մարմինը չի կարողացել հստակ նշել՝ ինչպես նաև չի կարողացել հստակեցնել նաև դատաքննության ընթացքում, թե ինչ հանցագործության վերաբերյալ է սուտ մատնություն կատարվել ու արդյոք Լ. Վարդանյանի կողմից նրա ստորագրությունները կեղծված եղել են, թե` ոչ, այս հանգամանքները հաստատելու համար Դատարանի հարցերին տալով լղոզված պատասխան, մասնավորապես երկու փորձաքննության եզրակացությունները մեղադրանքի հիմքում դնելու վերաբերյալ, նշելով, որ մեկը մյուսին լրացնում է, և դա այն պարագայում որ իրականում փորձաքննությունները չեն լրացնում մեկը մյուսին, այլ Ռ.Կանեցյանի կողմից ներկայացված փորձաքննությամբ միանշանակ կարծիք է հայտնվել, որ 2013թ. ապրիլ ամսվա աշխատավարձերի ցուցակում ստորագրությունը պատկանում է Լ.Վարդանյանին, իսկ նախաքննության մարմնի կողմից նշանակված փորձաքննությամբ, որը կատարվել է ազատ նմուշների հետ համեմատության կարգով՝ արվել է եզրակացություն այն մասին, որ 2013թ. ապրիլ ամսվա աշխատավարձի ցուցակում հնարավոր չէ պարզել Ռ.Կանեցյանի թե Լ.Վարդանյանի կողմից է կատարվել ստորագրությունը, թե մեկ այլ անձի կողմից և այս հիմքով գտել է, որ Ռ.Կանեցյանի կողմից ներկայացված փորձաքննության եզրակացությունը պետք է ճանաչել որպես ոչ պատշաճ ապացույց։ Ինչպես նաև զավեշտալի էր մեղադրողի պատասխանը հաղորդման բովանդակությունը մեղադրանքի հիմքում դնելու հանգամանքը, որում հանցակազմ չի պարունակում, մեղադրողի հնչեցրած այն պատասխանը, որ նախաքննության մարմնինը հաղորդումը գնահատել է ցուցմունքների հետ համակցության մեջ։ Այս հանգամանքից ելնելով հաստատապես նշել է, որ մեղադրողը իր վրա վերցրել է պարտականություն գուշակելու և դա դեռ քիչ է, Դատարանն էլ պետք է հավանականության տեսությամբ գնահատական տար, նախաքննության մարմնի կողմից հաղորդման և ցուցմուքների վերաբերյալ համակցության մեջ կատարված ենթադրություններին, չնայած որ Դատարանի կողմից հենց այդպես էլ արվել է։
Ըստ պաշտպանի, դատարանում մեղադրողի կողմից հնչեցրած պատասխանը միայն բավարար է փաստելու, որ մեղադրանքը չի հիմնավորվել կոնկրետ փաստերի վրա, այլ այն կազմվել է մոտավորապես, և նման հանգամանքներում մեղադրանքը ուղղակի չի կարող հիմանվորված լինել։
Այսպիսով, բողոքաբերի համոզմամբ, մեղադրողի կողմից անտեսվել է և Դատարանն էլ հաստատելով Լ.Վարդանյանի մեղավորությունն անտեսել են ՀՀ Սահմանադրության 24-րդ հոդվածով սահմանված անձի իրավունքները, այն է` յուրաքանչյուր ոք ունի իր կարծիքը պնդելու իրավունք։ Արգելվում է մարդուն հարկադրել հրաժարվել իր կարծիքից կամ փոխել այն։ Վերոգրյալ փաստական հանգամանքներց ելնելով փաստել է, որ Լ.Վարդանյանը մեղադրվում է կարծիք, համոզմունք ունելալու և դրանք պնդելու և իր խախտված իրավունքները վերականգնելու պահանջ ներկայացնելու համար։
Մեղադրական ճառի հիմքում որպես հիմնավորում մեղադրողը հնչեցրել և Դատարանն էլ դատավճռում նշել է այն հանգամանքը, որ Լ.Վարդանյանի անձը բացասական բնութագրող հանգամանքներ են հանցանքի համար չզղջալը և քրեական պատասխանատվությունից խուսափելու համար անթույլատրելի եղանակով պաշտպանություն իրականացնելը, հետաքննության և նախաքննության մարմիններին, դատախազությանն անհիմն զրպարտելը։
Այն հանգամանքների, որ Լ.Վարդանյանն անդրադարձել է իր դատաքննության ընթացքում հնչեցրած ցուցմունքով, հետաքննության, նախաքննության և դատախազության գործողությունների վերաբերյալ, նույն փաստերի վերաբերյալ նաև ներկայացվել է դիմում ՀՀ գլխավոր դատախազին, ՀՀ քննչական կոմիտեի ղեկավարին։ Այլ հարց է, որ նշված փաստական հանգամանքներով քրեական գործ չի հարուցվել։ Մեղադրողի կողմից նման հանգամանքները որպես անձի հասարակության համար վտանգավորության աստիճանը բնութագրող հատկանիշ ներկայացնելը և Դատարանի կողմից այն արձանագրելը և դատավճռի հիմքում դնելը պաշտպանության կողմից դիտարկվել է որպես պատժիչ միջոց, միայն այն բանի համար, որ անձը համարձակվել է նշված մարմինների պատկերը բացահայտելու համար։
Ըստ բողոքաբերի, Լ.Վարդանյանի արարքում բացակայում է դիտավորյալ նախաքննությանը կեղծ տեղեկատվություն հաղորդելու հանգամանքը, քանի որ անձը վստահ է և իր վստահությունը հիմնավորել է բավականին օբյեկտիվ հիմնավորումներով, որ իր ստորագրությունները կեղծված են և շեշտել, որ իր ստորագրությունները առկա են անգամ այն ամիսների աշխատավարձերի ցուցակներում, որոնք ինքն ստացել է բանկային փախանցմամբ և աշխատավարձերի ցուցակներում իր ստորագրության առկայությունն անիմաստ է և ինքը այդ ամիսներին աշխատավարձի ցուցակներում չի ստորագրել։
Վերոգրյալի հիման վրա, բողոքաբերը Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է Դատարանի 2015 թվականի հունիսի 03-ի դատավճիռը բեկանել, ճանաչել ու հռչակել Լուսինե Վարդանյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ։
4.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջների` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
Ըստ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջների` վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը ներկայացվում են բացառապես վերաքննիչ բողոքում, և դրանք չեն կարող փոփոխվել և լրացվել գործի դատական քննության ընթացքում:
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 386-րդ հոդվածի պահանջների` վերաքննիչ բողոքի հիման վրա վերաքննիչ դատարանն ստուգում է գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման և քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեական դատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը:
Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով մեղադրողի և պաշտպանի վերաքննիչ բողոքները` բողոքների հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում ուսումնասիրելով և վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, գնահատելով ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ստուգելով քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանումը, լսելով վերաքննիչ բողոքների կապակցությամբ կողմերի հիմնավորումներն ու պատասխանները, ներքին համոզմամբ, հանգում է այն հետևության, որ բերված վերաքննիչ բողոքները պետք է մերժել` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանն իրեն մեղավոր չի ճանաչել։ Հայտնել է, որ 2014թ. ապրիլի 17-ին իրեն զանգահարել է հետաքննիչ Տիգրանյանը և հրավիրել ոստիկանության բաժին։ Նրան բացատրել է, որ աշխատում է և չի կարող գնալ նրա մոտ, ինչի պատճառով նա ինքն է հանդիպել իրեն ու հարցեր տալուց հետո փորձել է համոզել հաղորդում տալ 2013թ. չստացած աշխատավարձի և աշխատավարձի ցուցակներում կատարված կեղծ ստորագրությունների վերաբերյալ։ Նրան մերժել է՝ ասելով, որ նույն հիմքերով հայց է հարուցելու դատարան։ Չնայած հրաժարվել է բացատրություն տալուց, սա-կայն հետաքննիչն առաջարկել է տալ հաղորդում, որտեղ կնշվի, որ ինքը նույն հիմքով դիմելու է դատարան, որպեսզի իրեն չանհանգստացնեն։ Համաձայնվելով՝ հաղորդում է տվել, որտեղ բառացի նշել է, որ «Բիգլեմոն» կայքի կողմից իրեն չի վճարվել 2013թ. մի քանի ամիսների աշխատավարձը, և որ իր կարծիքով կեղծվել է իր ստորագրությունը։ Հաջորդ օրը՝ առավոտյան, իրեն զանգահարել է հետաքննիչ Տիգրանյանը և ասել, որ վերահսկող դատախազը զայրացած է հաղորդման տեքստի համար։ Երկու ժամ անց իր ամուսինն ու Տիգրանյանը եկել են իրենց բնակարան, ամուսինն ասել է, որ հանդիպել է հսկող դատախազի հետ, ընդհանուր հայտարարի են եկել, որ այնուամենայնիվ պետք է գործ հարուցվի։ Հետաքննիչի թելադրանքով նոր բացատրություն է տվել, որից հետո հարուցվել է քրեական գործ, և վարույթը տեղափոխվել է քննիչի մոտ։ Քննության ընթացքում ինքը տեսաերիզներ և կարճ հաղորդագրություններ է ներկայացրել, որոնցով ապացուցվում է, որ Օկսանան և Կանեցյանը ճիշտ ցուցմունքներ չեն տվել։ Սակայն ներկայացված փաստերը պատշաճ չեն գնահատվել, իսկ գործի նյութերն ստանալուց հետո տեսել է, որ իր ներկայացրած փաստերից որոշ բաներ չկան։ Այն, որ քննության ընթացքում ապացույցները ճիշտ չեն գնահատվել և իրեն անհիմն մեղադրանք է առաջադրվել, վկայում է այն հանգամանքը, որ փորձագիտական եզրակացության մեջ նշված է, որ աշխատավարձի ցուցակներում առկա են ստորագրություններ, որոնց կատարողի ինքնությունը հնարավոր չէ պարզել։ Եթե նպատակ ունենար կատարելու սուտ մատնություն, ապա հաղորդում տալուց հետո չէր հրաժարվի բացատրություն տալուց և իր հաղորդման մեջ չէր նշի, որ իր կարծիքով է իր ստորագրությունը կեղծված, այլ կպնդեր այն։
Իրեն հետաքննիչ Տիգրանյանը և վերահսկող դատախազն են ուղղորդել ու ստիպել, որ հաղորդում տա։
2012թ. հոկտեմբեր ամսին ծանոթանալով Օկսանա Լոբախինայի հետ, հարցազրույցից հետո աշխատանքի է ընդունվել «Քեյ Ար Ջի Ինվեստ» ՍՊ ընկերության «Բիգլեմոն» ինտերնետային գովազդային կայքում։ Իր ամսեկան աշխատավարձը կազմել է 35.000 ՀՀ դրամ, սակայն պայմանավորվածության համաձայն՝ պետք է ստանար նաև իր կողմից առաջարկված ինտերնետային վաճառքից ստացված գումարի 20 տոկոսը, որի հաշվարկը պետք է կատարվեր մոտ 6 ամիս անց, քանի որ կայքը նոր է սկսած եղել գործել։ Հատուկ ծրագրի միջոցով 6 ամիս անց` 2013թ. ապրիլին, հաշվարկ է կատարել և պարզել, որ իր տոկոսային գումարն ապրիլի դրությամբ կազմում է 1 մլն 500.000 ՀՀ դրամ։ Այդ մասին ասել է Օ.Լոբախինային, ով պատճառաբանելով, որ մինչև իր աշխատանքի ընդունվելը կայքը վնասով է աշխատել՝ խնդրել է սպասել մինչև կայքը կսկսի ավելի լավ աշխատել և խոստացել է վճարել, երբ տոկոսների լուրջ գումար կկուտակվի։ Քանի որ ընկերացած է եղել նրա հետ, համաձայնվել է նրա առաջարկին։ Մինչև 2013թ. հունիս ամիսը ներառյալ ստացել է իր աշխատավարձը՝ ամսեկան 35.000 դրամը, սակայն դրանից հետո Օ.Լոբախինան սկսել է չվճարել իրեն, թեև ընկերությունը բավականին ծաղկել է և իրեն շատ հեշտությամբ կարող էին վճարել և աշխատավարձը և տոկոսային վճարները։ Իր հարցին նա պատասխանել է, որ պետք է սպասի։ Չստացած գումարների մասին զրուցել է ընկերության տնօրեն Ռ.Կանեցյանի հետ, ով խոստացել է դրանք վճարել մինչև նոր տարի, սակայն չի կատարել խոստումը։ Դրանից հետո դիմում է գրել, ազատվել աշխատանքից ու դիմել աշխատանքի տեսչություն, որտեղ հարուցվել է վարույթ և սկսվել է իր դիմումի քննությունը։ Վարույթի ընթացքը լուսաբանվել է մամուլի կողմից, սակայն անձամբ հարցազրույց չի տվել։ Իր նախաքննական ցուցմունքներում նշել է, որ աշխատավարձի ցուցակներում կեղծված են ստորագրություններ, որոնք պետք չէր կեղծել, քանի որ ստացել է այդ ամիսների աշ-խատավարձը։ Կեղծված ստորագրությունների մասին իմացել է աշխատանքի տեսչության նիստի ժամանակ, քանի որ ինքը շատ տգեղ է գրում, իսկ ստորագրություններն արված են եղել շատ գեղեցիկ։ Ցուցմունք տալիս ձեռքի տակ բլանկներ չի ունցել, հստակ ամիսները չի հիշել և քննիչի ասելով ամիսները մոտավոր է նշել, սակայն պնդել է, որ աշխատավարձ ստացել է 2012թ. դեկտեմբեր ամսից մինչև 2013թ. հունիս ամիսը, իր ստորագրությունը կեղծվել է 2013թ. ապրիլ ամսին, իսկ մյուս ամիսների վերաբերյալ կասկածներ ունի՝ 2013թ. հունվար ամսի ստորագրությունը կարծես իրենն է, կասկածում է նաև հունիս ամսվա ստորագրությանը։
Նախաքննության ընթացքում առերես հարցաքննվել է Օ.Լոբախինայի և Ռ.Կանեցյանի հետ, և քննիչը իրեն չի ուղղորդել ու չի ստիպել ինչ-որ բան գրել։
Վկա՝ «Քեյ Ար Ջի Ինվեստ» ՍՊ ընկերության տնօրեն Ռաֆայել Կանեցյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ապրանքների և ծառայություների մատուցման «Բիգլեմոն» ինտերնետային գովազդային կայքը պատկանում է իր ընկերությանը, որտեղ աշխատել է ամբաստանյալն ու ստացել աշխատավարձ, որը նրան վճարել է առձեռն, որի համար նա ստորագրել է ցուցակում, կամ փոխանցումով, որի դեպքում ստորագրության կարիք չկա։ Երբեք չի եղել դեպք, որ ինքը նրա փոխարեն ստանա նրա աշխատավարձը։ Աշխատանքի համար՝ բացի սահմանված աշխատավարձից, որևէ այլ վճար նախատեսված չի եղել, աշախատավարձից բացի վճարման վերաբերյալ պայմանավորվածություն ամբաստանյալի հետ չի ունե-ցել և չէր էլ կարող ավելի շատ վարձատրել նրան, քանի որ ընկերությունը մեծ շահույթներ չի ունեցել։ Օկսաննա Լոբախինան իր կինն է ու, չնայած նրան լիազորագրեր է տված եղել, սակայն նա չէր կարող աշխատավարձ տալ ամբաստանյալին և որքան որ հայտնի է իրեն՝ չի էլ տվել։ Ամբաստանյալը, մինչև աշխատանքի տեսչություն դիմելը, երբեք իրեն չի բողոքել, որ աշխատավարձ չի ստանում։ Նրա ներկայացրած բողոքն աշխատանքի տեսչությունում մերժվել է, որից հետո նա դիմել է ոստիկանություն։ Հնարավոր է, որ նա ուղղակի սև «փիարով» է զբաղվում, քանի որ նա իր ընկերության նմանատիպ ընկերություն է հիմնել և հանդիսանում է դրա տնօրենը։
Վկա Օկսաննա Լոբախինան ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ամբաստանյալը 2012թ. նոյեմբերից մինչև 2014թ. հունվար ամիսն աշխատել է «Քեյ Ար Ջի» ընկերությունում, որի տնօրենն իր ամուսինն է, ով էլ ամբաստանյալին ընդունել է աշխատանքի։ Ամբաստանյալը երբեք աշխատավարձի ուշացման կամ չստանալու հարցով իրեն չի դիմել, իսկ ամուսինը չէր կարող նրա փոխարեն ստորագրել ու ստանալ նրա աշխատավարձը։ Չնայած այդ ժամանակահատվածում նշված ընկերութունում չի աշխատել, սակայն ամուսնու կողմից տրված լիազորագրերով որոշ գործառույթներ է իրականացրել, և եթե ամբաստանյալն աշխատավարձ չստանար, ապա ինքն այդ մասին կիմանար։
Վկա՝ ՀՀ ոստիկանության Կնետրոնական բաժնի ավագ հետաքննիչ, Արամ Տիգրանյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2014թ. ապրիլի 17-ին ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնում ամբաստանյալից հաղորդում է ընդունել այն մասին, որ «Բիգլեմոն» ընկերությունը նրան աշխատավարձ չի վճարում, իսկ ապրիլի 18-ին նրանից բացատրություն է վերցրել։ Ամբաստանյալին չի պարտադրել հաղորդում տալ և դրա կարիքն ու նպատակն էլ չի ունեցել, քանի որ դրանում նշված հանգամանքների մասին հրապարակումներ են եղել ինտերնետային կայքերում և թերթերում։ Հաղորդում տալիս ամբաստանյալը ցանկացել է, որ իր նկատմամբ կատարված հանցանքը բացահայտվի։ Ինչպես հաղորդումն ընդունելիս, այնպես էլ բացատրություն վերցնելիս ամբաստանյալի նկատմամբ հոգեբանական ճնշում չի գործադրել, չի ստիպել հաղորդում և բացատրու-թյուն տալ, դրանք նա տվել է իր կամքով։ 2014թ. ապրիլի 18-ին ստացվել է նաև ամբաստանյալի դիմումը, որը նախապատրաստած մյուս նյութերի հետ միասին ուղարկել է քննչական բաժին։
Համաձայն որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված՝ ամբաստանյալ Լ.Վարդանյանից հաղորդում վերցնելու մասին ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի 17.04.2014թ. հ. 007642 արձանագրության՝ Լ.Վարդանյանը, գրավոր նախազգուշացված լինելով սուտ մատնության համար նախատեսված քրեական պատասխանատվության մասին, նույն օրը ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնում գրավոր հաղորդում է տվել այն մասին, որ «Բիգլեմոն» ընկերությունում 2013թ. ամիսներին չի վճարվել աշխատավարձ, իր կարծիքով կեղծվել է աշխատավարձի ցուցակներում իր ստորագրությունը։
Ըստ որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված՝ ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի պետի պաշտոնակատար Ա.Հովհաննիսյանին ուղղված 18.04.2014թ. դիմումի՝ ամբաստանյալը հայտնել է. ««Քեյ Ար Ջի» ՍՊԸ-ն, որը ներկայացնում է «Բիգլեմոն» ընկերությունը, ապրիլից հունիս ընկած ամիսների ժամանակահատվածում կեղծվել են իմ աշխատավարձի ցուցակները և իմ ստորագրությունները։ Ստորագրության կեղծիքները կատարվել են Ռ.Կանեցյանի կամ նրա ցուցումով մեկ այլ անձի կողմից, ինչի արդյունքում ինձ պատճառվել է մոտ 400.000 ՀՀ դրամի վնաս՝ որպես չվճարված աշխատավարձ։ Ես բողոքում եմ նշված ընկերության դեմ, տնօրեն Ռ.Կանեցյանի, ցանկանում եմ քրեական գործի հարու-ցում, որպեսզի կեղծարարները ենթարկվեն պատասխանատվության»։
Համաձայն որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված՝ ՀՀ փորձաքննությունների ազգային բյուրոյի դատաձեռագրաբանական փորձաքննության 30.04.2014թ. թիվ 14-0677Պ եզրակացության` փորձաքննությանը ներկայացված՝ 2013թ. փետրվար, մարտ ամիսների աշխատավարձի ցուցակների, 2013թ. ապրիլ, մայիս, հունիս ամիսների համապատասխանաբար թիվ 4, թիվ 05, թիվ 06 աշխատավարձի տեղեկագրերի աջ մասերում «Վարդանյան Լուսինե» կամ «Վարդանյան Լուսինե Գագիկի» տպագիր գրառումների դիմաց և «Ծանոթացա» տպագիր գրառումների տակ տեղավորված ստորագրությունները կատարվել են Լուսինե Վարդանյանի կողմից։
Ըստ դատաձեռագրաբանական փորձաքննության 30.06.2014թ. հմ. 23801401 եզրակացության` 2012թ. նոյեմբեր, դեկտեմբեր ամիսների, 2013թ. հունվար, փետրվար, մարտ, մայիս, հունիս ամիսների աշխատավարձի տեղեկագրերում «Վարդանյան Լուսինե Գագիկի» կամ «Լուսինե Վարդանյան» բառերի դիմաց «Ծանոթացա» սյունակում տեղավորված ստորագրությունները կատարվել են Լուսինե Վարդանյանի կողմից։
Լուսինե Վարդանյանի, թե մեկ այլ անձի կողմից է կատարված եղել փորձաքննությանը տրամադրված «Քեյ Ար Ջի Ինվեստ» ՍՊ ընկերության 2013թ. ապրիլ ամսվա աշխատավարձի տեղեկագրում «Վարդանյան Լուսինե Գագիկի» կամ «Լուսինե Վարդանյան» բառերի դիմաց «Ծանոթացա» սյունակում տեղավորված ստորագրությունը՝ պարզել հնարավոր չէ։
Փորձաքննությանը տրամադրված «Քեյ Ար Ջի Ինվեստ» ՍՊ ընկերության 2013թ. ապ-րիլ ամսվա աշխատավարձի տեղեկագրում «Վարդանյան Լուսինե Գագիկի» կամ «Լուսինե Վարդանյան» բառերի դիմաց «Ծանոթացա» սյունակում տեղավորված ստորագրությունը, հավանաբար, չի կատարվել Ռաֆայել Կանեցյանի կողմից, այլ կատարվել է մեկ այլ անձի կողմից։
Համաձայն 2012թ. նոյեմբեր, դեկտեմբեր ամիսների, 2013թ. հունվար, փետրվար, մարտ, ապրիլ մայիս, հունիս ամիսների աշխատավարձի տեղեկագրերի և ցուցակների՝ «Վարդանյան Լուսինե Գագիկի» կամ «Լուսինե Վարդանյան» բառերի դիմաց առկա են աշխատավարձի չափի մասին նշումներ և ստորագրություններ։
Դատարանը, վերլուծելով ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքն ու համակցության մեջ գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման վրա ձևավորված համոզմամբ հանգել է հետևության, որ սույն քրեական գործին վերաբերվող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ հաստատվում է, որ ամբաստանյալը կատարել է հանցագործության մասին սուտ մատնություն՝ գիտակցելով, որ իր տրամադրած տեղեկատվությունը կեղծ է, անձամբ, ուղղակի դիտավորությամբ հանցագործության կատարման փաստի մասին իրականությանը չհամապատասխանող հաղորդում է տվել ու նույնաբովանդակ դիմում է ներկայացրել ոստիկանություն, այսինքն՝ կատարել է հանցագործություն՝ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որով և նա պետք է պատասխանատվության ենթարկվի։
Միաժամանակ, Դատարանը գտել է, որ քրեական գործի` Դատարանի կողմից գնահատված ապացույցները ձեռք են բերվել քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանմամբ։
Անդրադառնալով ամբաստանյալի հիշյալ պատճառաբանություններին՝ Դատարանը գտել է, որ դրանք դատաքննությամբ չեն հաստատվել և հերքվում են Դատարանի կողմից որպես արժանահավատ գնահատվող՝ սույն դատավճռի «Ապացույցների հետազոտում և գնահատում» մասում շարադրված վկաների ցուցմունքներով և մյուս գրավոր ապացույցներով։
Միաժամանակ, Դատարանը գտել է, որ վերոհիշյալ պատճառաբանություններով ամբաստանյալը ցանկանում է խուսափել կատարած հանցագործության համար պատասխանատվությունից և պատժից։
Դատարանն արձանագրել է, որ դատաքննությամբ նույնպես ամբաստանյալը պնդել է, որ կատարվել է իր ստորագրության կեղծում և չի ստացել որոշ ամիսների իր աշխատավարձը։
Վերը նշված պատճառաբանություններով Դատարանը գտել է, որ անհիմն են հանցակազմ չլինելու հիմքով ամբաստանյալին արդարացնելու վերաբերյալ պաշտպանի միջնորդությունն ու դրա հիմավորումները։
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Դատարանի եզրահանգումներն այն մասին, որ ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանը կատարել է հանցավոր արարք` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով, հիմնավոր են, բխում են ինչպես գործող օրենսդրության պահանջներից, այնպես էլ գործի փաստական հանգամանքներից ու տվյալներից:
Վերաքննիչ դատարանը վերլուծության և գնահատության ենթարկելով քրեական գործով ձեռք բերված, գործի դատաքննության ընթացքում հետազոտված և սույն որոշման մեջ շարադրված ապացույցներն իրենց համակցությամբ, հանգում է այն հետևության, որ Դատարանն ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով վերագրվող հանցավոր արարքի որակման առումով հիմնավոր հետևության հանգելու համար, անհրաժեշտ և բավարար վերլուծության և գնահատման է ենթարկել գործի լուծման համար անհրաժեշտ բացահայտման ենթակա հանգամանքները, որի արդյունքում ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանի հանցավոր արարքին տրվել է ճիշտ քրեաիրավական գնահատական և կիրառվել է քրեական օրենքի այն նորմը, որը ենթակա է եղել կիրառման, ուստի սույն քրեական գործի շրջանակներում ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանի նկատմամբ արդարացման դատական ակտ կայացնելու հիմքեր չկան, հետևաբար պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել:
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանի նկատմամբ նշանակված պատժի հարցին և այդ առթիվ մեղադրողի վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանություններին, Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել հետևյալը.
Սույն գործով կայացված դատական ակտի ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ Դատարանն ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, պատժի տեսակն ու չափը որոշելիս, հաշվի է առել ինչպես նրա կատարած հանցագործության բնույթը, հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և հետևանքները, այնպես էլ նրա անձը բնութագրող տվյալներն ու պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները։
Որպես ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ, Դատարանը հաշվի է առել, որ նա առաջին անգամ է դատապարտվում և խնամքին ունի մինչև 14 տարեկան և անչափահաս երկու երեխա։
Ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ Դատարանը չի արձանագրել:
Դատարանը, հաշվի առնելով ամբաստանյալի անձն ու նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող վերոգրյալ հանգամանքները, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունն ու ելնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված արդարության, պատասխանատվության անհատականացման ու պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից, հանգել է հետևության, որ նա պետք է դատապարտվի տուգանքի, նկատի ունենալով, որ նրա ուղղվելը հնարավոր է առանց նրան հասարակությունից մեկուսացնելու, և որ նշված պատիժն անհրաժեշտ ու բավարար է նաև սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և նրա կողմից նոր հանցագործությունների կատարումը կանխելու համար։
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Դատարանն ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված իր հայեցողության շրջանակներում ղեկավարվելով պատժի նշանակման օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներով, բավարար չափով հաշվի առնելով ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով կատարված հանացագործության բնույթը, վտանգավորության և ծանրության աստիճանը, վերջինիս անձը բնութագրող տվյալները, նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայության պայմաններում ամբաստանյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայի շրջանակներում նշանակել է արդարացի և համաչափ պատիժ, որը կարող է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները, ուստի դատական ակտն ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով` խստացման առումով բեկանելու կամ փոփոխելու հիմքեր չկան, հետևաբար մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը ենթակա է մերժման:
Միևնույն ժամանակ, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ գործը քննելիս և լուծելիս Դատարանի կողմից քրեադատավարական իրավունքի այնպիսի էական խախտումներ, որոնք ազդել, կամ կարող էին ազդել սույն գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա` թույլ չեն տրվել:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ սույն գործի շրջանակներում Դատարանի կողմից կայացվել է գործն ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտ, ուստի այն պետք է թողնել օրինական ուժի մեջ:
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցին, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ այն հիմնավոր է և պետք է թողնել անփոփոխ։
Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ հոդվածներով, Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015 թվականի հունիսի 03-ի դատավճիռը, քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Լուսինե Գագիկի Վարդանյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով, թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ բերված վերաքննիչ բողոքները` մերժել:
Ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ` մինչև սույն որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան՝ այն հրապարակելու պահից մեկամսյա ժամկետում։
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ
Ա. ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
ԵԿԴ/0018/01/15
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
03 հունիսի 2015թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների
ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը՝
նախագահությամբ`
դատավոր Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ` Ն.ԹՈՒՄԱՆՅԱՆԻ
Ա.ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
մեղադրող Ա.ՄԱՆՈՒԿՅԱՆԻ
ամբաստանյալ Լ.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆԻ
պաշտպան Ս.ՍԱՐԳՍՅԱՆԻ
թարգմանիչ Վ.ՇԱՀԻՆՅԱՆԻ
դատարանում` դռնբաց դատական նիստում, քննեց գործն ըստ մեղադրանքի` Լուսինե Գագիկի Վարդանյանի` ծնված 21.10.1975թ. ք.Երևանում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, փաստացի ամուսնացած, խնամքին 2 անձ, բարձրագույն կրթությամբ, առողջ, «Թոփսելս» ՍՊ ընկերության տնօրեն, չդատված, բնակվում է` ք.Երևան, Ա.Խաչատրյան փողոց, 26-րդ շենք, բնակարան հ. 35, արգելանքի տակ չէ, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի ՔՎ Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Հ.Համբարձումյանը 01.12.2014թ. որոշմամբ թիվ 13140214 քրեական գործի նյութերով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցել է թիվ 13823114 քրեական գործն ու այն ընդունել իր վարույթ։
Քննիչի 03.12.2014թ. որոշմամբ Լ.Վարդանյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով, իսկ նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ որպես խափանման միջոց` Լ.Վարդանյանի նկատմամբ ընտրվել է ստորագրություն՝ չհեռանալու մասին։
Քննիչի 12.02.2015թ. որոշմամբ Լ.Վարդանյանին նախկինում առաջադրված մեղադը-րանքը փոխվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2015թ. փետրվարի 17-ին թիվ 13823114 քրեական գործը մեղադրական եզրակացութ-յամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհա-նուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան` ըստ էության քննելու համար։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա-սության առաջին ատյանի դատարանի (դատավոր Գ.Պողոսյան) 2015թ. փետրվարի 19-ի որոշմամբ Լ.Վարդանյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մա-սով քրեական գործն ընդունվել է վարույթ, իսկ 2015թ. մարտի 4-ի որոշմամբ քրեական գործը նշանակել է դատաքննության։
Ամբաստանյալ Լ.Վարդանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մա-սով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա. «2014թ. ապրիլի 17-ին, գիտակ-ցելով, որ իր տրամադրած տեղեկատվությունը կեղծ է, ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում, իրականությանը չհամապատասխանող հաղորդում է տվել այն մասին, որ «Բիգլե-մոն» ինտերնետային ակցիաներով զբաղվող ընկերության տնօրեն Ռաֆայել Կանեցյանը, 2012թ. դեկտեմբեր ամսից մինչև 2013թ. հուլիս ամիսն ընկած ժամանակահատվածում աշխա-տավարձի տեղեկագրերում կեղծել է իր ստորագրությունը և յուրացմամբ հափշտակել իր որ-պես աշխատավարձ հաշվարկված 400.000 ՀՀ դրամ գումարը»։
Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքները.
Դատաքննությամբ պարզվեց, որ ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանը 2012թ. նոյեմ-բերի 1-ից մինչ 2014թ. փետրվարի 11-ը՝ որպես վաճառքի գծով մենեջեր, աշխատել է «Քեյ Ար Ջի Ինվեստ» ՍՊ ընկերությունում, որին պատկանում է ապրանքների և ծառայությունների մատուցման «Բիգլեմոն» ինտերնետային գովազդային կայքը։
Նշված ժամանակահատվածում ամբաստանյալ Լ.Վարդանյանը վարձատրվել է գոր-ծատուի հետ կնքած աշխատանքային պայմանագրով սահմանված չափով, և աշխատա-վարձն ստացել է առձեռն՝ ստորագրելով աշխատավարձի տեղեկագրերում և ցուցակներում, կամ՝ բանկային փոխանցման միջոցով։
Աշխատանքից ազատվելուց հետո՝ որոշ ամիսների աշխատավարձը գործատուի կող-մից իրեն չվճարելու վերաբերյալ դիմումով ամբաստանյալը դիմել է ՀՀ ԱՆ աշխատակազմի առողջապահական պետական տեսչություն, սակայն տեսչության որոշմամբ նրա դիմումը մերժվել է։
Այնուհետև՝ 2014թ. ապրիլի 17-ին, ամբաստանյալ Լ.Վարդանյանը, նախազգուշաց-ված լինելով սուտ մատնություն կատարելու համար նախատեսված քրեական պատասխա-նատվության մասին, ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնական բաժ-նում հաղորդում է տվել այն մասին, որ «Բիգլեմոն» ընկերությունում 2013թ. ամիսներին չի վճարվել իր աշխատավարձը և իր կարծիքով աշխատավարձի ցուցակներում կեղծվել է իր ստորագրությունը։
ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի պետի պաշտոնակատար Ա.Հովհաննիս-յանին ուղղված 18.04.2014թ. դիմումով ամբաստանյալը հայտնել է, որ «Քեյ Ար Ջի» ՍՊ ըն-կերությունում ապրիլից հունիսն ընկած ամիսների ժամանակահատվածում կեղծվել են իր աշխատավարձի ցուցակներն ու ստորագրությունները։ Ստորագրության կեղծիքները կա-տարվել են Ռ.Կանեցյանի կամ նրա ցուցումով մեկ այլ անձի կողմից, ինչի արդյունքում իրեն պատճառվել է մոտ 400.000 ՀՀ դրամի վնաս՝ որպես չվճարված աշխատավարձ։ Հայտնել է, որ բողոքում է նշված ընկերության և տնօրեն Ռ.Կանեցյանի դեմ ու ցանկանում է, որ հա-րուցվի քրեական գործ, որպեսզի կեղծարարները ենթարկվեն պատասխանատվության։
Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Լ.Վարդանյանն իրեն մեղավոր չճանաչեց։
Պատճառաբանեց, որ 2014թ. ապրիլի 17-ին իրեն զանգահարել է հետաքննիչ Տիգրան-յանը և հրավիրել ոստիկանության բաժին։ Նրան բացատրել է, որ աշխատում է և չի կարող գնալ նրա մոտ, ինչի պատճառով նա ինքն է հանդիպել իրեն ու հարցեր տալուց հետո փորձել է համոզել հաղորդում տալ 2013թ. չստացած աշխատավարձի և աշխատավարձի ցուցակնե-րում կատարված կեղծ ստորագրությունների վերաբերյալ։ Նրան մերժել է՝ ասելով, որ նույն հիմքերով հայց է հարուցելու դատարան։ Չնայած հրաժարվել է բացատրություն տալուց, սա-կայն հետաքննիչն առաջարկել է տալ հաղորդում, որտեղ կնշվի, որ ինքը նույն հիմքով դիմե-լու է դատարան, որպեսզի իրեն չանհանգստացնեն։ Համաձայնվելով՝ հաղորդում է տվել, որ-տեղ բառացի նշել է, որ «Բիգլեմոն» կայքի կողմից իրեն չի վճարվել 2013թ. մի քանի ամիսնե-րի աշխատավարձը, և որ իր կարծիքով կեղծվել է իր ստորագրությունը։
Հաջորդ օրը՝ առավոտյան, իրեն զանգահարել է հետաքննիչ Տիգրանյանը և ասել, որ վերահսկող դատախազը զայրացած է հաղորդման տեքստի համար։ Երկու ժամ անց իր ամուսինն ու Տիգրանյանը եկել են իրենց բնակարան, ամուսինն ասել է, որ հանդիպել է հսկող դատախազի հետ, ընդհանուր հայտարարի են եկել, որ այնուամենայնիվ պետք է գործ հա-րուցվի։ Հետաքննիչի թելադրանքով նոր բացատրություն է տվել, որից հետո հարուցվել է քրե-ական գործ, և վարույթը տեղափոխվել է քննիչի մոտ։ Քննության ընթացքում ինքը տեսա-երիզներ և կարճ հաղորդագրություններ է ներկայացրել, որոնցով ապացուցվում է, որ Օկսա-նան և Կանեցյանը ճիշտ ցուցմունքներ չեն տվել։ Սակայն ներկայացված փաստերը պատ-շաճ չեն գնահատվել, իսկ գործի նյութերն ստանալուց հետո տեսել է, որ իր ներկայացրած փաստերից որոշ բաներ չկան։ Այն, որ քննության ընթացքում ապացույցները ճիշտ չեն գնա-հատվել և իրեն անհիմն մեղադրանք է առաջադրվել, վկայում է այն հանգամանքը, որ փոր-ձագիտական եզրակացության մեջ նշված է, որ աշխատավարձի ցուցակներում առկա են ստորագրություններ, որոնց կատարողի ինքնությունը հնարավոր չէ պարզել։
Եթե նպատակ ունենար կատարելու սուտ մատնություն, ապա հաղորդում տալուց հե-տո չէր հրաժարվի բացատրություն տալուց և իր հաղորդման մեջ չէր նշի, որ իր կարծիքով է իր ստորագրությունը կեղծված, այլ կպնդեր այն։
Իրեն հետաքննիչ Տիգրանյանը և վերահսկող դատախազն են ուղղորդել ու ստիպել, որ հաղորդում տա։
Ամբաստանյալ Լ.Վարդանյանի ցուցմունքի համաձայն՝ ինքը, 2012թ. հոկտեմբեր ամ-սին ծանոթանալով Օկսանա Լոբախինայի հետ, հարցազրույցից հետո աշխատանքի է ըն-դունվել «Քեյ Ար Ջի Ինվեստ» ՍՊ ընկերության «Բիգլեմոն» ինտերնետային գովազդային կայքում։ Իր ամսեկան աշխատավարձը կազմել է 35.000 ՀՀ դրամ, սակայն պայմանավոր-վածության համաձայն՝ պետք է ստանար նաև իր կողմից առաջարկված ինտերնետային վա-ճառքից ստացված գումարի 20 տոկոսը, որի հաշվարկը պետք է կատարվեր մոտ 6 ամիս անց, քանի որ կայքը նոր է սկսած եղել գործել։ Հատուկ ծրագրի միջոցով 6 ամիս անց` 2013թ. ապրիլին, հաշվարկ է կատարել և պարզել, որ իր տոկոսային գումարն ապրիլի դրությամբ կազմում է 1 մլն 500.000 ՀՀ դրամ։ Այդ մասին ասել է Օ.Լոբախինային, ով պատճառաբա-նելով, որ մինչև իր աշխատանքի ընդունվելը կայքը վնասով է աշխատել՝ խնդրել է սպասել մինչև կայքը կսկսի ավելի լավ աշխատել և խոստացել է վճարել, երբ տոկոսների լուրջ գու-մար կկուտակվի։ Քանի որ ընկերացած է եղել նրա հետ, համաձայնվել է նրա առաջարկին։
Մինչև 2013թ. հունիս ամիսը ներառյալ ստացել է իր աշխատավարձը՝ ամսեկան 35.000 դրամը, սակայն դրանից հետո Օ.Լոբախինան սկսել է չվճարել իրեն, թեև ընկերությունը բա-վականին ծաղկել է և իրեն շատ հեշտությամբ կարող էին վճարել և աշխատավարձը և տո-կոսային վճարները։ Իր հարցին նա պատասխանել է, որ պետք է սպասի։
Չստացած գումարների մասին զրուցել է ընկերության տնօրեն Ռ.Կանեցյանի հետ, ով խոստացել է դրանք վճարել մինչև նոր տարի, սակայն չի կատարել խոստումը։
Դրանից հետո դիմում է գրել, ազատվել աշխատանքից ու դիմել աշխատանքի տես-չություն, որտեղ հարուցվել է վարույթ և սկսվել է իր դիմումի քննությունը։ Վարույթի ընթացքը լուսաբանվել է մամուլի կողմից, սակայն անձամբ հարցազրույց չի տվել։
Իր նախաքննական ցուցմունքներում նշել է, որ աշխատավարձի ցուցակներում կեղծ-ված են ստորագրություններ, որոնք պետք չէր կեղծել, քանի որ ստացել է այդ ամիսների աշ-խատավարձը։ Կեղծված ստորագրությունների մասին իմացել է աշխատանքի տեսչության նիստի ժամանակ, քանի որ ինքը շատ տգեղ է գրում, իսկ ստորագրություններն արված են եղել շատ գեղեցիկ։ Ցուցմունք տալիս ձեռքի տակ բլանկներ չի ունցել, հստակ ամիսները չի հիշել և քննիչի ասելով ամիսները մոտավոր է նշել, սակայն պնդում է, որ աշխատավարձ ստացել է 2012թ. դեկտեմբեր ամսից մինչև 2013թ. հունիս ամիսը, իր ստորագրությունը կեղծ-վել է 2013թ. ապրիլ ամսին, իսկ մյուս ամիսների վերաբերյալ կասկածներ ունի՝ 2013թ. հուն-վար ամսի ստորագրությունը կարծես իրենն է, կասկածում է նաև հունիս ամսվա ստորագրու-թյանը։
Նախաքննության ընթացքում առերես հարցաքննվել է Օ.Լոբախինայի և Ռ.Կանեցյա-նի հետ, և քննիչը իրեն չի ուղղորդել ու չի ստիպել ինչ-որ բան գրել։
Վկա՝ «Քեյ Ար Ջի Ինվեստ» ՍՊ ընկերության տնօրեն Ռաֆայել Կանեցյանի ցուց-մունքի համաձայն՝ ապրանքների և ծառայություների մատուցման «Բիգլեմոն» ինտերնե-տային գովազդային կայքը պատկանում է իր ընկերությանը, որտեղ աշխատել է ամբաս-տանյալն ու ստացել աշխատավարձ, որը նրան վճարել է առձեռն, որի համար նա ստո-րագրել է ցուցակում, կամ փոխանցումով, որի դեպքում ստորագրության կարիք չկա։ Երբեք չի եղել դեպք, որ ինքը նրա փոխարեն ստանա նրա աշխատավարձը։ Աշխատանքի համար՝ բացի սահմանված աշխատավարձից, որևէ այլ վճար նախատեսված չի եղել, աշախատա-վարձից բացի վճարման վերաբերյալ պայմանավորվածություն ամբաստանյալի հետ չի ունե-ցել և չէր էլ կարող ավելի շատ վարձատրել նրան, քանի որ ընկերությունը մեծ շահույթներ չի ունեցել։
Օկսաննա Լոբախինան իր կինն է ու, չնայած նրան լիազորագրեր է տված եղել, սա-կայն նա չէր կարող աշխատավարձ տալ ամբաստանյալին և որքան որ հայտնի է իրեն՝ չի էլ տվել։
Ամբաստանյալը՝ մինչև աշխատանքի տեսչություն դիմելը, երբեք իրեն չի բողոքել, որ աշխատավարձ չի ստանում։ Նրա ներկայացրած բողոքն աշխատանքի տեսչությունում մեր-ժըվել է, որից հետո նա դիմել է ոստիկանություն։ Հնարավոր է, որ նա ուղղակի սև «փիարով» է զբաղվում, քանի որ նա իր ընկերության նմանատիպ ընկերություն է հիմնել և հանդիսանում է դրա տնօրենը։
Վկա Օկսաննա Լոբախինայի ցուցմունքի համաձայն՝ ամբաստանյալը 2012թ. նոյեմ-բերից մինչև 2014թ. հունվար ամիսն աշխատել է «Քեյ Ար Ջի» ընկերությունում, որի տնօրենն իր ամուսինն է, ով էլ ամբաստանյալին ընդունել է աշխատանքի։ Ամբաստանյալը երբեք աշ-խատավարձի ուշացման կամ չստանալու հարցով իրեն չի դիմել, իսկ ամուսինը չէր կարող նրա փոխարեն ստորագրել ու ստանալ նրա աշխատավարձը։ Չնայած այդ ժամանակա-հատվածում նշված ընկերութունում չի աշխատել, սակայն ամուսնու կողմից տրված լիազո-րագրերով որոշ գործառույթներ է իրականացրել, և եթե ամբաստանյալն աշխատավարձ չստանար, ապա ինքն այդ մասին կիմանար։
Վկա՝ ՀՀ ոստիկանության Կնետրոնական բաժնի ավագ հետաքննիչ, Արամ Տիգրան-յանի ցուցմունքի համաձայն՝ 2014թ. ապրիլի 17-ին ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժ-նում ամբաստանյալից հաղորդում է ընդունել այն մասին, որ «Բիգլեմոն» ընկերությունը նրան աշխատավարձ չի վճարում, իսկ ապրիլի 18-ին նրանից բացատրություն է վերցրել։
Ամբաստանյալին չի պարտադրել հաղորդում տալ և դրա կարիքն ու նպատակն էլ չի ունեցել, քանի որ դրանում նշված հանգամանքների մասին հրապարակումներ են եղել ին-տերնետային կայքերում և թերթերում։ Հաղորդում տալիս ամբաստանյալը ցանկացել է, որ իր նկատմամբ կատարված հանցանքը բացահայտվի։
Ինչպես հաղորդումն ընդունելիս, այնպես էլ բացատրություն վերցնելիս ամբաստան-յալի նկատմամբ հոգեբանական ճնշում չի գործադրել, չի ստիպել հաղորդում և բացատրու-թյուն տալ, դրանք նա տվել է իր կամքով։
2014թ. ապրիլի 18-ին ստացվել է նաև ամբաստանյալի դիմումը, որը նախապատրաս-տած մյուս նյութերի հետ միասին ուղարկել է քննչական բաժին։
Որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված՝ ամբաստանյալ Լ.Վարդանյանից հաղորդում վերցնելու մասին ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի 17.04.2014թ. հ. 007642 արձանագրության համաձայն՝ Լ.Վարդանյանը, գրավոր նախազգուշացված լինելով սուտ մատնության համար նախատեսված քրեական պատասխանատվության մասին, նույն օրը ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնում գրավոր հաղորդում է տվել այն մասին, որ «Բիգլեմոն» ընկերությունում 2013թ. ամիսներին չի վճարվել աշխատավարձ, իր կարծիքով կեղծվել է աշխատավարձի ցուցակներում իր ստորագրությունը։
Որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված՝ ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի պետի պաշտոնակատար Ա.Հովհաննիսյանին ուղղված 18.04.2014թ. դիմումի համա-ձայն՝ ամբաստանյալը հայտնել է. ««Քեյ Ար Ջի» ՍՊԸ-ն, որը ներկայացնում է «Բիգլեմոն» ընկերությունը, ապրիլից հունիս ընկած ամիսների ժամանակահատվածում կեղծվել են իմ աշխատավարձի ցուցակները և իմ ստորագրությունները։ Ստորագրության կեղծիքները կա-տարվել են Ռ.Կանեցյանի կամ նրա ցուցումով մեկ այլ անձի կողմից, ինչի արդյունքում ինձ պատճառվել է մոտ 400.000 ՀՀ դրամի վնաս՝ որպես չվճարված աշխատավարձ։ Ես բողոքում եմ նշված ընկերության դեմ, տնօրեն Ռ.Կանեցյանի, ցանկանում եմ քրեական գործի հարու-ցում, որպեսզի կեղծարարները ենթարկվեն պատասխանատվության»։
Որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված՝ ՀՀ փորձաքննությունների ազգային բյուրոյի դատաձեռագրաբանական փորձաքննության 30.04.2014թ. թիվ 14-0677Պ եզրակա-ցության համաձայն՝ փորձաքննությանը ներկայացված՝ 2013թ. փետրվար, մարտ ամիսների աշխատավարձի ցուցակների, 2013թ. ապրիլ, մայիս, հունիս ամիսների համապատասխա-նաբար թիվ 4, թիվ 05, թիվ 06 աշխատավարձի տեղեկագրերի աջ մասերում «Վարդանյան Լուսինե» կամ «Վարդանյան Լուսինե Գագիկի» տպագիր գրառումների դիմաց և «Ծանո-թացա» տպագիր գրառումների տակ տեղավորված ստորագրությունները կատարվել են Լու-սինե Վարդանյանի կողմից։
Դատաձեռագրաբանական փորձաքննության 30.06.2014թ. հմ. 23801401 եզրակացու-թյան համաձայն` 2012թ. նոյեմբեր, դեկտեմբեր ամիսների, 2013թ. հունվար, փետրվար, մարտ, մայիս, հունիս ամիսների աշխատավարձի տեղեկագրերում «Վարդանյան Լուսինե Գագիկի» կամ «Լուսինե Վարդանյան» բառերի դիմաց «Ծանոթացա» սյունակում տեղավոր-ված ստորագրությունները կատարվել են Լուսինե Վարդանյանի կողմից։
Լուսինե Վարդանյանի, թե մեկ այլ անձի կողմից է կատարված եղել փորձաքննու-թյանը տրամադրված «Քեյ Ար Ջի Ինվեստ» ՍՊ ընկերության 2013թ. ապրիլ ամսվա աշխա-տավարձի տեղեկագրում «Վարդանյան Լուսինե Գագիկի» կամ «Լուսինե Վարդանյան» բա-ռերի դիմաց «Ծանոթացա» սյունակում տեղավորված ստորագրությունը՝ պարզել հնարավոր չէ։
Փորձաքննությանը տրամադրված «Քեյ Ար Ջի Ինվեստ» ՍՊ ընկերության 2013թ. ապ-րիլ ամսվա աշխատավարձի տեղեկագրում «Վարդանյան Լուսինե Գագիկի» կամ «Լուսինե Վարդանյան» բառերի դիմաց «Ծանոթացա» սյունակում տեղավորված ստորագրությունը, հավանաբար, չի կատարվել Ռաֆայել Կանեցյանի կողմից, այլ կատարվել է մեկ այլ անձի կողմից։
2012թ. նոյեմբեր, դեկտեմբեր ամիսների, 2013թ. հունվար, փետրվար, մարտ, ապրիլ մայիս, հունիս ամիսների աշխատավարձի տեղեկագրերի և ցուցակների համաձայն՝ «Վար-դանյան Լուսինե Գագիկի» կամ «Լուսինե Վարդանյան» բառերի դիմաց առկա են աշխա-տավարձի չափի մասին նշումներ և ստորագրություններ։
Դատարանի վերլուծություն.
Դատարանը, վերլուծելով ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքն ու համակ-ցության մեջ գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, գործի հանգա-մանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման վրա ձևավորված համոզմամբ հանգում է հետևության, որ սույն քրեական գործին վերաբերվող փոխկապակցված հավաս-տի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ հաստատվում է, որ ամբաստանյալը կատա-րել է հանցագործության մասին սուտ մատնություն՝ գիտակցելով« որ իր տրամադրած տեղե-կատվությունը կեղծ է, անձամբ, ուղղակի դիտավորությամբ հանցագործության կատարման փաստի մասին իրականությանը չհամապատասխանող հաղորդում է տվել ու նույնաբովան-դակ դիմում է ներկայացրել ոստիկանություն, այսինքն՝ կատարել է հանցագործություն՝ նա-խատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որով և նա պետք է պա-տասխանատվության ենթարկվի։
Միաժամանակ, դատարանը գտնում է, որ քրեական գործի` դատարանի կողմից գնա-հատված ապացույցները ձեռք են բերվել քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահ-պանմամբ։
Անդրադառնալով ամբաստանյալի վերը նշված պատճառաբանություններին՝ դատա-րանը գտնում է, որ դրանք դատաքննությամբ չհաստատվեցին և հերքվում են դատարանի կողմից որպես արժանահավատ գնահատվող՝ սույն դատավճռի «Ապացույցների հետազո-տում և գնահատում» մասում շարադրված վկաների ցուցմունքներով և մյուս գրավոր ապա-ցույցներով։
Միաժամանակ, դատարանը գտնում է, որ վերոհիշյալ պատճառաբանություններով ամբաստանյալը ցանկանում է խուսափել կատարած հանցագործության համար պատաս-խանատվությունից և պատժից։
Դատարանն արձանագրում է, որ դատաքննությամբ նույնպես ամբաստանյալը պըն-դեց, որ կատարվել է իր ստորագրության կեղծում և չի ստացել որոշ ամիսների իր աշխատա-վարձը։
Վերը նշված պատճառաբանություններով դատարանը գտնում է, որ անհիմն են հան-ցակազմ չլինելու հիմքով ամբաստանյալին արդարացնելու վերաբերյալ պաշտպանի միջնոր-դությունն ու դրա հիմավորումները։
Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` պատժի տեսակն ու չափը որոշե-լիս, դատարանը հաշվի է առնում ինչպես նրա կատարած հանցագործության բնույթը, հան-րության համար վտանգավորության աստիճանը և հետևանքները, այնպես էլ` նրա անձը բնութագրող տվյալներն ու պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները։
Որպես ամբաստանյալ Լ.Վարդանյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղ-մացնող հանգամանքներ` դատարանը հաշվի է առնում, որ նա առաջին անգամ է դատա-պարտվում և խնամքին ունի մինչև 14 տարեկան և անչափահաս երկու երեխա։
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատական քննությամբ չարձանագրվեցին։
Դատարանը, հաշվի առնելով ամբաստանյալի անձն ու նրա պատասխանատվու-թյունն ու պատիժը մեղմացնող վերոգրյալ հանգամանքները, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունն ու ելնելով ՀՀ քրեական օրենս-գրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված արդարության, պատասխանատվու-թյան անհատականացման ու պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից, հանգում է հե-տևության, որ նա պետք է դատապարտվի տուգանքի, նկատի ունենալով, որ նրա ուղղվելը հնարավոր է առանց նրան հասարակությունից մեկուսացնելու, և որ նշված պատիժն ան-հրաժեշտ ու բավարար է նաև սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և նրա կողմից նոր հանցագործությունների կատարումը կանխելու համար։
Դատարանը, քննության առնելով խափանման միջոցի հարցը, գտնում է, որ ամբաս-տանյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն՝ չհեռանալու մասին, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը պետք է թողնվի անփոփոխ։
Վերոգրյալների հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենս-գրքի 357-360-րդ, 365-րդ և 369-372-րդ հոդվածներով` դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Լուսինե Գագիկի Վարդանյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտել 400.000 (չորս հարյուր հազար) ՀՀ դրամ տուգանքի։
Լ.Վարդանյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապա-րակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում։
ԴԱՏԱՎՈՐ` Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆ
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
03 հունիսի 2015թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների
ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը՝
նախագահությամբ`
դատավոր Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ` Ն.ԹՈՒՄԱՆՅԱՆԻ
Ա.ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
մեղադրող Ա.ՄԱՆՈՒԿՅԱՆԻ
ամբաստանյալ Լ.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆԻ
պաշտպան Ս.ՍԱՐԳՍՅԱՆԻ
թարգմանիչ Վ.ՇԱՀԻՆՅԱՆԻ
դատարանում` դռնբաց դատական նիստում, քննեց գործն ըստ մեղադրանքի` Լուսինե Գագիկի Վարդանյանի` ծնված 21.10.1975թ. ք.Երևանում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, փաստացի ամուսնացած, խնամքին 2 անձ, բարձրագույն կրթությամբ, առողջ, «Թոփսելս» ՍՊ ընկերության տնօրեն, չդատված, բնակվում է` ք.Երևան, Ա.Խաչատրյան փողոց, 26-րդ շենք, բնակարան հ. 35, արգելանքի տակ չէ, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի ՔՎ Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Հ.Համբարձումյանը 01.12.2014թ. որոշմամբ թիվ 13140214 քրեական գործի նյութերով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցել է թիվ 13823114 քրեական գործն ու այն ընդունել իր վարույթ։
Քննիչի 03.12.2014թ. որոշմամբ Լ.Վարդանյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով, իսկ նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ որպես խափանման միջոց` Լ.Վարդանյանի նկատմամբ ընտրվել է ստորագրություն՝ չհեռանալու մասին։
Քննիչի 12.02.2015թ. որոշմամբ Լ.Վարդանյանին նախկինում առաջադրված մեղադը-րանքը փոխվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2015թ. փետրվարի 17-ին թիվ 13823114 քրեական գործը մեղադրական եզրակացութ-յամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհա-նուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան` ըստ էության քննելու համար։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա-սության առաջին ատյանի դատարանի (դատավոր Գ.Պողոսյան) 2015թ. փետրվարի 19-ի որոշմամբ Լ.Վարդանյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մա-սով քրեական գործն ընդունվել է վարույթ, իսկ 2015թ. մարտի 4-ի որոշմամբ քրեական գործը նշանակել է դատաքննության։
Ամբաստանյալ Լ.Վարդանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մա-սով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա. «2014թ. ապրիլի 17-ին, գիտակ-ցելով, որ իր տրամադրած տեղեկատվությունը կեղծ է, ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում, իրականությանը չհամապատասխանող հաղորդում է տվել այն մասին, որ «Բիգլե-մոն» ինտերնետային ակցիաներով զբաղվող ընկերության տնօրեն Ռաֆայել Կանեցյանը, 2012թ. դեկտեմբեր ամսից մինչև 2013թ. հուլիս ամիսն ընկած ժամանակահատվածում աշխա-տավարձի տեղեկագրերում կեղծել է իր ստորագրությունը և յուրացմամբ հափշտակել իր որ-պես աշխատավարձ հաշվարկված 400.000 ՀՀ դրամ գումարը»։
Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքները.
Դատաքննությամբ պարզվեց, որ ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանը 2012թ. նոյեմ-բերի 1-ից մինչ 2014թ. փետրվարի 11-ը՝ որպես վաճառքի գծով մենեջեր, աշխատել է «Քեյ Ար Ջի Ինվեստ» ՍՊ ընկերությունում, որին պատկանում է ապրանքների և ծառայությունների մատուցման «Բիգլեմոն» ինտերնետային գովազդային կայքը։
Նշված ժամանակահատվածում ամբաստանյալ Լ.Վարդանյանը վարձատրվել է գոր-ծատուի հետ կնքած աշխատանքային պայմանագրով սահմանված չափով, և աշխատա-վարձն ստացել է առձեռն՝ ստորագրելով աշխատավարձի տեղեկագրերում և ցուցակներում, կամ՝ բանկային փոխանցման միջոցով։
Աշխատանքից ազատվելուց հետո՝ որոշ ամիսների աշխատավարձը գործատուի կող-մից իրեն չվճարելու վերաբերյալ դիմումով ամբաստանյալը դիմել է ՀՀ ԱՆ աշխատակազմի առողջապահական պետական տեսչություն, սակայն տեսչության որոշմամբ նրա դիմումը մերժվել է։
Այնուհետև՝ 2014թ. ապրիլի 17-ին, ամբաստանյալ Լ.Վարդանյանը, նախազգուշաց-ված լինելով սուտ մատնություն կատարելու համար նախատեսված քրեական պատասխա-նատվության մասին, ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնական բաժ-նում հաղորդում է տվել այն մասին, որ «Բիգլեմոն» ընկերությունում 2013թ. ամիսներին չի վճարվել իր աշխատավարձը և իր կարծիքով աշխատավարձի ցուցակներում կեղծվել է իր ստորագրությունը։
ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի պետի պաշտոնակատար Ա.Հովհաննիս-յանին ուղղված 18.04.2014թ. դիմումով ամբաստանյալը հայտնել է, որ «Քեյ Ար Ջի» ՍՊ ըն-կերությունում ապրիլից հունիսն ընկած ամիսների ժամանակահատվածում կեղծվել են իր աշխատավարձի ցուցակներն ու ստորագրությունները։ Ստորագրության կեղծիքները կա-տարվել են Ռ.Կանեցյանի կամ նրա ցուցումով մեկ այլ անձի կողմից, ինչի արդյունքում իրեն պատճառվել է մոտ 400.000 ՀՀ դրամի վնաս՝ որպես չվճարված աշխատավարձ։ Հայտնել է, որ բողոքում է նշված ընկերության և տնօրեն Ռ.Կանեցյանի դեմ ու ցանկանում է, որ հա-րուցվի քրեական գործ, որպեսզի կեղծարարները ենթարկվեն պատասխանատվության։
Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Լ.Վարդանյանն իրեն մեղավոր չճանաչեց։
Պատճառաբանեց, որ 2014թ. ապրիլի 17-ին իրեն զանգահարել է հետաքննիչ Տիգրան-յանը և հրավիրել ոստիկանության բաժին։ Նրան բացատրել է, որ աշխատում է և չի կարող գնալ նրա մոտ, ինչի պատճառով նա ինքն է հանդիպել իրեն ու հարցեր տալուց հետո փորձել է համոզել հաղորդում տալ 2013թ. չստացած աշխատավարձի և աշխատավարձի ցուցակնե-րում կատարված կեղծ ստորագրությունների վերաբերյալ։ Նրան մերժել է՝ ասելով, որ նույն հիմքերով հայց է հարուցելու դատարան։ Չնայած հրաժարվել է բացատրություն տալուց, սա-կայն հետաքննիչն առաջարկել է տալ հաղորդում, որտեղ կնշվի, որ ինքը նույն հիմքով դիմե-լու է դատարան, որպեսզի իրեն չանհանգստացնեն։ Համաձայնվելով՝ հաղորդում է տվել, որ-տեղ բառացի նշել է, որ «Բիգլեմոն» կայքի կողմից իրեն չի վճարվել 2013թ. մի քանի ամիսնե-րի աշխատավարձը, և որ իր կարծիքով կեղծվել է իր ստորագրությունը։
Հաջորդ օրը՝ առավոտյան, իրեն զանգահարել է հետաքննիչ Տիգրանյանը և ասել, որ վերահսկող դատախազը զայրացած է հաղորդման տեքստի համար։ Երկու ժամ անց իր ամուսինն ու Տիգրանյանը եկել են իրենց բնակարան, ամուսինն ասել է, որ հանդիպել է հսկող դատախազի հետ, ընդհանուր հայտարարի են եկել, որ այնուամենայնիվ պետք է գործ հա-րուցվի։ Հետաքննիչի թելադրանքով նոր բացատրություն է տվել, որից հետո հարուցվել է քրե-ական գործ, և վարույթը տեղափոխվել է քննիչի մոտ։ Քննության ընթացքում ինքը տեսա-երիզներ և կարճ հաղորդագրություններ է ներկայացրել, որոնցով ապացուցվում է, որ Օկսա-նան և Կանեցյանը ճիշտ ցուցմունքներ չեն տվել։ Սակայն ներկայացված փաստերը պատ-շաճ չեն գնահատվել, իսկ գործի նյութերն ստանալուց հետո տեսել է, որ իր ներկայացրած փաստերից որոշ բաներ չկան։ Այն, որ քննության ընթացքում ապացույցները ճիշտ չեն գնա-հատվել և իրեն անհիմն մեղադրանք է առաջադրվել, վկայում է այն հանգամանքը, որ փոր-ձագիտական եզրակացության մեջ նշված է, որ աշխատավարձի ցուցակներում առկա են ստորագրություններ, որոնց կատարողի ինքնությունը հնարավոր չէ պարզել։
Եթե նպատակ ունենար կատարելու սուտ մատնություն, ապա հաղորդում տալուց հե-տո չէր հրաժարվի բացատրություն տալուց և իր հաղորդման մեջ չէր նշի, որ իր կարծիքով է իր ստորագրությունը կեղծված, այլ կպնդեր այն։
Իրեն հետաքննիչ Տիգրանյանը և վերահսկող դատախազն են ուղղորդել ու ստիպել, որ հաղորդում տա։
Ամբաստանյալ Լ.Վարդանյանի ցուցմունքի համաձայն՝ ինքը, 2012թ. հոկտեմբեր ամ-սին ծանոթանալով Օկսանա Լոբախինայի հետ, հարցազրույցից հետո աշխատանքի է ըն-դունվել «Քեյ Ար Ջի Ինվեստ» ՍՊ ընկերության «Բիգլեմոն» ինտերնետային գովազդային կայքում։ Իր ամսեկան աշխատավարձը կազմել է 35.000 ՀՀ դրամ, սակայն պայմանավոր-վածության համաձայն՝ պետք է ստանար նաև իր կողմից առաջարկված ինտերնետային վա-ճառքից ստացված գումարի 20 տոկոսը, որի հաշվարկը պետք է կատարվեր մոտ 6 ամիս անց, քանի որ կայքը նոր է սկսած եղել գործել։ Հատուկ ծրագրի միջոցով 6 ամիս անց` 2013թ. ապրիլին, հաշվարկ է կատարել և պարզել, որ իր տոկոսային գումարն ապրիլի դրությամբ կազմում է 1 մլն 500.000 ՀՀ դրամ։ Այդ մասին ասել է Օ.Լոբախինային, ով պատճառաբա-նելով, որ մինչև իր աշխատանքի ընդունվելը կայքը վնասով է աշխատել՝ խնդրել է սպասել մինչև կայքը կսկսի ավելի լավ աշխատել և խոստացել է վճարել, երբ տոկոսների լուրջ գու-մար կկուտակվի։ Քանի որ ընկերացած է եղել նրա հետ, համաձայնվել է նրա առաջարկին։
Մինչև 2013թ. հունիս ամիսը ներառյալ ստացել է իր աշխատավարձը՝ ամսեկան 35.000 դրամը, սակայն դրանից հետո Օ.Լոբախինան սկսել է չվճարել իրեն, թեև ընկերությունը բա-վականին ծաղկել է և իրեն շատ հեշտությամբ կարող էին վճարել և աշխատավարձը և տո-կոսային վճարները։ Իր հարցին նա պատասխանել է, որ պետք է սպասի։
Չստացած գումարների մասին զրուցել է ընկերության տնօրեն Ռ.Կանեցյանի հետ, ով խոստացել է դրանք վճարել մինչև նոր տարի, սակայն չի կատարել խոստումը։
Դրանից հետո դիմում է գրել, ազատվել աշխատանքից ու դիմել աշխատանքի տես-չություն, որտեղ հարուցվել է վարույթ և սկսվել է իր դիմումի քննությունը։ Վարույթի ընթացքը լուսաբանվել է մամուլի կողմից, սակայն անձամբ հարցազրույց չի տվել։
Իր նախաքննական ցուցմունքներում նշել է, որ աշխատավարձի ցուցակներում կեղծ-ված են ստորագրություններ, որոնք պետք չէր կեղծել, քանի որ ստացել է այդ ամիսների աշ-խատավարձը։ Կեղծված ստորագրությունների մասին իմացել է աշխատանքի տեսչության նիստի ժամանակ, քանի որ ինքը շատ տգեղ է գրում, իսկ ստորագրություններն արված են եղել շատ գեղեցիկ։ Ցուցմունք տալիս ձեռքի տակ բլանկներ չի ունցել, հստակ ամիսները չի հիշել և քննիչի ասելով ամիսները մոտավոր է նշել, սակայն պնդում է, որ աշխատավարձ ստացել է 2012թ. դեկտեմբեր ամսից մինչև 2013թ. հունիս ամիսը, իր ստորագրությունը կեղծ-վել է 2013թ. ապրիլ ամսին, իսկ մյուս ամիսների վերաբերյալ կասկածներ ունի՝ 2013թ. հուն-վար ամսի ստորագրությունը կարծես իրենն է, կասկածում է նաև հունիս ամսվա ստորագրու-թյանը։
Նախաքննության ընթացքում առերես հարցաքննվել է Օ.Լոբախինայի և Ռ.Կանեցյա-նի հետ, և քննիչը իրեն չի ուղղորդել ու չի ստիպել ինչ-որ բան գրել։
Վկա՝ «Քեյ Ար Ջի Ինվեստ» ՍՊ ընկերության տնօրեն Ռաֆայել Կանեցյանի ցուց-մունքի համաձայն՝ ապրանքների և ծառայություների մատուցման «Բիգլեմոն» ինտերնե-տային գովազդային կայքը պատկանում է իր ընկերությանը, որտեղ աշխատել է ամբաս-տանյալն ու ստացել աշխատավարձ, որը նրան վճարել է առձեռն, որի համար նա ստո-րագրել է ցուցակում, կամ փոխանցումով, որի դեպքում ստորագրության կարիք չկա։ Երբեք չի եղել դեպք, որ ինքը նրա փոխարեն ստանա նրա աշխատավարձը։ Աշխատանքի համար՝ բացի սահմանված աշխատավարձից, որևէ այլ վճար նախատեսված չի եղել, աշախատա-վարձից բացի վճարման վերաբերյալ պայմանավորվածություն ամբաստանյալի հետ չի ունե-ցել և չէր էլ կարող ավելի շատ վարձատրել նրան, քանի որ ընկերությունը մեծ շահույթներ չի ունեցել։
Օկսաննա Լոբախինան իր կինն է ու, չնայած նրան լիազորագրեր է տված եղել, սա-կայն նա չէր կարող աշխատավարձ տալ ամբաստանյալին և որքան որ հայտնի է իրեն՝ չի էլ տվել։
Ամբաստանյալը՝ մինչև աշխատանքի տեսչություն դիմելը, երբեք իրեն չի բողոքել, որ աշխատավարձ չի ստանում։ Նրա ներկայացրած բողոքն աշխատանքի տեսչությունում մեր-ժըվել է, որից հետո նա դիմել է ոստիկանություն։ Հնարավոր է, որ նա ուղղակի սև «փիարով» է զբաղվում, քանի որ նա իր ընկերության նմանատիպ ընկերություն է հիմնել և հանդիսանում է դրա տնօրենը։
Վկա Օկսաննա Լոբախինայի ցուցմունքի համաձայն՝ ամբաստանյալը 2012թ. նոյեմ-բերից մինչև 2014թ. հունվար ամիսն աշխատել է «Քեյ Ար Ջի» ընկերությունում, որի տնօրենն իր ամուսինն է, ով էլ ամբաստանյալին ընդունել է աշխատանքի։ Ամբաստանյալը երբեք աշ-խատավարձի ուշացման կամ չստանալու հարցով իրեն չի դիմել, իսկ ամուսինը չէր կարող նրա փոխարեն ստորագրել ու ստանալ նրա աշխատավարձը։ Չնայած այդ ժամանակա-հատվածում նշված ընկերութունում չի աշխատել, սակայն ամուսնու կողմից տրված լիազո-րագրերով որոշ գործառույթներ է իրականացրել, և եթե ամբաստանյալն աշխատավարձ չստանար, ապա ինքն այդ մասին կիմանար։
Վկա՝ ՀՀ ոստիկանության Կնետրոնական բաժնի ավագ հետաքննիչ, Արամ Տիգրան-յանի ցուցմունքի համաձայն՝ 2014թ. ապրիլի 17-ին ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժ-նում ամբաստանյալից հաղորդում է ընդունել այն մասին, որ «Բիգլեմոն» ընկերությունը նրան աշխատավարձ չի վճարում, իսկ ապրիլի 18-ին նրանից բացատրություն է վերցրել։
Ամբաստանյալին չի պարտադրել հաղորդում տալ և դրա կարիքն ու նպատակն էլ չի ունեցել, քանի որ դրանում նշված հանգամանքների մասին հրապարակումներ են եղել ին-տերնետային կայքերում և թերթերում։ Հաղորդում տալիս ամբաստանյալը ցանկացել է, որ իր նկատմամբ կատարված հանցանքը բացահայտվի։
Ինչպես հաղորդումն ընդունելիս, այնպես էլ բացատրություն վերցնելիս ամբաստան-յալի նկատմամբ հոգեբանական ճնշում չի գործադրել, չի ստիպել հաղորդում և բացատրու-թյուն տալ, դրանք նա տվել է իր կամքով։
2014թ. ապրիլի 18-ին ստացվել է նաև ամբաստանյալի դիմումը, որը նախապատրաս-տած մյուս նյութերի հետ միասին ուղարկել է քննչական բաժին։
Որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված՝ ամբաստանյալ Լ.Վարդանյանից հաղորդում վերցնելու մասին ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի 17.04.2014թ. հ. 007642 արձանագրության համաձայն՝ Լ.Վարդանյանը, գրավոր նախազգուշացված լինելով սուտ մատնության համար նախատեսված քրեական պատասխանատվության մասին, նույն օրը ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնում գրավոր հաղորդում է տվել այն մասին, որ «Բիգլեմոն» ընկերությունում 2013թ. ամիսներին չի վճարվել աշխատավարձ, իր կարծիքով կեղծվել է աշխատավարձի ցուցակներում իր ստորագրությունը։
Որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված՝ ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի պետի պաշտոնակատար Ա.Հովհաննիսյանին ուղղված 18.04.2014թ. դիմումի համա-ձայն՝ ամբաստանյալը հայտնել է. ««Քեյ Ար Ջի» ՍՊԸ-ն, որը ներկայացնում է «Բիգլեմոն» ընկերությունը, ապրիլից հունիս ընկած ամիսների ժամանակահատվածում կեղծվել են իմ աշխատավարձի ցուցակները և իմ ստորագրությունները։ Ստորագրության կեղծիքները կա-տարվել են Ռ.Կանեցյանի կամ նրա ցուցումով մեկ այլ անձի կողմից, ինչի արդյունքում ինձ պատճառվել է մոտ 400.000 ՀՀ դրամի վնաս՝ որպես չվճարված աշխատավարձ։ Ես բողոքում եմ նշված ընկերության դեմ, տնօրեն Ռ.Կանեցյանի, ցանկանում եմ քրեական գործի հարու-ցում, որպեսզի կեղծարարները ենթարկվեն պատասխանատվության»։
Որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված՝ ՀՀ փորձաքննությունների ազգային բյուրոյի դատաձեռագրաբանական փորձաքննության 30.04.2014թ. թիվ 14-0677Պ եզրակա-ցության համաձայն՝ փորձաքննությանը ներկայացված՝ 2013թ. փետրվար, մարտ ամիսների աշխատավարձի ցուցակների, 2013թ. ապրիլ, մայիս, հունիս ամիսների համապատասխա-նաբար թիվ 4, թիվ 05, թիվ 06 աշխատավարձի տեղեկագրերի աջ մասերում «Վարդանյան Լուսինե» կամ «Վարդանյան Լուսինե Գագիկի» տպագիր գրառումների դիմաց և «Ծանո-թացա» տպագիր գրառումների տակ տեղավորված ստորագրությունները կատարվել են Լու-սինե Վարդանյանի կողմից։
Դատաձեռագրաբանական փորձաքննության 30.06.2014թ. հմ. 23801401 եզրակացու-թյան համաձայն` 2012թ. նոյեմբեր, դեկտեմբեր ամիսների, 2013թ. հունվար, փետրվար, մարտ, մայիս, հունիս ամիսների աշխատավարձի տեղեկագրերում «Վարդանյան Լուսինե Գագիկի» կամ «Լուսինե Վարդանյան» բառերի դիմաց «Ծանոթացա» սյունակում տեղավոր-ված ստորագրությունները կատարվել են Լուսինե Վարդանյանի կողմից։
Լուսինե Վարդանյանի, թե մեկ այլ անձի կողմից է կատարված եղել փորձաքննու-թյանը տրամադրված «Քեյ Ար Ջի Ինվեստ» ՍՊ ընկերության 2013թ. ապրիլ ամսվա աշխա-տավարձի տեղեկագրում «Վարդանյան Լուսինե Գագիկի» կամ «Լուսինե Վարդանյան» բա-ռերի դիմաց «Ծանոթացա» սյունակում տեղավորված ստորագրությունը՝ պարզել հնարավոր չէ։
Փորձաքննությանը տրամադրված «Քեյ Ար Ջի Ինվեստ» ՍՊ ընկերության 2013թ. ապ-րիլ ամսվա աշխատավարձի տեղեկագրում «Վարդանյան Լուսինե Գագիկի» կամ «Լուսինե Վարդանյան» բառերի դիմաց «Ծանոթացա» սյունակում տեղավորված ստորագրությունը, հավանաբար, չի կատարվել Ռաֆայել Կանեցյանի կողմից, այլ կատարվել է մեկ այլ անձի կողմից։
2012թ. նոյեմբեր, դեկտեմբեր ամիսների, 2013թ. հունվար, փետրվար, մարտ, ապրիլ մայիս, հունիս ամիսների աշխատավարձի տեղեկագրերի և ցուցակների համաձայն՝ «Վար-դանյան Լուսինե Գագիկի» կամ «Լուսինե Վարդանյան» բառերի դիմաց առկա են աշխա-տավարձի չափի մասին նշումներ և ստորագրություններ։
Դատարանի վերլուծություն.
Դատարանը, վերլուծելով ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքն ու համակ-ցության մեջ գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, գործի հանգա-մանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման վրա ձևավորված համոզմամբ հանգում է հետևության, որ սույն քրեական գործին վերաբերվող փոխկապակցված հավաս-տի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ հաստատվում է, որ ամբաստանյալը կատա-րել է հանցագործության մասին սուտ մատնություն՝ գիտակցելով« որ իր տրամադրած տեղե-կատվությունը կեղծ է, անձամբ, ուղղակի դիտավորությամբ հանցագործության կատարման փաստի մասին իրականությանը չհամապատասխանող հաղորդում է տվել ու նույնաբովան-դակ դիմում է ներկայացրել ոստիկանություն, այսինքն՝ կատարել է հանցագործություն՝ նա-խատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որով և նա պետք է պա-տասխանատվության ենթարկվի։
Միաժամանակ, դատարանը գտնում է, որ քրեական գործի` դատարանի կողմից գնա-հատված ապացույցները ձեռք են բերվել քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահ-պանմամբ։
Անդրադառնալով ամբաստանյալի վերը նշված պատճառաբանություններին՝ դատա-րանը գտնում է, որ դրանք դատաքննությամբ չհաստատվեցին և հերքվում են դատարանի կողմից որպես արժանահավատ գնահատվող՝ սույն դատավճռի «Ապացույցների հետազո-տում և գնահատում» մասում շարադրված վկաների ցուցմունքներով և մյուս գրավոր ապա-ցույցներով։
Միաժամանակ, դատարանը գտնում է, որ վերոհիշյալ պատճառաբանություններով ամբաստանյալը ցանկանում է խուսափել կատարած հանցագործության համար պատաս-խանատվությունից և պատժից։
Դատարանն արձանագրում է, որ դատաքննությամբ նույնպես ամբաստանյալը պըն-դեց, որ կատարվել է իր ստորագրության կեղծում և չի ստացել որոշ ամիսների իր աշխատա-վարձը։
Վերը նշված պատճառաբանություններով դատարանը գտնում է, որ անհիմն են հան-ցակազմ չլինելու հիմքով ամբաստանյալին արդարացնելու վերաբերյալ պաշտպանի միջնոր-դությունն ու դրա հիմավորումները։
Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` պատժի տեսակն ու չափը որոշե-լիս, դատարանը հաշվի է առնում ինչպես նրա կատարած հանցագործության բնույթը, հան-րության համար վտանգավորության աստիճանը և հետևանքները, այնպես էլ` նրա անձը բնութագրող տվյալներն ու պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները։
Որպես ամբաստանյալ Լ.Վարդանյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղ-մացնող հանգամանքներ` դատարանը հաշվի է առնում, որ նա առաջին անգամ է դատա-պարտվում և խնամքին ունի մինչև 14 տարեկան և անչափահաս երկու երեխա։
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատական քննությամբ չարձանագրվեցին։
Դատարանը, հաշվի առնելով ամբաստանյալի անձն ու նրա պատասխանատվու-թյունն ու պատիժը մեղմացնող վերոգրյալ հանգամանքները, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունն ու ելնելով ՀՀ քրեական օրենս-գրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված արդարության, պատասխանատվու-թյան անհատականացման ու պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից, հանգում է հե-տևության, որ նա պետք է դատապարտվի տուգանքի, նկատի ունենալով, որ նրա ուղղվելը հնարավոր է առանց նրան հասարակությունից մեկուսացնելու, և որ նշված պատիժն ան-հրաժեշտ ու բավարար է նաև սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և նրա կողմից նոր հանցագործությունների կատարումը կանխելու համար։
Դատարանը, քննության առնելով խափանման միջոցի հարցը, գտնում է, որ ամբաս-տանյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն՝ չհեռանալու մասին, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը պետք է թողնվի անփոփոխ։
Վերոգրյալների հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենս-գրքի 357-360-րդ, 365-րդ և 369-372-րդ հոդվածներով` դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Լուսինե Գագիկի Վարդանյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտել 400.000 (չորս հարյուր հազար) ՀՀ դրամ տուգանքի։
Լ.Վարդանյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապա-րակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում։
ԴԱՏԱՎՈՐ` Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0018/01/15
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 18-02-2015 |
|---|---|
| Քրեական գործի համարը | 0018/01/15 |
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 13823114 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Լուսինե Վարդանյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա 2014թ. ապրիլի 17-ին գիտակցելով, որ իր տրամադրած տեղեկատվությունը կեղծ է, ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում, իրականությանը չհամապատասխանող հաղորդում է տվել այն մասին, որ <<Բիգլեմոն>> ինտերնետային ակցիաներով զբաղվող ընկերության տնօրեն Ռաֆայել Կանեցյանը, 2012թ. դեկտեմբեր ամսից մինչև 2013թ. հուլիս ամիսն ընկած ժամանակահատվածում աշխատավարձի տեղեկագրերում կեղծել է իր ստորագրությունը և յուրացմամբ հափշտակել իր որպես աշխատավարձ հաշվարկված 400.000 ՀՀ դրամ գումարը: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Լուսինե |
| Ազգանուն | Վարդանյան |
| Հայրանուն | Գագիկի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Վիճակագրական տողի համարը | 16.4 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 18-02-2015 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Գագիկ |
| Ազգանուն | Պողոսյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 19-02-2015 |
|---|---|
| Որոշումը ուղարկվել է կողմերին | 19-02-2015 |
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 19-02-2015 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 13-03-2015 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Ա. |
| Ազգանուն | Մանուկյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Լուսինե |
| Ազգանուն | Վարդանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Սուսաննա |
| Ազգանուն | Սարգսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 02-04-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 13:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 22-04-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 19-05-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Չկայացման պատճառը | Գոռ Առաքելյանի և մյուսների վերաբերյալ քրեական գործով դատավոր Գ.Պողոսյանի խորհրդակցական սենյակում գտնվելու կապակցությամբ: |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 03-06-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 09:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 03-06-2015 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Լուսինե |
| Ազգանուն | Վարդանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամսաթիվ | 03-06-2015 |
| Օրենսգիրք | Քրեական դատավարության օրենսգիրք |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Հիմնական պատիժ | Տուգանք |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | ԵԿԴ/0018/01/15 Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ 03 հունիսի 2015թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը՝ նախագահությամբ` դատավոր Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ քարտուղարությամբ` Ն.ԹՈՒՄԱՆՅԱՆԻ Ա.ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆԻ մասնակցությամբ` մեղադրող Ա.ՄԱՆՈՒԿՅԱՆԻ ամբաստանյալ Լ.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆԻ պաշտպան Ս.ՍԱՐԳՍՅԱՆԻ թարգմանիչ Վ.ՇԱՀԻՆՅԱՆԻ դատարանում` դռնբաց դատական նիստում, քննեց գործն ըստ մեղադրանքի` Լուսինե Գագիկի Վարդանյանի` ծնված 21.10.1975թ. ք.Երևանում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, փաստացի ամուսնացած, խնամքին 2 անձ, բարձրագույն կրթությամբ, առողջ, «Թոփսելս» ՍՊ ընկերության տնօրեն, չդատված, բնակվում է` ք.Երևան, Ա.Խաչատրյան փողոց, 26-րդ շենք, բնակարան հ. 35, արգելանքի տակ չէ, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ Գործի դատավարական նախապատմությունը. ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի ՔՎ Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Հ.Համբարձումյանը 01.12.2014թ. որոշմամբ թիվ 13140214 քրեական գործի նյութերով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցել է թիվ 13823114 քրեական գործն ու այն ընդունել իր վարույթ։ Քննիչի 03.12.2014թ. որոշմամբ Լ.Վարդանյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով, իսկ նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ որպես խափանման միջոց` Լ.Վարդանյանի նկատմամբ ընտրվել է ստորագրություն՝ չհեռանալու մասին։ Քննիչի 12.02.2015թ. որոշմամբ Լ.Վարդանյանին նախկինում առաջադրված մեղադը-րանքը փոխվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ 2015թ. փետրվարի 17-ին թիվ 13823114 քրեական գործը մեղադրական եզրակացութ-յամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհա-նուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան` ըստ էության քննելու համար։ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա-սության առաջին ատյանի դատարանի (դատավոր Գ.Պողոսյան) 2015թ. փետրվարի 19-ի որոշմամբ Լ.Վարդանյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մա-սով քրեական գործն ընդունվել է վարույթ, իսկ 2015թ. մարտի 4-ի որոշմամբ քրեական գործը նշանակել է դատաքննության։ Ամբաստանյալ Լ.Վարդանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մա-սով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա. «2014թ. ապրիլի 17-ին, գիտակ-ցելով, որ իր տրամադրած տեղեկատվությունը կեղծ է, ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում, իրականությանը չհամապատասխանող հաղորդում է տվել այն մասին, որ «Բիգլե-մոն» ինտերնետային ակցիաներով զբաղվող ընկերության տնօրեն Ռաֆայել Կանեցյանը, 2012թ. դեկտեմբեր ամսից մինչև 2013թ. հուլիս ամիսն ընկած ժամանակահատվածում աշխա-տավարձի տեղեկագրերում կեղծել է իր ստորագրությունը և յուրացմամբ հափշտակել իր որ-պես աշխատավարձ հաշվարկված 400.000 ՀՀ դրամ գումարը»։ Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքները. Դատաքննությամբ պարզվեց, որ ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանը 2012թ. նոյեմ-բերի 1-ից մինչ 2014թ. փետրվարի 11-ը՝ որպես վաճառքի գծով մենեջեր, աշխատել է «Քեյ Ար Ջի Ինվեստ» ՍՊ ընկերությունում, որին պատկանում է ապրանքների և ծառայությունների մատուցման «Բիգլեմոն» ինտերնետային գովազդային կայքը։ Նշված ժամանակահատվածում ամբաստանյալ Լ.Վարդանյանը վարձատրվել է գոր-ծատուի հետ կնքած աշխատանքային պայմանագրով սահմանված չափով, և աշխատա-վարձն ստացել է առձեռն՝ ստորագրելով աշխատավարձի տեղեկագրերում և ցուցակներում, կամ՝ բանկային փոխանցման միջոցով։ Աշխատանքից ազատվելուց հետո՝ որոշ ամիսների աշխատավարձը գործատուի կող-մից իրեն չվճարելու վերաբերյալ դիմումով ամբաստանյալը դիմել է ՀՀ ԱՆ աշխատակազմի առողջապահական պետական տեսչություն, սակայն տեսչության որոշմամբ նրա դիմումը մերժվել է։ Այնուհետև՝ 2014թ. ապրիլի 17-ին, ամբաստանյալ Լ.Վարդանյանը, նախազգուշաց-ված լինելով սուտ մատնություն կատարելու համար նախատեսված քրեական պատասխա-նատվության մասին, ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնական բաժ-նում հաղորդում է տվել այն մասին, որ «Բիգլեմոն» ընկերությունում 2013թ. ամիսներին չի վճարվել իր աշխատավարձը և իր կարծիքով աշխատավարձի ցուցակներում կեղծվել է իր ստորագրությունը։ ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի պետի պաշտոնակատար Ա.Հովհաննիս-յանին ուղղված 18.04.2014թ. դիմումով ամբաստանյալը հայտնել է, որ «Քեյ Ար Ջի» ՍՊ ըն-կերությունում ապրիլից հունիսն ընկած ամիսների ժամանակահատվածում կեղծվել են իր աշխատավարձի ցուցակներն ու ստորագրությունները։ Ստորագրության կեղծիքները կա-տարվել են Ռ.Կանեցյանի կամ նրա ցուցումով մեկ այլ անձի կողմից, ինչի արդյունքում իրեն պատճառվել է մոտ 400.000 ՀՀ դրամի վնաս՝ որպես չվճարված աշխատավարձ։ Հայտնել է, որ բողոքում է նշված ընկերության և տնօրեն Ռ.Կանեցյանի դեմ ու ցանկանում է, որ հա-րուցվի քրեական գործ, որպեսզի կեղծարարները ենթարկվեն պատասխանատվության։ Ապացույցների հետազոտում և գնահատում. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Լ.Վարդանյանն իրեն մեղավոր չճանաչեց։ Պատճառաբանեց, որ 2014թ. ապրիլի 17-ին իրեն զանգահարել է հետաքննիչ Տիգրան-յանը և հրավիրել ոստիկանության բաժին։ Նրան բացատրել է, որ աշխատում է և չի կարող գնալ նրա մոտ, ինչի պատճառով նա ինքն է հանդիպել իրեն ու հարցեր տալուց հետո փորձել է համոզել հաղորդում տալ 2013թ. չստացած աշխատավարձի և աշխատավարձի ցուցակնե-րում կատարված կեղծ ստորագրությունների վերաբերյալ։ Նրան մերժել է՝ ասելով, որ նույն հիմքերով հայց է հարուցելու դատարան։ Չնայած հրաժարվել է բացատրություն տալուց, սա-կայն հետաքննիչն առաջարկել է տալ հաղորդում, որտեղ կնշվի, որ ինքը նույն հիմքով դիմե-լու է դատարան, որպեսզի իրեն չանհանգստացնեն։ Համաձայնվելով՝ հաղորդում է տվել, որ-տեղ բառացի նշել է, որ «Բիգլեմոն» կայքի կողմից իրեն չի վճարվել 2013թ. մի քանի ամիսնե-րի աշխատավարձը, և որ իր կարծիքով կեղծվել է իր ստորագրությունը։ Հաջորդ օրը՝ առավոտյան, իրեն զանգահարել է հետաքննիչ Տիգրանյանը և ասել, որ վերահսկող դատախազը զայրացած է հաղորդման տեքստի համար։ Երկու ժամ անց իր ամուսինն ու Տիգրանյանը եկել են իրենց բնակարան, ամուսինն ասել է, որ հանդիպել է հսկող դատախազի հետ, ընդհանուր հայտարարի են եկել, որ այնուամենայնիվ պետք է գործ հա-րուցվի։ Հետաքննիչի թելադրանքով նոր բացատրություն է տվել, որից հետո հարուցվել է քրե-ական գործ, և վարույթը տեղափոխվել է քննիչի մոտ։ Քննության ընթացքում ինքը տեսա-երիզներ և կարճ հաղորդագրություններ է ներկայացրել, որոնցով ապացուցվում է, որ Օկսա-նան և Կանեցյանը ճիշտ ցուցմունքներ չեն տվել։ Սակայն ներկայացված փաստերը պատ-շաճ չեն գնահատվել, իսկ գործի նյութերն ստանալուց հետո տեսել է, որ իր ներկայացրած փաստերից որոշ բաներ չկան։ Այն, որ քննության ընթացքում ապացույցները ճիշտ չեն գնա-հատվել և իրեն անհիմն մեղադրանք է առաջադրվել, վկայում է այն հանգամանքը, որ փոր-ձագիտական եզրակացության մեջ նշված է, որ աշխատավարձի ցուցակներում առկա են ստորագրություններ, որոնց կատարողի ինքնությունը հնարավոր չէ պարզել։ Եթե նպատակ ունենար կատարելու սուտ մատնություն, ապա հաղորդում տալուց հե-տո չէր հրաժարվի բացատրություն տալուց և իր հաղորդման մեջ չէր նշի, որ իր կարծիքով է իր ստորագրությունը կեղծված, այլ կպնդեր այն։ Իրեն հետաքննիչ Տիգրանյանը և վերահսկող դատախազն են ուղղորդել ու ստիպել, որ հաղորդում տա։ Ամբաստանյալ Լ.Վարդանյանի ցուցմունքի համաձայն՝ ինքը, 2012թ. հոկտեմբեր ամ-սին ծանոթանալով Օկսանա Լոբախինայի հետ, հարցազրույցից հետո աշխատանքի է ըն-դունվել «Քեյ Ար Ջի Ինվեստ» ՍՊ ընկերության «Բիգլեմոն» ինտերնետային գովազդային կայքում։ Իր ամսեկան աշխատավարձը կազմել է 35.000 ՀՀ դրամ, սակայն պայմանավոր-վածության համաձայն՝ պետք է ստանար նաև իր կողմից առաջարկված ինտերնետային վա-ճառքից ստացված գումարի 20 տոկոսը, որի հաշվարկը պետք է կատարվեր մոտ 6 ամիս անց, քանի որ կայքը նոր է սկսած եղել գործել։ Հատուկ ծրագրի միջոցով 6 ամիս անց` 2013թ. ապրիլին, հաշվարկ է կատարել և պարզել, որ իր տոկոսային գումարն ապրիլի դրությամբ կազմում է 1 մլն 500.000 ՀՀ դրամ։ Այդ մասին ասել է Օ.Լոբախինային, ով պատճառաբա-նելով, որ մինչև իր աշխատանքի ընդունվելը կայքը վնասով է աշխատել՝ խնդրել է սպասել մինչև կայքը կսկսի ավելի լավ աշխատել և խոստացել է վճարել, երբ տոկոսների լուրջ գու-մար կկուտակվի։ Քանի որ ընկերացած է եղել նրա հետ, համաձայնվել է նրա առաջարկին։ Մինչև 2013թ. հունիս ամիսը ներառյալ ստացել է իր աշխատավարձը՝ ամսեկան 35.000 դրամը, սակայն դրանից հետո Օ.Լոբախինան սկսել է չվճարել իրեն, թեև ընկերությունը բա-վականին ծաղկել է և իրեն շատ հեշտությամբ կարող էին վճարել և աշխատավարձը և տո-կոսային վճարները։ Իր հարցին նա պատասխանել է, որ պետք է սպասի։ Չստացած գումարների մասին զրուցել է ընկերության տնօրեն Ռ.Կանեցյանի հետ, ով խոստացել է դրանք վճարել մինչև նոր տարի, սակայն չի կատարել խոստումը։ Դրանից հետո դիմում է գրել, ազատվել աշխատանքից ու դիմել աշխատանքի տես-չություն, որտեղ հարուցվել է վարույթ և սկսվել է իր դիմումի քննությունը։ Վարույթի ընթացքը լուսաբանվել է մամուլի կողմից, սակայն անձամբ հարցազրույց չի տվել։ Իր նախաքննական ցուցմունքներում նշել է, որ աշխատավարձի ցուցակներում կեղծ-ված են ստորագրություններ, որոնք պետք չէր կեղծել, քանի որ ստացել է այդ ամիսների աշ-խատավարձը։ Կեղծված ստորագրությունների մասին իմացել է աշխատանքի տեսչության նիստի ժամանակ, քանի որ ինքը շատ տգեղ է գրում, իսկ ստորագրություններն արված են եղել շատ գեղեցիկ։ Ցուցմունք տալիս ձեռքի տակ բլանկներ չի ունցել, հստակ ամիսները չի հիշել և քննիչի ասելով ամիսները մոտավոր է նշել, սակայն պնդում է, որ աշխատավարձ ստացել է 2012թ. դեկտեմբեր ամսից մինչև 2013թ. հունիս ամիսը, իր ստորագրությունը կեղծ-վել է 2013թ. ապրիլ ամսին, իսկ մյուս ամիսների վերաբերյալ կասկածներ ունի՝ 2013թ. հուն-վար ամսի ստորագրությունը կարծես իրենն է, կասկածում է նաև հունիս ամսվա ստորագրու-թյանը։ Նախաքննության ընթացքում առերես հարցաքննվել է Օ.Լոբախինայի և Ռ.Կանեցյա-նի հետ, և քննիչը իրեն չի ուղղորդել ու չի ստիպել ինչ-որ բան գրել։ Վկա՝ «Քեյ Ար Ջի Ինվեստ» ՍՊ ընկերության տնօրեն Ռաֆայել Կանեցյանի ցուց-մունքի համաձայն՝ ապրանքների և ծառայություների մատուցման «Բիգլեմոն» ինտերնե-տային գովազդային կայքը պատկանում է իր ընկերությանը, որտեղ աշխատել է ամբաս-տանյալն ու ստացել աշխատավարձ, որը նրան վճարել է առձեռն, որի համար նա ստո-րագրել է ցուցակում, կամ փոխանցումով, որի դեպքում ստորագրության կարիք չկա։ Երբեք չի եղել դեպք, որ ինքը նրա փոխարեն ստանա նրա աշխատավարձը։ Աշխատանքի համար՝ բացի սահմանված աշխատավարձից, որևէ այլ վճար նախատեսված չի եղել, աշախատա-վարձից բացի վճարման վերաբերյալ պայմանավորվածություն ամբաստանյալի հետ չի ունե-ցել և չէր էլ կարող ավելի շատ վարձատրել նրան, քանի որ ընկերությունը մեծ շահույթներ չի ունեցել։ Օկսաննա Լոբախինան իր կինն է ու, չնայած նրան լիազորագրեր է տված եղել, սա-կայն նա չէր կարող աշխատավարձ տալ ամբաստանյալին և որքան որ հայտնի է իրեն՝ չի էլ տվել։ Ամբաստանյալը՝ մինչև աշխատանքի տեսչություն դիմելը, երբեք իրեն չի բողոքել, որ աշխատավարձ չի ստանում։ Նրա ներկայացրած բողոքն աշխատանքի տեսչությունում մեր-ժըվել է, որից հետո նա դիմել է ոստիկանություն։ Հնարավոր է, որ նա ուղղակի սև «փիարով» է զբաղվում, քանի որ նա իր ընկերության նմանատիպ ընկերություն է հիմնել և հանդիսանում է դրա տնօրենը։ Վկա Օկսաննա Լոբախինայի ցուցմունքի համաձայն՝ ամբաստանյալը 2012թ. նոյեմ-բերից մինչև 2014թ. հունվար ամիսն աշխատել է «Քեյ Ար Ջի» ընկերությունում, որի տնօրենն իր ամուսինն է, ով էլ ամբաստանյալին ընդունել է աշխատանքի։ Ամբաստանյալը երբեք աշ-խատավարձի ուշացման կամ չստանալու հարցով իրեն չի դիմել, իսկ ամուսինը չէր կարող նրա փոխարեն ստորագրել ու ստանալ նրա աշխատավարձը։ Չնայած այդ ժամանակա-հատվածում նշված ընկերութունում չի աշխատել, սակայն ամուսնու կողմից տրված լիազո-րագրերով որոշ գործառույթներ է իրականացրել, և եթե ամբաստանյալն աշխատավարձ չստանար, ապա ինքն այդ մասին կիմանար։ Վկա՝ ՀՀ ոստիկանության Կնետրոնական բաժնի ավագ հետաքննիչ, Արամ Տիգրան-յանի ցուցմունքի համաձայն՝ 2014թ. ապրիլի 17-ին ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժ-նում ամբաստանյալից հաղորդում է ընդունել այն մասին, որ «Բիգլեմոն» ընկերությունը նրան աշխատավարձ չի վճարում, իսկ ապրիլի 18-ին նրանից բացատրություն է վերցրել։ Ամբաստանյալին չի պարտադրել հաղորդում տալ և դրա կարիքն ու նպատակն էլ չի ունեցել, քանի որ դրանում նշված հանգամանքների մասին հրապարակումներ են եղել ին-տերնետային կայքերում և թերթերում։ Հաղորդում տալիս ամբաստանյալը ցանկացել է, որ իր նկատմամբ կատարված հանցանքը բացահայտվի։ Ինչպես հաղորդումն ընդունելիս, այնպես էլ բացատրություն վերցնելիս ամբաստան-յալի նկատմամբ հոգեբանական ճնշում չի գործադրել, չի ստիպել հաղորդում և բացատրու-թյուն տալ, դրանք նա տվել է իր կամքով։ 2014թ. ապրիլի 18-ին ստացվել է նաև ամբաստանյալի դիմումը, որը նախապատրաս-տած մյուս նյութերի հետ միասին ուղարկել է քննչական բաժին։ Որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված՝ ամբաստանյալ Լ.Վարդանյանից հաղորդում վերցնելու մասին ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի 17.04.2014թ. հ. 007642 արձանագրության համաձայն՝ Լ.Վարդանյանը, գրավոր նախազգուշացված լինելով սուտ մատնության համար նախատեսված քրեական պատասխանատվության մասին, նույն օրը ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնում գրավոր հաղորդում է տվել այն մասին, որ «Բիգլեմոն» ընկերությունում 2013թ. ամիսներին չի վճարվել աշխատավարձ, իր կարծիքով կեղծվել է աշխատավարձի ցուցակներում իր ստորագրությունը։ Որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված՝ ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի պետի պաշտոնակատար Ա.Հովհաննիսյանին ուղղված 18.04.2014թ. դիմումի համա-ձայն՝ ամբաստանյալը հայտնել է. ««Քեյ Ար Ջի» ՍՊԸ-ն, որը ներկայացնում է «Բիգլեմոն» ընկերությունը, ապրիլից հունիս ընկած ամիսների ժամանակահատվածում կեղծվել են իմ աշխատավարձի ցուցակները և իմ ստորագրությունները։ Ստորագրության կեղծիքները կա-տարվել են Ռ.Կանեցյանի կամ նրա ցուցումով մեկ այլ անձի կողմից, ինչի արդյունքում ինձ պատճառվել է մոտ 400.000 ՀՀ դրամի վնաս՝ որպես չվճարված աշխատավարձ։ Ես բողոքում եմ նշված ընկերության դեմ, տնօրեն Ռ.Կանեցյանի, ցանկանում եմ քրեական գործի հարու-ցում, որպեսզի կեղծարարները ենթարկվեն պատասխանատվության»։ Որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված՝ ՀՀ փորձաքննությունների ազգային բյուրոյի դատաձեռագրաբանական փորձաքննության 30.04.2014թ. թիվ 14-0677Պ եզրակա-ցության համաձայն՝ փորձաքննությանը ներկայացված՝ 2013թ. փետրվար, մարտ ամիսների աշխատավարձի ցուցակների, 2013թ. ապրիլ, մայիս, հունիս ամիսների համապատասխա-նաբար թիվ 4, թիվ 05, թիվ 06 աշխատավարձի տեղեկագրերի աջ մասերում «Վարդանյան Լուսինե» կամ «Վարդանյան Լուսինե Գագիկի» տպագիր գրառումների դիմաց և «Ծանո-թացա» տպագիր գրառումների տակ տեղավորված ստորագրությունները կատարվել են Լու-սինե Վարդանյանի կողմից։ Դատաձեռագրաբանական փորձաքննության 30.06.2014թ. հմ. 23801401 եզրակացու-թյան համաձայն` 2012թ. նոյեմբեր, դեկտեմբեր ամիսների, 2013թ. հունվար, փետրվար, մարտ, մայիս, հունիս ամիսների աշխատավարձի տեղեկագրերում «Վարդանյան Լուսինե Գագիկի» կամ «Լուսինե Վարդանյան» բառերի դիմաց «Ծանոթացա» սյունակում տեղավոր-ված ստորագրությունները կատարվել են Լուսինե Վարդանյանի կողմից։ Լուսինե Վարդանյանի, թե մեկ այլ անձի կողմից է կատարված եղել փորձաքննու-թյանը տրամադրված «Քեյ Ար Ջի Ինվեստ» ՍՊ ընկերության 2013թ. ապրիլ ամսվա աշխա-տավարձի տեղեկագրում «Վարդանյան Լուսինե Գագիկի» կամ «Լուսինե Վարդանյան» բա-ռերի դիմաց «Ծանոթացա» սյունակում տեղավորված ստորագրությունը՝ պարզել հնարավոր չէ։ Փորձաքննությանը տրամադրված «Քեյ Ար Ջի Ինվեստ» ՍՊ ընկերության 2013թ. ապ-րիլ ամսվա աշխատավարձի տեղեկագրում «Վարդանյան Լուսինե Գագիկի» կամ «Լուսինե Վարդանյան» բառերի դիմաց «Ծանոթացա» սյունակում տեղավորված ստորագրությունը, հավանաբար, չի կատարվել Ռաֆայել Կանեցյանի կողմից, այլ կատարվել է մեկ այլ անձի կողմից։ 2012թ. նոյեմբեր, դեկտեմբեր ամիսների, 2013թ. հունվար, փետրվար, մարտ, ապրիլ մայիս, հունիս ամիսների աշխատավարձի տեղեկագրերի և ցուցակների համաձայն՝ «Վար-դանյան Լուսինե Գագիկի» կամ «Լուսինե Վարդանյան» բառերի դիմաց առկա են աշխա-տավարձի չափի մասին նշումներ և ստորագրություններ։ Դատարանի վերլուծություն. Դատարանը, վերլուծելով ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքն ու համակ-ցության մեջ գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, գործի հանգա-մանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման վրա ձևավորված համոզմամբ հանգում է հետևության, որ սույն քրեական գործին վերաբերվող փոխկապակցված հավաս-տի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ հաստատվում է, որ ամբաստանյալը կատա-րել է հանցագործության մասին սուտ մատնություն՝ գիտակցելով« որ իր տրամադրած տեղե-կատվությունը կեղծ է, անձամբ, ուղղակի դիտավորությամբ հանցագործության կատարման փաստի մասին իրականությանը չհամապատասխանող հաղորդում է տվել ու նույնաբովան-դակ դիմում է ներկայացրել ոստիկանություն, այսինքն՝ կատարել է հանցագործություն՝ նա-խատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որով և նա պետք է պա-տասխանատվության ենթարկվի։ Միաժամանակ, դատարանը գտնում է, որ քրեական գործի` դատարանի կողմից գնա-հատված ապացույցները ձեռք են բերվել քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահ-պանմամբ։ Անդրադառնալով ամբաստանյալի վերը նշված պատճառաբանություններին՝ դատա-րանը գտնում է, որ դրանք դատաքննությամբ չհաստատվեցին և հերքվում են դատարանի կողմից որպես արժանահավատ գնահատվող՝ սույն դատավճռի «Ապացույցների հետազո-տում և գնահատում» մասում շարադրված վկաների ցուցմունքներով և մյուս գրավոր ապա-ցույցներով։ Միաժամանակ, դատարանը գտնում է, որ վերոհիշյալ պատճառաբանություններով ամբաստանյալը ցանկանում է խուսափել կատարած հանցագործության համար պատաս-խանատվությունից և պատժից։ Դատարանն արձանագրում է, որ դատաքննությամբ նույնպես ամբաստանյալը պըն-դեց, որ կատարվել է իր ստորագրության կեղծում և չի ստացել որոշ ամիսների իր աշխատա-վարձը։ Վերը նշված պատճառաբանություններով դատարանը գտնում է, որ անհիմն են հան-ցակազմ չլինելու հիմքով ամբաստանյալին արդարացնելու վերաբերյալ պաշտպանի միջնոր-դությունն ու դրա հիմավորումները։ Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` պատժի տեսակն ու չափը որոշե-լիս, դատարանը հաշվի է առնում ինչպես նրա կատարած հանցագործության բնույթը, հան-րության համար վտանգավորության աստիճանը և հետևանքները, այնպես էլ` նրա անձը բնութագրող տվյալներն ու պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները։ Որպես ամբաստանյալ Լ.Վարդանյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղ-մացնող հանգամանքներ` դատարանը հաշվի է առնում, որ նա առաջին անգամ է դատա-պարտվում և խնամքին ունի մինչև 14 տարեկան և անչափահաս երկու երեխա։ Ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատական քննությամբ չարձանագրվեցին։ Դատարանը, հաշվի առնելով ամբաստանյալի անձն ու նրա պատասխանատվու-թյունն ու պատիժը մեղմացնող վերոգրյալ հանգամանքները, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունն ու ելնելով ՀՀ քրեական օրենս-գրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված արդարության, պատասխանատվու-թյան անհատականացման ու պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից, հանգում է հե-տևության, որ նա պետք է դատապարտվի տուգանքի, նկատի ունենալով, որ նրա ուղղվելը հնարավոր է առանց նրան հասարակությունից մեկուսացնելու, և որ նշված պատիժն ան-հրաժեշտ ու բավարար է նաև սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և նրա կողմից նոր հանցագործությունների կատարումը կանխելու համար։ Դատարանը, քննության առնելով խափանման միջոցի հարցը, գտնում է, որ ամբաս-տանյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն՝ չհեռանալու մասին, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը պետք է թողնվի անփոփոխ։ Վերոգրյալների հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենս-գրքի 357-360-րդ, 365-րդ և 369-372-րդ հոդվածներով` դատարանը Վ Ճ Ռ Ե Ց Լուսինե Գագիկի Վարդանյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտել 400.000 (չորս հարյուր հազար) ՀՀ դրամ տուգանքի։ Լ.Վարդանյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապա-րակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում։ ԴԱՏԱՎՈՐ` Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 03-06-2015 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 08-07-2015 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 1-230, 2-155, 3-85 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 08-07-2015 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 230, 155, 85, |
| Գործին կից նյութերը | Լ. Վարդանյանի անձնագիրը` կցված է 2-րդ հատորին |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-30196 |
Գործը բողոքարկվել է
| Ամսաթիվ | 10-07-2015 |
|---|
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
| Ամսաթիվ | 29-12-2015 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 11-01-2016 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 13-01-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 1-250, 2-155, 3-85, 4-199 |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 21-01-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 1-250, 2-155, 3-85, 4-199 |
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0018/01/15
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 19-06-2015 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 19-06-2015 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Մեղադրող |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Ա |
| Ազգանուն | Մանուկյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Լուսինե Վարդանյան Սույն վերաքննիչ բողոքն ընդունել վարույթ : Բեկանել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի`Լուսինե Գագիկի Վարդանյանի /ՀՀ քր. օր.333 հոդ. 1-ին մասով - տուգանք` 400.000 ՀՀ դրամի չափով / վերաբերյալ 03.06.2015թ. կայացված դատական ակտը պատժի մասով և ամբաստանյալ Լուսինե Գագիկի Վարդանյանի նկատմամբ կիրառել համաչափ պատիժ , այն է` դատապարտել ազատազրկման 6 ամիս ժամկետով : Ամբաստանյալ Լուսինե Գագիկի Վարդանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել օրինական ուժի մեջ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Առձեռն հանձնվել է գրասենյակ |
| Չափահաս | Այո |
| Բողոքը ստացվել է | Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ |
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 26-06-2015 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Արշակ |
| Ազգանուն | Խաչատրյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Արմեն |
| Ազգանուն | Դանիելյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Լիլիթ |
| Ազգանուն | Թադևոսյան |
Քրեական գործի մուտքագրում
| Ամսաթիվ | 09-07-2015 |
|---|---|
| Կից փաստաթղթեր և իրեղեն ապացույց | Ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանի անձնագիրը: |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 10-07-2015 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 23-07-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 03-08-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 15:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ
| Անփոփոխ թողնված դատական ակտը | Պատճառաբանվել է |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 03-08-2015 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Լուսինե |
| Ազգանուն | Վարդանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | Գործ հ. ԵԿԴ/0018/01/15 Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ ՈՒ Ն Վ Ե Ր Ա Ք Ն Ն Ի Չ Ք Ր Ե Ա Կ Ա Ն Դ Ա Տ Ա Ր Ա Ն Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ «03» օգոստոսի 2015թ. ք. Երևան ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետ նաև`Վերաքննիչ դատարան/ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ` ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ Ա. ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Մ.ՄԱՀՏԵՍՅԱՆԻ ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ` ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Ա.ՄԱՆՈՒԿՅԱՆԻ ՊԱՇՏՊԱՆ` Ս.ՍԱՐԳՍՅԱՆԻ ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Լ.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆԻ դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ` սույն գործով մեղադրող Ա.Մանուկյանի և ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանի շահերի պաշտպան Սուսաննա Սարգսյանի վերաքննիչ բողոքները` բերված Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի /այսուհետ նաև` Դատարան/ 2015 թվականի հունիսի 03-ի դատավճռի դեմ, քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Լուսինե Գագիկի Վարդանյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1.Գործի դատավարական նախապատմությունը. ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի ՔՎ Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում 25.04.2014 թվականին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով հարուցել է թիվ 13140214 քրեական գործը: ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի ՔՎ Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում քննվող թիվ 13140214 քրեական գործի նյութերով 01.12.2014 թվականին` Լուսինե Վարդանյանի կողմից սուտ մատնություն կատարելու դեպքի առթիվ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով հարուցել է թիվ 13823114 քրեական գործը: 03.12.2014 թվականին Լուսինե Վարդանյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով: Նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ Լուսինե Վարդանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել ստորագրություն՝ չհեռանալու մասին։ 12.02.2015 թվականին Լուսինե Վարդանյանին նախկինում առաջադրված մեղադրանքը փոխվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ 17.02.2015 թվականին թիվ 13823114 քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան: Դատարանի 2015 թվականի հունիսի 03-ի դատավճռով ամբաստանյալ Լուսինե Գագիկի Վարդանյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտվել տուգանքի` 400.000 (չորս հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով: Ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Դատավճռի դեմ մեղադրող Ա.Մանուկյանը բերել է վերաքննիչ բողոք, որով խնդրել է այն պատժի մասով բեկանել, ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանին դատապարտել ազատազրկման` 6/վեց/ ամիս ժամկետով, ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին, թողնել օրինական ուժի մեջ` մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը: Նույն դատավճռի դեմ ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանի շահերի պաշտպան Սուսաննա Սարգսյանը ևս բերել է վերաքննիչ բողոք, որով խնդրել է այն բեկանել, ճանաչել և հռչակել ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանի անմեղությունը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ: Վերաքննիչ բողոքների առթիվ գրավոր պատասխաններ չեն ստացվել: Վերաքննիչ դատարանի համապատասխան որոշումներով մեղադրողի և պաշտպանի վերաքննիչ բողոքներն ընդունվել են վարույթ և գործը նշանակվել է քննության ՀՀ վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով: 2.Գործի փաստական հանգամանքները. Նախաքննության մարմնի կողմից ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, 2014 թվականի ապրիլի 17-ին, գիտակցելով, որ իր տրամադրած տեղեկատվությունը կեղծ է, ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում իրականությանը չհամապատասխանող հաղորդում է տվել այն մասին, որ «Բիգլեմոն» ինտերնետային ակցիաներով զբաղվող ընկերության տնօրեն Ռաֆայել Կանեցյանը, 2012թ. դեկտեմբեր ամսից մինչև 2013թ. հուլիս ամիսն ընկած ժամանակահատվածում աշխատավարձի տեղեկագրերում կեղծել է իր ստորագրությունը և յուրացմամբ հափշտակել իր որպես աշխատավարձ հաշվարկված 400.000 ՀՀ դրամ գումարը։ 3.Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, փաստարկները և պահանջները. Վերաքննիչ բողոքները քննվում են հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոնշյալ հիմնավորումներով: Մեղադրող Ա.Մանուկյանը գտել է, որ Դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ, ճիշտ չի կիրառել օրենքը, խախտել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների պահանջները, որի հիման վրա Դատարանի կողմից կայացված դատավճիռն ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով ենթակա է բեկանման` բերելով հետևյալ պատճառաբանությունները. Մեջբերելով դատական ակտում Դատարանի կողմից շարադրված պատճառաբանությունները, բողոքաբերը փաստել է, որ Դատարանը ճիշտ և հստակ գնահատելով քրեական գործի ապացույցները, դրա հետ մեկտեղ ճիշտ չի գնահատել գործում առկա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալներն ու կատարված հանցավոր արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը և արդյունքում կայացրել է պատիժը նշանակելու մասով սխալ որոշում։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի, 48-րդ հոդվածի, նույն օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համապատասխան դրույթների, ինչպես նաև Վճռեբակ դատարանի` Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ գործով 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08, Պարույր Բայրամյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի հունիսի 1-ի թիվ ՎԲ-84/07 որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, փաստել է, որ Դատարանն անտեսել է ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանի անձը բացասական բնութագրող այնպիսի հանգամանքներ, ինչպիսիք են կատարած հանցանքի համար չզղջալը և քրեական պատասխանատվությունից խուսափելու համար անթույլատրելի եղանակով պաշտպանություն իրականացնելը՝ հետաքննության և նախաքննության մարմիններին, դատախազությանը անհիմն զրպարտելը։ Գտել է, որ պատիժ նշանակելիս անհրաժեշտ է հաշվի առնել նշված 2 հանգամանքները։ Փաստել է, որ առաջադրված մեղադրանքն ընդունելը կամ չընդունելը, դրա վերաբերյալ իր դիրքորոշումը հայտնելուց հրաժարվելը, մեղադրանքի դեմ հակափաստարկներ բերելը դրանք ամբաստանյալի իրավունքներն են, որոնց իրականացումը չի կարող մեկնաբանվել ի վնաս ամբաստանյալի, սակայն այն դեպքում, երբ այդ ամենը կատարվում է օրենքի շրջանակներում։ Երբ ամբաստանյալը չի ընդունում թեկուզ բոլորի համար ակնհայտ կերպով հիմնավորված մեղադրանքը կամ դժգոհություն է հայտնում մեղադրանքի կողմի գործողություններից կամ օրենքի և կոռեկտության շրջանակներում քննադատում է մեղադրանքի կողմին, ժխտում է վերջինիս ներկայացրած ապացույցները կամ օրենքով սահմանված այլ միջոցներով իրականացնում է իր դատավարական իրավունքները, ապա նշված բոլոր գործողություններն իրավաչափ են, չեն կարող մեկնաբանվել ի վնաս ամբաստանյալի, այդ թվում և համարվել վերջինիս անձը բնութագրող էական հանգամանքներ։ Սակայն այն դեպքերում, երբ ամբաստանյալը անցնում է թույլատրելի սահմանը և օրենքի շրջանակներից դուրս է գալիս իր պաշտպանությունն իրականացնելիս, դա անթույլատրելի է ամեն առումով, խիստ բացասաբար է բնութագրում ամբաստանյալի անձը, իսկ որոշ դեպքերում կարող է նոր հանցագործությունների հատկանիշներ պարունակել։ Սույն գործով ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանն իր պատշպանությունն իրականացրել է անթույլատրելի եղանակով՝ անհիմն կերպով զրպարտելով հետաքննության և նախաքննություն մարմիններին և դատախազությանը։ Փաստել է, որ ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար քրեական պատասխանատվությունից խուսափելու համար պատրաստ է գրեթե ամեն ինչի, այդ թվում՝ իրենց պարտականությունները բարեխիղճ կերպով կատարած պաշտոնատար անձանց «կործանելու»։ Սույն հանգամանքը, բողոքաբերի համոզմամբ, խիստ բացասաբար է բնութագրում ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանին և պետք է էական նշանակություն ունենա վերջինիս նկատմամբ պատիժ նշանակելիս։ Անդրադառնալով Լուսինե Վարդանյանի կատարած հանցավոր արարքի հանրային վտանգավորությանը, բողոքաբերը փաստել է, որ այն բավական բարձր է։ Լուսինե Վարդանյանը «Բիգլեմոն» ընկերությունում («Քեյ Ար Ջի Ինվեստ» ՍՊ ընկերություն) աշխատանքից ազատվելուց հետո անօրինական և անազնիվ պայքար է սկսել նախկին գործատուհի դեմ. դիմել է ՀՀ ԱՆ աշխատակազմի առողջապահական պետական տեսչություն՝ որոշ ամիսների աշխատավարձը գործատուի կողմից իրեն չվճարելու վերաբերյալ դիմումով (որը մերժվել է), որից հետո նաև այդ կապակցությամբ հաղորդում է տվել ոստիկանությունում՝ իր աշխատավարձը յուրացնելու և փաստաթուղթ կեղծելու վերաբերյալ։ Այսինքն՝ Լուսինե Վարդանյանն ի սկզբանե ունեցել է անօրինական նպատակներ և շարժառիթներ, գործել է նախապես պլանավորած, ինչը պետք է հաշվի առնել վերջինիս կատարած հանցավոր արարքի հանրային վտանգավորությունը գնահատելիս և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակելիս։ Ինչ վերաբերում է նախկինում դատապարտված չլինելը որպես քրեական պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դիտելուն, ապա այս հարցում ևս մեղադրողը համակարծիքի չէ Դատարանի հետ։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված են պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող թվով 10 հանգամանքներ, որոնց մեջ առաջին անգամ հանցանք կատարելը նախատեսված չէ (նույն հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետը նախատեսում է «առաջին անգամ հանգամանքների պատահական զուգորդմամբ ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք կատարելը», ինչը, գտել է, կիրառելի չէ սույն դեպքում)։ Նշված հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այլ հանգամանքներ, որոնք նշված չեն սույն հոդվածի առաջին մասում։ Նշել է, որ թեև ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանը նախկինում դատապարտված չի եղել, առաջին անգամ է հանցանք կատարել, սակայն նշված հանգամանքները պետք է դիտել միայն որպես վերջինիս անձը դրական բնութագրող հանգամանք, այլ ոչ թե՝ որպես պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք, քանի որ Լուսինե Վարդանյանը հանցագործությունը չի կատարել հանգամանքների պատահական զուգորդմամբ։ Հանգամանքների պատահական զուգորդում պետք է համարել այն իրավիճակը, երբ հանցագործությունը հանկարծակի ծագած դիտավորության արդյունք է, անձը լիովին չի պատկերացրել իր արարքի հասարակական վտանգավորությունը, կատարածն ու անձի բնութագիրն անհամատեղելի են և այլն։ Սույն գործով հիմնավորվել է, որ Լուսինե Վարդանյանը նախապես պլանավորել է հանցանքի կատարումը, հստակ պատկերացրել է իր հանցավոր գործողությունների բնույթն ու հետևանքները, ինչպես նաև հանցագործություն կատարելիս առաջնորդվել է անօրինական նպատակներով և շարժառիթներով։ Նկարագրված պայմաններում փաստել է, որ Լուսինե Վարդանյանը հանցագործությունը չի կատարել հանգամանքների պատահական զուգորդմամբ, այլ այն կատարել է նախնական դիտավորությամբ, նախապես պլանավորած, հետևաբար Լուսինե Վարդանյանի կողմից առաջին անգամ հանցանքի կատարումը որևէ կերպ չի կարող դիտվել որպես պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք։ Ըստ բողոքաբերի, ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանի նկատմամբ կիրառելի է միայն առավել խիստ պատիժը՝ ազատազրկումը, որի պայմաններում է միայն հնարավոր հասնել պատժի նպատակների իրականացմանը։ Դատարանի կողմից խախտվել են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների պահանջները, ամբաստանյալ Լուսիեն Վարդանյանի նկատմամբ նշանակվել է ակնհայտ մեղմ և անարդարացի պատիժ, որը որևէ կերպ չի համապատասխանում կատարած հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին, բնույթին և բավարար չէ պատժի նպատակներն ապահովելու, սոցիալական արդարությունը վերականգնելու, պատժի ենթարկված անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցագործությունների կատարումը կանխելու համար, այսինքն՝ թույլ է տրվել դատական սխալ, որը ազդել է գործի ելքի վրա: Վերոգրյալի հիման վրա, բողոքաբերը Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է Դատարանի 2015 թվականի հունիսի 03-ի դատական ակտը պատժի մասով բեկանել և ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանի նկատմամբ կիրառել համաչափ պատիժ, այն է՝ դատապարտել ազատազրկման 6/վեց/ ամիս ժամկետով, ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել օրինական ուժի մեջ` մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանի շահերի պաշտպան Սուսաննա Սարգսյանը ներկայացնելով գործի դատավարական նախապատմությունը, գտել է, որ Դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ, ճիշտ չի մեկնաբանել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասը և թույլ է տվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126-րդ, 127-րդ, 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-4-րդ մասերի, 366-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի, ՀՀ Սահմանադրության 24-րդ հոդվածի պահանջների խախտում: Մեջբերելով Դատարանի կողմից դատական ակտում շարադրված իրավական վերլուծություններն ու պատճառաբանությունները, փաստել է, որ Դատարանի կողմից ապացույցները չեն ենթարկվել բազմակողմանի, ամբողջական և օբյեկտիվ քննության և վերլուծության: Փաստել է, որ սուտ մատնության հանցագործության հանցակազմի պարտադիր պայման է համարվում հանցավորի կողմից իր տրամադրած տեղեկության կեղծ լինելու հստակ գիտակցումը։ Մինչդեռ, նախաքննության կողմից նշանակված դատաձեռագրաբանական փորձաքննության արդյունքով 2013 թվականի ապրիլ ամսվա աշխատանքի տեղեկագրում արված ստորագրությունը չի կատարվել Կանեցյանի կողմից, իսկ թե կատարվել է Լուսինե Վարդանյանի կողմից թե մեկ այլ անձի կողմից, պարզել հնարավոր չէ։ 2013 թվականի հուլիս ամսից մինչև դեկտեմբեր ամիսներն աշխատանքի տեղեկագրում ընդանրապես առկա չեն Լուսինե Վարդանյանի ստորագրությունները։ Այն, որ աշխատավարձերը վճարելու փաստը ըստ նախաքննության հիմք է ընդունվել միայն այն հանգամանքը, որ այդ ամիսներին Բիգլեմոն ընկերության կողմից Վարդանյանի համար կատարվել են սոց. վճարումներ և Կանեցյանի հայտարարությունն այն մասին, որ ինքը առձեռն վճարել է Վարդանյանի աշխատավարձը, սակայն աշխատանքի տեղեկագիրն ստորագրել չի տվել։ Քննության կողմից անտեսվել է այն հանգամանքը, որ Վարդանյանը միչև հունիսը ներառյալ իր աշխատավարձը ստացել է բանկային փոխանցման միջոցով։ Իսկ ըստ Կանեցյանի ՝ հուլիսից-դեկտեմբեր տվել է առձեռն։ Թե ինչն է պատճառ եղել աշխատավարձի վճարման կարգի փոփոխմանը, քննությամբ այդպես էլ պարզված չէ։ Քննությունը հիմք է ընդունել, որպես ապացույց ընդունելուվ Լուսինե Վարդանյանի անունով սոց. վճարների կատարումը։ Սակայն անտեսել է այն հանգամանքը, որ գործող աշխատանքային պայմանագրի դեպքում, հարկային օրենսդրությամբ ընկերությունը պարտավոր է կատարել սոց. վճարները։ Բնականաբար սոց. վճարների կատարման փաստը միանշանակ չի կարող վկայել այն մասին, որ մնացած աշխատավարձը վճարվել է առձեռն։ Աշխատավարձի առձեռն վճարման միակ ապացույցներն ըստ գործող օրենսդրության` կարող են լինել Լուսինե Վարդանյանի կողմից տվյալ ամիսներին աշխատավարձի տեղեկագրերում առկա ստորագրությունները, կամ աշխատավարձն ստանալու վերաբերյալ բանկային փոխանցումները, որոնք տվյալ դեպքում իսպառ բացակայում են։ Չկա հուլիս-դեկտեմբեր տեղեկագրերում ստորագրությունները։Նախաքննության ընթացքում անտեսվել է նաև Դիանա Սիմոնյանի և Իրինա Ալավերդյանի ցուցմունքներն այն մասին, որ և Լուսինե Վարդանյանը և իրենք նույնպես չեն ստացել աշխատավարձերը։ Ըստ պաշտպանի, այս ամենն ապացուցում է այն, որ Լուսինե Վարդանյանի հաղորդման մեջ տված տեղեկություններն ակնհայտ կեղծ և իրականությանը չհամապատասխանող դիտվել չեն կարող։ Սուտ մատնության հանրային վտանգավորությունը դրսևորվում է նրանում, որ այն խաթարում է իրավապահ մարմինների նորմալ գործունեությունը, որոնք հարկադրված են լինում ուժեր ու միջոցներ վատնել չկատարված հանցագործության բացահայտման համար կամ իրականում կատարված հանցագործությունը քննելիս ընթանալ սխալ ուղով: Բացի այդ, եթե սուտ մատնությունը վերաբերվում է կոնկրետ անձի, ապա խախտվում են նրա իրավունքներն ու օրինական շահերը։ Լուսինե Վարդանյանի դեպքում իրավապահ մարմիններն սկսել են նյութերի նախապատրաստումը «Զորավիգ» թերթի հրապարակումից հետո, մինչև Լուսինե Վարդանյանից հաղորդում կորզելն արդեն իսկ նախաքննության մարմինը կատարել է մի շարք գործողություններ, ուղարկվել են ծանուցագրեր, վերցվել են բացատրություն «Զորավիգ» թերթի խմբագրից, գործով ձեռք չի բերվել ոչ մի ապացույց, որ Լուսինե Վարդանյանն ինչ որ կերպ կապ ունի ԶԼՄ-ների հրապարակումների հետ։ Սուտ մատնություն հանցագործության օբյեկտիվ կողմը կարող է դրսևորվել երկու ձեով։ Առաջին անգամ հանցավորը հայտնում է հանցագործության մասին, որը ընդհանրապես չի կատարվել։ Երկրորդ դեպքում հանցագործությունն իրականում կատարված է լինում, բայց ոչ այն անձի կողմից, որին մատնացույց է անում սուտ մատնություն կատարողը։ Երկու դեպքում էլ սուտ մատնություն անելու համար նախաձեռնությունը պետք է պատկանի հանցավորին։ Ըստ բողոքաբերի, Լուսինե Վարդանյանի դեպքում ապացուցված է, որ ոչ ԶԼՄ-ների հրապարակումներում, ոչ էլ հաղորդում տալուց Լ.Վարդանյանը նախաձեռնություն և ակընհայտ դիտավորություն չի ցուցաբերել։ Այլ ընդհակառակը, նախաքննությունն սկսվել է մինչև Լուսինե Վարդանյանի հաղորդում տալը, իսկ հաղորդումը նրանից կորզվել է հորդորների արդյունքում, քանի որ աբսուրդ է կարծել, որ անձն ունենա ակնհայտ դիտավորություն սուտ մատնություն կատարելու, բայց հաղորդման մեջ նշի, որ կասկածում է, որ ստորագրությունը կեղծված է, և չմատնանշի կոնկրետ անձին, ում հանդեպ որ սուտ մատնություն է անում։ Այսինքն, ըստ քրեական գործի փաստական հանգամանքների, բացակայում է սուտ մատնության հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը։ Սուտ մատնության հանցագործության սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ, հանցավորը գիտակցում է, որ իր տրամադրած տեղեկատվությունը կեղծ է, չի համապատասխանում իրականությանը։ Լ.Վարդանյանի դեպքում փորձաքննության եզրակացությամբ ապրիլ ամսվա աշխատավարձի տեղեկագրում ստորագրություն կատարած անձը պարզել հնարավոր չէ, որը որ պետք է դիտվեր նախաքննության կողմից, որպես չփարատված կասկած և մեկնաբանվեր հոգուտ Լ.Վարդանյանի։ Միայն այս հանգամանքը առավել քան բավարար է, որ Լ.Վարդանյանի կողմից հաղորդման մեջ նշված ստորագրությունների կեղծումն ակնհայտ դիտավորությամբ կեղծ տեղեկություն չդիտվի։ Ավելին, Լ.Վարդանյանի դեպքում հաղորդման մեջ վերջինս ստորագրությունների կեղծման փաստի հետ կապված ընդամենը կասկած է հայտնել, այլ ոչ համոզմունք։ Ավելին, սուտ մատնությունն իրենից ներկայացնում է ձևական հանցակազմ և այն ավարտվում է այն պահից, երբ հասցեատերը ստանում է հանցագործության կամ հանցավորի մասին սուտ մատնությունը։ Բողոքաբերի համոզմամբ, քրեական գործի փաստական հանգամանքների վերլուծությունից ակնհայտ է նաև, որ բացակայում է սուտ մատնության հանցակազմի նաև սուբյեկտիվ կողմը։ Անդրադառնալով նախաքննության ընթացքում Լուսինե Վարդանյանի կողմից տրված ցուցմունքներում նկարագրված փաստական հանգամանքներին, նշել է, որ եթե նույնիսկ մի պահ պատկերացնենք, որ Լուսինե Վարդանյանը հարցաքննության ժամանակ է սուտ մատնություն կատարել, ապա նա պետք է պատասխանատվության ենթարկվեր ոչ թե սուտ մատնության, այլ սուտ ցուցմունք տալու համար։ Սակայն Լուսինե Վարդանյանի դեպքում բացակայում է նաև սուտ ցուցմունք տալու հանգամանքը նույնպես, քանի որ նրա ցուցմունքները հաստատվել են և փորձաքննության եզրակացությամբ և գործով անցնող այլ վկաների ցուցմունքներով։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126-րդ, 127-րդ հոդվածների, 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-4-րդ կետերի, 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի, 366-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասի համապատասխան դրույթների մեջբերմամբ, բողոքաբերը փաստել է, որ Դատարանը պարտավոր է քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-3-րդ կետերով և 3-րդ մասով նախատեսված հիմքերից որևէ մեկի առկայության դեպքում տվյալ դատական նիստում կայացնել արդարացման դատավճիռ։ Վկայակոչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 309-րդ հոդվածի 1-ին մասի համապատասխան դրույթների, ինչպես նաև ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ 2007 թվականի մարտի 30-ի թիվ ՎԲ-46/07 որոշումը, նշել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասը քրեական պատասխանատվություն է սահմանում հանցագործության մասին սուտ մատնության համար, եթե անձը գործել է գիտակցելով, որ իր տրամադրած տեղեկատվությունը կեղծ է։ Քննարկվող հանցագործության անմիջական օբյեկտն իրավապահ մարմինների նորմալ գործունեությունն ապահովող հասարակական հարաբերություններն են, իսկ որպես լրացուցիչ օբյեկտ կարող են հանդես գալ քաղաքացիների իրավունքներն ու օրինական շահերն ապահովող հասարակական հարաբերությունները, եթե սուտ մատնությունը վերաբերում է կոնկրետ անձի։ Հանցագործության օբյեկտիվ կողմը կարող է դրսևորվել երկու ձևով։ Առաջին դեպքում հանցավորը հայտնում է հանցագործության մասին, որն ընդհանրապես չի կատարվել, և այս դեպքում պարտադիր չէ, որ հանցավորը մատնանշի նաև կոնկրետ այն անձին, որն իբրև թե կատարել է հանցանքը, թեև կարող է նաև մատնացույց անել կոնկրետ անձի։ Երկրորդ դեպքում հանցագործություն իրականում կատարված է լինում, բայց ոչ այն անձի կողմից, ում մատնացույց է անում սուտ մատնություն կատարողը։ Հանցագործության սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ կամ այլ կերպ ասած՝ հանցավորը գիտակցում է, որ իր տրամադրած տեղեկատվությունը կեղծ է, չի համապատասխանում իրականությանը։ Քրեական գործի նախաքննական մասի նյութերից, մասնավորապես նաև մեղադրական եզրակացությունից (հաղորդմամբ նշված ենթադրյալ հանցագործությունը հերքող որևէ դատավարական որոշման բացակայության պայմաններում) փաստել է, որ մասնավորապես, երբ անձը քրեական գործ հարուցելու իրավասություն ունեցող մարմիններին հանցագործության մասին հաղորդում ներկայացնելուց հետո, եթե հայտնում է, որ իր տրամադրած տեղեկությունը կեղծ է եղել կամ այլ կերպ ասած՝ մտացածին է ու իրականությանը չի համապատասխանում, ապա դա ինքնին բավարար է վերջինիս ՀՀ քրեական օրեևսգրքի 333-րդ հոդվածով քրեական պատասխանատվության ենթարկելու համար։ Այդ կապակցությամբ վճռաբեկ Դատարանն արձանագրել է, որ նման մոտեցումը չի բխում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի, այդ թվում՝ անմեղության կանխավարկածի պահանջներից, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգիրքը վարույթն իրականացնող մարմնից պահանջում է, չխախտելով օրինականության և անմեղության կանխավարկածի սկզբունքների պահանջները, քրեական գործ հարուցելու համար անհրաժեշտ յուրաքանչյուր առիթի առկայության դեպքում կատարել բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննություն՝ պարզելով ինչպես կասկածյալի և մեղադրյալի մեղավորությունը հիմնավորող, այնպես էլ նրան արդարացնող հանգամանքները (Օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի 3-րդ մաս)։ Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ սուտ մատնությունը կատարվում է ուղղակի դիտավորությամբ, նշել է նաև, որ այս հոդվածով անձին քրեական պատասխանատվության ենթարկելու համար անհրաժեշտ է, որ անձը հաղորդում ներկայացնելիս հաստատապես գիտակցի իր կողմից տրված հաղորդման իրականությանը չհամապատասխանելու հանգամանքը, քանի որ հակառակ պարագայում, մասնավորապես, այն դեպքում, երբ անձը ենթադրում է, որ նման հանցագործություն է տեղի ունեցել կամ կատարվել է իր կողմից մատնանշված անձի կողմից, անկախ այն հանգամանքից, թե այդ ենթադրությունը հիմնավոր է եղել, թե՝ ոչ, անձի արարքում հանցակազմը բացակայում է, քանի որ այդ պարագայում առկա չի լինում սուբյեկտիվ կողմը՝ ուղղակի դիտավորությունը։ Հետևաբար, ներկայացված հաղորդման կապակցությամբ բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության իրականացման պահանջի ապահովումը բխում է նախ և առաջ վարույթն իրականացնող մարմնի շահերից, քանի որ գործի բոլոր հանգամանքների բացահայտման դեպքում կարող է ինքնըստինքյան հիմնավորվել նաև անձի արարքում սուբյեկտիվ կողմի առկայությունը՝ կատարած արարքի գիտակցված լինելն ու դրա արդյունքում առաջացող հետևանքների անխուսափելիությունը։ Ըստ բողոքաբերի, Լուսինե Վարդանյանին առաջադրված մեղադրանքի հիմնավորվածությունը պարզելու համար Դատարանը պետք է պարզեր նաև սույն գործով վերոհիշյալ հանգամանքների առկայությունն ու այդ կապակցությամբ գնահատեր մինչդատական վարույթն իրականացնող մարմնի գործողությունների բնույթն ու դրանց արդյունքում ձեռք բերված ապացույցները դրանց՝ մեղադրանքը հիմնավորելու բավարարության աստիճանից։ Այլ կերպ ասած՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-4-րդ կետերով նախատեսված հարցերին պատասխանելու համար Դատարանը նախ և առաջ սույն գործով պետք է պարզի նաև հետևյալ հանգամանքները, մասնավորապես՝ ա) Լուսինե Վարդանյանի կողմից ներկայացված հաղորդման մեջ նշված հանցագործության բնույթն ու դրա հնարավոր քրեաիրավական որակումը, բ) այդ հաղորդման կապակցությամբ մինչդատական վարույթն իրականացնող մարմնի գործողությունների ու դրանց արդյունքում ձեռք բերված ապացույցների բավարարությունը՝ հաղորդմամբ նշված հանցագործության հատկանիշների բացակայությունը հիմնավորելու տեսանկյունից կամ մինչդատական վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից հաղորդման կապակցությամբ բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննություն իրականացնելու օրենսդրական պահանջի ապահովումը, գ) հաղորդման մեջ նշված հանցագործության կապակցությամբ միջազգային պարտավորությունների առկայությունը, նման պարտավորությունների առկայության պարագայում մինչդատական վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից ձեռնարկված գործողությունների ու ձեռք բերված ապացույցների բավարարությունը` ստանձնած միջազգային պարտավորությունների կատարման ապահովման տեսանկյունից, դ) սուտ մատնության վերաբերյալ մինչդատական վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննություն իրականացնելու օրենսդրական պահանջի ապահովումը, ե) կատարված քննության արդյունքում մեղադրանքը հիմնավորելու համար ձեռք բերված ապացույցների բավարարությունը, այդ թվում՝ հաղորդված հանցագործության առկայության վերաբերյալ Լուսինե Վարդանյանի մոտ հիմնավոր ենթադրության բացակայությունը, որը սակայն չի արել։ Անդրադառնալով Լուսինե Վարդանյանի հաղորդման բովանդակությանը, նախաքննության մարմնի կողմից դրան տված իրավական գնահատականին և մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցներին, բողոքաբերը փաստել է, որ դրանցով ոչ մի կերպ չի ապացուցվում Լուսինե Վարդանյանի կողմից սուտ մատնություն կատարելու վերոգրյալ հիմնավորումներով կատարված լինելու հանգամանքը։ Հատկապես Ռաֆայել Կանեցյանի կողմից ներկայացված փորձաքննության եզրակացությունը, որը դրվել է մեղադրանքի հիմքում պետք էր ճանաչել անթույլատրելի ապացույց, քանի որ այն հակասում է նախաքննության մարմնի կողմից նշանակված եզրակացությունից, մասնավորապես` 2013թ. ապրիլ ամսվա աշխատավարձի ցուցակում կատարված Լուսինե Վարդանյանի ստորագրությունը կատարված է Ռ.Վանեցյանի թե Լ.Վարդանյանի կողմից կամ մեկ այլ անձի կողմից` ասել հնարավոր չէ։ Փաստել է, որ Լ.Վարդանյանին առաջադրված մեղադրանքը չի համապատասխանում անհրաժեշտ հստակության պահանջին։ Մեղադրանքի անհստակության պայմաններում էլ առաջ է գալիս անձի պաշտպանության իրավունքի խախտման հարցը։ Մասնավորապես, մեջբերում կատարելով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` 2010 թվականի նոյեմբերի 5-ի թիվ ՏԴ/0115/01/09 որոշումից, բողոք բերած անձը փաստել է, որ քրեական գործի քննության ողջ ընթացքում քրեական հետապնդման մարմինը չի ապահովել պաշտպանության իրավունքի արդյունավետ իրականացումը՝ նրան առաջադրելով վերացական մեղադրանք, ինչն ինքնին Դատարանին բավարար հիմք է տալիս արդարացման դատավճիռ կայացնելու համար, քանի որ քրեական գործի նախաքննությունն իրականացվել է արդարացի քննության սկզբունքի խախտմամբ։ Այսինքն, Լ.Վարդանյանին առաջադրված մեղադրանքն ու մեղադրական եզրակացությամբ քրեական հետապնդման մարմնի կողմից հաստատված ճանաչված հանգամանքներն ինքնին բավարար են արձանագրելու, որ քրեական գործով բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննություն չի իրականացվել, ինչի արդյունքում նույնիսկ քրեական հետապնդման մարմինը չի կարողացել հստակ նշել՝ ինչպես նաև չի կարողացել հստակեցնել նաև դատաքննության ընթացքում, թե ինչ հանցագործության վերաբերյալ է սուտ մատնություն կատարվել ու արդյոք Լ. Վարդանյանի կողմից նրա ստորագրությունները կեղծված եղել են, թե` ոչ, այս հանգամանքները հաստատելու համար Դատարանի հարցերին տալով լղոզված պատասխան, մասնավորապես երկու փորձաքննության եզրակացությունները մեղադրանքի հիմքում դնելու վերաբերյալ, նշելով, որ մեկը մյուսին լրացնում է, և դա այն պարագայում որ իրականում փորձաքննությունները չեն լրացնում մեկը մյուսին, այլ Ռ.Կանեցյանի կողմից ներկայացված փորձաքննությամբ միանշանակ կարծիք է հայտնվել, որ 2013թ. ապրիլ ամսվա աշխատավարձերի ցուցակում ստորագրությունը պատկանում է Լ.Վարդանյանին, իսկ նախաքննության մարմնի կողմից նշանակված փորձաքննությամբ, որը կատարվել է ազատ նմուշների հետ համեմատության կարգով՝ արվել է եզրակացություն այն մասին, որ 2013թ. ապրիլ ամսվա աշխատավարձի ցուցակում հնարավոր չէ պարզել Ռ.Կանեցյանի թե Լ.Վարդանյանի կողմից է կատարվել ստորագրությունը, թե մեկ այլ անձի կողմից և այս հիմքով գտել է, որ Ռ.Կանեցյանի կողմից ներկայացված փորձաքննության եզրակացությունը պետք է ճանաչել որպես ոչ պատշաճ ապացույց։ Ինչպես նաև զավեշտալի էր մեղադրողի պատասխանը հաղորդման բովանդակությունը մեղադրանքի հիմքում դնելու հանգամանքը, որում հանցակազմ չի պարունակում, մեղադրողի հնչեցրած այն պատասխանը, որ նախաքննության մարմնինը հաղորդումը գնահատել է ցուցմունքների հետ համակցության մեջ։ Այս հանգամանքից ելնելով հաստատապես նշել է, որ մեղադրողը իր վրա վերցրել է պարտականություն գուշակելու և դա դեռ քիչ է, Դատարանն էլ պետք է հավանականության տեսությամբ գնահատական տար, նախաքննության մարմնի կողմից հաղորդման և ցուցմուքների վերաբերյալ համակցության մեջ կատարված ենթադրություններին, չնայած որ Դատարանի կողմից հենց այդպես էլ արվել է։ Ըստ պաշտպանի, դատարանում մեղադրողի կողմից հնչեցրած պատասխանը միայն բավարար է փաստելու, որ մեղադրանքը չի հիմնավորվել կոնկրետ փաստերի վրա, այլ այն կազմվել է մոտավորապես, և նման հանգամանքներում մեղադրանքը ուղղակի չի կարող հիմանվորված լինել։ Այսպիսով, բողոքաբերի համոզմամբ, մեղադրողի կողմից անտեսվել է և Դատարանն էլ հաստատելով Լ.Վարդանյանի մեղավորությունն անտեսել են ՀՀ Սահմանադրության 24-րդ հոդվածով սահմանված անձի իրավունքները, այն է` յուրաքանչյուր ոք ունի իր կարծիքը պնդելու իրավունք։ Արգելվում է մարդուն հարկադրել հրաժարվել իր կարծիքից կամ փոխել այն։ Վերոգրյալ փաստական հանգամանքներց ելնելով փաստել է, որ Լ.Վարդանյանը մեղադրվում է կարծիք, համոզմունք ունելալու և դրանք պնդելու և իր խախտված իրավունքները վերականգնելու պահանջ ներկայացնելու համար։ Մեղադրական ճառի հիմքում որպես հիմնավորում մեղադրողը հնչեցրել և Դատարանն էլ դատավճռում նշել է այն հանգամանքը, որ Լ.Վարդանյանի անձը բացասական բնութագրող հանգամանքներ են հանցանքի համար չզղջալը և քրեական պատասխանատվությունից խուսափելու համար անթույլատրելի եղանակով պաշտպանություն իրականացնելը, հետաքննության և նախաքննության մարմիններին, դատախազությանն անհիմն զրպարտելը։ Այն հանգամանքների, որ Լ.Վարդանյանն անդրադարձել է իր դատաքննության ընթացքում հնչեցրած ցուցմունքով, հետաքննության, նախաքննության և դատախազության գործողությունների վերաբերյալ, նույն փաստերի վերաբերյալ նաև ներկայացվել է դիմում ՀՀ գլխավոր դատախազին, ՀՀ քննչական կոմիտեի ղեկավարին։ Այլ հարց է, որ նշված փաստական հանգամանքներով քրեական գործ չի հարուցվել։ Մեղադրողի կողմից նման հանգամանքները որպես անձի հասարակության համար վտանգավորության աստիճանը բնութագրող հատկանիշ ներկայացնելը և Դատարանի կողմից այն արձանագրելը և դատավճռի հիմքում դնելը պաշտպանության կողմից դիտարկվել է որպես պատժիչ միջոց, միայն այն բանի համար, որ անձը համարձակվել է նշված մարմինների պատկերը բացահայտելու համար։ Ըստ բողոքաբերի, Լ.Վարդանյանի արարքում բացակայում է դիտավորյալ նախաքննությանը կեղծ տեղեկատվություն հաղորդելու հանգամանքը, քանի որ անձը վստահ է և իր վստահությունը հիմնավորել է բավականին օբյեկտիվ հիմնավորումներով, որ իր ստորագրությունները կեղծված են և շեշտել, որ իր ստորագրությունները առկա են անգամ այն ամիսների աշխատավարձերի ցուցակներում, որոնք ինքն ստացել է բանկային փախանցմամբ և աշխատավարձերի ցուցակներում իր ստորագրության առկայությունն անիմաստ է և ինքը այդ ամիսներին աշխատավարձի ցուցակներում չի ստորագրել։ Վերոգրյալի հիման վրա, բողոքաբերը Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է Դատարանի 2015 թվականի հունիսի 03-ի դատավճիռը բեկանել, ճանաչել ու հռչակել Լուսինե Վարդանյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ։ 4.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջների` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում: Ըստ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջների` վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը ներկայացվում են բացառապես վերաքննիչ բողոքում, և դրանք չեն կարող փոփոխվել և լրացվել գործի դատական քննության ընթացքում: Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 386-րդ հոդվածի պահանջների` վերաքննիչ բողոքի հիման վրա վերաքննիչ դատարանն ստուգում է գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման և քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեական դատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը: Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով մեղադրողի և պաշտպանի վերաքննիչ բողոքները` բողոքների հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում ուսումնասիրելով և վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, գնահատելով ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ստուգելով քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանումը, լսելով վերաքննիչ բողոքների կապակցությամբ կողմերի հիմնավորումներն ու պատասխանները, ներքին համոզմամբ, հանգում է այն հետևության, որ բերված վերաքննիչ բողոքները պետք է մերժել` հետևյալ պատճառաբանությամբ. Քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանն իրեն մեղավոր չի ճանաչել։ Հայտնել է, որ 2014թ. ապրիլի 17-ին իրեն զանգահարել է հետաքննիչ Տիգրանյանը և հրավիրել ոստիկանության բաժին։ Նրան բացատրել է, որ աշխատում է և չի կարող գնալ նրա մոտ, ինչի պատճառով նա ինքն է հանդիպել իրեն ու հարցեր տալուց հետո փորձել է համոզել հաղորդում տալ 2013թ. չստացած աշխատավարձի և աշխատավարձի ցուցակներում կատարված կեղծ ստորագրությունների վերաբերյալ։ Նրան մերժել է՝ ասելով, որ նույն հիմքերով հայց է հարուցելու դատարան։ Չնայած հրաժարվել է բացատրություն տալուց, սա-կայն հետաքննիչն առաջարկել է տալ հաղորդում, որտեղ կնշվի, որ ինքը նույն հիմքով դիմելու է դատարան, որպեսզի իրեն չանհանգստացնեն։ Համաձայնվելով՝ հաղորդում է տվել, որտեղ բառացի նշել է, որ «Բիգլեմոն» կայքի կողմից իրեն չի վճարվել 2013թ. մի քանի ամիսների աշխատավարձը, և որ իր կարծիքով կեղծվել է իր ստորագրությունը։ Հաջորդ օրը՝ առավոտյան, իրեն զանգահարել է հետաքննիչ Տիգրանյանը և ասել, որ վերահսկող դատախազը զայրացած է հաղորդման տեքստի համար։ Երկու ժամ անց իր ամուսինն ու Տիգրանյանը եկել են իրենց բնակարան, ամուսինն ասել է, որ հանդիպել է հսկող դատախազի հետ, ընդհանուր հայտարարի են եկել, որ այնուամենայնիվ պետք է գործ հարուցվի։ Հետաքննիչի թելադրանքով նոր բացատրություն է տվել, որից հետո հարուցվել է քրեական գործ, և վարույթը տեղափոխվել է քննիչի մոտ։ Քննության ընթացքում ինքը տեսաերիզներ և կարճ հաղորդագրություններ է ներկայացրել, որոնցով ապացուցվում է, որ Օկսանան և Կանեցյանը ճիշտ ցուցմունքներ չեն տվել։ Սակայն ներկայացված փաստերը պատշաճ չեն գնահատվել, իսկ գործի նյութերն ստանալուց հետո տեսել է, որ իր ներկայացրած փաստերից որոշ բաներ չկան։ Այն, որ քննության ընթացքում ապացույցները ճիշտ չեն գնահատվել և իրեն անհիմն մեղադրանք է առաջադրվել, վկայում է այն հանգամանքը, որ փորձագիտական եզրակացության մեջ նշված է, որ աշխատավարձի ցուցակներում առկա են ստորագրություններ, որոնց կատարողի ինքնությունը հնարավոր չէ պարզել։ Եթե նպատակ ունենար կատարելու սուտ մատնություն, ապա հաղորդում տալուց հետո չէր հրաժարվի բացատրություն տալուց և իր հաղորդման մեջ չէր նշի, որ իր կարծիքով է իր ստորագրությունը կեղծված, այլ կպնդեր այն։ Իրեն հետաքննիչ Տիգրանյանը և վերահսկող դատախազն են ուղղորդել ու ստիպել, որ հաղորդում տա։ 2012թ. հոկտեմբեր ամսին ծանոթանալով Օկսանա Լոբախինայի հետ, հարցազրույցից հետո աշխատանքի է ընդունվել «Քեյ Ար Ջի Ինվեստ» ՍՊ ընկերության «Բիգլեմոն» ինտերնետային գովազդային կայքում։ Իր ամսեկան աշխատավարձը կազմել է 35.000 ՀՀ դրամ, սակայն պայմանավորվածության համաձայն՝ պետք է ստանար նաև իր կողմից առաջարկված ինտերնետային վաճառքից ստացված գումարի 20 տոկոսը, որի հաշվարկը պետք է կատարվեր մոտ 6 ամիս անց, քանի որ կայքը նոր է սկսած եղել գործել։ Հատուկ ծրագրի միջոցով 6 ամիս անց` 2013թ. ապրիլին, հաշվարկ է կատարել և պարզել, որ իր տոկոսային գումարն ապրիլի դրությամբ կազմում է 1 մլն 500.000 ՀՀ դրամ։ Այդ մասին ասել է Օ.Լոբախինային, ով պատճառաբանելով, որ մինչև իր աշխատանքի ընդունվելը կայքը վնասով է աշխատել՝ խնդրել է սպասել մինչև կայքը կսկսի ավելի լավ աշխատել և խոստացել է վճարել, երբ տոկոսների լուրջ գումար կկուտակվի։ Քանի որ ընկերացած է եղել նրա հետ, համաձայնվել է նրա առաջարկին։ Մինչև 2013թ. հունիս ամիսը ներառյալ ստացել է իր աշխատավարձը՝ ամսեկան 35.000 դրամը, սակայն դրանից հետո Օ.Լոբախինան սկսել է չվճարել իրեն, թեև ընկերությունը բավականին ծաղկել է և իրեն շատ հեշտությամբ կարող էին վճարել և աշխատավարձը և տոկոսային վճարները։ Իր հարցին նա պատասխանել է, որ պետք է սպասի։ Չստացած գումարների մասին զրուցել է ընկերության տնօրեն Ռ.Կանեցյանի հետ, ով խոստացել է դրանք վճարել մինչև նոր տարի, սակայն չի կատարել խոստումը։ Դրանից հետո դիմում է գրել, ազատվել աշխատանքից ու դիմել աշխատանքի տեսչություն, որտեղ հարուցվել է վարույթ և սկսվել է իր դիմումի քննությունը։ Վարույթի ընթացքը լուսաբանվել է մամուլի կողմից, սակայն անձամբ հարցազրույց չի տվել։ Իր նախաքննական ցուցմունքներում նշել է, որ աշխատավարձի ցուցակներում կեղծված են ստորագրություններ, որոնք պետք չէր կեղծել, քանի որ ստացել է այդ ամիսների աշ-խատավարձը։ Կեղծված ստորագրությունների մասին իմացել է աշխատանքի տեսչության նիստի ժամանակ, քանի որ ինքը շատ տգեղ է գրում, իսկ ստորագրություններն արված են եղել շատ գեղեցիկ։ Ցուցմունք տալիս ձեռքի տակ բլանկներ չի ունցել, հստակ ամիսները չի հիշել և քննիչի ասելով ամիսները մոտավոր է նշել, սակայն պնդել է, որ աշխատավարձ ստացել է 2012թ. դեկտեմբեր ամսից մինչև 2013թ. հունիս ամիսը, իր ստորագրությունը կեղծվել է 2013թ. ապրիլ ամսին, իսկ մյուս ամիսների վերաբերյալ կասկածներ ունի՝ 2013թ. հունվար ամսի ստորագրությունը կարծես իրենն է, կասկածում է նաև հունիս ամսվա ստորագրությանը։ Նախաքննության ընթացքում առերես հարցաքննվել է Օ.Լոբախինայի և Ռ.Կանեցյանի հետ, և քննիչը իրեն չի ուղղորդել ու չի ստիպել ինչ-որ բան գրել։ Վկա՝ «Քեյ Ար Ջի Ինվեստ» ՍՊ ընկերության տնօրեն Ռաֆայել Կանեցյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ապրանքների և ծառայություների մատուցման «Բիգլեմոն» ինտերնետային գովազդային կայքը պատկանում է իր ընկերությանը, որտեղ աշխատել է ամբաստանյալն ու ստացել աշխատավարձ, որը նրան վճարել է առձեռն, որի համար նա ստորագրել է ցուցակում, կամ փոխանցումով, որի դեպքում ստորագրության կարիք չկա։ Երբեք չի եղել դեպք, որ ինքը նրա փոխարեն ստանա նրա աշխատավարձը։ Աշխատանքի համար՝ բացի սահմանված աշխատավարձից, որևէ այլ վճար նախատեսված չի եղել, աշախատավարձից բացի վճարման վերաբերյալ պայմանավորվածություն ամբաստանյալի հետ չի ունե-ցել և չէր էլ կարող ավելի շատ վարձատրել նրան, քանի որ ընկերությունը մեծ շահույթներ չի ունեցել։ Օկսաննա Լոբախինան իր կինն է ու, չնայած նրան լիազորագրեր է տված եղել, սակայն նա չէր կարող աշխատավարձ տալ ամբաստանյալին և որքան որ հայտնի է իրեն՝ չի էլ տվել։ Ամբաստանյալը, մինչև աշխատանքի տեսչություն դիմելը, երբեք իրեն չի բողոքել, որ աշխատավարձ չի ստանում։ Նրա ներկայացրած բողոքն աշխատանքի տեսչությունում մերժվել է, որից հետո նա դիմել է ոստիկանություն։ Հնարավոր է, որ նա ուղղակի սև «փիարով» է զբաղվում, քանի որ նա իր ընկերության նմանատիպ ընկերություն է հիմնել և հանդիսանում է դրա տնօրենը։ Վկա Օկսաննա Լոբախինան ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ամբաստանյալը 2012թ. նոյեմբերից մինչև 2014թ. հունվար ամիսն աշխատել է «Քեյ Ար Ջի» ընկերությունում, որի տնօրենն իր ամուսինն է, ով էլ ամբաստանյալին ընդունել է աշխատանքի։ Ամբաստանյալը երբեք աշխատավարձի ուշացման կամ չստանալու հարցով իրեն չի դիմել, իսկ ամուսինը չէր կարող նրա փոխարեն ստորագրել ու ստանալ նրա աշխատավարձը։ Չնայած այդ ժամանակահատվածում նշված ընկերութունում չի աշխատել, սակայն ամուսնու կողմից տրված լիազորագրերով որոշ գործառույթներ է իրականացրել, և եթե ամբաստանյալն աշխատավարձ չստանար, ապա ինքն այդ մասին կիմանար։ Վկա՝ ՀՀ ոստիկանության Կնետրոնական բաժնի ավագ հետաքննիչ, Արամ Տիգրանյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2014թ. ապրիլի 17-ին ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնում ամբաստանյալից հաղորդում է ընդունել այն մասին, որ «Բիգլեմոն» ընկերությունը նրան աշխատավարձ չի վճարում, իսկ ապրիլի 18-ին նրանից բացատրություն է վերցրել։ Ամբաստանյալին չի պարտադրել հաղորդում տալ և դրա կարիքն ու նպատակն էլ չի ունեցել, քանի որ դրանում նշված հանգամանքների մասին հրապարակումներ են եղել ինտերնետային կայքերում և թերթերում։ Հաղորդում տալիս ամբաստանյալը ցանկացել է, որ իր նկատմամբ կատարված հանցանքը բացահայտվի։ Ինչպես հաղորդումն ընդունելիս, այնպես էլ բացատրություն վերցնելիս ամբաստանյալի նկատմամբ հոգեբանական ճնշում չի գործադրել, չի ստիպել հաղորդում և բացատրու-թյուն տալ, դրանք նա տվել է իր կամքով։ 2014թ. ապրիլի 18-ին ստացվել է նաև ամբաստանյալի դիմումը, որը նախապատրաստած մյուս նյութերի հետ միասին ուղարկել է քննչական բաժին։ Համաձայն որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված՝ ամբաստանյալ Լ.Վարդանյանից հաղորդում վերցնելու մասին ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի 17.04.2014թ. հ. 007642 արձանագրության՝ Լ.Վարդանյանը, գրավոր նախազգուշացված լինելով սուտ մատնության համար նախատեսված քրեական պատասխանատվության մասին, նույն օրը ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնում գրավոր հաղորդում է տվել այն մասին, որ «Բիգլեմոն» ընկերությունում 2013թ. ամիսներին չի վճարվել աշխատավարձ, իր կարծիքով կեղծվել է աշխատավարձի ցուցակներում իր ստորագրությունը։ Ըստ որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված՝ ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի պետի պաշտոնակատար Ա.Հովհաննիսյանին ուղղված 18.04.2014թ. դիմումի՝ ամբաստանյալը հայտնել է. ««Քեյ Ար Ջի» ՍՊԸ-ն, որը ներկայացնում է «Բիգլեմոն» ընկերությունը, ապրիլից հունիս ընկած ամիսների ժամանակահատվածում կեղծվել են իմ աշխատավարձի ցուցակները և իմ ստորագրությունները։ Ստորագրության կեղծիքները կատարվել են Ռ.Կանեցյանի կամ նրա ցուցումով մեկ այլ անձի կողմից, ինչի արդյունքում ինձ պատճառվել է մոտ 400.000 ՀՀ դրամի վնաս՝ որպես չվճարված աշխատավարձ։ Ես բողոքում եմ նշված ընկերության դեմ, տնօրեն Ռ.Կանեցյանի, ցանկանում եմ քրեական գործի հարու-ցում, որպեսզի կեղծարարները ենթարկվեն պատասխանատվության»։ Համաձայն որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված՝ ՀՀ փորձաքննությունների ազգային բյուրոյի դատաձեռագրաբանական փորձաքննության 30.04.2014թ. թիվ 14-0677Պ եզրակացության` փորձաքննությանը ներկայացված՝ 2013թ. փետրվար, մարտ ամիսների աշխատավարձի ցուցակների, 2013թ. ապրիլ, մայիս, հունիս ամիսների համապատասխանաբար թիվ 4, թիվ 05, թիվ 06 աշխատավարձի տեղեկագրերի աջ մասերում «Վարդանյան Լուսինե» կամ «Վարդանյան Լուսինե Գագիկի» տպագիր գրառումների դիմաց և «Ծանոթացա» տպագիր գրառումների տակ տեղավորված ստորագրությունները կատարվել են Լուսինե Վարդանյանի կողմից։ Ըստ դատաձեռագրաբանական փորձաքննության 30.06.2014թ. հմ. 23801401 եզրակացության` 2012թ. նոյեմբեր, դեկտեմբեր ամիսների, 2013թ. հունվար, փետրվար, մարտ, մայիս, հունիս ամիսների աշխատավարձի տեղեկագրերում «Վարդանյան Լուսինե Գագիկի» կամ «Լուսինե Վարդանյան» բառերի դիմաց «Ծանոթացա» սյունակում տեղավորված ստորագրությունները կատարվել են Լուսինե Վարդանյանի կողմից։ Լուսինե Վարդանյանի, թե մեկ այլ անձի կողմից է կատարված եղել փորձաքննությանը տրամադրված «Քեյ Ար Ջի Ինվեստ» ՍՊ ընկերության 2013թ. ապրիլ ամսվա աշխատավարձի տեղեկագրում «Վարդանյան Լուսինե Գագիկի» կամ «Լուսինե Վարդանյան» բառերի դիմաց «Ծանոթացա» սյունակում տեղավորված ստորագրությունը՝ պարզել հնարավոր չէ։ Փորձաքննությանը տրամադրված «Քեյ Ար Ջի Ինվեստ» ՍՊ ընկերության 2013թ. ապ-րիլ ամսվա աշխատավարձի տեղեկագրում «Վարդանյան Լուսինե Գագիկի» կամ «Լուսինե Վարդանյան» բառերի դիմաց «Ծանոթացա» սյունակում տեղավորված ստորագրությունը, հավանաբար, չի կատարվել Ռաֆայել Կանեցյանի կողմից, այլ կատարվել է մեկ այլ անձի կողմից։ Համաձայն 2012թ. նոյեմբեր, դեկտեմբեր ամիսների, 2013թ. հունվար, փետրվար, մարտ, ապրիլ մայիս, հունիս ամիսների աշխատավարձի տեղեկագրերի և ցուցակների՝ «Վարդանյան Լուսինե Գագիկի» կամ «Լուսինե Վարդանյան» բառերի դիմաց առկա են աշխատավարձի չափի մասին նշումներ և ստորագրություններ։ Դատարանը, վերլուծելով ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքն ու համակցության մեջ գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման վրա ձևավորված համոզմամբ հանգել է հետևության, որ սույն քրեական գործին վերաբերվող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ հաստատվում է, որ ամբաստանյալը կատարել է հանցագործության մասին սուտ մատնություն՝ գիտակցելով, որ իր տրամադրած տեղեկատվությունը կեղծ է, անձամբ, ուղղակի դիտավորությամբ հանցագործության կատարման փաստի մասին իրականությանը չհամապատասխանող հաղորդում է տվել ու նույնաբովանդակ դիմում է ներկայացրել ոստիկանություն, այսինքն՝ կատարել է հանցագործություն՝ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որով և նա պետք է պատասխանատվության ենթարկվի։ Միաժամանակ, Դատարանը գտել է, որ քրեական գործի` Դատարանի կողմից գնահատված ապացույցները ձեռք են բերվել քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանմամբ։ Անդրադառնալով ամբաստանյալի հիշյալ պատճառաբանություններին՝ Դատարանը գտել է, որ դրանք դատաքննությամբ չեն հաստատվել և հերքվում են Դատարանի կողմից որպես արժանահավատ գնահատվող՝ սույն դատավճռի «Ապացույցների հետազոտում և գնահատում» մասում շարադրված վկաների ցուցմունքներով և մյուս գրավոր ապացույցներով։ Միաժամանակ, Դատարանը գտել է, որ վերոհիշյալ պատճառաբանություններով ամբաստանյալը ցանկանում է խուսափել կատարած հանցագործության համար պատասխանատվությունից և պատժից։ Դատարանն արձանագրել է, որ դատաքննությամբ նույնպես ամբաստանյալը պնդել է, որ կատարվել է իր ստորագրության կեղծում և չի ստացել որոշ ամիսների իր աշխատավարձը։ Վերը նշված պատճառաբանություններով Դատարանը գտել է, որ անհիմն են հանցակազմ չլինելու հիմքով ամբաստանյալին արդարացնելու վերաբերյալ պաշտպանի միջնորդությունն ու դրա հիմավորումները։ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Դատարանի եզրահանգումներն այն մասին, որ ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանը կատարել է հանցավոր արարք` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով, հիմնավոր են, բխում են ինչպես գործող օրենսդրության պահանջներից, այնպես էլ գործի փաստական հանգամանքներից ու տվյալներից: Վերաքննիչ դատարանը վերլուծության և գնահատության ենթարկելով քրեական գործով ձեռք բերված, գործի դատաքննության ընթացքում հետազոտված և սույն որոշման մեջ շարադրված ապացույցներն իրենց համակցությամբ, հանգում է այն հետևության, որ Դատարանն ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով վերագրվող հանցավոր արարքի որակման առումով հիմնավոր հետևության հանգելու համար, անհրաժեշտ և բավարար վերլուծության և գնահատման է ենթարկել գործի լուծման համար անհրաժեշտ բացահայտման ենթակա հանգամանքները, որի արդյունքում ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանի հանցավոր արարքին տրվել է ճիշտ քրեաիրավական գնահատական և կիրառվել է քրեական օրենքի այն նորմը, որը ենթակա է եղել կիրառման, ուստի սույն քրեական գործի շրջանակներում ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանի նկատմամբ արդարացման դատական ակտ կայացնելու հիմքեր չկան, հետևաբար պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել: Անդրադառնալով ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանի նկատմամբ նշանակված պատժի հարցին և այդ առթիվ մեղադրողի վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանություններին, Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել հետևյալը. Սույն գործով կայացված դատական ակտի ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ Դատարանն ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, պատժի տեսակն ու չափը որոշելիս, հաշվի է առել ինչպես նրա կատարած հանցագործության բնույթը, հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և հետևանքները, այնպես էլ նրա անձը բնութագրող տվյալներն ու պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները։ Որպես ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ, Դատարանը հաշվի է առել, որ նա առաջին անգամ է դատապարտվում և խնամքին ունի մինչև 14 տարեկան և անչափահաս երկու երեխա։ Ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ Դատարանը չի արձանագրել: Դատարանը, հաշվի առնելով ամբաստանյալի անձն ու նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող վերոգրյալ հանգամանքները, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունն ու ելնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված արդարության, պատասխանատվության անհատականացման ու պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից, հանգել է հետևության, որ նա պետք է դատապարտվի տուգանքի, նկատի ունենալով, որ նրա ուղղվելը հնարավոր է առանց նրան հասարակությունից մեկուսացնելու, և որ նշված պատիժն անհրաժեշտ ու բավարար է նաև սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և նրա կողմից նոր հանցագործությունների կատարումը կանխելու համար։ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Դատարանն ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված իր հայեցողության շրջանակներում ղեկավարվելով պատժի նշանակման օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներով, բավարար չափով հաշվի առնելով ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով կատարված հանացագործության բնույթը, վտանգավորության և ծանրության աստիճանը, վերջինիս անձը բնութագրող տվյալները, նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայության պայմաններում ամբաստանյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայի շրջանակներում նշանակել է արդարացի և համաչափ պատիժ, որը կարող է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները, ուստի դատական ակտն ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով` խստացման առումով բեկանելու կամ փոփոխելու հիմքեր չկան, հետևաբար մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը ենթակա է մերժման: Միևնույն ժամանակ, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ գործը քննելիս և լուծելիս Դատարանի կողմից քրեադատավարական իրավունքի այնպիսի էական խախտումներ, որոնք ազդել, կամ կարող էին ազդել սույն գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա` թույլ չեն տրվել: Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ սույն գործի շրջանակներում Դատարանի կողմից կայացվել է գործն ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտ, ուստի այն պետք է թողնել օրինական ուժի մեջ: Անդրադառնալով ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցին, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ այն հիմնավոր է և պետք է թողնել անփոփոխ։ Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ հոդվածներով, Վերաքննիչ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015 թվականի հունիսի 03-ի դատավճիռը, քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Լուսինե Գագիկի Վարդանյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով, թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ բերված վերաքննիչ բողոքները` մերժել: Ամբաստանյալ Լուսինե Վարդանյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ` մինչև սույն որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելը: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան՝ այն հրապարակելու պահից մեկամսյա ժամկետում։ ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ Ա. ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 03-08-2015 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 08-09-2015 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 250, 155, 85, 94 |
| Գործին կից նյութեր | Լ Վարդանյանի անձնագիրը |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 08-09-2015 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 250, 155, 85, 94 |
| Գործին կից նյութերը | Լ Վարդանյանի անձնագիրը |
| Ուր | Վճռաբեկ |
| Գրության համարը | Ե-18627/15 |
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0018/01/15
Վճռաբեկ
Ստացվել է վճռաբեկ բողոք
| Բողոքի ստացման ամսաթիվ | 08-09-2015 |
|---|---|
| Բողոք բերող անձինք | Ամբաստանյալի պաշտպան |
| Բողոք բերող անձինք | |
| Անուն | Սուսաննա |
| Ազգանուն | Սարգսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Լրացուցիչ ինֆորմացիա | ամբաստանյալ` Լուսինե Գագիկի Վարդանյան |
| Չափահաս | Այո |
| Բողոքը ստացվել է | Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ |
Գործը ստացվել է վճռաբեկ դատարան
| Գործի առաքման ամսաթիվը | 08-09-2015 |
|---|---|
| Գրության համարը | Ե-18627 |
| Գործի ստացման ամսաթիվը | 17-09-2015 |
| Քրեական գործի հատորներ /փաստաթղթեր/ | 4 հատոր, կից` Լ.Վարդանյանի անձնագիրը |
| Գործի համարը | ԵԿԴ/0018/01/15 |
| Գործը ստացվել է | Քրեական վերաքննիչ |
| Պատասխանատվության ենթարկվածների թիվը | 1 |
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 17-09-2015 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Դավիթ |
| Ազգանուն | Ավետիսյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Սերժիկ |
| Ազգանուն | Ավետիսյան |
Բողոքը վերադարձվել է թերությունները վերացնելու համար
| Ամսաթիվ | 16-10-2015 |
|---|---|
| Ժամկետ | 15 օր |
| Որոշման եզրափակիչ մաս | ԵԿԴ/0018/01/15 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՎՃՌԱԲԵԿ ԲՈՂՈՔԸ ՎԵՐԱԴԱՐՁՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 16 հոկտեմբերի 2015 թվական ք.Երևան ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան), նախագահությամբ Դ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ մասնակցությամբ դատավորներ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ քննարկելով ամբաստանյալ Լուսինե Գագիկի Վարդանյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2015 թվականի օգոստոսի 3-ի որոշման դեմ Լ.Վարդանյանի պաշտպան Ս.Սարգսյանի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Բողոքաբերը փաստարկել է, որ բողոքը պետք է վարույթ ընդունվի, քանի որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով սահմանված հիմքը, այն է` բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի միատեսակ կիրառության համար։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 407-րդ հոդվածի 2.2-րդ մասի համաձայն` «Վճռաբեկ բողոքը սույն օրենսգրքի 414.2 հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի հիմքով ներկայացնելու դեպքում բողոքը բերած անձը պետք է հիմնավորի, որ դրա վերաբերյալ վճռաբեկ դատարանի որոշումը կնպաստի օրենքի միատեսակ կիրառության ապահովմանը, մասնավորապես վճռաբեկ բողոքում հիմնավորելով, որ` 1) տարբեր գործերով ստորադաս դատարանների առնվազն երկու դատական ակտում միևնույն նորմը կիրառվել է հակասական մեկնաբանությամբ` կցելով այդ դատական ակտերը և մեջբերելով դրանց հակասող մասերը` կատարելով համեմատական վերլուծություն` բողոքարկվող դատական ակտի և նույնանման փաստական հանգամանքներով մեկ այլ գործով ստորադաս դատարանի դատական ակտի միևնույն նորմի` իրար հակասող մեկնաբանության վերաբերյալ. 2) բողոքարկվող դատական ակտում որևէ նորմի մեկնաբանությունը հակասում է Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրական դատարանի որոշման եզրափակիչ մասում բացահայտված` տվյալ նորմի սահմանադրաիրավական բովանդակությանը` կցելով Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրական դատարանի որոշումը և մեջբերելով ստորադաս դատարանի դատական ակտի այն մասը, որը հակասում է Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրական դատարանի որոշման եզրափակիչ մասին, կատարելով համեմատական վերլուծություն` բողոքարկվող դատական ակտի և Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրական դատարանի որոշման եզրափակիչ մասի միջև առկա հակասության վերաբերյալ. 3) բողոքարկվող դատական ակտում որևէ նորմի մեկնաբանությունը հակասում է Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի որոշման մեջ տվյալ նորմին տրված մեկնաբանությանը` կցելով այդ դատական ակտերը և մեջբերելով դրանց հակասող մասերը, կատարելով համեմատական վերլուծություն` բողոքարկվող դատական ակտի և որոշակի փաստական հանգամանքներ ունեցող գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի դատական ակտի հակասության վերաբերյալ. 4) բողոքարկվող դատական ակտում որևէ նորմի մեկնաբանությունը հակասում է Հայաստանի Հանրապետության վճռաբեկ դատարանի որոշման մեջ տվյալ նորմին տրված մեկնաբանությանը` կցելով այդ դատական ակտերը և մեջբերելով դրանց հակասող մասերը, կատարելով համեմատական վերլուծություն` բողոքարկվող դատական ակտի և նույնանման փաստական հանգամանքներ ունեցող գործով Հայաստանի Հանրապետության վճռաբեկ դատարանի դատական ակտի միջև առկա հակասության վերաբերյալ. 5) բողոքարկվող դատական ակտի կապակցությամբ առկա է իրավունքի զարգացման խնդիր»։ Մինչդեռ բողոք բերած անձի կողմից ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 407-րդ հոդվածի 2.2-րդ մասի պահանջները չեն պահպանվել։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 407-րդ հոդվածի 21-րդ մասի համաձայն` «Բողոքին կցվում են բողոքի պատճենը« գործը քննած դատարան և դատավարության մասնակիցներին (…) ուղարկված լինելը հավաստող փաստաթղթերը»։ Մինչդեռ վճռաբեկ բողոքի ուսումնասիրությունից երևում է, որ բողոք բերած անձը բողոքին չի կցել բողոքի պատճենը դատախազին ուղարկված լինելը հավաստող փաստաթուղթը։ Հետևաբար ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 407-րդ հոդվածի 21-րդ մասի պահանջը նույնպես պահպանված չէ։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.1-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վճռաբեկ բողոքը վերադարձվում է, եթե այն չի համապատասխանում նույն օրենսգրքի 407-րդ հոդվածի պահանջներին։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ Վճռաբեկ դատարանը բողոքը վերադարձնելու մասին որոշմամբ սահմանում է մինչև մեկամսյա ժամկետ՝ ձևական սխալները շտկելու և վճռաբեկ բողոքը կրկին ներկայացնելու համար։ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի հիման վրա բողոք բերած անձին պետք է տրամադրել 15-օրյա ժամկետ՝ սույն որոշմամբ արձանագրված ձևական սխալները շտկելու և վճռաբեկ բողոքը կրկին ներկայացնելու համար։ Հաշվի առնելով վերոշարադրյալ հիմնավորումները և ղեկավարվելով ՀՀ Սահմանադրության 92-րդ հոդվածով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.1-րդ հոդվածի 1-ին և 4-րդ մասերով` Վճռաբեկ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ամբաստանյալ Լուսինե Գագիկի Վարդանյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2015 թվականի օգոստոսի 3-ի որոշման դեմ Լ.Վարդանյանի պաշտպան Ս.Սարգսյանի վճռաբեկ բողոքը վերադարձնել։ Վճռաբեկ բողոքի ձևական սխալները շտկելու և այն կրկին ներկայացնելու համար սահմանել 15-օրյա ժամկետ` սույն որոշումը ստանալու պահից։ Սահմանված ժամկետում բողոքը չներկայացնելու դեպքում այն համարվում է չտրված։ Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացման պահից, վերջնական է և ենթակա չէ բողոքարկման։ Նախագահող՝ Դ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Դատավորներ` Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ |
Սահմանված ժամկետում կրկին ներկայացվել է բողոք
| Բողոքի ներկայացման ամսաթիվը | 30-11-2015 |
|---|---|
| Բողոք բերող անձինք | |
| Անուն | Սուսաննա |
| Ազգանուն | Սարգսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
Բողոքը թողնվել է առանց քննության
| Ամսաթիվ | 21-12-2015 |
|---|---|
| Հոդվածը | |
| Հիմքը | Վճռաբեկ բողոքը ժամկետանց էր |
| Որոշման բովանդակությունը | ԵԿԴ/0018/01/15 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՎՃՌԱԲԵԿ ԲՈՂՈՔՆ ԱՌԱՆՑ ՔՆՆՈՒԹՅԱՆ ԹՈՂՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 21 դեկտեմբերի 2015 թվական ք.Երևան ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան), նախագահությամբ Դ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ մասնակցությամբ դատավորներ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆԻ քննարկելով ամբաստանյալ Լուսինե Գագիկի Վարդանյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2015 թվականի օգոստոսի 3-ի որոշման դեմ Լ.Վարդանյանի պաշտպան Ս.Սարգսյանի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հարցը` պարզեց, որ այն պետք է թողնել առանց քննության հետևյալ պատճառաբանությամբ։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետի համաձայն՝ այն դեպքում, երբ վճռաբեկ բողոքը բերվել է սահմանված ժամկետը լրանալուց հետո« և բաց թողնված ժամկետը վերականգնելու մասին միջնորդությունը բացակայում է կամ մերժվել է, վճռաբեկ դատարանի որոշմամբ այն թողնվում է առանց քննության։ Գործի նյութերից երևում է, որ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2015 թվականի օգոստոսի 3-ի որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք է բերել ամբաստանյալ Լ.Վարդանյանի պաշտպան Ս.Սարգսյանը։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 407-րդ հոդվածի պահանջներին չհամապատասխանելու պատճառաբանությանբ Վճռաբեկ դատարանը 2015 թվականի հոկտեմբերի 16-ի որոշմամբ վճռաբեկ բողոքը վերադարձրել է` վճռաբեկ բողոքի ձևական սխալները շտկելու և այն կրկին ներկայացնելու համար բողոք բերած անձին տրամադրելով 15-օրյա ժամկետ` որոշումը ստանալու պահից։ Գործի նյութերի և բողոքի ուսումնասիրությունից երևում է, որ պաշտպան Ս.Սարգսյանը Վճռաբեկ դատարանի 2015 թվականի հոկտեմբերի 16-ի որոշման պատճենը ստացել է 2015 թվականի հոկտեմբերի 27-ին։ Կրկին վճռաբեկ բողոք ներկայացնելու 15-օրյա ժամկետը լրանում է 2015 թվականի նոյեմբերի 11-ին, սակայն պաշտպան Ս.Սարգսյանը կրկին վճռաբեկ բողոք է ներկայացրել 2015 թվականի նոյեմբերի 27-ին, այսինքն՝ վճռաբեկ բողոքը բերվել է սահմանված 15-օրյա ժամկետը լրանալուց հետո։ Հետևաբար, ամբաստանյալ Լ.Վարդանյանի պաշտպան Ս.Սարգսյանի վճռաբեկ բողոքը պետք է թողնել առանց քննության։ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.1-րդ հոդվածով` Վճռաբեկ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ամբաստանյալ Լուսինե Գագիկի Վարդանյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2015 թվականի օգոստոսի 3-ի որոշման դեմ Լ.Վարդանյանի պաշտպան Ս.Սարգսյանի վճռաբեկ բողոքը թողնել առանց քննության։ Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացման պահից, վերջնական է և ենթակա չէ բողոքարկման։ Նախագահող՝ Դ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Դատավորներ` Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆ |
Գործի առաքում
| Գործի առաքման ամսաթիվ | 23-12-2015 |
|---|---|
| Դատարան | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ |
| Այլ նշումներ | 4 հատոր` 250, 155, 85, 193, թերթ, կից` Լ.Վարդանյանի անձնագիրը: |