Հիմնական
Գործի համար:
ԵԿԴ/0005/01/15
Վիճակագրական տողի համար :
2.1
Պատասխանող
Արթուր Կչրյան
Արթուր Կչրյան Նշանի
Արթուր Կչրյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Սեվակ Համբարձումյան
Մանուշակ Պետրոսյան
Գրիշա Մելիք-Սարգսյան
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Գագիկ Պողոսյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Սեվակ Համբարձումյան
Մանուշակ Պետրոսյան
Գրիշա Մելիք-Սարգսյան
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Գագիկ Պողոսյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2015-08-25 | 13:30 | 5 | Կայացվել է | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-07-10 | 10:00 | 1 | Կայացել է | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-06-18 | 10:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-05-29 | 10:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-05-12 | 10:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-04-14 | 10:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-03-25 | 10:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-03-06 | 10:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-02-18 | 10:00 | 1 | Կայացել է |
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
ԵԿԴ/0005/01/15
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական
շրջանների ընդհանուր իրավասության
դատարանի դատավճիռը կայացրած դատարանի
կազմը նախագահող դատավոր` Գ.Պողոսյան
ՈՐՈՇՈՒՄ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
25 օգոստոսի 2015թ. ք.Երևան
ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետ`
Վերաքննիչ դատարան/ հետևյալ կազմով`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐª Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Գ.ՄԵԼԻՔ-ՍԱՐԳՍՅԱՆ
Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
քարտուղարությամբª Ս.Ղրջյանի
մասնակցությամբ`
մեղադրող` Ա.Մարգարյանի
պաշտպան ` Ս.Գրիգորյանի
ամբաստանյալ` Ա.Կչրյանի
դռնբաց դատական նիստում գործով մեղադրող, Երևանի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ա.Մարգարյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա վերանայելով Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015թ. հուլիսի 10-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Արթուր Նշանի Կչրյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 131-րդ հոդվածի 1-ին մասով
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. Թիվ 11108714 քրեական գործը հարուցվել է 11.02.2014թ. ՀՀ ոստիկանության Շենգավիթի քննչական բաժնի 2-րդ բաժանմունքի ավագ քննիչ Ա.Կարապետյանի կողմից` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 133-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով և նույն որոշմամբ ընդունվել է վարույթ:
2. ՀՀ ոստիկանության Շենգավիթի քննչական բաժնի 1-ին բաժանմունքի ավագ քննիչ Խ.Նավասարդյանի 28.04.2014թ. որոշմամբ թիվ 11108714 քրեական գործը ընդունվել է վարույթ:
3. ՀՀ ոստիկանության Շենգավիթի քննչական բաժնի ՀԿԳ ավագ քննիչ Լ.Ստեփանյանի 17.06.2014թ. որոշմամբ թիվ 11108714 քրեական գործը ընդունվել է վարույթ:
4. Նախաքննության մարմնի 2015թ. հունվարի 13-ի որոշմամբ Ա.Կչրյանը որպես մեղադրյալ է ներգրավվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 131-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
5. Նախաքննության մարմնի 2015թ. հունվարի 13-ի որոշմամբ մեղադրյալ Ա.Կչրյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել ստորագրություն չհեռանալու մասին:
6. 29.01.2015թ. Ա.Կչրյանի վերաբերյալ քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:
7. Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավոր Գ.Պողոսյանի 30.01.2014թ. որոշմամբ քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արթուր Նշանի Կչրյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 131-րդ հոդվածի 1-ին մասով ընդունվել է վարույթ, իսկ 09.02.2015թ. որոշմամբ` քրեական գործը նշանակվել է դատական քննության:
8. Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015թ. հուլիսի 10-ի դատավճռով Ա.Կչրյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 131-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտվել ազատազրկման 2/երկու/ տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ Ա.Կչրյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել և սահմանվել է փորձաշրջան 2/երկու/ տարի ժամ-կետով։
Ա.Կչրյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
9. Ընդհանուր իրավասության դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ 07.08.2015թ. վերաքննիչ բողոք է բերել գործով մեղադրող, Երևանի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ա.Մարգարյանը:
10. ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանի 13.08.2015թ. որոշմամբ գործով մեղադրող, Երևանի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ա.Մարգարյանի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է Վերաքննիչ դատարանի վարույթ և քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արթուր Նշանի Կչրյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 131-րդ հոդվածի 1-ին մասով` Վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում քննության է նշանակվել 2015թ. օգոստոսի 25-ին:
Գործի փաստական հանգամանքները.
11. Ա.Կչրյանը մեղավոր է ճանաչվել և դատապարտվել այն բանի համար, որ 2013թ. սեպտեմբերի 24-ին, ժամը 22:00-ի սահմաններում իր եղբոր` Անդրանիկ Նշանի Կչրյանի, ընկերոջ` ոմն Ռաֆոյի և քննությամբ չպարզված մի քանի այլ անձանց հետ <<Վազ 2106>> մակնիշի ավտոմեքենայով Երևան քաղաքի Հերացու փողոցով երթևեկելու ընթացքում նկատելով ավտոմեքենայով իրենց հանդիպակաց ուղղությամբ եկող նունե Նշանի Զախարովային, խնդրել է Ա.Կչրյանին շրջադարձ կատարել ու կանգնեցնել ավտոմեքենան: Ա.Կչրյանի կողմից շրջադարձ կատարելուց ու Ն.Զախարովայի վարած ավտոմեքենան Հերացու փողոցի թիվ 2ա շենքի դիմաց կանգնեցնելուց հետո Ա.Կչրյանը, Ն.Զախարովայի նկատմամբ կյանքի և առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնություն գործադրելով` վերջինիս հրելով նստեցրել է նրա վարած <<Մերսեդես>> մակնիշի 35702 համարանիշի ավտոմեքենայի վարորդի կողքի նստատեղին, ինչից հետո փակել է դռների փականներն ու Ն.Զախարովայի կամքին հակառակ բացահայտ առևանգել է վերջինիս և տեղափոխել իրեն պատկանող, Երևան քաղաքի Արտաշիսյան փողոցի 58/18 հասցեում գտնվող ավտոպահեստամասերի վաճառքի խանութ:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
12. Գործով մեղադրող, Երևանի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ա.Մարգարյանը իր բերած վերաքննիչ բողոքում գտնում եմ, որ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Աարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015թ. հուլիսի 10-ի վերոհիշյալ դատավճռով Ա.Կչրյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պատժի կրումից պայմանականորեն ազատելը չի կարող նպաստել պատժի նպատակների իրականացմանը, ուստի և այդ մասով ենթակա է բեկանման և փոփոխման` հետևյալ պատճառաբանությամբ:
Դատարանը պետք է բացահայտի կատարված կոնկրետ հանցանքի առանձնահատուկ հատկանիշները, որոնք կարող են ազդել հանրության համար վտանգավորության աստիճանի վրա /հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը և այլն/։ Դատարանը հանրության համար վտանգավորության բնույթը որոշելու ժամանակ պետք է պարզի և հաշվի առնի նաև պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը հանցանքի կատարման պահին։
Պետք է նշել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 131-րդ հոդվածն ընդգրկված է անձի ազատության դեմ ուղղված հանցագործությունների շարքում և ի դեպ նշված հանցագործության հասարակական վտանգավորության բարձր աստիճանի մասին է խոսում այն հանգամանքը, որ թեև նշված հոդվածի 1-ին մասը միջին ծանրության հանցանք է, բայց ի տարբերություն քրեական օրենսգրքով սահմանված միջին ծանրության հանցանքների, նախատեսում է միայն պատիժ ազատազրկման ձևով։ Նշվածը վկայում է նաև այդ հանցանքը կատարած անձի բարձր հասարարական վտանգավորության մասին։
Առաջին ատյանի դատարանի բողոքարկվող դատավճռի ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ այն հիմնված չէ պատժի արդարացիությունը որոշող չափանիշների վրա, որոնք արտահայտված են նախադեպային որոշումներում և վերը մեջբերված իրավանորմերում։
Քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառումը դատարանի կողմից պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա՝ նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը։
Բողոքարկվող դատավճռում դատարանն արձանագրել է, որ Ա.Կչրյանը զբաղվում է հանրօգուտ աշխատանքով, նրա խնամքին են գտնվում մինչ 14 տարեկան 2 երեխա, չաշխատող կինն ու 2-րդ խմբի հաշմանդամ հայրը, հանցագործության կատարումից հետո անցել է շուրջ 22 ամիս, և ամբաստանյալը որևէ հակաօրինական արարք չի կատարել, նրա կատարած հանցանքը պայմանավորված է եղել տուժողի դրսևորած վարքագծով՝ պարտքի և ավտոմեքենայի չվերադարձմամբ, տուժողին փնտրել ու տարել է իր տարածք պարտքը վերցնելու համար, չմտածելով, որ հանցագործություն է կատարում։
Նախ պետք է նշել, վերը շարադրված, դատարանի կողմից մեղմացնող հանգամանքները որևէ կերպ չեն նվազեցրել ոչ Ա.Կչրյանի, ոչ էլ նրա կողմից կատարած հանցանքի հանրային վտանգավորությունը և բացի այդ, դրանք իրական և պատճառաբանված չեն։
Մեղմացնող դիտված հանրօգուտ աշխատանքով զբաղվելու հետ կապված, դատարանի ուշադրություն է հրավիրում այն հանգամանքի վրա, որ Ա.Կչրյանը հանդիսանում է անհատ ձեռնարկատեր՝ զբաղվում է ավտոմեքենանների մասնատմամբ և վերավաճառքով, այսինքն հետապնդում է շահ և բիզնեսով զբաղվելը երբևէ չի կարող մեկնաբանվել, որ նա եկամուտ ստանալով հանրօգուտ աշխատանք է կատարում։
Դատարանի այն դիտարկմանը, որ դեպքից հետո շուրջ 22 ամիս Ա.Կչրյանը հակաօրինական արարք չի կատարել, պետք է նշել, որ քրեական հետապնդման փուլում անձի կողմից հակաօրինական արարք, մասնավորապես հանցագործություն չկատարելը չի կարող դիտվել որպես պատիժը և պատասխանատվություն մեղմացնող հանգամանք, քանի որ օրինական վարքագիծ դրսևորելն ընդհանրապես և մասնավորապես մեղադրյալի կարգավիճակում, յուրաքանչյուր քաղաքացու պարտականությունն է, որի խախտման համար էլ նախատեսված է քրեական օրենքը։
Դատարանը որպես պատիժը և պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանք հաշվի է առել նաև տուժողի վարքագիծը։ Այս առումով պետք է արձանագրել, որ դատարանի հետևություններն անհիմն են և չպատճառաբանված, քանի որ ամբաստանյալի և տուժողի միջև առկա է եղել քաղաքացիաիրավական՝ գույքային վեճ, որի պայմաններում քրեական օրենսգրքով չթույլատրված արարքի կատարումն անթույլատրելի է։ Դատարանի նման եզրահանգումն անընդունելի է, հակառակ դեպքում ստացվում է, որ եթե անձը պարտքի դիմաց է մեկ ուրիշին առևանգում, խախտում նրա՝ ՀՀ Սահմանադրությամբ ամրագրված անձի ազատ տեղաշարժման իրավունքը, ապա այդ դեպքում հանցանք կատարած անձի և նրա կատարած հանցագործության հանրային վտանգավորությունը նվազում է։
Ինչ վերաբերում է դատարանի այն դիրքորոշմանը, որ անձը չի մտածել, որ իր կատարածը հանցագործություն է, ապա այս առումով հատկանշական է, որ հանցագործության մասին չիմանալն ինչպես չի ազատում քրեական պատասխանատվությունից և պատժից, այնպես էլ չի կարող նվազեցնել, ոչ այդ անձի, ոչ էլ նրա կատարած հանցագործության հասարակական վտանգավորության աստիճանը։
Նշված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է հայտնել Պ.Բայրամյանի վերաբերյալ գործով 2007թ. հունիսի 01-ի ՎԲ-84/07 որոշման մեջ։
Վերոնշյալ որոշման լույսի ներքո դիտարկելով դատավճիռը, դրանում արձանագրված մեղմացնող հանգամանքները, պետք է ընդգծել, որ դատարանի կողմից որպես պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դիտված հանգամանքների մեծ մասն իրական չեն, դրանք ողջամտորեն չեն նվազեցրել Ա.Կչրյանի կամ նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորությունը։
Նման պայմաններում ուղղակի անհնար է հանգել դատարանի այն համոզմանը, որ Արթուր Կչրյանի ուղղվելը հնարավոր է առանց հասարակությունից մեկուսացնելու և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման միջոցով կարելի է հասնել պատժի նպատակներին։
Ամբաստանյալ Արթուր Կչրյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառումը որևէ բացառիկ հանգամանքով պայմանավորված չէ, չի համապատասխանում նրա անձը բնութագրող տսյալներին, նրա կատարած հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին։
Փաստորեն, Ա.Կչրյանի նկատմամբ կիրառված քրեաիրավական ներգործության միջոցը արդարացի չէ, չի համապատասխանում նրա կատարած հանցանքի բնույթին, անհրաժեշտ և բավարար չի կարող լինել սոցիալական արդարությունը վերականգնելու, նրան ուղղելու, ինչպես նաև նմանատիպ հանցագործությունները կանխելու համար։
Այսպիսով, ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից Ա.Կչրյանի նկատմամբ 10.07.2015թ. կայացված դատավճռով թույլ է տրվել դատական սխալ, այն է՝ ճիշտ չի կիրառվել քրեական օրենքը, ինչն էլ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի անհիմն կիրառմամբ հանգեցրել է ամբաստանյալի նկատմամբ անարդարացի պատժի նշանակման:
13. Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ Սահմանադրության 103-րդ հոդվածի 5-րդ կետով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 54-րդ հոդվածի 1-ին մասի 11-րդ կետով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 376-381-րդ հոդվածներով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ, 4-րդ կետերով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 399-րդ հոդվածով, բողոք բերած անձը խնդրում է վերաքննիչ բողոքն ընդունել վարույթ, մասնակիորեն` պատժի մասով, բեկանել և փոփոխել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015թ. հուլիսի 10-ի թիվ ԵԿԴ/0005/01/15 դատավճիռը և ամբաստանյալ Ա.Կչրյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 131-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայի շրջանակներում նշանակել համաչափ պատիժ` առանց ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերանայելով առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը, հանգում է այն հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը բավարարելու, դատավճիռը մասնակիորեն բեկանելու և ամբաստանյալ Ա.Կչրյանի նկատմամբ կիրառված պայմանական դատապարտությունը վերացնելու հիմքեր չկան` հետևյալ պատճառաբանությամբ:
14. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
<<Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
<<Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի համաձայն`
<<1. Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 8-րդ կետի համաձայն`
<<1. Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`
…8/ ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը>>:
15. ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իր կողմից կայացված մի շարք որոշումներում /Վճռաբեկ դատարանի թիվ ՎԲ-124/07, ՎԲ-192/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԼԴ2/0019/01/09 որոշումները և այլն/, այդ թվում նաև Դ.Հովհաննիսյանի վերաբերյալ գործով որոշման մեջ իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ <</.../ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությամբ, վստահությունն առանց ռեալ /իրական/ պատիժ կրելու դատապարտյալի ուղղվելու հնարավորության մասին։
Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։
/.../ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։ Չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը։ Դատարանի կողմից նշանակվող պատժի արդարացիաթյան հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության վտանգավորության աստիճանին ու բնույթին>> /Դավիթ Ռոբերտի Հովհաննիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09 որոշման 11-12-րդ կետերը/։
16. Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Ա.Կչրյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, հաշվի առնելով վերջինիս կատարած հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը/կատարվածը միջին ծանրության հանցագործություն է/, հանցավորի անձը` բնութագրվում է դրական, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դիտելով այն, որ համաձայնվել է մեղադրանքի հետ և անկեղծորեն զղջացել կատարած հանցանքի համար, խնամքի տակ են գտնվում մինչև 14 տարեկան 2 երեխան, չաշխատող կինն ու 2-րդ խմբի հաշմանդամ հայրը, նրա կատարած հանցանքը պայմանավորված է եղել տուժողի դրսևորած վարքագծով՝ պարտքը և վարձով տրված ավտոմեքենան չվերադարձնելու հանգամանքով, տուժողը նրա նկատմամբ որևէ պահանջ չի ներկայացրել, ներել է նրան և խնդրել նրա նկատմամբ մեղմ պատիժ նշանակել, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայության պայմաններում վերջինիս նկատմամբ նշանակել է ազատազրկման ձևով համաչափ պատիժ:
17. Միևնույն ժամանակ, առաջին ատյանի դատարանը պատժի նպատակների իրացվելիության համատեքստում քննարկելով նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Ա.Կչրյանի կողմից կրելու հարցը, հաշվի առնելով գործի հանգամանքները, կատարված արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, ամբաստանյալի անձը բնութագրող, նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող վերոնշյալ հանգամանքների համակցությունը, որոնք էականորեն նվազեցնում են կատարած արարքի` հանրորեն վտանգավորության աստիճանը, հիմնավորված կերպով հանգել է այն հետևության, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու և նրա նկատմամբ պետք է կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը ու պատիժը պայմանականորեն չկիրառել:
18. Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ա.Կչրյանի նկատմամբ պայմանական դատապարտություն կիրառելու միջոցով կարելի է հասնել ՀՀ քրեական օրենգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
19. Վերաքննիչ դատարանը հիմնավորված չի համարում վերաքննիչ բողոքի այն պնդումը, թե <<…մեղմացնող դիտված հանրօգուտ աշխատանքով զբաղվելու հետ կապված դատարանի ուշադրությունն է հրավիրում այն հանգամանքի վրա, որ Ա.Կչրյանը հանդիսանում է անհատ ձեռնարկատեր՝ զբաղվում է ավտոմեքենանների մասնատմամբ և վերավաճառքով, այսինքն հետապնդում է շահ և բիզնեսով զբաղվելը երբևէ չի կարող մեկնաբանվել, որ նա եկամուտ ստանալով` հանրօգուտ աշխատանք է կատարում>>։ Ըստ քրեական գործում առկա ապացույցների` անհատ ձեռնարկատեր հանդիսացող Արթուր Կչրյանը իրոք զբաղվում է հանրօգուտ աշխատանքով, նկատի ունենալով, որ ավտոպահեստամասեր վաճառելով` բավարարում է հասարակության որոշակի շրջանակների պահանջները, բացի այդ, իր գործունեության արդյունքների հիման վրա վճարում է հարկեր, որը նույնպես հետագայում ուղղվում է հասարակության որոշակի կարիքների բավարարմանը:
20. Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գործով մեղադրող, Երևանի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ա.Մարգարյանի վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում հանգում է այն հետևության, որ բերված վերաքննիչ բողոքը բավարարելու, դատավճիռը մասնակիորեն բեկանելու, ամբաստանյալ Ա.Կչրյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը վերացնելու հիմքեր չկան, նկատի ունենալով, որ դատարանը դատավճիռ կայացնելիս թույլ չի տվել նյութական և դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտումներ, որոնք կարող էին հանգեցնել դատական սխալի:
Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ և 394-րդ հոդվածներով, Վերաքննիչ քրեական դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
1. Գործով մեղադրող, Երևանի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ա.Մարգարյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել, իսկ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015թ. հուլիսի 10-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Արթուր Նշանի Կչրյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 131-րդ հոդվածի 1-ին մասով` թողնել օրինական ուժի մեջ:
2. Սույն որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք կարող է բերվել այն հրապարակելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում` ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատին:
Իսկականի հետ ճիշտ է`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
ԵԿԴ/0005/01/15
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական
շրջանների ընդհանուր իրավասության
դատարանի դատավճիռը կայացրած դատարանի
կազմը նախագահող դատավոր` Գ.Պողոսյան
ՈՐՈՇՈՒՄ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
25 օգոստոսի 2015թ. ք.Երևան
ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետ`
Վերաքննիչ դատարան/ հետևյալ կազմով`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐª Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Գ.ՄԵԼԻՔ-ՍԱՐԳՍՅԱՆ
Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
քարտուղարությամբª Ս.Ղրջյանի
մասնակցությամբ`
մեղադրող` Ա.Մարգարյանի
պաշտպան ` Ս.Գրիգորյանի
ամբաստանյալ` Ա.Կչրյանի
դռնբաց դատական նիստում գործով մեղադրող, Երևանի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ա.Մարգարյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա վերանայելով Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015թ. հուլիսի 10-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Արթուր Նշանի Կչրյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 131-րդ հոդվածի 1-ին մասով
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. Թիվ 11108714 քրեական գործը հարուցվել է 11.02.2014թ. ՀՀ ոստիկանության Շենգավիթի քննչական բաժնի 2-րդ բաժանմունքի ավագ քննիչ Ա.Կարապետյանի կողմից` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 133-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով և նույն որոշմամբ ընդունվել է վարույթ:
2. ՀՀ ոստիկանության Շենգավիթի քննչական բաժնի 1-ին բաժանմունքի ավագ քննիչ Խ.Նավասարդյանի 28.04.2014թ. որոշմամբ թիվ 11108714 քրեական գործը ընդունվել է վարույթ:
3. ՀՀ ոստիկանության Շենգավիթի քննչական բաժնի ՀԿԳ ավագ քննիչ Լ.Ստեփանյանի 17.06.2014թ. որոշմամբ թիվ 11108714 քրեական գործը ընդունվել է վարույթ:
4. Նախաքննության մարմնի 2015թ. հունվարի 13-ի որոշմամբ Ա.Կչրյանը որպես մեղադրյալ է ներգրավվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 131-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
5. Նախաքննության մարմնի 2015թ. հունվարի 13-ի որոշմամբ մեղադրյալ Ա.Կչրյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել ստորագրություն չհեռանալու մասին:
6. 29.01.2015թ. Ա.Կչրյանի վերաբերյալ քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:
7. Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավոր Գ.Պողոսյանի 30.01.2014թ. որոշմամբ քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արթուր Նշանի Կչրյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 131-րդ հոդվածի 1-ին մասով ընդունվել է վարույթ, իսկ 09.02.2015թ. որոշմամբ` քրեական գործը նշանակվել է դատական քննության:
8. Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015թ. հուլիսի 10-ի դատավճռով Ա.Կչրյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 131-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտվել ազատազրկման 2/երկու/ տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ Ա.Կչրյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել և սահմանվել է փորձաշրջան 2/երկու/ տարի ժամ-կետով։
Ա.Կչրյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
9. Ընդհանուր իրավասության դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ 07.08.2015թ. վերաքննիչ բողոք է բերել գործով մեղադրող, Երևանի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ա.Մարգարյանը:
10. ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանի 13.08.2015թ. որոշմամբ գործով մեղադրող, Երևանի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ա.Մարգարյանի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է Վերաքննիչ դատարանի վարույթ և քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արթուր Նշանի Կչրյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 131-րդ հոդվածի 1-ին մասով` Վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում քննության է նշանակվել 2015թ. օգոստոսի 25-ին:
Գործի փաստական հանգամանքները.
11. Ա.Կչրյանը մեղավոր է ճանաչվել և դատապարտվել այն բանի համար, որ 2013թ. սեպտեմբերի 24-ին, ժամը 22:00-ի սահմաններում իր եղբոր` Անդրանիկ Նշանի Կչրյանի, ընկերոջ` ոմն Ռաֆոյի և քննությամբ չպարզված մի քանի այլ անձանց հետ <<Վազ 2106>> մակնիշի ավտոմեքենայով Երևան քաղաքի Հերացու փողոցով երթևեկելու ընթացքում նկատելով ավտոմեքենայով իրենց հանդիպակաց ուղղությամբ եկող նունե Նշանի Զախարովային, խնդրել է Ա.Կչրյանին շրջադարձ կատարել ու կանգնեցնել ավտոմեքենան: Ա.Կչրյանի կողմից շրջադարձ կատարելուց ու Ն.Զախարովայի վարած ավտոմեքենան Հերացու փողոցի թիվ 2ա շենքի դիմաց կանգնեցնելուց հետո Ա.Կչրյանը, Ն.Զախարովայի նկատմամբ կյանքի և առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնություն գործադրելով` վերջինիս հրելով նստեցրել է նրա վարած <<Մերսեդես>> մակնիշի 35702 համարանիշի ավտոմեքենայի վարորդի կողքի նստատեղին, ինչից հետո փակել է դռների փականներն ու Ն.Զախարովայի կամքին հակառակ բացահայտ առևանգել է վերջինիս և տեղափոխել իրեն պատկանող, Երևան քաղաքի Արտաշիսյան փողոցի 58/18 հասցեում գտնվող ավտոպահեստամասերի վաճառքի խանութ:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
12. Գործով մեղադրող, Երևանի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ա.Մարգարյանը իր բերած վերաքննիչ բողոքում գտնում եմ, որ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Աարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015թ. հուլիսի 10-ի վերոհիշյալ դատավճռով Ա.Կչրյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պատժի կրումից պայմանականորեն ազատելը չի կարող նպաստել պատժի նպատակների իրականացմանը, ուստի և այդ մասով ենթակա է բեկանման և փոփոխման` հետևյալ պատճառաբանությամբ:
Դատարանը պետք է բացահայտի կատարված կոնկրետ հանցանքի առանձնահատուկ հատկանիշները, որոնք կարող են ազդել հանրության համար վտանգավորության աստիճանի վրա /հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը և այլն/։ Դատարանը հանրության համար վտանգավորության բնույթը որոշելու ժամանակ պետք է պարզի և հաշվի առնի նաև պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը հանցանքի կատարման պահին։
Պետք է նշել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 131-րդ հոդվածն ընդգրկված է անձի ազատության դեմ ուղղված հանցագործությունների շարքում և ի դեպ նշված հանցագործության հասարակական վտանգավորության բարձր աստիճանի մասին է խոսում այն հանգամանքը, որ թեև նշված հոդվածի 1-ին մասը միջին ծանրության հանցանք է, բայց ի տարբերություն քրեական օրենսգրքով սահմանված միջին ծանրության հանցանքների, նախատեսում է միայն պատիժ ազատազրկման ձևով։ Նշվածը վկայում է նաև այդ հանցանքը կատարած անձի բարձր հասարարական վտանգավորության մասին։
Առաջին ատյանի դատարանի բողոքարկվող դատավճռի ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ այն հիմնված չէ պատժի արդարացիությունը որոշող չափանիշների վրա, որոնք արտահայտված են նախադեպային որոշումներում և վերը մեջբերված իրավանորմերում։
Քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառումը դատարանի կողմից պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա՝ նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը։
Բողոքարկվող դատավճռում դատարանն արձանագրել է, որ Ա.Կչրյանը զբաղվում է հանրօգուտ աշխատանքով, նրա խնամքին են գտնվում մինչ 14 տարեկան 2 երեխա, չաշխատող կինն ու 2-րդ խմբի հաշմանդամ հայրը, հանցագործության կատարումից հետո անցել է շուրջ 22 ամիս, և ամբաստանյալը որևէ հակաօրինական արարք չի կատարել, նրա կատարած հանցանքը պայմանավորված է եղել տուժողի դրսևորած վարքագծով՝ պարտքի և ավտոմեքենայի չվերադարձմամբ, տուժողին փնտրել ու տարել է իր տարածք պարտքը վերցնելու համար, չմտածելով, որ հանցագործություն է կատարում։
Նախ պետք է նշել, վերը շարադրված, դատարանի կողմից մեղմացնող հանգամանքները որևէ կերպ չեն նվազեցրել ոչ Ա.Կչրյանի, ոչ էլ նրա կողմից կատարած հանցանքի հանրային վտանգավորությունը և բացի այդ, դրանք իրական և պատճառաբանված չեն։
Մեղմացնող դիտված հանրօգուտ աշխատանքով զբաղվելու հետ կապված, դատարանի ուշադրություն է հրավիրում այն հանգամանքի վրա, որ Ա.Կչրյանը հանդիսանում է անհատ ձեռնարկատեր՝ զբաղվում է ավտոմեքենանների մասնատմամբ և վերավաճառքով, այսինքն հետապնդում է շահ և բիզնեսով զբաղվելը երբևէ չի կարող մեկնաբանվել, որ նա եկամուտ ստանալով հանրօգուտ աշխատանք է կատարում։
Դատարանի այն դիտարկմանը, որ դեպքից հետո շուրջ 22 ամիս Ա.Կչրյանը հակաօրինական արարք չի կատարել, պետք է նշել, որ քրեական հետապնդման փուլում անձի կողմից հակաօրինական արարք, մասնավորապես հանցագործություն չկատարելը չի կարող դիտվել որպես պատիժը և պատասխանատվություն մեղմացնող հանգամանք, քանի որ օրինական վարքագիծ դրսևորելն ընդհանրապես և մասնավորապես մեղադրյալի կարգավիճակում, յուրաքանչյուր քաղաքացու պարտականությունն է, որի խախտման համար էլ նախատեսված է քրեական օրենքը։
Դատարանը որպես պատիժը և պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանք հաշվի է առել նաև տուժողի վարքագիծը։ Այս առումով պետք է արձանագրել, որ դատարանի հետևություններն անհիմն են և չպատճառաբանված, քանի որ ամբաստանյալի և տուժողի միջև առկա է եղել քաղաքացիաիրավական՝ գույքային վեճ, որի պայմաններում քրեական օրենսգրքով չթույլատրված արարքի կատարումն անթույլատրելի է։ Դատարանի նման եզրահանգումն անընդունելի է, հակառակ դեպքում ստացվում է, որ եթե անձը պարտքի դիմաց է մեկ ուրիշին առևանգում, խախտում նրա՝ ՀՀ Սահմանադրությամբ ամրագրված անձի ազատ տեղաշարժման իրավունքը, ապա այդ դեպքում հանցանք կատարած անձի և նրա կատարած հանցագործության հանրային վտանգավորությունը նվազում է։
Ինչ վերաբերում է դատարանի այն դիրքորոշմանը, որ անձը չի մտածել, որ իր կատարածը հանցագործություն է, ապա այս առումով հատկանշական է, որ հանցագործության մասին չիմանալն ինչպես չի ազատում քրեական պատասխանատվությունից և պատժից, այնպես էլ չի կարող նվազեցնել, ոչ այդ անձի, ոչ էլ նրա կատարած հանցագործության հասարակական վտանգավորության աստիճանը։
Նշված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է հայտնել Պ.Բայրամյանի վերաբերյալ գործով 2007թ. հունիսի 01-ի ՎԲ-84/07 որոշման մեջ։
Վերոնշյալ որոշման լույսի ներքո դիտարկելով դատավճիռը, դրանում արձանագրված մեղմացնող հանգամանքները, պետք է ընդգծել, որ դատարանի կողմից որպես պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դիտված հանգամանքների մեծ մասն իրական չեն, դրանք ողջամտորեն չեն նվազեցրել Ա.Կչրյանի կամ նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորությունը։
Նման պայմաններում ուղղակի անհնար է հանգել դատարանի այն համոզմանը, որ Արթուր Կչրյանի ուղղվելը հնարավոր է առանց հասարակությունից մեկուսացնելու և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման միջոցով կարելի է հասնել պատժի նպատակներին։
Ամբաստանյալ Արթուր Կչրյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառումը որևէ բացառիկ հանգամանքով պայմանավորված չէ, չի համապատասխանում նրա անձը բնութագրող տսյալներին, նրա կատարած հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին։
Փաստորեն, Ա.Կչրյանի նկատմամբ կիրառված քրեաիրավական ներգործության միջոցը արդարացի չէ, չի համապատասխանում նրա կատարած հանցանքի բնույթին, անհրաժեշտ և բավարար չի կարող լինել սոցիալական արդարությունը վերականգնելու, նրան ուղղելու, ինչպես նաև նմանատիպ հանցագործությունները կանխելու համար։
Այսպիսով, ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից Ա.Կչրյանի նկատմամբ 10.07.2015թ. կայացված դատավճռով թույլ է տրվել դատական սխալ, այն է՝ ճիշտ չի կիրառվել քրեական օրենքը, ինչն էլ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի անհիմն կիրառմամբ հանգեցրել է ամբաստանյալի նկատմամբ անարդարացի պատժի նշանակման:
13. Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ Սահմանադրության 103-րդ հոդվածի 5-րդ կետով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 54-րդ հոդվածի 1-ին մասի 11-րդ կետով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 376-381-րդ հոդվածներով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ, 4-րդ կետերով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 399-րդ հոդվածով, բողոք բերած անձը խնդրում է վերաքննիչ բողոքն ընդունել վարույթ, մասնակիորեն` պատժի մասով, բեկանել և փոփոխել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015թ. հուլիսի 10-ի թիվ ԵԿԴ/0005/01/15 դատավճիռը և ամբաստանյալ Ա.Կչրյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 131-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայի շրջանակներում նշանակել համաչափ պատիժ` առանց ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերանայելով առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը, հանգում է այն հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը բավարարելու, դատավճիռը մասնակիորեն բեկանելու և ամբաստանյալ Ա.Կչրյանի նկատմամբ կիրառված պայմանական դատապարտությունը վերացնելու հիմքեր չկան` հետևյալ պատճառաբանությամբ:
14. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
<<Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
<<Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի համաձայն`
<<1. Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 8-րդ կետի համաձայն`
<<1. Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`
…8/ ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը>>:
15. ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իր կողմից կայացված մի շարք որոշումներում /Վճռաբեկ դատարանի թիվ ՎԲ-124/07, ՎԲ-192/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԼԴ2/0019/01/09 որոշումները և այլն/, այդ թվում նաև Դ.Հովհաննիսյանի վերաբերյալ գործով որոշման մեջ իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ <</.../ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությամբ, վստահությունն առանց ռեալ /իրական/ պատիժ կրելու դատապարտյալի ուղղվելու հնարավորության մասին։
Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։
/.../ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։ Չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը։ Դատարանի կողմից նշանակվող պատժի արդարացիաթյան հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության վտանգավորության աստիճանին ու բնույթին>> /Դավիթ Ռոբերտի Հովհաննիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09 որոշման 11-12-րդ կետերը/։
16. Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Ա.Կչրյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, հաշվի առնելով վերջինիս կատարած հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը/կատարվածը միջին ծանրության հանցագործություն է/, հանցավորի անձը` բնութագրվում է դրական, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դիտելով այն, որ համաձայնվել է մեղադրանքի հետ և անկեղծորեն զղջացել կատարած հանցանքի համար, խնամքի տակ են գտնվում մինչև 14 տարեկան 2 երեխան, չաշխատող կինն ու 2-րդ խմբի հաշմանդամ հայրը, նրա կատարած հանցանքը պայմանավորված է եղել տուժողի դրսևորած վարքագծով՝ պարտքը և վարձով տրված ավտոմեքենան չվերադարձնելու հանգամանքով, տուժողը նրա նկատմամբ որևէ պահանջ չի ներկայացրել, ներել է նրան և խնդրել նրա նկատմամբ մեղմ պատիժ նշանակել, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայության պայմաններում վերջինիս նկատմամբ նշանակել է ազատազրկման ձևով համաչափ պատիժ:
17. Միևնույն ժամանակ, առաջին ատյանի դատարանը պատժի նպատակների իրացվելիության համատեքստում քննարկելով նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Ա.Կչրյանի կողմից կրելու հարցը, հաշվի առնելով գործի հանգամանքները, կատարված արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, ամբաստանյալի անձը բնութագրող, նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող վերոնշյալ հանգամանքների համակցությունը, որոնք էականորեն նվազեցնում են կատարած արարքի` հանրորեն վտանգավորության աստիճանը, հիմնավորված կերպով հանգել է այն հետևության, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու և նրա նկատմամբ պետք է կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը ու պատիժը պայմանականորեն չկիրառել:
18. Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ա.Կչրյանի նկատմամբ պայմանական դատապարտություն կիրառելու միջոցով կարելի է հասնել ՀՀ քրեական օրենգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
19. Վերաքննիչ դատարանը հիմնավորված չի համարում վերաքննիչ բողոքի այն պնդումը, թե <<…մեղմացնող դիտված հանրօգուտ աշխատանքով զբաղվելու հետ կապված դատարանի ուշադրությունն է հրավիրում այն հանգամանքի վրա, որ Ա.Կչրյանը հանդիսանում է անհատ ձեռնարկատեր՝ զբաղվում է ավտոմեքենանների մասնատմամբ և վերավաճառքով, այսինքն հետապնդում է շահ և բիզնեսով զբաղվելը երբևէ չի կարող մեկնաբանվել, որ նա եկամուտ ստանալով` հանրօգուտ աշխատանք է կատարում>>։ Ըստ քրեական գործում առկա ապացույցների` անհատ ձեռնարկատեր հանդիսացող Արթուր Կչրյանը իրոք զբաղվում է հանրօգուտ աշխատանքով, նկատի ունենալով, որ ավտոպահեստամասեր վաճառելով` բավարարում է հասարակության որոշակի շրջանակների պահանջները, բացի այդ, իր գործունեության արդյունքների հիման վրա վճարում է հարկեր, որը նույնպես հետագայում ուղղվում է հասարակության որոշակի կարիքների բավարարմանը:
20. Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գործով մեղադրող, Երևանի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ա.Մարգարյանի վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում հանգում է այն հետևության, որ բերված վերաքննիչ բողոքը բավարարելու, դատավճիռը մասնակիորեն բեկանելու, ամբաստանյալ Ա.Կչրյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը վերացնելու հիմքեր չկան, նկատի ունենալով, որ դատարանը դատավճիռ կայացնելիս թույլ չի տվել նյութական և դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտումներ, որոնք կարող էին հանգեցնել դատական սխալի:
Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ և 394-րդ հոդվածներով, Վերաքննիչ քրեական դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
1. Գործով մեղադրող, Երևանի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ա.Մարգարյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել, իսկ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015թ. հուլիսի 10-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Արթուր Նշանի Կչրյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 131-րդ հոդվածի 1-ին մասով` թողնել օրինական ուժի մեջ:
2. Սույն որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք կարող է բերվել այն հրապարակելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում` ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատին:
Իսկականի հետ ճիշտ է`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ
ԵԿԴ/0005/01/15
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
10 հուլիսի 2015թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների
ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը`
նախագահությամբ`
դատավոր Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ` Ս.ՄԱՆՈՒԿՅԱՆԻ
Ն.ԹՈՒՄԱՆՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
մեղադրող Ա.ՄԱՐԳԱՐՅԱՆԻ
տուժող Ն.ԶԱԽԱՐՈՎԱՅԻ
ամբաստանյալ Ա.ԿՉՐՅԱՆԻ
պաշտպան Ա.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ
դատարանում` դռնբաց դատական նիստում, քննեց գործն ըստ մեղադրանքի Արթուր Նշանի Կչրյանի՝ ծնված 17.06.1983թ. ք.Երևանում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ամուս-նացած, խնամքին` 4 անձ, միջնակարգ կրթությամբ, առողջ, անհատ ձեռնարկատեր, չդատ-ված, բնակվում է՝ ք.Երևան, Արտաշիսյան փողոց, 49/19ա շենք, բնակարան հ. 9, արգելանքի տակ չէ, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 131-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Ամբաստանյալ Ա.Կչրյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 131-րդ հոդվածի 1-ին մասով մե-ղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա. «2013թ. սեպտեմբերի 24-ին` ժամը 22։00-ի սահմաններում, իր եղբոր՝ Անդրանիկ Նշանի Կչրյանի, ընկերոջ՝ ոմն Ռաֆոյի և քննությամբ չպարզված մի քանի այլ անձանց հետ «Վազ 2106» մակնիշի ավտոմեքենայով Երևան քա-ղաքի Հերացու փողոցով երթևեկելու ընթացքում նկատելով ավտոմեքենայով իրենց հանդի-պակաց ուղղությամբ եկող Նունե Նշանի Զախարովային, խնդրել է Անդրանիկ Կչրյանին շրջադարձ կատարել ու կանգնեցնել ավտոմեքենան։ Անդրանիկ Կչրյանի կողմից շրջադարձ կատարելուց ու Ն.Զախարովայի վարած ավտոմեքենան Հերացու փողոցի թիվ 2ա շենքի դի-մաց կանգնեցնելուց հետո Արթուր Կչրյանը, Ն.Զախարովայի նկատմամբ կյանքի և առող-ջության համար ոչ վտանգավոր բռնություն գործադրելով՝ վերջինիս հրելով նստեցրել է նրա վարած «Մերսեդես» մակնիշի 35LD702 համարանիշի ավտոմեքենայի վարորդի կողքի նըս-տատեղին, ինչից հետո փակել է դռների փականներն ու Ն.Զախարովայի կամքին հակառակ բացահայտ առևանգել է վերջինիս ու տեղափոխել իրեն պատկանող` Երևան քաղաքի Ար-տաշիսյան փողոցի 58/18 հասցեում գտնվող, ավտոպահեստամասերի վաճառքի խանութ»։
Ամբաստանյալ Ա.Կչրյանը՝ մինչև դատաքննությունն սկսվելը, միջնորդեց կիրառել ա-րագացված դատական քննության կարգ ու հայտարարեց, որ միջնորդությունը ներկայաց-նում է կամավոր` իր պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո, առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ, առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մե-ղավոր է ճանաչում և գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնե-լու հետևանքները։
Դատարանի որոշմամբ ամբաստանյալի միջնորդությունը բավարարվել է և դատա-կան քննությունն անցկացվել է արագացված կարգով։
Դատարանը, հաշվի առնելով առաջադրված մեղադրանքի հետ ամբաստանյալի հա-մաձայն լինելու հանգամանքը և հանգելով եզրակացության, որ մեղադրանքը, որի հետ հա-մաձայնվեց ամբաստանյալը, հիմնավորված է ու հաստատվում է քրեական գործով հավաք-ված ապացույցներով, գտնում է, որ ամբաստանյալ Ա.Կչրյանը կատարել է հանցանք` նա-խատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 131-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որով և նա պետք է պա-տասխանատվության ենթարկվի։
Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` պատժի տեսակն ու չափը որոշե-լիս, դատարանը հաշվի է առնում ինչպես նրա կատարած արարքի բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, նպատակն ու շարժառիթը, հանցագործությունը կա-տարելուց հետո նրա վարքագիծը, այնպես էլ արագացված կարգով անցկացված դատա-քննության ընթացքում ուսումնասիրված` նրա անձը բնութագրող տվյալներն ու պատասխա-նատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները։
Որպես ամբաստանյալ Ա.Կչրյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմաց-նող հանգամանքներ` դատարանը հաշվի է առնում, որ նա համաձայնվեց մեղադրանքի հետ և անկեղծորեն զղջաց կատարած հանցանքի համար, նրա խնամքի տակ են գտնվում մինչև 14 տարեկան 2 երեխան, չաշխատող կինն ու 2-րդ խմբի հաշմանդամ հայրը, որևէ պահանջ չներկայացրած տուժողը ներել է նրան և խնդրեց նրա նկատմամբ մեղմ պատիժ նշանակել։
Որպես ամբաստանյալ Ա.Կչրյանի անձը բնութագրող տվյալ՝ դատարանը հաշվի է առ-նում, որ նա բնութագրվում է դրական։
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատական քննությամբ ձեռք չբերվեցին։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը« դա կատարելու հանգամանքներին« հանցավորի անձնավորությանը« անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը« ուղղել պատժի ենթարկված անձին« ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ« որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով« հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով« այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանք-ներով։
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակ-վում է« եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։
Մեջբերված իրավական նորմերը Վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբեր-յալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07« ՎԲ-142/07« ՎԲ-192/07« ՎԲ-201/07« ԵՇԴ/0029/01/08« ԵԿԴ/0042/01/11« ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումնե-րում։ Նշված որոշումներում Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրա-վունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրա-վական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ։ Պատիժն ար-դարացի է« եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը« ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից։ Պատժի արդարության պահանջներից նահան-ջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի« իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են։ Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևա-վորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի« հան-ցավորի անձի« պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա։ Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեա-կան օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահո-վելու անհրաժեշտությունից։
38. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Եթե դատարանը« կալանքի« ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտա-կում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով« հանգում է հետևության« որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու« ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պա-տիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին։
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները« պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։ (...)»։
Մեջբերված քրեաիրավական դրույթը Վճռաբեկ դատարանը վերլուծության է ենթար-կել թիվ ՎԲ-50/07« ՎԲ-139/07« ՎԲ-195/07« ՎԲ-01/08« ԵԿԴ/0034/01/08« ԱՎԴ2/0059/01/08« ԵԱՔԴ/0078/01/09« ԼԴ2/0019/01/09« ՍԴ/0226/01/09« ԳԴ1/0003/01/10« ՍԴ/0085/01/10« ԵԿԴ /0126/01/10« ԵԷԴ/0201/01/11« ԵԱԴԴ/0034/01/12« ԼԴ/0093/01/12« ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում։
Վերոնշյալ որոշումներում Վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորված կայուն նախա-դեպային իրավունքի համաձայն՝ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել« եթե առ-կա է դատարանի համոզվածությունը« վստահությունը« որ ամբաստանյալի ուղղումը հնա-րավոր է առանց իրական պատիժ կրելու։ Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ նման հետե-վության կարելի է հանգել միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հի-ման վրա« որոնք բնութագրում են արարքը« հանցավորի անձը և վկայում են պատի-ժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը փաստել է« որ չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների« այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել« սակայն դատարանը« կոնկրետ գործի հանգամանքների բազմակողմանի« լրիվ և օբյեկտիվ գնահատման հիման վրա« ղեկավար-վելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդ-հանուր սկզբունքներով« ինչպես նաև նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենս-գրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարա-վորությունը« անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս պար-տավոր է հաշվի առնել՝
ա) հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները«
բ) պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և (կամ) ծանրացնող հանգա-մանքները«
գ) հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույ-թը«
դ) հանցագործության կատարման հանգամանքները« եղանակը« գործիքներն ու միջոց-ները«
ե) հանցանք կատարած անձի մեղքի ձևը«
զ) հանցանք կատարած անձի կողմից հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը և այլն։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով 2014 թվականի հոկ-տեմբերի 31-ին կայացրած որոշմամբ աչձանագրել է, որ. «Նշանակվող պատժի արդարա-ցիության հիմնական պահանջն այն է« որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագոր-ծության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին։
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլ-վում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում« իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշ-վել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների« դրա կատարման հանգամանքների« հանցավորի անձնավորության« պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։
Վկայակոչված հանգամանքները« այլ հանգամանքների հետ համակցությամբ ազդում են արարքի հանրային վտանգավորության վրա և պետք է իրենց համապատասխան գնահա-տականը ստանան յուրաքանչյուր գործով պատիժ նշանակելիս։
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազ-մում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը« որոնք իրենց ամբող-ջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող« որը պետք է պատասխանատվություն կրի« այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները« որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս« նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգե-բանական« սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցա-ղում« աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը« կրթությունը« առողջական վիճակը« տարիքը« ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն։
Հանցագործության կատարման մեջ մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը պարտավոր է գործի նյութերում առկա փաստական տվյալների հի-ման վրա պատճառաբանել ինչպես պատժի տեսակի և չափի ընտրության« այնպես էլ ազա-տությունից զրկելու հետ կապված պատիժը կրելու անհրաժեշտության վերաբերյալ իր որո-շումը»։
Դատարանը, անդրադառնալով սույն գործի հանգամանքներին, արձանագրում է« որ մեղադրական եզրակացության համաձայն՝ ամբաստանյալը տուժողին վարձակալությամբ ավտոմեքենա է տրամադրել՝ մեկ շաբաթ հետո վարձակալության պայմանավորված գումարը տուժողի կողմից վճարելու պայմանով, սակայն տուժողը չի կատարել իր պարտավորությու-նը, որի համար ամբաստանյալը փնտրել է նրան։ 2013թ. սեպտեմբերի 24-ին ամբաստան-յալը, պատահմամբ նկատելով իր կողմից տրամադրված ավտոմեքենայով փողոցով ընթացող տուժողին, կանգնեցրել է նրան, առևանգել ու տեղափոխել իրեն պատկանող խանութ, որից հետո տուժողը զանգահարել է ընկերուհուն, նրան է փոխանցել իր բնակարանի բանալիները, ամբաստանյալի հետ գնումներ է կատարել խանութից, ճաշել և գիշերել է հյուրանոցում։
Քրեական գործի նյութերից երևում է նաև« որ ամբաստանյալը զբաղվում է հանրօգուտ աշխատանքով, նրա խնամքին են գտնվում մինչև 14 տարեկան 2 երեխան, չաշխատող կինն ու 2-րդ խմբի հաշմանդամ հայրը, հանցագործության կատարումից հետո անցել է շուրջ 22 ամիս, և ամբաստանյալը որևէ այլ հակաօրինական արարք չի կատարել, նրա կատարած հանցանքը պայմանավորված է եղել տուժողի դրսևորած վարքագծով՝ պարտքի և ավտոմե-քենայի չվերադարձմամբ, ու նա, ինչպես նշեց վերջին խոսքում, տուժողին փնտրել ու տարել է իր տարածք՝ պարտքը վերցնելու համար, չմտածելով, որ հանցագործություն է կատարում։
Այսպիսով, հաշվի առնելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները« նրա պա-տասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող վերոգրյալ հանգամանքները« պատասխա-նատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, հանցագործու-թյան՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը« հանցագործության կա-տարման հանգամանքներն ու եղանակը« ամբաստանյալի մեղքի ձևը« նրա կողմից հանցա-գործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը, մինչև հանցագործության կատարումը տուժողի դրսևորած վարքագիծը, ելնելով մեղադրա-կան եզրակացությամբ հաստատված գործի փաստական տվյալների և հանգամանքների վերլուծության հիման վրա դատարանի մոտ ձևավորված ամբաստանյալի բարոյահոգեբա-նական ու քրեաիրավական բնութագրից և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ ու 61-րդ հոդ-վածներով սահմանված՝ արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից, դատարանը հանգում է հետևության, որ ող-ջամտորեն նվազել է ամբաստանյալի և նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորու-թյունը, հետևաբար՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 131-րդ հոդվածի 1-ին մասով նա պետք է դա-տապարտվի ազատազրկման, որպիսի պատիժը սակայն ՀՀ քրեական օրենսգքրի 70-րդ հոդ-վածի կիրառմամբ պայմանականորեն չպետք է կիրառվի« նկատի ունենալով« որ նրա ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու՝ հասարակությունից չմեկուսացնելու« սակայն նրա վարքագծի նկատմամբ հսկողություն սահմանելու միջոցով« ինչն անհրաժեշտ ու բավա-րար է նաև սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և նրա կողմից նոր հանցագործու-թյունների կատարումը կանխելու համար։
Տուժողը քաղաքացիական հայց չհարուցեց։
Քննության առնելով ամբաստանյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հար-ցը` դատարանը գտնում է, որ նրա նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը՝ պետք է թողնվի ան-փոփոխ։
Վերոգրյալների հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենս-գրքի 357-360-րդ, 365-րդ, 3753 հոդվածներով` դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Արթուր Նշանի Կչրյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 131-րդ հոդվածի 1-ին մասով և նրան դատապարտել ազատազրկման 2 (երկու) տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ Ա.Կչրյանի նկատմամբ նշանակ-ված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան 2 (երկու) տարի ժամ-կետով։
Ա.Կչրյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորա-գրությունը, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապա-րակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում։
ԴԱՏԱՎՈՐ` Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆ
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
10 հուլիսի 2015թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների
ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը`
նախագահությամբ`
դատավոր Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ` Ս.ՄԱՆՈՒԿՅԱՆԻ
Ն.ԹՈՒՄԱՆՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
մեղադրող Ա.ՄԱՐԳԱՐՅԱՆԻ
տուժող Ն.ԶԱԽԱՐՈՎԱՅԻ
ամբաստանյալ Ա.ԿՉՐՅԱՆԻ
պաշտպան Ա.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ
դատարանում` դռնբաց դատական նիստում, քննեց գործն ըստ մեղադրանքի Արթուր Նշանի Կչրյանի՝ ծնված 17.06.1983թ. ք.Երևանում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ամուս-նացած, խնամքին` 4 անձ, միջնակարգ կրթությամբ, առողջ, անհատ ձեռնարկատեր, չդատ-ված, բնակվում է՝ ք.Երևան, Արտաշիսյան փողոց, 49/19ա շենք, բնակարան հ. 9, արգելանքի տակ չէ, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 131-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Ամբաստանյալ Ա.Կչրյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 131-րդ հոդվածի 1-ին մասով մե-ղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա. «2013թ. սեպտեմբերի 24-ին` ժամը 22։00-ի սահմաններում, իր եղբոր՝ Անդրանիկ Նշանի Կչրյանի, ընկերոջ՝ ոմն Ռաֆոյի և քննությամբ չպարզված մի քանի այլ անձանց հետ «Վազ 2106» մակնիշի ավտոմեքենայով Երևան քա-ղաքի Հերացու փողոցով երթևեկելու ընթացքում նկատելով ավտոմեքենայով իրենց հանդի-պակաց ուղղությամբ եկող Նունե Նշանի Զախարովային, խնդրել է Անդրանիկ Կչրյանին շրջադարձ կատարել ու կանգնեցնել ավտոմեքենան։ Անդրանիկ Կչրյանի կողմից շրջադարձ կատարելուց ու Ն.Զախարովայի վարած ավտոմեքենան Հերացու փողոցի թիվ 2ա շենքի դի-մաց կանգնեցնելուց հետո Արթուր Կչրյանը, Ն.Զախարովայի նկատմամբ կյանքի և առող-ջության համար ոչ վտանգավոր բռնություն գործադրելով՝ վերջինիս հրելով նստեցրել է նրա վարած «Մերսեդես» մակնիշի 35LD702 համարանիշի ավտոմեքենայի վարորդի կողքի նըս-տատեղին, ինչից հետո փակել է դռների փականներն ու Ն.Զախարովայի կամքին հակառակ բացահայտ առևանգել է վերջինիս ու տեղափոխել իրեն պատկանող` Երևան քաղաքի Ար-տաշիսյան փողոցի 58/18 հասցեում գտնվող, ավտոպահեստամասերի վաճառքի խանութ»։
Ամբաստանյալ Ա.Կչրյանը՝ մինչև դատաքննությունն սկսվելը, միջնորդեց կիրառել ա-րագացված դատական քննության կարգ ու հայտարարեց, որ միջնորդությունը ներկայաց-նում է կամավոր` իր պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո, առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ, առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մե-ղավոր է ճանաչում և գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնե-լու հետևանքները։
Դատարանի որոշմամբ ամբաստանյալի միջնորդությունը բավարարվել է և դատա-կան քննությունն անցկացվել է արագացված կարգով։
Դատարանը, հաշվի առնելով առաջադրված մեղադրանքի հետ ամբաստանյալի հա-մաձայն լինելու հանգամանքը և հանգելով եզրակացության, որ մեղադրանքը, որի հետ հա-մաձայնվեց ամբաստանյալը, հիմնավորված է ու հաստատվում է քրեական գործով հավաք-ված ապացույցներով, գտնում է, որ ամբաստանյալ Ա.Կչրյանը կատարել է հանցանք` նա-խատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 131-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որով և նա պետք է պա-տասխանատվության ենթարկվի։
Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` պատժի տեսակն ու չափը որոշե-լիս, դատարանը հաշվի է առնում ինչպես նրա կատարած արարքի բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, նպատակն ու շարժառիթը, հանցագործությունը կա-տարելուց հետո նրա վարքագիծը, այնպես էլ արագացված կարգով անցկացված դատա-քննության ընթացքում ուսումնասիրված` նրա անձը բնութագրող տվյալներն ու պատասխա-նատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները։
Որպես ամբաստանյալ Ա.Կչրյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմաց-նող հանգամանքներ` դատարանը հաշվի է առնում, որ նա համաձայնվեց մեղադրանքի հետ և անկեղծորեն զղջաց կատարած հանցանքի համար, նրա խնամքի տակ են գտնվում մինչև 14 տարեկան 2 երեխան, չաշխատող կինն ու 2-րդ խմբի հաշմանդամ հայրը, որևէ պահանջ չներկայացրած տուժողը ներել է նրան և խնդրեց նրա նկատմամբ մեղմ պատիժ նշանակել։
Որպես ամբաստանյալ Ա.Կչրյանի անձը բնութագրող տվյալ՝ դատարանը հաշվի է առ-նում, որ նա բնութագրվում է դրական։
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատական քննությամբ ձեռք չբերվեցին։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը« դա կատարելու հանգամանքներին« հանցավորի անձնավորությանը« անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը« ուղղել պատժի ենթարկված անձին« ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ« որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով« հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով« այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանք-ներով։
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակ-վում է« եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։
Մեջբերված իրավական նորմերը Վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբեր-յալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07« ՎԲ-142/07« ՎԲ-192/07« ՎԲ-201/07« ԵՇԴ/0029/01/08« ԵԿԴ/0042/01/11« ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումնե-րում։ Նշված որոշումներում Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրա-վունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրա-վական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ։ Պատիժն ար-դարացի է« եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը« ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից։ Պատժի արդարության պահանջներից նահան-ջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի« իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են։ Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևա-վորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի« հան-ցավորի անձի« պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա։ Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեա-կան օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահո-վելու անհրաժեշտությունից։
38. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Եթե դատարանը« կալանքի« ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտա-կում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով« հանգում է հետևության« որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու« ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պա-տիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին։
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները« պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։ (...)»։
Մեջբերված քրեաիրավական դրույթը Վճռաբեկ դատարանը վերլուծության է ենթար-կել թիվ ՎԲ-50/07« ՎԲ-139/07« ՎԲ-195/07« ՎԲ-01/08« ԵԿԴ/0034/01/08« ԱՎԴ2/0059/01/08« ԵԱՔԴ/0078/01/09« ԼԴ2/0019/01/09« ՍԴ/0226/01/09« ԳԴ1/0003/01/10« ՍԴ/0085/01/10« ԵԿԴ /0126/01/10« ԵԷԴ/0201/01/11« ԵԱԴԴ/0034/01/12« ԼԴ/0093/01/12« ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում։
Վերոնշյալ որոշումներում Վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորված կայուն նախա-դեպային իրավունքի համաձայն՝ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել« եթե առ-կա է դատարանի համոզվածությունը« վստահությունը« որ ամբաստանյալի ուղղումը հնա-րավոր է առանց իրական պատիժ կրելու։ Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ նման հետե-վության կարելի է հանգել միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հի-ման վրա« որոնք բնութագրում են արարքը« հանցավորի անձը և վկայում են պատի-ժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը փաստել է« որ չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների« այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել« սակայն դատարանը« կոնկրետ գործի հանգամանքների բազմակողմանի« լրիվ և օբյեկտիվ գնահատման հիման վրա« ղեկավար-վելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդ-հանուր սկզբունքներով« ինչպես նաև նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենս-գրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարա-վորությունը« անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս պար-տավոր է հաշվի առնել՝
ա) հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները«
բ) պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և (կամ) ծանրացնող հանգա-մանքները«
գ) հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույ-թը«
դ) հանցագործության կատարման հանգամանքները« եղանակը« գործիքներն ու միջոց-ները«
ե) հանցանք կատարած անձի մեղքի ձևը«
զ) հանցանք կատարած անձի կողմից հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը և այլն։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով 2014 թվականի հոկ-տեմբերի 31-ին կայացրած որոշմամբ աչձանագրել է, որ. «Նշանակվող պատժի արդարա-ցիության հիմնական պահանջն այն է« որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագոր-ծության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին։
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլ-վում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում« իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշ-վել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների« դրա կատարման հանգամանքների« հանցավորի անձնավորության« պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։
Վկայակոչված հանգամանքները« այլ հանգամանքների հետ համակցությամբ ազդում են արարքի հանրային վտանգավորության վրա և պետք է իրենց համապատասխան գնահա-տականը ստանան յուրաքանչյուր գործով պատիժ նշանակելիս։
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազ-մում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը« որոնք իրենց ամբող-ջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող« որը պետք է պատասխանատվություն կրի« այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները« որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս« նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգե-բանական« սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցա-ղում« աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը« կրթությունը« առողջական վիճակը« տարիքը« ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն։
Հանցագործության կատարման մեջ մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը պարտավոր է գործի նյութերում առկա փաստական տվյալների հի-ման վրա պատճառաբանել ինչպես պատժի տեսակի և չափի ընտրության« այնպես էլ ազա-տությունից զրկելու հետ կապված պատիժը կրելու անհրաժեշտության վերաբերյալ իր որո-շումը»։
Դատարանը, անդրադառնալով սույն գործի հանգամանքներին, արձանագրում է« որ մեղադրական եզրակացության համաձայն՝ ամբաստանյալը տուժողին վարձակալությամբ ավտոմեքենա է տրամադրել՝ մեկ շաբաթ հետո վարձակալության պայմանավորված գումարը տուժողի կողմից վճարելու պայմանով, սակայն տուժողը չի կատարել իր պարտավորությու-նը, որի համար ամբաստանյալը փնտրել է նրան։ 2013թ. սեպտեմբերի 24-ին ամբաստան-յալը, պատահմամբ նկատելով իր կողմից տրամադրված ավտոմեքենայով փողոցով ընթացող տուժողին, կանգնեցրել է նրան, առևանգել ու տեղափոխել իրեն պատկանող խանութ, որից հետո տուժողը զանգահարել է ընկերուհուն, նրան է փոխանցել իր բնակարանի բանալիները, ամբաստանյալի հետ գնումներ է կատարել խանութից, ճաշել և գիշերել է հյուրանոցում։
Քրեական գործի նյութերից երևում է նաև« որ ամբաստանյալը զբաղվում է հանրօգուտ աշխատանքով, նրա խնամքին են գտնվում մինչև 14 տարեկան 2 երեխան, չաշխատող կինն ու 2-րդ խմբի հաշմանդամ հայրը, հանցագործության կատարումից հետո անցել է շուրջ 22 ամիս, և ամբաստանյալը որևէ այլ հակաօրինական արարք չի կատարել, նրա կատարած հանցանքը պայմանավորված է եղել տուժողի դրսևորած վարքագծով՝ պարտքի և ավտոմե-քենայի չվերադարձմամբ, ու նա, ինչպես նշեց վերջին խոսքում, տուժողին փնտրել ու տարել է իր տարածք՝ պարտքը վերցնելու համար, չմտածելով, որ հանցագործություն է կատարում։
Այսպիսով, հաշվի առնելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները« նրա պա-տասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող վերոգրյալ հանգամանքները« պատասխա-նատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, հանցագործու-թյան՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը« հանցագործության կա-տարման հանգամանքներն ու եղանակը« ամբաստանյալի մեղքի ձևը« նրա կողմից հանցա-գործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը, մինչև հանցագործության կատարումը տուժողի դրսևորած վարքագիծը, ելնելով մեղադրա-կան եզրակացությամբ հաստատված գործի փաստական տվյալների և հանգամանքների վերլուծության հիման վրա դատարանի մոտ ձևավորված ամբաստանյալի բարոյահոգեբա-նական ու քրեաիրավական բնութագրից և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ ու 61-րդ հոդ-վածներով սահմանված՝ արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից, դատարանը հանգում է հետևության, որ ող-ջամտորեն նվազել է ամբաստանյալի և նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորու-թյունը, հետևաբար՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 131-րդ հոդվածի 1-ին մասով նա պետք է դա-տապարտվի ազատազրկման, որպիսի պատիժը սակայն ՀՀ քրեական օրենսգքրի 70-րդ հոդ-վածի կիրառմամբ պայմանականորեն չպետք է կիրառվի« նկատի ունենալով« որ նրա ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու՝ հասարակությունից չմեկուսացնելու« սակայն նրա վարքագծի նկատմամբ հսկողություն սահմանելու միջոցով« ինչն անհրաժեշտ ու բավա-րար է նաև սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և նրա կողմից նոր հանցագործու-թյունների կատարումը կանխելու համար։
Տուժողը քաղաքացիական հայց չհարուցեց։
Քննության առնելով ամբաստանյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հար-ցը` դատարանը գտնում է, որ նրա նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը՝ պետք է թողնվի ան-փոփոխ։
Վերոգրյալների հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենս-գրքի 357-360-րդ, 365-րդ, 3753 հոդվածներով` դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Արթուր Նշանի Կչրյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 131-րդ հոդվածի 1-ին մասով և նրան դատապարտել ազատազրկման 2 (երկու) տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ Ա.Կչրյանի նկատմամբ նշանակ-ված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան 2 (երկու) տարի ժամ-կետով։
Ա.Կչրյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորա-գրությունը, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապա-րակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում։
ԴԱՏԱՎՈՐ` Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0005/01/15
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 29-01-2015 |
|---|---|
| Քրեական գործի համարը | 0005/01/15 |
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 11108714 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Արթուր Կչրյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա ընկերոջ` ոմն Ռաֆոյի և քննությամբ չպարզված մի քանի այլ անձանց հետ <<Վազ-2106>> մակնիշի ավտոմեքենայով Երևան քաղաքի Հերացու փողոցով երթևեկելու ընթացքում նկատելով ավտոմեքենայով իրենց հանդիպակաց ուղղությամբ եկող Նունե Զախարովային, խնդրել է Անդրանիկ Կչրյանին շրջադարձ կատարել ու կանգնեցնել ավտոմեքենան: Անդրանիկ Կչրյանի կողմից շրջադարձ կատարելուց ու Ն. Զախարովայի վարած ավտոմեքենան Հերացու փողոցի թիվ 2ա շենքի դիմաց կանգնեցնելուց հետո Արթուր Կչրյանը, Ն. Զախարովայի նկատմամբ կյանքի և առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնություն գործադրելով` վերջինիս հրելով նստեցրել է նրա վարած <<Մերսեդես>> մակնիշի ավտոմեքենայի վարորդի կողքի նստատեղին, ինչից հետո փակել է դռների փականներն ու Ն. Զախարովայի կամքին հակառակ բացահայտ առևանգել է վերջինիս ու տեղափոխել իրեն պատկանող, Երևան քաղաքի Արտաշիսյան փողոցի 58/18 հասցեում գտնվող ավտոպահեստամասերի վաճառքի խանութ: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Արթուր |
| Ազգանուն | Կչրյան |
| Հայրանուն | Նշանի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Վիճակագրական տողի համարը | 2.1 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 29-01-2015 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Գագիկ |
| Ազգանուն | Պողոսյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 30-01-2015 |
|---|---|
| Որոշումը ուղարկվել է կողմերին | 30-01-2015 |
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 30-01-2015 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 18-02-2015 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Ա. |
| Ազգանուն | Մարգարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Արթուր |
| Ազգանուն | Կչրյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Արսեն |
| Ազգանուն | Գրիգորյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Նունե |
| Ազգանուն | Զախարովա |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 06-03-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 25-03-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 14-04-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Չկայացման պատճառը | Նախագահող դատավոր Գ.Պողոսյանի վատառողջության պատճառով 14.04.2015թ.` ժամը 10:00-ին, նշանակված Արթուր Կչրյանի վերաբերյալ քրեական գործով դատական նիստը տեղի չի ունեցել: |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 12-05-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 29-05-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Չկայացման պատճառը | Նախագահող դատավոր Գ.Պողոսյանի կարճատև արձակուրդում գտնվելու պատճառով 29.05.2015թ.` ժամը 10:00-ին, նշանակված Արթուր Կչրյանի վերաբերյալ քրեական գործով դատական նիստը տեղի չի ունեցել: |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 18-06-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 10-07-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 10-07-2015 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Արթուր |
| Ազգանուն | Կչրյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամսաթիվ | 10-07-2015 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Օրենսգիրք | Քրեական դատավարության օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել (ՀՀ քր. օր. 70 հոդ.) |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | ԵԿԴ/0005/01/15 Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ 10 հուլիսի 2015թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը` նախագահությամբ` դատավոր Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ քարտուղարությամբ` Ս.ՄԱՆՈՒԿՅԱՆԻ Ն.ԹՈՒՄԱՆՅԱՆԻ մասնակցությամբ` մեղադրող Ա.ՄԱՐԳԱՐՅԱՆԻ տուժող Ն.ԶԱԽԱՐՈՎԱՅԻ ամբաստանյալ Ա.ԿՉՐՅԱՆԻ պաշտպան Ա.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ դատարանում` դռնբաց դատական նիստում, քննեց գործն ըստ մեղադրանքի Արթուր Նշանի Կչրյանի՝ ծնված 17.06.1983թ. ք.Երևանում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ամուս-նացած, խնամքին` 4 անձ, միջնակարգ կրթությամբ, առողջ, անհատ ձեռնարկատեր, չդատ-ված, բնակվում է՝ ք.Երևան, Արտաշիսյան փողոց, 49/19ա շենք, բնակարան հ. 9, արգելանքի տակ չէ, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 131-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ Ամբաստանյալ Ա.Կչրյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 131-րդ հոդվածի 1-ին մասով մե-ղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա. «2013թ. սեպտեմբերի 24-ին` ժամը 22։00-ի սահմաններում, իր եղբոր՝ Անդրանիկ Նշանի Կչրյանի, ընկերոջ՝ ոմն Ռաֆոյի և քննությամբ չպարզված մի քանի այլ անձանց հետ «Վազ 2106» մակնիշի ավտոմեքենայով Երևան քա-ղաքի Հերացու փողոցով երթևեկելու ընթացքում նկատելով ավտոմեքենայով իրենց հանդի-պակաց ուղղությամբ եկող Նունե Նշանի Զախարովային, խնդրել է Անդրանիկ Կչրյանին շրջադարձ կատարել ու կանգնեցնել ավտոմեքենան։ Անդրանիկ Կչրյանի կողմից շրջադարձ կատարելուց ու Ն.Զախարովայի վարած ավտոմեքենան Հերացու փողոցի թիվ 2ա շենքի դի-մաց կանգնեցնելուց հետո Արթուր Կչրյանը, Ն.Զախարովայի նկատմամբ կյանքի և առող-ջության համար ոչ վտանգավոր բռնություն գործադրելով՝ վերջինիս հրելով նստեցրել է նրա վարած «Մերսեդես» մակնիշի 35LD702 համարանիշի ավտոմեքենայի վարորդի կողքի նըս-տատեղին, ինչից հետո փակել է դռների փականներն ու Ն.Զախարովայի կամքին հակառակ բացահայտ առևանգել է վերջինիս ու տեղափոխել իրեն պատկանող` Երևան քաղաքի Ար-տաշիսյան փողոցի 58/18 հասցեում գտնվող, ավտոպահեստամասերի վաճառքի խանութ»։ Ամբաստանյալ Ա.Կչրյանը՝ մինչև դատաքննությունն սկսվելը, միջնորդեց կիրառել ա-րագացված դատական քննության կարգ ու հայտարարեց, որ միջնորդությունը ներկայաց-նում է կամավոր` իր պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո, առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ, առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մե-ղավոր է ճանաչում և գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնե-լու հետևանքները։ Դատարանի որոշմամբ ամբաստանյալի միջնորդությունը բավարարվել է և դատա-կան քննությունն անցկացվել է արագացված կարգով։ Դատարանը, հաշվի առնելով առաջադրված մեղադրանքի հետ ամբաստանյալի հա-մաձայն լինելու հանգամանքը և հանգելով եզրակացության, որ մեղադրանքը, որի հետ հա-մաձայնվեց ամբաստանյալը, հիմնավորված է ու հաստատվում է քրեական գործով հավաք-ված ապացույցներով, գտնում է, որ ամբաստանյալ Ա.Կչրյանը կատարել է հանցանք` նա-խատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 131-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որով և նա պետք է պա-տասխանատվության ենթարկվի։ Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` պատժի տեսակն ու չափը որոշե-լիս, դատարանը հաշվի է առնում ինչպես նրա կատարած արարքի բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, նպատակն ու շարժառիթը, հանցագործությունը կա-տարելուց հետո նրա վարքագիծը, այնպես էլ արագացված կարգով անցկացված դատա-քննության ընթացքում ուսումնասիրված` նրա անձը բնութագրող տվյալներն ու պատասխա-նատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները։ Որպես ամբաստանյալ Ա.Կչրյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմաց-նող հանգամանքներ` դատարանը հաշվի է առնում, որ նա համաձայնվեց մեղադրանքի հետ և անկեղծորեն զղջաց կատարած հանցանքի համար, նրա խնամքի տակ են գտնվում մինչև 14 տարեկան 2 երեխան, չաշխատող կինն ու 2-րդ խմբի հաշմանդամ հայրը, որևէ պահանջ չներկայացրած տուժողը ներել է նրան և խնդրեց նրա նկատմամբ մեղմ պատիժ նշանակել։ Որպես ամբաստանյալ Ա.Կչրյանի անձը բնութագրող տվյալ՝ դատարանը հաշվի է առ-նում, որ նա բնութագրվում է դրական։ Ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատական քննությամբ ձեռք չբերվեցին։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը« դա կատարելու հանգամանքներին« հանցավորի անձնավորությանը« անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը« ուղղել պատժի ենթարկված անձին« ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ« որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։ 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով« հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով« այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանք-ներով։ 3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակ-վում է« եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։ Մեջբերված իրավական նորմերը Վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբեր-յալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07« ՎԲ-142/07« ՎԲ-192/07« ՎԲ-201/07« ԵՇԴ/0029/01/08« ԵԿԴ/0042/01/11« ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումնե-րում։ Նշված որոշումներում Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրա-վունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրա-վական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ։ Պատիժն ար-դարացի է« եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը« ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից։ Պատժի արդարության պահանջներից նահան-ջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի« իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են։ Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևա-վորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի« հան-ցավորի անձի« պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա։ Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեա-կան օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահո-վելու անհրաժեշտությունից։ 38. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե դատարանը« կալանքի« ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտա-կում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով« հանգում է հետևության« որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու« ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պա-տիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին։ 2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները« պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։ (...)»։ Մեջբերված քրեաիրավական դրույթը Վճռաբեկ դատարանը վերլուծության է ենթար-կել թիվ ՎԲ-50/07« ՎԲ-139/07« ՎԲ-195/07« ՎԲ-01/08« ԵԿԴ/0034/01/08« ԱՎԴ2/0059/01/08« ԵԱՔԴ/0078/01/09« ԼԴ2/0019/01/09« ՍԴ/0226/01/09« ԳԴ1/0003/01/10« ՍԴ/0085/01/10« ԵԿԴ /0126/01/10« ԵԷԴ/0201/01/11« ԵԱԴԴ/0034/01/12« ԼԴ/0093/01/12« ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում։ Վերոնշյալ որոշումներում Վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորված կայուն նախա-դեպային իրավունքի համաձայն՝ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել« եթե առ-կա է դատարանի համոզվածությունը« վստահությունը« որ ամբաստանյալի ուղղումը հնա-րավոր է առանց իրական պատիժ կրելու։ Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ նման հետե-վության կարելի է հանգել միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հի-ման վրա« որոնք բնութագրում են արարքը« հանցավորի անձը և վկայում են պատի-ժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը փաստել է« որ չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների« այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել« սակայն դատարանը« կոնկրետ գործի հանգամանքների բազմակողմանի« լրիվ և օբյեկտիվ գնահատման հիման վրա« ղեկավար-վելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդ-հանուր սկզբունքներով« ինչպես նաև նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենս-գրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարա-վորությունը« անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս պար-տավոր է հաշվի առնել՝ ա) հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները« բ) պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և (կամ) ծանրացնող հանգա-մանքները« գ) հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույ-թը« դ) հանցագործության կատարման հանգամանքները« եղանակը« գործիքներն ու միջոց-ները« ե) հանցանք կատարած անձի մեղքի ձևը« զ) հանցանք կատարած անձի կողմից հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը և այլն։ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով 2014 թվականի հոկ-տեմբերի 31-ին կայացրած որոշմամբ աչձանագրել է, որ. «Նշանակվող պատժի արդարա-ցիության հիմնական պահանջն այն է« որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագոր-ծության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին։ Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլ-վում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում« իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշ-վել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների« դրա կատարման հանգամանքների« հանցավորի անձնավորության« պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։ Վկայակոչված հանգամանքները« այլ հանգամանքների հետ համակցությամբ ազդում են արարքի հանրային վտանգավորության վրա և պետք է իրենց համապատասխան գնահա-տականը ստանան յուրաքանչյուր գործով պատիժ նշանակելիս։ Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազ-մում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը« որոնք իրենց ամբող-ջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող« որը պետք է պատասխանատվություն կրի« այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները« որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս« նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգե-բանական« սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցա-ղում« աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը« կրթությունը« առողջական վիճակը« տարիքը« ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն։ Հանցագործության կատարման մեջ մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը պարտավոր է գործի նյութերում առկա փաստական տվյալների հի-ման վրա պատճառաբանել ինչպես պատժի տեսակի և չափի ընտրության« այնպես էլ ազա-տությունից զրկելու հետ կապված պատիժը կրելու անհրաժեշտության վերաբերյալ իր որո-շումը»։ Դատարանը, անդրադառնալով սույն գործի հանգամանքներին, արձանագրում է« որ մեղադրական եզրակացության համաձայն՝ ամբաստանյալը տուժողին վարձակալությամբ ավտոմեքենա է տրամադրել՝ մեկ շաբաթ հետո վարձակալության պայմանավորված գումարը տուժողի կողմից վճարելու պայմանով, սակայն տուժողը չի կատարել իր պարտավորությու-նը, որի համար ամբաստանյալը փնտրել է նրան։ 2013թ. սեպտեմբերի 24-ին ամբաստան-յալը, պատահմամբ նկատելով իր կողմից տրամադրված ավտոմեքենայով փողոցով ընթացող տուժողին, կանգնեցրել է նրան, առևանգել ու տեղափոխել իրեն պատկանող խանութ, որից հետո տուժողը զանգահարել է ընկերուհուն, նրան է փոխանցել իր բնակարանի բանալիները, ամբաստանյալի հետ գնումներ է կատարել խանութից, ճաշել և գիշերել է հյուրանոցում։ Քրեական գործի նյութերից երևում է նաև« որ ամբաստանյալը զբաղվում է հանրօգուտ աշխատանքով, նրա խնամքին են գտնվում մինչև 14 տարեկան 2 երեխան, չաշխատող կինն ու 2-րդ խմբի հաշմանդամ հայրը, հանցագործության կատարումից հետո անցել է շուրջ 22 ամիս, և ամբաստանյալը որևէ այլ հակաօրինական արարք չի կատարել, նրա կատարած հանցանքը պայմանավորված է եղել տուժողի դրսևորած վարքագծով՝ պարտքի և ավտոմե-քենայի չվերադարձմամբ, ու նա, ինչպես նշեց վերջին խոսքում, տուժողին փնտրել ու տարել է իր տարածք՝ պարտքը վերցնելու համար, չմտածելով, որ հանցագործություն է կատարում։ Այսպիսով, հաշվի առնելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները« նրա պա-տասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող վերոգրյալ հանգամանքները« պատասխա-նատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, հանցագործու-թյան՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը« հանցագործության կա-տարման հանգամանքներն ու եղանակը« ամբաստանյալի մեղքի ձևը« նրա կողմից հանցա-գործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը, մինչև հանցագործության կատարումը տուժողի դրսևորած վարքագիծը, ելնելով մեղադրա-կան եզրակացությամբ հաստատված գործի փաստական տվյալների և հանգամանքների վերլուծության հիման վրա դատարանի մոտ ձևավորված ամբաստանյալի բարոյահոգեբա-նական ու քրեաիրավական բնութագրից և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ ու 61-րդ հոդ-վածներով սահմանված՝ արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից, դատարանը հանգում է հետևության, որ ող-ջամտորեն նվազել է ամբաստանյալի և նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորու-թյունը, հետևաբար՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 131-րդ հոդվածի 1-ին մասով նա պետք է դա-տապարտվի ազատազրկման, որպիսի պատիժը սակայն ՀՀ քրեական օրենսգքրի 70-րդ հոդ-վածի կիրառմամբ պայմանականորեն չպետք է կիրառվի« նկատի ունենալով« որ նրա ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու՝ հասարակությունից չմեկուսացնելու« սակայն նրա վարքագծի նկատմամբ հսկողություն սահմանելու միջոցով« ինչն անհրաժեշտ ու բավա-րար է նաև սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և նրա կողմից նոր հանցագործու-թյունների կատարումը կանխելու համար։ Տուժողը քաղաքացիական հայց չհարուցեց։ Քննության առնելով ամբաստանյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հար-ցը` դատարանը գտնում է, որ նրա նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը՝ պետք է թողնվի ան-փոփոխ։ Վերոգրյալների հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենս-գրքի 357-360-րդ, 365-րդ, 3753 հոդվածներով` դատարանը Վ Ճ Ռ Ե Ց Արթուր Նշանի Կչրյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 131-րդ հոդվածի 1-ին մասով և նրան դատապարտել ազատազրկման 2 (երկու) տարի ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ Ա.Կչրյանի նկատմամբ նշանակ-ված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան 2 (երկու) տարի ժամ-կետով։ Ա.Կչրյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորա-գրությունը, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապա-րակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում։ ԴԱՏԱՎՈՐ` Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 10-07-2015 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 12-08-2015 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 1-303, 2-76 |
| Գործին կից նյութերը | Արթուր Կչրյանի անձնագիրը` կցված 2-րդ հատորին |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 12-08-2015 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 303, 76 |
| Գործին կից նյութերը | Արթուր Կչրյանի անձնագիրը` կցված 2-րդ հատորին |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-36069 |
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
| Ամսաթիվ | 12-10-2015 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 13-10-2015 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 14-10-2015 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 1-303, 2-131 |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 14-10-2015 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 1-303, 2-131 |
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0005/01/15
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 07-08-2015 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 07-08-2015 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Մեղադրող |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Ա |
| Ազգանուն | Մարգարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Արթուր Կչրյան Վերաքննիչ բողոքն ընդունել վարույթ:Մասնակիորեն` պատժի մասով բեկանել և փոփոխել ամբաստանյալ Արթուր Նշանի Կչրյանի /ՀՀ քր. օր-ի 131 հոդվածի 1-ին մասով - ազատազրկում 2 տարի ժամկետով, ՀՀ քր. օր-ի 70 հոդվածով սահմանել փորձաշրջան 2 տարի ժամկետով/ վերաբերյալ 10.07.2015թ. դատավճիռը և նշանակել համաչափ պատիժ` առանց ՀՀ քր. օր-ի 70-րդ հոդվածի կիրառման: |
| Բողոքի ստացման կարգը | Առձեռն հանձնվել է գրասենյակ |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 10-08-2015 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Սեվակ |
| Ազգանուն | Համբարձումյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Մանուշակ |
| Ազգանուն | Պետրոսյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Գրիշա |
| Ազգանուն | Մելիք-Սարգսյան |
Քրեական գործի մուտքագրում
| Ամսաթիվ | 12-08-2015 |
|---|---|
| Կից փաստաթղթեր և իրեղեն ապացույց | Առդիր` քր. գործը 2 հատոր. 1-ինը` 303 թերթ, 2-րդը` 76 թերթ և ամբաստանյալ Ա.Կչրյանի անձնագիրը: |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 13-08-2015 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 25-08-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 13:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ
| Անփոփոխ թողնված դատական ակտը | Պատճառաբանվել է |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 25-08-2015 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Արթուր |
| Ազգանուն | Կչրյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ ԵԿԴ/0005/01/15 Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավճիռը կայացրած դատարանի կազմը նախագահող դատավոր` Գ.Պողոսյան ՈՐՈՇՈՒՄ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ 25 օգոստոսի 2015թ. ք.Երևան ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան/ հետևյալ կազմով` ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐª Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Գ.ՄԵԼԻՔ-ՍԱՐԳՍՅԱՆ Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ քարտուղարությամբª Ս.Ղրջյանի մասնակցությամբ` մեղադրող` Ա.Մարգարյանի պաշտպան ` Ս.Գրիգորյանի ամբաստանյալ` Ա.Կչրյանի դռնբաց դատական նիստում գործով մեղադրող, Երևանի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ա.Մարգարյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա վերանայելով Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015թ. հուլիսի 10-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Արթուր Նշանի Կչրյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 131-րդ հոդվածի 1-ին մասով Պ Ա Ր Զ Ե Ց Գործի դատավարական նախապատմությունը. 1. Թիվ 11108714 քրեական գործը հարուցվել է 11.02.2014թ. ՀՀ ոստիկանության Շենգավիթի քննչական բաժնի 2-րդ բաժանմունքի ավագ քննիչ Ա.Կարապետյանի կողմից` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 133-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով և նույն որոշմամբ ընդունվել է վարույթ: 2. ՀՀ ոստիկանության Շենգավիթի քննչական բաժնի 1-ին բաժանմունքի ավագ քննիչ Խ.Նավասարդյանի 28.04.2014թ. որոշմամբ թիվ 11108714 քրեական գործը ընդունվել է վարույթ: 3. ՀՀ ոստիկանության Շենգավիթի քննչական բաժնի ՀԿԳ ավագ քննիչ Լ.Ստեփանյանի 17.06.2014թ. որոշմամբ թիվ 11108714 քրեական գործը ընդունվել է վարույթ: 4. Նախաքննության մարմնի 2015թ. հունվարի 13-ի որոշմամբ Ա.Կչրյանը որպես մեղադրյալ է ներգրավվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 131-րդ հոդվածի 1-ին մասով: 5. Նախաքննության մարմնի 2015թ. հունվարի 13-ի որոշմամբ մեղադրյալ Ա.Կչրյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել ստորագրություն չհեռանալու մասին: 6. 29.01.2015թ. Ա.Կչրյանի վերաբերյալ քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան: 7. Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավոր Գ.Պողոսյանի 30.01.2014թ. որոշմամբ քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արթուր Նշանի Կչրյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 131-րդ հոդվածի 1-ին մասով ընդունվել է վարույթ, իսկ 09.02.2015թ. որոշմամբ` քրեական գործը նշանակվել է դատական քննության: 8. Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015թ. հուլիսի 10-ի դատավճռով Ա.Կչրյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 131-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտվել ազատազրկման 2/երկու/ տարի ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ Ա.Կչրյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել և սահմանվել է փորձաշրջան 2/երկու/ տարի ժամ-կետով։ Ա.Կչրյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: 9. Ընդհանուր իրավասության դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ 07.08.2015թ. վերաքննիչ բողոք է բերել գործով մեղադրող, Երևանի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ա.Մարգարյանը: 10. ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանի 13.08.2015թ. որոշմամբ գործով մեղադրող, Երևանի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ա.Մարգարյանի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է Վերաքննիչ դատարանի վարույթ և քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արթուր Նշանի Կչրյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 131-րդ հոդվածի 1-ին մասով` Վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում քննության է նշանակվել 2015թ. օգոստոսի 25-ին: Գործի փաստական հանգամանքները. 11. Ա.Կչրյանը մեղավոր է ճանաչվել և դատապարտվել այն բանի համար, որ 2013թ. սեպտեմբերի 24-ին, ժամը 22:00-ի սահմաններում իր եղբոր` Անդրանիկ Նշանի Կչրյանի, ընկերոջ` ոմն Ռաֆոյի և քննությամբ չպարզված մի քանի այլ անձանց հետ <<Վազ 2106>> մակնիշի ավտոմեքենայով Երևան քաղաքի Հերացու փողոցով երթևեկելու ընթացքում նկատելով ավտոմեքենայով իրենց հանդիպակաց ուղղությամբ եկող նունե Նշանի Զախարովային, խնդրել է Ա.Կչրյանին շրջադարձ կատարել ու կանգնեցնել ավտոմեքենան: Ա.Կչրյանի կողմից շրջադարձ կատարելուց ու Ն.Զախարովայի վարած ավտոմեքենան Հերացու փողոցի թիվ 2ա շենքի դիմաց կանգնեցնելուց հետո Ա.Կչրյանը, Ն.Զախարովայի նկատմամբ կյանքի և առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնություն գործադրելով` վերջինիս հրելով նստեցրել է նրա վարած <<Մերսեդես>> մակնիշի 35702 համարանիշի ավտոմեքենայի վարորդի կողքի նստատեղին, ինչից հետո փակել է դռների փականներն ու Ն.Զախարովայի կամքին հակառակ բացահայտ առևանգել է վերջինիս և տեղափոխել իրեն պատկանող, Երևան քաղաքի Արտաշիսյան փողոցի 58/18 հասցեում գտնվող ավտոպահեստամասերի վաճառքի խանութ: Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը. Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում: 12. Գործով մեղադրող, Երևանի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ա.Մարգարյանը իր բերած վերաքննիչ բողոքում գտնում եմ, որ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Աարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015թ. հուլիսի 10-ի վերոհիշյալ դատավճռով Ա.Կչրյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պատժի կրումից պայմանականորեն ազատելը չի կարող նպաստել պատժի նպատակների իրականացմանը, ուստի և այդ մասով ենթակա է բեկանման և փոփոխման` հետևյալ պատճառաբանությամբ: Դատարանը պետք է բացահայտի կատարված կոնկրետ հանցանքի առանձնահատուկ հատկանիշները, որոնք կարող են ազդել հանրության համար վտանգավորության աստիճանի վրա /հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը և այլն/։ Դատարանը հանրության համար վտանգավորության բնույթը որոշելու ժամանակ պետք է պարզի և հաշվի առնի նաև պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը հանցանքի կատարման պահին։ Պետք է նշել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 131-րդ հոդվածն ընդգրկված է անձի ազատության դեմ ուղղված հանցագործությունների շարքում և ի դեպ նշված հանցագործության հասարակական վտանգավորության բարձր աստիճանի մասին է խոսում այն հանգամանքը, որ թեև նշված հոդվածի 1-ին մասը միջին ծանրության հանցանք է, բայց ի տարբերություն քրեական օրենսգրքով սահմանված միջին ծանրության հանցանքների, նախատեսում է միայն պատիժ ազատազրկման ձևով։ Նշվածը վկայում է նաև այդ հանցանքը կատարած անձի բարձր հասարարական վտանգավորության մասին։ Առաջին ատյանի դատարանի բողոքարկվող դատավճռի ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ այն հիմնված չէ պատժի արդարացիությունը որոշող չափանիշների վրա, որոնք արտահայտված են նախադեպային որոշումներում և վերը մեջբերված իրավանորմերում։ Քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառումը դատարանի կողմից պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա՝ նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը։ Բողոքարկվող դատավճռում դատարանն արձանագրել է, որ Ա.Կչրյանը զբաղվում է հանրօգուտ աշխատանքով, նրա խնամքին են գտնվում մինչ 14 տարեկան 2 երեխա, չաշխատող կինն ու 2-րդ խմբի հաշմանդամ հայրը, հանցագործության կատարումից հետո անցել է շուրջ 22 ամիս, և ամբաստանյալը որևէ հակաօրինական արարք չի կատարել, նրա կատարած հանցանքը պայմանավորված է եղել տուժողի դրսևորած վարքագծով՝ պարտքի և ավտոմեքենայի չվերադարձմամբ, տուժողին փնտրել ու տարել է իր տարածք պարտքը վերցնելու համար, չմտածելով, որ հանցագործություն է կատարում։ Նախ պետք է նշել, վերը շարադրված, դատարանի կողմից մեղմացնող հանգամանքները որևէ կերպ չեն նվազեցրել ոչ Ա.Կչրյանի, ոչ էլ նրա կողմից կատարած հանցանքի հանրային վտանգավորությունը և բացի այդ, դրանք իրական և պատճառաբանված չեն։ Մեղմացնող դիտված հանրօգուտ աշխատանքով զբաղվելու հետ կապված, դատարանի ուշադրություն է հրավիրում այն հանգամանքի վրա, որ Ա.Կչրյանը հանդիսանում է անհատ ձեռնարկատեր՝ զբաղվում է ավտոմեքենանների մասնատմամբ և վերավաճառքով, այսինքն հետապնդում է շահ և բիզնեսով զբաղվելը երբևէ չի կարող մեկնաբանվել, որ նա եկամուտ ստանալով հանրօգուտ աշխատանք է կատարում։ Դատարանի այն դիտարկմանը, որ դեպքից հետո շուրջ 22 ամիս Ա.Կչրյանը հակաօրինական արարք չի կատարել, պետք է նշել, որ քրեական հետապնդման փուլում անձի կողմից հակաօրինական արարք, մասնավորապես հանցագործություն չկատարելը չի կարող դիտվել որպես պատիժը և պատասխանատվություն մեղմացնող հանգամանք, քանի որ օրինական վարքագիծ դրսևորելն ընդհանրապես և մասնավորապես մեղադրյալի կարգավիճակում, յուրաքանչյուր քաղաքացու պարտականությունն է, որի խախտման համար էլ նախատեսված է քրեական օրենքը։ Դատարանը որպես պատիժը և պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանք հաշվի է առել նաև տուժողի վարքագիծը։ Այս առումով պետք է արձանագրել, որ դատարանի հետևություններն անհիմն են և չպատճառաբանված, քանի որ ամբաստանյալի և տուժողի միջև առկա է եղել քաղաքացիաիրավական՝ գույքային վեճ, որի պայմաններում քրեական օրենսգրքով չթույլատրված արարքի կատարումն անթույլատրելի է։ Դատարանի նման եզրահանգումն անընդունելի է, հակառակ դեպքում ստացվում է, որ եթե անձը պարտքի դիմաց է մեկ ուրիշին առևանգում, խախտում նրա՝ ՀՀ Սահմանադրությամբ ամրագրված անձի ազատ տեղաշարժման իրավունքը, ապա այդ դեպքում հանցանք կատարած անձի և նրա կատարած հանցագործության հանրային վտանգավորությունը նվազում է։ Ինչ վերաբերում է դատարանի այն դիրքորոշմանը, որ անձը չի մտածել, որ իր կատարածը հանցագործություն է, ապա այս առումով հատկանշական է, որ հանցագործության մասին չիմանալն ինչպես չի ազատում քրեական պատասխանատվությունից և պատժից, այնպես էլ չի կարող նվազեցնել, ոչ այդ անձի, ոչ էլ նրա կատարած հանցագործության հասարակական վտանգավորության աստիճանը։ Նշված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է հայտնել Պ.Բայրամյանի վերաբերյալ գործով 2007թ. հունիսի 01-ի ՎԲ-84/07 որոշման մեջ։ Վերոնշյալ որոշման լույսի ներքո դիտարկելով դատավճիռը, դրանում արձանագրված մեղմացնող հանգամանքները, պետք է ընդգծել, որ դատարանի կողմից որպես պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դիտված հանգամանքների մեծ մասն իրական չեն, դրանք ողջամտորեն չեն նվազեցրել Ա.Կչրյանի կամ նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորությունը։ Նման պայմաններում ուղղակի անհնար է հանգել դատարանի այն համոզմանը, որ Արթուր Կչրյանի ուղղվելը հնարավոր է առանց հասարակությունից մեկուսացնելու և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման միջոցով կարելի է հասնել պատժի նպատակներին։ Ամբաստանյալ Արթուր Կչրյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառումը որևէ բացառիկ հանգամանքով պայմանավորված չէ, չի համապատասխանում նրա անձը բնութագրող տսյալներին, նրա կատարած հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին։ Փաստորեն, Ա.Կչրյանի նկատմամբ կիրառված քրեաիրավական ներգործության միջոցը արդարացի չէ, չի համապատասխանում նրա կատարած հանցանքի բնույթին, անհրաժեշտ և բավարար չի կարող լինել սոցիալական արդարությունը վերականգնելու, նրան ուղղելու, ինչպես նաև նմանատիպ հանցագործությունները կանխելու համար։ Այսպիսով, ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից Ա.Կչրյանի նկատմամբ 10.07.2015թ. կայացված դատավճռով թույլ է տրվել դատական սխալ, այն է՝ ճիշտ չի կիրառվել քրեական օրենքը, ինչն էլ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի անհիմն կիրառմամբ հանգեցրել է ամբաստանյալի նկատմամբ անարդարացի պատժի նշանակման: 13. Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ Սահմանադրության 103-րդ հոդվածի 5-րդ կետով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 54-րդ հոդվածի 1-ին մասի 11-րդ կետով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 376-381-րդ հոդվածներով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ, 4-րդ կետերով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 399-րդ հոդվածով, բողոք բերած անձը խնդրում է վերաքննիչ բողոքն ընդունել վարույթ, մասնակիորեն` պատժի մասով, բեկանել և փոփոխել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015թ. հուլիսի 10-ի թիվ ԵԿԴ/0005/01/15 դատավճիռը և ամբաստանյալ Ա.Կչրյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 131-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայի շրջանակներում նշանակել համաչափ պատիժ` առանց ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման: Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերանայելով առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը, հանգում է այն հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը բավարարելու, դատավճիռը մասնակիորեն բեկանելու և ամբաստանյալ Ա.Կչրյանի նկատմամբ կիրառված պայմանական դատապարտությունը վերացնելու հիմքեր չկան` հետևյալ պատճառաբանությամբ: 14. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` <<Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար>>: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` <<Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները>>: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն` <<1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով 3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները>>: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի համաձայն` <<1. Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին: 2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները>>: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 8-րդ կետի համաձայն` <<1. Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը` …8/ ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը>>: 15. ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իր կողմից կայացված մի շարք որոշումներում /Վճռաբեկ դատարանի թիվ ՎԲ-124/07, ՎԲ-192/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԼԴ2/0019/01/09 որոշումները և այլն/, այդ թվում նաև Դ.Հովհաննիսյանի վերաբերյալ գործով որոշման մեջ իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ <</.../ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությամբ, վստահությունն առանց ռեալ /իրական/ պատիժ կրելու դատապարտյալի ուղղվելու հնարավորության մասին։ Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։ /.../ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։ Չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը։ Դատարանի կողմից նշանակվող պատժի արդարացիաթյան հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության վտանգավորության աստիճանին ու բնույթին>> /Դավիթ Ռոբերտի Հովհաննիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09 որոշման 11-12-րդ կետերը/։ 16. Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Ա.Կչրյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, հաշվի առնելով վերջինիս կատարած հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը/կատարվածը միջին ծանրության հանցագործություն է/, հանցավորի անձը` բնութագրվում է դրական, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դիտելով այն, որ համաձայնվել է մեղադրանքի հետ և անկեղծորեն զղջացել կատարած հանցանքի համար, խնամքի տակ են գտնվում մինչև 14 տարեկան 2 երեխան, չաշխատող կինն ու 2-րդ խմբի հաշմանդամ հայրը, նրա կատարած հանցանքը պայմանավորված է եղել տուժողի դրսևորած վարքագծով՝ պարտքը և վարձով տրված ավտոմեքենան չվերադարձնելու հանգամանքով, տուժողը նրա նկատմամբ որևէ պահանջ չի ներկայացրել, ներել է նրան և խնդրել նրա նկատմամբ մեղմ պատիժ նշանակել, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայության պայմաններում վերջինիս նկատմամբ նշանակել է ազատազրկման ձևով համաչափ պատիժ: 17. Միևնույն ժամանակ, առաջին ատյանի դատարանը պատժի նպատակների իրացվելիության համատեքստում քննարկելով նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Ա.Կչրյանի կողմից կրելու հարցը, հաշվի առնելով գործի հանգամանքները, կատարված արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, ամբաստանյալի անձը բնութագրող, նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող վերոնշյալ հանգամանքների համակցությունը, որոնք էականորեն նվազեցնում են կատարած արարքի` հանրորեն վտանգավորության աստիճանը, հիմնավորված կերպով հանգել է այն հետևության, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու և նրա նկատմամբ պետք է կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը ու պատիժը պայմանականորեն չկիրառել: 18. Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ա.Կչրյանի նկատմամբ պայմանական դատապարտություն կիրառելու միջոցով կարելի է հասնել ՀՀ քրեական օրենգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները: 19. Վերաքննիչ դատարանը հիմնավորված չի համարում վերաքննիչ բողոքի այն պնդումը, թե <<…մեղմացնող դիտված հանրօգուտ աշխատանքով զբաղվելու հետ կապված դատարանի ուշադրությունն է հրավիրում այն հանգամանքի վրա, որ Ա.Կչրյանը հանդիսանում է անհատ ձեռնարկատեր՝ զբաղվում է ավտոմեքենանների մասնատմամբ և վերավաճառքով, այսինքն հետապնդում է շահ և բիզնեսով զբաղվելը երբևէ չի կարող մեկնաբանվել, որ նա եկամուտ ստանալով` հանրօգուտ աշխատանք է կատարում>>։ Ըստ քրեական գործում առկա ապացույցների` անհատ ձեռնարկատեր հանդիսացող Արթուր Կչրյանը իրոք զբաղվում է հանրօգուտ աշխատանքով, նկատի ունենալով, որ ավտոպահեստամասեր վաճառելով` բավարարում է հասարակության որոշակի շրջանակների պահանջները, բացի այդ, իր գործունեության արդյունքների հիման վրա վճարում է հարկեր, որը նույնպես հետագայում ուղղվում է հասարակության որոշակի կարիքների բավարարմանը: 20. Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գործով մեղադրող, Երևանի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ա.Մարգարյանի վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում հանգում է այն հետևության, որ բերված վերաքննիչ բողոքը բավարարելու, դատավճիռը մասնակիորեն բեկանելու, ամբաստանյալ Ա.Կչրյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը վերացնելու հիմքեր չկան, նկատի ունենալով, որ դատարանը դատավճիռ կայացնելիս թույլ չի տվել նյութական և դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտումներ, որոնք կարող էին հանգեցնել դատական սխալի: Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ և 394-րդ հոդվածներով, Վերաքննիչ քրեական դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց 1. Գործով մեղադրող, Երևանի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ա.Մարգարյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել, իսկ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015թ. հուլիսի 10-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Արթուր Նշանի Կչրյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 131-րդ հոդվածի 1-ին մասով` թողնել օրինական ուժի մեջ: 2. Սույն որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք կարող է բերվել այն հրապարակելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում` ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատին: Իսկականի հետ ճիշտ է` ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 25-08-2015 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 06-10-2015 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 303,125 |
| Գործին կից նյութեր | Ա.Կչրյանի անձնագիրը |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 06-10-2015 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 303,125 |
| Գործին կից նյութերը | Ա.Կչրյանի անձնագիրը |
| Ուր | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ |
| Գրության համարը | Ե-20557/15 |