Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ

Հ Ա Ն Ո Ւ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ Ո Ւ Թ Յ Ա Ն

14.06.2017թ. քաղաք Երևան
ԳՈՐԾ. Հ.-ԵԿԴ/0004/01/15

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ՝

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Մ.ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ս.ՉԻՉՈՅԱՆ
Մ.ՊԱՊՈՅԱՆ

ՔԱՐՏՈւՂԱՐՈւԹՅԱՄԲ` Հ.ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ

ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`

ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Հ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ` Ռ.ԱՀԱՐՈՆՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Ս.ԵԶԵԿՅԱՆԻ

դռնբաց դատական նիստում մեղադրող Հ.Մելքոնյանի և պաշտպան Ռ.Ահարոնյանի վերաքննիչ բողոքների հիման վրա քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Սուրեն Սերգեյի Եզեկյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի փաստական հանգամանքներն ու դատավարական ընթացքը
Նախաքննության ընթացքում 2015 թվականի հունվարի 21-ին Սուրեն Եզեկյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասի ինը դրվագով, 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով ու 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա հանդիսանալով «Ռուսաստանի տուրիզմի և սերվիսի պետական համալսարանի» Երևանի մասնաճյուղի ավագ դասախոս, նշված պետական մարմնի ուսումնական գործընթացում ուսանողներից ստուգարքներ և քննություններ ընդունելու և գնահատելու իրավասություն ունեցող պաշտոնատար անձ, իր լիազորությունների շրջանակում, համալսարանի որոշ ուսանողների օգտին գործողություններ կատարելու, այն է` ստուգարքները և քննությունները դրական գնահատելու, դիպլոմային աշխատանքներն ուսանողի փոխարեն գրելու համար 2011-2014թթ. ժամանակահատվածում պահանջել և որպես կաշառք անձամբ «Ռուսաստանի տուրիզմի և սերվիսի պետական համալսարանի» Երևանի մասնաճյուղի ուսանողներից ստացել է զգալի և խոշոր չափերով գումարներ, ինչն արտահայտվել է հետևյալում.
«Ռուսաստանի տուրիզմի և սերվիսի պետական համալսարանի» Երևանի մասնաճյուղի ավագ դասախոս Սուրեն Եզեկյանը հանդիսանալով պաշտոնատար անձ, 2010 թվականին ընդունված և 2014 թվականին նույն համալսարանի «Տուրիզմի» ուղղությունն ավարտած ուսանողուհիներ, Ուկրաինայի Հանրապետության քաղաքացիներ Օլգա Բիկովայի և Ալինա Բեզռուկովայի օգտին տևական ժամանակ, իր լիազորությունների շրջանակում գործողություններ, ծառայության գծով թողտվություն և հովանավորչություն կատարելով` միասնական դիտավարությամբ ստացել է խոշոր չափերով` 990.000 ՀՀ դրամ կաշառք, մասնավորապես` 2011-2012թթ. ուսումնական տարում իր կողմից դասավանդած առարկաների դասերին չհաճախելու և ընթացիկ ստուգարքներն ու քննությունները դրական գնահատելու համար վերջիններիցս 2011 թվականի գարնանը պահանջել և նրանցից անձամբ ստացել է ընդհանուր` 200.000 ՀՀ դրամ կաշառք։
2012-2013թթ. ուսումնական տարում, Օլգա Բիկովայից և Ալինա Բեզռուկովայից, վերը նկարագրված գործողությունները կատարելու համար վերջիններիցս պահանջել և անձամբ ստացել է ընդհանուր` 250.000 ՀՀ դրամ կաշառք։
Հանդիսանալով համալսարանի «Տուրիզմ» ուղղության կուրսի և դիպլոմային աշխատանքների ղեկավար` նույն Օլգա Բիկովայի և Ալինա Բեզռուկովայի դիպլոմային աշխատանքների վերաբերյալ գրավոր դրական կարծիք ներկայացնելու, ինչպես նաև նրանց փոխարեն դիպլոմային աշխատանքը գրելու համար 2014 թվականի մայիս ամսին պահանջել ու նրանցից համալսարանում անձամբ ստացել է ընդհանուր 500.000 ՀՀ դրամ կաշառք։
Բացի այդ, Սուրեն Եզեկյանը, իր կողմից դասավանդած «Աշխարհագրություն» առարկայի պետական քննությունների հարցերի պատասխանները տրամադրելու համար 2014 թվականի մայիս ամսին իրենից և համակուրսեցի Օլգա Բիկովայից պահանջել և համալսարանում վերջիններիցս անձամբ ստացել է ընդհանուրը 40.000 ՀՀ դրամ կաշառք։
Բացի դա, «Ռուսաստանի տուրիզմի և սերվիսի պետական համալսարանի» Երևանի մասնաճյուղի ավագ դասախոս Սուրեն Եզեկյանը հանդիսանալով պաշտոնատար անձ, 2010 թվականին ընդունված և 2014 թվականին նույն համալսարանի «Տուրիզմի» ուղղությունն ավարտած ուսանողուհի Էլլա Ավակյանի օգտին տևական ժամանակ, իր լիազորությունների շրջանակում գործողություններ կատարելու համար, միասնական դիտավորությամբ, պահանջել և անձամբ ստացել է ընդհանուր 140.000 ՀՀ դրամ զգալի չափի կաշառք, մասնավորապես` 2011-2012թթ. ուսումնական տարվա ընթացքում իր կողմից դասավանդած «Աշխարհագրություն» առարկայից Էլլա Ավակյանին «լավ» գնահատական նշանակելու համար վերջինիս ամուսին Գոռ Հովհաննիսյանից 2011 թվականի գարնանը պահանջել և համալսարանում անձամբ ստացել է 40.000 ՀՀ դրամ գումար կաշառք։
Իր ղեկավարությամբ Էլլա Ավակյանի դիպլոմային աշխատանքի վերաբերյալ գրավոր դրական կարծիք ներկայացնելու, ինչպես նաև ուսանողի փոխարեն դիպլոմային աշխատանք գրելու համար 2014 թվականի գարնանը պահանջել և Գոռ Հովհաննիսյանից համալսարանում անձամբ ստացել է 100.000 ՀՀ դրամ կաշառք։
Բացի դա, Սուրեն Եզեկյանը 2013 թվականի դեկտեմբեր ամսին նույն համալսարանի «Տուրիզմ» ուղղության 2-րդ կուրսի ուսանողուհի Լուսինե Հարությունյանի օգտին իր լիազորությունների շրջանակում գործողություններ կատարելու, այն է` «Աշխարհագրություն» առարկայի քննությունը դրական գնահատելու համար վերջինիցս պահանջել և ստացել է 4.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ «Մանե» տեսակի կոնյակ, 2.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ կոնֆետներ, իսկ հաջորդ օրը` համալսարանի թիվ 17 լսարանում 3.000 ՀՀ դրամ արժողության «Արարատ» տեսակի կոնյակ։
Բացի դա, Սուրեն Եզեկյանը 2014 թվականի հունիսի 23-ին իր ուսանողուհու ծնող Լիլյա Պետրոսյանի հետ հեռախոսազրույցի ընթացքում վերջինիցս ընդունել է նրա դստեր` Արփենիկ Պետրոսյանի միջոցով «Աշխարհագրություն» և «Ժամանակակից աշխարհագրական գիտական քարտեզ» առարկաներից հերթական կիսամյակային քննությունները վերջինիս օգտին դրական գնահատելու համար 60.000 ՀՀ դրամի չափով կաշառք ստանալու առաջարկը։
Այնուհետև, իր լիազորությունների շրջանակում Արփենիկ Պետրոսյանի օգտին գործողություններ կատարելու, այն է` հիշյալ մասնագիտական առարկաների քննությունները դրական գնահատելու դիմաց, 2014 թվականի հունիսի 27-ին` ժամը 12։30-ի սահմաններում, նույն համալսարանի մասնաճյուղի վարչական շենքի թիվ 5 լսարանում, անձամբ վերջինիցս ստացել է 60.000 ՀՀ դրամ կաշառք, որից հետո նույն վայրում Արփենիկ Պետրոսյանի ստուգման գրքույկում և համապատասխան քննաթերթիկում կատարել է գրառումներ` քննությունները դրական հանձնելու մասին։
Բացի այդ, Սուրեն Եզեկյանը 2011 թվականի հունիս ամսին նույն համալսարանի «Տուրիզմ» ուղղությունն ավարտած ուսանող Գեորգի Առաքելյանի օգտին իր լիազորությունների շրջանակում գործողություններ կատարելու, այն է «Աշխարհագրություն» առարկայի քննությունը դրական գնահատելու համար վերջինիցս պահանջել և Երևանի «Հանրապետության հրապարակում» գործող սրճարաններից մեկում ստացել է 80.000 ՀՀ դրամ գումար կաշառք և 15.000 ՀՀ դրամ արժողության «Աբսենտ» տեսակի խմիչք։
Բացի դա, Սուրեն Եզեկյանը 2012 թվականի աշնանը նույն համալսարանի «Տուրիզմ» ուղղության 4-րդ կուրսի ուսանող Ֆերդինանտ Նազարեթյանի օգտին իր լիազորությունների շրջանակում գործողություններ կատարելու, այն է «Տուրիստական ռեսուրսներ» առարկայի քննությունը դրական գնահատելու համար վերջինիցս համալսարանում պահանջել և ստացել է 10.000 ՀՀ դրամ գումար կաշառք։ 2013 թվականի ամռանը կրկին «Տուրիստական ռեսուրսներ» առարկայի քննությունը դրական ստանալու համար կրկին համալսարանում ստացել է 20.000 ՀՀ դրամ գումար կաշառք։
Բացի դա, Սուրեն Եզեկյանը 2014 թվականի հունիսի 21-ին նույն համալսարանի 2-րդ կուրսի ուսանող Արամ Ղազարյանի օգտին իր լիազորությունների շրջանակում գործողություններ կատարելու, այն է` «Աշխարհագրություն» առարկայի քննությունը դրական գնահատելու համար վերջինիցս պահանջել և համալսարանի թիվ 5 լսարանում ստացել է 15.000 ՀՀ դրամ գումար կաշառք` պայմանով, որ մնացած 15.000 ՀՀ դրամ գումարը պետք է տա 2014 թվականի սեպտեմբեր ամսին։
2017 թվականի հունվարի 27-ին Սուրեն Եզեկյանի վերաբերյալ քրեական գործն ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան` ըստ էության քննության:
Առաջին ատյանի դատարանի դատաքննության ընթացքում մեղադրողի 2016 թվականի օգոստոսի 30-ի որոշմամբ ամբաստանյալ Սուրեն Եզեկյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասի տաս դրվագով և 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով նոր մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա հանդիսանալով «Ռուսաստանի տուրիզմի և սերվիսի պետական համալսարանի Երևանի մասնաճյուղի ավագ դասախոս, դոցենտ, նշված պետական մարմնի ուսումնական գործընթացում ուսանողներից ստուգարքներ և քննություններ ընդունելու և գնահատելու իրավասություն ունեցող պաշտոնատար անձ, իր լիազորությունների շրջանակում, համալսարանի որոշ ուսանողների օգտին գործողություններ կատարելու, այն է` ստուգարքները և քննությունները դրական գնահատելու, դիպլոմային աշխատանքներն ուսանողի փոխարեն գրելու համար 2011-2014թթ. ժամանակահատվածում պահանջել և որպես կաշառք անձամբ «Ռուսաստանի տուրիզմի և սերվիսի պետական համալսարանի» Երևանի մասնաճյուղի ուսանողներից ստացել է զգալի և խոշոր չափերով գումարներ, ինչն արտահայտվել է հետևյալում.
«Ռուսաստանի տուրիզմի և սերվիսի պետական համալսարանի» Երևանի մասնաճյուղի ավագ դասախոս, դոցենտ Սուրեն Եզեկյանը, հանդիսանալով պաշտոնատար անձ, 2010 թվականին ընդունված և 2014 թվականին նույն համալսարանի «Տուրիզմ» ուղղությունն ավարտած ուսանողուհիներ, Ուկրաինայի Հանրապետության քաղաքացիներ Օլգա Բիկովայի և Ալինա Բեզռուկովայի օգտին իր լիազորությունների շրջանակում գործողություններ, այն է՝ 2011-2012թթ. ընթացքում Սուրեն Եզեկյանի դասավանդած առարկաների դասերին չհաճախելու, ստուգարքները և քննությունները դրական գնահատելու համար 2011 թվականի գարնանը պահանջել և անձամբ ստացել է ընդհանուրը 200.000 ՀՀ դրամ կաշառք։
2012-2013թթ. ուսումնական տարում, վերը նկարագրված գործողությունները կատարելու համար Օլգա Բիկովայից պահանջել և անձամբ ստացել է ընդհանուրը` 125.000 ՀՀ դրամ կաշառք։
Հանդիսանալով համալսարանի «Տուրիզմ» ուղղության կուրսի և դիպլոմային աշխատանքների ղեկավար` նույն Օլգա Բիկովայի և Ալինա Բեզռուկովայի դիպլոմային աշխատանքների վերաբերյալ գրավոր դրական կարծիք ներկայացնելու, ինչպես նաև նրանց փոխարեն դիպլոմային աշխատանքը գրելու համար 2014 թվականի մայիս ամսին Սուրեն Եզեկյանը պահանջել ու նրանցից համալսարանում անձամբ ստացել է ընդհանուրը՝ 500.000 ՀՀ դրամ կաշառք։
Բացի դա, «Ռուսաստանի տուրիզմի և սերվիսի պետական համալսարանի» Երևանի մասնաճյուղի ավագ դասախոս Սուրեն Եզեկյանը, հանդիսանալով պաշտոնատար անձ, 2010 թվականին ընդունված և 2014 թվականին նույն համալսարանի «Տուրիզմ» ուղղությունն ավարտած ուսանողուհի Էլլա Ավակյանի օգտին իր լիազորությունների շրջանակում գործողություններ կատարելու համար 2011-2012թթ. ուսումնական տարվա ընթացքում իր կողմից դասավանդած «Աշխարհագրություն» առարկայից Էլլա Ավակյանին «լավ» գնահատական նշանակելու համար վերջինիս ամուսին Գոռ Հովհաննիսյանից 2011 թվականի գարնանը պահանջել և համալսարանում անձամբ ստացել է 40.000 ՀՀ դրամ գումար կաշառք։
Իր ղեկավարությամբ Էլլա Ավակյանի դիպլոմային աշխատանքի վերաբերյալ գրավոր դրական կարծիք ներկայացնելու, ինչպես նաև ուսանողի փոխարեն դիպլոմային աշխատանք գրելու համար 2014 թվականի գարնանը պահանջել և Գոռ Հովհաննիսյանից համալսարանում անձամբ ստացել է 100.000 ՀՀ դրամ կաշառք։
Բացի դա, Սուրեն Եզեկյանը 2013 թվականի դեկտեմբեր ամսին նույն համալսարանի «Տուրիզմ» ուղղության 2-րդ կուրսի ուսանողուհի Լուսինե Հարությունյանի օգտին իր լիազորությունների շրջանակում գործողություններ կատարելու, այն է` «Աշխարհագրություն» առարկայի քննությունը դրական գնահատելու համար վերջինիցս պահանջել և ստացել է 4.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ «Մանե» տեսակի կոնյակ, 2.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ կոնֆետներ, իսկ հաջորդ օրը` համալսարանի թիվ 17 լսարանում 3.000 ՀՀ դրամ արժողության «Արարատ» տեսակի կոնյակ։
Բացի դա, Սուրեն Եզեկյանը 2014 թվականի հունիսի 23-ին իր ուսանողուհու ծնող Լիլյա Պետրոսյանի հետ հեռախոսազրույցի ընթացքում վերջինիցս ընդունել է նրա դստեր` Արփենիկ Պետրոսյանի միջոցով «Աշխարհագրություն» և «Ժամանակակից աշխարհագրական գիտական քարտեզ» առարկաներից հերթական կիսամյակային քննությունները վերջինիս օգտին դրական գնահատելու համար 60.000 ՀՀ դրամի չափով կաշառք ստանալու առաջարկը։
Այնուհետև, իր լիազորությունների շրջանակում Արփենիկ Պետրոսյանի օգտին գործողություններ կատարելու, այն է` հիշյալ մասնագիտական առարկաների քննությունները դրական գնահատելու դիմաց, 2014 թվականի հունիսի 27-ին ժամը 12։30-ի սահմաններում, նույն համալսարանի մասնաճյուղի վարչական շենքի թիվ 5 լսարանում, անձամբ վերջինիցս ստացել է 60.000 ՀՀ դրամ կաշառք, որից հետո նույն վայրում Արփենիկ Պետրոսյանի ստուգման գրքույկում և համապատասխան քննաթերթիկում կատարել է գրառումներ` քննությունները դրական հանձնելու մասին։
Բացի այդ, Սուրեն Եզեկյանը 2011 թվականի հունիս ամսին նույն համալսարանի «Տուրիզմ» ուղղությունն ավարտած ուսանող Գեորգի Առաքելյանի օգտին իր լիազորությունների շրջանակում գործողություններ կատարելու, այն է «Աշխարհագրություն» առարկայի քննությունը դրական գնահատելու համար վերջինիցս պահանջել և Երևանի Հանրապետության հրապարակում գործող սրճարաններից մեկում ստացել է 80.000 ՀՀ դրամ գումար կաշառք և 15.000 ՀՀ դրամ արժողության «Աբսենտ» տեսակի խմիչք։
Բացի դա, Սուրեն Եզեկյանը 2012 թվականի աշնանը նույն համալսարանի «Տուրիզմ» ուղղության 4-րդ կուրսի ուսանող Ֆերդինանտ Նազարեթյանի օգտին իր լիազորությունների շրջանակում գործողություններ կատարելու, այն է «Տուրիստական ռեսուրսներ» առարկայի քննությունը դրական գնահատելու համար վերջինիցս համալսարանում պահանջել և ստացել է 10.000 ՀՀ դրամ գումար կաշառք։
Բացի այդ, 2013 թվականի ամռանը «Տուրիստական ռեսուրսներ» առարկայի քննությունը դրական գնահատելու համար Ֆերդինանտ Նազարեթյանի օգտին իր լիազորությունների շրջանակում գործողություններ կատարելու, այն է «Տուրիստական ռեսուրսներ» առարկայի քննությունը դրական գնահատելու համար վերջինիցս համալսարանում պահանջել և ստացել է 20.000 ՀՀ դրամ գումար կաշառք։
Բացի դա, Սուրեն Եզեկյանը 2014 թվականի հունիսի 21-ին նույն համալսարանի 2-րդ կուրսի ուսանող Արամ Ղազարյանի օգտին իր լիազորությունների շրջանակում գործողություններ կատարելու, այն է` «Աշխարհագրություն» առարկայի քննությունը դրական գնահատելու համար վերջինիցս պահանջել է 30.000 ՀՀ դրամ կաշառք։ Համալսարանի թիվ 5 լսարանում Արամ Ղազարյանից փաստացի ստացել է 15.000 ՀՀ դրամ կաշառքը` պայմանով, որ մնացած 15.000 ՀՀ դրամ գումարը վերջինս պետք է տա 2014 թվականի սեպտեմբեր ամսին։
Դատաքննությամբ և գործով ձեռք բերված ապացույցներով Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը 2016 թվականի նոյեմբերի 11-ի դատավճռով վճռել է.
“ 1. Սուրեն Եզեկյանին ճանաչել անմեղ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքում և արդարացնել` նրա արարքում նշված հոդվածով հանցակազմ չլինելու հիմքով։
2. Սուրեն Եզեկյանին ճանաչել անմեղ Էլլա Ավակյանի դիպլոմային աշխատանքը գրելու նպատակով 2014 թվականի գարնանը Գոռ Հովհաննիսյանից 100.000 ՀՀ դրամ վերցնելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում և արդարացնել` նրա արարքում նշված հոդվածով հանցակազմ չլինելու հիմքով։
3. Սուրեն Եզեկյանին մեղավոր ճանաչել Օլգա Բիկովայից և Ալինա Բեզռուկովայից 2011-2012թթ. ընթացքում 200.000 ՀՀ դրամ կաշառք ստանալու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում և դատապարտել ազատազրկման 1 տարի 6 ամիս ժամկետով՝ 1 տարի ժամկետով նրան զրկելով մանկավարժական գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից։
4. Սուրեն Եզեկյանին մեղավոր ճանաչել Օլգա Բիկովայից 2012-2013թթ. ուսումնական տարում 125.000 ՀՀ դրամ կաշառք ստանալու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում և դատապարտել ազատազրկման 1 տարի 6 ամիս ժամկետով՝ 1 տարի ժամկետով նրան զրկելով մանկավարժական գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից։
5. Սուրեն Եզեկյանին մեղավոր ճանաչել Գեորգի Առաքելյանից 2011 թվականի հունիս ամսին՝ որպես կաշառք, 80.000 ՀՀ դրամ և 15.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ գույք ստանալու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում և դատապարտել ազատազրկման 1 տարի 6 ամիս ժամկետով՝ 1 տարի ժամկետով նրան զրկելով մանկավարժական գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից։
6. Սուրեն Եզեկյանին մեղավոր ճանաչել Գոռ Հովհաննիսյանից 2012 թվականին 40.000 ՀՀ դրամ կաշառք ստանալու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում և դատապարտել ազատազրկման 1 տարի 6 ամիս ժամկետով՝ 1 տարի ժամկետով նրան զրկելով մանկավարժական գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից։
7. Սուրեն Եզեկյանին մեղավոր ճանաչել Ֆերդինանտ Նազարեթյանից 2012 թվականի աշնանը 10.000 ՀՀ դրամ կաշառք ստանալու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում և դատապարտել ազատազրկման 1 տարի 6 ամիս ժամկետով՝ 1 տարի ժամկետով նրան զրկելով մանկավարժական գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից։
8. Սուրեն Եզեկյանին մեղավոր ճանաչել Ֆերդինանտ Նազարեթյանից 2013 թվականի ամռանը 20.000 ՀՀ դրամ կաշառք ստանալու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում և դատապարտել ազատազրկման 1 տարի 6 ամիս ժամկետով՝ 1 տարի ժամկետով նրան զրկելով մանկավարժական գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ նշանակված 3-ից 8-րդ կետերում նշված, պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով, Սուրեն Եզեկյանի նկատմամբ՝ որպես վերջնական պատիժ, նշանակել ազատազրկում 5 տարի ժամկետով՝ 2 տարի ժամկետով նրան զրկելով մանկավարժական գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից։
«Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ ԱԺ 2013 թվականի հոկտեմբերի 3-ի որոշման 2-րդ կետի 2-րդ ենթակետի կիրառմամբ Սուրեն Եզեկյանին ազատել հիմնական՝ 5 տարի ժամկետով ազատազրկման ձևով նշանակված պատժից։
9. Սուրեն Եզեկյանին մեղավոր ճանաչել Լուսինե Հարությունյանից 2014 թվականի ամռանը՝ որպես կաշառք, 9.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողությամբ գույք ստանալու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում և դատապարտել ազատազրկման 1 տարի 6 ամիս ժամկետով՝ 1 տարի ժամկետով նրան զրկելով մանկավարժական գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից։
10. Սուրեն Եզեկյանին մեղավոր ճանաչել Արամ Ղազարյանից 2014 թվականի հունիսի 21-ին կաշառք պահանջելու, 30.000 ՀՀ դրամ կաշառ ստանալու առաջարկն ընդունելու և փաստացի 15.000 ՀՀ դրամ կաշառք ստանալու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում և դատապարտել ազատազրկման 1 տարի 6 ամիս ժամկետով՝ 1 տարի ժամկետով նրան զրկելով մանկավարժական գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից։
11. Սուրեն Եզեկյանին մեղավոր ճանաչել Արփենիկ Պետրոսյանից 2014 թվականի հունիսի 27-ին 60.000 ՀՀ դրամ կաշառք ստանալու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում և դատապարտել ազատազրկման 1 տարի 6 ամիս ժամկետով՝ 1 տարի ժամկետով նրան զրկելով մանկավարժական գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ նշանակված 9-ից 11-րդ կետերում նշված, հիմնական և 8-րդ ու 9-ից 11-րդ կետերում նշված լրացուցիչ պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով, Սուրեն Եզեկյանի նկատմամբ՝ որպես վերջնական պատիժ, նշանակել ազատազրկում 3 տարի ժամկետով՝ 3 տարի ժամկետով նրան զրկելով մանկավարժական գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝ ազատազրկման ձևով նշանակված պատժին հաշվակցել Սուրեն Եզեկյանին կալանքի տակ պահած ժամկետը՝ 3 օրը, և թողնել կրելու ազատազրկում 2 տարի 11 ամիս 27 օր ժամկետով։
Սուրեն Եզեկյանի գույքի վրա դրված կալանքը վերացնել՝ կալանք դնելուց բխող սահմանափակումների կիրառման անհրաժեշտության վերացման հիմքով։
Իրեղեն ապացույցը՝ հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված 60.000 ՀՀ դրամը, թողնել տնօրինելու սույն քրեական գործից անջատված թիվ 59105114 քրեական գործով։
Սուրեն Եզեկյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանավորումը թողնել անփոփոխ և պատժի կրման սկիզբը հաշվել 2014 թվականի օգոստոսի 24-ից”։
Իր որոշումը Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը մասնավորապես պատճառաբանել է հետևյալով.
«(…)Սուրեն Եզեկյանը հանդիսացել է պետական ծառյող՝ «Ռուսաստանի տուրիզմի և սերվիսի պետական համալասարան» բարձրագույն մասնագիտական կրթության դաշնային պետական բյուջետային կրթական հաստատության Երևանի մասնաճյուղի դասախոս, այսինքն՝ պետական պաշտոն զբաղեցնող անձ, ով իրավունք է ունեցել ուսանողներից ընդունել ստուգարքներ և անցկացնել քննություններ ու նշանակել գնահատականներ՝ հաշվի առնելով ոչ միայն նրանց գիտելիքները, պատրաստվածութունը, ընթացքիկ առաջադիմությունը, այլև դասախոսություններին ու մյուս պարապմունքներին նրանց մասնակցության վերաբերյալ տվյալները։ Ամբաստանյալի նշված լիազորությունները Համալսարանի ուսանողների համար միանշանակորեն կարող էին և առաջացրել են իրավաբանական նշանակություն ունեցող որոշակի հետևանքներ, մասնավորապես՝ ստուգարքները հանձնելու դեպքում՝ քննություններին մասնակցելու, դրական գնահատականների ստանալու դեպքում՝ հաջորդ կուրս փոխադրվելու, ուսումն ավարտելու և նշված Համալսարանն ավարտելու վերաբերյալ համապատասխան պետական փաստաթուղթ՝ դիպլոմ, ստանալու կամ վատ առաջադիմության կամ դասախոսություններին չհաճախելու և դասախոսի կողմից իր կազմակերպական-տնօրինչական գործառույթների իրականացման արդյունքում՝ ուսումը չավարտելու և դիպլոմ չստանալու ձևով։
Դատարանը նաև գտնում է, որ դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով չհաստատվեց, որ ամբաստանյալը կաշառք է ստացել նաև վկաներ Օ.Բիկովայի, Ա.Բեզռուկովայի և Է.Ավակյանի դիպլոմային աշխատանքները նրանց փոխարեն գրելու և դրանց վերաբերյալ գրավոր դրական կարծիք ներկայացնելու համար։
Նշված եզրակացության հանգելու համար դատարանը ոչ միայն հաշվի է առնում վերը նշված վերլուծությունը, այլև դատաքննությամբ հաստատված այն հանգամանքը, որ նախաքննությամբ որևէ փաստական տվյալ և ապացույց ձեռք չի բերվել այն մասին, որ ամբաստանյալը նշված ուսանողներից գումար է վերցրել՝ նրանց փոխարեն իր կողմից գրված դիպլոմային աշխատանքների վերաբերյալ գրավոր դրական կարծիք ներկայացնելու համար։
Դատարանն արձանագրում է, որ նման տվյալներ և ապացույցներ ձեռք չբերվեցին նաև դատաքննությամբ, և գտնում է, որ նշված մեղադրանքները հիմնված են միայն որևէ փաստական տվյալով չհիմնավորված ենթադրությունների վրա, նշված մասերով ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքն անհիմն է, իսկ դրանք հիմնավորելու վերաբերյալ մեղադրողի պատճառաբանություններն ու հիմնավորումները տվյալ դեպքում՝ առարկայազուրկ։
Դատարանը, վերահաստատելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ և 311-րդ հոդվածների, պաշտոնատար անձի, նրա լիազորությունների և կաշառքի վերաբերյալ վերը նշված վերլուծությունը, գտնում է, որ դիպլոմային աշխատանք գրելու համար ստացված գումարը չի կարող համարվել կաշառք, այսինքն՝ նշված արարքի մեջ չկա կաշառքի հանցակազմ։
Հետևաբար, դատարանը գտնում է, որ նշված արարքների համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով ու Գ.Հովհաննիսյանից 100.000 ՀՀ դրամ վերցնելու դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքներում ամբաստանյալը պետք է ճանաչվի անմեղ և արդարացվի` նշված արարքների մեջ հանցակազմ չլինելու հիմքով։
Դատարանը նաև փաստում է, որ թեև նախաքննության ընթացքում վկա Գ.Առաքելյանը նույնպես ցուցմունք է տվել այն մասին, որ իր դիպլոմային աշխատանքը գրելու համար 2012թ. մայիսին 200.000 ՀՀ դրամ է տվել ամբաստանյալին, սակայն նշված արարքի համար վերջինիս մեղադրանք չի առաջադրվել։
Դատարանը նաև հարկ է համարում նշել, որ կաշառք տվողների մասով սույն քրեական գործով մաս է առանձնացվել և կատարվում է քննություն։
Դատարանը, անդրադառնալով վկաներ Օ.Բիկովայի, Ա.Բեզռուկովայի և Ա.Ղազարյանի հաղորդումները, երկու խուզարկության արձանագրություններն ու դրանցով առգրավված նյութերը և դրանց հիման վրա կատարված, ինչպես նաև պատճառահետևանքային կապի մեջ գտնվող բոլոր նյութերը, փաստաթղթի զննության մասին 01.08.2014թ. արձանագրությունը, 20.11.2014թ. որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված` 20.000 ՀՀ դրամ անվանական արժեքով 3 թղթադրամները, «Ռուսաստանի տուրիզմի և սերվիսի պետական համալսարանի» Երևանի մասնաճյուղի «Տուրիզմ» մասնագիտության 2013-2014թ.թ. ուս. տարվա 1-ին կուրսի 1-ին և 2-րդ խմբերի, 2-րդ կուրսի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ խմբերի դասամատյանները զննելու մասին արձանագրությունը, ՀՀ ոստիկանության ԿՀԴՊԳ վարչությունից ստացված հեռախոսային խոսակցությունների ձայնագրությամբ սկավառակի զննության արձանագրությունը՝ որպես ապացույց, անթույլատրելի ճանաչելու, ապացույցների բավարար համակցության բացակայության հիմքով, բոլոր դրվագներով չփարատված կասկածները հօգուտ ամբաստանյալի մեկնաբանմամբ կամ առաջադրված մեղադրանքի բոլոր դրվագներով ամբաստանյալի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի սուբյեկտ չհանդիսանալու, նրան մեղսագրվող հանցագործության սուբյեկտի և օբյեկտի բացակայության ու մեղադրական եզրակացությունը հաստատված չլինելու հիմքով ամբաստանյալին արդարացնելու մասին պաշտպանի միջնորդությանն ու դրա պատճառաբանություններին և հիմնավորումներին, գտնում է, որ նշված պատճառաբանությունները և հիմնավորումները չեն կարող ամբաստանյալին արդարացնելու հիմք հանդիսանալ, հետևաբար՝ պաշտպանի միջնորդությունը չի կարող բավարարվել՝ հետևյալ պատճառաբանություններով.
- սույն դատավճռով որպես ապացույց գնահատված՝ նախաքննության ընթացքում քրեական գործին առանց հայերեն թարգմանության կցված, փաստաթղթերը դատարանի կողմից հետազոտվել են թարգմանչի մասնակցությամբ՝ թարգմանությամբ,
- ամբաստանյալի բնակարանում խուզարկությունը կատարվել է դատարանի 28.06.2014թ. որոշման հիման վրա, որով դրա կատարումը հանձնարարվել է քննիչին և համապատասխան բաժնի աշխատակիցներին։ Նշված որոշման կատարումը քննիչի կողմից հանձնարարվել է համապատասխան բաժնին, և այն կատարվել է ՀՀ ոստիկանության ԿՀԴՊԿՎ 1-ին վարչության 1-ին բաժնի ՀԿԳ ավագ օ/լ Գ.Ազիզյանի կողմից։ Թեև հանձնարարության մասին կից գրությունն ստորագրվել է քննչական բաժնի պետի կողմից, սակայն նույն գրությունից հետևում է, որ այն կազմվել է, հետևաբար՝ հանձնարարությունը տրվել է քննիչի կողմից, ինչի մասին է վկայում նույն գրության ներքևի ձախ անկյունում կատարված նշումը՝ «Քննիչ Գ.Ն.Հովհաննիսյան», այսինքն՝ քննիչը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված իր լիազորությամբ և դատարանի որոշմամբ, հետաքննության մարմնին նրա համար պարտադիր գրավոր հանձնարարություն է տվել, ինչն էլ կատարվել է,
- նախաքննության ընթացքում քրեական գործի քննությունը հանձնարարվել է մի քանի քննիչի, այդ թվում՝ քննիչ Գ.Հովհաննիսյանին, իսկ քննչական խմբի ղեկավար է նշանակվել քննիչ Հ.Մանուկյանը, ով խուզարկություն է կատարել ք.Երևանի Իսահակյան 18 հասցեում, ինչը չի կարող համարվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 194-195-րդ հոդվածների պահանջների խախտում, նկատի ունենալով, որ նշված հոդվածներով քննչական խմբի ղեկավարին չի արգելվում կատարել խուզարկություն,
- մեղադրական եզրակացությամբ ապացույց է ճանաչվել «Փաստաթղթի զննության մասին» 01.08.2014թ. արձանագրությունը և ոչ թե զննված փաստաթղթերը, ինչը չի հակասում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 121-րդ հոդվածի պահանջներին,
- ձեռագրաբանական փորձաքննությունն իրականացվել է նախաքննության մարմնի կողմից տրամադրված փաստաթղթերի վերաբերյալ, այն կատարվել և Հմ. 45031401 եզրակացությունը տրվել է քրեադատավարական օրենսդրության պահանջների պահպանմամբ,
- ամբաստանյալի 27.06.2014թ. անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված 20.000 ՀՀ դրամ անվանական արժեքով 3 թղթադրամը, որոնց ստանալու նպատակը կազմված արձանագրության համաձայն բացատրվել է ամբաստանյալի կողմից, քննիչի 20.11.2014թ. որոշմամբ ճանաչվել են իրեղեն ապացույց։ Որոշմամբ թեև նշվել է, որ իրեղեն ապացույց է ճանաչվում 60.000 ՀՀ դրամը, սակայն որոշման նկարագրական-պատճառաբանական մասում արձանագրված է, որ նշված գումարը հայտնաբերվել է ամբաստանյալի անձնական խուզարկությամբ, որի վերաբերյալ կազմված արձանագրությունում նշված թղթադրամները բավարար չափով նկարագրված են՝ «անդրավարտիքի աջ գրպանից հայտնաբերվեց 3 (երեք) հատ 20.000-անոց թղթադրամներ։ Իրեղեն ապացույցը զննվել է դատաքննության ընթացքում, և կողմերը որևէ միջնորդություն չեն ներկայացրել թղթադրամները փոխելու կամ դրանց առանձնահատկությունները, հատկանիշները, պարունակող հետքերն էապես փոփոխելու հնարավորության մասին,
- դատաքննությամբ հետազոտվել է նախաքննության մարմնի կողմից ապացույց ճանաչված, մեղադրական եզրակացությամբ և սույն դատավճռով գնահատված՝ ՀՀ ոստիկանության ԿՀԴՊԳ վարչությունից ստացված հեռախոսային խոսակցությունների գաղտնալսման ձայնագրության սկավառակի 21.01.2015թ. զննության արձանագրությունը,
Դատարանը չի անդրադառնում պաշտպանի կողմից նշված այն ենթադրյալ խախտումներին և դրանց վերաբերյալ հիմնավորումներին, որոնց հետ կապված փաստաթղթերը սույն դատավճռով չեն գնահատվել որպես ապացույց։
Ամբաստանյալի վերը նշված արաքներում հանցակազմ չլինելու հիմքով դատարանը չի անդրադառնում նաև վկաներ Օ.Բիկովայի, Ա.Բեզռուկովայի և Է.Ավակյանի դիպլոմային աշխատանքները նրանց փոխարեն գրելու մասով ապացույցներին։
Դատարանը նաև արձանագրում է, որ նախաքննության ընթացքում թույլ չեն տրվել այնպիսի դատավարական խախտումներ, որոնք կարող են համարվել էական և հիմք հանդիսանալ դատարանի կողմից գնահատված ապացույցներն անթույլատրելի համարելու համար։
Դատարանն արձանագրում է, որ նախաքննության ընթացքում ձեռք բերված որոշ ապացույցներ գործին չեն կցվել դրանց հայերեն թարգմանություններով, սակայն նշված թերությունը շտկվել է դատաքննությամբ, ինչը չի կարող համարվել էական թերություն։
Ինչ վերաբերվում է թարգմանիչների ձեռնհասության վերաբերյալ պաշտպանի հայտնած կասկածներին, ապա դատարանն արձանագրում է, որ նախաքննության և դատաքննության ընթացքում թարգմանիչներին բացատրվել են նրանց իրավունքներն ու պարտականությունները, նրանք նախազգուշացվել են ակնհայտ սխալ թարգմանություն կատարելու համար նախատեսված պատասխանատվության մասին, և նրանց բացարկներ չեն հայտնվել։
Դատարանը, անդրադառնալով ցուցմունքների և արարքների քրեաիրավական որակման, ապացույցների բավարարություն և անմեղության կանխավարկածի, Ա.Բեզռուկովայի և Օ.Բիկովայի հարցաքննությունների արձանագրությունների՝ որպես ապացույց, օգտագործման անթույլատրելիության վերաբերյալ, նույն օրը, նույն ժամին նույն անձի կողմից նշված վկաներին հարցաքննելու փաստի, ամբաստանյալի հակընդդեմ հարցման իրավունքի խախտման ու մեղադրական եզրակացությունը հաստատված չլինելու մասին պաշտպանի պատճառաբանություններին ու հիմնավորումներին, արձանագրում է, որ դատարանն արդեն իսկ սույն դատավճռի «Դատարանի վերլուծություն» մասում անդրադարձել է ամբաստանյալին մեղսագրված արարքների քրեաիրավական գնահատականին և որակմանը՝ նաև գտնելով, որ քրեական գործի` դատարանի կողմից որպես արժանահավատ գնահատված ապացույցները ձեռք են բերվել քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանմամբ։
Դատարանը, արժանահավատ համարելով քննիչ Հ.Մանուկյանի դատաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը, գտնում է, որ նույն օրը, նույն ժամին նույն անձի կողմից երկու վկայի հարցաքննության փաստը և արձանագրությունում մեկ այլ քննիչի ազգանվան նշումը թույլ տրված տեխնիկական սխալ է՝ վրիպակ։
Ինչ վերաբերվում է ամբաստանյալի հակընդդեմ հարցման իրավունքի խախտման մասին պաշտպանի վկայակոչմանը, ապա դատարանը, արձանագրելով, որ ամբաստանյալը, ներկա գտնվելով առանձին վկաների հետ առերեսման քննչական գործողություններին, հրաժարվել է ցուցմունք տալուց, հեռացել է առերեսման կատարման վայրից, որից հետո պաշտպանի գիտությամբ և նախաձեռնությամբ՝ անհիմն պատճառաբանություններով հրաժարվել է առերես հարցաքննություններից, գտնում է, որ նա չարաշահել է իր իրավունքը՝ ինքն իրեն զրկելով կոնֆրոնտացիայի իրավունքից։
Միաժամանակ, դատարանն արձանագրում է, որ դատարանի կողմից ձեռնարկված բավարար և անհրաժեշտ միջոցների արդյունքում հնարավոր չի եղել ապահովել վկա Ա.Բեզռուկովայի մասնակցությունը դատաքննությանը, ինչի պատճառով հրապարակվել ու հետազոտվել են նրա նախաքննական ցուցմունքները, որոնք դատական նիստին մասնակցած և ցուցմունք տված վկա Ա.Բիկովայի դատաքննությամբ հետազոտված նախաքննական ցուցմունքի հետ համակցությամբ սույն դատավճռով գնահատվել են որպես արժանահավատ ցուցմունքներ։ Այսինքն, վկա Ա.Բեզռուկովայի նախաքննական ցուցմունքն ամբաստանյալին նշված վկաների դրվագներով առաջադրված մեղադրանքի ապացուցման համար միակ և վճռորոշ ապացույց չի կարող համարվել։
Դատարանը նաև գտնում է, որ պաշտպանի մյուս, մասնավորապես՝ մեղադրական եզրակացությունը հաստատված չլինելու վերաբերյալ, պատճառաբանությունները նույնպես անհիմն են և օրենսդրության ցանկալի մեկնաբանության արդյունք են։
Այսպիսով, դատարանը հանգում է եզրակացության, որ ամբաստանյալին վերը նշված պատճառաբանություններով և հիմնավորումներով բոլոր դրվագներով արդարացնելու մասին պաշտպանի միջնորդությունն անհիմն է։
Դատարանը, կրկին փաստելով, որ դատարանի կողմից ապացուցված համարվող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով որակված արարքները կատարվել են ամբաստանյալի կողմից, գտնում է, որ այդ հանցանքներն ապացուցված չլինելու վերաբերյալ ամբաստանյալի և պաշտպանի պատճառաբանություններն անհիմն են և հերքվում են դատարանի կողմից որպես արժանահավատ ընդունված և գնահատված վերաբերելի ապացույցներով ու գործի փաստական հանգամանքներով և տվյալներով։
Նշված պատճառաբանություններն ամբաստանյալին քրեական պատասխանատվությունից ու պատժից խուսափելու և զերծ պահելու նպատակ են հետապնդում։
Ինչ վերաբերվում է վկա Ա.Բիկովայի դատաքննական ցուցմունքին, ապա վերը նշված վերլուծությամբ դատարանը գտնում է, որ նշված ցուցմունքն արժանահավատ չէ, դրանում նշված նրա պատճառաբանություններն անհիմն են և հերքվում են դատարանի կողմից համակցությամբ գնահատված ապացույցներով։
Դատարանը նաև համոզմունք է հայտնում, որ նշված ցուցմունքով վկան ցանկանում է իր պաշտպանության տակ վերցնել ամբաստանյալին և խուսափել հնարավոր պատասխանատվությունից(…)»:

Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումներն ու պահանջները
ՀՀ գլխավոր դատախազության դատախազ Հ.Մելքոնյանը վերաքննիչ բողոք է բերել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016 թվականի նոյեմբերի 11-ի դատավճռի դեմ` միջնորդելով մասնակի բեկանել վերոնշյալ դատական ակտը, Ս.Եզեկյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով և նրա նկատմամբ նշանակել կատարած արարքներին համաչափ` ազատազրկման ձևով պատիժ:
Իր վերաքննիչ բողոքը մեղադրող Հ.Մելքոնյանը մասնավորապես պատճառաբանել է հետևյալով:
«(…)Գտնում եմ, որ առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ՝ դատավարական և նյութական իրավունքների այնպիսի խախտումներ, որոնք ազդել են գործի ելքի վրա, այն է՝ ապացույցների սխալ գնահատման և Ա.Եզեկյանին առաջադրված մեղադրանքի երկու դրվագով քրեաիրավական սխալ գնահատականի արդյունքում տվյալ դրվագներով նա արդարացվել է։
Հետևաբար, Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016թ. նոյեմբերի 11-ի դատավճիռն անհիմն է և ենթակա բեկանման՝ հետևյալ պատճառաբանությամբ(…):
(…)Սույն գործով առաջին ատյանի դատարանը Ս.Եզեկյանին առաջադրված մեղադրանքի 2 դրվագով արդարացնելը հիմնավորել է հետևյալ փաստարկներով.
«...Դատարանը նաև գտնում է, որ դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով չհաստատվեց, որ ամբաստանյալը կաշառք է ստացել նաև վկաներ Օ.Բիկովայի, Ա.Բեզրուկովայի և Է.Ավակյանի դիպլոմային աշխատանքները նրանց փոխարեն գրելու և դրանց վերաբերյալ գրավոր դրական կարծիք ներկայացնելու համար։ Նշված եզրակացության հանգելու համար դատարանը ոչ միայն հաշվի է առնում վերը նշված վերլուծությունը, այլև դատաքննությամբ հաստատված այն հանգամանքը, որ նա¬խաքննությամբ որևէ փաստական տվյալ և ապացույց ձեռք չի բերվել այն մասին, որ ամ¬բաստանյալը նշված ուսանողներից գումար է վերցրել՝ նրանց փոխարեն իր կողմից գրված դիպլոմային աշխատանքների վերաբերյալ գրավոր դրական կարծիք ներկայացնելու հա¬մար։
Դատարանն արձանագրում է, որ նման տվյալներ և ապացույցներ ձեռք չբերվեցին նաև դատաքննությամբ, և գտնում է, որ նշված մեղադրանքները հիմնված են միայն որևէ փաստական տվյալով չհիմնավորված ենթադրությունների վրա, նշված մասերով ամբաս¬տանյալին առաջադրված մեղադրանքն անհիմն է, իսկ դրանք հիմնավորելու վերաբերյալ մեղադրողի պատճառաբանությաններն ու հիմնավորումները տվյալ դեպքում՝ առարկայա¬զուրկ։
Դատարանը, վերահաստատելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ և 311-րդ հոդված¬ների, պաշտոնատար անձի, նրա լիազորությունների և կաշառքի վերաբերյալ վերը նշված վերլուծությունը, գտնում է, որ դիպլոմային աշխատանք գրելու համար ստացված գումարը չի կարող համարվել կաշառք, այսինքն՝ նշված արարքի մեջ չկա կաշառքի հանցակազմ։ Հետևաբար, դատարանը գտնում է, որ նշված արարքների համար ՀՀ քրեական օրենս¬գրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով ու Գ.Հովհաննիսյանից 100.000 ՀՀ դրամ վերցնելու դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքներում ամբաստանյալը պետք է ճանաչվի անմեղ և արդարացվի՝ նշված արարքների մեջ հանցակազմ չլինելու հիմքով»։
Սակայն դատարանը պատշաճ վերլուծության չի ենթարկել տվյալ դրվագներով մեղադրանքի հիմքում դրված բոլոր ապացույցներն իրենց համակցության մեջ՝ հանցակազմի յուրաքանչյուր տարրի առկայության տեսանկյունից։ Այսպես.
Սուրեն Եզեկյանին մեղսագրվել է, որ նա դիպլոմային աշխատանքը գրելու և դրա դիմաց դրական կարծիք հայտնելու դիմաց կաշառք է վերցրել։
Անհրաժեշտ է նշել, որ նախաքննությամբ պարզվել են բազմաթիվ այլ դեպքեր, երբ նման կերպ Ս.Եզեկյանը գումար է վերցրել ուսանողներից, սակայն այդ դեպքերով նրա նկատմամբ քրեական հետապնդում չի իրականացվել՝ հաշվի առնելով այն, որ նա այդ ուսանողների դիպլոմային աշխատանքի ղեկավարը չի հանդիսացել, այսինքն՝ նրա լիազորությունների սահմաններում գործողություն կատարելու կամ չկատարելու համար գումարը չի վերցրել, այլև՝ փաստացի մտել է քաղաքացիաիրավական գործարքի մեջ։
Սակայն մեղադրանքի ծավալում արտացոլված դրվագներն արմատապես տարբերվում են այդ դեպքերից։
Դիպլոմային աշխատանքը և դրա կապակցությամբ տրվող կարծիքը տարանջատելն անհնարին է, քանի որ երկրորդը առաջինի բաղկացուցիչ մասն է կազմում և աշխատանքը չի կարող դիտարկվել որպես այդպիսին առանց համապատասխան կարծիքի։
Համաձայն դատարանում հետազոտված Ռուսաստանի տուրիզմի և սերվիսի պետական համալսարանի ռեկտորի կողմից հաստատված որակավորման ավարտական աշխատանքի կատարման և գնահատման մեթոդական ձեռնարկի 6-րդ կետի՝ որակավորման ավարտական աշխատանքի ղեկավարման ընթացքում ղեկավարը, ի թիվս այլ պարտականությունների, պարտավոր է աշխատանքը կատարելուց հետո գնահատել դրա կատարման որակն ու համապատասխանությունը աշխատանքին ներկայացվող պահանջներին, որը, ըստ ձեռնարկի, այլ կերպով անվանվում է «ղեկավարի կարծիք», ինչպես նաև անցկացնել աշխատանքի նախապաշտպանությունը՝ ուսանողի պատրաստվածությունը պարզելու նպատակով։
Նույն կարգի 8-րդ կետի համաձայն՝ որակավորման ավարտական աշխատանքի պաշտպանությունն իրականացվում է, ի թիվս այլ փաստաթղերի, աշխատանքի ղեկավարի կարծիքի առկայության պարագայում։ Այսինքն, առանց այդ կարծիքի ուսանողը պաշտպանությանը մասնակցել չի կարող և մասնակցում է բացառապես այդ կարծիքի առկայության դեպքում։
Դիպլոմային աշխատանքի ղեկավարի կողմից հիշյալ պարտավորությունները պահպանելը, այլոց հետ համատեղ, պարտադիր պայման են դիպլոմային աշխատանքների՝ օրենքով և համալսարանի ներքին կանոններին համապատասխան ընթացքն ու արդյունքներն ապահովելու համար։
Դրանք չպահպանելը, այն է՝ ավարտական աշխատանքի ղեկավարի լիազորություններով սահմանված պարտականությունը չկատարելը հանգեցնում է սահմանված կարգից շեղում, որպիսի պայմաններում ավարտական աշխատանքը օրինական համարվել չի կարող։
Սույն գործով հաստատվել է, որ Ս.Եզեկյանն առանց հիշյալ պարտավորությունների կատարման, այն է՝ ինքնուրույն գրելով Օ.Բիկովայի, Ա.Բեզրուկովայի, Է.Ավակյանի ավարտական աշխատանքները, ինքն իրեն զրկել է այդ աշխատանքներին ներկայացվող պահանջներին համապատասխան ուսանողի գիտելիքները և աշխատանքը օբյեկտիվ գնահատելու հնարավորությունից /դրական կամ բացասական կարծիք տալուց/, ինչպես նաև ուսանողի պատրաստվածությունը պարզելու համար նախապաշտպանություն իրականացնելուց:
Ս.Եզեկյանը, չպահպանելով այդ պահանջները, չէր կարող աշխատանքներին ներկայացվող պահանջներին համապատասխան ուսանողի գիտելիքները և աշխատանքը օբյեկտիվ գնահատել և տալ դրական կամ բացասական կարծիք, ինչպես նաև իրականացնել ուսանողի պատրաստվածությունը պարզելու համար նախապաշտպանություն։
Նման պայմաններում Ս.Եզեկյանը չի կատարել իր ծառայողական մասնագիտական պարտականությունները, միաժամանակ՝ դրանք օգտագործել է պետական համալսարանի շահերին հակառակ՝ հանուն իր կողմից ստացվող նյութական օգուտի։
Այսինքն, Ս.Եզեկյանն իր լիազորությունների շրջանակի մեջ մտնող որոշակի գործողություն կատարելու (աշխատանքը գրելու և դրական կարծիք տալու), ինչպես նաև՝ որոշակի գործողություն չկատարելու (ուսանողների գիտելիքներն ստուգելու, դրանց կապակցությամբ համապատասխան կարծիք տալու և նախապաշտպանություն իրականացնելու) դիմաց, Ա.Բեզրուկովայից, Օ.Բիկովայից և Է.Ավակյանի ամուսնուց՝ Գ.Հովհաննիսյանից, ավարտական դիպլոմային աշխատանքները գրելու և միաժամանակ դրական կարծիք տալու համար ստացել է կաշառք(…):
(...)Սուրեն Եզեկյանին մեղսագրված, վիճարկվող երկու դրվագներում էլ առկա են հանցակազմի բոլոր անհրաժեշտ տարրերը։ Ա.Եզեկյանը, հանդիսանալով այդ դիպլոմային աշխատանքների ղեկավարը, պայմանավորվելով դրանք գրելու դիմաց գումար վերցնելու վերաբերյալ, նախապես գիտակցել է, որ դրանց կապակցությամբ անհրաժեշտ է նաև ներկայացնել դրական կամ բացասական կարծիք, գիտակցել է նաև, որ այդ կարծիքը ձևական բնույթ է կրելու, համալսարանի կանոնակարգով սահմանված կարգով չի գնահատելու ուսանողի գիտելիքները, քանի որ այդ կարծիքն անմիջապես պայմանավորված է դիպլոմային աշխատանքի բովանդակության հետ և ուղղակիորեն բխում դրանից, նախատեսել է այդ սին կարծիքի դիմաց ապօրինի օգուտ ստանալու հանգամանքը և ցանկացել դա։ Ս.Եզեկյանը դիպլոմային աշխատանքի համար դրական կարծիք տալով, ինչպես նաև կարծիք տալու համար ուսանողի գիտելիքներն ստուգելուն ուղղված որևէ գործողություն չկատարելով՝ փաստացի կատարել է կաշառք ստանալու հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը կազմող արարքի գործողություն, ինչպես նաև՝ դրսևորել անգործություն։
Այսպիսով, առաջին ատյանի դատարանը, հռչակելով Սուրեն Եզենյանի անմեղությունը դիպլոմային աշխատանքները գրելու և դրանց համար դրական կարծիք տալու դիմաց կաշառք ստանալու երկու դրվագներով, յուրովի և կամայականորեն է գնահատել գործով ձեռք բերված բոլոր ապացույցներն իրենց համակցության մեջ, որոնք բավարար են եղել նրան առաջադրված մեղադրանքում մեղավոր ճանաչելու համար, անտեսելով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերը հիշատակված որոշումներով արտահայտած իրավական դիրքորոշումները։ Դատարանը պատշաճ չի վերլուծել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածով նախատեսված հանցակազմի բոլոր տարրերը, դրանք չի համադրել Սուրեն Եզեկյանին վերագրված արարքի հատկանիշների հետ, որի արդյունքում թույլ է տվել դատավարական իրավունքի խախտում, որն էլ հանգեցրել է նյութական իրավունքի խախտման, այն է՝ կաշառք ստանալու հանցակազմի բոլոր տարրերի առկայության պարագայում, անձն ազատվել է դրա համար նախատեսված պատասխանատվությունից(...)»:
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016 թվականի նոյեմբերի 11-ի դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է բերել նաև պաշտպան Ռ.Ահարոնյանը` միջնորդելով մասնակի` մեղավոր ճանաչված դրվագների մասով բեկանել վերոնշյալ դատական ակտը, և փոփոխել, կայացնել արդարացման դատական ակտ` ճանաչելով և հռչակելով Ս.Եզեկյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով /բոլոր 9 դրվագներով/ առաջադրված մեղադրանքներում, կամ արարքը վերաորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 200-րդ հոդվածով` նշանակելով ազատազրկման հետ կապ չունեցող պատիժ կամ ազատազրկման ձևով նշանակվելիք պատիժը պայմանականորեն չկիրառել, անկախ վերաորակումից` Լ.Հարությունյանի, Ա.Բեզռուկովայի, Օ.Բիկովայի, Ֆ.Նազարեթյանի և Ա.Ղազարյանի դրվագներով կայացնել արդարացման դատավճիռ և «Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ ԱԺ 2013թ. հոկտեմբերի 3-ի որոշումը կիրառել 1-ին և 2-րդ կետերը քննելուց հետո:
Իր վերաքննիչ բողոքը պաշտպան Ռ.Ահարոնյանը մասնավորապես պատճառաբանել է հետևյալով:
«(…)Բողոքարկվող դատավճիռը կայացվել է դատավարական իրավունքի խախտումներով, որոնք դրսևորվել են անթույլատրելի ապացույցների օգտագործմամբ, մրցակցության և արդար դատաքննության սկզբունքների, անմեղության կանխավարկածի խախտմամբ, որոնք հանգեցրել են անօրինական դատական ակտի կայացման։ Նշված խախտումներն արտահայտվել են հետևյալում.
1.1 Մրցակցության սկզբունքի խախտման մասով.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 23-րդ հոդվածը սահմանում է. «Քրեական դատավարությունն իրականացվում է մրցակցության սկզբունքի հիման վրա։
2. Քրեական հետապնդումը, պաշտպանությունը և գործի լուծումը տարանջատված են, դրանք իրականացնում են տարբեր մարմիններ և անձինք։
3. Դատարանը հանդես չի գալիս մեղադրանքի կամ պաշտպանության կողմում և արտահայտում է միայն իրավունքի շահերը»։
Դրվագներից մեկով իմ պաշտպանյալին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն բանի համար, որ Սուրեն Եզեկյանը 2013 թվականի դեկտեմբեր ամսին նույն համալսարանի «Տուրիզմ» ուղղության 2-րդ կուրսի ուսանողուհի Լուսինե Էդուարդի Հարությունյանի օգտին իր լիազորությունների շրջանակում գործողություններ կատարելու, այն է՝ «Աշխարհագրություն» առարկայի քննությունը դրական գնահատելու համար վերջինիցս պահանջել և ստացել է 4.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ «Մանե» տեսակի կոնյակ, 2.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ կոնֆետներ, իսկ հաջորդ օրը՝ համալսարանի թիվ 17 լսարանում 3.000 ՀՀ դրամ արժողության «Արարատ» տեսակի կոնյակ։
Դատաքննությամբ մեղադրողը, «Առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու և նոր մեդադրանք առաջադրելու մասին» 30.08.2016թ. որոշմամբ փոփոխելով ամբաստանյալ Ա.Եզեկյանին առաջադրված մեղադրանքը, նրան նոր մեղադրանք առաջադրեց պահպանելով վերոնշյալ դրվագը նույնությամբ։
Սակայն դատարանն իր դատավճռով որոշել է Սուրեն Սերգեյի Եզեկյանին ճանաչել մեղավոր Լուսինե Հարությունյանից 2014թ. ամռանը որպես կաշառք, 9.000 (ինը հազար) ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողությամբ գույք ստանալու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում և դատապարտել ազատազրկման 1 (մեկ) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով` 1 (մեկ) տարի ժամկետով նրան զրկելով մանկավարժական գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից։
Գտնում եմ, որ սրանով դատարանը, խախտելով մրցակցության սկզբունքը, չի արտահայտել միայն իրավունքի շահերը, այլ հանդես է եկել մեղադրանքի կողմում։ Մեղավոր է ճանաչել մի արարքում, որը մեղադրանքի ծավալում չի եղել։ Իմ պաշտպանյալին մեղադրանք չի առաջադրվել 2014 թվականի ամռանը կաշառք ստանալու համար։ Անկախ դատարանում տված վկայի ցուցմունքի բովանդակությունից դատարանն իրավունք չուներ մեղադրանք փոխելու։ Դա կարգավորված է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 309.1-րդ հոդվածով և բացառապես մեղադրողի գործառույթն է։
Գտնում եմ, որ իմ պաշտպանյալը պետք է արդարացվեր առաջադրված Լուսինե Հարությունյանի մասնակցությամբ դրվագով, քանի որ առաջադրված 2013 թվականի դեկտեմբերին կաշառք ստանալու մեղադրանքը չի հաստատվել, իսկ նոր մեղադրանք նոր հատկանիշներով չի առաջադրվել։ Դատարանն իրավասու չէր միաժամանակ նոր մեղադրանք առաջադրել և մեղավոր ճանաչել դրանում։ Սրանով խախտված է նաև մեղադրանքից պաշտպանվելու իրավունքը, քանի որ օբյեկտիվորեն պաշտպանական կողմը չի կարողացել պաշտպանվել 2014 թվականի ամռանը կաշառք ստանալու մեղադրանքից, ինչն իր հերթին հանգեցնում է արդար դատաքննության իրավունքի խախտման։
Սրանով խախտվել է նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 24-րդ հոդվածի 4-րդ մասը, համաձայն որի «Դատարանի իրավասությունը, նրա կողմից քրեական դատավարության իրականացման կարգը չեն կարող կամայականորեն փոփոխվել առանձին գործերի կամ անձանց կամ որոշակի իրավիճակի համար կամ որևէ ժամանակահատվածով»։
1.2 Մեղադրողը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի սուբյեկտի հատկանիշը հիմնավորել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով, այն է օտարերկրյա պետության՝ տվյալ պետության ներպետական իրավունքին համապատասխան՝ պետական պաշտոնյայի գործառույթներ իրականացնող անձինք, ինչպես նաև օտարերկրյա պետության օրենսդիր մարմնի կամ վարչական լիազորություններ իրականացնող որևէ ներկայացուցչական մարմնի անդամները։
Դատաքննության ընթացքում և մեղադրական ճառում մեղադրողը պնդել է նշված կետի հիմնավորումները և մեղադրանքը պաշտպանել այդ կետով։ Համապատասխանաբար, պաշտպանական կողմը պաշտպանվել է մեղադրանքի այդ հատկանիշից հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետը։
Սակայն դատարանը չի անդրադարձել մեղադրանքի այդ հատկանիշին և սուբյեկտի հատկանիշը հիմնավորել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, այն է «պետական մարմիններում, տեղական ինքնակառավարման մարմիններում, դրանց կազմակերպություններում, ինչպես նաև Հայաստանի Հանրապետության զինված ուժերում, Հայաստանի Հանրապետության այլ զորքերում և զինվորական միավորումներում մշտապես, ժամանակավորապես կամ առանձին լիազորությամբ կազմակերպական-տնօրինչական, վարչատնտեսական գործառույթներ իրականացնող անձինք»։
Գտնում եմ, որ դատարանը կրկին խախտել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 23-րդ հոդվածը և հանդես եկել մեղադրանքի կողմում սեփական նախաձեռնությամբ իրականացնելով մեղադրանքի պաշտպանության գործառույթ, որն իր հերթին հանգեցրել է արդար դատաքննության իրավունքի խախտման և անօրինական դատական ակտի կայացման։
Գտնում եմ, որ տվյալ դեպքում դատարանը պետք է քններ լուծեր այն հարցը, թե ապացուցված է արդյոք, որ իմ պաշտպանյալը հանդիսանում է օտարերկրյա պետության տվյալ պետության ներպետական իրավունքին համապատասխան՝ պետական պաշտոնյայի գործառույթներ իրականացնող անձ, թե ոչ(…):
(...)Դատական քննության ժամանակ հետազոտվել է Սուրեն Եզեկյանին անձնական խուզարկություն կատարելու մասին արձանագրությունը (Հ 1, գ.թ. 13-14), ըստ որի 2014 թվականի հունիսի 27-ին ՀՀ ոստիկանության ԿՀԴՊ ԳՎ 1-ին բաժնի պետի տեղակալ, ոստիկանության փոխգնդապետ Դ.Գևորգյանը ՀՀ ոստիկանության ԿՀԴՊ ԳՎ շենքում անձնական խուզարկության է ենթարկել բերման ենթարկված Սուրեն Սերգեյի Եզեկյանին, որի ընթացքում հայտնաբերել և առգրավել է
1. 3 հատ 20 000-ոց թղթադրամ։
2. Շագանակագույն դրամապանակ, որի մեջ կար 12 հատ 20.000-ոց, 3 հատ 10.000-ոց, 1 հատ 5000-ոց, 5 հատ 1000-ոց թղթադրամներ և 1300 ՀՀ դրամ մետաղադրամներ, տարբեր գրառումներով թղթեր, բանալիներ, 2 հատ հիշողության կրիչներ և «Նոկիա» բջջային հեռախոս։
Դատարանում հետազոտվել են նաև քննիչ Հ.Մանուկյանի 2014 թվականի նոյեմբերի 20-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված երեք հատ 20.000-ոց թղթադրամներ։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. «Քրեական գործով վարույթում մեղադրանքի հիմքում չեն կարող դրվել և որպես ապացույց օգտագործվել այն նյութերը, որոնք ձեռք են բերվել ՝ ...
5) քննչական կամ այլ դատավարական գործողության կատարման կարգի էական խախտմամբ.
Գտնում եմ, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետի ուժով իրեղեն ապացույց ճանաչված թղթադրամները չէին կարող օգտագործվել որպես թույլատրելի ապացույց և դրվել մեղադրանքի հիմքում, քանի որ չեն պահպանվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ, 229-230-րդ հոդվածներով սահմանված կարգն ու երաշխիքները։
Մասնավորապես, դատարանում հետազոտված Ս.Եզեկյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված 20.000-ոց թղթադրամները`
1. հետաքննության մարմինը ըստ նախաքննության տվյալների ձեռք է բերել 2014 թվականի հունիսի 27-ին։
2. ընդհանուր առմամբ դրանք 15-ն են եղել և որևէ կերպ չեն նկարագրվել, որևէ առանձնահատկություն կամ հատկանիշ նշված չէ։
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության քննիչ Հ.Մանուկյանը իրեղեն ապացույց է ճանաչել 60 000 ՀՀ դրամ գումարը, ոչ թե 3 հատ 20.000-ոց թղթադրամ, որոնք հետազոտվել են դատարանում։
Քննիչն իրեղեն ապացույց է ճանաչել 2014 թվականի նոյեմբերի 20-ին, այսինքն այն ձեռք բերելուց գրեթե 5 ամիս անց։
Ս.Եզեկյանի անձնական խուզարկությամբ առգրավված իրերը 1 փաթեթում` կնքվել են «ԿՀԴՊ ԳՎ ծրարների համար» կնիքով։ (Հ. 1, գ.թ. 14, անձնական խուզարկության արձանագրություն)։
Չի կատարվել փորձաքննություն թղթադրամների իրական լինելը պարզելու համար։
Հետևյալ փաստական հանգամանքների առկայությամբ հաստատվում է, որ որպես իրեղեն ապացույց չեն կարող օգտագործվել դատարան ներկայացված 3 հատ 20.000-ոց թղթադրամները, քանի որ
1. նախ դրանք չեն ճանաչվել իրեղեն ապացույց, այլ ճանաչվել է 60.000 դրամ գումարը, որը չափ ցույց տվող հասկացություն է և իրեղեն ապացույցի առարկա չի կարող հանդիսանալ։
2. եթե նույնիսկ համարենք, որ 60.000 դրամը դա 3 հատ 20.000-ոց թղթադրամներն են, ապա դրանք, ՀՀ քր. դատ. օրենսգրքի 230-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն մանրամասն չեն նկարագրվել։ Իսկ դատարանում հետազոտելիս դատախազն ընթերցում էր թղթադրամների անհատականացնող համարները, որոնք ստուգելու (նույնականացնելու) հնարավորություն չունենք։
3. Անհայտ է ձեռք բերելուց հետո` 27.06.2014թ. մինչև իրեղեն ապացույց ճանաչելը 20.11.2014թ. 4 ամիս 23 օր, որտեղ են գտնվել և ինչ պայմաններում։
4. Ակնհայտ է, որ 27.06.2014թ. անձնական խուզարկությամբ առգրավված իրերը (շագանակագույն դրամապանակ, 15 հատ 20.000-ոց, 3 հատ 10.000-ոց, 1 հատ 5000-ոց, 5 հատ 1000-ոց թղթադրամներ և 1300 ՀՀ դրամ մետաղադրամներ, տարբեր գրառումներով թղթեր, բանալիներ, 2 հատ հիշողության կրիչներ և «Նոկիա» բջջային հեռախոս) 1 փաթեթում հանձնվել են Երևան քաղաքի քննչական վարչությանը կնքված «ԿՀԴՊ ԳՎ ծրարների համար» կնիքով։ Իսկ դատարանում ուսումնասիրվեց փոքր ծրար, որի մեջ էր 3 հատ թղթադրամ։ Դրանից հետևում է, որ 27.06.2014թ. Երևան քաղաքի քննչական վարչության հանձնված փաթեթը բացվել է, դրա միջի այլ առարկաներից առանձնացվել է 3 հատ 20.000-ոց թղթադրամը այլ ծրարում։
5. Եթե համարենք, որ ծրարը նույն ծրարն է, ապա քրեական գործին կցված չեն մնացած առգրավված իրերը և չէին էլ կարող` նախ մեծածավալության տեսակետից, երկրորդ` մնացած իրերը դեռևս նախաքննության ժամանակ գրությամբ ստացել եմ այլ քննիչից։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 3-ին մասի համաձայն. «Դատարանն առարկային իրեղեն ապացույցի նշանակություն է տալիս միայն այն դեպքում, եթե դրա մանրամասն նկարագրությամբ, կնքելով և այն ձեռք բերելուց անմիջապես հետո կատարված այլ մանրամասն գործողություններով բացառվել է առարկան փոխելու, առանձնահատկությունները, հատկանիշները, պարունակող հետքերն էապես փոփոխելու հնարավորությունը ...»:
Տվյալ դեպքում չենք կարող հաստատապես պնդել, որ մանրամասն նկարագրությամբ, այն ձեռք բերելուց անմիջապես հետո կատարված այլ մանրամասն գործողություններով բացառվել է թղթադրամները փոխելու, առանձնահատկությունները, հատկանիշները, պարունակող հետքերն էապես փոփոխելու հնարավորությունը։ Հակառակը, վկայակոչված փաստական հանգամանքները հուշում են հակառակի մասին։
Մեր դեպքում գտնում եմ, որ նշված խախտումները ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի 2-րդ մասի իմաստով էական խախտումներ են և չէին կարող չազդել ստացված փաստական տվյալների հավաստիության վրա։
Վերոնշյալ հիմնավորումներով միջնորդել եմ հաստատել քննիչի 2014 թվականի նոյեմբերի 20-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված ընդհանուր 60.000 ՀՀ դրամ գումարով՝ 20.000 ՀՀ դրամ անվանական արժեքով 3 թղթադրամների որպես ապացույց օգտագործման անթույլատրելիությունը։
Դատարանը մերժել է նշված միջնորդությունը պատճառաբանելով, որ «Որոշմամբ թեև նշվել է, որ իրեղեն ապացույց է ճանաչվում 60.000 ՀՀ դրամը, սակայն որոշման նկարագրական-պատճառաբանական մասում արձանագրված է, որ նշված գումարը հայտնաբերվել է ամբաստանյալի անձնական խուզարկությամբ, որի վերաբերյալ կազմված արձանագրությունում նշված թղթադրամները բավարար չափով նկարագրված են` «անդրավարտիքի աջ գրպանից հայտնաբերվեց 3 (երեք) հատ 20.000-անոց թղթադրամներ»։ Իրեղեն ապացույցը զննվել է դատաքննության ընթացքում, և կողմերը որևէ միջնորդություն չեն ներկայացրել թղթադրամները փոխելու կամ դրանց առանձնահատկությունները, հատկանիշները, պարունակող հետքերն էապես փոփոխելու հնարավորության մասին»։
Նշված պատճառաբանության վերաբերյալ հարկ է նշել հետևյալը, որ
1. ՀՀ քր. դատ օրենսգրքի 230-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. «Ամբողջ վերցվածի մասին պետք է նշվի քննչական գործողության արձանագրության մեջ՝ ճշգրիտ նշելով դրանց քանակը, չափը, քաշը, անհատական հատկանիշները և այլ առանձնահատկությունները»։
Դատարանն ըստ էության վերոնշյալ նորմի պահանջը կատարված է համարել մեկ նախադասությամբ` «անդրավարտիքի աջ գրպանից հայտնաբերվեց 3 (երեք) հատ 20.000-անոց թղթադրամներ», որն ըստ պաշտպանական կողմի չի կարող բավարար համարվել օրենսդրի սահմանած պահանջների պահպանման, ինչպես նաև արդար դատաքննության չափանիշների տեսակետից։ Դատարանն ու դատավարության մասնակիցները ինչպես պետք է տարբերակեին նշված ապացույցը ասենք` ձախ գրպանից հանած թղթադրամից և այլն։ Սրա վառ ապացույցն է նաև այն, որ դատաքննության ընթացքում մեղադրողը «ստիպված» կարդում էր թղթադրամների անհատականացնող թվերը, որի կապակցությամբ հնչել է հայտարարություն։ Եթե «անդրավարտիքի աջ գրպանից հայտնաբերված լինելը» բավարար չափանիշ էր ապացույցը անհատականացնելու համար, ապա ինչ թվեր էր կարդում մեղադրողը։
2. կողմերի կողմից որևէ միջնորդություն թղթադրամները փոխելու կամ դրանց առանձնահատկությունները, հատկանիշները, պարունակող հետքերն էապես փոփոխելու հնարավորության մասին չներկայացնելու վերաբերյալ նշեմ, որ ապացույցի հետազոտումից անմիջապես հետո իմ կողմից հնչել է հայտարարություն, դատարանի ուշադրությունն է հրավիրվել, ինչպես դատարանի կողմից նշված փաստերին, այնպես էլ թղթադրամները իրական կամ կեղծ լինելը չստուգելուն և հատուկ շեշտվել, որ համապատասխան միջնորդությունը կարվի ավելի ուշ (հիմք` դատական նիստի ձայնային արձանագրություն)։ Ինչը և արվել է։ Պաշտպանը կաշկանդված չէ միջնորդությունը որևէ փուլում անելով, նմանապես դատարանը նույնպես կաշկանդված չէ միջնորդության քննությամբ, որևէ փուլում, հետևաբար գտնում եմ, որ դատարանի պատճառաբանությունը` միջնորդություն արված չլինելու մասին անհիմն է և չի կարող արդարացնել միջնորդության մերժումը»։
Գտնում եմ, որ դատարանը` անհիմն մերժելով միջնորդությունը, կրկին խախտել է ինչպես մրցակցության սկզբունքը, այնպես էլ արդար դատաքննության սկզբունքը և մեղադրանքի հիմքում դրել անթույլատրելի ապացույց։
1.7 Լեզվական կանոնի խախտում, դատարանի կողմից թերություններ շտկելը
Ա. Դատավճռով, դատարանը հրաժարվել է քննել ևս մի քանի միջնորդություն` պատճառաբանելով, որ «Դատարանը չի անդրադառնում պաշտպանի կողմից նշված այն ենթադրյալ խախտումներին և դրանց վերաբերյալ հիմնավորումներին, որոնց հետ կապված փաստաթղթերը սույն դատավճռով չեն գնահատվել որպես ապացույց....
Նախ հարկ է նշել, որ դատարանն իրավասու չէր չանդրադառնալու պաշտպանական կողմի միջնորդությաններին` դրանով իսկ հրաժարվելով արդարադատություն իրականացնելուց, որը հանգեցրել է ինչպես մրցակցության, այնպես էլ արդար դատաքննության իրավունքների խախտման։ ՀՀ քրեական դատավարության 23-րդ հոդվածի 4-րդ մասը սահմանում է «Քրեական գործը քննող դատարանը, պահպանելով օբյեկտիվությունը և անկողմնակալությունը, մեղադրանքի և պաշտպանության կողմերի համար ստեղծում է գործի հանգամանքների բազմակողմանի և լրիվ հետազոտման անհրաժեշտ պայմաններ։»
Նույն օրենսգրքի 17-րդ հոդվածը սահմանում է. «1.Յուրաքանչյուր ոք ունի արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ, անկախ և անկողմնակալ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում իր շահերին առնչվող քրեական գործի քննության իրավունք։
(...)
4. Կասկածյալի, մեղադրյալի և նրանց պաշտպանի հայտարարություններն իրենց անմեղության, կասկածյալին կամ մեղադրյալին արդարացնող, իրենց պատասխանատվությունը մեղմացնող ապացույցների առկայության մասին, ինչպես նաև քրեական դատավարության ընթացքում օրինականության խախտումների վերաբերյալ բողոքները պետք է մանրակրկիտ ստուգի քրեական վարույթն իրականացնող մարմինը։
Պաշտպանական կողմը երկու միջնորդություն էր ներկայացրել.
1-ին միջնորդություն. Ուսանողների դիպլոմային աշխատանքներ և աշխատանքների ղեկավարի կարծիք հանդիսացող փաստաթղթեր զննելու արձանագրությունը անթույլատրելի ճանաչելու մասին։
Դատական քննության ժամանակ հետազոտվել է 28.08.2014 թվագրված փաստաթղթի զննության մասին արձանագրությունը (Հ 3, գ.թ. 56-57), ըստ որի 2014 թվականի օգոստոսի 28-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության ԾՀԳ բաժնի ավագ քննիչ Հ.Մանուկյանը մասնակցությամբ թարգմանիչ Անուշ Խանիկյանի և երկու ընթերակաների` զննության է ենթարկել ուսանողների դիպլոմային աշխատանքներ և աշխատանքների ղեկավարի կարծիք հանդիսացող փաստաթղթեր։
Զննությունը սկսվել է ժամը 11:30-ին և ավարտվել 14:00-ին։
Դատարանում հրապարակվել է նաև նույն ամսաթվով թվագրված վկայի հարցաքննության արձանագրության (Հ3, գ.թ. 69-71) անցկացման ժամանակահատվածին և հարցաքննողին վերաբերող մասերը, ըստ որի վկայի հարցաքննությունը տեղի է ունեցել 2014 թվականի օգոստոսի 28-ին, սկսվել է ժամը 12:05-ին և ավարտվել 12:30-ին։ Հարցաքննությունն իրականացրել է ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության ԾՀԳ բաժնի ավագ քննիչ Հ.Մանուկյանը։
Այս երկու փաստերի համադրմամբ ակնհայտ է դառնում, որ վկայի հարցաքննության ժամանակահատվածը կլանվում է փաստաթղթի զննության ժամանակահատվածում, ինչն իր հերթին ենթադրում է, որ գործնականում քննիչ Հ.Մանուկյանը չէր կարող նույն ժամանակահատվածում իրականացնել տարբեր քննչական գործողություններ։ Դա հակասում է տարածության և ժամանակի մեջ գտնվելու ոչ միայն գիտական, այլև ամենապարզ պատկերացումներին։ Նշված փաստերը պաշտպանական կողմին թույլ են տալիս հիմնավոր կերպով դիքորոշում հայտնել, որ դրանք ձեռք են բերվել քրեադատավարական կարգի էական խախտմամբ։
Պաշտպանական կողմի կասկածներն ավելի հաստատվեցին, երբ քննիչ Հ.Մանուկյանը սույն թվականի մարտի 11-ի նիստին դատարանում հարցաքննվելիս մեղադրողի հետևյալ հուշող հարցին, թե «քր. գործում առկա է երկու փաստաթուղթ թվագրված 2014 թվականի օգոստոսի 28-ով, նույն ժամերին բայց մեկը դրված է ամսի 27-ի թղթերի մեջ, ինչպես կբացատրեք» քննիչը փորձեց պատասխանել, որ «երևի ժամերն են վրիպակ եղել», ապա ևս մի քանի անգամ հարցը նշված ձևակերպմամբ կրկնելուց հետո քննիչը պատասխանեց, որ «երևի ամսաթիվն է վրիպակ եղել»(...):
(...) 1.8 Թարգմանիչներ
Թարգմանիչների ձեռնհասության վերաբերյալ միջնորդությունների կապակցությամբ դատարանը հետևյալ հիմնավորում է տվել, որ «Ինչ վերաբերվում է թարգմանիչների ձեռնհասության վերաբերյալ պաշտպանի հայտնած կասկածներին, ապա դատարանն արձանագրում է, որ նախաքննության և դատաքննության ընթացքում թարգմանիչներին բացատրվել են նրանց իրավունքներն ու պարտականությունները, նրանք նախազգուշացվել են ակնհայտ սխալ թարգմանություն կատարելու համար նախատեսված պատասխանատվության մասին, և նրանց բացարկներ չեն հայտնվել»։
Հարկ եմ համարում նշել, որ դատարանի հիմնավորումները չեն արդարացնում միջնորդությունները մերժելը, դրանք վերաբերելի չեն պաշտպանի բարձրացրած հարցերին և ըստ էության դատարանը չի քննել կամ պատճառաբանել իր որոշումը։
Միջնորդության հիմքերը վերաբերում էին թարգմանչի որակավորում չունենալուն։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 83-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետի համաձայն. «Թարգմանիչը պարտավոր է քրեական վարույթն իրականացնող մարմնին ներկայացնել թարգմանչի՝ իր որակավորումը հաստատող փաստաթղթերը»։
Իսկ ինչպես պարզվեց դատարանում հետազոտված քրեական գործի նյութերից թարգմանիչ Մարիաննա Մելյանը աշխատում է որպես դպրոցի տնօրենի ուսումնադաստիարակչական գծով տեղակալ, իսկ ըստ գործում առկա դիպլոմի` վերջինիս շնորհված է ֆիզիկայի մանկավարժության բակալավրի աստիճան ֆիզիկա մասնագիտությամբ։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 96-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի համաձայն. «Թարգմանիչը կամ մասնագետը չի կարող մասնակցել քրեական գործով վարույթին, եթե օրենքով կամ դատարանի դատավճռով իրավունք չունի լինելու թարգմանիչ կամ մասնագետ»
Նշված փաստերը վկայում են, որ Մարիաննա Մելյանը չունի թարգմանչի որակավորում, հետևաբար չէր կարող մասնակցել վկաների հարցաքննությանը որպես թարգմանիչ։
Թարգմանչին առաջադրվող պահանջների վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը ՎԲ-72/07 գործով հայտնել է հետևյալ դիրքորոշումը.
« ... Թարգմանիչը պարտավոր է քրեական վարույթն իրականացնող մարմնին ներկայացնել թարգմանչի՝ իր որակավորումը հաստատող փաստաթղթերը, թարգմանել լրիվ, ճշտորեն և ժամանակին։
Թարգմանիչը դասվում է դատավարության մասնակիցների այն խմբին, որոնց համար պարտադիր չափորոշիչներ են ձեռնհասությունը և գործի ելքով շահագրգռված չլինելը։ Գործով որպես թարգման ներգրավված անձը պետք է համապատասխանի այս չափորոշիչներին, ուստի դրանց պարզումը քրեական վարութն իրականացնող մարմնի պարտականությունն է։
Անձին որպես թարգմանիչ ներգրավվելու համար անհրաժեշտ է պարզել, որ նա տիրապետում է ինչպես համապատասխան լեզուներին, այնպես էլ թարգմանության առանձնահատկություններին, տերմինաբանությանը, ինչը հնարավոր կդարձնի իրականացնել ճիշտ և լրիվ թարգմանություն։ Որպես կանոն, թարգմանիչ պետք է ներգրավվի համապատասխան կրթություն և փորձ ունեցող անձը, որն իր մասնագիտական գործունեության ընթացքում թարգմանչական գործառույթներ է իրականացնում, և որի ձեռնհասությունը կասկած չի հարուցում։ Համապատասխան լեզուներին ազատորեն տիրապետելու և թարգմանչական գործունեություն իրականացնելու փորձ ունենալու փաստը պետք է հաստատվի որոշակի ապացույցով։ Այդ նպատակով է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 83-րդ հոդվածը թարգմանչին պարտավորեցնում ներկայացնել այնպիսի փաստաթղթեր, որոնք կհաստատեն նրա որակավորումը՝ որպես թարգմանչի։ Որպես այդպիսին, օրինակ, կարող են լինել համապատասխան բարձրագույն կամ այլ ուսումնական հաստատություն ավարտելու մասին դիպլոմը, դասընթացներ անցնելու, որպես թարգմանիչ աշխատելու մասին վկայականը, տեղեկանքը կամ այլ փաստաթղթերը, որոնք կհաստատեն տվյալ անձի կողմից անհրաժեշտ լեզվին ազատորեն տիրապետելու փաստը։ Այդ փաստաթղթի միջոցով միայն քրեական վարույթն իրականացնող մարմինը կարող է համոզվել անձի ձեռնհասության մեջ։»։
Նշվածից հետևում է, որ քր գործում թարգմանչի ձեռնհասությունը հաստատելու համար պետք է լիներ`
1) Համապատասխան կրթություն ունենալու մասին ապացույց
2) Համապատասխան փորձ ունենալու մասին ապացույց
3) Ապացույց, որ անձն իր մասնագիտական գործունեության ընթացքում թարգմանչական գործառույթներ է իրականացնում, և որի ձեռնհասությունը կասկած չի հարուցում։
4) Փաստաթուղթ, որը կհաստատի թարգմանչի որակավորումը, այսինքն որպես թարգմանիչ աշխատելու մասին վկայականը, տեղեկանքը կամ այլ փաստաթղթերը ...
Մեր դեպքում փաստվել է, որ անձն ունի բարձրագույն կրթություն, բայց դա վերաբերվում է ֆիզիկայի մանկավարժությանը, այսինքն համապատասխան կրթություն ունենալու չափանիշը բացակայում է։
Մենք ունենք դպրոցի տնօրենի տված տեղեկանք, որտեղ փաստվում է որ անձը աշխատում է որպես դպրոցի տնօրենի ուսումնադաստիարակչական գծով տեղակալ, այսինքն հերքվում են 2-րդ և 3-րդ չափանիշները նույնպես, որ ա/ անձն ունի թարգմանչական գործառույթ իրականացնելու փորձ, բ/ իր մասնագիտական գործունեության ընթացքում թարգմանչական գործառույթներ է իրականացնում, և որի ձեռնհասությունը կասկած չի հարուցում։
Մենք չունենք նշված նախադեպային որոշման մեջ նշված այն փաստաթուղթը, որը կհաստատի թարգմանչի որակավորումը։ Որոշման մեջ նշված վկայականը, տեղեկանքը կամ այլ փաստաթղթերը դրանք փաստաթղթի տեսակին վերաբերող նշումներ են, իսկ բովանդակային մասին վերաբերող կա հստակ պայման դրանք անպայման պետք է բովանդակեն, ոչ թե լեզվի իմացություն, այլ հենց թարգմանիչ աշխատելու մասին տեղեկատվություն։
Գտնում եմ, որ թարգմանիչ ներկայացած Մարիաննա Մելյանը չէր կարող որպես թարգմանիչ մասնակցեր հարցաքննություններին, նրա ձեռնհասությունը կասկած է հարուցում։ Իսկ նշված կասկածներն էլ ավելի են խորանում, քանի որ դատաքննության ժամանակ դպրոցի տնօրենի կողմից տրամադրված տեղեկանքն ուսունասիրելիս փաստվեց, որ իմ մոտ գտնվող տեղեկանքի պատճեն թվագրված է 02.07.2014թ. իսկ գործում առկա տեղեկանքի բնօրինակը 02.06.2014թ., ինչպես նաև այն, որ նշված փաստաթուղթը քր գործի թերթի համար չուներ։ Դա արձանագրեց նաև դատարանը փաստելով, որ բովանդակությունը նույնն է, իսկ ամսաթվերը տարբեր։ Հետևաբար այդ փաստաթղթի քր. գործում առանց համարակալման հայտնվելու օրինականությունն իր հերթին ողջամիտ կասկած է առաջացնում և թույլ տալիս հիմնավոր կասկած հայտնել նաև իրականացված քննչական գործողության օրինականության վերաբերյալ։
Մյուս կողմից, եթե նույնիսկ աչք փակենք տեղեկանքի քր գործում հայտնվելու վրա, ապա քննչական գործողությունից մեկ ամիս առաջ տրված տեղեկանքի վավերականության հարց է առաջանում։
Դատարանն ըստ էության հրաժարվել է քննել միջնորդությունը և տվել խուսափողական մեկնաբանություն, որը վերաբերելի չէ և չի հերքում մեր բարձրացրած հարցերը, այլ ընդամենը ընթացակարգային տարրեր է պարունակում։ Պաշտպանական կողմը չի վիճարկել, որ
1) նախաքննության և դատաքննության ընթացքում թարգմանիչներին բացատրվել են նրանց իրավունքներն ու պարտականությունները,
2) նրանք նախազգուշացվել են ակնհայտ սխալ թարգմանություն կատարելու համար նախատեսված պատասխանատվության մասին։
3) ինչ վերաբերում է բացարկներ հայտնելուն, ապա նախաքննության ընթացքում պաշտպանական կողմը չի մասնակցել նշված քննչական գործողություններին, հետևաբար բացարկ հայտնելու հնարավորություն չուներ, մյուս կողմից բացարկ հայտնելը չի կարող դիտվել պարտադիր պայման պաշտպանական մարտավարությունից ելնելով, իսկ դատաքննության ընթացքում հրավիրված թարգմանիչների վերաբերյալ պաշտպանական կողմը բացարկ չի հայտնել և նրանց մասնակցությամբ որևէ է բան չի վիճարկում։
Սրանով կրկին դատարանը հրաժարվել է արդարադատություն իրականացնելուց, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննություն վարելուց, ինչը հանգեցրել է անթույլատրելի ապացույցի օգտագործման և անօրինական դատական ակտի կայացման։
1.9 Վկաների Ցուցմունքներ
Միջնորդություն եմ ներկայացրել Ալինա Բեզռուկովայի և Օլգա Բիկովայի ցուցմունքների թույլտրելիության մասով հետևյալ հինավորումներով.
Դատական քննության ժամանակ հետազոտվել է Ալինա Բեզռուկովայի և Օլգա Բիկովայի 2014 թվականի հուլիսի 2-ի հարցաքննության արձանագրությունները (Հ 1, գ.թ. 123-131) և Ալինա Բեզռուկովայի հուլիսի 18-ի լրացուցիչ հարցաքննության արձանագրությունը (Հ 1, գ.թ. 146-148), ըստ որոնց 2014 թվականի հուլիսի 02-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության ԾՀԳ բաժնի ավագ քննիչ Հ. Մանուկյանը ժամը 12:30-ից 14:15 հարցաքննել է Օլգա Բիկովային, իսկ նույն օրը ժամը 11:30-ից 17:30-ը՝ Ալինա Բեզռուկովային։
Բոլոր հարցաքննություններին, որպես թարգմանիչ մասնակցել է Մարիաննա Մելյանը։
Այս երկու փաստերի համադրմամբ ակնհայտ է դառնում, որ վկա Օլգա Բիկովայի հարցաքննության ժամանակահատվածը կլանվում է Ալինա Բեզռուկովայի հարցաքննության ժամանակահատվածում, ինչն իր հերթին ենթադրում է, որ գործնականում քննիչ Հ. Մանուկյանը և թարգմանիչ Մարիաննա Մելյանը չէին կարող նույն ժամանակահատվածում իրականացնել /մասնակցել տարբեր քննչական գործողություններ։ Դա հակասում է տարածության և ժամանակի մեջ գտնվելու ոչ միայն գիտական, այլև ամենապարզ պատկերացումներին։ Նշված փաստերը պաշտպանական կողմին թույլ են տալիս հիմնավոր կերպով դիքորոշում հայտնել, որ դրանք ձեռք են բերվել քրեադատավարական կարգի էական խախտմամբ։
Պաշտպանական կողմի կասկածներն ավելի հաստատվեցին, երբ քննիչ Հ. Մանուկյանը սույն թվականի մարտի 11-ի նիստին դատարանում հարցաքննվելիս ևս մեկ անգամ «պնդեց, որ ինքն է հարցաքննել Օլգային, ավելին՝ պնդեց, որ դրանից հետո Օլգան սպասել է մինչև ավարտվի Ալինայի հարցաքննությունը»:
Թարգմանիչ Մարիաննա Մելյանը ֆիզիկայի մանկավարժ է։ Թարգմանչին վերաբերող հիմնավորումները ներկայացրել եմ 1.6-րդ կետում։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. «Քրեական գործով վարույթում մեղադրանքի հիմքում չեն կարող դրվել և որպես ապացույց օգտագործվել այն նյութերը, որոնք ձեռք են բերվել՝ ...
4) բացարկման ենթակա անձի մասնակցությամբ, եթե նա իմացել է կամ պետք է իմանար քրեական գործով վարույթին իր մասնակցությունը բացառող հանգամանքների առկայության մասին.
5) քննչական կամ այլ դատավարական գործողության կատարման կարգի էական խախտմամբ.
8) ժամանակակից գիտական պատկերացումներին հակասող մեթոդների կիրառման արդյունքում։ Մեր դեպքում գտնում եմ, որ նշված խախտումները չէին կարող չազդել ստացված փաստական տվյալների հավաստիության վրա։
Սակայն դատարանը, մերժել է նշված միջնորդությունը հետևյալ պատճառաբանությամբ. «Դատարանը, արժանահավատ համարելով քննիչ Հ. Մանուկյանի դատաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը, գտնում է, որ նույն օրը, նույն ժամին, նույն անձի կողմից երկու վկայի հարցաքննության փաստը և արձանագրությունում մեկ այլ քննիչի ազգանվան նշումը թույլ տրված տեխնիկական սխալ է վրիպակ»(...):
(...)ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իր նախադեպային իրավունքում բազմիցս անդրադարձել է հակընդդեմ հարցման իրավունքին, մասնավորապես արտահայտել հետևյալ դիրքորոշումը. «Գաբրիելյանն ընդդեմ Հայաստանի գործով վճռում Եվրոպական դատարանը, անդրադառնալով դատապարտման հիմքում դրված ապացույցների կապակցությամբ պաշտպանության կողմի հակընդդեմ հարցում իրականացնելու (կոնֆրոնտացիայի) իրավունքին («Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 3 կետի (դ) ենթակետ), շեշտել է, որ եթե մեղադրյալին դատավարության որևէ փուլում հնարավորություն չի տրվում հարցեր ուղղել իր դեմ ցուցմունք տված վկային, ապա նա զրկվում է արդար դատաքննության իրավունքից։ Եվրոպական դատարանը, սակայն, փաստել է, որ առանց հակընդդեմ հարցման ապացույցը մեղադրական դատավճռի հիմքում դնելու արգելքը բացարձակ բնույթ չի կրում։ Այդպիսի ապացույցն օգտագործելու համար անհրաժեշտ է պահպանել երկու պահանջ, այն է
ա) պետք է լինի հարգելի պատճառ վկայի չներկայանալու համար,
բ) անձի դատապարտումը ամբողջապես կամ վճռական չափով չպետք է հիմնված լինի այդպիսի ապացույցի վրա...»։
Տվյալ դեպքում իմ պաշտպանյալին դատավարության որևէ փուլում հնարավորություն չի տրվել հարցեր ուղղել Ալինա Բեզռուկովային, հետևաբար նա զրկվում է արդար դատաքննության իրավունքից։
Ալինա Բեզռուկովայի դատարան չներկայանալու պատճառները հարգելի չեն կարող համարվել, քանի որ դրանք առավելապես նախաքննական մարմնի անգործության, թողտվության արդյունք են։
Սակայն համապատասխան միջնորդությունը դատարանի կողմից մերժվել է, պատճառաբանելով, որ «դատարանը, արձանագրելով, որ ամբաստանյալը, ներկա գտնվելով առանձին վկաների հետ առերեսման քննչական գործողություններին, հրաժարվել է ցուցմունք տալուց, հեռացել է առերեսման կատարման վայրից, որից հետո պաշտպանի գիտությամբ և նախաձեռնությամբ անհիմն պատճառաբանություններով հրաժարվել է առերես հարցաքննություններից, գտնում է, որ նա չարաշահել է իր իրավունքը ինքն իրեն զրկելով կոնֆրոնտացիայի իրավունքից:
Միաժամանակ, դատարանն արձանագրում է, որ դատարանի կողմից ձեռնարկված բավարար և անհրաժեշտ միջոցների արդյունքում հնարավոր չի եղել ապահովել վկա Ա.Բեզռուկովայի մասնակցությունը դատաքննությանը, ինչի պատճառով հրապարակվել ու հետազոտվել են նրա նախաքննական ցուցմունքները, որոնք դատական նիստին մասնակցած և ցուցմունք տված վկա Ա.Բիկովայի դատաքննությամբ հետազոտված նախաքննական ցուցմունքի հետ համակցությամբ սույն դատավճռով գնահատվել են որպես արժանահավատ ցուցմունքներ։ Այսինքն, վկա Ա.Բեզռուկովայի նախաքննական ցուցմունքն ամբաստանյալին նշված վկաների դրվագներով առաջադրված մեղադրանքի ապացուցման համար միակ և վճռորոշ ապացույց չի կարող համարվել»։
Նշված հիմնավորման կապակցությամբ հարկ է նշել, որ նախ մեղադրյալը հրաժարվել է ապօրինի իրականացրած առերեսումից Ֆերդինանտ Նազարեթյանի հետ։
Երկրորդ իմ կողմից քննիչին ներկայացվել է գրավոր հայտարարություն առերեսումների ոչ իրավաչափ լինելու վերաբերյալ և պարգաբանվել. «Ինչ վերաբերվում է հակընդեմ հարցման իրավունքի ապահովմանը, ապա առերեսում քննչական գործողությունը չի կարող ապահովել այդ իրավունքի արդյունավետ իրացում առնվազն հետևյալ հիմքերով:
1. Առերեսումը ունի անցկացման նպատակ և կարգ, որը հստակ սահմանված է ՀՀ քր. Դատ. Օրենսգրքում և այն չի կարող փոփոխվել կամ մեկնաբանվել այլ կերպ քննիչի կողմից։
2. Առերեսվողների հարցեր տալու իրավունքը սահմանափակված է առերեսման առարկայով, և ցանկացած հարց, որը առերեսման առարկայից դուրս է, կարող է հանվել քննիչի կողմից։
3. Ծանոթ չլինելով գործի ամբողջ նյութերին՝ մեղաղրյալը չի կարող արդյունավետ հարցաքննել իր դեմ ցուցմունք տված վկային։
Հետևաբար, մեղադրյալի կողմից ցուցմունք չտալու պայմաններում առերեսում իրականացնելը չի կարող համարվել հակընդեմ հարցման իրավունքի ապահովման արդյունավետ միջոց, հակառակը՝ տվյալ դեպքում դա մեղադրյալի նկատմամբ ճնշում գործադրելու միջոց է։
Մեղադրյալն իր հակընդեմ հարցման իրավունքը ավելի արդյունավետ կարող է իրականացնել դատական քննության փուլում, երբ ծանոթ կլինի գործի բոլոր նյութերին»։
Այսինքն մեղադրյալը չի հրաժարվել հակընդեմ հարցման իրավունքից, այլ հակառակը պնդել է, որ այն կիրականացնի դատական քննության փուլում, ինչը իրականացվեց մնացած վկաների պարագայում։
Երրորդ. Ալինա Բեզռուկովան ՀՀ-ում չի գտնվել և գործնականում վարույթ իրականացնող մարմինը չի էլ կարողացել բերել Բեզռուկովային մինչ օրս, հակառակ դեպքում մեղադրանք կառաջադրեր առնվազն։ Ղատարանի ջանքերը նույնպես արդյունք չեն տվել նրան հայտնաբերելու ուղղությամբ և փաստացի չկարողանալով վկային բերել, փորձ է արվել մեղադրյալի իրավունքների իրացումը մեկնաբանել ի վնաս նրա որակելով իրավունքների չարաշահում, որով ինքն իրեն կոնֆրոնտացիայի իրավունքից զրկել է, որն առնվազն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 65-րդ հոդվածի 3-րդ մասի խախտում է, համաձայն որի «Մեղադրյալի կողմից իր իրավունքներից օգտվելը կամ դրանցից օգտվելուց հրաժարվելը չպետք է մեկնաբանվի ի վնաս նրա և նրա համար առաջացնի որևէ անբարենպաստ հետևանք»։
Հակընդեմ հարցման իրավունքը պատկանում է մեղադրյալին և դրանից օգտվելը կամ նույնիսկ դրանցից օգտվելուց հրաժարվելը չպետք է մեկնաբանվի ի վնաս նրա և նրա համար առաջացնի որևէ անբարենպաստ հետևանք, ինչը փաստացի արել է դատարանը որակելով դա որպես իրավունքների չարաշահում(...):
(...)Ցուցմունքների բովանդակություն և ապացույցների բավարարություն
Եթե պայմանական ընդունենք, որ Օլգա Բիկովայի և Ալինա Բեզռուկովայի ցուցմունքները թույլատրելի ապացույցներ են, ապա բավարար չեն իրենց մասնակցությամբ դրվագներով մեղադրանքները հաստատելու համար հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Օլգա Բիկովայի և Ալինա Բեզռուկովայի մասնակցութամբ դրվագներով իմ պաշտպանյալին մեղադրանք է առաջադրվել հետևյալի համար.
1-ին դրվագ. «Ռուսաստանի տուրիզմի և սերվիսի պետական համալսարանի» Երևանի մասնաճյուղի ավագ դասախոս Սուրեն Եզեկյանը հանդիսանալով պաշտոնատար անձ, 2010 թվականին ընդունված և 2014 թվականին նույն համալսարանի «Տուրիզմի» ուղղությունն ավարտած ուսանողուհիներ, Ուկրաինայի Հանրապետության քաղաքացիներ Օլգա Նիկոլայի Բիկովայի և Ալինա Յուրիի Բեզռուկովայի օգտին իր լիազորությունների շրջանակում գործողություններ, այն է 2011–2012թթ. ընթացքում Սուրեն Եզեկյանի դասավանդած առարկաների դասերին չհաճախելու, ստուգարքները և քննությունները դրական գնահատելու համար 2011 թվականի գարնանը պահանջել և անձամբ ստացել է ընդհանուր՝ 200.000 ՀՀ դրամ կաշառք։
2-րդ դրվագ. 2012–2013թթ ուսումնական տարում, վերը նկարագրված գործողությունները կատարելու համար Օլգա Նիկոլայի Բիկովայից պահանջել և անձամբ ստացել է ընդհանուր՝ 125.000 ՀՀ դրամ կաշառք։
Նշված մեղադրանքներն արհեստածին են, չեն բխում նույնիսկ վարույթն իրականացնող մարմնի ձեռք բերված նյութերից, ավելին, հերքվում են հենց դրանցով։ Նշված մեղադրանքների առնչությամբ ունենք ցուցմունքների հետևյալ բովանդակությունը.
Ալինա Բեզռուկովայի նախաքննական ցուցմունքում գրված է, որ
1. 2011 թվականին մինչև ամառ, ինքը և Օլգա Բեզռուկովան մոտեցել են Եզեկյանին «պայմանավորվել են ստուգարքը 10.000, իսկ քննությունը 25.000 դրամ»։ հետո, որքան հիշում է հաջորդ օրը վճարել գումար, թե որքան է չի հիշում։ Վճարել են երկուսի համար։
2. Հետո որոշել են լրացուցիչ պարապել Եզեկյանի մոտ ամիսը 25.000 դրամով։ Գնացել են պարապմունքների, պարապել են բացահայտ, հետո սկսել են հեռավար պարապել, ավելի քիչ հաճախելով: Ընդհանուր առմամբ ինքը և Օլգան վճարել են 200.000 դրամ, որի մեջ մտնում է մեկ քննության համար վճարած 50.000 դրամ երկուսի համար, իսկ մնացածը երկուսի պարապելու համար։
Օլգա Բիկովայի նախաքննական ցուցմունքում գրված է, որ
1. 2011 թվականին «պայմանավորվել է ստուգարքը՝ 10.000, իսկ քննությունը՝ 25.000 դրամ» և 2011-2012 ուս տարվա համար Եզեկյանին տվել 100 000 դրամ։
2. 2012-2013 ուս տարվա համար վճարել է 125 000 դրամ։
Համադրելով այս երկու ցուցմունքները, ստանում ենք հետևյալ պատկերը դեռ թվերի տեսքով՝
1. 2011-2012 ուս տարվա համար Օլգան և Ալինան միասին վճարել են 100.000,
2. 2012-2013 ուս տարվա համար վճարվել է 200.000, դրամ, որից 50.000 քննության համար /յուր՝ 25.000/ իսկ մնացած 150.000-ը պարապելու գումար։
Այնուհետև Ալինա Բեզռուկովայի լրացուցիչ ցուցմունքում գրված է, որտեղ իբր էլ ավելի լավ հիշելուց հետո հայտնվում, իսկ քննիչի կողմից ամփոփվում է հետևյալ թվերը մեկ անգամ կուրսային աշխատանքի համար 25.000 ՀՀ դրամ /մեղադրանք չի առաջադրվել/, պետական քննության պատասխանների համար 20.000 ՀՀ դրամ /մեղադրանք չի առաջադրվել/ և 250.000 դրամ դիպլոմային աշխատանքների համար /արդարացվել է/։
Նույնիսկ պայմանականորեն, որպես իդեալական ճշմարտություն, եթե ընդունենք այս ցուցմունքներում առկա տվյալները, միևնույն է հանգում ենք այն եզրակացության, որ
1-ին դրվագով առաջադրված մեղադրանքի ծավալը` 2011-2012թթ. ընթացքում Սուրեն Եզեկյանին իբր տված 200.000 ՀՀ դրամը, ոչ մի կերպ չի գոյանում, ոչ անհատական, ոչ երկուսի համար միասին թվի մասով, ինչպես նաև տալու ժամանակի և հանգամանքների մասով։ Ուստի պաշտպանական կողմը հիմնավոր հետևություն կարող է անել, որ այս մեղադրանքն արհեստական է և նույնիսկ չի բխում կաշառք տվողների «տրամադրած» տեղեկություններից։ Անհասկանալի է մեղադրանք առաջադրելու համար հիմք հանդիսացած ապացույցը կամ ելակետային տվյալը։ Մեղադրանքի արհեստածին լինելը հիմնավորվում է հենց ձեռք բերված նյութերով.
Մասնավորապես.
1) Ալինա Բեզռուկովայի առաջին ցուցմունքում նշված է, որ 2011 թվականին մինչև ամառ, ինքը և Օլգա Բեզռուկովան մոտեցել են Եզեկյանին «պայմանավորվել են ստուգարքը 10.000, իսկ քննությունը 25.000 դրամ»։
2) Լրացուցիչ ցուցմունքում նշված է, «2011 թվականի ամռան սկզբին, իսկ ներկայումս ավելի հստակեցնեմ` 1-ին կուրսի 2-րդ կիսամյակի վերջում ...»
3) Իսկ Մեղադրանք առաջադրված է, որ իմ պաշտպանյալը 2011 թվականի գարնանը պահանջել և անձամբ ստացել է ընդհանուր՝ 200.000 ՀՀ դրամ կաշառք։
4) Նշված 200.000 ՀՀ դրամը հենց ըստ կաշառք տվողների գոյացել է 150.000 դրամ լրացուցիչ պարապելու համար, իսկ 50.000-ը քննության համար։ Այսինքն նույնիսկ կաշառք տվողները փաստում են, որ իրենք 50.000 դրամ են կաշառք տվել, որտեղից դատարանը հաստատեց, որ հենց 200.000 դրամն են որպես կաշառք տվել։
Այսինքն դատարանի հետևությունը կրկին չի բխում գործի նյութերից, նույնիսկ ցուցմունքի բովանդակությունից, հետևաբար հիմնավոր չէ, որով խախտվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասը, համաձայն որի «Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ»։
2-րդ դրվագով առաջադրված մեղադրանքը, այն է` 2012-2013թթ ուսումնական տարում, վերը նկարագրված գործողությունները կատարեյու համար Օլգա Նիկոլայի Բիկովայից պահանջել և անձամբ ստացել է ընդհանուր՝ 125.000 ՀՀ դրամ կաշառք, նույնպես մակերեսային և արհեստական է, չի բխում նյութերից։
Այսպես.
1) Բացակայում է կատարված արարքի օբյեկտիվ կողմն ամբողջությամբ կատարման տեղը, ժամանակը, եղանակը, մասնավորապես պահանջել և ստանալը
2) Հատկանշական է, որ այս դրվագում բացակայում է Ալինա Բեզռուկովան, իսկ ընդհանուր մեղադրանքներից բխում էր, որ կարծես միշտ միասին են եղել այս երկու ուսանողները։ Հետևաբար ստացվում է 2012-2013 ուս տարին Ալինա Բեզռուկովան իր ուժերով, առանց կաշառք տալու է սովորել, ինչը արդեն հերքում է նախորդ մեղադրանքի այն մոտեցումը, որ պայմանավորվել են որպեսզի կարողանան քննությունները հանձնել:
3) Նշված 125 հազարը, ըստ ցուցմունքների, դա հենց այն լրացուցիչ պարապելու գումարն է։ Քանի որ ըստ ցուցմունքերի առաջին կուրսի 2-րդ կիսամյակի վերջում այսինքն 2011-2012 ուս տարվա վերջում նոր սկսել են «պայմանավորվել», իսկ հաջորդ տարի լրացուցիչ պարապել են, իսկ հաջորդ տարին հենց 2012-2013 ուս տարին է։ Այսինքն Օլգա Բիկովայի վճարած 125.000 դրամը ներառվում է ընդհանուր տված 200.000 ՀՀ դրամի մեջ։
Ստացվում է քննիչն արհեստականորեն բաղդատելով առանձին մեղադրանքներ է ստեղծել մի արարքից, որը նույնիսկ նախաքննական ցուցմունքներում ստացած ձևակերպումներից հանցագործություն համարվել չի կարող, քանզի կրում է քաղաքացիաիրավական բնույթ, քանի որ`
1. լրացուցիչ պարապելը և դրա համար վճարելը քաղաքացիաիրավական գործարք է և վկաները լրացուցիչ պարապել են, որի դիմաց վճարել են
2. եթե նույնիսկ վճարել են, բայց ըստ քննիչի կիսատ են պարապել կամ պատշաճ կերպով չեն ստացել լրացուցիչ գիտելիքներ, ապա միևնույն է, սա քաղաքացիաիրավական գործարքի շրջանակներում պետք է լուծվի, որպես ոչ պատշաճ ծառայության մատուցում։
3. Եթե անգամ ընդունենք, որ ուսանողները լրացուցիչ պարապել են, որպեսզի իրենց համար բարենպաստ դաշտ ստեղծեն հետագա քննությունների համար, ապա դա նրանց ներքին, թաքնված նպատակն է եղել և դա ոչ մի կերպ չպետք է մեկնաբանվի, որ իմ պաշտպանյալը նույնպես նման ընկալում է ունեցել և լրացուցիչ պարապելու համար գումարները վերցրել է որպես կաշառք։
Լրացուցիչ պարապելու փաստը հաստատեց նաև Օլգա Բիկովան դատարանում տված իր ցուցմունքում։
Ամփոփելով վերոգրյալը՝ փաստվում է, որ անթույլատրելի ապացույցների օգտագործմամբ դատարանը հաստատված է համարել երկու դրվագով հանցանքի մեջ իմ պաշտպանյալի մեղավորությունը այն դեպքում, երբ հենց այդ նույն ցուցմունքների բովանդակությամբ մեծ ցանկության դեպքում նույնիսկ չի ձևավորվում առաջադրած մեղադրանքը։ Մյուս կողմից ցուցմունքների բովանդակությունը որևէ այլ ապացույցով չի հաստատվում և առաջ է գալիս արդեն ապացույցների բավարարության և անմեղության կանխավարկածի հաղթահարման խնդիր, որը մեր դեպքում լուծված չէ։
Եվ համաներման կիրառմամբ պատժից ազատելը չպետք է հանդիսանա այն միջոցը, որով սրբագրվի նախաքննության մարմնի բացթողումները։
1.12 Ֆերդինանտ Նազարեթյանի դրվագի մասով
Ֆերդինանտ Նազարեթյանի մասնակցությամբ մեղադրանք է առաջադրված երկու դրվագով 2012 թվականի աշնանը 10000 դրամ կաշառք ստանալու և 2013 թվականի ամռանը 20000 դրամ կաշառք ստանալու համար։
Այս դրվագների կրկին միակ, քիչ թե շատ վերաբերելի, ապացույցը Ֆերդինանտ Նազարեթյանի ցուցմունքն է։ Հատկանշական է այն, որ Ֆերդինանտ Նազարեթյանը սկզբնական իր ցուցմունքով հերքել է իր կողմից կաշառք տալու փաստը, այդ ցուցմունքը ևս դատարանում հետազոտվել է։
Ապա որոշակի ժամանակ անց «ներկայացել, հաղորդում է տվել իր կողմից կաշառք տալու մասին և նույնաբովանդակ ցուցմունք տվել։ Իսկ դատարանում հրաժարվեց ցուցմունք տալուց։
Հատկանշական է, որ այս կապակցությամբ մեղադրողն իր ճառում նշեց, որ Ֆերդինանտ Նազարեթյանը դատարանում հրաժարվեց ցուցմունք տալուց զուտ այն պատճառով, որ իրավունք ուներ իր դեմ ցուցմունք չտալու։
Այստեղ կրկին պաշտպանական կողմի մոտ հիմնավոր հարցեր են առաջանում, իսկ գիտեր Նազարեթյանը այդ իրավունքի մասին հաղորդում տալուց, մեկ անգամ ժխտելուց հետո իր կողմից հանցանք կատարելու վերաբերյալ ինքնախոստովանական ցուցմունք տալուց։
Տպավորություն է, որ վկայի այդ իրավունքի մասին անձը իրազեկվել է, երբ արդեն ստիպված մեղադրանք է առաջադրվել։ Այլապես ի՞նչն էր խանգարում վերջինիս Եզեկյանին առերես պնդել արդեն իսկ երկու անգամ իր իսկ կողմից գրվածը։
Այս դրվագի մասով մենք ունենք նույն անձի հակասական երկու ցուցմունք։
Հարկ է նկատել, որ առաջին նախաքննական ցուցմունքով Ֆերդինանտ Նազարեթյանը հերքել է իր կողմից Եզեկյանին կաշառք տալու փաստը, և միայն օրեր անց տվել մեղադրական ցուցմունք։ Հատկանշական է որ դատարանը չի էլ անդրադարձել Նազարեթյանի նախաքննական առաջին ցուցմունքին, որով հերքել է իր կողմից կաշառք տալու փաստը, և գնահատման չի արժանացրել, որով խախտել է ՀՀ քրեական դատավարության 126-րդ և 127-րդ հոդվածները Նազարեթյանի երկրորդ մեղադրական ցուցմունքը բազմակողմանի և օբյեկտիվ չի ստուգել՝ այն այլ ապացույցների հետ, մասնավորապես նախորդ ցուցմունքի հետ չի համադրել, ապացույցի ձեռքբերման օրինականությունը չի ստուգել։
Գործի լուծման համար ապացույցի բավարարության տեսանկյունից նույնպես խնդիր կա փաստական տվյալների ստուգում այլ աղբյուրից՝ բացակայում է, հետևաբար, կաշառք տվող վկայի մեկ ցուցմունքով իմ պաշտպանյալի մեղադրանքը չի կարող հաստատված համարվել թույլատրելի ապացույցների բավարար համակցությամբ բացառելով հակառակի ողջամիտ ենթադրությունը։ Գտնում եմ, որ այս դրվագով նա պետք է կայացնի արդարացման դատավճիռ մեղադրանքն ապացուցված չլինելու հիմքով։
1.13 Արամ Ղազարյանի մասնակցությամբ դրվագ.
Իմ պաշտպանյալին Արամ Ղազարյանի մասնակցությամբ արդեն փոփոխված մեղադրանքով մեղադրանք էր առաջադրված, որ նա «Աշխարհագրություն» առարկայի քննությունը դրական գնահատելու համար պահանջել է 30.000 ՀՀ դրամ, որից 15.000-ը ստացել է, մնացած մասը պետք է ստանար 2014 թ. Սեպտեմբերին։
Նշված դրվագի միակ ապացույցը կրկին Արամ Ղազարյանի ցուցմունքն է։ Ինչը պաշտպանական կողմի կարծիքով թույլատրելի ապացույց չեր կարող հանդիսանալ հետևյալ հիմնավորմամբ.
Արամ Ղազարյանը դատարանում ցուցմունք է տվել և հայտնել մասնավորապես հետևյալը, որ Վոլգոգրադից գալուց տատիկից արդեն իմացել է, որ իրեն փնտրում են։ Ցուցմունք տվել է մի քանի անգամ։ Սկզբում հերքել է որ կաշառք է տվել, հետո երբ իրեն Ազիզյանը հավաստիացրել է, որ քրեական պատասխանատվության չի ենթարկվի նոր ինքը ասել է...։ Պաշտպանի այն հարցին թե ինչքան ժամանակ է տևել այդ ամենը, պատասխանել է, որ երկար ժամանակ։ Մեջբերում հարցաքննությունից. «Երբ ես առաջին անգամ գնացի, ոչ Ազիզյանի մոտ, այլ ուրիշ քննիչի մոտ, երբ ինձ հարցրին տվել եմ թե չէ, ես ասեցի ոչ։ Դրանից հետո ինձ ասեցին կկանչեն 6-րդ վարչություն։ Երբ եկա 6-րդ վարչություն, նորից ժխտեցի, որ տվել եմ, երբ ինձ ասեցին քրեական պատասխանատվության չեմ ենթարկվի, ստում եմ, ցույց տվեցին Եզեկյանի ձեռքով գրած գրությունը, ես պատմեցի.,.»։ Հայտնել է, որ զանգել կանչել են։ Չի իմացել իր իրավունքերի մասին, մասնավորապես, որ կարող է ցուցմունք չտալ։ Մի քանի անգամ հայտարարեց, որ հավաստիացած է եղել, որ քր գործ չեն հարուցի իր նկատմամբ դրա համար գրել է։
Սակայն քրեական գործում երևում է, որ Արամ Ղազարյանը ներկայացել և հադորդում է տվել հանցագործության մասին, ապա նույն օրը ցուցմունք։
Այսինքն Արամ Ղազարյանի հետ կատարված գործողությունները փաստաթղթային ամրագրում չեն ստացել և միայն արտացոլված է «ցանկալի» արդյունքը։
Արամ Ղազարյանին պատշաճ չեն բացատրվել իր դեմ չվկայելու իրավունքի մասին, համենայնդեպս վկան նման գիտակցում չի ունեցել: Նրանից կորզվել է ցուցմունք անօրինական եղանակներով։
Մյուս կողմից, Արամ Ղազարյանի հայտնած վերոնշյալ տեղեկությունները չեն հերքվել դատաքննության ընթացքում։ Այնինչ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. «Մեղադրանքի ապացուցման և կասկածյալին կամ մեղադրյալին ի պաշտպանություն բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը կրում է մեղադրանքի կողմը»:
Ղազարյանի հայտնած տվյալներն հուշում են քրեական դատավարության կարգի էական խախտմամբ ապացույց ձեռք բերելու մասին, մասնավորապես ՀՀ քր. Դատ օր 105-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին և 2'-րդ կետերը սահմանում են.
«Քրեական գործով վարույթում մեղադրանքի հիմքում չեն կարող դրվել և որպես ապացույց օգտագործվել այն նյութերը, որոնք ձեռք են բերվել՝
1) բռնությամբ, սպառնալիքով, խաբեությամբ, անձին ծաղրի ենթարկելով, ինչպես նաև այլ անօրինական գործողություններով.
2') վկայի սույն օրենսգրքի 86-րդ հոդվածի հինգերորդ մասով նախատեսված իրավունքների խախտմամբ.
Ի սկզբանե Արամ Ղազարյանի նկատմամբ իրականացված գործողությունները եղել են ապօրինի, ուստի դրանց հիման վրա հետագայում բոլոր ցուցմունքները պետք է ճանաչվեն անթույլատրելի։
Միևնույն ժամանակ վերոնշյալ հիմնավորումներով միջնորդել եմ հաստատել Արամ Ղազարյանի տված, հաղորդման և ցուցմունքների որպես ապացույց օգտագործելու անթույլատրելիությունը։
Սակայն դատարանը դատավճռով չի անդրադարձել այս միջնորդությանը, որով կրկին խախտել է մրցակցության սկզբունքը, գործի արդարացի քննության սկզբունքը չի ձեռնարկել բոլոր միջոցառումները՝ գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման համար, չի պարզել իմ պաշտպանյալին արդարացնող հանգամանքները։ Անթույլատրելի ապացույցների առկայության մասին, ինչպես նաև քրեական դատավարության ընթացքում օրինականության խախտումների վերաբերյալ միջնորդությունը չի քննել, այնինչ պետք է մանրակրկիտ ստուգեր։
Գործի լուծման համար ապացույցի բավարարության տեսանկյունից նույնպես խնդիր կա փաստական տվյալների ստուգում այլ աղբյուրից` բացակայում է, հետևաբար, կաշառք տվող վկայի մեկ ցուցմունքով իմ պաշտպանյալի մեղադրանքը չի կարող հաստատված համարվել թույլատրելի ապացույցների բավարար համակցությամբ բացառելով հակառակի ողջամիտ ենթադրությունը։ Գտնում եմ, որ այս դրվագով ևս պետք է կայացվի արդարացման դատավճիռ մեղադրանքն ապացուցված չլինելու հիմքով(...):
(...)Դատարանը թույլ է տվել նաև նյութական իրավունքի խախտում` պայմանական ընդունելով քրեադատավարական խախտումների բացակայությունը` կիրառել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածը, որը չպետք է կիրառեր։ Չի կիրառել 200-րդ հոդվածը, որը ենթակա էր կիրառման։ Քանի որ սույն գործով բացակայում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածով նշված հանցագործության թե օբյեկտը, թե սուբյեկտը(...):
(...)Դատարանն իմ պաշտպանյալին համարել է պետական ծառայող, ով օժտված է կազմակերպական-տնօրինչական գործառույթով։
Նախ պետական ծառայող համարելու համար անհրաժեշտ էր ցույց տալ, թե որ պետության մասին է խոսքը և որ պետական ծառայության տեսակի մասին է խոսքը։
Երկրորդ նման հետևության հանգելու համար գործում բացակայում է որևէ նյութ, ուստի դատարանի այս հետևությունը հիմնավոր չէ։
Երրորդ, իմ պաշտպանյալը չի հանդիսանում պետական ծառայող և օժտված չէ տնօրինչական-կառավարչական գործառույթով.
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի թիվ ԼԴ/0207/01/12 քրեական գործով կայացված որոշմամբ հետևյալ դիրքորոշումն է արտահայտվել, որ զուտ մասնագիտական գործառույթներ իրականացնող պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմինների ծառայողները պետական ծառայության դեմ ուղղված հանցագործությունների սուբյեկտ չեն հանդիսանում։ Սակայն, եթե նշված անձինք օժտված են նաև կազմակերպական-տնօրինչական կամ վարչատնտեսական լիազորություններով, ապա, այդ լիազորություններն իրականացնելիս հանդիսանամ են պետական ծառայության դեմ ուղղված հանցագործությունների սուբյեկտ։
Ըստ վերոնշյալ որոշման՝ Կազմակերպական-տնօրինչական գործառույթներ իրականացնող են համարվում այն պետական ծառայողները, ովքեր ղեկավարում են իրենց ենթակայության տակ գտնվող ծառայողների գործունեությունը։
Դատարանը սխալ է մեկնաբանել ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ԼԴ/0207/01/12 գործով արտահայտած իրավական դիրքորոշմները այն մասով, որ «պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմինների ծառայողներին պետական ծառայության դեմ ուղղված հանցագործությունների սուբյեկտ դիտելու համար էական նշանակություն ունի նաև այն հանգամանքը, թե արդյոք նրանք օժտված են իրավական նշանակություն ունեցող, իրավահարաբերություններ առաջացնող, դադարեցնող կամ փոփոխող գործողություններ կատարելու լիազորությամբ։
Նույն այդ որոշմամբ մանրամասնվել է, որ պետական ծառայության դեմ ուղղված հանցագործությունների սուբյեկտ է այն պետական ծառայողը, ով իրավունք ունի պետական կամ տեղական ինքնակառավարման մարմնի, հիմնարկության, կազմակերպության կամ ձեռնարկության անունից պաշտոնական փաստաթուղթ տրամադրել քաղաքացիներին և դրանով կարգավորել նրանց վարքագիծը։
Վերոգրյալից հետևում է, որ պետական ծառայության դեմ ուղղված հանցագործության սուբյեկտ համարվելու համար ոչ թե բավական է, որ անձը օժտված լինի իրավական նշանակություն ունեցող, իրավահարաբերություններ առաջացնող, դադարեցնող կամ փոփոխող գործողություններ կատարելու լիազորությամբ։ Այլ այդպիսի լիազորությամբ պետք է օժտված լինի, հենց պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմինների ծառայողը։
Նշված որոշման մեջ պատահական չէ վկայակոչված պետական ծառայող տերմինը, որովհետև այդ որոշմամբ վճռաբեկ դատարանը սահմանել է, որ ոչ բոլոր պետական ծառայողներն են հանդիսանում պետական ծառայության դեմ ուղղված հանցագործության սուբյեկտի տեսանկյունից պաշտոնատար անձ։
Նշված գործով «Հայանտառ» ՊՈԱԿ «Գուգարքի անտառտնտեսություն» մասնաճյուղում որպես անտառպահպանության ինժեներ աշխատող անձին մեղադրանք էր առաջադրված 311-րդ հոդվածով, որպես պաշտոնատար անձ, սակայն ՀՀ վճռաբեկ դատարանի հիշյալ որոշմամբ մեկնաբանվել է, որ վերջինս 311-րդ հոդվածի իմաստով չի համարվում պաշտոնատար անձ և արարքը վերաորակվել է ՀՀ քր. Օր 200-րդ հոդվածով։
Այս առումով ևս դատարանի հետևությունը հիմնավոր չէ և հերքվում է. «Ռուսաստանի տուրիզմի և սերվիսի պետական համալսարան» բարձրագույն մասնագիտական կրթության դաշնային պետական բյուջետային կրթական հաստատության Երևանի մասնաճյուղում աշխատելը պետական ծառայություն չէ, այնտեղի շարքային դասախոսը չի կարող համարվել պետական ծառայող, այն էլ համատեղությամբ։ Պետական ծառայության անցնելու կարգն ու պայմանները չեն ենթադրում պարզ պայմանագրային հարաբերություններ(...):
(...)Գտնում եմ, որ սույն գործով Մ.Եզեկյանին մեղսագրվող արարքի օբյեկտի և սուբյեկտի վերաբերյալ վերոնշյալ իրավակարգավորումների և քր. գործում առկա նյութերի շրջանակում արված վերլուծությունները բավարար հիմք են տալիս փաստելու, որ՝
1. Ս. Եզեկյանը չի կարող մեղադրվել պետական ծառայության դեմ ուղղված հանցագործության մեջ։
2. Ս. Եզեկյանը չի կարող համարվել պաշտոնատար անձ, ՀՀ քր. օր 308-րդ հոդվածով սահմանված և ոչ մի կետով, քանի որ բացի զուտ մասնագիտական գործունեությունից նա օժտված չի եղել, և չէր էլ կարող լինել, կազմակերպչական տնօրինչական, կամ վարչատնտեսական գործունեությամբ։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն. «Յուրաքանչյուր ոք իր գործի քննության ժամանակ որպես իրավական փաստարկ իրավունք ունի մատնանշելու նույնանման փաստական հանգամանքներով մեկ այլ գործով Հայաստանի Հանրապետության դատարանի օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտի հիմնավորումները, այդ թվում օրենքի մեկնաբանությունները»։
Որպես նույնատիպ փաստարկ, հարկ է նշել ՀՀ Կոտայքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից թիվ ԿԴ-0006/01-2015 գործով 2015 թվականի հուլիսի 15-ին կայացրած դատավճիռը, որը մտել է օրինական ույի մեջ։ Այդ գործով «Հրագդանի պետական բժշկական քոլեջ» ՊՈԱԿ-ի տնօրեն Ռուզաննա Ժորայի Մանուկյանը մեղադրվում էր ուսանողներից կաշառք ստանալու մեջ և նրա արաքը որակվել է ՀՀ քր. օր 200-րդ հոդվածով։
Գտնում եմ, որ վկայակոչված գործի փաստերը սուբյեկտի գնահատման առումով նույնանման են, մասնավորապես
1) «Հրազդանի պետական բժշկական քոլեջ»-ը պետական ոչ առևտրային կազմակերպություն է, մեր գործով «Ռուսաստանի տուրիզմի և սերվիսի պետական համալսարանի» Երևանի մասնաճյուղը նույնպես պետական ոչ առևտրային կազմակերպություն է։
2) «Հրագդանի պետական բժշկական քոլեջի տնօրենի պարագայում եթե կասկած չի հարուցում կառավարչական գործառույթի առկայությունը, ապա իմ պաշտպանյալ դասախոսի դեպքում կիրառելի է նույն գործի սուբյեկտի հիմնավորումը զբաղեցնում է ցանկացած այլ պաշտոն ... պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմիններ, պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմինների հիմնարկներ չհամարվող ոչ առևտրային կազմակերպություններում։
Ամփոփելով վերոգրյալը գտնում եմ, որ դատարանը թույլ է տվել նաև նյութական իրավունքի խախտումներ, որոնք ազդել են գործի ելքի վրա հանգեցրել իմ պաշտպանյալի անհիմն և անօրինական դատապարտման ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածով։ Գտնում եմ, որ իմ պաշտպանյալի մեղադրանքը սխալ է որակված և չի համապատասխանում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածով նախատեսված հանցակազմի հատկանիշներին, հետևաբար ենթակա է արդարացման(...):
(...)Գտնում եմ, որ դատարանը խախտել է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի պատժի նշանակման վերաբերյալ նորմերը։ Մասնավորապես սխալ է մեկնաբանել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 63-րդ, հոդվածները, չի կիրառել նույն 63-րդ հոդվածը, 70-րդ հոդվածը, որոնք պետք է կիրառեր(...):
(...)Սույն գործով հաստատվել է Սուրեն Եզեկյանին բնութագրող հետևյալ տվյալները նրա առողջական վատ վիճակը /հիպերտոնիկ հիվանդ/, նրա տարիքը 64 տարեկան, նախկինում դատապարտված չլինելը, գիտական աստիճան և դոցենտի կոչում ունենալը, դրական բնութագրվելը։
Չափազանց կարևոր է այն հանգամանքը, որ Եզեկյանը ողջ կյանքում զբաղվել է գիտական մանկավարժական աշխատանքով, սոցիալական միջավայրը ձևավորված է ըստ այդմ, և հանկարծ նա հայտվել է քրեակատարողական հիմնարկում, որտեղի վարքն ու բարքը բոլորովին խորթ են գիտնականի համար։ Մենք անձին ուղղելու փոխարեն անասանելի տառապանքների ենք ենթարկում, որը պատժի նպատակների իրականացման միջոցի հետ աղերս չունի։
64 ամյա գիտնականը արդեն երկու տարի մոտ 4 ամիս գտնվում է փակ տիպի քրեակատարողական հիմնարկում, որն ավելի քան բավարար էր արածի ու չարածի համար մտորելու և հետևություններ անելու։ Սա չափազանց կարևոր փաստ է, նաև հաշվի առնլով այն հանգամանքը, որ ազատազրկման պարագայում պատժի կրման համար ըստ ՀՀ քրեակատարողական օրենսգրքի 100-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետի ուժով ուղղիչ հիմնարկի տեսակը սահմանվելու էր կիսաբացը։
Դատարանը սխալ հետևության է հանգել պատժի նպատակների իրականացման հարցում, գտնում եմ որ պատժի նպատակներին կարելի է հասնել առանց ազատազրկման հետ կապված պատիժ նշանակելու, մանավանդ հաշվի առնելով դրվագների մանր չափերը, Եզեկյանի նախաձեռնություն չցուցաբերելու, նրա սոցիալական ունեցած դիրքն ու զբաղմունքի տեսակը, տարիքը, և արդեն իսկ փակ ուղղիչ հիմնարկում անցկացրած տարիները, որը նույնպես չափազանց կարևոր է սույն գործում։
Առանց ազատազրկման ուղղվելու հավանականությունը բավականին մեծ է վերոնշյալ հատկանիշների համադրման արդյունքում, մանավանդ որ դատարանը ծանրացնող հանգամանքներ չի արձանագրել։
Մյուս կողմից, եթե բացառենք նաև, որ նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները, ապա վերոնշյալ հիմնավորումները ստեղծում են բոլոր նախադրյալները ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով սահմանված նշանակվելիք պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար(...)»:
Վերաքննիչ դատարանի դատաքննության ընթացքում մեղադրող Հ.Մելքոնյանը, ամբաստանյալ Ս.Եզեկյանը և պաշտպան Ռ.Ահարոնյանը նույն հիմքերով ու հիմնավորումներով ներկայացված վերաքննիչ բողոքները պնդեցին, առարկելով դատավարության մյուս կողմերի վերաքննիչ բողոքների դեմ:

Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումները
Ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, վերաքննիչ բողոքներում նշված հիմքերի սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, դատաքննության ընթացքում լսելով բողոքներում ներկայացված իրենց հետևությունները հիմնավորելու մասին մեղադրողի, ամբաստանյալի և պաշտպանի պատճառաբանությունները, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016 թվականի նոյեմբերի 11-ի պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ ներկայացված վերաքննիչ բողոքները մերժել` հետևյալ պատճառաբանությամբ:
Սուրեն Եզեկյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և ինչպես նախաքննության, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում հրաժարվել է ցուցմունքներ տալուց։ Նույն դիրքորոշումը նա արտահայտեց նաև վերաքննիչ դատարանում` հայտնելով, որ ինքը որևէ մեկից կաշառք չի ստացել:
Վերաքննիչ քրեական դատարանը ամբաստանյալ Սուրեն Եզեկյանի նման դիրքորոշումը գնահատում է, որպես պատասխանատվությունից և պատժից խուսափելու փորձ և գտնում, որ իր անմեղության վերաբերյալ նրա հայտարարությունը հերքվում է առաջին ատյանի դատարանի դատաքննությամբ հետազոտված ու վերլուծված գործի փաստական տվյալների ու ապացույցների ներքոշարադրյալ ամբողջությամբ:
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի պահանջների պահպանմամբ հրապարակել և հետազոտել է վկա, Ուկրաինայի Հանրապետության քաղաքացի Ալինա Բեզռուկովայի նախաքննական ցուցմունքն առ այն, որ 2007թ-ին ընկերուհու` Օլգա Բիկովայի հետ միասին տեղափոխվել են Երևան և բնակություն հաստատել միևնույն հասցեում։ Հայաստանում բնակվելու ընթացքում՝ 2010թ-ին, միասին ընդունվել են «Ռուսաստանի տուրիզմի և սերվիսի պետական համալսարան»-ի Երևանի մասնաճյուղ` «Տուրիզմ» ուղղությամբ։ Ուսումնառությունը եղել է 4 տարի և 2014թ-ին հանձնել են ավարտական քննությունները, դիպլոմային աշխատանքները։ Քննությունները հանձնել են երեք առարկաներից` ռուսաց լեզու, հասարակագիտություն և աշխարհագրություն՝ տեստային տարբերակով։ Առաջին կուրսից անցել են աշխարհագրություն, ընդերքաբանություն և տնտեսական աշխարհագրություն առարկաներ, որոնք դասավանդել է դասախոս Սուրեն Եզեկյանը և նշված առարկաների քննություններն ու ստուգարքները հանձնել են միայն նրա մոտ։ Հանձնաժողով կամ այլ դասախոսներ նրա քննությանը չեն մասնակցել։ Ուսումնառության ընթացքում դասախոս Սուրեն Եզեկյանն անհարկի խոչընդոտներ է ստեղծել և իրենց ցածր է գնահատել։ Համալսարանի մյուս ուսանողներից լսելով, որ Սուրեն Եզեկյանը բարձր գնահատելու համար կաշառք է պահանջում և վերցնում, հաշվի առնելով նաև այն հանգամանքը, որ հետագա տարիների ընթացքում նա շարունակելու էր իրենց դասավանդել, չունենալով այլընտրանք՝ որոշել են մոտենալ նրան և «Աշխարհագրություն» առարկայի քննության ու ստուգարքի դրական ելքի համար նրա հետ պայմանավորվել են գումար տալ նրան։
2011-2012թթ. ընթացքում Սուրեն Եզեկյանի հետ պայմանավորվածության համաձայն՝ նրա դասերին չհաճախելու, նրա դասավանդած առարկայի ստուգարքներով և քննություններով դրական գնահատական ստանալու համար 2011թ-ի գարնանը Օլգա Բիկովայի հետ նրան տվել են 200.000 ՀՀ դրամ կաշառք։
Սուրեն Եզեկյանը, հանդիսանալով համալսարանի «Տուրիզմ» ուղղության կուրսի և իր ու Օլգա Բիկովայի դիպլոմային աշխատանքների ղեկավարը, նախաձեռնել է իրենց փոխարեն դիպլոմային աշխատանքը գրել գումարի դիմաց ու դրա համար 2014թ-ի մայիս ամսին պահանջել և իրենցից համալսարանում անձամբ ստացել է ընդհանուր առմամբ 500.000 ՀՀ դրամ կաշառք։
Վկա Օլգա Բիկովան դատարանում ցուցմունք է տվել առ այն, որ Սուրեն Եզեկյանն իրեն դասավանդել է «Աշխարհագրություն» առարկան։ Ինքն ու Ալինա Բեզռուկովան, զգալով որ լրացուցիչ պարապմունքների կարիք ունեն, Սուրեն Եզեկյանին խնդրել են ժամանակ ունենալու դեպքում լրացուցիչ պարապել իրենց հետ։ Ինքն իր գնահատականներն ստացել է իր գիտելիքների շնորհիվ։ Սուրեն Եզեկյանն իրեն գումարի դիմաց գնահատական չի դրել, իսկ դիմպլոմային աշխատանքը գրելու հարցում իրեն օգնել է ու միասին գրել են այն։
Իրեն երեք անգամ կանչել են քննչական բաժին՝ հարցաքննության, որից առաջին անգամ բաժնում մնացել է մոտ 7 ժամ։ Իր նախաքննական ցուցմունքը գրվել է համակարգչով և իր փոխարեն ինչ ցանկացել են դա էլ գրել են, իսկ հանցագործության մասին հաղորդումն ինքն է գրել, սակայն քննիչի թելադրանքով։ Այն, որ ինքը դասերին չներկայանալու համար Եզեկյանին 125.000 ՀՀ դրամ է տվել, դա նույնպես ինքը չի գրել, այլ քննիչն է ավելացրել։ Ինքը քննիչի մոտ հարցաքննվելիս եղել է ալկոհոլի ազդեցության տակ, սակայն չի ասել, որ կաշառք է տվել, այդ խոսքերն իրենը չեն։ Քննիչն իրեն չի ստիպել ցուցմունք տալ, այլ ուղղակի օգնել է ու թելադրել։
Առաջին ատյանի դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի պահանջների պահպանմամբ հրապարակել և հետազոտել է վկա Օլգա Բիկովայի նախաքննական ցուցմունքն առ այն, որ 2011-2012թթ. ուսումնական տարվա ընթացքում Սուրեն Եզեկյանի հետ պայմանավորվածություն է ձեռք բերել և նրա դասերին չհաճախելու, նրա առարկայից ստուգարքները և քննությունները դրական գնահատելու համար նրան է տվել 100.000 ՀՀ դրամ գումար, իսկ 2012-2013թթ. ուսումնական տարվա ընթացքում Սուրեն Եզեկյանի հետ պայմանավորվածություն է ձեռք բերել և նրա դասերին չհաճախելու, ստուգարքները և քննությունները դրական գնահատելու համար նրան է տվել 125.000 ՀՀ դրամ կաշառք։ Սուրեն Եզեկյանը, հանդիսանալով համալսարանի «Տուրիզմ» ուղղության կուրսի և իր ու Ալինա Բեզռուկովայի դիպլոմային աշխատանքների ղեկավարը, նախաձեռնել է իրենց փոխարեն դիպլոմային աշխատանքը գրել գումարի դիմաց և դրա համար 2014 թվականի մայիս ամսին պահանջել և իրենցից համալսարանում անձամբ ստացել է ընդհանուր առմամբ 500.000 ՀՀ դրամ կաշառք։
Վկա Գեորգի Առաքելյանը ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ 2010թ-ին ընդունվել է «Ռուսաստանի տուրիզմի և սերվիսի պետական համալսարան»-ի Երևանի մասնաճյուղ՝ «Տուրիզմ» ուղղությամբ։ Համալսարանում սովորելու ժամանակահատվածում միաժամանակ աշխատել է, ուստի չի հասցրել լավ պարապել քննական առարկաները։ 2011թ-ի հունիս ամսին դասախոս Սուրեն Եզեկյանի կողմից դասավանդվող «Աշխարհագրություն» առարկայի քննությունից մի քանի օր առաջ մոտեցել է նրան և օգնություն է խնդրել։ Դրանից հետո Սուրեն Եզեկյանն իր կուրսային աշխատանքի և «Աշխարհագրություն» առարկայի քննությունից դրական գնահատական նշանակելու համար պահանջել է 80.000 ՀՀ դրամ և մեկ շիշ «Աբսենտ» տեսակի խմիչք։ Մի քանի օր անց Երևանի «Հանրապետության հրապարակ»-ի տարածքում հանդիպել է Սուրեն Եզեկյանին և տվել 80.000 ՀՀ դրամ ու 15.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ «Աբսենտ» տեսակի խմիչք։
Վկա Գոռ Հովհաննիսյանը ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ կինը՝ Էլլա Ավակյանը, 2010-2014թթ. սովորել է «Ռուսաստանի տուրիզմի և սերվիսի» պետական համալսարանում։ Թուրքմենստան մեկնելու կապակցությամբ Էլլան ժամանակ չի ունեցել «Աշխարհագրություն» առարկան պարապելու համար և իրեն ասել է, որ դժվարանում է այդ առարկան սովորել։ Սուրեն Եզեկյանի դասավանդած «Աշխարհագրություն» առարկայից «4» նշանակելու համար 2012թ-ին գնացել է համալսարան, հանդիպել Սուրեն Եզեկյանին և Էլլա Ավակյանի քննությունը «4» գնահատելու համար նրան տվել է 40.000 ՀՀ դրամ։
Բացի այդ, Սուրեն Եզեկյանը Էլլա Ավակյանի դիպլոմային աշխատանքը գրելու համար 2014թ-ի գարնանը կրկին իրենից համալսարանում անձամբ ստացել է 100.000 ՀՀ դրամ։
Վկա Էլլա Ավակյանը ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ 2011-2012թթ. «Աշխարհագրություն» առարկայից դրական գնահատական ստանալու համար ամուսինը 40.000 ՀՀ դրամ կաշառք է տվել Սուրեն Եզեկյանին և ինքն առանց քննություն հանձնելու ստացել է դրական գնահատական։ Դրանից հետո, իր դիպլոմային աշխատանքը գրելու նպատակով ամուսինը 100.000 ՀՀ դրամ է տվել Սուրեն Եզեկյանին։ Վերջինս իրեն չի ասել, որ կօժանդակի կամ կօգնի քննության ժամանակ դրական գնահատական ստանալու համար։ Հանձնաժողովի կազմում նա չի եղել ու ոչ մեկին հանձնաժողովի անդամներից չի խնդրել, որ իրեն օգնեն։
Առաջին ատյանի դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի պահանջների պահպանմամբ հրապարակել և հետազոտել է վկա Ֆերդինանտ Նազարեթյանի նախաքննական ցուցմունքներն առ այն, որ 2009թ-ին ընդունվել է «Ռուսաստանի տուրիզմի և սերվիսի պետական համալսարանի» Երևանի մասնաճյուղ՝ «Տուրիզմ» ուղղությամբ։ 2012թ-ի ուսումնական տարվա դասերին չհաճախելու պատճառով հեռացվել է համալսարանից, սակայն 2013թ-ին կրկին վերականգնվել է։ Սուրեն Եզեկյանն իրեն դասավանդել է «Տուրիստական ռեսուրսներ» առարկան։ 2012թ-ի աշնանը նշված առարկայի քննությունից դրական գնահատական ստանալու համար համալսարանում Սուրեն Եզեկյանին տվել է 10.000 ՀՀ դրամ, իսկ 2013թ-ի ամռանը՝ նույն առարկայի քննությունից դրական գնահատական ստանալու համար կրկին համալսարանում նրան տվել է 20.000 ՀՀ դրամ։
Վկա Լուսինե Հարությունյանը ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ 2013թ-ին ընդունվել է «Ռուսաստանի տուրիզմի և սերվիսի» պետական համալասարան։ 2014թ-ին առողջական խնդիրներ է ունեցել և չի պատրաստվել «Աշխարհագրություն» առարկայի քննությունը։ Լսարանի մոտ տեղի ունեցած զրույցի ընթացքում Սուրեն Եզեկյանն իրեն ասել է, որ այդ հարցը կարելի է ուրիշ ձևով լուծել։ Դրանից հետո, ինքը դրական գնահատական ստանալու համար Սուրեն Եզեկյանին՝ նրա պահանջով, կաշառք է տվել՝ «Մանե» տեսակի կոնյակ և քաղցրավենիք, սակայն վերջինս իրեն ասել է, որ ինքը «Արարատ» տեսակի կոնյակի սիրահար է, որի համար հաջորդ օրը գնել և նրան է տվել նաև «Արարատ» տեսակի կոնյակ։
Վկա Արամ Ղազարյանը դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2013թ-ի հունիսի 1-ին Սուրեն Եզեկյանի կողմից դասավանդվող առարկայի քննությանն է մասնակցել, որին այնքան էլ պատրաստ չի եղել։ Ինքը հարցատոմսի 3 հարցերից առաջինին պատասխանել է, երկրորդին պատասխանել է ոչ ամբողջությամբ, իսկ երրորդ հարցի պատասխանը չի իմացել։ Իր կարծիքով պատասխանն անբավարար է եղել։ Քանի որ իր պատասխանը բավարար չի եղել ու Սուրեն Եզեկյանն սկսել է լրացուցիչ հարցեր տալ, որոնց ինքը նույնպես ամբողջությամբ չի պատասխանել, հասկացել է, որ քննությանը դրական գնահատական չի ստանալու և որոշել է նրան կաշառք առաջարկել։ Ինքը դրական գնահատական ստանալու դիմաց սկզբից կոնյակ է առաջարկել Սուրեն Եզեկյանի, սակայն վերջինս հրաժարվել է կոնյակից, որից հետո գումարի չափի մասին է հարցրել նրան, և նա պատասխանել է, որ բերի այնքան, որքան ինքն է հարկ համարում։ Այնուհետև, ինքն Արփինե Պետրոսյանի հետ գնացել է իրենց բնակարան, 15.000 ՀՀ դրամ է դրել ծրարի մեջ և բերել ու տվել է Սուրեն Եզեկյանին, բայց նա ասել է, որ դա գումար չէ։ Իմանալով որ հաջորդ կուրսում Սուրեն Եզեկյանն իրեն նորից դասավանդելու է, նրան ասել է, որ սեպտեմբեր ամսին ևս 15.000 ՀՀ դրամ կտա նրան։
Դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի պահանջների պահպանմամբ հրապարակել և հետազոտել է վկա Արամ Ղազարյանի նախաքննական ցուցմունքն առ այն, որ 2013թ-ին ընդունվել է «Ռուսաստանի տուրիզմի և սերվիսի պետական համալսարանի» Երևանի մասնաճյուղ՝ «Տուրիզմ» ուղղությամբ։ Դասերին հաճախել է, սակայն ունեցել է նաև բացակայություններ, որոնք եղել են հարգելի պատճառներով։ Սուրեն Եզեկյանն իրեն դասավանդել է «Աշխարհագրություն» առարկան, որից ունեցել է 48 բալ` հաճախումների և ներկայացրած ռեֆերատի շնորհիվ, բայց անցողիկ դրական գնահատականի համար պահանջվել է ևս 3 բալ։ 2013թ-ի հունիսի 21-ին մասնակցել է տվյալ առարկայից քննությանը, որի ժամանակ պատասխանել է տոմսում առկա առնվազն երկու հարցի, սակայն դրանք չի գնահատել Սուրեն Եզեկյանը, այլ փոխարենը սկսել է լրացուցիչ հարցեր տալ, որոնցից մի քանիսին ևս պատասխանել է։ Արդյունքում, վերջինն ասել է, որ չի նշանակելու քննությունը։ Քննությունը դրական գնահատելու համար նրան հարցրել է, թե արդյոք որևէ կերպով կարելի է պայմանավորվել, իսկ Սուրեն Եզեկյանն ի պատասխան ասել է, որ ինքը որոշի դա։ Այդ ժամանակ հարցրել է, թե ինչ կոնյակ է նա նախընտրում, սակայն Եզեկյանը պատասխանել է, որ կոնյակ պետք չէ, շատ ունի և պահանջել է գումար՝ նշելով, որ գումարը չտալու դեպքում քննությունը չի նշանակելու։ Ուստի 2013թ-ի հունիսի 22-ին համալսարանում Սուրեն Եզեկյանին տվել է 15.000 ՀՀ դրամ, սակայն նա ասել է, որ դա փող չէ և պետք է ավել գումար տա` ևս 15.000 ՀՀ դրամ։ Համաձայնել է` պայմանով, որ մնացած 15.000 ՀՀ դրամը նրան կտա նույն տարվա սեպտեմբեր ամսին` ՌԴ-ից վերադառնալուց հետո։
Առաջին ատյանի դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի պահանջների պահպանմամբ հրապարակել և հետազոտել է վկա Արփենիկ Պետրոսյանի նախաքննական ցուցմունքը, համաձայն որի` ինքը 2013թ-ին ընդունվել է «Ռուսաստանի տուրիզմի և սերվիսի» պետական համալսարան։ Սուրեն Եզեկյանն իրեն դասավանդել է «Աշխարհագրություն» և «Ժամանակակից աշխարհագրության գիտական քարտեզներ» առարկաները։ Նշված առարկաների քննությունների ժամանակ Սուրեն Եզեկյանը գտել է, որ ինքը թերի է պատասխանում և ասել է, որ քննությունները չի նշանակի։ Քանի որ ավելի բարձր կուրսի ուսանողներից լսած է եղել, որ Սուրեն Եզեկյանի մոտ քննությունները գումարի դիմաց կարողանում են ստանալ, եկել է այն եզրակացության, որ ինքն էլ պետք է գումար տա նրան, որից հետո Սուրեն Եզեկյանին վերցրել է նրա բջջային հեռախոսահամարը։ Մի քանի օր անց մայրը հեռախոսազրույց է ունեցել Սուրեն Եզեկյանի հետ և վերջինս իրենց ասել է, որ վճարեն այնքան, որքան ճիշտ են համարում, խոսքը երկու առարկայի մասին է գնում։ Դրանից հետո՝ 2014թ-ի հունիսի 27-ին, համալսարանում ինքը Սուրեն Եզեկյանին 2 առարկայի քննության համար տվել է 60.000 ՀՀ դրամ։ Հասկանալով, որ սխալ արարք է կատարել` դիմել է ոստիկանություն։ «Աշխարհագրություն» առարկայի քննության համար Սուրեն Եզեկյանին իր համակուրսեցի Արամ Ղազարյանը 15.000 ՀՀ դրամ է տվել, սակայն Սուրեն Եզեկյանը պահանջել է, որ նա սեպտեմբեր ամսին իրեն տա ևս 15.000 ՀՀ դրամ։
Վկա Լիլյա Պետրոսյանը ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ աղջիկը՝ Արփենիկ Պետրոսյանը, սովորել է «Ռուսաստանի տուրիզմի և սերվիսի» պետական համալսարանում։ Արփենիկը լավ է սովորել և խնդիրներ չի ունեցել։ Սակայն մի օր նա իրեն ասել է, որ «Աշխարհագրություն» և «Ժամանակակից աշխարհագրական գիտական քարտեզներ» առարկաների դասախոսը այդ առարկաների քննությունները չի նշանակում։ Ինքը հեռախոսազրույց է ունեցել Սուրեն Եզեկյանի հետ, որի ընթացքում նա ընդունել է «Աշխարհագրություն» և «Ժամանակակից աշխարհագրական գիտական քարտեզներ» առարկաներից հերթական կիսամյակային քննություններից Արփենիկին դրական գնահատական նշանակելու համար կաշառք ստանալու իր առաջարկը։ Այնուհետև, Սուրեն Եզեկյանը 2 առարկայից քննությունները նշանակելու դիմաց Արփենիկից ստացել է 60.000 ՀՀ դրամ։
Վկա Վալերի Թունյանի դատաքննական և վկա Տիգրան Ասոյանի՝ դատաքննությամբ հետազոտված նախաքննական նույնաբովանդակ ցուցմունքների համաձայն՝ 2013-2014թթ. «Ռուսաստանի տուրիզմի և սերվիսի պետական համալասարան» Երևանի մասնաճյուղի ուսանողների դիպլոմային աշխատանքների պաշտպանության հանձնաժողովի կազմում Սուրեն Եզեկյանն ընդգրկված չի եղել։ Ուսանողի դիպլոմային աշխատանքի ղեկավարի կարծիքը պարտադիր պայման է և պաշտպանության ժամանակ պարտադիր հաշվի է առնվում քննական հանձնաժողովի կողմից, սակայն եթե ղեկավարի կարծիքը դրական է, իսկ ուսանողն իր աշխատանքը լավ չի ներկայացնում, ապա տվյալ պարագայում հանձաժողովն ուսանողին ցածր է գնահատում։
Առաջին ատյանի դատարանի կողմից որպես վկա հարցաքննված Երևան քաղաքի քննչական վարչության ավագ քննիչ Հ.Մանուկյանի ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Օլգա Բիկովային ճանաչում է քրեական գործով որպես Սուրեն Եզեկյանին կաշառք տվող անձի և նրան հարցաքննել է քննչական վարչությունում։ Օլգա Բիկովան երբեք շուրջ մեկ օր չի մնացել քննչական վարչությունում։ Նրան և նրա ընկերուհուն երկու քննիչներով են հարցաքննել, սակայն ընկերուհու հարցաքննությունն ավելի երկար է տևել, դրա համար էլ ձգձգվել է, բայց ոչ մեկ օր։ Ցուցմունքը թարգմանչի մասնակցությամբ տվել են ու երկուսն էլ գնացել են։ Սկզբում պարզաբանվել են նրանց իրավունքներն ու պարտականությունները, թարգմանիչ ունենալու իրավունքը, որից հետո նոր միայն սկսել են քննչական գործողությունները։ Յուրաքանչյուր հարցից հետո թարգամանիչը թարգմանել է, իսկ նա պատասխանել է։ Քանի որ վկան չի կարողացել հայերեն գրել, ինքն է նրա ցուցմունքն արձանագրել համակարգչով։ Թարգմանչի միջոցով նրա ցուցմունքը թարգմանվել է, կարդացվել, և արձանագրությունն ստորագրվել է նաև նրա կողմից։ Նրան հնարավորություն է ընձեռնվել դիտողություններ, առարկություններ անելու, սակայն նա որևէ դիտողություն կամ առարկություն չի հայտնել։ Իր կողմից որևէ ուղղորդում կամ ճնշում չի եղել։ Ընկերուհու հարցաքննությունն ավելի երկար է տևել, քան Օլգա Բիկովայինը, և նա է ցանկացել սպասել ընկերուհուն։ Ինքն Օլգա Բիկովային միայնակ է հարցաքննել, սակայն վրիպակ է տեղի ունեցել՝ արձանագրության վերևի մասում քննիչի ազգանունը մնացել է Ալեքսանյան։
Քրեական գործի 3-րդ հատորի գ.թ. 56-ի և 69-ի արձանագրությունները կատարվել են նույն օրը, սակայն ամսաթվերը նշելուց վրիպակ է տեղի ունեցել, տարբեր օրեր են նշվել։
Ալինա Բեզռուկովան և Օլգա Բիկովան հարցաքննության ժամանակ գտնվել են սթափ վիճակում։ Օլգա Բիկովային անձամբ ինքն է հարցաքննել և նրա նկատմամբ հոգեբանական կամ ֆիզիկական բռնություն չի գործադրվել, սակայն հարցաքննության արձանագրությունը կազմելիս վրիպակ է տեղի ունեցել և իր անվան փոխարեն նշվել է մեկ այլ քննիչի անուն։
ՌՏՍՊՀ Երևանի մասնաճյուղի՝ ի դեմս տնօրեն Մուշեղ Ասոյանի և Սուրեն Եզեկյանի միջև 2013 թվականի օգոստոսի 1-ին վերակնքված հ. 11-13 և 2006 թվականի սեպտեմբերի 1-ին կնքված հ. 06-0065 աշխատանքային պայմանագրերի համաձայն՝ Ս.Եզեկյանը նշանակվել է դոցենտի պաշտոնում և նրան հանձնարարվող աշխատանքը ներառել է՝ դասախոսություններ, գործնական քննություններ, ստուգարքներ և կուրսային աշխատանքների ղեկավարում։
«Անձին բերման ենթարկելու մասին» 2014 թվականի հունիսի 27-ի արձանագրության համաձայն՝ նույն օրը կաշառք ստանալու կասկածանքով բերման է ենթարկվել Սուրեն Եզեկյանը։
«Հաղորդում ընդունելու մասին» արձանագրությունների համաձայն՝ Ա.Պետրոսյանը, Օ.Բիկովան, Ա.Բեզռուկովան, Ֆ.Նազարեթյանը և Գ.Հովհաննիսյանը ոստիկանությունում հաղորդումներ են տվել Ս.Եզեկյանին մեղսագրված արարքների մասին։
«Անձնական խուզարկություն կատարելու մասին» 2014 թվականի հունիսի 27-ի արձանագրության համաձայն՝ ՀՀ ոստիկանության ԿՀԴՊԳ վարչության շենքում կատարված Ս.Եզեկյանի անձնական խուզարկությամբ նրա անդրավարտիքի աջ գրպանից հայտնաբերվել է 3 հատ 20.000-անոց ՀՀ դրամ թղթադրամ, ինչի կապակցությամբ նա հայտարարել է, որ հայտնաբերված 3 հատ 20.000 ՀՀ թղթադրամն ինքը 2014թ-ի հունիսի 27-ին՝ ժամը 12։30-ի սահմաններում, իր աշխատավայրի՝ «Ռուսաստանի տուրիզմի և սերվիսի պետական համալսարանի Երևանի մասնաճյուղ»-ի թիվ 5 լսարանում վերցրել է նույն համալսարանի 1-ին կուրսի ուսանողուհի Արփենիկ Պետրոսյանից՝ ընթացիկ երկու քննությունները բավարար գնահատելու համար։
«Քննչական փորձարարություն կատարելու մասին» 2014 թվականի հուլիսի 2-ի արձանագրության համաձայն՝ Արփենիկ Պետրոսյանը, մատնացույց անելով ՌՏՍՊՀ Երևանի մասնաճյուղի գտնվելու շենքի 2-րդ հարկում գտնվող 5-րդ լսարանը, հայտնել է, որ 2014թ-ի հունիսի 27-ին ժամը 12։30-ի սահմաններում ինքը նշված լսարանում է Սուրեն Եզեկյանին ծրարով գումարը տվել։
Որպես այլ փաստաթուղթ՝ ապացույց ճանաչված «ԱրմենՏել» ՓԲԸ-ից ստացված բջջային և քաղաքային հեռախոսահամարների վերծանումների համաձայն՝ վկա Լ.Պետրոսյանը 2014 թվականի հունիսի 23-ին ժամը 20։41։06-ին հեռախոսազրույց է ունեցել Ս.Եզեկյանի հետ։
«Փաստաթղթի զննության մասին» 2014 թվականի օգոստոսի 1-ի արձանագրության համաձայն՝ 2014թ-ի հունիսի 28-ին Ս.Եզեկյանի բնակության վայրից հայտնաբերված փաստաթղթերում առկա են ձեռագիր գրառումներ «Ռուսաստանի տուրիզմի և սերվիսի պետական համալսարանի» Երևանի մասնաճյուղի ուսանողների անուն-ազգանուններով, արժեքավոր իրերի անվանումներով և տարբեր չափի գումարներով։
Որպես այլ փաստաթուղթ՝ ապացույց ճանաչված ՀՀ ոստիկանության ԿՀԴՊԳ վարչությունից ստացված գաղտնալսված հեռախոսային խոսակցությունների ձայնագրությամբ սկավառակի զննության մասին 2015 թվականի հունվարի 21-ի արձանագրության համաձայն՝ Ս.Եզեկյանը ընթացիկ քննություններ անցկացնելու ժամանակահատվածում պայմանավորվածություն ձեռք բերելու նպատակով հեռախոսազրույցներ է ունեցել վկաներ Ա.Բեզռուկովայի, Օ.Բիկովայի, Ա.Պետրոսյանի և Լ.Պետրոսյանի հետ։
«Ձեռագրաբանական» փորձաքննության 2014 թվականի հոկտեմբերի 14-ի թիվ 45031401 եզրակացության համաձայն՝
1. Փորձաքննությանը տրամադրված.
- 15x21սմ չափսերով սպիտակ ստանդարտ գրելաթղթի դիմերեսին տեղավորված՝ «курс...» բառով սկսվող և «... по сост. на 22 февр.» բառերով ավարտվող,
- աշակերտական միտողանի տետրի թերթի դիմերեսին տեղավորված՝ «Геворкян Ма-риам...» բառերով սկսվող և «...9. Цатурян Мане» բառերով ավարտվող,
- աշակերտական վանդակավոր տետրի թերթում տեղավորված՝ «Акопян Луиза...» բա-ռերով սկսվող և «... Тарханян Сос» բառերով ավարտվող,
- 24,7x21սմ չափսերով սպիտակ ստանդարտ գրելաթղթի դիմերեսին տեղավորված՝ «Тадевосян Геворк...» բառերով սկսվող և դարձերեսին՝ «... Мнацаканян Цови» բառերով ավարտվող,
- 29,7x21սմ չափսերով սպիտակ ստանդարտ գրելաթղթի դիմերեսին տեղավորված՝ « Мелконян Каджик...» բառերով սկսվող և դարձերեսին՝ «...1 б. виски » բառերով ավարտվող,
- 29,7x21սմ չափսերով սպիտակ ստանդարտ գրելաթղթի դիմերեսին տեղավորված՝ «Ростомян Диана...» բառերով սկսվող և դարձերեսին՝ «... Мхитарян Анна 41+10» բառերով ավարտվող ձեռագիր տեքստերը, հավանաբար կատարվել են Սուրեն Եզեկյանի կողմից։
Սուրեն Եզեկյանի խուզարկությամբ հայտնաբերված 60.000 ՀՀ դրամ գումարը ճանաչվել է իրեղեն ապացույց:
Դատաքննությամբ և գործով ձեռք բերված ապացույցների հիման վրա վերլուծելով գործի փաստական տվյալները, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Սուրեն Եզեկյանի կողմից կատարված հանցանքը հիմնավորված և նրա մեղավորությունը հաստատված է գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ, առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալի արարքի քրեաիրավական որակման հարցում հանգել է ճիշտ հետևության և հաստատված է համարել Սուրեն Եզեկյանի մեղքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասի ինը դրվագով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ, իսկ մեղադրողի և պաշտպանի կողմից վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանությունները հերքվում են նաև հետևյալով:
- Թե նախաքննության և թե դատական քննության ընթացքում ըստ էության որևէ ապացույց ձեռք չի բերվել այն մասին, որ Էլլա Ավակյանից ու նրա ամուսին Գոռ Հովհաննիսյանից, Օլգա Բիկովայից և Ալինա Բեզռուկովայից գումար է վերցրել իր կողմից գրված դիպլոմային աշխատանքների վերաբերյալ գրավոր դրական կարծիք ներկայացնելու համար: Վերջիններս ցուցմունքներ են տվել, որ համապատասխանաբար 500.000 և 100.000 ՀՀ դրամը Սուրեն Եզեկյանին են տվել իրենց փոխարեն դիպլոմային աշխատանքներ գրելու համար, և եթե ընդունենք, որ Սուրեն Եզեկյանը վերոնշյալ գումարները վերցրել է նաև դիպլոմային աշխատանքների վերաբերյալ դրական կարծիք ներկայացնելու համար, ապա որևէ կերպ հնարավոր չէ տարանջատել, թե գումարի որ մասն է վերցվել դիպլոմային աշխատանքները գրելու և որ մասը դրանց վերաբերյալ դրական կարծիք ներկայացնելու համար, որի պայմաններում անհնարին է նաև կոնկրետացնել մեղադրանքները և նույնիսկ այդ դեպքում առկա է չփարատված կասկած, որը ենթակա է մեկնաբանման հօգուտ ամբաստանյալի:
- «Ռուսաստանի տուրիզմի և սերվիսի պետական համալսարանի» Երևանի մասնաճյուղը հանդիսանում է համալսարանի առանձնացված կառուցվածքային ստորաբաժանումը, այն լիցենզավորվել է ՀՀ կրթության և գիտության նախարարության կողմից, ԲՈւՀ-ի և Սուրեն Եզեկյանի միջև աշխատանքային հարաբերությունները կարգավորվել են ՀՀ աշխատանքային օրենսդրության նորմերով, Եզեկյանը հանդիսացել է համալսարանի Երևանի մասնաճյուղի ավագ դասախոս, պետական պաշտոնյայի` կազմակերպչական և տնօրինչական գործառույթներ իրականացնող անձ, ինչն արտահայտվել է նաև ուսանողներից ստուգարքներ ընդունելով, քննություններ անցկացնելով ու գնահատականներ նշանակելով` հաշվի առնելով ինչպես նրանց գիտելիքները, այնպես էլ դասերին հաճախելիությունն ու մյուս չափանիշները:
Տվյալ պայմաններում անկախ մեղադրողի դիրքորոշումից, Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը Սուրեն Եզեկյանին իրավացիորեն որպես ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության սուբյեկտ է համարել նույն օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետի հիմքով, որի պայմաններում հիմնավորված չէ պաշտպանի բողոքում այս առումով բերված պատճառաբանությունն առ այն, որ դատարանը դուրս է եկել առաջադրված մեղադրանքի սահմաններից և խախտել է մրցակցության սկզբունքը:
- Լուսինե Հարությունյանի դրվագով առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով Սուրեն Եզեկյանի կողմից 2014 թվականի ամռանը և ոչ թե 2013 թվականի դեկտեմբերին կաշառք ստանալու հանգամանքը հաստատվել է առաջին հերթին Լուսինե Հարությունյանի կողմից դատարանում տված ցուցմունքով առ այն, որ ինքը 2013 թվականին ընդունվել է «Ռուսաստանի տուրիզմի և սերվիսի» պետական համալասարան։ 2014 թվականին առողջական խնդիրներ է ունեցել և չի պատրաստվել «Աշխարհագրություն» առարկայի քննությունը։ Լսարանի մոտ տեղի ունեցած զրույցի ընթացքում Սուրեն Եզեկյանն իրեն ասել է, որ այդ հարցը կարելի է ուրիշ ձևով լուծել։ Դրանից հետո, ինքը դրական գնահատական ստանալու համար Սուրեն Եզեկյանին՝ նրա պահանջով, կաշառք է տվել՝ «Մանե» տեսակի կոնյակ և քաղցրավենիք, սակայն վերջինս իրեն ասել է, որ ինքը «Արարատ» տեսակի կոնյակի սիրահար է, որի համար հաջորդ օրը գնել և նրան է տվել նաև «Արարատ» տեսակի կոնյակ, իսկ նախաքննության ընթացքում նա հայտնել է, որ ինչքան հիշում է կաշառքը տվել է 2013 թվականի դեկտեմբերին:
Տվյալ պայմաններում, երբ Սուրեն Եզեկյանը առաջադրված մեղադրանքի որևէ դրվագով իրեն մեղավոր չի ճանաչել` ընդհանրապես ժխտելով իր կողմից երբևիցե որևէ ուսանողից կաշառք ստանալը և հրաժարվել ցուցմունքներ տալուց, գործի փաստական տվյալների հիման վրա Լուսինե Հարությունյանի դրվագով Սուրեն Եզեկյանի կողմից կաշառք ստանալը 2014 թվականի ամռանը վերագրելով, դատարանը դուրս չի եկել առաջադրված մեղադրանքի ծավալից և կողմերի մրցակցային իրավունքը չի խախտել:
- Քրեական հետապնդման մարմնի կողմից Սուրեն Եզեկյանի անձնական խուզարկությունը կատարվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 229-րդ և 230-րդ հոդվածների պահանջների պահպանմամբ, 60.000 ՀՀ դրամը իրեղեն ապացույց է ճանաչվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի պահանջների պահպանմամբ: Այն պայմաններում, երբ Արփենիկ Պետրոսյանը քննությանը չի հայտնել իր կողմից որպես կաշառք տված 3 հատ 20 հազար անվանական արժեքով թղթադրամների համարանիշները կամ այլ անհատական հատկանիշներ, իսկ 2014 թվականի հունիսի 27-ին անձնական խուզարկություն կատարելու մասին արձանագրության համաձայն՝ Ս.Եզեկյանի անդրավարտիքի աջ գրպանից հայտնաբերվել է 3 հատ 20.000-անոց ՀՀ դրամ թղթադրամ, ինչի կապակցությամբ նա հայտարարել է, որ դրանք 2014 թվականի հունիսի 27-ին ժամը 12։30-ի սահմաններում իր աշխատավայրի՝ «Ռուսաստանի տուրիզմի և սերվիսի պետական համալսարանի Երևանի մասնաճյուղ»-ի թիվ 5 լսարանում վերցրել է նույն համալսարանի 1-ին կուրսի ուսանողուհի Արփենիկ Պետրոսյանից՝ ընթացիկ երկու քննությունները բավարար գնահատելու համար, այլ անհատական հատկանիշներով 3 հատ 20.000 դրամանիշները չնկարագրելը, առավել ևս դրանք իրական լինելու հարցը պարզելու համար փորձաքննություն չնշանակելը հիմք չի կարող հանդիսանալ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի հիման վրա դրանք որպես անթույլատրելի ապացույց ճանաչելու համար:
- ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 15-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` “Քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի որոշմամբ` քրեական դատավարության լեզվին չտիրապետող` քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց պետական միջոցների հաշվին հնարավորություն է տրվում թարգմանչի օգնությամբ իրականացնել սույն օրենսգրքով սահմանված իրենց իրավունքները”:
Սույն քրեական գործով քրեական դատավարության լեզվին` հայերենին չեն տիրապետել վկաներ Օլգա Բիկովան և Ալինա Բեզռուկովան, որոնց հարցաքննությունները կատարվել են թարգման Մ.Մելյանի մասնակցությամբ, վերջինս իր ստորագրությամբ հաստատել է ինչպես այդ, այնպես էլ իր մասնակցությամբ կատարված այլ քննչական գործողությունների արձանագրություններում թարգմանության գրառումների լրիվությունն ու ճշտությունը, նրա անձեռհասության վերաբերյալ որևէ փաստարկ չի ներկայացվել, այն կասկած չի հարուցել, առաջին ատյանի դատարանում վկա Օլգա Բիկովան իր նախաքննական տարբերվող ցուցմունքները պատճառաբանել է քննիչի կողմից իրեն օգնելով ու թելադրելով, այլ ոչ թե սխալ թարգմանությամբ, կամ թարգման Մ.Մելյանի անձեռհասությամբ: Վերջինս համաձայն գործում առկա դիպլոմի պատճենի` 2001 թվականին գերազանցությամբ ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի ֆիզիկայի, մանկավարժության բակալավրիատը և համաձայն Երևանի թիվ 79 հիմնական դպրոցի տնօրենի կողմից տրված տեղեկանքի` Մարիաննա Մելյանը աշխատում է դպրոցում որպես ուսումնադաստիարակչական գծով տնօրենի տեղակալ, գերացանց տիրապետում է հայերեն և ռուսերեն բանավոր և գրավոր խոսքին, անհրաժեշտության դեպքում կարող է կատարել թարգմանություններ:
- Վկաներ Օլգա Բիկովայի և Ալինա Բեզռուկովայի ցուցմունքներում էական հակասություններ չկան, դրանք փոխադարձաբար լրացնում են միմյանց և դրանցով հաստատվում է ինչպես Սուրեն Եզեկյանի դասերին չհաճախելու, նրա դասավանդած առարկայի ստուգարքներով և քննություններով դրական գնահատական ստանալու համար 2011թ-ի գարնանը նրան ընդհանուրը 200.000 ՀՀ դրամ կաշառք տալու, այնպես էլ իրենց փոխարեն դիպլոմային աշխատանքը գրելու համար 2014թ-ի մայիս ամսին ընդհանուր առմամբ 500.000 ՀՀ դրամ ստանալու հանգամանքները, իսկ կապված Օլգա Բիկովայի դատարանում տված ցուցմունքի հետ, որն ըստ էության որոշակիորեն հակասում է ինչպես նրա, այնպես էլ Ալինա Բեզռուկովայի նախաքննական ցուցմունքներին, առաջին ատյանի դատարանը դրան տվել է ճիշտ քրեաիրավական գնահատական:
- Կապված նախաքննության ընթացքում Օլգա Բիկովայի և Ալինա Բեզռուկովայի հարցաքննությունների արձանագրությունում առկա գրառումների անճշտության հետ, առաջին ատյանի դատարանը կատարել է անհրաժեշտ քննություն, այդ առթիվ հարցաքննել է նաև քննիչ Հ.Մանուկյանին, դրանց տվել համապատասխան գնահատական և հանգել այն ճիշտ հետևության, որ արձանագրված թերությունները հիմք չեն կարող հանդիսանալ վկաներ Բիկովայի և Բեզռուկովայի ցուցմունքները ՀՀ քրեական դատավարության օրենսդրության 105-րդ հոդվածի համաձայն անթույլատրելի ապացույց ճանաչելու համար:
- Ինչպես Օլգա Բիկովայի և Ալինա Բեզռուկովայի, այնպես էլ Արամ Ղազարյանի և Ֆերդինանտ Նազարեթյանի հարցաքննությունները կատարվել են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսդրության 205-209-րդ հոդվածների պահանջների պահպանմամբ, նախաքննական մարմինը փորձել է Սուրեն Եզեկյանին մասնավորապես առերես հարցաքննել Ֆերդինանտ Նազարեթյանի հետ, սակայն նա ինքնակամ դուրս է եկել սենյակից և հրաժարվել մասնակցել առերեսման: Այս առուկով հիմնավորված չէ նաև պաշտպանի վերաքննիչ բողոքում բերված այն պատճառաբանությունը, թե մեղադրյալի կողմից ցուցմունք չտալու պայմաններում առերեսում իրականացնելը չի կարող համարվել հակընդդեմ հարցման իրավունքի արդյունավետ միջոց, քանի որ նա ծանոթ չի եղել քրեական գործի բոլոր նյութերին և մեղադրյալը իր հակընդդեմ հարցման իրավունքը առավել արդյունավետ կարող էր իրականացնել դատական քննության փուլում, ինչը կատարվել է մնացած վկաների պարագայում:
Ինչ վերաբերում է դատարանում Ալինա Բեզռուկովային չհարցաքննելուն, ապա դատարանի կողմից ձեռնարկվել են անհրաժեշտ միջոցներ, սակայն Բեզռուկովայի` Ուկրանիայի Հանրապետության քաղաքացի լինելու և Հայաստանից բացակայելու պայմաններում հնարավոր չի եղել ապահովել նրա մասնակցությունը դատական նիստին, որի պատճառով առաջին ատյանի դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ հոդվածների պահանջների պահպանմամբ հրապարակել և հետազոտել է նրա նախաքննական ցուցմունքները:
- Կապված Սուրեն Եզեկյանի բնակարանում խուզարկություն կատարելու հանձնարարականը քննչական բաժնի պետի կողմից ստորագրելու, ինչպես նաև նախաքննության ընթացքում կատարված զննության արձանագրությունների հետ, առաջին ատյանի դատարանը հանգել է ճիշտ հետևությունների և դրանց տվել ճիշտ իրավական գնահատական:
- Գործը քննելիս և լուծելիս Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից պահպանվել են ՀՀ Սահմանադրության, ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրության, Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատություների պաշտպանության մասին Եվրոպական կոնվենցիայի, ինչպես նաև ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումների պահանջները, իսկ նախաքննական մարմնի կողմից թույլ տրված որոշակի քրեադատավարական նորմերի խախտումները վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ չեն կարող դիտվել որպես էական և հիմք հանդիսանալ առաջին ատյանի դատարանի որոշումը բեկանելու համար, քանի որ դրանք գործին մասնակցող անձանց, այդ թվում նաև Սուրեն Եզեկյանին չեն զրկել օրենքով երաշխավորված իր իրավունքներից, ըստ էության չեն խոչընդոտել գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտմանը և չեն ազդել գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա:
Այսպիսով, հիմք ընդունելով նաև առաջին ատյանի դատարանի պատճառաբանություններն ու իրավական վերլուծությունները, գործով ձեռք բերված ապացույցների գնահատմամբ վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Սուրեն Եզեկյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասի ինը դրվագով Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016 թվականի նոյեմբերի 11-ի դատավճիռն օրինական է ու հիմնավորված, այն բեկանելու և փոփոխելու հիմքեր չկան, ուստի վիճարկվող դատական ակտը պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ այս հիմքով բերված մեղադրողի և պաշտպանի վերաքննիչ բողոքները` մերժել:
Ամբաստանյալ Սուրեն Եզեկյանի նկատմամբ պատժի նշանակումն ու նրա կողմից դրա կրման անհրաժեշտությունն առաջին ատյանի դատարանը մասնավորապես պատճառաբանել է հետևյալով:
«(...)Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` պատիժների տեսակն ու չափը որոշելիս, դատարանը հաշվի է առնում ինչպես նրա կատարած հանցագործությունների բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրանց քանակը, նրա կատարած գործողությունների ծավալը, խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, այնպես էլ նրա անձը բնութագրող տվյալներն ու պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները։
Որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ՝ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա 63 տարեկան է և վատառողջ։
Որպես ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալներ՝ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա առաջին անգամ է դատապարտվում և բնութագրվում է դրական։
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատական քննությամբ չարձանագրվեցին։
Դատարանը, քննության առնելով ամբաստանյալի նկատմամբ լրացուցիչ պատիժ նշանակելու նպատակահարմարության հարցը և նկատի ունենալով նրա կատրած հանցագործությունների տեսակն ու բնույթը, գտնում է, որ նա պետք է որոշակի ժամկետով զրկվի մանկավարժական գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից։
Դատարանը, հաշվի առնելով վերոգրյալները, գտնում է, որ ամբաստանյալի նկատմամբ պետք է նշանակվի ազատազրկման ձևով պատիժ, որը նա պետք է կրի, քանի որ բացակայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու և ազատազրկումից ավելի մեղմ պատժատեսակ նշանակելու հիմքերը։
Դատարանը նաև գտնում է, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր չէ առանց նրան հասարակությունից մեկուսացնելու և պատիժը կրելու, ինչն անհրաժեշտ ու բավարար է նաև սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և նրա կողմից նոր հանցագործությունների կատարումը կանխելու համար։
Միաժամանակ, հաշվի առնելով «Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ ԱԺ 2013թ. հոկտեմբերի 3-ի որոշման կիրառման վերաբերյալ թիվ ԵԿԴ/0046/01/14 քրեական գործով կայացված որոշմամբ Վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումը, դատարանը գտնում է, որ ՀՀ ԱԺ 2013թ. հոկտեմբերի 3-ի որոշմամբ նշված ժամանակահատվածում ամբաստանյալի կողմից կատարված հանցագործությունների նկատմամբ կիրառելի են նշված որոշման դրույթները, նկատի ունենալով նաև, որ առկա չեն այդ որոշ-մամբ սահմանված սահամնափակումները։ Դատարանը նաև գտնում է, որ նշված որոշումը պետք է կիրառվի վերոգրյալ հանցանքների համակցությամբ նշանակված պատժի նկատմամբ՝ հաշվի առնելով համաներման մասին որոշման դրույթները և Վճռաբեկ դատարանի դիրքորոշումը։
Դատարանը նաև գտնում է, որ ամբաստանյալի նկատմամբ վերջնական պատիժը պետք է նշանակվի հիմնական և լրացուցիչ պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով, և ազատազրկման ձևով նշանակված պատժին պետք է հաշվակցվի նրան կալանքի տակ պահած ժամկետը՝ 3 օրը»։
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավճիռը պատճառաբանված ու հիմնավորված է գործի փաստական հանգամանքներով, ամբաստանյալի պատիժն ու պատախանատվությունը մեղմացնող հանգամանքներով, այդպիսիք ծանրացնող հանգամանքների բացակայությամբ, դատարանը պահպանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ հոդվածների պահանջները` Սուրեն Եզեկյանի նկատմամբ նշանակել է պատիժ` ազատազրկում 3 տարի ժամանակով, որը համապատասխանում է կատարված հանցանքի բնույթին ու ամբաստանյալի անձնավորությանը:
Քննության առնելով Սուրեն Եզեկյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակի հարցը, վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիան որպես պատիժ նախատեսում է տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկից հինգհարյուրապատիկի չափով, կամ ազատազրկում՝ առավելագույնը հինգ տարի ժամկետով` որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելով` առավելագույնը երեք տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` «Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»:
Հաշվի առնելով վերոգրյալը, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Սուրեն Եզեկյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի այդ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստ տեսակի` ազատազրկման ձևով, քանի որ պատիժներից նվազ խիստ տեսակը` տուգանքը, կիրառելու հիմքերը առկա չեն և նրա նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելով` հնարավոր կլինի ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակների իրագործումը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման առնչությամբ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Սարգիս Մարգարյանի վերաբերյալ գործով 2008թ-ի հոկտեմբերի 31-ի որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«(...)Պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց ռեալ (իրական) պատիժ նշանակելու դատապարտյալի ուղղվելու հնարավորության մասին: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին»:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իր իրավական դիրքորոշումը վերահաստատել է Հասմիկ Պետրոսյանի վերաբերյալ գործով 2009թ-ի հունիսի 29-ի ԱՐԱԴ/0050/01/08 որոշմամբ, համաձայն որի, օրենսդիրը պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմք է համարում դատարանի համոզվածությունը, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց որոշակի պատժատեսակները ռեալ կրելու:
«Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա՝ օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներին համապատասխան, նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը». (տե´ս Արթուր Անտոնյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի՝ 2010թ. մարտի 26-ի ՍԴ/0226/01/09 որոշումը):
Հաշվի առնելով վերոնշյալ հանգամանքները, արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, ինչպես նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակները, այն է` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, կանխել հանցագործությունները, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ ուղղվելու համար առաջին ատյանի դատարանի կողմից նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը Սուրեն Եզեկյանը պետք է կրի և վերաքննիչ բողոքում մատնանշված հանգամանքները, որոնք արդեն իսկ հաշվի են առնվել պատիժ նշանակելիս, հիմք չեն կարող հանդիսանալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն դատապարտելու, ինչպես նաև նրա նկատմամբ ավելի մեղմ պատժատեսակ նշանակելու համար, ուստի Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավճիռը պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ այս առումով նույնպես պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը մերժել:

Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ հոդվածներով վերաքննիչ քրեական դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Սուրեն Սերգեյի Եզեկյանի վերաբերյալ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016 թվականի նոյեմբերի 11-ի դատավճիռը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասի տաս դրվագով և 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով թողնել անփոփոխ, մեղադրող Հ.Մելքոնյանի և պաշտպան Ռ.Ահարոնյանի վերաքննիչ բողոքները` մերժել:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարանին` հրապարակումից մեկամսյա ժամկետում:


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ.ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆ