ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

ԳՈՐԾ ԵԿԴ/0249/01/14

ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ (այսուհետ նաև`
Վերաքննիչ դատարան) ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`

նախագահող դատավոր` Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ
դատավորներ` Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ
Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
քարտուղարությամբ` Մ.ՄԱՀՏԵՍՅԱՆԻ

մասնակցությամբ`
դատախազ` Ա.ՄԱՆՈՒԿՅԱՆԻ
տուժող` Լ.ԳԵՎՈՐԳՅԱՆԻ
պաշտպան` Ա.ԱԼԻԽԱՆՅԱՆԻ
ամբաստանյալ` Կ.ԹԱՄԱՄՅԱՆԻ

2015 թվականի հուլիսի 21-ին Երևան քաղաքում

դռնբաց դատական նիստում, ամբաստանյալ Կ.Թամամյանի պաշտպան Ա.Ալիխանյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա, քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Կարեն Ռոբերտի Թամամյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. հ.15106714 քրեական գործը հարուցվել է 2014թ. հունիսի 17-ին` ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Կենտրոնականի քննչական բաժնի քննիչ Լ.Կարապետյանի կողմից` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով:
2. 2014 թվականի նոյեմբերի 07-ի որոշմամբ Կարեն Ռոբերտի Թամամյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը:
3. 2014 թվականի դեկտեմբերի 29-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան:
4. Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի (այսուհետ Առաջին ատյանի դատարան) 2015թ. ապրիլի 22-ի դատավճռով`
Ամբաստանյալ Կարեն Ռոբերտի Թամամյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքում և դատապարտվել կալանքի` երկու ամիս ժամկետով:
Ամբաստանյալ Կարեն Ռոբերտի Թամամյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Վճռվել է տուժող և քաղաքացիական հայցվոր Լևոն Գևորգյանի քաղաքացիական հայցը բավարարել մասնակիորեն` ամբաստանյալ Կարեն Թամամյանից հօգուտ տուժող Լևոն Գևորգյանի բռնագանձել 310.000 (երեք հարյուր տաս հազար) ՀՀ դրամ գումար` որպես հանցագործության հետևանքով պատճառված վնասի հատուցում, իսկ մնացած մասով քաղաքացիական հայցը մերժել:
Նույն դատական ակտով վճռվել է նաև Կարեն Թամամյանի գույքի վրա դատարանի 2015թ. ապրիլի 22-ի որոշմամբ դրված կալանքը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի ի կատար ածումը:
5. Առաջին ատյանի դատարանի 2015թ. ապրիլի 22-ի դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել Կ.Թամամյանի պաշտպան Ա.Ալիխանյանը:
6. Պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը, Վերաքննիչ դատարանի 12.06.2015թ. որոշմամբ, ընդունվել է վարույթ, և գործը նշանակվել է քննության` Վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում` 2015թ. հունիսի 23-ին:

2. Գործի փաստական հանգամանքները.
7. Նախաքննության մարմնի կողմից Կարեն Ռոբերտի Թամամյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, 2013թ. նոյեմբեր ամսվա ընթացքում չարաշահելով անհատ ձեռնարկատեր Լևոն Գևորգյանի վստահությունը, «Վոլֆ» տաքսի ծառայության վարորդներին տրամադրելու և կարճ ժամկետում գումարը վճարելու պատրվակով, խաբեությամբ Երևան քաղաքի Չարենցի փողոցի թիվ 108 հասցեում Լ.Գևորգյանից ստացել և խարդախությամբ հափշտակել է վերջինիս պատկանող զգալի չափի` 335.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողության 14 հատ «Բելշինա» տեսակի անվադողնեը:
8. Առաջին ատյանի դատարանը դատական ակտի «Դատարանի իրավական վերլուծությունները» բաժնում արձանագրել է հետևյալը.
«Վերլուծելով ամբաստանյալ Կարեն Թամամյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքը, ամբաստանյալ Կ.Թամամյանի, տուժող Լ.Գևորգյանի, վկաներ Գ.Գալոյանի, Ա.Ավետիսյանի ցուցմունքները և գործով ձեռք բերված այլ ապացույցները, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Կարեն Ռոբերտի Թամամյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, խարդախությամբ ուրիշի գույքի զգալի չափերով հափշտակություն կատարելն ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։ (…)»:

3. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
9. Բողոք բերած անձը` ամբաստանյալ Կ.Թամամյանի պաշտպան Ա.Ալիխանյանը, ներկայացնելով գործի դատավարական նախապատմությունն ու նախաքննության մարմնի կողմից հիմնավորված համարված հանգամանքները, և վկայակոչելով Վճռաբեկ դատարանի 2011թ. փետրվարի 24-ի թիվ ԵԿԴ/0176/01/09 որոշմամբ արտահայտած իրավական դիրքորոշումը, արձանագրել է հետևյալը.
«Մեղադրյալ Կարեն Ռոբերտի Թամամյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և նախաքննության փուլում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2013 թվականի սեպտեմբերից նոյեմբեր ամիսների ընթացքում աշխատել է «Վոլֆ» տաքսի ծառայությունում, որի ընթացքում 2013թ. սեպտեմբերի 23-ին ծանոթացել է Լևոն Սարգսի Գևորգյանի հետ, ով Երևանի Չարենցի 108 հասցեում ունեցել է ավտոմեքենաների անիվների վաճառքի կետ, տաքսի ծառայությունը պարբերաբար այնտեղից անվադողեր է ձեռք բերել։
Ինչպես առաջին անգամ, այնպես էլ 2013 թվականի նոյեմբեր ամսվա ընթացքում մի քանի անգամ «Վոլֆ» տաքսի ծառայության տնօրեն Գագիկ Ժորայի Հովհաննիսյանի կողմից լիազորված անձ հանդիսացող Հովհաննես Աշոտի Հովսեփյանի ցուցումով գնացել է Լևոն Գևորգյանին պատկանող անվադողերի վաճառքի կետ և «Վոլֆ» տաքսի ծառայության ավտոմեքենաների համար հետագայում վճարելու պայմանով վերցրել է ընդհանուր 335.000 ՀՀ դրամ արժողության թվով 14 հատ «Բելշինա» անվադող, որոնք տեղափոխել է Երևան քաղաքի Կոմիտաս 59 հասցեում գտնվող «Վոլֆ» տաքսի ծառայությանը պատկանող պահեստ և հանձնել Հովհաննես Հովսեփյանին։ Իր և Լևոն Գևորգյանի հանդիպումների ժամանակ որևէ մեկը, բացի իրենցից ներկա չի եղել, ոչ ոքի չի տարել Լևոն Գևորգյանի մոտ և չի ներկայացրել որպես իր մտերիմ, խարդախությամբ նշված անվադողերը չի հափշտակել։ (...)
Դատաքննության ընթացքում պաշտպանական կողմի միջնորդությամբ հարցաքննվեցին ստորև նշված վկաները.
Արա Ռոբերտի Սահակյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ աշխատում է Երևան քաղաքի Մամիկոնյաց փողոցի թիվ 23 հասցեում գործող ավտոտեխսպասարկման կետում որպես վերանորոգող։ Ամբաստանյալ Կ.Թամամյանին ճանաչում է իր աշխատանքի բերումով, իսկ տուժող Լ.Գևորգյանին չի ճանաչում։ Շուրջ երեք տարի առաջ, երկու անգամ, որքանով հիշում է տաս օր տարբերությամբ, Կ. Թամամյանն այցելել է իրենց ավտոտեխսպասարկման կետ` «Վոլֆ տաքսի» տարբերանշանով երկու տարբեր ավտոմեքենաների անվադողերը փոխելու նպատակով։ Նա իր ավտոմեքենայի անվադողերը հնամաշ, գրեթե շահագործման համար ոչ պիտանի են եղել, երկրորդ ավտոմեքենայինը՝ չի հիշում։ Կատարած աշխատանքի համար Կ. Թամամյանը վճարել է անձամբ իրեն։
(դատական նիստի արձանագրություն)
Աղաբեկ Ռոբերտի Թամամյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ամբաստանյալ Կ.Թամամյանն իր հարազատ եղբայրն է։ Տուժող Լ.Գևորգյանին չի ճանաչում։ Շուրջ երկու տարի առաջ իր եղբայր Կ.Թամամյանն աշխատել է ընկերությունում` որպես վարորդ։ Այդտեղից տարաժամկետ վճարման պայմանով վերցրել է երկու ավտոմեքենա։ Այդ ավտոմեքենաները տեխնիկապես սարքին վիճակում չեն եղել, քանի որ դրանց նորոգման հետ կապված հարցերով եղբայրը դիմել է իրեն։ Կ.Թամամյանն իր միջոցներով վերանորոգել է այդ ավտոմեքենաները և փոխել դրանց անվադողերը։ Կ.Թամամյանն առաջին ավտոմեքենան վարելու ընթացքում ավտովթարի է ենթարկվել։ Դրա հետևանաքով առաջացած շուրջ 200.000 ՀՀ դրամ գումարի չափով ծախսերն ամբողջությամբ նա է կատարել։ Չնայած այն հանգամանքին, որ այդ ավտոմեքենան ապահովագրված է եղել՝ վթարից հետո տեղեկացել են, որ ապահովագրությունը կեղծ է եղել։ Իր եղբոր կողմից Լ.Գևորգյանից անվադողեր վերցնելու մասին տեղեկություններ չի ունեցել։ Ինքը տեղյակ է եղել միայն եղբոր կողմից փոխված ութ անվադողերից։
(դատական նիստի արձանագրություն)
Հարություն Վաչագանի Գևորգյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ամբաստանյալ Կ.Թամամյանին ճանաչում է աշխատանքի բերումով։ Տուժողին չի ճանաչում։ Ամբաստանյալ Կ.Թամամյանին հանդիպել է 2013թ. աշնանը։ Նա մատնացույց է արել իր կողմից վարվող «Դայվու Նեքսիա» («DAEWOO NEXIA) մակնիշի (պետհամարանիշը չի հիշում) ավտոմեքենայի անվադողերը և հայտնել, որ դրանք ստացել է ընկերության կողմից։ Նրա հետ տեղի ունեցած խոսակցությունից տեղեկացել է, որ երկու ավտոմեքենաների համար ստացել է ութ հատ նոր անվադող։ Ինքը տեսել է միայն մեկ ավտոմեքենան, որի վրա տեղադրված են եղել չորս անվադողեր։
(դատական նիստի արձանագրություն)
Ամբաստանյալ Կարեն Ռոբերտի Թամամյանը դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչում։ 2013թ. սեպտեմբերից նոյեմբեր ամիսների ընթացքում աշխատել է ընկերությունում` որպես վարորդ։
2013թ. սեպտեմբերի 23-ին ծանոթացել է Երևան քաղաքի Չարենցի փողոցի թիվ 108 հասցեում ավտոմեքենաների անվադողերի առուվաճառքի գործունեությամբ զբաղվող Լևոն Աարգսի Գևորգյանի հետ, ումից Ընկերությունը պարբերաբար անվադողեր է ձեռք բերել։
2013թ. նոյեմբեր ամսվա ընթացքում մի քանի անգամ, Ընկերության տնօրեն Գագիկ Ժորայի Հովհաննիսյանի կողմից լիազորված անձ Հովհաննես Աշոտի Հովսեփյանի ցուցումով գնացել է Լևոն Գևորգյանին պատկանող անվադողերի վաճառքի կետ և Ընկերության ավտոմեքենաների համար, հետագայում վճարելու պայմանով, վերցրել է 335.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողության 14 հատ «Բելշինա» տեսակի անվադող։ Այդ անվադողերից ութ հատը տեղադրել է Ընկերությանը պատկանող, իր կողմից այդ ժամանակ շահագործվող ավտոմեքենաների վրա, հին անվադողերը դեն է նետել, իսկ մնացած վեց հատ անվադողերը հանձնել է Հովհաննես Հովսեփյանին, որոնք նրա կողմից պահեստավորվել են։ Իր և Լևոն Գևորգյանի հանդիպումների ժամանակ որևէ մեկը՝ բացի իրենցից, ներկա չի եղել։ Ոչ ոքի չի տարել Լևոն Գևորգյանի մոտ և չի ներկայացրել որպես իր մտերիմ։ Նշված անվադողերն ինքը խարդախությամբ չի հափշտակել։
Իր անձնագիրը Լ.Գևորգյանի մոտ չի թողել։ Երբ նկատել է, որ Ընկերությունը չի ցանկանում վճարել անվադողերի գումարը՝ ավտոմեքենայի տեխնիկական անձնագիրը տարել և թողել է Լ.Գևորգյանի մոտ, որպեսզի նա հնարավորություն ունենա հետագայում ստանալ իր գումարները։
Հետագայում իր կողմից շահագործվող ավտոմեքենան իրենից խլել են։
Քննիչն իրեն խնդրել է տեսնել Լ.Գևորգյանին և ասել, որ եթե վճարի 100-ից 150.000 ՀՀ դրամ գումար՝ ասել է, որ գործը կփակի, սակայն ինքը պատասխանել է. «10 դրամ էլ չեմ տա, քանի որ մեղավոր չեմ»։
(դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 142-145, 221, 226-227, 238, 243)
Կարեն Ռոբերտի Թամամյանի վերաբերյալ քրեական գործի պարագայում տուժող է հանդիսանում Լևոն Գևորգյանը։
ՀՀ քրեական դատավարության 58-րդ հոդվածի համաձայն՝ տուժող է ճանաչվում այն անձը, ում քրեական օրենսգրքով չթույլատրված արարքով անմիջականորեն պատճառվել է բարոյական, ֆիզիկական կամ գույքային վնաս։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 8-րդ հոդվածը նախատեսում է անձնական պատասխանատվության սկզբունքը, որի համաձայն անձը ենթակա է քրեական պատասխանատվության միայն անձամբ իր կատարած հանցանքի համար։
Տուժող Լևոն Գևորգյանն առաջին անգամ Կարեն Թամամյանին հանդիպելիս նրան չէր ճանաչում, վերջինիս ուղարկել էին «Վոլֆ» տաքսի ծառայության տնօրեն Գագիկ Ժորայի Հովհաննիսյանի կողմից լիազորված անձ հանդիսացող Հովհաննես Աշոտի Հովսեփյանի ցուցումով տեղափոխել է Երևան քաղաքի Կոմիտաս 59 հասցեում գտնվող «Վոլֆ» տաքսի ծառայությանը պատկանող պահեստ և հանձնել Հովհաննես Հովսեփյանին։ Այդ անվադողերից 8 հատը տեղադրվել է «Վոլֆ» տաքսի ծառայության թվով երկու ավտոմեքենաների տակ, իրեն այդ մեքենաները փակովի տարբերակով տվել են «Վոլֆ» տաքսի ծառայության տնօրինությանը։ Քանի որ իմ պաշտպանյալի և «Վոլֆ» տաքսի ծառայության տնօրեն Գագիկ Ժորայի Հովհաննիսյանի և գործով վկա «Վոլֆ» տաքսի ծառայության լիազորված անձ՝ Հովհաննես Աշոտի Հովսեփյանի հետ իր ավտոմեքենայի կեղծ ԱՊՊԱ-ի կապակցությամբ վեճ էր տեղի ունեցել, և ԱՊՊԱ-ի կողմից գումարը չէր հատուցվել վթարի մյուս կողմին, այդ գումարը «Վոլֆ» տաքսի ծառայության տնօրեն Գագիկ Ժորայի Հովհաննիսյանը պարտադրել էր, որպեսզի Կարեն Թամամյանն այդ խնդիրը լուծի, վերջինս չգիտեր, որ կեղծ է ԱՊՊԱ-ն, այլապես «Վոլֆ» տաքսի ծառայության ավտոմեքենան այդ վիճակում չէր շահագործի։ Այդ պատճառով էլ ավտոմեքենաները անվադողերի հետ միասին Կարեն Թամամյանից խլել են «Վոլֆ» տաքսի ծառայության տնօրինությունը՝ անվադողերի պարտքը կրկին գցելով Կարեն Թամամյանի վրա։
Գործով վկաներ՝ Գագիկ Ժորայի Հովհաննիսյանը, Հովհաննես Աշոտի Հովսեփյանը, Գոհարիկ Ջիվանի Գուլոյանը, Արսեն Բաբկենի Ավետիսյանը, հանդիսանում են «Վոլֆ» տաքսի ծառայության համապատասխանաբար՝ տնօրեն, դիսպետչեր, լիազորված անձ, վարորդ և բոլորը գործի ելքով շահագրգիռ անձինք են, բացի այդ կախվածություն ունեն «Վոլֆ» տաքսի ծառայության տնօրեն՝ Գագիկ Ժորայի Հովհաննիսյանից և նրանց ցուցմունքները չեն կարող արժանահավատ լինել, առավել ևս, որ «Վոլֆ» տաքսի ծառայության տնօրեն՝ Գագիկ Ժորայի Հովհաննիսյանի, Հովհաննես Աշոտի Հովսեփյանի և իմ պաշտպանյալի միջև ծեծկռտուք է տեղի ունեցել, փորձել են խեղդել Կարեն Թամամյանին, որի վերաբերյալ նյութեր են նախապատրաստվել և քրեական գործ է հարուցվել՝ քննչական կոմիտեի Արաբկիրի վարչական շրջանի բաժնում (անհրաժեշտության դեպքում կներկայացնեմ դատաբժշկական եզրակացության պաճենը), ի դեպ դատարանը չի պահանջել այդ գործի նյութերը, եթե պահանջեր, ապա այդպիսով կապահովվեր սույն գործի քննության բազմակողմանիությունը նաև լրիվությունը, քանի որ նույն կողմերն են և իրար հետ պատճառական կապ ունեն։
Եթե տուժողը չի ճանաչում Կարեն Թամամյանին, ապա ինչու նրան պետք է տար նախ 4, ապա տարբեր ժամանակահատվածներում մաս-մաս ընդհանուր 14 հատ «Բելշինա» անվադողեր, ում երաշխիքով կամ ում միջնորդությամբ պետք է այդքան անվադող տար իրեն անծանոթ անձին, այսինքն միանշանակ հիմնավորվում է, որ Կարեն Թամամյանին չէր կարող 4 անգամ տարբեր ժամանակահատվածում անվադողեր տար, եթե օրինակի համար մեկ անգամ գումարը չտվեց, ապա երկրորդ անգամ այլևս Կարեն Թամամյանին անվադող չէր տա, առավել ևս երրրորդ ու չորրորդ անգամ, նամանավանդ, որ նրան ի սկզբանե չի ճանաչել, այլ ճանաչել է «Վոլֆ» տաքսի ծառայության տնօրինությանը, որոնց հետ նույն կարգով մինչ այդ անվադողեր են վերցրել և նույն տաքսի ծառայության այլ վարորդների միջոցով նույն կերպ տեղափոխել են «Վոլֆ» տաքսի ծառայության տարածք»։
Բողոքի հեղինակը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, անտեսելով վերը նշվածը, դատավճռով նշել է հետևյալ վերլուծությունները.
«Վերլուծելով ամբաստանյալ Կարեն Թամամյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքը, ամբաստանյալ Կ.Թամամյանի, տուժող և Գևորգյանի, վկաներ Գ.Գուլոյանի, Ա.Ավետիսյանի ցուցմունքները և գործով ձեռք բերված այլ ապացույցները, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ՝ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով՝ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Կարեն Ռոբերտի Թամամյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, խարդախությամբ ուրիշի գույքի զգալի չափերով հափշտակություն կատարելն ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Ամբաստանյալ Կարեն Թամամյանի ցուցմունքները՝ տուժող Լևոն Գևորգյանից խարդախությամբ անվադողեր հափշտակելու դիտավորություն չունենալու, ինչպես նաև առաջադրված մեղադրանքն այլ պատճառաբանություններով հերքելու վերաբերյալ՝ իրականությանը չեն համապատասխանում, արժանահավատ չեն, քրեական պատասխանատվությունից և պատժից խուսափելու նպատակ են հետապնդում և հերքվում են վերոհիշյալ ապացույցներով»։
Ըստ պաշտպանի, Առաջին ատյանի դատարանն ընդհանրապես չի գնահատել դատարանում պաշտպանության կողմից միջնորդված և հարցաքննված վկաներ՝ Արա Ռոբերտի Սահակյանի, Աղաբեկ Ռոբերտի Թամամյանի, Հարություն Վաչագանի Գևորգյանի ցուցմունքները։
Բողոքի հեղինակը գտել է, որ իր պաշտպանյալին առաջադրված մեղադրանքը չի հիմնավորվել դատաքննությամբ ձեռք բերված և հետազոտված ապացույցներով, ավելին դրանցով հերքվում է վերջինիս դեմ հարուցված մեղադրանքը, ակնհայտ են բոլոր այն թերությունները, որոնք թույլ էին տրվել քրեական գործով նախաքննության ընթացքում, որոնք շարունակվել են նաև դատաքննության ընթացքում:
Պաշտպանը գտել է, որ վերլուծելով Կարեն Թամամյանին առաջադրված մեղադրանքի ծավալում ներառված տուժող Լևոն Գևորգյանից զգալի չափի գումարը խարդախությամբ հափշտակելու մասով նշված արարքը հիմնավորված չէ, բավարար ապացույցներ ձեռք չեն բերվել` Կարեն Թամամյանին դրանց կատարման մեջ մեղավոր ճանաչելու համար, որի պատճառով, ըստ բողոքաբերի, պետք է արդարացման դատական ակտ կայացվի՝ ներկայացնելով հետևյալ պատճառաբանությունները.
Վկայակոչելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ և 4-րդ մասերը, 126-րդ հոդվածը, պաշտպանը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը խախտել է վերը նշված իրավական նորմերը, և վկայակոչելով նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածը, գտել է, որ քրեական գործով կատարված թերի նախաքննության արդյունքում Կարեն Թամամյանը անհիմն է մեղադրվել, քանի որ յուրաքանչյուր դեպքում համապատասխան մարմինները պետք է օբյեկտիվորեն առանձնահատուկ մոտեցում ցուցաբերեին գործի նկատմամբ, այլ ոչ թե ինչպես այս գործի դեպքում՝ փորձել են շինծու մեղադրանքը հիմնավորել շահագրգիռ անձանց ցուցմունքներով։
Բողոքաբերը գտել է, որ ներկայացված փաստերից վառ ապացույց է հանդիսանում գոնե նաև այն, որ քրեական գործում առկա է գործով վկա Գևորգ Գեղամի Շերոյանի ցուցմունքը, ով դատակոչի ցուցակում ներգրավվել էր օբյեկտիվորեն անհասկանալի պատճառով և դատարանում ցուցմունք տվել, որ՝ «Կարեն Թամամյան և Լևոն Գևորգյան անուններով անձանց չի ճանաչում։ Կարեն Թամամյանի կողմից Լևոն Գևորգյանից թվով 14 հատ «Բելշինա» ֆիրմայի անվադող վերցնելու և գումարը չվերադարձնելու վերաբերյալ տեղյակ չէ։ 094-34-96-03 հեռախոսահամարը պատկանում է իրեն, այն օգտագործում է շուրջ 7 տարի, Լևոն Գևորգյանի և Կարեն Թամամյանի` համապատասխանաբար 093-81-18-96 և 098-48-33-60 հեռախոսահամարներն իրեն անծանոթ են» և նշել, որ համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի, Գևորգ Գեղամի Շերոյանի նախաքննական և դատաքննության ցուցմունքներն ընդհանրապես վերաբերելի չեն սույն մեղադրանքի հետ և դա մեղադրանքի հիմքում չի կարող դրվել, իսկ դատարանում նախաքննության ընթացքում հարցաքննված վկաներ՝ Արա Ռոբերտի Սահակյանը, Հարություն Վաչագանի Գևորգյանն ընդհանրապես դատակոչի ցուցակում չեն ներառվել, այլ` Առաջին ատյանի դատարանում պաշտպանության կողմի միջնորդությամբ միայն հարցաքննվեցին վկաներ Արա Ռոբերտի Սահակյանը, Աղաբեկ Ռոբերտի Թամամյանը, Հարություն Վաչագանի Գևորգյանը, սակայն այս դեպքում էլ Առաջին ատյանի դատարանն ընդհանրապես դատավճռում չի գնահատել հարցաքննված վկաներ Արա Ռոբերտի Սահակյանի, Աղաբեկ Ռոբերտի Թամամյանի, Հարություն Վաչագանի Գևորգյանի ցուցմունքները։
Պաշտպանը նշել է նաև, որ բացի այդ, ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Արաբկիրի քննչական բաժնում հարուցվել է թիվ 14827913 քրեական գործը, որով Կարեն Թամամյանին ճանաչել են որպես տուժող և 28.12.2013 թվականին հարցաքննել է ավագ քննիչ Ա.Ս.Վարդանյանը, որտեղ ամբողջ մանրամասնեը ներկայացրել է իր պաշտպանյալը փաստական տվյալների մասին, որոնք սույն գործի լուծման համար կարևոր նշանակություն ունեն։ Բացի այդ, ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Արաբկիրի քննչական բաժնում հարուցվել է թիվ 14827913 քրեական գործով նշանակված թիվ 362/հ դատաբժշկական եզրակացության համաձայն Կարեն Թամամյանին հասցվել են բազմաթիվ մարմնական վնասվածքներ, որոնք հասցվել են սուր ծակող կտրող գործիքով(ներով), պարանոցի շրջանի քերծվածքները` իր հագի հագուստով ձգելու և պարանոցի սեղմելու հետևանքով է առաջացել, հնարավոր չէ ինքն իրեն պատճառելու արդյունքում` հնարավոր է նշված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում։
Ըստ բողոքի հեղինակը, այս ամենը Առաջին ատյանի դատարանը չի պահանջել և գնահատման առարկա չի դարձրել, ըստ որոնց հիմնավորվում է, որ Վոլֆ» տաքսի ծառայության տնօրեն Գագիկ Ժորայի Հովհաննիսյանը, Հովհաննես Աշոտի Հովսեփյանը թշնամական տրամադրվածություն են ունեցել Կարեն Թամամյանի նկատմամբ, իսկ գործով վկաներ՝ Գոհարիկ Ջիվանի Գուլոյանը, Արսեն Բաբկենի Ավետիսյանը, հանդիսանում են «Վոլֆ» տաքսի ծառայության համապատասխանաբար՝ դիսպետչեր, վարորդ և նրանք գործի ելքով շահագրգիռ անձինք են, բացի այդ կախվածություն ունեն «Վոլֆ» տաքսի ծառայության տնօրեն Գագիկ Ժորայի Հովհաննիսյանից և նրանց ցուցմունքները չեն կարող արժանահավատ լինել:
Վերլուծելով բոլոր փաստական տվյալներն իրենց համակցությամբ, պաշտպանը գտել է, որ իր պաշտպանյալի գործողություններում իսպառ բացակայում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին կետով նախատեսված հանցակազմը։
Բողոքաբերը նշել է, որ եթե օրինակի համար մի պահ պայմանականորեն մեղադրանքն ընդունենք, ապա, ըստ պաշտպանի, Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով սահմանված պատիժը չափազանց խիստ է, քանի որ նույնիսկ հաշվի չի առնվել նաև այն մեղմացուցիչ հանգամանքները, որ իր պաշտպանյալը երիտասարդ է, նախկինում արատավորված չէ, բնութագրվում է դրական, Կ.Թամամյանի ընտանիքը սոցիալապես անապահով է, նրանց ընտանիքը դեռևս 1994 թվականից մինչ օրս «Փարոս» համակարգում է հաշվառված. համաձայն 22.01.2015 թվականին տրված Քանաքեռ-Զեյթունի ՍԾՏԲ-ի տեղեկանքի, 28.000 ՀՀ դրամ նպաստ են ստանամ, նրա խնամքի տակ են գտնվում կինը, անչափահաս երկու երեխաները` Սեդա Կարենի Թամամյանը` ծնված 12.09.2002 թվականին և Ալիկ Կարենի Թամամյանը` ծնված՝ 22.07.2004 թվականին։
Ըստ պաշտպանի, ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող վերը նշված հանգամանքները Առաջին ատյանի դատարանը չի արձանագրել` խախտելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետով, 2-րդ կետով սահմանված իրավանորմերը։ Բացի այդ, Առաջին ատյանի դատարանը դատավճռում նշում է, որ.
«Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Կարեն Թամամյանի կատարած՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178– րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը՝ պատճառված վնասը չվերականգնելը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դրանք համադրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող հանգամանքների հետ, ինչպես նաև հաշվի առնելով ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը՝ դատարանը գտնում է, որ Կարեն Թամամյանն իր կատարած՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի այդ հանցագործության համար նախատեսված, նվազագույն պատժատեսակ հանդիսացող տուգանքից ավելի խիստ պատժատեսակի՝ կալանքի ձևով, քանի որ այդ պատիժն է անհրաժեշտ և բավարար Կ.Թամամյանին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար և դրա միջոցով հնարավոր կլինի ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները։ Պատժի նվազ խիստ տեսակ տուգանքը որպես պատիժ նշանակվել չի կարող, քանի որ այն չի կարող ապահովել պատժի նպատակները, իսկ պատժի առավել խիստ տեսակ՝ ազատազրկում նշանակելու հիմքերը բացակայում են։
Դատարանը գտնում է, որ իր նկատմամբ նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Կարեն Թամամյանը պետք է կրի, քանի որ պատժի կրումից նրան ազատելու հիմքեր չկան, պատժի կրմանը խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն»։
Բողոքի հեղինակը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանն արտահայտել է զուտ սուբյեկտիվ ցանկություն, որ կալանք պատժատեսակը պետք է կիրառել, Առաջին ատյանի դատարանն այս հիմքերն անտեսելով, դատապարտելով Կարեն Թամամյանին երկու ամիս կալանքի, չի կիրառել նույնիսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերը և աատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում չի կայացրել`անտեսելով այն, որԿարեն Թամամյանի խնամքի տակ են գտնվում 3 (երեք) անձ, որոնցից երկու երեխաները` Սեդա Կարենի Թամամյանը` ծնված 12.09.2002թ. և Ալիկ Կարենի Թամամյանը` ծնված 22.07.2004 թվականին, Ալինա Ռոբերտի Բարսեղյանը (ծնված՝ 15.01.1998թ.) անչափահաս են։
10. Վերոգրյալի հիման վրա, հիմք ընդունելով վերը նշված նյութական ու դատավարական իրավական նորմերը, նախադեպային որոշումը և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 376-րդ հոդվածի 1-ին կետով, 376.1 հոդվածի 1-ին կետով, 377-րդ, 378-րդ հոդվածներով, 379-րդ հոդվածի 1-ին կետով, 3801-րդ հոդվածի 1-ին կետի 1-ին ենթակետով, 381-րդ հոդվածի 1-ին, 3-րդ, 4-րդ կետերով, 383-րդ հոդվածի 1-ին կետով, 385-րդ, 386-րդ հոդվածներով, 390-րդ հոդվածով և 394-րդ հոդվածով, բողոքի հեղինակը verbatim (բառացիորեն) խնդրել է հետևյալը.
«1. Սույն վերաքննիչ բողոքն ընդունել վարույթ,
2. դատական ստուգման արդյունքում ամբողջությամբ բավարարել վերաքննիչ բողոքը, բեկանել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի (նախագահող դատավոր Մ.Մարտրրոսյանի, ԵԿԴ/0249/01/14/ 22.04.2015 թվականի դատավճիռը, դադարեցնել Կարեն Ռոբերտի Թամամյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքում։
(…) միաժամանակ, եթե վերաքննիչ բողոքն ամբողջությամբ չբավարարվի, ապա (…) այն մասնակի բավարարել և կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքր 70-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերը` Կարեն Ռոբերտի Թամամյանի նկատմամբ որպես պատժատեսակ նշանակված 2 (երկու) ամիս ժամկետով կալանքը փոխարինել փորձաշրջանով»։
11. Վերաքննիչ դատարանում ամբաստանյալ Կ.Թամամյանն ու պաշտպան Ա.Ալիխանյանն ամբողջությամբ պնդեցին վերջինիս կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքն ու խնդրեցին բավարարել այն:
Դատախազ Ա.Մանուկյանն առարկեց վերաքննիչ բողոքի դեմ, խնդրեց մերժել այն` օրինական ուժի մեջ թողնելով Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը:
Տուժող Լ.Գևորգյանը վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ ըստ էության դիրքորոշում չհայտնեց` դրա լուծումը թողնելով դատարանի հայեցողությանը:

4.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահան¬գումը.
Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը` բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում ուսումնասիրելով և վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, գնահատելով ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ստուգելով քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանումը, լսելով վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ պաշտպանության կողմի հիմնավորումներն ու մեղադրանքի կողմի պատասխանները, ներքին համոզմամբ, հանգում է հետևության այն մասին, որ պաշտպան Ա.Ալիխանյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը թողնել օրինական ուժի մեջ` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
12. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ, անկախ և անկողմնակալ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում իր շահերին առնչվող քրեական գործի քննության իրավունք:
(…)
3. Քրեական հետապնդում իրականացնող մարմինը պարտավոր է ձեռնարկել սույն օրենսգրքով նախատեսված բոլոր միջոցառումները` գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման համար, պարզել ինչպես կասկածյալի և մեղադրյալի մեղավորությունը հիմնավորող, այնպես էլ նրանց արդարացնող, ինչպես նաև նրանց պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
4. Կասկածյալի, մեղադրյալի և նրանց պաշտպանի հայտարարություններն իրենց անմեղության, կասկածյալին կամ մեղադրյալին արդարացնող, իրենց պատասխանատվությունը մեղմացնող ապացույցների առկայության մասին, ինչպես նաև քրեական դատավարության ընթացքում օրինականության խախտումների վերաբերյալ բողոքները պետք է մանրակրկիտ ստուգի քրեական վարույթն իրականացնող մարմինը»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն.
«(...) 2. Կասկածյալը կամ մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը: Նրանց անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել պաշտպանության կողմի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման և կասկածյալին կամ մեղադրյալին ի պաշտպանություն բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը կրում է մեղադրանքի կողմը:
3. Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ:
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի: (...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի համաձայն.
«1.Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ:
2. Քրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան` մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն.
«Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից:
Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ»:
Մեջբերված քրեադատավարական դրույթները ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը համակարգային վերլուծության է ենթարկել Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերաբերյալ գործով որոշմամբ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ.
«(…) [Ք]րեադատավարական օրենքով ապացույցներին և ապացուցման գործընթացին ներկայացվող պահանջները հետևյալն են.
ա) ապացույցները պետք է պարունակեն ոչ թե գնահատողական դատողություններ, կարծիքներ, այլ կոնկրետ փաստական տվյալներ որոշակի գործողությունների, իրադարձությունների վերաբերյալ, (…):
(…) Ապացույցների գնահատումը, որպես ապացուցման գործընթացի տարր, իրենից ներկայացնում է մտավոր, տրամաբանական գործունեություն, որի արդյունքում եզրահանգում է արվում ապացույցներից յուրաքանչյուրի թույլատրելիության, վերաբերելիության, հավաստիության և ապացուցման առարկայի մեջ մտնող հանգամանքների բացահայտման համար ապացույցների համակցության բավարարության մասին:
Ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա: Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ:
Ապացույցները, որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան, կազմում են ներքին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը, որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշումներում: Թեպետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող լինել կամայական: Դրա հիմքում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունը(…)» (տե´ս Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի փետրվարի 12-ի ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշման 13-14-րդ կետերը):
Ապացույցների գնահատման իրավաչափության հարցի առնչությամբ իր իրավական դիրքորոշումը ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը վերահաստատել է Կարեն Սարուխանյանի վերաբերյալ գործով որոշման մեջ` միաժամանակ արձանագրելով հետևյալը.
«(…) [Ա]պացույցը գնահատող անձը մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերի ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տա: Միևնույն ժամանակ, ներքին համոզմամբ ապացույցների ազատ գնահատումը ենթադրում է, որ ապացույցը գնահատող անձը կաշկանդված չէ տվյալ ապացույցին դատավարության նախորդ փուլերում կամ տվյալ փուլի շրջանակներում այլ անձանց կամ մարմինների տված գնահատականներով (…)» (տե´ս Կարեն Սարուխանյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի օգոստոսի 27-ի ԼԴ/0301/01/09 որոշման 27-րդ կետը):
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
«Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`(…)
1) ապացուցված է արդյոք արարքը, որի կատարման մեջ մեղադրվում է ամբաստանյալը.
2) այդ արարքը համապատասխանում է արդյոք քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի նորմերի հատկանիշներին.
3) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի մեղավորությունը տվյալ հանցանքը կատարելու մեջ և, եթե այո, ապա քրեական օրենսգրքի որ հոդվածով, մասով, կետով է նախատեսված այն (…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
(…)
3. Վերաքննիչ դատարանում բողոքի քննության ժամանակ առաջին ատյանի դատարանում հաստատված փաստական հանգամանքները ընդունվում են որպես հիմք, բացառությամբ այն դեպքի, երբ բողոքում վիճարկվում է որևէ փաստական հանգամանք, և վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն եզրակացության, որ տվյալ փաստական հանգամանքի վերաբերյալ եզրակացության հանգելիս առաջին ատյանի դատարանն ակնհայտ սխալ է թույլ տվել: (...)»::
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
«Բողոքարկված դատական ակտը բեկանվում կամ փոխվում է, եթե թույլ է տրվել դատական սխալ, այն է`
1) գործի փաստական հանգամանքների մասին դատական ակտում շարադրված դատարանի հետևությունները չեն համապատասխանում վերաքննիչ դատարանում հետազոտված ապացույցներին.
2) ճիշտ չի կիրառվել քրեական օրենքը կամ Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագիրը.
3) առկա է քրեադատավարական օրենքի էական խախտում.
4) դատավճռով նշանակված պատիժը չի համապատասխանում կատարված հանցանքի ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին»:
13. Վերը շարադրված իրավադրույթների և ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների համատեքստում քննության առնելով սույն քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների համակցությունը, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ պաշտպանի` վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանություններն անհիմն են, ամբաստանյալ Կարեն Ռոբերտի Թամամյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքը կատարելը և նրա մեղքը հաստատված է, ամբաստանյալի արարքին Առաջին ատյանի դատարանի կողմից տրվել է քրեաիրավական ճիշտ գնահատական և այն ճիշտ է որակվել, իսկ ներկայացված վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանությունները հերքված են` քրեական գործով ձեռք բերված և Առաջին ատյանի դատարանում պատշաճ իրավական ընթացակարգի պահպանմամբ հետազոտված ու ստորև շարադրված ապացույցներով:
14. Առաջին ատյանի դատարանը «Ապացույցների հետազոտում և գնահատում» բաժնում արձանագրել է հետևյալը.
«(...) Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքներն հիմնավորվում են հետևյալ ապացույցներով.
Տուժող Լևոն Սարգսի Գևորգյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 1995թ.-ից հանդիսանում է անհատ ձեռնարկատեր և Երևան քաղաքի Չարենցի փողոցի թիվ 108 հասցեում իրականացնում է առևտրային գործունեություն` անվադողեր է վաճառում։ Իր ընկեր Արթուրի միջոցով ծանոթացել է Ընկերության աշխատակից Արսենի հետ։ Վերջինս իրենից գնել է անվադողեր և ժամանակին վճարել դրանց գումարը։
Այնուհետև Արսենի միջոցով, Երևան քաղաքի Չարենցի փողոցի թիվ 108 հասցեում, որտեղ զբաղվում է անվադողերի առուվաճառքով` ծանոթացել է ամբաստանյալ Կարեն Թամամյանի հետ և Արսենի խնդրանքով ու երաշխավորությամբ, 2013թ. սեպտեմբերի 23-ին, Կարեն Թամամյանին տվել է 40.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր գումար արժողությամբ երկու կապրոնե անվադողեր` գումարը մեկ ամսվա ընթացքում, շաբաթական 10.000-ական ՀՀ դրամ գումար վճարելու պայմանով։ Պայմանավորվածության համաձայն` Կ.Թամամյանը վճարել է այդ գումարը։
Պարտքը մարելուց հինգ օր անց, 2013թ. հոկտեմբերի 28-ին, Կարեն Թամամյանն այցելել է իրեն, նույն պայմանով խնդրել է ևս երկու կապրոնե անվադող տրամադրել` հավաստիացնելով, որ նույն ժամկետում և կարգով կվճարի դրանց գումարը։ Որպես գումարի վճարման երաշխիք Կ.Թամամյանը թողել է իր անձնագիրը։ Քանի որ Կ.Թամամյանը պարտաճանաչ կերպով վճարել է սկզբում վերցրած երկու անվադողերի գումարը, ուստի վստահելով նրան` տվել է ևս երկու կապրոնե անվադողեր, որոնց արժեքը կազմել է 40.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր գումար։
2013թ. նոյեմբերի սկզբին, այդ անվադողերի գումարը դեռևս չվճարած` Կ.Թամամյանը կրկին այցելել է իրեն և խնդրել տրամադրել ևս երկու ռեզինե անվադողեր` պարտավորվելով նախկինում վերցրած երկու կապրոնե անվադողերի համար պարտք մնացած գումարի հետ վճարել նաև դրանց արժեքը կազմող 45.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր գումարը։ Կ.Թամամյանին չի մերժել և նրան տվել է ևս երկու ռեզինե անվադողեր։ Կ.Թամամյանն իրեն պարտք է մնացել 85.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր գումար։
Այդ գումարը դեռևս չվճարած` Կ.Թամամյանը ոմն Արտակի հետ այցելել է իրեն, վերջինիս ներկայացրել է իբրև իր եղբայր և խնդրել է նույն պայմաններով նրան տրամադրել երկու ռեզինե անվադողեր, որոնց արժեքը կազմել է 45.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր գումար։ Այդ ընթացքում իրենց մեջ տեղի ունեցած խոսակցություններից իմացել է, որ նրա եղբայր Արտակն ապրում է Դիլիջանում, փայտի առուվաճառքի գործ է անում։ Վերջինիս հետ պայմանավորվել են նաև գումարի մի մասի փոխարեն փայտ բերել իրեն։ Այդ ժամանակ նույնպես Կ. Թամամյանի խնդրանքը չի մերժել և տրամադել է երկու ռեզինե անվադողեր։ Այդ պահի դրությամբ Կ.Թամամյանն իրեն պարտք է մնացել 130.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր գումար։
2013թ. նոյեմբերի 4-ին Կ.Թամամյանը ոմն Վարդանի հետ այցելել է իրեն, վերջինիս ներկայացրել է որպես ուղևորափոխադրում իրականացնող կազմակերպության ղեկավար և խնդրել է տրամադրել վեց հատ ռեզինե անվադողեր։ Այդ խնդրանքը ևս չի մերժել և Կ.Թամամյանին տրամադրել է վեց հատ, 135.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողությամբ ռեզինե անվադողեր։ Այդ օրը Կ.Թամամյանն իրեն վճարել է նախկինում վերցրած անվադողերի պարտքի գումարից 30.000 ՀՀ դրամ։
2013թ. նոյեմբերի 6-ին Կ.Թամամյանը զանգահարել է իրեն, հայտնել է, որ ցանկանում է գնել չորս հատ անվադողեր` կանխիկ գումարով։ Ինքը հայտնել է, որ կանխիկ գումարով անվադող գնելու դեպքում մեկ անվադողի արժեքը կազմում է 20.000 ՀՀ դրամ։ Այնուհետև Կ.Թամամյանն այցելել է իրեն և խնդրել է տրամադրել է ութ հատ ռեզինե անվադողեր, որոնցից չորսի դիմաց կվճարի տեղում։ Ինքը համաձայնվել է, որից հետո ստանալով ութ հատ անվադողերը` Կ.Թամամյանը չորս անվադողի արժեքը կազմող 80.000 ՀՀ դրամ գումարի փոխարեն կանխիկ վճարել է ընդամենը 70.000 ՀՀ դրամ։ Ըստ իրենց հաշվարկի այդ ութ անվադողերի դիմաց Կ.Թամամյանն իրեն պարտք է մնացել 100.000 ՀՀ դրամ գումար, որից 90.000-ը` մյուս չորս անվադողի գումար։
Վերոհիշյալ անվադողերի առուվաճառքի վերաբերյալ համապատասխան գրառումներ է կատարել այդ մասին իր կողմից վարվող մատյանում։
Երբ ամբաստանյալ Կ.Թամամյանից պահանջել է վճարել անվադողերի գումարը` նա ասել է. «քեզ ոչինչ չունեմ տալու, դու ինձ ճանաչել ես, որ տվել ես»։ Ինքը զանգահարել է Կ. Թամամյանի եղբայր Արտակին, ով պատասխանել է, որ հետո կգա և կվճարի։ Հետագայում պարզվել է, որ այդ հեռախաոսահամարը պատկանել է Կարեն Թամամյանին, քանի որ քննիչի կողմից այդ հեռախոսահամարին կատարված զանգին պատասխանել է Կ.Թամամյանը։
Երբ Կարեն Թամամյանին հանդիմանել է գումարը չվճարելու համար, նա հայտնել է հետևյալը` «ես քցվող չեմ»։
Ամբաստանյալ Կ.Թամամյանի արարքի հետևանքով իրեն պատճառվել է 335.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր գումարի գույքային վնաս, որը չի վերականգնվել։ Պահանջում է ամբաստանյալից հօգուտ իրեն բռնագանձել այդ գումարը։ (դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 91-96, 147-154)
Վկա Հովհաննես Աշոտի Հովսեփյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2008թ.-ից աշխատում է Ընկերությունում որպես վարորդ և հանդիսանում է այդ Ընկերության տնօրեն Գագիկ Ժորայի Հովհաննիսյանի կողմից լիազորված անձ։ Նշված Ընկերությունում որպես վարորդ աշխատել է նաև ամբաստանյալ Կարեն Ռոբերտի Թամամյանը։ Նա շահագործել է Ընկերությանը պատկանող «Դայվու Նեքսիա» («DAEWOO NEXIA») մակնիշի 13-17 պետհամարանիշի ավտոմեքենան, որը գտնվել է տեխնիկապես նորմալ վիճակում։ Կ. Թամամյանն աշխատանքից ազատվելուց 4-5 ամիս անց ցանկություն է հայտնել նորից աշխատանքի անցնել նշված ընկերությունում։ Նա 2013թ. սեպտեմբերից մինչև նույն թվականի նոյեմբերի վերջն աշխատել է Ընկերությունում որպես վարորդ և տարաժամկետ վճարման պայմանով վերցրել է Ընկերությանը պատկանող «Դայվու Նեքսիա» («DAEWOO NEXIA») մակնիշի 16-77 պետհամարանիշի ավտոմեքենան, իսկ նույն մակնիշի 16-78 պետհամարանիշի ավտոմեքենան ցանկացել է վերցնել` մասնակի վճարելու նպատակով, որը Գ. Հովհաննիսյանը չի թույլատրել։ Այդ ավտոմեքենան անսարք է եղել, շարժիչը վերանորոգման կարիք է ունեցել և Կ. Թամամյանն այդ ավտոմեքենան չի շահագործել։ Այդ ավտոմեքենայի անվադողերը չի փոխվել։ Շահագործման նպատակով ամբաստանյալ Կարեն Թամամյանին հանձնված «Դայվու Նեքսիա» («DAEWOO NEXIA») մակնիշի 16-77 պետհամարանիշի ավտոմեքենան վերջինիս կողմից շահագործվել է երկուսից երեք ամիս։ Այդ ավտոմեքենայի անվադողերը եղել են ձմեռային, մաշված չեն եղել, բայց նոր էլ չեն եղել։ Չի հիշում, թե Կ.Թամամյանն ինչ տեսակի անվադողերով է վերադարձրել ավտոմեքենան։
2013թ.-ի նոյեմբերի սկզբներին, տուժող, Երևանի Չարենցի փողոցի թիվ 108 հասցեում անվադողերի առուվաճառքով զբաղվող Լևոն Գևորգյանը զանգահարել է Ընկերության աշխատակից Գոհարիկ Գուլոյանին և հայտնել, որ 2013թ. հոկտեմբեր-նոյեմբեր ամիսներին, Կարեն Թամամյանը հանդես գալով որպես Ընկերության վարորդ, Ընկերության անունից իրենից վերցրել է տասնչորս հատ «Բելշինա» տեսակի ռեզինե և կապրոնե անվադողեր` 335.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր գումար արժողությամբ, որոնց դիմաց վճարել է ընդամենը 30.000 ՀՀ դրամ։
Ամբաստանյալ Կարեն Թամամյանը տուժող Լևոն Գևորգյանից ձեռք բերված անվադողերը Ընկերությանը չի հանձնել։
Իրենց կողմից Կարեն Թամամյանին ցուցում չի տրվել կամ առաջարկ չի արվել որևէ ավտոմեքենայի համար անվադողեր ձեռք բերելու և դրանք փոխելու մասին։
Ընկերության կողմից ամբաստանյալ Կ.Թամամյանին տրվել է գումար «ստարտերի» համար և 20.000 ՀՀ դրամ` ավտոմեքենան ապահովագրելու համար։ Ապահովագրության կտրոնների` կեղծ լինելու մասին իմանալուց հետո այդ մասին զգուշացրել է վարորդներին։
Իրենց Ընկերությունը տուժողից երբևէ անվադողեր չի վերցրել։ (դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 115-117, 160-164)
Վկա Գագիկ Ժորայի Հովհաննիսյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2008թ.-ից հանդիսանում է Ընկերության տնօրեն։ Ամբաստանյալ Կ. Թամամյանին ճանաչում է որպես նշված ընկերության վարորդի։ Նրան աշխատանքի է ընդունել նշված ընկերության հրահանգիչ Գոհարիկ Գուլոյանը։ Վերջինս իր կողմից լիազորված է եղել հանդես գալու Ընկերության անունից։
Ընկերությանը պատկանող ավտոմեքենաների անվադողերի և պահեստամասերի ձեռք բերման պարտականությունը կրել է նույն ընկերության աշխատակից Հովհաննես Հովսեփյանը։ Իրենց կողմից Կարեն Թամամյանին երբևէ ցուցում չի տրվել Ընկերությանը պատկանող ավտոմեքենաների համար անվադողեր ձեռք բերելու մասին։ Ինքը Կ.Թամամյանին երբևէ չի լիազորել այդ հարցում։ Հովհաննես Հովսեփյանն իր ներկայությամբ Կարեն Թամամյանին գումար չի տրամադրել տուժող Լևոն Գևորգյանից անվադողեր ձեռք բերելու համար։ Ամբաստանյալ Կարեն Թամամյանի կողմից տուժող Լևոն Գևորգյանից ձեռք բերված անվադողերը Հ. Հովսեփյանին չի հանձնվել և այդպիսիք Ընկերության պահեստում չի պահվել։ Կ. Թամամյանի կողմից վարած ավտոմեքենայի ապահովագրությունը կեղծ լինելու առթիվ հարուցվել և քննվել է քրեական գործ և մեղավոր անձինք ենթարկվել են քրեական պատասխանատվության։
Ոստիկանությունում իմացել է` իբրև թե Կ. Թամամյանը տուժողից անվադողեր է ձեռք բերել Ընկերության համար։
Ամբաստանյալ Կարեն Թամամյանը Ընկերության ավտոմեքենաները վերցրել է տարաժամկետ վճարման պայմանով, սպասարկումը նրա վրա է եղել։
Ընկերության վարորդներից յուրաքանչյուրը մեկ ու կես տարվա ընթացքում վճարել է պայմանավորված գումարը` ավտոմեքենան ձեռք բերելու նպատակով։
Հովհաննես Հովսեփյանը փոխարինել է իրեն, սակայն նա առանց իր տեղեկության ոչինչ չի արել և չի անում։
Ընկերության ավտոմեքենաներից յոթը հանձնված են եղել` տարաժամկետ վճարման պայմանով։ Բացի այդ Ընկերությունն ունեցել է ևս քսան ավտոմեքենաներ, որոնք տարաժամկետ վճարման պայմանով հանձնված չեն եղել։
Ընկերության մեխանիկը Վահիկն է։
Ամբաստանյալ Կ. Թամամյանը զրպարտել է իրեն, որի վերաբերյալ ոստիկանությունում քննություն է կատարվել։ (դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 199-200)
Վկա Գոհարիկ Ջիվանի Գուլոյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2010թ.-ից աշխատում է Ընկերությունում որպես հրահանգիչ։ 2013թ.-ի սեպտեմբերի 1-ից հանդիսացել է վերը նշված ընկերության տնօրեն Գագիկ Ժորայի Հովհաննիսյանի կողմից լիազորված անձ և Երևանի Չարենցի փողոցի թիվ 108 հասցեում անվադողերի առուվաճառքով զբաղվող Լևոն Գևորգյանից Ընկերության ավտոմեքնաների համար անվադողեր է ձեռք բերել։
Ընկերությունում որպես վարորդ աշխատել է նաև ամբաստանյալ Կարեն Ռոբերտի Թամամյանը և շահագործել է Ընկերությանը պատկանող «Դայվու Նեքսիա» («DAEWOO NEXIA») մակնիշի 13-17 պետհամարանիշի ավտոմեքենան։ Նա անձնական խնդիրներ է ունեցել և իր ցանկությամբ ազատվել է աշխատանքից։
Աշխատանքից ազատվելուց 4-5 ամիս անց Կ. Թամամյանը ցանկություն է հայտնել նորից աշխատանքի անցնել նշված Ընկերությունում։ Նա 2013թ. սեպտեմբերից մինչև նույն թվականի նոյեմբերի վերջն Ընկերությունում աշխատել է որպես վարորդ և տարաժամկետ վճարման պայմանով վերցրել է Ընկերությանը պատկանող «Դայվու Նեքսիա» («DAEWOO NEXIA») մակնիշի 16-77 պետհամարանիշի ավտոմեքենան։ Այդ ավտոմեքնան նա շահագործել է երկուսից երեք ամիս, որի ընթացքում փոխել է անվադողերը։ Այդ անվադողերը նա ձեռք է բերել տուժող Լևոն Գևորգյանից, նույն ընկերության վարորդ Արսեն Ավետիսյանի միջնորդությամբ, գումարը մաս-մաս վճարելու պայմանով։ Տվյալ անվադողերի գումարը Կ. Թամամյանը մաս-մաս տվել է Արսեն Ավետիսյանին, իսկ վերջինս փոխանցել է տուժող Լ.Գևորգյանին։
2013թ.-ի նոյեմբերի սկզբներին տուժող Լևոն Գևորգյանը զանգահարել է իրեն և հայտնել, որ 2013թ. հոկտեմբեր-նոյեմբեր ամիսներին, Կարեն Թամամյանը հանդես գալով որպես Ընկերության վարորդ, Ընկերության անունից իրենից վերցրել է տասնվեց հատ «Բելշինա» տեսակի ռեզինե և կապրոնե անվադողեր` 335.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր գումար արժողությամբ, որոնց դիմաց վճարել է ընդամենը 30.000 ՀՀ դրամ։ Ինքը զանգահարել է Կարեն Թամամյանին պարզելու համար, թե ինչ է արել այդ անվադողերը, վերջինս պատասխանել է, որ դրանք տվել է Արաբկիրում գործող տաքսի ծառայությանը։
Ինքը, Հ.Հովսեփյանը կամ Ընկերության տնօրեն Գ.Հովհաննիսյանը երբևէ Կարեն Թամամյանին ցուցում չեն տվել` Լևոն Գևորգյանից հետագայում վճարելու պայմանով Ընկերության ավտոմեքենաների համար անվադողեր վերցնելու վերաբերյալ։ Կարեն Թամամյանը Լևոն Գևորգյանից ձեռք բերած անվադողերը Ընկերությանը չի հանձնել։
Լևոն Գևորգյանից տեղեկացել է նաև, որ Կարեն Թամամյանն իր մոտ է թողել ավտոմեքենայի տեխնիկական անձնագիրը, որը ինքը գնացել վերցրել է։ (դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 103-106)
Վկա Արսեն Բաբկենի Ավետիսյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2008թ.-ից աշխատում է Ընկերությունում որպես վարորդ։ Ամբաստանյալ Կ. Թամամյանի հետ ծանոթացել է 2013թ. սեպտեմբերին։ Նա նույն ընկերությունում աշխատել է որպես վարորդ և տարաժամկետ վճարման պայմանով շահագործել է Ընկերությանը պատկանող «Դայվու Նեքսիա» («DAEWOO NEXIA») մակնիշի 16-77 պետհամարանիշի ավտոմեքենան։ Տվյալ դեպքում ավտոմեքենայի տեխնիկական վիճակի հետ կապված խնդիրները լուծել է ավտոմեքենան շահագործող վարորդը։
Տուժող Լևոն Գևորգյանին ճանաչում է որպես անվադողերի առուվաճառքի գործունեություն իրականացնողի, ով իր գործունեությունն իրականացնում է Երևան քաղաքի Չարենցի փողոցի թիվ 108 հասցեում։ Նրանից վերցրել է անվադողեր` հետագայում վճարելու պայմանով և պատշաճ կատարել է իր պարտավորությունները։
2013թ.-ի սեպտեմբերին ամբաստանյալ Կարեն Թամամյանի հետ գնացել են Լևոն Գևորգյանին պատկանող, վերոհիշյալ հասցեում գործող անվադողերի վաճառքի կետ և իր անունից Կարեն Թամամյանի համար «Բելշինա» տեսակի երկու հատ անվադողեր են վերցրել, որի արժեքը կազմել է 40.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր գումար։ Այդ գումարը Կ. Թամամյանը մաս-մաս տվել է իրեն, որն էլ ինքը հանձնել է Լ. Գևորգյանին։ Բացի նշված դեպքից Կարեն Թամամյանի համար Լևոն Գևորգյանից անվադող չի վերցրել։
Հետագայում իմացել է, որ Կ.Թամամյանը տասնվեց, թե տասնութ հատ անվադողեր է վերցրել Լ.Գևորգյանից, որոնց դիմաց չի վճարել։ Երբ Կ.Թամամյանին հարցրել է, թե ինչու չի վճարել` նա պատասխանել է, որ կվճարի։
Ընկերության համար անվադողեր ձեռք բերելու նպատակով Հ. Հովսեփյանն իր ներկայությամբ Կ. Թամամյանին գումար չի տվել։ Բացառվում է, որ Ընկերության կողմից Կ.Թամամյանին հանձնարարված լինի անվադողեր վերցնել։ (դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 122-123)
Վկա Գևորգ Գեղամի Շերոյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ Կարեն Թամամյանին և Լևոն Գևորգյանին չի ճանաչել։ Կարեն Թամամյանի կողմից, Լևոն Գևորգյանի վստահությունը չարաշահելով, նրանից խաբեությամբ տասնչորս հատ «Բելշինա» տեսակի անվադողեր հափշտակելու վերաբերյալ կատարված հանցագործության մասին տեղեկություններն իրեն հայտնի չեն եղել։ 094-34-96-03 հեռախոսահամարը պատկանում է իրեն, որն օգտագործում է շուրջ յոթ տարի։ Այդ հեռախոսահամարն այլ անձի կողմից չի օգտագործվել։ Լևոն Գևորգյանին պատկանող 093-81-18-96 և Կարեն Թամամյանին պատկանող 098-48-33-60 հեռախոսահամարներն իրեն անծանոթ են։ (դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 250-251)
Որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված, տուժող Լ. Գևորգյանի կողմից անվադողերի առուվաճառքի վերաբերյալ համապատասխան գրառումներ կատարելու մասին մատյանի պատճեններով, որոնցից 1-ի էջում առկա են հետևյալ գրառումները` «Վոլֆ տաքսի» («Volf-Taxi»), դիմացի հատվածում գրառված է Արսեն-Կարեն անունները, Կարեն Թամամյանի բջջային հեռախոսահամարը` 098-48-33-60։ 2-րդ էջում առկա է «Վոլֆ տաքսի» («Volf-Taxi») գրառում, որի դիմացի հատվածում գրառված Վարդան և Կարեն անունները և համապատասխանաբար վերջիններիս հեռախոսահամարները` 098-48-33-60 և 094-34-96-03։ Այդ գրառման անմիջապես ներքևում կրկին գրառված է «Վոլֆ տաքսի» («Volf Taxi»), դրա դիմաց` Կարեն և 098-48-33-60 հեռախոսահամարը։ (գ.թ. 89-90, 255-256)
Որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված, «ԱրմենՏել» փակ բաժնետիրական ընկերության 2014թ. նոյեմբերի 26-ի թիվ ԱԾ 00/4053 գրությամբ, համաձայն որի` 099-48-33-60 հեռախոսահամարը 2013թ. օգոստոսի 1-ից գրանցված է Կարեն Ռոբերտի Թամամյանի անվամբ։ (գ.թ. 239-240, 255-256)
Որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված, Կարեն Թամամյանի 098-48-33-60 հեռախոսահամարի հեռախոսազանգերի վերծանումները պարունակող սկավառակով և այն զննելու մասին արձանագրությամբ, համաձայն որոնց` Կարեն Թամամյանը 2013թ.-ի հոկտեմբերի 21-ից մինչև 2013թ. դեկտեմբերի 29-ն ընկած ժամանակահատվածում 11 մուտքային և 36 ելքային հեռախոսազանգ է ունեցել տուժող Լևոն Գևորգյանի հետ։
Կարեն Թամամյանի հեռախոսազանգերի վերծանումների զննությամբ, որպես նրա ընկեր Վարդանի հեռախոսահամար ներկայացված 094-34-96-03 հեռախոսահամարի հետ հեռախոսազանգեր չեն արձանագրվել։ (գ.թ. 218-219, 220, 255-256)
Պաշտպանության կողմի միջնորդությամբ որպես վկաներ հարցաքննված ներքոհիշյալ անձինք հայտնել են հետևյալը.
Արա Ռոբերտի Սահակյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ աշխատում է Երևան քաղաքի Մամիկոնյաց փողոցի թիվ 23 հասցեում գործող ավտոտեխսպասարկման կետում որպես վերանորոգող։ Ամբաստանյալ Կ.Թամամյանին ճանաչում է իր աշխատանքի բերումով, իսկ տուժող Լ. Գևորգյանին չի ճանաչում։ Շուրջ երեք տարի առաջ, երկու անգամ, որքանով հիշում է տաս օր տարբերությամբ, Կ. Թամամյանն այցելել է իրենց ավտոտեխսպասարկման կետ` «Վոլֆ տաքսի» տարբերանշանով երկու տարբեր ավտոմեքենաների անվադողերը փոխելու նպատակով։ Նա իր հետ յուրաքանչյուր անգամ բերել է չորս հատ, «Բելշինա» տեսակի նոր անվադողեր, որոնք տեղադրվել են ավտոմեքենաների վրա, իսկ նախկին անվադողերը հանձնվել են նրան։ Առաջին ավտոմեքենայի անվադողերը հնամաշ, գրեթե շահագործման համար ոչ պիտանի են եղել, երկրորդ ավտոմեքենայինը` չի հիշում։ Կատարած աշխատանքի համար Կ. Թամամյանը վճարել է անձամբ իրեն։ (դատական նիստի արձանագրություն)
Աղաբեկ Ռոբերտի Թամամյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ամբաստանյալ Կ.Թամամյանն իր հարազատ եղբայրն է։ Տուժող Լ.Գևորգյանին չի ճանաչում։ Շուրջ երկու տարի առաջ իր եղբայր Կ.Թամամյանն աշխատել է Ընկերությունում որպես վարորդ։ Այդտեղից տարաժամկետ վճարման պայմանով վերցրել է երկու ավտոմեքենա։ Այդ ավտոմեքենաները տեխնիկապես սարքին վիճակում չեն եղել, քանի որ դրանց նորոգման հետ կապված հարցերով եղբայրը դիմել է իրեն։ Կ.Թամամյանն իր միջոցներով վերանորոգել է այդ ավտոմեքենաները և փոխել դրանց անվադողերը։ Կ.Թամամյանն առաջին ավտոմեքենան վարելու ընթացքում ավտովթարի է ենթարկվել։ Դրա հետևանաքով առաջացած շուրջ 200.000 ՀՀ դրամ գումարի չափով ծախսերն ամբողջությամբ նա է կատարել։ Չնայած այն հանգամանքին, որ այդ ավտոմեքենան ապահովագրված է եղել` վթարից հետո տեղեկացել են, որ ապահովագրությունը կեղծ է եղել։ Իր եղբոր կողմից Լ.Գևորգյանից անվադողեր վերցնելու մասին տեղեկություններ չի ունեցել։ Ինքը տեղյակ է եղել միայն եղբոր կողմից փոխված ութ անվադողերից։ (դատական նիստի արձանագրություն)
Հարություն Վաչագանի Գևորգյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ամբաստանյալ Կ.Թամամյանին ճանաչում է աշխատանքի բերումով։ Տուժողին չի ճանաչում։ Ամբաստանյալ Կ.Թամամյանին հանդիպել է 2013թ. աշնանը։ Նա մատնացույց է արել իր կողմից վարվող «Դայվու Նեքսիա» («DAEWOO NEXIA») մակնիշի (պետհամարնիշը չի հիշում) ավտոմեքենայի անվադողերը և հայտնել, որ դրանք ստացել է Ընկերության կողմից։ Նրա հետ տեղի ունեցած խոսակցությունից տեղեկացել է, որ երկու ավտոմեքենաների համար ստացել է ութ հատ նոր անվադողեր։ Ինքը տեսել է միայն մեկ ավտոմեքենան, որի վրա տեղադրված են եղել չորս անվադողեր։ (դատական նիստի արձանագրություն)
Ամբաստանյալ Կարեն Ռոբերտի Թամամյանի ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչում։ 2013թ. սեպտեմբերից նոյեմբեր ամիսների ընթացքում աշխատել է Ընկերությունում որպես վարորդ։ 2013թ. սեպտեմբերի 23-ին ծանոթացել է Երևան քաղաքի Չարենցի փողոցի թիվ 108 հասցեում ավտոմեքենաների անվադողերի առուվաճառքի գործունեությամբ զբաղվող Լևոն Սարգսի Գևորգյանի հետ, ումից Ընկերությունը պարբերաբար անվադողեր է ձեռք բերել։
2013թ. նոյեմբեր ամսվա ընթացքում մի քանի անգամ, Ընկերության տնօրեն Գագիկ Ժորայի Հովհաննիսյանի կողմից լիազորված անձ Հովհաննես Աշոտի Հովսեփյանի ցուցումով գնացել է Լևոն Գևորգյանին պատկանող անվադողերի վաճառքի կետ և Ընկերության ավտոմեքենաների համար, հետագայում վճարելու պայմանով, վերցրել է 335.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողության 14 հատ «Բելշինա» տեսակի անվադող։ Այդ անվադողերից ութ հատը տեղադրել է Ընկերությանը պատկանող, իր կողմից այդ ժամանակ շահագործվող ավտոմեքենաների վրա, հին անվադողերը դեն է նետել, իսկ մնացած վեց հատ անվադողերը հանձնել է Հովհաննես Հովսեփյանին, որոնք նրա կողմից պահեստավորվել են։ Իր և Լևոն Գևորգյանի հանդիպումների ժամանակ որևէ մեկը` բացի իրենցից, ներկա չի եղել։ Ոչ ոքի չի տարել Լևոն Գևորգյանի մոտ և չի ներկայացրել որպես իր մտերիմ։ Նշված անվադողերն ինքը խարդախությամբ չի հափշտակել։
Իր անձնագիրը Լ.Գևորգյանի մոտ չի թողել։ Երբ նկատել է, որ Ընկերությունը չի ցանկանում վճարել անվադողերի գումարը` ավտոմեքենայի տեխնիկական անձնագիրը տարել և թողել է Լ. Գևորգյանի մոտ, որպեսզի նա հնարավորություն ունենա հետագայում ստանալ իր գումարները։
Հետագայում իր կողմից շահագործվող ավտոմեքենան իրենից խլել են։
Քննիչն իրեն խնդրել է տեսնել Լ. Գևորգյանին և ասել, որ կվճարի 100-ից 150.000 ՀՀ դրամ գումար` ասելով, որ գործը կփակի, սակայն ինքը պատասխանել է. «10 դրամ էլ չեմ տա, քանի որ մեղավոր չեմ»։ (դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 142-145, 221, 226-227, 238, 243)
15. Առաջին ատյանի դատարանը, դատական ակտի «Դատարանի իրավական վերլուծությունները» բաժնում արձանագրել է.
«Վերլուծելով ամբաստանյալ Կարեն Թամամյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքը, ամբաստանյալ Կ.Թամամյանի, տուժող Լ.Գևորգյանի, վկաներ Գ.Գալոյանի, Ա.Ավետիսյանի ցուցմունքները և գործով ձեռք բերված այլ ապացույցները, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Կարեն Ռոբերտի Թամամյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, խարդախությամբ ուրիշի գույքի զգալի չափերով հափշտակություն կատարելն ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Ամբաստանյալ Կարեն Թամամյանի ցուցմունքները` տուժող Լևոն Գևորգյանից խարդախությամբ անվադողեր հափշտակելու դիտավորություն չունենալու, ինչպես նաև առաջադրված մեղադրանքն այլ պատճառաբանություններով հերքելու վերաբերյալ` իրականությանը չեն համապատասխանում, արժանահավատ չեն, քրեական պատասխանատվությունից և պատժից խուսափելու նպատակ են հետապնդում և հերքվում են վերոհիշյալ ապացույցներով։ (…)»։
16. Առաջին ատյանի դատարանը, դատաքննությամբ, գործի տվյալներով, հիմնավորված է համարել հետևյալը.
«(…) Ամբաստանյալ Կարեն Ռոբերտի Թամամյանը 2013թ. մարտի 1-ից մինչև 2013թ. մայիսի 2-ն աշխատել է «Վոլֆ Գազ» սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերությունում (այսուհետ նաև Ընկերություն) որպես վարորդ և շահագործել է այդ ընկերությանը պատկանող «Դայվու Նեքսիա» («DAEWOO NEXIA») մակնիշի 13-17 պետհամարանիշի ավտոմեքենան։
Աշխատանքից ազատվելուց շուրջ հինգ ամիս անց նա կրկին աշխատանքի է անցել նշված ընկերությունում և 2013թ. սեպտեմբերից մինչև նույն թվականի նոյեմբերի վերջն այդտեղ աշխատելով որպես վարորդ` տարաժամկետ վճարման պայմանով շահագործել է Ընկերությանը պատկանող «Դայվու Նեքսիա» («DAEWOO NEXIA») մակնիշի 16-77 պետհամարանիշի ավտոմեքենան։
Ամբաստանյալ Կ.Թամամյանը նշված ընկերության աշխատակից, վկա Արսեն Բաբկենի Ավետիսյանի միջոցով ծանոթացել է անհատ ձեռնարկատեր, տուժող Լևոն Գևորգյանի հետ։ Վերջինս Երևան քաղաքի Չարենցի փողոցի թիվ 108 հասցեում զբաղվել է անվադողերի առուվաճառքով։ Տուժող Լ.Գևորգյանից խարդախությամբ զգալի չափերով գույք հափշտակելու դիտավորությամբ, սկզբում նրա վստահությունը ձեռք բերելու նպատակով, ամբաստանյալ Կ. Թամամյանը վկա Ա.Ավետիսյանի միջնորդությամբ, գումարը հետագայում մաս-մաս վճարելու պայմանով, 2013թ. սեպտեմբերի 23-ին տուժող Լ.Գևորգյանից ձեռք է բերել 40.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողությամբ «Բելշինա» տեսակի, կապրոնից երկու անվադողեր և ըստ պայմանավորվածության պարտաճանաչ կերպով վճարել է դրանց արժեքը։
Իրականացնելով խարդախությամբ զգալի չափերով անվադողեր հափշտակելու իր դիտավորությունը, 2013թ. հոկտեմբերին և նոյեմբերին, տարբեր պատրվակներով ամբաստանյալ Կ.Թամամյանն այցելել է տուժող Լ. Գևորգյանին և չարաշահելով նրա վստահությունը` հափշտակել է նրա զգալի չափերով գույքը, հետևյալ հանգամանքներում.
1. 2013թ. հոկտեմբերի 28-ին, շաբաթական 10.000-ական ՀՀ դրամ վճարելով գումարը մեկ ամսվա ընթացքում մարելու պայմանով, ամբաստանյալ Կ. Թամամյանը տուժող Լ.Գևորգյանից ստացել է 40.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողությամբ երկու անվադողեր։ Այդ օրն ամբաստանյալ Կ.Թամամյանը որպես գումարի վճարման երաշխիք տուժող Լ.Գևորգյանին հանձնել է իր անձնագիրը, որը հետագայում փոխարինել է ավտոմեքենայի տեխնիկական անձնագրով։
2. 2013թ. նոյեմբերի սկզբին, նախկինում ստացած երկու անվադողերի արժեքը դեռևս չվճարած` ամբաստանյալ Կ.Թամամյանը նույն պայմանով տուժող Լ.Գևորգյանից ստացել է 45.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողությամբ ևս երկու անվադողեր։ Ամբաստանյալ Կ.Թամամյանը պարտավորվել է նախկինում վերցրած երկու անվադողերի արժեք հանդիսացող 40.000 ՀՀ դրամ գումարի հետ միասին վճարել նաև վերջին երկու անվադողերի արժեքը կազմող 45.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր գումարը։
3. Նույն ամսի գործով չպարզված օրը, ժամը 13։00-ի սահմաններում, 85.000 ՀՀ դրամ գումարը չվճարած` ամբաստանյալ Կ.Թամամյանը ոմն Արտակի ներկայացնելով որպես իր եղբայր, իբրև թե վերջինիս համար, նույն եղանակով տուժող Լ.Գևորգյանից հափշտակել է 45.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողությամբ ևս երկու ռեզինե անվադողեր։
4. 2013թ. նոյեմբերի 4-ին, 130.000 ՀՀ դրամ գումարը չվճարած` ամբաստանյալ Կ.Թամամյանը ոմն Վարդանի ներկայացնելով որպես ուղևորափոխադրում իրականացնող կազմակերպության ղեկավար, իբրև թե վերջինիս համար, նույն եղանակով տուժող Լ.Գևորգյանից հափշտակել է 135.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողությամբ վեց հատ անվադողեր` տուժող Լ.Գևորգյանին վճարելով է 30.000 ՀՀ դրամ գումար։
5. 2013թ. նոյեմբերի 6-ին, իբրև թե հետագայում կանխիկ գումարով վճարելու պատրվակով, ամբաստանյալ Կ.Թամամյանը տուժող Լ.Գևորգյանից հափշտակել է 90.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողությամբ չորս անվադողեր։
Հաշվի առնելով, որ նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Կարեն Թամամյանին մեղադրանք է առաջադրել 335.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողությամբ տասնչորս հատ անվադողեր խարդախությամբ հափշտակելու համար, նկատի ունենալով, որ դատարանին ներկայացված դրվագների ընթացքում ձեռք բերված գույքի քանակի և արժեքի պարզ թվաբանական հաշվարկի արդյունքում անվադողերի քանակը և արժեքը գերազանցում է մեղադրանքում նշված անվադողերի քանակը և արժեքը` դատարանը հաստատված է համարում, որ ամբաստանյալ Կարեն Թամամյանը տուժող Լ.Գևորգյանից խարդախությամբ հափշտակել է նրան առաջադրված մեղադրանքում նշված 14 (տասնչորս) անվադողեր` 335.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողությամբ։
Տուժող և քաղաքացիական հայցվոր Լևոն Գևորգյանի կողմից 2015թ. մարտի 12-ին քաղաքացիական հայց է ներկայացվել ընդդեմ ամբաստանյալ` քաղաքացիական պատասխանող Կարեն Թամամյանի, որի համաձայն տուժողը պահանջել է ամբաստանյալ Կարեն Թամամյանից հօգուտ իրեն բռնագանձել 335.000 (երեք հարյուր երեսունհինգ հազար) ՀՀ դրամ գումար` որպես հանցագործության հետևանքով պատճառված վնասի հատուցում։ Քաղաքացիական պատասխանողն առարկել է քաղաքացիական հայցի դեմ։
17. Վերոշարադրյալը Վերաքննիչ դատարանին հիմք է տալիս հետևության հանգելու այն մասին, որ Առաջին ատյանի դատարանը, ex officio կատարելով ապացույցների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտություն և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի կարգով, գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով թույլատրելիության, վերաբերելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ղեկավարվելով օրենքով, ներքին համոզմամբ, հանգել է իրավաչափ հետևության այն մասին, որ Կարեն Ռոբերտի Թամամյանին առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորված է ու վերջինս ենթակա է քրեական պատասխանատվության, ամբաստանյալի արարքին Առաջին ատյանի դատարանը տվել է քրեաիրավական ճիշտ գնահատական և այն ճիշտ է որակել` արդյունքում ճիշտ կիրառելով քրեական օրենքը:
18. Գնահատելով քրեական գործով ձեռք բերված ու Առաջին ատյանի դատարանում, դատաքննության ընթացքում հետազոտված և սույն որոշման պատճառաբանական մասում շարադրված ապացույցների համակցությունը, Վերաքննիչ դատարանը ոչ արժանահավատ է համարում ամբաստանյալ Կարեն Ռոբերտի Թամամյանի կողմից` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարումը բացառելու, ամբաստանյալին վերագրվող արարքին քրեաիրավական սխալ գնահատական տալու վերաբերյալ պաշտպանի ինչպես վերաքննիչ բողոքում, այնպես էլ պաշտպանական կողմի` Վերաքննիչ դատարանում ներկայացված պատճառաբանությունները, նկատի ունենալով, որ այդպիսիք չեն բխում գործի օբյեկտիվ տվյալներից, առարկայազուրկ են ու չփաստարկված, իսկ ամբաստանյալ Կ.Թամամյանի կողմից հետապնդում են քրեական պատասխանատվությունից ու պատժից խուսափելու նպատակ:
Բացի այդ, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ պաշտպանության կողմի ներկայացրած հիմնավորումներն ու պատճառաբանություններն արդեն իսկ հանգամանորեն ստուգվել են ու հերքվել Առաջին ատյանի դատարանի կողմից և արտացոլվել վիճարկվող դատական ակտում, հետևաբար ներկայացված պատճառաբանությունները` պաշտպան Ա.Ալիխանյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարելու և Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող դատական ակտը փոփոխելու կամ բեկանելու հիմք` այդ թվում Կարեն Թամամյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու առումով, հանդիսանալ չեն կարող:
19. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում անդրադառնալով պաշտպան Ա.Ալիխանյանի վերաքննիչ բողոքի խնդրանքին` ամբաստանյալ Կարեն Թամամյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելու և փորձաշրջան սահմանելու վերաբերյալ, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ համաձայն վիճարկվող դատական ակտի, ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է հետևյալը.
«Ուսումնասիրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Կարեն Ռոբերտի Թամամյանի նկատմամբ նրա կատարած հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը։
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն։
(…)
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Տիգրանի Հարությունյանի վերաբերյալ ՎԲ-201/07 քրեական գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները` 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ին կայացված որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները.
«4. (…) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։ Սոցիալական արդարությունը վերականգնելու նպատակը բխում է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի բովանդակությունից։ Այն սահմանում է, որ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի, համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։ Սոցիալական արդարության վերականգնումը հնարավոր է, եթե հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակվի այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ ու բավարար է նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։
Պատիժ նշանակելու արդարության սկզբունքը դրսևորվում է օրենքով նախատեսված մի շարք պահանջներով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ։ Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։ Պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար։ (…)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիան անյլընտրանքային է, այն պատիժ է նախատեսում ինչպես տուգանքի, այնպես էլ կալանքի և ազատազրկման ձևով։
Պատժի տեսակների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի վերաբերյալ ԵՇԴ/0029/01/08 քրեական գործով 2009 թվականի փետրվարի 17-ի որոշման մեջ, որտեղ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները.
«13. (…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա։
14. Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը։
15. Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը։ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը։ (…)»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով 2014թ. հոկտեմբերի 31-ի որոշման մեջ արտահայտել է նաև հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«39. (…) նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (…)։
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։
(…)
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ` գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն։ (…)»։
Դատարանը հաշվի է առնում վերոհիշյալ նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, ամբաստանյալի կողմից կատարված հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, այն, որ.
Ամբաստանյալին մեղսագրվող արարքի` խարդախությամբ ուրիշի զգալի չափերով գույքը հափշտակելու հանցակազմում գույքի առավելագույն սահմանը ՀՀ-ում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկը` 500.000 (հինգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամ գումարը չգերազանցող գումարն է, իսկ Կ. Թամամյանի կողմից հափշտակված ապրանքների ընդհանուր գումարը կազմում է 335.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր գումար, այսինքն այդ գումարը մոտ է նշված չափի առավելագույն սահմանին։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Կարեն Թամամյանի կատարած` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը` պատճառված վնասը չվերականգնելը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դրանք համադրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող հանգամանքների հետ, ինչպես նաև հաշվի առնելով ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը` դատարանը գտնում է, որ Կարեն Թամամյանն իր կատարած` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի այդ հանցագործության համար նախատեսված, նվազագույն պատժատեսակ հանդիսացող տուգանքից ավելի խիստ պատժատեսակի` կալանքի ձևով, քանի որ այդ պատիժն է անհրաժեշտ և բավարար Կ.Թամամյանին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար և դրա միջոցով հնարավոր կլինի ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները։ Պատժի նվազ խիստ տեսակ տուգանքը որպես պատիժ նշանակվել չի կարող, քանի որ այն չի կարող ապահովել պատժի նպատակները, իսկ պատժի առավել խիստ տեսակ` ազատազրկում նշանակելու հիմքերը բացակայում են։
Դատարանը գտնում է, որ իր նկատմամբ նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Կարեն Թամամյանը պետք է կրի, քանի որ պատժի կրումից նրան ազատելու հիմքեր չկան, պատժի կրմանը խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն։
Քննարկելով քաղաքացիական հայցի և գույքային վնասի հատուցման հարցը` դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«Քաղաքացիական պատասխանող է ճանաչվում ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձը, որի վրա օրենքով, քրեական գործով վարույթի ընթացքում ներկայացված հայցի հիման վրա կարող է դրվել գույքային պատասխանատվություն քրեական օրենսգրքով չթույլատրված արարքով գույքային վնաս պատճառած մեղադրյալի գործողությունների համար։»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 154-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը հարուցվում, ապացուցվում և լուծվում է սույն օրենսգրքի դրույթներով սահմանված կանոններով։»։
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
«Քաղաքացիական դատավարական օրենսդրության նորմերի կիրառումը թույլատրվում է, եթե դրանք չեն հակասում քրեական դատավարության օրենսգրքին, և քաղաքացիական հայցով վարույթի համար անհրաժեշտ են կանոններ, որոնք նախատեսված չեն սույն օրենսգրքով։»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 158-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
«Քաղաքացիական հայց հարուցվում է կասկածյալի, մեղադրյալի կամ նրա դեմ, ում վրա կարող է գույքային պատասխանատվություն դրվել մեղադրյալի գործողությունների համար։»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 367-րդ հոդվածի համաձայն`
«Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը, ելնելով քաղաքացիական հայցի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հանգամանքից, հարուցված հայցը բավարարում է լրիվ կամ մասնակիորեն, կամ մերժում է դրա բավարարումը, կամ այն թողնում է առանց քննության։»։
Քաղաքացիական հայցի հիմքին և առարկային վերաբերող վերոշարադրյալ քրեադատավարական նորմերը ՀՀ վճռաբեկ դատարանը համակարգային վերլուծության է ենթարկել Ավետիս Մկրտչյանի և Ալվարդ Ստեփանյանի վերաբերյալ գործերով կայացված որոշումներում.
Մասնավորապես` Ավետիս Մկրտչյանի վերաբերյալ ՎԲ-150/07 գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի որոշմամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «4. (…) քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի առարկան է կազմում հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը, որի հատուցման մասին պահանջը հայցվորը ներկայացնում է մեղադրյալին կամ նրա գործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձին։ Քաղաքացիական հայցի առարկայի որոշման համար անհրաժեշտ է, որպեսզի վնասն անմիջականորեն հանցագործությամբ պատճառված լինի։ (…)»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը ԼԴ/0327/01/10 քրեական գործով 2011թ. հոկտեմբերի 20-ի որոշման մեջ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները. «21. (…) քրեական դատավարությունում մեղադրյալի կամ մեղադրյալի գործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձի դեմ քաղաքացիական հայց կարող է ներկայացվել և, համապատասխանաբար, դատարանում քննության առարկա լինել բացառապես հանցագործությամբ պատճառված և քրեական դատավարության կարգով հատուցման ենթակա գույքային վնասի առկայության պարագայում։ Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի քննության հիմքում ընկած է միասնական իրավաբանական փաստը` հանցագործությունը, որի կատարման համար անձը ենթարկվում է ինչպես քրեական, այնպես էլ քաղաքացիաիրավական պատասխանատվության այն դեպքերում, երբ առկա է հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնաս։ Միևնույն ժամանակ, եթե չկա հանցագործություն, ապա չի կարող լինել նաև քրեական դատավարությունում քաղաքացիաիրավական պատասխանատվություն։
Շարադրված վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ դատարանը, ապացուցված համարելով հանցագործության մեջ մեղադրվող անձի մեղքը, ինչպես նաև հանցավոր արարքի և հասցված վնասի միջև պատճառական կապը, լուծում է նաև քաղաքացիական հայցը` գնահատելով ներկայացված հայցադիմումի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հանգամանքը։
(…)
23. (…) ինչպես բխում է սույն որոշման 21-րդ կետում շարադրված վերլուծությունից, քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի առարկան հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասն է, հետևաբար հանցագործություն չհամարվող արարքի համար չէր կարող առաջանալ քաղաքացիաիրավական պատասխանատվություն։
(…)»։
Սույն քրեական գործով ապացուցվել է, որ ամբաստանյալ Կ.Թամամյանի կատարած հանցագործության հետևանքով տուժողին պատճառված վնասից չի վերականգնվել 310.000 /երեք հարյուր տաս հազար/ ՀՀ դրամ գումարը։
Այդ պատճառով դատարանը գտնում է, որ քաղաքացիական հայցը ենթակա է բավարարման մասնակիորեն` ամբաստանյալ Կարեն Թամամյանից 310.000 /երեք հարյուր տաս հազար/ ՀՀ դրամ գումար հօգուտ տուժող Լ.Գևորգյանի բռնագանձելու մասով, իսկ մնացած մասով հայցը պետք է մերժել` անհիմն լինելու պատճառով։
Քննարկելով գույքի վրա դրված կալանքի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Կարեն Ռոբերտի Թամամյանի գույքի վրա դատարանի 2015թ. ապրիլի 22-ի որոշմամբ դրված կալանքը պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի կատարումը։
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Կարեն Թամամյանի նկատմամբ խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունն ընտրված է ճիշտ և վերացվելու կամ փոփոխվելու ենթակա չէ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, քանի որ դրա հիմքը չի վերացել և այդ խափանման միջոցի պայմանները Կարեն Թամամյանի կողմից խախտելու վերաբերյալ դատարանին տեղեկություններ չեն հայտնվել (…)»։
20. Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
«Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`(…)
(…)
6) ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար.
7) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ.
8) ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը(…)»:
«Վերը նշված իրավադրույթից հետևում է, որ կոնկրետ պատժաչափով կոնկրետ պատժատեսակի նշանակումը և արդեն իսկ նշանակված պատիժը կրելու անհրաժեշտության հարցի լուծումն իրենցից ներկայացնում են պատժի հարցերի դատական լուծման գործընթացի ինքնուրույն և հաջորդական փուլեր: Այսինքն` դատարանը նախ և առաջ որոշում է ամբաստանյալի պատժի ենթակա լինելու հարցը, այնուհետև` դրա տեսակը և չափը, որից հետո որոշում, ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, թե ոչ` հաշվի առնելով նշանակված պատիժն առանց փաստացի կրելու պատժի նպատակներին հասնելու հնարավորության հանգամանքը (տե'ս Գուրգեն Մարտիրոսյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2008թ. փետրվարի 1-ի ՎԲ-01/08 որոշումը):
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի.
«Բողոքարկված դատական ակտը բեկանվում կամ փոփոխվում է, եթե թույլ է տրվել դատական սխալ, այն է`(…)
4) դատավճռով նշանակված պատիժը չի համապատասխանում կատարված հանցանքի ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին (…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
«Գտնելով, որ դատավճռում նշանակված պատիժն անարդարացի է ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու պատճառով, չի համապատասխանում հանցագործության ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին, վերաքննիչ դատարանը մեղմացնում կամ խստացնում է պատիժը` ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
«Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»:
Համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի.
«Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ»:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն.
«Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված են պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները, համաձայն որի.
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
«Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին»:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն.
«Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները»:
Քննարկվող իրավանորմի կիրառման առնչությամբ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Սարգիս Մարգարյանի վերաբերյալ գործով 2008թ. հոկտեմբերի 31-ի որոշմամբ ձևավորել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«(...) [Պ]ատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց ռեալ (իրական) պատիժ նշանակելու դատապարտյալի ուղղվելու հնարավորության մասին: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին»:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իր իրավական դիրքորոշումը վերահաստատել է Հասմիկ Պետրոսյանի վերաբերյալ գործով 2009թ. հունիսի 29-ի ԱՐԱԴ/0050/01/08 որոշմամբ, համաձայն որի, օրենսդիրը պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմք է համարում դատարանի համոզվածությունը, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց որոշակի պատժատեսակները ռեալ կրելու:
Բացի այդ, ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ. «ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով ամրագրված` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու չափանիշները սպառիչ չեն: Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, համաձայն որի` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները» (տե´ս Գուրգեն Մարտիրոսյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի՝ 2008թ. փետրվարի 1-ի ՎԲ-01/08 որոշումը, Սարգիս Մարգարյանի վերաբերյալ գործով 2008թ. հոկտեմբերի 31-ի ԵԿԴ/0034/01/08 որոշումը):
«Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա՝ օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներին համապատասխան, նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը (տե´ս Արթուր Անտոնյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի՝ 2010թ. մարտի 26-ի ՍԴ/0226/01/09 որոշումը):
«Պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Հանցակազմի սահմաններից դուրս գտնվելով` դրանք բնութագրում են ինչպես կատարած հանցագործությունը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը, հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին` համապատասխանաբար բարձրացնելով կամ իջեցնելով այն: Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս» (տե՛ս Հովհաննես Սահակյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի` 2009թ. հունիսի 2-ի ԵՔՐԴ/0571/01/08 որոշումը):
Մի շարք որոշումներով անդրադառնալով ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված հարցերին, ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը հայտնել, իսկ այնուհետև վերահաստատել է իր իրավական դիրքորոշումն այն մասին, որ «չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, այնուհանդերձ, դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը: Դատարանի կողմից նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության վտանգավորության աստիճանին ու բնույթին» (տե´ս Խաչիկ Ղազարյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի՝ 2010թ. հուլիսի 23-ի ԵԷԴ/0138/01/09 որոշումը):
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու այն որոշելու չափանիշների վերաբերյալ իր իրավական մոտեցումը ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ գործով որոշման մեջ` մասնավորապես նշելով, որ «արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
(…)
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը» (տե´ս Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդ և 15-րդ կետերը):
Նույն որոշմամբ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ. «պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը» (տե´ս նույն որոշման 15-րդ կետը):
21. Վերը շարադրված իրավադրույթների բովանդակային վերլուծությունից, ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումներից և սույն քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունից ելնելով, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության այն մասին, որ ամբաստանյալ Կարեն Թամամյանի նկատմամբ նշանակված պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, Առաջին ատյանի դատարանը ղեկավարվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով ամրագրված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով և հաշվի առնելով ամբաստանյալ Կարեն Թամամյանին վերագրվող ու ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը` պատճառված վնասը չվերականգնելը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակել է վերջնական արդարացի ու համաչափ պատիժ, որը բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածով ամրագրված արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքից` համապատասխանում է կատարված հանցանքի ծանրությանը, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ ու բավարար է նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար և կարող է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակների իրագործումը, այն է` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
Միաժամանակ անդրադառնալով պաշտպանի վերաքննիչ բողոքի փաստարկին այն մասին, որ Առաջին ատյանի դատարանը հաշվի չի առել ամբաստանյալ Կ.Թամամյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող այն հանգամանքները, որ նա երիտասարդ է, նախկինում արատավորված չէ, դրական է բնութագրվում, ընտանիքը սոցիալապես անապահով է և դեռևս 1994 թվականից մինչ օրս հաշվառված է «Փարոս» համակարգում, խնամքի տակ են գտնվում կինը, անչափահաս երկու երեխաները` Սեդա Կարենի Թամամյանը (ծնված 12.09.2002թ.) և Ալիկ Կարենի Թամամյանը (ծնված 22.07.2004թ.), Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետի կարգով որպես ամբաստանյալ Կարեն Թամամյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք պետք է դիտել վերջինիս խնամքին մինչև տասնչորս տարեկան երկու երեխաների առկայությունը, որպիսի հանգամանքը սակայն, պաշտպանի կողմից վկայակոչված` ամբաստանյալի անձը բնութագրող մյուս հանգամանքների հետ համակցության մեջ, ինքնին բավարար հիմք հանդիսանալ չի կարող` հետևության հանգելու այն մասին, որ պատժի նպատակների իրագործումը` մասնավորապես ամբաստանյալ Կ.Թամամյանի ուղղվելը հնարավոր է առանց նրա նկատմամբ կալանքի ձևով նշանակված պատիժը կրելու: Իսկ ինչ վերաբերում է պատշպանի կողմից վկայակոչված այն փաստարկին, որ ամբաստանյալը դրական է բնութագրվում, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ինչպես քրեական գործի նախաքննության, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում ամբաստանյալ Կ.Թամամյանի անձը դրականորեն բնութագրող հանգամանքներ ձեռք չեն բերվել, այդպիսիք չեն արձանագրվել Առաջին ատյանի դատարանի կողմից և չեն ներկայացվել նաև Վերաքննիչ դատարանում, հետևաբար այդ առումով ևս պաշտպանի կողմից բերված պատճառաբանությունները վերաքննիչ բողոքը բավավարելու առումով իրավական որևէ հետևանք առաջացնել չեն կարող:
Վերոգրյալի հաշվառմամբ Վերաքննիչ դատարանը հիմնավոր է համարում Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունն այն մասին, որ իր նկատմամբ նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Կ.Թամամյանը պետք է կրի, նկատի ունենալով, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ ամբաստանյալի նկատմամբ կալանքի ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով, Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ ևս, հնարավոր չէ հասնել պատժի նպատակների իրագործմանը:
22. Հիմք ընդունելով սույն որոշման պատճառաբանական մասում շարադրված իրավական դիրքորոշումները, հիմնավորումներն ու վերլուծությունը, Վերաքննիչ դատարանն Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը համարում է ճիշտ, իսկ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքում բերված եզրահանգումները` անհիմն և գտնում է, որ ամբաստանյալ Կարեն Ռոբերտի Թամամյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով Առաջին ատյանի դատարանի 2015թ. ապրիլի 22-ի դատավճիռն օրինական է, հիմնավորված և պատճառաբանված, այն փոփոխելու կամ բեկանելու` այդ թվում ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու առումով, հիմքեր չկան, հետևաբար վիճարկվող դատական ակտը պետք է թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ պաշտպան Ա.Ալիխանյանի վերաքննիչ բողոքը` մերժել:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394 հոդվածներով, Վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1. Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015թ. ապրիլի 22-ի դատավճիռը` քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Կարեն Ռոբերտի Թամամյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով, թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ ամբաստանյալ Կ.Թամամյանի պաշտպան Ա.Ալիխանյանի վերաքննիչ բողոքը` մերժել:
2. Ամբաստանյալ Կարեն Ռոբերտի Թամամյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ` մինչև սույն որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելը:
3. Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Լ. ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ

ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ

Ա. ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ