ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

Գործ №-ԵԿԴ/0236/01/14

Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների
ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի
դատարանի դատավճիռը կայացրած դատարանի
կազմը նախագահող դատավոր` Մ. Մարտիրոսյան

Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

<<22>> հուլիսի 2016 թվականի ք. Երևան

ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետ նաև`
Վերաքննիչ դատարան/ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`

նախագահող դատավոր` Ա. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
դատավորներ` Լ. ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ
Ա. ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ

քարտուղարությամբ` Մ. ՄԱՀՏԵՍՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
դատախազ` Մ. ՆԱԼԲԱՆԴՅԱՆԻ
տուժողի ներկայացուցիչ` Ս. ԳՈՒԼՔԱՆՅԱՆԻ
պաշտպաններ` Ա. ՀՈԲՈՍՅԱՆԻ
Է. ՉԻՆԱՐՅԱՆԻ
ամբաստանյալներ` Ս. ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԻ
Ա. ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆԻ

դռնբաց դատական նիստում, ամբաստանյալ Արմեն Բաղդասարյանի, Սարգիս Հարությունյանի, ինչպես նաև վերջինիս պաշտպան Անժելա Հոբոսյանի վերաքննիչ բողոքների հիման վրա, վճռաբեկության կարգով քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Արմեն Կառլենի Բաղդասարյանի և Սարգիս Լեռնիկի Հարությունյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.

1. ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Էրեբունու քննչական բաժնի քննիչ Ա. Մաթևոսյանի 2013թ. նոյեմբերի 11-ի որոշմամբ հարուցվել է թիվ 12802413 քրեական գործը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով: /հ.1 գ-թ 54/

2. Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ա. Բեգինյանի 2013թ. նոյեմբերի 15-ի որոշմամբ հարուցվել է թիվ 13203713 քրեական գործը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով: /հ.1 գ-թ 19-20/

3. ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի քննչական բաժնի քննիչ Ա. Միրզոյանի 2013թ.-ի նոյեմբերի 28-ի որոշմամբ թիվ 13203713 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ և կատարվել է նախաքննություն: /հ.1 գ-թ22/

4. ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության Երևան քաղաքի ՔՎ Էրեբունի քննչական բաժնի պետ Ա. Մաթևոսյանի 2013թ. դեկտեմբերի 18-ի գրությամբ թիվ 12802431 քրեական գործը ուղարկվել է Կենտրոնական քննչական բաժնում քննվող թիվ 13203713 քրեական գործին միացնելու և մեկ վարույթում նախաքննություն կատարելու համար: /հ.1 գ-թ 26/

5. ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի քննչական բաժնի քննիչ Ա. Միրզոյանի 2013թ.-ի դեկտեմբերի 19-ի որոշմամբ թիվ 12802413 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ և կատարվել է նախաքննություն: /հ.1 գ-թ27/

6. Քննիչ Ա. Միրզոյանի 2013թ.-ի դեկտեմբերի 19-ի որոշմամբ թիվ 12802413 քրեական գործն միացվել թիվ 13203713 քրեական գործին: /հ.1 գ-թ 27ա/

7. Քննիչ Ա. Միրզոյանի 2014թ.-ի հուլիսի 16-ի որոշմամբ թիվ 13203713 քրեական գործով Սարգիս Հարությունյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է ստորագրություն չհեռանալու մասին: /հ.1 գ-թ 244/

8. Ավագ քննիչ Ա. Միրզոյանի 2014թ.-ի հուլիսի 21-ի որոշմամբ թիվ 13203713 քրեական գործով Սարգիս Հարությունյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:/հ.1 գ-թ 260-261/

9. Քննիչ Ա. Միրզոյանի 2014թ.-ի դեկտեմբերի 9-ի որոշմամբ թիվ 13203713 քրեական գործով մեղադրյալ Սարգիս Հարությունյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով: /հ.1 գ-թ327-328/

10. Ավագ քննիչ Ա. Միրզոյանի 2014թ.-ի դեկտեմբերի 9-ի որոշմամբ թիվ 13203713 քրեական գործով Սարգիս Հարությունյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:/հ.1 գ-թ 329-330/

11. Ավագ քննիչ Ա. Միրզոյանի 2014թ.-ի դեկտեմբերի 11-ի որոշմամբ թիվ 13203713 քրեական գործով Արմեն Բաղդասարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է ստորագրություն չհեռանալու մասին: /հ.1 գ-թ 336/

12. Ավագ քննիչ Ա. Միրզոյանի 2014թ.-ի դեկտեմբերի 11-ի որոշմամբ թիվ 13203713 քրեական գործով Արմեն Բաղդասարյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:/հ.1 գ-թ 337-338/

13. 2014թ. դեկտեմբերի 25-ին թիվ 13203713 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան` ըստ էության քննելու համար, որն Առաջին ատյանի դատարանում ստացվել է 2014թ. դեկտեմբերի 14-ին: /հ.1 գ-թ 365-371, հ.2 գ-թ 1/

14. Առաջին ատյանի դատարանի 2014թ. դեկտեմբերի 27-ի որոշմամբ քրեական գործն ընդունվել է վարույթ, իսկ 2015թ. հունվարի 12-ի որոշմամբ այն նշանակվել է դատական քննության: /հ.2 գ-թ 4, 20/

15. Առաջին ատյանի դատարանի 2015թ. դեկտեմբերի 23-ի դատավճռով ամբաստանյալ Արմեն Կառլենի Բաղդասարյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքում և դատապարտվել է ազատազրկման 4 /չորս/ տարի ժամկետով` անձնական գույքի կեսի բռնագրավմամբ, սակայն ոչ ավելի 4.731.400 /չորս միլիոն յոթ հարյուր երեսունմեկ հազար չորս հարյուր/ ՀՀ դրամ գումարից։
Ամբաստանյալ Արմեն Բաղդասարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Ամբաստանյալ Սարգիս Լեռնիկի Հարությունյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքում և դատապարտվել է ազատազրկման 4 /չորս/ տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման։
Ամբաստանյալ Սարգիս Հարությունյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Տուժող և քաղաքացիական հայցվոր Զարեհ Հավանեսյանի քաղաքացիական հայցը բավարարվել է մասնակիորեն. ամբաստանյալներ, քաղաքացիական պատասխանողներ Արմեն Բաղդասարյանից և Սարգիս Հարությունյանից համապարտորեն հօգուտ տուժող և քաղաքացիական հայցվոր Զարեհ Հավանեսյանի վճռվել է բռնագանձել 4.731.400 /չորս միլիոն յոթ հարյուր երեսունմեկ հազար չորս հարյուր/ ՀՀ դրամ գումար` որպես հանցագործության հետևանքով պատճառված վնասի հատուցում։
Մնացած մասով քաղաքացիական հայցը թողնվել է առանց քննության։
Ամբաստանյալ Արմեն Բաղդասարյանի գույքի վրա նախաքննության մարմնի 2014թ. դեկտեմբերի 12-ի և ամբաստանյալ Սարգիս Հարությունյանի գույքի վրա նախաքննության մարմնի 2014թ. հուլիսի 17-ի որոշումներով դրված կալանքը թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի կատարումը։



16. Ամբաստանյալ Արմեն Բաղդասարյանը 2016թ. փետրվարի 25-ին, ամբաստանյալ Սարգիս Հարությունյանը 2016թ. փետրվարի 19-ին, ինչպես նաև վերջինիս պաշտպան Անժելա Հոբոսյանը 2016թ. մարտի 3-ին վերաքննիչ բողոքներ են ներկայացրել վերոհիշյալ դատավճռի դեմ: Վերաքննիչ բողոքների կապակցությամբ գրավոր պատասխան Վերաքննիչ դատարան չի ներկայացվել:

17. Քրեական գործի նյութերը Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է 2016թ. փետրվարի 29-ին: Վերաքննիչ դատարանի 2016թ. մարտի 1-ի և 2016թ. մարտի 3-ի որոշումներով վերաքննիչ բողոքներն ընդունվել են վարույթ և նշանակվել Վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում քննության:

Գործի փաստական հանգամանքները.

18. Առաջին ատյանի դատարանի կողմից հաստատված է համարվել, որ ամբաստանյալ Ա. Բաղդասարյանի մտերիմ Մերի Աշոտի Հակոբյանը 2011թ.-ից խնամել է Երևան քաղաքի Սունդուկյան փողոցի թիվ 15 տան բնակիչ, տուժող Զ. Հավանեսյանի հայր Վահե Հավանեսյանին։ Վերջինս 2012թ. դեկտեմբերին մահացել է։
Ամբաստանյալ Ա. Բաղդասարյանը 2013թ. ամռանը, Մերի Հակոբյանի հետ միասին տուժող Զ. Հավանեսյանի մայր Մարիանա Աբկարյանին այցելելու ընթացքում, ծանոթացել է վերջինիս որդու` Զարեհ Հավանեսյանի հետ ու նրանց միջև ձևավորվել են մտերիմ փոխհարաբերություններ։ Ամբաստանյալ Ա. Բաղդասարյանը Զ. Հավանեսյանին ներկայացել է որպես օտարերկրյա պետության դեսպանատան աշխատակից և լայն կապեր ունեցող անձնավորություն։
2013թ. հունիս-հուլիս ամիսների ընթացքում ամբաստանյալ Ա. Բաղդասարյանը տեղեկացել է, որ Զ. Հավանեսյանը ցանկանում է մոր` Մարիանա Աբկարյանի և ընկերուհու` Նարինե Քալանթարյանի համար շենգենյան երկրների մուտքի արտոնագիր ստանալ և մշտական բնակության համար նրանց տեղափոխել Իսպանիայի Թագավորություն, սակայն դա իրեն չի հաջողվում, քանի որ մայրը հանդիսանում է Իրանի Իսլամական Հանրապետության քաղաքացի։
Տեղեկանալով այդ մասին` ամբաստանյալ Ա. Բաղդասարյանն իր ծանոթ, ամբաստանյալ Ս. Հարությունյանի հետ նախնական համաձայնության գալով` որոշել են այդ առիթն օգտագործել և խաբեությամբ Զ. Հավանեսյանից առանձնապես խոշոր չափի գումար հափշտակել։
2013թ. հուլիսին, Երևանում, ամբաստանյալներ Ա. Բաղդասարյանը և Ս. Հարությունյանն այցելել են Զ. Հավանեսյանին և նրա հետ ունեցած խոսակցության ընթացքում Ս. Հարությունյանը խոստացել է իր ծանոթների միջոցով կազմակերպել շենգենյան երկրների մուտքի արտոնագրի տրամադրման գործընթացը, իսկ Ա. Բաղդասարյանը հավաստիացրել է դրա կատարման իրատեսական լինելը, այդ եղանակով հավատ ներշնչելով Զ. Հավանեսյանի մոտ։ Այնուհետև, չարաշահելով Զ. Հավանեսյանի վստահությունը, նրա մայր Մ. Աբկարյանի անվամբ շենգենյան երկրների մուտքի արտոնագիր ստանալու գործընթացը կազմակերպելը և անհրաժեշտ փաստաթղթային ձևակերպումներ կատարելն իրենց ծանոթների միջոցով իրականացնելու պատրվակով, 2013թ. հուլիս-օգոստոս ամիսների ընթացքում ամբաստանյալներ Ա. Բաղդասարյանը և Ս. Հարությունյանն Երևան քաղաքի Արաբկիր և Կենտրոն վարչական շրջանների տարածքներում մաս-մաս ստացել և խարդախությամբ հափշտակել են Զ. Հավանեսյանին պատկանող առանձնապես խոշոր չափի` 4.731.408 /չորս միլիոն յոթ հարյուր երեսունմեկ հազար չորս հարյուր ութ/ ՀՀ դրամին համարժեք 8.800 /ութ հազար ութ հարյուր/ Եվրո ընդհանուր գումարը հետևյալ հանգամանքներում.
Տուժող Զ. Հավանեսյանը 2013թ. հուլիսին, իր բնակարանում, ամբաստանյալ Ա. Բաղդասարյանին տվել է 3.000 /երեք հազար/ եվրո գումար։
Դրանից երկու օր անց ամբաստանյալներ Ա. Բաղդասարյանի և Ս. Հարությունյանի պահանջով, կրկին իր բնակարանում, ամբաստանյալ Ա. Բաղդասարյանին տվել է 1.000 /մեկ հազար/ եվրո գումար, որը Ա. Բաղդասարյանը Զ. Հավանեսյանից վերցրել և փոխանցել է մյուս ամբաստանյալ Ս. Հարությունյանին։
Դրանից մի քանի օր անց, երբ ամբաստանյալ Ա. Բաղդասարյանը զանգահարել է տուժող Զ. Հավանեսյանին և ևս 2.800 /երկու հազար ութ հարյուր/ Եվրո գումար է պահանջել` վկա Ն. Քալանթարյանը, «Ինեկոբանկ» ՓԲԸ-ի բանկային հաշվին պահվող, Զ. Հավանեսյանին պատկանող գումարից, Զ. Հավանեսյանի խնդրանքով, այդ գումարի չափով ՀՀ դրամը հանել, տվել է Զ. Հավանեսյանին, իսկ վերջինս այն փոխանակել է եվրոյով և ամբաստանյալ Ս. Հարությունյանի ավտոմեքենայի մեջ տվել է ամբաստանյալ Ա. Բաղդասարյանին։
Վերջին անգամ` 2013թ.-ի հուլիսի 25-ին, Ա. Բաղդասարյանը զանգահարել է տուժողին և Ն. Քալանթարյանի վիզայի ձևակերպումն ապահովելու համար վճարելու պատրվակով ևս 2.000 /երկու հազար/ եվրո է պահանջել, որը նրան տրվել է Երևանում, «Գում»-ի շուկայի մոտ։


Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը

Վերաքննիչ բողոքները քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.

19. Ներկայացված վերաքննիչ բողոքում ամբաստանյալ Արմեն Բաղդասարյանը մասնավորապես նշել է, որ ուսումնասիրելով և վերլուծելով նախաքննության ընթացքում ձեռք բերված և դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցները, դրանց ամբողջականության շրջանակներում, դրանք համեմատելով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումների, ՀՀ քրեական օրենսգրքի և միջազգային պայմանագրերի պահանջների հետ գտնում է, որ իր մեղավորությունը կատարված հանցագործության մեջ հիմնավորված չէ և դատական ակտը իր մասով ենթակա է բեկանման հետևյալ հիմնավորումներով։
16.06. անհայտ տարեթվի Մարիանա Աբգարյանի ցուցմունքը , որտեղ վկան հայտնում է , որ Արմենին և Մերիին շուտվանից է ճանաչում և նրանք իր մոտ վստահություն էին ձեռք բերել։
Նույնիսկ ցուցմունքում նա նշել է, որ հիշելով 2010-2011 թվականներին
աշխատել էր իրենց տանը և խնամել էր իրեն և ամուսնուն: Նրա հետ հաճախակի գալիս էր իր ընկեր Արմեն Բաղդասարյանը։ Նշել է նաև, որ ֆինանսական խնդիրների պատճառով հրաժարվել են Մերիի ծառայությունից, սակայն միևնույն է կապը պաշտպանել են։
Փաստ է, որ Արմեն Բաղդասարյանին Զարեհ Հավանեսյանի ընտանիքը
ճանաչել է վաղուց և իմացել են թե Արմենը որտեղ է աշխատել։ Նա
նույնիսկ մի քանի անգամ կոնյակ է տարել Զարեհի հորը՝ Շահենին,
որոնց միջև ձևավորվել է ընկերական հարաբերություն, որի մասին
իմացել է նաև Զարեհ Հավանեսյանը, ուստի Արմեն Բաղդասարյանին անհրաժեշտություն չկար ներկայացնելու որպես ԱՄՆ դեսպանատան կամ ոստիկանության աշխատակից։
Այդ կեղծ հանգամանքը հավանաբար հորինվել է Զ. Հավանեսյանի փաստաբանի կողմից, նրան խարդախություն վերագրելու նպատակով։
Վկա Նարինե Քալանթարյանի նախաքննական ցուցմունքները, որտեղ նա հայտնում է, որ Զարեհ Հավանեսյանը իր հետ Արմեն Բաղդասարյանին ծանոթացնելիս վերջինիս ներկայացրել է որպես իր հոր` Վահեի ընկեր։
Այս ապացույցները ևս մեկ անգամ փաստում են, որ կեղծ է Զարեհ Հավանեսյանի այն պնդումը, որ ծանոթանալիս Արմեն Բաղդասարյանը ներկայացել է որպես ԱՄՆ դեսպանատան և ոստիկանության աշխատակից:
Տուժող Զարեհ Հավանեսյանի և վկա Մերի Հակոբյանի առերես հարցաքննության 27.05.2014 թ.-ի արձանագրությունը, որը ապացուցում է, որ Զարեհ Հավանեսյանը կեղծ տվյալներ է ներկայացրել Մերի Հակոբյանի և Արմեն Բաղդասարյանի` նրա մորը տեսակցության գնալու վերաբերյալ։
Այսպես առերես հարցաքննության ժամանակ Մերի Հակոբյանը առերես պնդել է, որ Զարհեն զանգահարել և ասել է, որ տիկին Մարիանան ջրծաղիկ է ու մենակ և ինքը կարող է օգնել, որ վերքերը մշակել, այդ իսկ պատճառով գնացել են ինքը և Արմենը նրանց տուն ցավակցելու և օգնելու , որ թույլ տա վերքերը մշակել, այդ ժամանակ էլ առաջին անգամ տեսել և ծանոթացել են Զարեհ Հավանեսյանի հետ։ Այս հանգամանքը չի հերքվել տուժողի կողմից։
Այս ցուցմունքը վկայում է այն մասին, որ Զ. Հավանեսյանը իր հայտարարության մեջ և ցուցմունքներում կեղծ տվյալներ է ներկայացրել, իր մոր կողմից զանգելով Մերի Հակոբյանին հեռախոսով իր Իսպանիա գնալու մասին հայտնելու վերաբերյալ և այդ փաստի մասին Մարիանա Աբկարյանի հետ առաջին հանդիպման ժամանակ զրուցելու այդ թեմայով խոսակցություն եղած լինելու մասին։
Այս ցուցմունքում Հավանեսյանը հայտնել է , որ Արմենը զանգել և ասել է, որ կարող է մամային Իսպանիա տանելու հարցը կարգավորել, իսկ նախաքննական մյուս բոլոր ցուցմունքներում այլ տվյալներ է հայտնում՝ իբր Արմենը իրենց տանը հայտնել է, որ ունի ծանոթներ, որոնք կարող են այդ հարցը լուծել։
03.03.2014թ.-ին տուժող Զարեհ Հավանեսյանի նախաքննական
ցուցմունքը, որը հակասում է իր բոլոր ցուցմունքներին, Նարինե Քալանթարյանի, Մերի Հակոբյանի և ամբաստանյալների ցուցմունքներին։
Ցուցմունքում նա հայտնում է, <</…/ պահանջեցին 6800 եվրո մամայի վիզայի համար և 2000 Եվրո Նարինեի համար / որ Իսպանիայում մամային խնամի/։
Ես համաձայնվեցի : Նրանք ասացին , որ վիզան կստանամ գումարը վճարելուց հետո։ Հուլիս ամսին վճարել եմ 3000 Եվրո , 2 օր անց պահանջեցին 1000 , որը ես վճարեցի և խնդրեցի ստացական: Մի քանի օր անց Արմենը պահանջեց ևս 2800 եվրո, որը տվեցի: Նարինեի համար պահանջեցին 2000 եվրո , որը տվել եմ Գումի շուկայում հուլիսի 25-ին : Ինձ խոստացել էին վիզա պատրաստել մինչև օգոստոսի 10-ը/…/>>:
Նույն ցուցմունքում պատասխանելով քննիչի հարցին նա ասել է , որ հիմնականում իրեն խոստում տվել է Արմենը, գումարները տվել է անձամբ իրեն, իսկ Արմենը երեք անգամ էլ տվել է Սաքոյին : Նա նշել է, որ ինքը Սաքոն , Արմենը և Նարինեն միասին գնացել են «Ինեկոբանկ» այնտեղից Նարինեն հանել է 2800 եվրոյին համարժեք դրամ, այն վերածել են եվրոյի և Սաքոյի մերսեդես մեքենայի մեջ տվել է Արմենին։
Վկա Նարինե Քալանթարյանի 14.12.2013 թ–ի, 12.02.2014 թ-ի ցուցմունքները, Նարինե Քալանթարյանի և Արմեն Բաղդասարյանի առերես հարցաքննության արձանագրությունները հերքում են Զարեհ Հավանեսյանի վերջին պնդումները, որտեղ Նարինե Քալանթարյանը հայտնում է , որ մոտավոր հուլիսի վերջին կոնկրետ օր չի հիշում ինքը և Զարեհը գնացել են «Ինեկոբանկ», որտեղ գտնվում էր իրենց գումարը և հանեցին մոտ 970.000 ՀՀ դրամ , որը Զարեհը դարձրեց Եվրո և գնացին Զարեհենց տուն, որտեղ գտնվում էր Արմենը , չեմ հիշում ընկերուհին կար թե ոչ։ Զարեհը այդ փողը 2000 եվրոն ծրարով փոխանցեց Արմենին, Մարիանայի գործը կարգավորելու նպատակով։
08.04.2014 թ-ի Զարեհ Հավանեսյանի լրացուցիչ հարցաքննության արձանագրությունը, որտեղ նա հերքելով իր նախորդ տված բոլոր ցուցմունքները հայտնել է, որ առաջին անգամ Արմենին տվել է Նարինեի ներկայությամբ 2000 եվրո, որը Նարինեի հետ միասին օգոստոսի 6-ին են հանել բանկից, միայն 1800 եվրո հանել են բանկից օգոստոսի 7-ին , հանել է դրամ դարձրել է եվրո: Օգոստոսի 9-ին ամբողջ գումարը հանել են բանկից, դրանից հետո տան մեջ տվել է 2800 եվրո, իսկ վերջին գումարը տվել է Գումի շուկայի մոտ։
Նախորդ բոլոր ցուցմունքներում նա հայտնել էր, որ վերջին գումարը տվել է հուլիսի 25–ին, որ մինչև այդ հուլիս ամսվա մեջ ծանոթացել է Արմենի, իսկ դրանից մեկ շաբաթ հետո Սաքոյի հետ, որից երկու օր անց նրանք իրենից պահանջել են 6800 եվրո` մորը Իսպանիա տեղափոխելու համար և 2000 եվրո Նարինեի գործի համար։ Այդ փաստը հաստատել են նաև գործով հարցաքննված վկաները։ Այս հանգամանքը ապացուցում է , որ Զարեհ Հավանեսյանը, իր ցուցմունքներում՝ Արմեն Բաղդասարյանին և Սարգիս Հարությունյանին խարդախության մեջ մեղադրելու նպատակով, իր փաստաբան Ս. Գուլքանյանի թելադրանքով տվել է կեղծ ցուցմունքներ, իսկ առերես հարցաքննությունների ժամանակ պատճառաբանված չի հերքում ամբաստանյալների պնդումները, միայն հայտնում է, որ ինքը ճիշտ է ասում, իսկ նախաքննության մարմինն էլ չի ապացուցել, թե նրա ցուցմունքներից որն է ճիշտ։
16.05.անհայտ տարեթվի Մարիաննա Աբկարյանի հարցաքննության արձանագրությունը, որից ակնհայտ երևում է , որ ցուցմունքը լրացրել է քննիչ Ա. Միրզոյանը իր բառերով և շարադրանքով, որը նա հարմարացրել է քրեական գործի ընդհանուր՝ իր կողմից առաջ քաշած վարկածին։
Դա հիմնավորում է հետևյալ դատավարական սխալներով, որը թույլ է տվել քննիչը հարցաքննությունը անցկացնելու ժամանակ։
Այսպես , ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 86-րդ հոդվածի 5-րդ մասի 6-րդ
կետի համաձայն վկան իրավունք ունի անձամբ շարադրել մինչդատական վարույթի ընթացքում տրվող իր ցուցմունքները, իսկ նույն օրենսգրքի 209-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` հարցաքննվող անձի ցուցմունքները գրի են առնվում առաջին դեմքով և հնարավորության սահմաններում բառացի։
Նույն մասի երկրորդ պարբերության համաձայն հարցաքննվող անձն իրավունք ունի իր ցուցմունքները գրելու իր ձեռքով, ինչի մասին քննիչն արձանագրություններում նշում է կատարում։ Արձանագրությունում չկա որևէ նշում, որ վկան ցանկանում է որպեսզի իր ցուցմունքը գրառի քննիչը։
Վկան լինելով Իրանի Իսլամական Հանրապետության քաղաքացի չի պարզել` արդյոք նա տիրապետում է հայերեն գրավոր և բանավոր խոսքին և այդ մասին արձանագրության մեջ որևէ նշում չի կատարել։ Բացի այդ «Երևանի թիվ 1 ինտերնատ» ՊՈԱԿ-ի 16.06.2015թ. թիվ 017-309 տեղեկանքի համաձայն Մարիանա Աբկարյանը ընդունվել է կազմակերպություն՝ աթերոսկլերոզ, կարդիոսկլերոզ, էնցեֆալոպատիա,
տարածուն օտեոխոնդբոգ ախտորոշմամբ, նրա ազատ հաղորդակցումը աշխատողների հետ դժվարացած էր, քանի որ վերջինս ուներ խոսակցական և արտահայտչական խնդիրներ։
Հանկարծ նման արատներ ունեցող արևմտահայը ցուցմունք է տալիս
մաքուր, սահուն հայերեն գրական լեզվով և այնպիսի բովանդակությամբ, որը ընդգրկում է քրեական գործի ամբողջ վարկածը։
Առաջին երկու հանգամանքներով Մարիանա Աբկարյանի ցուցմունքը, արդեն իսկ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի 5-րդ կետի համաձայն համարվում է անթույլատրելի ապացույց, իսկ քննիչի գործողությունը ենթակա է քրեական պատասխանատվության ՀՀ քրեական օրենսգրքի 349-րդ հոդվածի համաձայն։
Չնայած այս ամենին դատարանը Մարիաննա Աբկարյանի ցուցմունքը դրել է դատավճռի հիմքում, որը վերը նշված հոդվածների կոպիտ խախտում է՝ դատարանը օգտագործել է անթույլատրելի ապացույց։ «Ինեկոբանկ» ՓԲԸ-ի կողմից Նարինե Քալանթարյանին տրված 01.07.2013 թ. - 31.08.2013 թ՜ին / 62 օր/ կատարված գործողություների մասին տեղեկանքը, որի համաձայն նա իր 205065364171-7001-ADM հաշվեհամարից 970,000 ՀՀ դրամը հանել է 06.08.2013 թ-ին , իսկ 07.08.2013 թ.-ին հանել է 822,000 ՀՀ դրամ, 08.08.2013 թ.-ին հանել է 500.000 ՀՀ դրամ, 09.08.2013 թ.-ին հաշվից հանել է 17.535.854 ՀՀ դրամ հաշվի վրա թողնելով ընդամենը 210.000 ՀՀ դրամ։
Այս փաստը հաստատում է Զարեհ Հավանեսյանի և Նարինե Քալանթարյանի ցուցմունքների կեղծ լինելու հանգամանքը, որը սակայն դատարանը չի դրել դատավճռի հիմքում իր ենթադրությունները ցայտուն չդարձնելու նպատակով՝ եթե դատարանը անդրադառնար այս ապացույցներին, ապա չէր կարող Արմեն Բաղդասարյանի նկատմամբ մեղադրական դատավճիռ կայացնել։
Բողոքաբերը, հղում կատարելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասի դրույթներին, նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը Ա . Բաղդասարյանի նկատմամբ մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նախ դատական ակտում պետք է վերլուծեր և պարզեր արդյոք առկա են խարդախության հանցակազմի բոլոր հատկանիշները և պարզեր, թե արդյոք Ա. Բաղդասարյանի կողմից թույլ է տրվել հանցավոր արարք և որքանով է նա առնչվում այդ արարքի կատարման հետ։
Ըստ բողոքաբերի, վերը նշված հանգամանքներով դատարանի դատավճիռը Արմեն Բաղդասարյանի մասով անհիմն է և այն պետք է բեկանել և Արմեն Բաղդասարյանին արդարացնել հետևյալ հիմնավորումներով։
Խարդախության հանցակազմի հատկանիշներին բազմիցս անդրադարձել է ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը իր մի շարք նախադեպային որոշումներով։
Այսպես, ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իր 24.02.2011 թ.-ի ԵԿԴ/0176//01/09՝ Լիա Ավետիսյանի գործով նախադեպային որոշման մեջ անդրադարձել է խարդախության հանցակազմի քրեաիրավական բնութագրին։
Նախաքննության և դատավարության ժամանակ Արմեն Բաղդասարյանը չի
ընդունել իր կողմից խարդախության փաստը և ցուցմունք է տվել այն մասին, որ տուժող Զ. Հավանեսյանի ծնողներին ճանաչել է 2011 թ.-ից, երբ իր ընկերուհի Մերի Հակոբյանը աշխատել է նրանց տանը և խնամել նրա վատառողջ մորը։ Նրանց հետ գտնվել են մտերիմ փոխհարաբերությունների մեջ: Նրանցից իմացել են, որ որդի ունեն, որը բնակվում է Իսպանիայում:
2013 թ.-ի մայիս կամ հունիս ամիսներին կոնկրետ օր չի հիշում իր րնկերուհուն է զանգել տիկին Մարիանան և խնդրել է որպեսզի իրեն օգնեն իր վերքերը մշակելու հարցում, որի ընթացքում հայտնել է , որ Վահիկը մահացել է։ Այցելել են տիկին Մարիանային, որից էլ իմացել են , որ Զարեհը Երևանում է : Դրանից մեկ շաբաթ հետո կրկին օգնության համար այցելել են տիկին Մարիանային, որի ժամանակ էլ ծանոթացել են Զարեհի հետ։ Այդ ժամանակ վերջինս խնդրել է իրեն, որ որոշ գործեր ունի անելու և ազատ
ժամանակ ունենալու դեպքում օգնել, քանի որ ինքը ծանոթ չէ քաղաքին:
Տարբեր հարցերի պատճառով մի քանի անգամ քաղաքի տարբեր վայրերում
հանդիպել է Զարեհի հետ: Այդ հանդիպումներից մեկի ժամանակ, իրեն է
զանգել իր ընկեր Սարգիսը և հայտնել, որ գտնվում է Երևանում և ցանկանում է իրեն տեսնել: Նա Սարգսին հրավիրել է սրճարան որտեղ էլ ծանոթացրել է Զարեհի հետ: Այդ հանդիպման ընթացքում Զարեհը հայտնել է, որ ցանկանում է Երևան քաղաքում տարածք վերցնել, խանութ հիմնել, քանի որ ինքը հնարավորություն ունի Իսպանիայից շատ ցածր գներով համակարգիչ ներմուծել Հայաստան, իսկ Հայաստանից ծխախոտ արտահանել Իսպանիա։ Դրանից հետո ինքը, Սարգիսը և Զարեհը մի քանի անգամ հանդիպել են: Հանդիպել են Սարգիսը և Զարեհը առանց իրեն: Հանդիպումներից մեկի ժամանակ երբ ինքը և Մերին գտնվել են Զարեհենց տանը իրեն է զանգահարել Սարգիսը և խոսակցության ընթացքում բարևել է Զարեհին և տիկին Մարիանային, որը ինքը փոխանցել է: Զարեհը այդ լսելով Սարգսին հրավիրել է իրենց տուն, որն էլ որոշ ժամանակ անց եկել է։ Խոսակցության ընթացքում Զարեհը հայտնել է, որ ցանկանում է իր մորը տեղափոխել Իսպանիա և խնդրել է իրեն օգնել:
Ինքը հայտնել է , որ նման գործերով չի զբաղվել և ծանոթներ չունի , իսկ Սարգիսը ասել է, որ կհետաքրքրվի` կասի։
Դրանից որոշ ժամանակ անց Զարեհենց տանը Սարգիսը հայտնել է, որ հնարավոր է նրա մոր վիզայի հարցերով զբաղվել և հայտնել է , որ դա մոտավորապես կարժենա 6800 եվրո։ Թե դրանից հետո Սարգիսի և Զարեհի միջև գումարները տալու վերաբերյալ ինչ պայմանավորվածություն է եղել ինքը չգիտի, միայն գիտի, որ այդ ընթացքում Զարեհը համաձայնեց Սարգիսի ասած գումարի հետ: Եթե չի սխալվում դա հուլիս ամսվա մեջ էր,կոնկրետ օրը չի հիշում։
Դրանից մի քանի օր անց իրենց բնակարանում Զարեհ Հավանեսյանը Ս. Հարությունյանին գումար է տվել։ Գումարը եղել է ծրարի մեջ, որը Զարեհը տվել է իրեն , իսկ ինքը փոխանցել է Սարգսին Զարեհի խնդրանքով, քանի որ ինքը գտնվել է Զարեհի և Սարգսի մեջտեղում։
Դրանից հետո Ս. Հարությունյանից տեղեկացել է, որ Զարեհը գործի համար
ևս 1800 եվրո պետք է տա իրեն և քանի որ ինքը Երևանում չի խնդրել է այդ
գումարը վերցնել և փոխանցել իրեն: Ինքը Զարեհ Հավանեսյանի տանից
վերցրել է այդ գումարը և իր աշխատանքի վայրում փոխանցել է Ս.
Հարությունյանին։ Ինքը Գումի շուկայի մոտ Զ. Հավանեսյանից գումար չի
վերցրել։ Դրանից որոշ ժամանակ անց Զարեհը զանգահարել է իրեն և
խնդրել, որ Ս. Հարությունյանին հայտնի, որ Նարինեին չի ցանկանում
Իսպանիա տանել, որ ցանկանում է գումարը հետ ստանալ։ Ս. Հարությունյանը իրեն ասել է, որ գումարը չի կարող հետ տալ, քանի որ գործը սկսել է և հայտնել է, որ Զարեհին ասի , որ թող սպասի մոր գործի հետ կվերադարձնի:
Ինքը Զարեհենց տանը հանդիպել է նրան և հայտնել Սարգսի ասածի մասին: Դրանից որոշ ժամանակ անց Զարեհ Հավանեսյանը անընդհատ զանգել է իրեն և պահանջել պարզել թե ինչու է ուշանում գործը, իսկ որոշ ժամանակ անց իրենից է պահանջել գումարները պատճառաբանելով, որ ինքն է ծանոթացրել Սարգիսի հետ դրա համար էլ իրենից է պահանջում։ Ինքը Սարգիս Հարությունյանից պահանջել է վերադարձնել գումարները և այդ առիթով վիճել է Սարգսի հետ։ Այդ ժամանակ Սարգիսը իրեն հայտնել է , որ գործը չի արել, խնդրել է այդ մասին Զարեհին չասել, որպեսզի Սարգիսը ժամանակ ունենա գումարը վերադարձնելու համար։ Թե չէ կարող է լավ չստացվել և խոստացել է այդ հարցը արագ լուծել:
Ինքը, Զարեհը և Սարգիսը հանդիպել են Զարեհենց բնակարանում, որտեղ քննարկել են գումարի վերադարձնելու հարցը։ Ինքը Սարգիս Հարությունյանին հավատալով Զարեհին վստահեցրել է, որ ամբողջ գումարը կվերադարձնեն, սակայն Ս. Հարությունյանը այդ գումարները չի վերադարձրել։ Զարեհ Հավանեսյանը իր նախաքննական ցուցմունքում հայտնել է , որ իր ներկայությամբ երեք անգամ էլ Արմենը գումարները փոխանցել է Սարգսին։ Ամբաստանյալ Սարգիս Հարությունյանը իր բոլոր նախաքննական ցուցմունքներում հայտնել է, որ Արմենը իր կողմից վերցրած գումարների հետ կապ չունի, ամբողջ գումարը ինքն է վերցրել, իսկ իր մտադրությունների մասին Արմեն Բաղդասարյանը չի իմացել մինչև 2013 թ.-ի սեպտեմբեր ամիսը, երբ նա իրենից պահանջել է շտապ վերադարձնել Զարեհ Հավանեսյանի գումարները։
Առաջին ատյանի դատարանում տուժող Զարեհ Հավանեսյանը ներկա չի գտնվել, չի հարցաքննվել։
Առաջին ատյանի դատարանը հրապարակել է Զարեհ Հավանեսյանի նախաքննական
ցուցմունքները, որոնք լի են քրեական գործի համար էական նշանակություն ունեցող
հակասություններով, իսկ դատավճռի հիմքում դրվել է նրա ցուցմունքներից
այն հատվածը, որը իրեն ձեռնատու է մեղադրանքը հաստատելու համար:
Զարեհ Հավանեսյանի բոլոր ցուցմունքները չեն հետազոտվել դատական
ակտով այդ ցուցմունքներում եղած հակասությունները չեն պատճառաբանվել:
Բոլոր դեպքերում նախաքննությամբ և դատարանում հետազոտված ապացույցներով հիմնավորվում է, որ Արմեն Բաղդասարյանը Զարեհ Հավանեսյանի գումարները չի յուրացրել, նա որևէ գումար իր կարիքների համար չի ծախսել ինքը դիտավորությամբ խարդախություն չի կատարել, շահադիտական նպատակ չի ունեցել , իսկ գումարը Ս. Հարությունյանի կողմից չվերադրձնելու մասին իմացել է միայն այդ գումարները տրվելուց մոտ երկու ամիս հետո: Դատարանի հետևությունները Արմեն Բաղդասարյանի կողմից խարդախություն կատարելու մասին միայն ենթադրություններ են՝ ապացույցների բավարար համակցությամբ և հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշով չի հիմնավորվում, որ Արմեն Բաղդասարյանը ունեցել է շահադիտական նպատակներ և այդ նպատակները ծագել է համապատասխան գործարքի կնքումից առաջ, ուստի հիմնավորվում է, որ Արմեն Բաղդասարյանի գործողություններում բացակայում է խարդախության հանցակազմը։
Քրեական գործում եղած էական հակասությունները ներկայացվել է վերաքննիչ բողոքի՝ բողոքը հիմնավորող փաստերի բաժնում, որտեղ մանրամասն շարադրվել է այդ հակասությունները և հիմնավորվել, որ դրանք էական նշանակություն ունեն արարքի որակման համար:
Առաջին ատյանի դատարանը խախտել է միջազգային նորմերի, Եվրոպական դատարանի և ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի որոշումների պահանջները՝ պետք է ապահովեր տուժող Զարեհ Հավանեսյանի ներկայությունը, քանի որ բացի վերը նշված հիմնավորումներից , դատարանը քննության առարկա չի դարձրել տուժողի ցուցմունքներում առկա հակասություններն և դատական ակտում դրանք չի պատճառաբանել:
Առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել նաև դատավարական նորմերի կոպիտ խախտում՝ դատավճռի հիմքում դրել է օրենքով անթույլատրելի ճանաչված ապացույց՝ Մարիանա Աբկարյանի ցուցմունքը:
Դատավճիռը պետք է բեկանվի նաև վնասի հատուցման և քաղաքացիական հայցի մասով, քանի որ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ տալով մի շարք դատավարական նորմերի խախտումներ, բռնագանձում կատարել է երկու անգամ վնաս պատճառված գումարներից անգամ ավելի չափով:

20. Ելնելով վերոգրյալից` ամբաստանյալ Ա. Բաղդասարյանը խնդրել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 23.12.2015 թ.-ի թիվ ԵԿԴ-0236/01/14 դատավճիռը բեկանել Արմեն Բաղդասարյանի մասով, նրան արդարացնել՝ նրա արարքում խարդախության հանցակազմի բացակայության հիմքով:

21. Ներկայացված վերաքննիչ բողոքում ամբաստանյալ Ս. Հարությունյանը նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը գործի քննության ընթացքում թույլ է տվել նյութական և դատավարական նորմերի ակնհայտ և կոպիտ խախտումներ, ինչն էլ ազդել է գործի ընթացքի վրա և խեղաթյուրել արդարադատության բուն էությունը: Մասնավորապես,մեղադրական դատավճիռը կայացվել է հետևյալ դատավարական և իրավունքի նորմերի ակնհայտ և կոպիտ խախտումներով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի 4-րդ մասի, 23-րդ հոդվածի 4-րդ մասի, 25-րդ հոդվածի 2-րդ մասի և 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջների խախտմամբ, ինչի արդյունքում էլ անխուսափելիորեն արարքի որակավորման ժամանակ չեն պահպանվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի թիվ ԵԿԴ /0176/01/09 քրեական գործի 24.02.2011թ-ի որոշմամբ սահմանված վավերապայմանները: Մասնավորապես, Վճռաբեկ դատարանի թիվ ԵԿԴ/0176/01/09 քրեական գործի 24.02.2011թ-ի որոշման 29-րդ կետում սահմանված է հետևյալը.<< Վճռաբեկ դատարանը արձանագրում է, որ խարդախությունը քաղաքացիաիրավական պարտավորությունների չկատարման, կամ ոչ պատշաճ կատարման դեպքերից տարանջատելիս անհրաժեշտ է հաշվի առնել հետևյալ հանգամանքները.
ա/ խարդախության դեպքում տուժողին խաբելու կամ նրա վստահությունը չարաշահելու մտադրությունն անձի մոտ նախքան գույքը կամ գույքի նկատմամբ իրավունքներ ձեռք բերելը,
բ/ խարդախության դեպքում անձի մոտ քաղաքացիաիրավական պայմանագրով ստանձնած պարտավորությունները /գույքի փոխանցել, վարկային պարտավորությունը, պարտքը վերադարձնել և այլն/ չկատարելու դիտավորությունը ծագում է նախքան գույքը կամ գույքի նկատմամբ իրավունքներ ձեռք բերելը>>: Իսկ նույն որոշման 26.2 կետում սահմանված է հետևյալը՝<<Խարդախության սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է նաև շահադիտական նպատակի առկյությամբ, այսինքն մինչև գույքը վերցնելը կամ գույքին տիրանալը հանցավորն ի սկզբանե նպատակ է ունենում հափշտակելու այն, չվերադարձնելու գույքը, չկատարելու խոստումը կամ պայմանագրային պարտականությունները:Հակառակ դեպքում,երբ գույքը չվերադարձնելու խախտումը կամ պարտավորությունները չկատարելու դիտավորությունը առաջանում է գույքը վերցնելուց հետո /անկախ շարժառիթից/ խարդախության հանցակազմը բացակայում է>>:
Դատական գործի շրջանակներում և նախաքննության մարմինը, և դատախազը,և դատարանը բաց են թողել մեկ կարևոր հանգամանք, չեն անդրադարձել դրան, ինչի արդյունքում էլ անհնարին է դարձել անբաստանյալների գործողություններում հացակազմի հիմնավորումը վերոնշյալ նախադեպային որոշման լույսի ներքո, ինչի հետևանքով էլ խախտվել են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի 4-րդ մասի, 23-րդ հոդվածի 4-րդ մասի, 25-րդ հոդվածի 2-րդ մասի և 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջները: Վճռաբեկ դատարանի վերոնշյալ նախադեպային որոշամ 26.2 կետի և սույն գործի փաստական հանգամանքի համդրումից բխում է, որ հանցակազմի առկայության արձանագրման պարտադիր պայման է տուժողից գումար վերցնելուց առաջ մեղադրյալի /մեղադրյալների կողմից իրենց <<խոստումը>> չկատարելու դիտավորության առաջացման առկայությունը:Վերոնշյալ հանգամանքի ապացուցման նպատակով նախ անհրաժեշտ է հասկանալ <<խոստման>> էությունը: Եվ տուժողի ցուցմունքներից և գործի փաստական հանգամանքներից ակնհսյտ է, որ ինքը չի հանդիսացել և չի հանդիսանում անձամբ վիզա տրամադրող սուբյեկտ, այդպիսին չի ընկալվել նաև տուժողի կողմից,այդպիսին չի էլ փորձել ներկայանալ,այլ ընկալվել է որպես միջնորդ կամ ծառայություն մատուցող անձ, ով պետք է աջակցեր վիզա ստանալու հարցում: Հետևաբար <<խոստումը>> չկատարելու դիտավորության պահի առաջացմանը անդրադառնալուց նախևառաջ անհրաժեշտ է արձանագրել, թե ինչ գործողություններ պետք է կատարեր ինքը և ինչպիսի հաջորդականությամբ: Մինչդեռ, դատական ակտում առհասարակ բացակայում են տվյալներ, փաստեր, ապացույցներ, նույնիսկ ենթադրություններ այն մասին, թե ինչ պայմանավորվածություն է տեղի ունեցել իր և տուժեղի միջև,ինչ գործողություններ պետք է կատարվեին՝ կաշառք պետք է տրվեր, ժամանակավոր ամուսնություն պետք է ձևակերպվեր և այլն: Դատական ակտում վերոնշյալ փաստի բացակայությունը հանգեցնում է նրան, որ գործող օրենսդրության շրջանակներում առանց մեղադրյալների ինքնախոստովանության ցուցմունքների, վերջիններիս արարքներում հնարավոր չէ հանցակազմ արձանագրել մինչ վերջիններիս կողմից տրված <<խոստումներից>> բխող գործողությունների բացահայտումը և այդ գործողությունների չկատարելու դիտավերության գումարը վերցնելուց առաջ ծագած լինելու փաստի ապացուցումը, հակառակ դեպքում պարտքը կրում է քաղաքացիաիրվական բնույթ: Վերոնշյալի համատեքստում հատկանշական է դատարանի այն եզրահանգումը,որ հանցավոր արարքը կատարվել է նախնական համաձայնությամբ:Վերոնշյալ եզրահանգումը հիմնավորված չէ,որևէ թույլատրելի և վերաբերելի ապացույցով,մասնավորապես այդպիսիք կարող էին հանդիսանալ համաձայնության կողմերից որևէ մեկի ցուցմունքները, այլ, երրորդ անձի վկայի ցուցմունքները, օրենքով սահմանված կարգով անցկացված և ստացված օպերատիվ հետախուզական միջոցառումներից ստացված տվյալները:Մինչդեռ ոչ վերոնշյալ ապացույցներից որևէ մեկը, ոչ էլ անգամ որևիցե արժանահավատ հանգամանք ներկայացված չէ և դատարանի եզրահանգումը հիմնված է սին ենթադրության վրա: Այս առումով հատկանշական է նաև գործի լուծման համար էական նշանակություն ունեցող վկա Մարիաննա Աբգարյանի հետ առերեսում չանցկացնելու հանգամանքը:Վկայի էական դերակատարումը կայանում է հետևյալում. վերջինս ներկա է գտնվել <<խոստում>> տալու և իր ու տուժողի միջև <<պայմանավորվածություն>> ձեռք բերելու պահին, հետևաբար առերեսման ժամանկ վերջինիս առերեսման ցուցմունքները կարող էին առնվազն որոշակիորեն պարզ դարձնել թե ի վերջո ինչ գործողություններ պետք է կատարեր ինքը տուժողին տրված <<խոստումի>> շրջանակներում: Փաստացի ստացվում է, որ նախաքննության մարմինը և դատախազը ունեցել են լիարժեք հնարավորություն առնվազն առերեսման միջոցով պարզելու, թե ի վերջո ինքը ինչպիսի գործողություններ և ինչ հաջորդականությամբ պետք է կատարեր և դրա լույսի ներքո պատշաճ կարգով հիմնավորեին, որ այդ գործողությունները չկատարելու դիտավորությունը ծագել է նախքան <<խոստում>> տալը: Հատկանշական է նաև,որ մի շարք դատարանի վճիռում առկա վկաների ցուցմունքներ՝տրված հարազատների կողմից, իրենց էությամբ ընդամենը վկա Մ.Աբգարյանի կողմից կատարված հայտարարությունների մեջբերում են,այսինքն գործում առկա մի շարք վկաների ցուցմունքներ ընդամենը մեկ անձի կցկտուր, բանավոր, իրարամերժ հայտարարություններ են, իսկ այդ անձի հետ առերեսում չի իրականացվել: Նախաքննության մարմնի ոչ լիարժեք գործողությունները և այդ առնչությամբ գործը վերահսկող դատախազի լռությունն ու դատարանի անտարբերությունը այդքանով չեն սահմանափակվում, ավելին, կրել են հաճախակի բնույթ: Մասնավորապես, ըստ դատարանի վճռում առկա վկաների տրված ցուցմունքների վերջին անգամ գումար Զ. Հավանեսյանի կողմից տրվել է հուլիսի 25-ին 2.000 եվրոյի չափով,միևնույն ժամանակ արձանագրվել է, որ Զ. Հավանեսյանի և իր միջև առաջին անգամ հեռախոսազրույց է տեղի ունեցել սեպտեմբերի 28-ին, այսինքն վերջին անգամ գումար տալու ենթադրյալ ամսաթվից երկու ամիս երեք օր անց, իսկ Ա.Բաղդասարյանի հետ վերջին անգամ ենթադրյալ գումար տալու օրվանից չորս օր անց, ըստ վերոնշյալ նույն ցուցմունքների գումարը տրամադրվել է չորս անգամ հուլիս ամսվա ընթացքում տարբեր վայրերում: Վերոնշյալից ծագում է տրամաբանական հարց, ինչպես են ձեռք բերվել հանդիպումներից յուրաքանչյուրի պայմանավորվածությունները,եթե դրանք ձեռք են բերվել հեռախոսակապի միջոցով, ինչու այդ տվյալները չեն ներկայացվել նախաքննության մարմնի կողմից ,եթե ձեռք են բերվել երրորդ անձի միջոցով,ինչու այդ անձը կամ անձինք, որպես վկա չեն ներգրավվել: Այս առումով հատկանշական է նաև նախաքննության մարմնի կողմից ներկայացված և դատարանում որպես ապացույց ճանաչված <<որպես այլ փաստաթուղթ>> Ս. Հարությունյանի և Ա. Բաղդասարյանի բջջային հեռախոսահամարներից կատարված մուտքային և ելքային հեռախոսազանգերի վերծանումները զննելու մասին 2014թ.-ի հուլիսի 30-ի արձանագրության մեջ նշված է,որ 055 890005 հեռախոսահամարը գրանցված է Ս.Հարությունյանի անվամբ, մինչդեռ դա իրականությանը չի համապատասխանում, երբևէ գրանցված չի եղել Ս.Հարությունյանի անվամբ: Բնականաբար նման ցածրորակ նախաքննությունը չի անդրադարձել մի շարք այլ կարևոր հանգամանքների, մասնավորապես այն հարցին,որ եթե ըստ վկա Ն. Քալանթարյանի ցուցմունքի Զ.Հավանեսյանը օգոստոսի 26-ին իրեն հայտնել է,որ խաբվել է մեղադրյալների կողմից,ապա ինչու է իրեն`խաբող անձին, զանգահարել դա հասկանալուց միայն մեկ ամիս երկու օր անց: Քանի որ նախաքննության մարմինը, իրականացնելով ցածրորակ նախաքննություն չի անդրադարձել Զարեհ Հավանեսյանի ցուցմունքների արժանհավատությանը չի ստուգել դրանց:
1. Զ. Հավանեսյանը, վկայակոչելով իր սփյուռքահայ լինելու հանգամանքը, ՀՀ օրենքներից անտեղյակ լինելու հանգամանքը, ՀՀ-ում բարեկամներ չունենալու հանգամանքը /տես գ.թ. 3-5 դիմում-հաղորդում/, այդպիսով ըստ էության առնվազն բարոյական հարթությունում փորձելով խախտել անձանց իրավահավասարության սկզբունքը, իրեն ներկայացրել է որպես զոհ և իր սփյուռքահայ լինելու հանգամանքը փորձել օգտագործել իր համար արտոնյալ կարգավիճակ ստեղծելու համար:Նշված փաստարկը օբյեկտիվորեն հիմնավորված է այն հանգամանքով, որ վերջինս իր իսկ կողմից ներկայացված դիմում-հաղորդման մեջ, իր սրտաճմլիկ կարգավիճակը նկարագրող հատվածից մի քանի տող ներքև նշում է իր մի քանի հարազատների անունները՝ որպես պատշաճ քանակի վկաներ, միգուցե մոռանալով կամ չհասկանալով, որ սկզբում նշել է ,թե ՀՀ-ում բարեկամներ չունի, միևնույն ժամանակ տալիս է արարքների հստակ քրեաիրավական որակավորումներ, մինչդեռ նշում էր, թե չի տիրապետում ՀՀ օրենքներին: Վերջին դրվագի հետ կապված հատկանշական է, որ բազմամյա աշխատանքային փորձ ունեցող, բարձր որակավորում ունեցող, բազմաթիվ փաստաբաններ, հաճախ հաղորդումներ ներկայացնելիս խուսափում են հստակ քրեաիրավական գնահատական տալու արարքին կամ արարքներին,այդ գործառույթը թողնելով պատկան մարմիններին, իսկ <<զոհի>> կարգավիճակում գտնվող ՀՀ օրենքներից անտեղյակ Իսպանիայում բնակվող իրանահայը փաստորեն վերլուծել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի լույսի ներքո համապատասխան արարքի հիպոթեզը և դիսպոզիցիան և տվել հստակ քրեաիրավական գնահատական: Զ. Հավանեսյանի խոսքի և գործի հակասությունները, որոնք դարձյալ չեն հետաքրքրել նախաքննության մարմնին,իհարկե այսքանով չեն սահմանափակվում:Նույն <<խեղճ>> և <<վեհ>> անձնավորությունը, ով պատրաստ էր իր մորը և նույնիսկ մոր խնամակալին Իսպանիա տեղափոխելու համար վճարել 8.800 եվրո /այսինքն շոշափելի գումար/, մոր միջոցով և օգնությամբ հոր ժառանգությունը ամբողջությամբ ստանալուց հետո գցեց մորը ծերանոց և որոշ ժամանակ անց մեկնեց Իսպանիա: Փաստորեն Իսպանիայում մորը հայ խնամակալ ապահովելու և այդ ծախսերը հոգալու պատրաստակամ <<խեղճ>> ու <<վեհ>> սփյուռքահայը, նույնիսկ ՀՀ-ում մորը զրկելով խնամակալից, թողնում է իր մորը ծերանոցում, մեկնում է Հայաստանից` իր հետ տանելով հոր և մոր ժառանգությունը: Ընդ որում հատկանշական է վերոնշյալի ժամանակագրությունը, այն է քննիչի միջոցով Մ. Աբգարյանից կորզված վկայի միակ ցուցմունքից երկու շաբաթ անց: Հատկանշական է նաև ինքնին Մ. Աբգարյանի ցուցմունք տալու հանգամանքը, մասնաորապես 16.06.2014թ.-ին քննիչ Միրզոյանը մեկ ժամ 5 րոպեում հարցաքննել է վկա Մ. Աբգարյանին, ով դժվարախոս էր, ուներ խոսակցական և արտահայտչական խնդիրներ, հաճախ հուզված էր լաց էր լինում, տառապում էր էնցեֆալոպատիա հիվանդությամբ, աթերոսկրելոզով և այլ հիվանդություններով, ինչի պարագայում էլ օբյեկտիվորեն անհնարին էր, որ նա տար բանավոր ցուցմունք, քննիչը գրի առներ այդ ցուցմունքը, այնուհետև նա անձամբ կարդար, ստորագրեր և այդ ամենը տևեր մեկ ժամ 5 րոպե, այն պարագայում որ նա կարդում է որիշի դժվարընդունելի ձեռագիրը: Վերոնշյալ ցուցմունքը Մ. Աբգարյանի կողմից ստորրագրվելուց 14 օր անց, նորը թողնելով ծերանոցում Զ. Հավանեսյանը ամենայն հավանականությամբ ունենալով ներքին համոզմունք, որ մայրը առերեսմանը չի մասնակցելու, հետևաբար այլևս չկա նրա անհրաժեշտությունը և թողնելով ծերանուցում երբեք չի այցելել իր մորը, նույնիսկ չմասնակցելով մոր հուզարկավորության որևէ արարողության:
Բողոքաբերը նշել է նաև, որ իր և տուժողի իրավահարաբերությունների էությունը կայացել է հետևյալում` վերջինիցս վերցրել է պարտքով գումար, առաջին անգամ 5.000 եվրո գումար, որի կարիքը ինքը ուներ տվյալ պահին, որը վերադարձրել է Զ. Հավանեսյանին տան բակում մեքենայի մեջ, վերցնելուց տաս օր հետո, այնուհետև որոշ ժամանակ անց վերցրել է 3800 եվրո գումար, որը պարտավորվել է վերադարձնել դեկտեմբեր ամսին:
Վերջինս ժամկետից շուտ հետ է պահանջել իր գումարը, ինչին ի պատասխան ինքը հայտնել է, որ ունի ֆինանսական դժվարություններ և այս պահին չի կարող վերադարձնել 3800 եվրո գումարը, ինչը երբևէ չի հրաժարվել վերադարձնելուց: Վերոնշյալով պայմանավորված վերջինիս հետ հարաբերությունները ստացան որոշակի կոնֆլիկտային բնույթ: Հավանաբար դրանից ելնելով էլ խորհրդակցելով և գիտակցելով, որ գրավոր պայմանագրի բացակայության պայմաններում չի կարող քաղաքացիական հայց ներկայացնել դատարան և դատական կարգով պահանջել գումարը, որոշում կայացվեց քաղաքացիաիրավական բնույթի խնդիրը տեղավորել քրեաիրավական հարթությունում և այդպիսով ճնշման միջոց բանավոր պայմանավորվածության ժամկետից շուտ հետ ստանալ գումարը: Այդ գործողությունների ակնհայտ վկայությունն է այն հանգամանքը, որ 2013 թվականի դեկտեմբերի 10-ին իր և Ա. Բաղդասարյանի կողմից տուժողին ահաբեկելու և սպառնալու վերաբերյալ Արաբկիրի ոստիկանության բաժին ներկայացվել էր այնպիսի սին ու անհեթեթ հաղորդում իր փաստաբանի կողմից, որի առնչությամբ ինքը և Ա. Բաղդասարյանը նույնիսկ չեն էլ հարցաքննվել, իսկ քրեական գործի հարուցումը մերժելու որոշումը ոչ տուժողի, ոչ էլ վերջինիս փաստաբանի կողմից չի բողոքարկվել:
Հատկանշական է նաև, որ դատական ակտում ներառված են Ա. Բաղդասարյանի այն ցուցմունքները, որոնք վերջինս հայտնել է, որպես վկա, սակայն ժամանակ անց այդ նույն ցուցմունքները օգտագործվել են իր և վերջինիս վեղքի ապացուցման նպատակով: Այն առնչությամբ ՄԻԵԴ-ը նշել է, որ բոլոր այն ապացուցները, որոնք ձեռք են բերվել անձի լռելու և ինքն իր դեմ ցուցմունք չտալու իրավունքի խախտմամբ, չեն կարող դրվել մեղադրանքի հիմքում և օգտագործվել որպես ապացույց անձի մեղավորությունը հաստատելու համար, ավելին լռելու և ինքն իր դեմ ցուցմունք չտալու իրավունքը պետք է ուղված լինի նրան, որ << Անձը չվերածվի իր իսկ դատապարտման զենքի>> /Սանդերսոն ընդդեմ Միացյալ Թագավորության 1996թ./ ՄԻԵԴ-ի վերոնշյալ որոշման խախտումները իրենց արտացոլումն են գտել նաև ՀՀ ՄԻՊ-ի տարեկան զեկույցներում, որոնցում մասնավորապես, որպես համակարգային խնդիր է արձանագրվել այն որ ՀՀ-ում գրանցվել են մի շարք դեպքեր, երբ անձը որպես վկա հայտնած տեղեկությունների հիման վրա կարճ ժամանակ անց նույն գործով ներգրավվել է որպես կասկածյալ կամ մեղադրյալ, ինչի պատճառով խախտվել են վերջինիս լռելու իրավունքը, ինչպես նաև անմեղության կանխավարկածը:
Բողոքաբերը նշել է նաև, որ քաղաքացիական իրավական բնույթի իրավահավասարությունները ակնհայտորեն սխալ բնութագրվել են, որպես քրեաիրավական, ինչի արդյունքում էլ առանց որևէ թույլատրելի և վերաբերելի ապացույցի և բավարար հիմքերի քաղաքացիաիրավական բնույթի պարտավորություններ չկատարելը բնութագրվել է որպես հանցագործություն այն պարագայում, երբ ոչ նախաքննության մարմինը, ոչ դատախազը, ոչ դատարանը ունենալով բավարար հնարավորություն չեն պարզել թե ի վերջո ինչ պարտավորություն մասին է խոսքը և առավել ևս չեն ապացուցել, որ այդ պարտավորությունը չկատարելու դիտավորությունը ծագել է յան ստանձնելու պահից առաջ:
Իսչկես արդեն նշվեց, դա կատարելու նպատակով անհասկանալի պատճառներով, առերեսում չեն կազմմակերպվել գործող առանցքային և էական դերակատարում ունեցող վկա Մ. Աբկարյանի հետ, ինչպես նաև նույնիսկ չեն էլ հստակեցրել Զ. Հավանեսյանի ցուցմունքում գործով չպարզված ամբաստանյլաի կողմից ստանձնած պարտավորությունները չկատարելու վերաբերյալ:
Համաձայն բողոքաբերի, իր կողմից իբրև թե ներկայացված << տարբեր պատճառաբանությւոնները>>, մինչդեռ դրանք կարող էին գոնե հուշել թե ինչ գործողություններ ինքը պետք է կատարեր:
Վերոնշյալը հստակեցնելու հնարավորություն ինքը չի ունեցել, քանի որ անարդարացիորեն դատավարությունում հավասար մրցակցության սկզբունքի խախտմամբ հնարավորություն չի ունեցել հարցեր տալ Զ. Հավանեսյանին, ինչպես նաև իր կողմից տրված ինքնախոստովանական ցուցմունքների վերաբերյալ պետք նշել, որ քննիչ Միրզոյանի հոգեբանական ճնշումների արդյունքում այն է` <<կամ պետք է ինձ մեղավոր ճանաչեմ, կամ ինձ նույնպահին կալանավորում են, իսկ եթե ինձ մեղավոր ճանաչեմ և գրեմ իր թելադրած տեքստը, ստորագրությամբ կմնամ ազատությամ մեջ>>:
Բողոքաբերը նշել է, որ ինքը գիտակցելով, որ իր ծնողները տեղյակ չեն այս քննչական գործողությունների մասին, իր հայրը ով 3-րդ կարգի հաշմանդամ է և ցանկացած լուրջ սթրեսին կարող է սիրտը չդիմանալ, նաև հաշվի առնելով, որ իր կինը հղի է, հանուն իր ընտանիքի ընտրել է նրանց կյանքի ու առողջության ապահովությունը ավելի գերակա, քան իր անձը, հաշվի առնելով, որ դատարանի վճիռն է վերջնական և ակնկալելով արդարացի դատավճիռ: Ինչպես նաև ինքնախոստովանական ցուցմունքները իրենից կորզվել են փաստաբանի բացակայությամբ, հետագայում` իր կողմից ինքնախոստովանական ցուցմունքներից հրաժարվելուց հետո, ինքնախոստովանական ցուցմունքներ տալու հանգամանքը քննիչ Միրզոյանի ճնշումներով պայմանավորված լինելու հայտարարությունը դատախազի կողմից պատշաճ քննության չի արժանացել: Միևնույն ժամանակ հատկանաշական է, որ ինքնախոստովանական ցուցմունքները ցածրորոակ նախաքննության արդյունքում չեն համադրվել գործի փաստական հանգամանքների հետ և չեն հիմնավորվել որևէ թույալտրելի և վերաբերելի ապացուցով: Ինչ վերաբերվում է << ինքնախոստովանական ցուցմունքների բուն էությանը, ապա վկայի կարգավիճակում իր տված ցուցմունքների և ինքնախոստովանության տեքստի համադրումից ակնհայտ է, որ իր խոսքերի շարադրանքը լիարժեք ներդաշնակ է դարձել ՀՀ քրեական օրենսգրքով սահմանված խարդախության հիպոթեզին և դիսպոզիցիային, մինչդեռ ինքը չունենալով իրավաբանական կրթություն և իրավական գիտելիքներ, վկայի կարգավիճակում տալիս է ցուցմունքներ առօրյա, կենցաղային խոսակցական, ինչու չէ նաև գեղարվեստական, բանասերին հատուկ ոճով, այն դեպքում, երբ այդ ժամանակ ինքը դեռևս չէր հասցրել ուսումնասիրել իրավագիտությունը:

22. Ելնելով վերոգրայլից` ամբաստանյալ Ս. Հարությունյանը խնդրել է իր նկատմամբ կայացնել արդարացման դատավճիռ:

23.Ներկայացված վերաքննիչ բողոքում ամբաստանյալ Ս. Հարությունյանի պաշտպան Ա. Հոբոսյանը նշել է, որ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք- Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 23.12.2015թ. դատական ակտում առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 380.1-րդ հոդվածով սահմանված վերաքննիչ բողոք բերելու հիմքերը՝ առկա է դատական սխալ, նյութական և դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտումներ, որը ազդել է գործի ելքի վրա:
Բողոքաբերը, հղում կատարելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ հոդվածի 1-ին մասի, 358-րդ հոդվածի, 360-րդ հոդվածի, 18-րդ հոդվածի, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի դրույթներին, նշել է, որ սույն գործով Սարգիս Հարությունյանին մեղսագրվող արարքում բացակայում է հանցագործության օբյեկտիվ կողմը, ինչպես նաև սուբյեկտիվ կողմը, մեղքը։
Սարգիս Լեռնիկի Հարությունյանը մեղադրվում է այն բանում, որ նա 2013թ. օգոստոս ամսին նախնական համաձայնության գալով Արմեն Կառլենի Բաղդասարյանի հետ, խարդախությամբ հափշտակել է Զարեհ Վահեի Հավանեսյանին պատկանող առանձնապես խոշոր չափի 4.731.408 ՀՀ դրամին համարժեք 8800 եվրո գումար։ Նույն մեղադրանքը բառացի, միայն անունների տեղը փոխած, առաջադրվել է Արմեն Կառլենի Բաղդասարյանին։ Այնուհետև մեղադրանքը շարունակվում է` այսպես, Արմեն Կառլենի Բաղդասարյանը 2013թ. հունիս–հուլիս ամիսների ընթացքում տեղեկանալով, որ իր ծանոթ Իրանի Իսլամական Հանրապետության քաղաքացի Զարեհ Վահեի Հավանեսյանը ցանկանում է մոր Մարիաննա Աբգարյանի և ընկերուհու Նարինե Քալանթարյանի համար շենգենյան երկրների մուտքի արտոնագիր ստանալ և տեղափոխվել Իսպանիայի Թագավորություն, այդ մասին հայտնել է ընկերոջը Սարգիս Լեռնիկի Հարությունյանին, ապա նպատակադրվել են հիշյալ պատրվակն օգտագործելով խաբեությամբ հափշտակել Զարեհ Հավանեսյանի առանձնապես խոշոր չափի գումարները։ Դրանից հետո, 2013թ. օգոստոս ամսվա ընթացքում Ա. Բաղդասարյանը և Ս. Հարությունյանը հանցավոր մտադրությունն իրականացնելու նպատակով, չարաշահելով Զ. Հավանեսյանի վստահությունը, իրենց ծանոթների միջոցով Մ. Աբգարյանի շենգենյան երկրների մուտքի արտոնագիր ստանալու գործընթացը կազմակերպելու և անհրաժեշտ փաստաթղթային ձևակերպումներ կատարելու պատրվակով, Երևան քաղաքի Արաբկիր և Կենտրոն վարչական շրջանների տարածքներում մաս-մաս ստացել և խարդախությամբ հափշտակել են Զ. Հավանեսյանին պատկանող առանձնապես խոշոր չափի ընդհանուր 4.731.408 ՀՀ դրամին համարժեք 8800 եվրո գումար։ Մեղադրանքի այս հատվածը ամբողջությամբ, բառացի արտատպվել է Արմեն Կառլենի Բաղդասարյանին առաջադրված մեղադրանքից, որը հակասում է թե ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումներին և թե ՄԻԵԿ-ի արդար դատաքննության սկզբունքին։ Հարկ է նշել, որ մեղադրանքի հիմքում ընկած ապացույցներն էլ նույնական են տուժող Զ. Հավանեսյանի, վկաներ Նարինե Քալանթարյանի, Մարիաննա Աբգարյանի, Իսկուհի Պողոսյանի, Նոյեմիկ Ղազարյանի, Շուշիկ Աբրահամյանի, Մերի Հակոբյանի ցուցմունքները և հեռախոսազանգերի վերծանման զննության արձանագրությունը, որով պարզվել է, որ Ս. Հարությունյանը և Ա. Բաղդասարյանը ակտիվ հեռախոսակապի մեջ են եղել Զ. Հավանեսյանի հետ։ Մինչդեռ վկաներ Ն. Քալանթարյանը, Իսկուհի Պողոսյանը, Նոյեմիկ Ղազարյանը, Շուշիկ Աբրահամյանը ինչպես նախաքննության, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում կոնկրետ ոչ մի մեղադրական ցուցմունք չեն տվել Ս. Հարությունյանի նկատմամբ, այս պարագայում անհասկանալի էր, թե ինչպես կարող էր Առաջին ատյանի դատարանը Ս. Հարությունյանի մեղադրանքի հիմքում դնել այդ ապացույցները։
Առաջին ատյանի դատարանը հաստատված է համարել այն հանգամանքը, թե ամբաստանյալ Ա. Բաղդասարյանը տեղեկանալով տուժող Զ. Հավանեսյանից, որ Զարեհը ցանկանում է իր մորը` Մարիաննա Աբգարյանին ու ընկերուհուն` Նարինե Քալանթարյանին տանել Իսպանիա, Ս. Հարությունյանի հետ նախնական համաձայնության գալով, որոշել են այդ առիթն օգտագործել և խաբեությամբ Զ. Հավանեսյանից խոշոր չափի գումար հափշտակել։
Առաջին ատյանի դատարանը չի պատճառաբանել.
1. ինչով է հիմնավորում Ա. Բաղդասարյանի և Ս. Հարությունյանի նախնական համաձայնությունը,
2. օբյեկտիվ կողմից ինչ գործողություններ է կատարել Ս. Հարությունյանը Զ. Հավանեսյանից խոշոր չափի գումար հափշտակելու համար,
3. դատական ակտում նշված գումարները առաջին անգամ 3000 եվրո 2013թ. հուլիսին տուժողի բնակարանում, հետագա գումարները և վերջին անգամ 2000 եվրո 2013թ. հուլիսի 25-ին Երևանի Գումի շուկայի մոտ և նրանց տրման վայրերը ինչ ապացույցներով է հաստատվել։
Բողոքաբերը, հղում կատարելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 291-րդ հոդվածի 2-րդ մասի, 293-րդ հոդվածի 2-րդ մասի դրույթներին, նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը խախտելով սույն օրենքի պահանջները, տուժող Զարեհ Հավանեսյանին չէր էլ տեղեկացրել, որ իր դիմումի համաձայն հարուցված քրեական գործով ամբաստանյալներ Ս. Հարությունյանի և Ա. Բաղդասարյանի վերաբերյալ քրեական գործը քննվում է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք–Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանում և որոշակի ժամանակ դատական նիստը կայացնում էր առանց տուժողի գիտության և առանց նրա ներկայացուցչի մասնակցության։ Ավելին, դատաքննություն նշանակելու որոշման մեջ դատարանը անօրինական էր ճանաչել փաստաբան Սոնա Գուլքանյանի կողմից նախաքննական մարմնին ներկայացրած լիազորագիրը, որով Զարեհ Հավանեսյանը 30.09.2013թ. լիազորել էր փաստաբան Սոնա Գուլքանյանին ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի, ՀՀ քաղաքացիական դատավարական օրենսգրքի, ԴԱՀԿ–ի մասին օրենքի համապատասխան նորմերի նշումով, որպեսզի ստանա ամուսնալուծության վկայական գ.թ. 100 և այդ լիազորագրով մասնակցել քննչական դատավարական գործողությունների։
Առաջին ատյանի դատարանը իր 12.01.2014թ. քրեական գործը դատական քննության նշանակելու մասին որոշման մեջ նշելով, որ «մինչդատական վարույթը կատարված է քրեադատավարական օրենքի խախտմամբ, որ մասնավորապես խախտվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 78-րդ, 86-րդ, 93-րդ հոդվածների պահանջները, գտել է, որ փաստաբան Սոնա Գուլքանյանը չէր կարող ներգրավվել որպես տուժող Զ. Հավանեսյանի ներկայացուցիչ, քանի որ այդ մասին համապատասխան լիազորագիր առկա չէ և իրականում դադարեցվել է փաստաբան Սոնա Գուլքանյանի մասնակցությունը վարույթին որպես տուժողի ներկայացուցիչ։
Պաշտպանական կողմը դատարանին նաև միջնորդեց անթույլատրելի ճանաչել փաստաբան Ս. Գուլքանյանի մասնակցությամբ կատարված քննչական գործողությունները, սակայն դատարանը ոչ այդ պահին, ոչ էլ հետագայում խորհրդակցական սենյակում քննության չի առել այդ միջնորդությունը։
Այնուհանդերձ, պաշտպանական կողմը կրկին միջնորդում է Վերաքննիչ քրեական դատարանին, խորհրդակցական սենյակում քննել նախկինում կատարված հետևյալ միջնորդությունը անթույլատրելի ճանաչելն, հաստատել փաստաբան Սոնա Գուլքանյանի մասնակցությամբ նախաքննության ժամանակ կատարված Զ. Հավանեսյանի բոլոր հարցաքննությունների արձանագրությունները, որովհետև նրանք ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի 1-ին 3-րդ և 5-րդ կետերի համաձայն ձեռք են բերվել օրենքի խախտմամբ ոչ պատշաճ տուժողի ներկայացուցչի մասնակցությամբ։
Պաշտպանական կողմը գտնում է, որ ՀՀ Սահմանադրության 22-րդ հոդվածում
ամրագրված օրենքի խախտմամբ ձեռք բերված ապացույցի օգտագործման արգելքի
սկզբունքը և օրենսգրքի 105-րդ հոդվածում ամրագրված տվյալ քրեական գործով քրեական
դատավարություն իրականացնելու, համապատասխան քննչական կամ այլ դատավարական գործողություն կատարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից ձեռք
բերված ապացույցն անթույլատրելի ճանաչելու հիմքը, հանդիսանում է որպես
սահմանադրական և քրեադատավարական օրինականության սկզբունքների ապահովման երաշխիք։
Թեև դատական նիստերի ընթացքում Զ. Հավանեսյանի անունից դատարանում ստացվեցին Իսպանիայից ուղարկված նամակներ, սակայն դրանցում նշում չկար, թե որ լիազորագրով է Սոնա Գուլքանյանը համարվում տուժողի շահերի ներկայացուցիչ, բացի այդ էլ նամակը ինքնին չի կարող համարվել լիազորագիր, իսկ օրենքը հստակ նշում է լիազորագրի կազմման ձևը, այսինքն այդ նամակով փաստաբան Սոնա Գուլքանյանը պատշաճ ներկայացուցիչ չի կարող համարվել, հետևաբար այս հիմքով ևս փաստաբան Սոնա Գուլքանյանի մասնակցությամբ նախաքննության ժամանակ կատարված Զ. Հավանեսյանի բոլոր հարցաքննությունների արձանագրությունները, Առաջին ատյանի դատարանը պետք է հաստատի որպես օրենքի խախտմամբ ոչ պատշաճ տուժողի ներկայացուցչի մասնակցությամբ ձեռք բերված ապացույցներ։
Ի սկզբանե փաստաբանի 30.09.2013թ. լիազորագիրը կեղծ է, որովհետև տուժող Զ. Հավանեսյանը հարցաքննվելիս, նախաքննական մարմնին իր կենսագրական տվյալները հայտնելիս ,ընտանեկան դրությունը ներկայացնելիս, հանդես է եկել որպես չամուսնացած անձ, գ.թ. 109, ուրեմն բնավ խոսք չէր կարող լինել ամուսնալուծության վկայական ստանալու մասին։ Բացի այդ, հետագայում, փաստաբան Ս. Գուլքանյանը դատարանին ներկայացրեց մեկ այլ լիազորագիր` կնքված 09.10.2013թ., որն ավելի ուշ էր կնքված` իբրև իր ու տուժող Զ. Հավանեսյանի միջև, որը կրկին խիստ անարժանահավատ փաստաթուղթ է, քանի որ պաշտպանական կողմի համար անհասկանալի է, որ եթե այն ժամանակ արդեն իսկ փաստաբանը իր ձեռքի տակ ուներ դատարանին ներկայացրած 09.10.2013թ. թվագրված լիազորագիրը, ապա ինչու այն քննիչին չի ներկայացվել, այլ քննիչին ուղղված դիմումի մեջ ներկայացվել է, որ կողմերի միջև պայմանագիր է կնքվել, հետո էլ քրեական գործով ներկայացվել է ՀՀ քաղ. դատ. օր. 42 հող. համապատասխան լիազորագիր։ Բացի այդ, 09.10.2013թ. լիազորագիրը Զ. Հավանեսյանի անվան դիմաց դրված է այլ ստորագրություն, որը անզեն աչքով էլ տեսանելի է, որ չի համապատասխանում նախաքննական մարմնի կատարած հարցաքննությունների ժամանակ Զ. Հավանեսյանի տված ստորագրությանը։ Պաշտպանական կողմը Առաջին ատյանի դատարանին միջնորդեց նշանակել դատաձեռագրաբանական փորձաքննություն, պարզելու, թե 09.10.2013թ. լիազորագրի վրա առկա ստորագրությունը պատկանում է արդյոք Զ. Հավանեսյանին, սակայն դատարանը մերժեց և նույնիսկ այս խնդրին իր դատական ակտի մեջ չի էլ անդրադարձել, որպեսզի առերևույթ պարզ լինի, որ գործով տուժողի բացակայության պայմաններում, միևնույնն է, դատարանը ապահովել է տուժողի ներկայացուցչի մասնակցությունը։
Պաշտպանական կողմը Վերաքննիչ քրեական դատարանին կրկին միջնորդում է նշանակել դատաձեռաբանական փորձաքննություն, քանի որ ստացված եզրակացության պարագայում հնարավոր կլինի պարզել 09.10.2013 լիազորագրի իսկությունը, որից էլ հայտնի կլինի, թե փաստաբան Ս. Գուլքանյանը իրավունք ուներ, կարող էր հանդես գալ դատարանում որպես տուժողի ներկայացուցիչ։
Պաշտպանական կողմը գտնում է, որ 09.10.2013թ. թվագրված լիազորագիրը դատարանը չէր կարող համարել պատշաճ փաստաթուղթ և թույլ տալ, որ փաստաբան Սոնա Գուլքանյանը մասնակցի որպես տուժողի ներկայացուցիչ, որովհետև 09.10.2013թ. Զարեհ Հավանեսյանը տուժողի կարգավիճակ չուներ, ավելին վերջինս ՀՀ դատախազությանը դիմում է ներկայացրել 16.10.2013թ, և նրան հայտնի էլ չէր կարող լինել թե ինչ ընթացք կստանա իր դիմումը, իսկ լիազորագիր ներկայացուցչին կարող է տալ միայն տուժողի կարգավիճակ ունեցող անձը։ Բացի այդ լիազորագրում նշված չէ, թե ում շահերը պետք է ներկայացնի փաստաբան Սոնա Գուլքանյանը տուժողի, քաղաքացիական հայցվորի թե քաղաղաքացիական պատասխանողի, որովհետև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի նույնությամբ վերարտադրված է 09.10.2013թ. լիազորագրի մեջ։
Բացի այդ, Առաջին ատյանի դատարանը ծաղկաքաղ է արել բոլոր հարցաքննված վկաների ցուցմունքներից և համառոտագրված ներկայացրել միայն վկաների ցուցմունքների իբրև մեղադրանքը հաստատող հատվածները։
Առաջին ատյանի դատարանը, որպես մեղքը հաստատող ապացույց է ճանաչել հեռախոսազանգերի վերծանման զննության արձանագրությունը, որով պարզվել է, որ Ս. Հարությունյանը և Ա. Բաղդասարյանը ակտիվ հեռախոսակապի մեջ են եղել Զ. Հավանեսյանի հետ։ Այս փաստաթուղթը դատարանում չի էլ հետազոտվել, սակայն դրվել է մեղադրական դատավճռի հիմքում, խախտելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ և 365-րդ հողվածների պահանջները։
Սրան հակառակ, Առաջին ատյանի դատարանը, խախտելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-րդ, 126-րդ, 127-րդ հոդվածների պահանջը, որպես ապացույց չի գնահատել «Ինեկոբանկի» տված քաղվածքը, թեև այն Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտվել է։
Առաջին ատյանի դատարանը Ս. Հարությունյանի մեղադրանքի հիմքում դրել է նրա` որպես վկա տված ցուցմունքները գ.թ. 65-66,126-128,178-179,183,199-200, որոնց մեջ Ս. Հարությունյանը նշել է, որ Զ. Հավանեսյանից իր անձնական կարիքների համար 2013թ. հուլիսի սկզբին 2 շաբաթ ժամանակով վերցրել է 5000 եվրո, որը վերադարձրել է 1 շաբաթ անց, իսկ դրանից հետո հուլիսի վերջին, պարտքով, 2 անգամով վերցրել է 2000 եվրո և 1800 եվրո, ընդհանուրը 3800 եվրո 2013թ. դեկտեմբերին մարելու պարտավորությամբ։ Բոլոր նշված ցուցմունքներում Ս. Հարությունյանը նշել է, որ պարտքով է գումարներ վերցրել Զ. Հավանեսյանից, ընդ որում 5000 եվրոն վերադարձրել է, իսկ 3800 եվրոն պարտք է և պատրաստ է վերադարձնել:
Որպես մեղադրյալ հարցաքննվելիս, Ս. Հարությունյանը հարկադրաբար ընդունել է իր մեղքը չկատարած հանցանքի մեջ, որովհետև նրան ստիպել են, նա այլ ելք չի ունեցել, կանգնեցրել են երկընտրանքի առջև։ Վկան նախազգուշացվում է սուտ ցուցմունք տալու համար նախատեսված քրեական պատասխանատվության ենթարկվելու մասին, Ս. Հարությունյանը նախազգուշացվել է և մշտապես պնդել, որ Զ. Հավանեսյանից պարտքով գումարներ է վերցրել, իսկ կասկածյալի ցուցմունքում կամ որպես մեղադրյալ հարցաքննվելիս, երբ կասկածյալը, մեղադրյալը չեն նախազգուշացվում սուտ ցուցմունք տալու համար նախատեսված քրեական պատասխանատվության ենթարկվելու մասին, Ս. Հարությունյանը տվել է իրեն մեղադրող ինքնախոստովանական ցուցմունք։ Արդյոք այս հանգամանքը չի գալիս ապացուցելու Ս. Հարությունյանի ցուցմունքի այն մասը, որ նրա նկատմամբ կիրառել են հոգեբանական ճնշում, որ կամ պետք է նա իրեն մեղավոր ճանաչեր խարդախության կատարման մեջ և մնար ազատության մեջ կամ նրան մեղադրանք կառաջադրվեր և նրան անմիջապես կձերբակալեին։
Ս. Հարությունյանը չէր կարող համաձայնվել, որ իրեն ձերբակալեն, ոչ թե նրա համար,
որ նա վախենում էր կալանավորվելուց, այլ որովհետև նրա ընտանեկան վիճակը այդ
պահին գտնվում էր ծայրահեղ ծանր սոցիալական ու կեցաղային վիճակի մեջ, կինը այդ
ժամանակ երեխայի էր սպասում և բժիշկների տերմինաբանության լեզվով թունավոր
հղիություն էր տանում, տանը արդեն կային 2 մանկահասակ երեխաներ, հայրը վատառողջ
էր, 3-րդ խմբի հաշմանդամ, մշտական խնամքի ներքո էր, ինքն էր ընտանիքի միակ
կերակրողը, բոլորը գտնվում էին նրա հոգածության տակ և ինքն էր միակ մարդը, որ այդ
պահին նաև ամենօրյա, առօրեական հարցերով կարող էր զբաղվել։ Եվ հարկադրված Ս.
Հարությունյանը գնացել է այդ քայլին, որպես վկա բազմաթիվ անգամ հարցաքննվելուց 9
ամիս անց 16.06.2014թ. ինքն իրեն մեղավոր է ճանաչել չկատարած հանցավոր արարքի
մեջ` խաբեությամբ Զարեհ Հավանեսյանի գումարներին տիրանալու մեջ ու տվել
ինքնախոստովանական ցուցմունքներ։ Ավելին, նա քննիչի հարկադրանքի տակ ստիպել է,
իր վաղեմի ընկեր Արմեն Բաղդասարյանը նույնպես հաստատի իր
ինքնախոստովանական ցուցմունքները, այլապես ինչու պետք է Ա. Բաղդասարյանը իր
ընկեր Ս. Հարությունյանի վերաբերյալ ցուցմունք տար, որ իբրև Ս. Հարությունյանը
գումար է վերցրել Զ. Հավանեսյանից մորն ու ընկերուհուն Իսպանիա տանելու համար,
բայց ոչ մի գործողություն այդ նպատակով չկատարելով, խաբեությամբ տիրացել է նրա
գումարներին և դա այն դեպքում, երբ Ա. Բաղդասարյանը իր բոլոր նախկին նախաքննական ցուցմունքներում մշտապես հայտնել է, որ տեղյակ է եղել Զ. Հավանեսյանի կողմից մորն ու ընկերուհուն Իսպանիա տանելու ցանկության մասին, սակայն ընդհանրապես այդ գործին միջամտելու, այդ գործով գումար վերցնելու հետ կապված, ոչ ինքը և ոչ էլ Ս. Հարությունյանը որևէ առնչություն չեն ունեցել։ Հատկանշական է, որ Ա. Բաղդասարյանը այդ մեղադրող ցուցմունքը տալիս է Ս. Հարությունյանի ինքնախոստովանական ցուցմունքից հետո, երբ մշտապես Ա. Բաղդասարյանը ցուցմունքներ է տվել, որ Ս. Հարությունյանի կողմից խարդախություն չի կատարվել և արդյոք Վերաքննիչ դատարանի համար ակնհայտ չէ, որ մեղադրական բովանդակությամբ այդ ցուցմունքները չէին կարող հանպատրաստից լինել։ Դատարանում Ս. Հարությունյանը կրկին չընդունելով առաջադրված մեղադրանքը, հայտնեց, որ 5000 եվրոն Զ. Հավանեսյանից վերցրել է պարտքով ու ետ վերադարձրել 2013թ. հուլիսի կեսերին, 5000 եվրոն վերցնելիս և 5000 եվրոն վերադարձնելիս ոչ ոք ներկա չի եղել, իսկ 3800 եվրոն, որ կրկին պարտքով վերցրել է Զ. Հավանեսյանից 2013թ. պատրաստ է վերադարձնել Զ. Հավանեսյանին, որ ինքը երբեք ոչ միայնակ, ոչ Ա. Բաղդասարյանի հետ միասին, նպատակ չեն ունեցել խաբեությամբ կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով գումարներ հափշտակել Զ. Հավանեսյանից։ Դատարանում նաև հայտնեց, որ Զարեհն չի ներկայացել որպես դեսպանատան կամ կառավարության աշխատակից, ինքը նրանից որևէ փաստաթուղթ չի վերցրել, որ որևէ մարմնի ներկայացնի, որևէ անուն նրան չի տվել, որովհետև էդպիսի բան չի եղել, ինքը երբեք նման հարցով չի զբաղվել։ Հայտնեց նաև, որ 3800 եվրոն տրվել է 2 մասով 2000 եվրո և 1800 եվրո, ինքը պարտք է եղել ընկերոջը` Արմեն Պարգևի Գրիգորյանին, 2.000.000 ՀՀ դրամ, և այդ գումարով վերադարձրել է օգոստոսին 1.800.000 ՀՀ դրամը, որը իրոք վկա Արմեն Պարգևի Գրիգորյանը հաստատել է նախաքննության ընթացքում։
Նախաքննության ժամանակ իր ցուցմունքը Ս. Հարությունյանը պնդել է Զարեհ Հավանեսյանին առերես։
Առաջին ատյանի դատարանը դատավճռով անտեսել է Ս. Հարությունյանի դատարանում տված ցուցմունքի այն մասը, որ քննիչը իրեն դրել է երկընտրանքի աոջև. «կամ մեղադրանքը ընդունում ես և մնում ես ազատության մեջ կամ մեղադրանքը չես ընդունում և քեզ ձերբակալում եմ»։ Դատարանը այս հանգամանքները անտեսել է, մինչդեռ հայտնի են ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի և ՄԻԵԴ-ի բազմաթիվ նախադեպային որոշումներ, որտեղ արձանագրված է, որ քննության խորթ մեթոդներով ձեռք բերված ապացույցները անթույլատրելի են, իսկ կատարված արարքը պետք է մանրամասն քննության ենթարկվի անկախ մարմնի կողմից։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 59-րդ հոդվածը սահմանում է տուժողի իրավունքները և պարտականությունները, որի 1-ին մասի 18-րդ կետը սահմանում է, որ «տուժողը կարող է ունենալ ներկայացուցիչ և դադարեցնել ներկայացուցչի լիազորությունները», 4-րդ կետով տուժողն իրեն պատկանող իրավունքներից օգտվում և իր վրա դրված պարտականությունները կատարում է անձամբ կամ ներկայացուցչի միջոցով, եթե դա համապատասխանում է համապատասխան իրավունքների և պարտականությունների բնույթին>>։
Բողոքաբերը, հղում կատարելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 78-րդ հոդվածի, 79-րդ հոդվածի 1-ին մասի դրույթներին, նշել է, որ 14.10.2013թ. Զ. Հավանեսյանը դիմում է հղել ՀՀ գլխավոր դատախազին և ՀՔԾ-ին, Կենտրոնականի բաժնին, այնուհետև Արաբկիրի ոստիկանությանը, Կենտրոնականի բաժնի հետաքննիչի կողմից քրեական գործի հարուցումը մերժելու մասին 04.11.2013թ.որոշման կայացումից հետո, այն վերացվում է Երևան քաղաքի դատախազի կողմից` 15.11.2013թ.-ին, իսկ 2013թ. նոյեմբերի 11-ին էրեբունու բաժնում հարուցվում է թիվ 12802413 քրեական գործը, և հարուցվելուց հետո, նույն օրը 11.11.2013թ. նախաքննական մարմինը որոշում է կայացրել Իրանի Իսլամական Հանրապետության քաղաքացի Զարեհ Հավանեսյանին ճանաչել տուժող, միաժամանակ իբր նրան բացատրելով իր` որպես տուժողի իրավունքներն ու պարտականությունները, սակայն նշված որոշումը, ինչպես նաև իրավունքների և պարտականությունների բացատրման մասին դատավարական փաստաթուղթը ստորագրել է փաստաբան Սոնա Գուլքանյանը, որը նման իրավասություն չունի, պատշաճ սուբյեկտ չի։
Այստեղից հետևում է, որ տուժող ճանաչելու որոշումը,և ինչպես նաև իրավունքների և պարտականությունների բացատրման մասին դատավարական փաստաթուղթը կարող էր ստորագրել միմիայն տուժող Զ. Հավանեսյանը և ոչ այլ անձ։ Թեև հետագայում Զ. Հավանեսյանը հարցաքննվել է որպես տուժող, սակայն ըստ էության նա այդպիսի կարգավիճակ օրենքով սահմանված կարգով ձեռք չի բերել, որովհետև թեկուզև ուշացումով, բայց էլի նա տուժող ճանաչելու մասին քննիչի կազմած որոշումը չի ստորագրել, ինչպես նաև նրան չի պարզաբանվել իր իրավունքների ու պարտականությունների մասին։
Բացի այդ, փաստաբան Սոնա Գուլքանյանը վարույթ իրականացնող մարմնին ներկայացրել է մի դիմում 12.11.2013թ.որտեղ հայտնել է, որ <<Գուլքանյան Գրուպ>> փաստաբանական գրասենյակի հետ Զարեհ Հավանեսյանը կնքել է պայմանագիր իր շահերը ներկայացնելու համար և խնդրել է իրեն քրեական գործին ներգրավել որպես վկա գ.թ. 57։ Փաստաբան Սոնա Գուլքանյանը իրոք 12.11.2013թ. հարցաքննվել է որպես վկա։ Այստեղից հետևում է, որ ոչ միայն տուժող ճանաչելու որոշումը Զարեհ Հավանեսյանին ըստ էության չի հայտնվել, այլև նա ամբողջ նախաքննության ընթացքում պատշաճ ներկայացուցիչ չի ունեցել, որով խախտվել են հենց տուժողի իրավունքները և օրենսդրական նորմի պահանջը։
Քրեական գործի հիմքը, դա Զ. Հավանեսյանի կողմից ՀՀ գլխավոր դատախազին և ՀՔԾ-ին ուղղված 16.10.2013թ. դիմումն է, որտեղ նշում է, որ մորը` Իսպանիա ուղարկելու համար անձամբ դիմել է դեսպանատուն, թե որ դեսպանատուն, չի նշում, սակայն եթե դիմել է կոնկրետ դեսպանատուն, ուրեմն Զ. Հավանեսյանը պետք է տեղյակ լիներ, թե որ դեսպանատան միջոցով կարող էր կատարվել մորը Իսպանիա տեղափոխելու գործընթացը, իսկ եթե նշում է, որ Բրազիլիայի դեսպանատան միջոցով պետք է կատարվեր գործընթացը, ապա միանշանակ ստում է, որովհետև Բրազիլիայի դեսպանատունը Շենգեն երկրների մուտքի արտոնագիր չի տալիս և նա դա գիտեր։ Դիմումի մեջ նշում է, թե Արմեն Բաղդասարյանին վերոհիշյալ նպատակի համար սկզբում տվել է 4500 եվրո մոր խնդրանքով, քանի որ նա` Արմեն Բաղդասարյանը, ոստիկանության աշխատող էր և չէր խաբի, որոշ ժամանակ անց նրան տվեցի 2200 և 2000 եվրո։ Վերջին գումարը տվեցի Գումի շուկայի մոտ Նարինեին Իսպանիա տանելու համար, բայց նույն օրն էլ մտքափոխվեցի, որ Նարինեի ծառայությունը ինձ վրա թանկ կնստի։ Ինչպես տեսնում ենք, գործ ունենք փոփոխական բնավորության մարդու հետ և գումարն էլ ոչ թե 8800 եվրո է կազմում, այլ 8700 եվրո։ Այնուհետև շարունակում է, թե հարազատներս ասացին, որ անհայտ մարդիկ նման գործերով չեն կարող զբաղվել և ես Արմենից հետ պահանջեցի գումարս։ Արմենն ասաց, որ ինքը պատասխանատու է 6800 եվրոյի համար, Նարինեին տված գումարի համար ինքը պատասխանատու չէ և չի շարունակում, թե Նարինեի գումարի համար ով էր պատասխանատու, ով պետք է վերադարձներ։ Առանց նշելու Աարգիսի կատարած գործողությունների մասին, նշում է, թե Արմեն Բաղդասարյանի, Սաքոյի և Մերիի կողմից կատարվել է խարդախություն։ Բացի այդ բացահայտվել է մեկ հանգամանք, որ Արմեն Բաղդասարյանը, Սաքոն և Մերին մտերիմ հարաբերությունների մեջ են, այդ փաստը բացահայտվում է նրանց լուսանկարներով։ Փաստորեն ստացվում է, որ Արմեն Բաղդասարյանին հանցավոր ակտի կատարման հարցում օգնել են Մերին և Սաքոն։ Ինչպես են օգնել չի նշում, իսկ որ մտերիմ են Սաքոն ու Մերին Արմեն Բաղդասարյանի հետ, ուրեմն նաև հանցագործությանը օժանդակողներ են։ Ընդհանրապես, Զ. Հավանեսյանը Ս. Հարությունյանին գումարներ տալու մասին կոնկրետ հանգամանքների մասին չի նշում, միշտ հայտնում է Արմենի անունը, բայց միաժամանակ նպատակ ունենալով Սարգսին էլ ներքաշել մեղադրանքի մեջ, ձեռքի հետ նշում է նաև Սարգիս Հարությունյանի, երբեմն էլ Մերի Հակոբյանի անունը։ Առաջին ատյանի դատարանը դիմումի մեջ նշված գումարային այս տվյալներին չի անդրադարձել ու չի էլ պատճառաբանել, թե ինչու չի անդրադարձել։
Տուժող Զ. Հավանեսյանը նախաքննության ժամանակ տվել է իրարամերժ ցուցմունքներ, որոնք հակասում են նաև դիմումի մեջ նշված հանգամանքներին։
Իր բոլոր ցուցմունքների մեջ Զ. Հավանեսյանը նշում է, որ գումարները մաս-մաս, անձամբ տվել է Ա. Բաղդասարյանին, իսկ դատարանն էլ այս պարագայում չի հիմնավորել, չի պատճառաբանել, թե ինչ կերպ է հաստատված համարում, որ Զ. Հավանեսյանից Ս. Հարությունյանը գումարներ է ստացել խարդախության միջոցով։
Առաջին ցուցմունքի ժամանակ 03.03.2014թ. գ.թ. 109-110 Զ. Հավանեսյանը ցուցմունք է տալիս, որ <</…/ հորս մահից հետո, 2013թ. ամռանը եկել եմ Հայաստան խնամքի կարիք ունեցող մորս Իսպանիա տանելու նպատակով։ Դեսպանատունը մերժել է վիզա տրամադրել, դիմել եմ Օվիր, որպեսզի մորս ՀՀ քաղաքացիություն տրամադրեն։ Օվիրում ասել են, որ գործը կերկարաձգվի։ Հուզմունքի պահին մայրս զանգել է Մերիին և ամեն ինչ պատմել։ Մերին հուլիս ամսին եկավ մեր տուն, ծանոթացրեց Արմենի հետ, ասաց որ օրգանի աշխատող է, Արմենը ասել է, որ Ամերիկայի դեսպանատանն է աշխատում և կարող է օգնել։ Արմենը մի շաբաթ հետո ինձ ծանոթացրեց Սաքոյի հետ, պահանջեցին 6800 եվրո մամայի վիզայի համար և 2000 եվրո Նարինեի համար։ Նրանք ասացին, որ վիզան կստանամ գումարը վճարելուց հետո։ Հուլիս ամսին վճարել եմ 3000 եվրո, 2 օր անց պահանջեցին 1000 եվրո։ Մի քանի օր անց Արմենը պահանջեց ևս 2800 եվրո, որը տվեցի։ Նարինեի համար պահանջեցին 2000 եվրո, որը տվել եմ Գումի շուկայի մոտ հուլիսի 25-ին։ Ինձ խոստացել էին վիզա պատրաստել մինչև օգոստոսի 10-ը։ Ստացվում է, որ վերջին գումարը եղել է 2000 եվրո, որը տրվել է կոնկրետ հուլիսի 25-ին։ Սաքոյից առաջ Արմենը եկել է մեր տուն և ասել, որ գործը Բրազիլիայի դեսպանատան միջոցով չի ստացվում։ 8800 եվրոն տվել եմ Արմենին, առաջին անգամ հուլիսի 15-ին մեր տանը գումարը տվել եմ Նարինեի, մորս, Իսկուհու և Սաքոյի ներկայությամբ, գումարի չափը չի նշում>>: Շարունակելով ցուցմունքը Զարեհ Հավանեսյանը հայտնում է, որ. <</…/ երկրորդ անգամ Արմենին տվեցի 1000 եվրո Սաքոյի, Մերիի, Իսկուհու ներկայությամբ, որն էլ Արմենը տվեց Սաքոյին։ 3-րդ գումարը տվել եմ հուլիսի 22-23-ին: Նարինեյի հետ գնացինք Ինեկո բանկ և Նարինեն իր հաշվից հանեց 2800 եվրոյին համարժեք դրամ և Սաքոյի մեքենայի մեջ տվեցի Արմենին։ 4-րդ անգամ Արմենը զանգեց, պահանջեց 2000 եվրո, ասաց Գումի շուկայի մոտ է, և գումարը տանեմ իրեն և ես այդպես էլ արեցի։ Եթե վերջից գալով Զարեհի տված գումարները հաշվարկենք 2000+2800+1000=5800 եվրո, ուրեմն ստացվում է, որ առաջին անգամ նա տվել է 3000 եվրո։ Այս մասով Սարգիսը, Իսկուհին և Նարինեն չեն հաստատում Զարեհի ցուցմունքը: Սարգիսը հայտնում է, որ վերցրել է սկզբում 5000 եվրո պարտքով և ոչ ոք ներկա չի եղել։ Նարինե Քալանթարյանն հայտնում է. որ առաջին գումարը իր ներկայությամբ օգոստոսին է տրվել 2000 եվրո, որ հետագա գումարներից ընդհանրապես տեղյակ չի և Զարեհի տված 8800 եվրոյի մասին իմացել է ոստիկաններից։ Իսկուհին ցուցմունք է տալիս, որ գումարներից ընդհանրապես տեղյակ չի և 8800 եվրոյի մասին իմացել է Զարեհից։ Զարեհի մայրը իր ցուցմունքում նույնպես չի հայտնում, որ իր ներկայությամբ որևէ մեկին գումար է տրվել։
Զ. Հավանեսյանը իր 2-րդ ցուցմունքում գ.թ. 132-133. 08.04.2014թ.. առաջին ցուցմունքից 1 ամիս անց, ամբողջապես նոր ցուցմունք է տալիս, որ առաջին գումարը Նարինեի ներկայությամբ Արմենին տվել է ոչ թե հուլիսի 15-ին, այլ օգոստոսի 6-ին և տվել է ոչ թե 3000 եվրո, այլ 2000 եվրո։ 2-րդ անգամ Արմենին տվել է 1800 եվրո օգոստոսի 7-ին 3-րդ անգամ ամբողջ գումարը հանել ենք և 2800 եվրո տվել եմ Արմենին, իսկ վերջին գումարը տվել եմ Գումի շուկայի մոտ 2200 եվրո։>>: Պաշտպանական կողմը գտնում է, որ ակնհայտորեն Զ. Հավանեսյանը իր 2-րդ ցուցմունքը համադրել է Ինեկոբանկից ստացված տեղեկության հետ, որը հայտնի չէ ինչ ճանապարհով հայտնվել է քրեական գործի նյութերի մեջ և Զ. Հավանեսյանը հարկադրված, տեսնելով, որ իր առաջին ցուցմունքի ոչ մի տվյալը, չի համապատասխանում բանկի տված քաղվածքին, նոր ցուցմունք է տալիս հարմարեցնելով գումարի չափը և ամսաթվերը բանկի տեղեկատվությանը։ Արմեն Բաղդասարյանի և Սարգիս Հարությունանի հետ հետագայում կատարված առերես հարցաքննությունների մեջ Զ. Հավանեսյանը պնդում է իր 2-րդ ցուցմունքը, ընդ որում Ա. Հարությունյանի հետ առերեսվելիս, այս անգամ էլ պնդում է, թե Ա. Հարությունյանը ասել է, որ կառավարական աշխատող է։ Սակայն որքան էլ հարմարեցնի Զ. Հավանեսյանը իր ցուցմունքները, միևնույնն է այն հակասում է վկա Նարինե Քալանթարյանի ցուցմունքներին, որը նախաքննության ժամանակ, ինչպես նաև դատարանում ցուցմունք է տվել, որ առաջին գումարը եղել է 2000 եվրո, որը Ինեկոբանկից գումարը հանելուց հետո Զարեհը տվել է Արմեն Բաղդասարյանին իր տանը։ Ինեկոբանկից տված քաղվածքի հետազոտությունից պարզ երևում է, որ բացի 987.000 ՀՀ դրամից, այլ գումար չի հանվել և միանգամից 17միլիոն դրամ է հանվել 08.08.2013թ.։ Դատարանը անտեսել է, որ Զ. Հավանեսյանը իր տված ցուցմունքների մեջ չի հայտնում, որ որևէ գումար տվել է Ս. Հարությունյանին, այլ մշտապես հայտնում է, որ գումարը տվել է Ա. Բաղդասարյանին, բայց հետո եզրահանգում է, որ 3-ով են տիրացել գումարներին` Արմենը, Սաքոն և Մերին։ Զ. Հավանեսյանը ոչ իր սկզբնական դիմումի մեջ, ոչ էլ հետագա 2 ցուցմունքների մեջ, չի նշում թե Ս. Հարությունյանը որպես ով է ներկայացել իրեն, որ որևէ փաստաթուղթ է պահանջել Ս. Հարությունյանը, որ Ս. Հարությունյանը որևէ դեսպանատան անուն նշի կամ որևէ աշխատակցի անուն, որով շահագրգռի Զ. Հավանեսյանին տալու մնացած գումարները։ Այդպես էլ պարզ չդարձավ, թե օբյեկտիվ կողմից ինչ գործողություններ է կատարել Սարգիս Հարությունյանը, որով խաբելու կամ վստահությունը չարաշահելու միջոցով տիրացել է Զ. Հավանեսյանի գումարներին։ Նույնիսկ այն դեպքում, երբ Սարգիս Հարությունյանը ինքնամեղադրող ցուցմունքներ է տվել, չի հայտնել, թե կոնկրետ ինչ գործողությունների արդյունքում է ստացել գումարները։
Առաջին ատյանի դատարանը ոչ մի միջոց չձեռնարկեց տուժող Զ. Հավանեսյանին դատարանում հարցաքննելու համար, որով խախտվեց ՄԻԵԿ-ի 6-րդ հոդվածի 3-րդ մասով սահմանված մեղադրյալի դեմ ցուցմունք տված անձին դատարանում հարցաքննելու պաշտպանական կողմի իրավունքը, հետևապես նաև արդար դատաքննության իրավունքը։ Անպատասխան մնացին Զ. Հավանեսյանին ուղղվելիք հարցերը, մասնավորապես ինչպես եղավ, որ իր դիմումի մեջ նշած փաստերը, առաջին հարցաքննության արձանագրության մեջ նշված հանգամանքները, հետագայում այլ կերպ ներկայացվեցին, ինչ գործողությունների արդյունքում է նա համաձայնվել գումար տալ ամբաստանյալներին, կոնկրետ ինչ խոստում է տվել Սարգիս Հարությունյանը, ինչու Ս. Հարությունյանի հետ չի գնացել այն վայրը կամ այն անձի մոտ, որը պետք է իրականացներ մորը Իսպանիա ուղարկելու գործընթացը, առաջին գումարը տալուց հետո ինչ էր պարզել իր համար Զ. Հավանեսյանը, որ տվեց երկրորդ գումարը, հետո 3-րդ, 4-րդ գումարը, ինչքան ժամանակում պետք է կատարվեր այդ գործողությունը և որ դեսպանատան միջոցով, արդյոք Զ. Հավանեսյանը տեղյակ չէր թե ընդհանրապես որ դեսպանատան միջոցով է իրականացվում Իսպանիա մեկնելու գործընթացը, չէ որ եթե հավատանք Նարինե Քալանթարյանի դատարանում տված ցուցմունքին, Իրանից մնում էր ստանալ քառակուսի կնիքով մի փաստաթուղթ և արդեն Մարիաննա Աբգարյանը կարող էր մեկեել Իսպանիա, կամ մորը Իսպանիա տանելու մասին ինչ է պատմել իր հարազատներին, կամ եթե Իսկուհին իր ասածով ներկա է գտնվել իր կողմից գումար տալուն, ապա ինչն է պատճառը, որ Իսկուհին հայտնում է, թե իր ներկայությամբ որևէ գումար Զարեհը չի տվել, կամ եթե իրոք 8800 եվրո գումար է տվել մորը Իսպանիա տանելու համար, ապա ինչու դրանից տեղյակ չէր իր մտերիմ ընկերուհին` Նարինե Քալանթարյանը, ով դատարանում ցուցմունք տալիս հայտնել էր, որ իր նկատմամբ զգացմունքներ է ունեցել Զ. Հավանեսյանը, սակայն գումարի մասին տեղեկացել է ոստիկաններից։
Զարեհ Հավանեսյանի ցուցմունքներն ակնհայտ սուտ են, որովհետև եթե նա երկրորդ և մնացած ցուցմունքներում պնդում է, որ ամբողջ գումարը տրվել է Արմենին ու Սարգիսին 2013թ. օգոստոս ամսին և առաջին գումարը տրվել է օգոստոսի 6-ին օգտվելով Հայէկոնոմ բանկի տված տեղեկանքից, ապա դա հակասում է առաջին ցուցմունքում գ.թ. 110 հստակ նշած հանգամանքին, որ խոստացել էին վիզա պատրաստել մինչև օգոստոսի 10-ը, այսինքն չէր կարող գումարը ամբողջությամբ դեռ չտրված վիզայի պատրաստման կոնկրետ ժամկետ նշվեր։ Պաշտպանական կողմը գտնում է, որ եթե տուժողը նախազգուշացված լինելով սուտ ցուցմունք տալու համար նախատեսված քրեական պատասխանատվության մասին, ստում է, ուրեմն անարժանահավատ են նաև նրա մնացած բոլոր ցուցմունքները և երիցս ճիշտ է Ս. Հարությունյանը, որը նշում է, որ հուլիսի վերջին Զարեհից վերցրել է 3800 եվրո և նախնական պայմանավորվածության համաձայն պարտավորվել էր վերադարձնել դեկտեմբեր ամսին։
Առաջին ատյանի դատարանը անտեսել է տուժող Զ. Հավանեսյանի ցուցմունքների հակասականությունը և առանց պատճառաբանության հիմնվել Զ. Հավանեսյանի միայն առաջին ցուցմունքի և այն էլ այդ ցուցմունքի մի մասի վրա։
Քրեական գործով անցնող մնացած բոլոր վկաները Իսկուհի Պողոսյանը, Նոյեմիկ Ղազարյանը, Շուշիկ Աբրահամյանը, Մարիաննա Աբգարյանը Զարեհից ու Մարիաննայից են լսել, որ նա իր մորը ցանկանում է տանել Իսպանիա և դրանում նրան պետք է օգնեին Արմեն Բաղդասարյանը և Սարգիս Հարությունյանը։ Նրանք բոլորն էլ որևէ կոնկրետ խոսակցության, գործողության, գումար տալու, գումար վերցնելու ականատես և մասնակից չեն եղել, որևէ մանրամասնություն ոչ նախաքննության ժամանակ և ոչ էլ դատարանում չեն հայտնել։ Քրեական գործով անցնող բոլոր վկաները Զարեհի մտերիմ, հարազատ մարդիկ, են Նարինե Քալանթարյանը եղել է նրա ընկերուհին, Իսկուհի Պողոսյանը երկար ժամանակ խնամել է մորը` Մարիաննա Աբգարյանին, Նոյեմիկ Ղազարյանը, Շուշիկ Աբրահամյանը բարեկամներ են, Մարիաննա Աբգարյանն էլ Զարեհի հարազատ մայրն է և բոլորն էլ շահագրգիռ մարդիկ են Զարեհի ասածին հավատալու համար։
Վկա Նարինե Քալանթարյանը նախաքննության ժամանակ և դատարանում ցուցմունք է տվել, որ խնամել է Զարեհի մորը` Մարիաննա Աբգարյանին։ Հոր մահից հետո Զ. Հավանեսյանը մորը ցանկանում էր տանել Իսպանիա, երկուսով զբաղվել են այդ գործով, գնացել էին օվիր, մնացել էր միայն մեկ թուղթ, ուղարկել էին Պարսկաստան, քառակուսի կնիքով պետք է լիներ, որը չէին խփել, մեկ անգամ ուղարկել էին, չեղավ, նորից ուղարկեցին, պետք է կնիքը խփեին, ուղարկեին, բայց Զարեհ Հավանեսյանը հրաժարվեց դրանից, թեև ինքը դրան համամիտ չէր, ասաց սա ընտանեկան գործ է և դիմել է իրենց նկատի ունի ամբաստանյալներին։ Նարինե Քալանթարյանի ցուցմունքի այս մասը չի համապատասխանում Զ. Հավանեսյանի նախաքննական երկրորդ ցուցմունքին գ.թ. 132, որտեղ նա նշել է, որ ոչ ես, ոչ Նարինեն մինչև Արմենին հանդիպելը գրավոր կերպով մորս ՀՀ քաղաքացիության համար ՀՀ ոստիկանության անձնագրային և վիզաների վարչություն չենք դիմել, այլ փաստաթղթերով հանդերձ Նարինեի հետ դիմել են բանավոր, որոնք... ասել են, որ երկար կտևի։
Կոնկրետ Ս. Հարությունյանի գործողությունների մասին ոչ նախաքննության ժամանակ ոչ էլ դատարանում վկա Նարինե Քալանթարյանը ոչինչ չի հայտնել։
Առաջին ատյանի դատարանում հայտնել է նաև, որ. << /…/ մի օր Զարեհը զանգեց, ասաց, որ 2000 եվրո պետք է տանք Արմենին, որ դրանով զբաղվի։ Գնացել ենք բանկ, այնտեղից հանել գումար ու եկել տուն։ Տանն էին Զարեհը, Մարիաննան, ես ու Արմենը։ Զարեհը ծրարը տվեց Արմենին ու Արմենը գնաց։ Մարգսին 2 անգամ եմ տեսել, մեկ անգամ Զարեհի տանը, մեկ անգամ էլ մեքենայով ինձ մի փոքր ճանապարհ են տարել։ Օգոստոսի 8-9 ամբողջ գումարը տվեցի Զարեհին։ Ես ինչ գիտեմ Զարեհից գիտեմ, ոստիկանությունում եմ իմացել, ինքը մոտավորապես ինչքան գումար է տվել, ես Արմենի հետ խոսակցություն չեմ հիշում։ Զարեհն ասաց Արմենը դեսպանատնում է աշխատում, չգիտեմ Արմենը ոնց պետք է օգներ, Զարեհն ասաց, որ Արմենը Կոմիտասում է ապրում, հետո որ տաքսու վարորդ է, հետո ասաց 3-րդ մասում է ապրում, Զարեհը ահավոր շատ փող էր ծախսում, նա կարող էր հարևանի համար մեբել առնել, ասում էի, ինչու համար, ասում էր չունի, Զարեհի ասելով Արմենը պետք է օգներ, ինչով չգիտեմ, Զարեհը մեկ ասում էր Արմենը խաբեց, մեկ Սարգիսը խաբեց, մեկ ասում էր Սարգիսը լավն է, մեկ ասում էր Արմենը պապայիս ընկերն է, ինձ ասում էր գործը ընթացքի մեջ է։ >>: Դատարանում հայտնել է նաև, որ այնքան էի նվիրված Զարեհի մորը, որ անգամ ծերանոցում գնացել է տեսակցության, բայց պաշտպանական կողմի ներկայացրած ծերանոցի գրության մեջ հստակ նշված էր, որ Զարեհի մայրը` Մարիաննա Աբգարյանը այցելուներ չի ունեցել։ Եթե այս փոքրիկ հանգամանքը վկա Նարինե Քալանթարյանը ստում է, ապա անարժանահավատ են նրա մնացած ցուցմունքները, քանի որ ոչ Զ. Հավանեսյանը և ոչ էլ վկա Նարինե Քալանթարյանը ոչ մի գրավոր ապացույց դատարանին չեն ներկայացրել, որ երբևէ դիմել են որևէ պետական մարմնի, որևէ դեսպանատուն։ Իսկ դատարանում մեղադրողի հարցին, թե Ս. Հարությունյանը կազմակերպական հարցում պետք է օգներ Արմեն Բաղդասարյանին, պատասխանում է, որ չգիտեմ, Զարեհն ասում էր պետք է օգներ։ Վերը նշվածից հետևում է, որ կոնկրետ Ս. Հարությունյանի վերաբերյալ թեկուզև անուղղակի ոչինչ չի հայտնել Զարեհի մտերիմ ընկերուհի, վկա Նարինե Քալանթարյանը։
Առաջին ատյանի դատարանում պաշտպանական կողմը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 304-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն դատարանին միջնորդեց կրկին դատարան հրավիրել վկա Ն. Քալանթարյանին և նրան հարցաքննել, սակայն դատարանը առանց պատճառաբանության մերժեց միջնորդությունը։
ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանին, պաշտպանական կողմը կրկին միջնորդում է դատարան հրավիրել վկա Ն. Քալանթարյանին և նրան հարցաքննել թե գործի հանգամանքների և թե գործով մյուս վկաների ցուցմունքների հետ կապված։
Նախաքննության ընթացքում հարցաքննվել է նաև վկա Մարիաննա Աբգարյանը
16.06.201թ.-ին, երևի պետք է նշվեր 2014թ. ժամր 13-20-ից մինչև 14-25 րոպե, գրված է քննիչ Ա.
Միրզոյանի կողմից 3 թերթ ձեռագիր ցուցմունք, որտեղ Մ. Աբգարյանը ցուցմունք է տվել
այն մասին, որ 2013թ. հունիս ամսին Զարեհը ցանկացել է իրեն ու Նարինեին տեղափոխել
Իսպանիա, դիմել է Արմենին, որը խոստացել է օգնել վիզաների ձևակերպման հարցում
Բրազիլիայի դեսպանատան միջոցով, իսկ նրա ընկերը Սարգիսը ասել է, որ կանեն այդ
գործը և որ մենք անհոգ լինենք։ Զարեհը համաձայնվել է այդ արտոնագրերի համար
Սարգսին տալ 8800 եվրո, առաջին անգամ 2013թ. հուլիսի վերջ թե օգոստոսի սկիզբ
Զարեհը Արմենին տվեց 2000 եվրո Մերիի, Սարգսի և Նարինեի ներկայությամբ, Իսկուհին
չգիտեմ տեսել է այդ հանգամանքը, թե ոչ, քանի որ խոհանոց էր գնում-գալիս։ Կարճ
ժամանակում Զարեհը Արմենին տվեց նաև մնացած 6800 եվրոն, Սարգիսը, Մերին ու Արմենը ամեն անգամ տարբեր պատճառաբանություններ էին բերում, և ձգձգում էին գործը, այդպես էլ վիզան չձևակերպեցին, մեզ խաբեցին։ Այս ցուցմունքի վերջում վկա Մարիաննա Աբգարյանը նշել է, թե <<գրված է իմ պատմածով, կարդացի ճիշտ է >> և սա այն դեպքում, երբ ինքը, պաշտպանը, հազիվ է կարողանում կարդալ քննիչի ձեռագիրը։
Այս ցուցմունքի բովանդակությունը չի համապատասխանում մեղադրական եզրակացության մեջ նշված վկայի ցուցմունքին, քանի որ իրականում ցուցմունքի մեջ վիզայի ձեռք բերման ժամկետի մասին որևէ խոսք չկա, իսկ մեղադրական եզրակացության մեջ գրված է, որ Սարգիսը պարտավորվեց 1 ամսում լուծել այդ հարցը կամ մեղադրական եզրակացության մեջ գրված է, որ Սարգիսն իբրև հավաստիացրել է /թե ինչ կերպ անհասկանալի է/, կկազմակերպի շենգենյան երկրների մուտքի արտոնագրի ստանալու հարցը և Արմենին ու Սարգսին մաս-մաս տվել է 8800 եվրո, մինչդեռ ցուցմունքում նշվել է, որ թե 2000 եվրոն, եթե 6800 եվրոն տվել է Արմենին: Պաշտպանական կողմը դատարանին ներկայացրեց փաստաթուղթ թիվ 1 ծերանոցից, որտեղ նշված է, որ Մարիաննա Աբգարյանին ծերանոց տարել են հարցաքննությունից 14 օր հետո որդու միջնորդությամբ, նա ունեցել է մի շարք հիվանդություններ, այդ թվում աթերոսկլերոզ, կարդիասկլերոզ, էնցեֆալոպաթիա..., նրա ազատ հաղորդակցումը աշխատող անձնակազմի հետ դժվարացած էր, որովհետև ուներ խոսակցական և արտահայտչական խնդիրներ, հնարավորության սահմաններում ունակ էր պատասխանելու հարցերին։
Բժշկական գրականության մեջ աթերոսկլերոզ, կարդիասկլերոզ, էնցեֆալոպաթիա հիվանդությունները բարդ հիվանդություններ են, կապված են նաև հիշողության կորստի հետ և նա չէր կարող հիշել ու նման ցուցմունք տալ...
Առաջին ատյանի դատարանում որպես վկա հարցաքննված Շուշիկ Սիմոնի Աբրահամյանը հայտնեց, որ մեկ-մեկ Մարիաննան լավ պատասխանում էր, Մարիաննայի խելքը մեկ-մեկ գնում էր, որից տրամաբանորեն հետևում է, որ Մարիաննան պահի տակ կարող էր հասկանալ, ադեկվատ լինել և պահի տակ կարող էր չգիտակցել։
Այստեղից հետևում է, որ վկա Մարիաննա Աբգարյանի ցուցմունքը ամբողջովին
շարադրել է ինքը` քննիչը, քանի որ ըստ ծերանոցի գրության վկան խոսելու, շփվելու հետ
խոսակցական ու արտահայտչական խնդիրներ ուներ և նա չէր կարող 1 ժամվա մեջ
քննիչին հայտնել իր իմացածը և քննիչն էլ արձանագրեր այն 2 թերթում որպես վկայի
մտքերի արգասիք։ Ակնհայտ է, որ քննիչը շահագրգռված է եղել վկա Մարիաննա
Աբգարյանի անունից նման ցուցմունք շարադրելու, հակառակ դեպքում ինչով կարելի է
բացատրել, որ քննիչը անտեսել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 216-րդ հոդվածի իմպերատիվ պահանջը և առերեսում չի կատարել մեղադրյալ Ս. Հարությունյանի և վկա Մարիաննա Աբգարյանի միջև և դա եղել է միտումնավոր քննիչի կողմից, քանի որ վկան չէր կարող իր մտքերը պարզ ու հասկանալի շարադրել և հայտներ այն, ինչ նշված է իր ցուցմունքի մեջ։ Այս առումով պաշտպանական կողմը գտել է, որ վկա Մարիաննա Աբգարյանի ցուցմունքը ձեռք է բերվել անօրինական ճանապարհով, նրա ցուցմունք տալու ժամանակ ներկա չի եղել բժիշկ-լոգոպեդ, հայտնի չէ, թե վկա Մարիաննա Աբգարյանը որ վայրում է հարցաքննվել, բացի այդ նրա ցուցմունքը անթույլատրելի է նաև ՄԻԵԿ-ի 6-րդ հոդվածի 3-րդ մասի հիմքով, քանի որ քննիչը պարտավոր էր ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն քրեական գործի օբյեկտիվությունը, բազմակողմանիությունը, լրիվությունը ապահովելու նպատակով հնարավորություն տալ, որ մեղադրվող կողմը հարցեր առաջադրի վկա Մարիաննա Աբգարյանին։ Առաջին ատյանի դատարանին պաշտպանական կողմը միջնորդել է վկա Մարիաննա Աբգարյանի ցուցմունքը համարել անարժանահավատ և հանել ապացույցների շարքից, սակայն դատարանը նույնիսկ խորհրդակցական սենյակում քննության առարկա չի դարձրել պաշտպանական կողմի միջնորդությունը։ Պաշտպանական կողմը ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանին կրկին միջնորդում է վերը նշված հիմքերով անթույլատրելի ճանաչել վկա Մարիաննա Աբգարյանի ցուցմունքը։
Ապացույցների արժանահավատության վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի 31.10.2014թ. թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով արտահայտված հետևյալ իրավական դիրքորոշման վրա <... Ապացույցի արժանահավատության հատկանիշը նույնպես վերաբերում է ապացույցի բովանդակային գնահատմանը։ Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում։ Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները,
ա) ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ փորձագետի ձեռնհասությունը,
ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և
ֆիզիոլոգիական հատկանիշները, վիճակը, ինչպես նան անձին վերաբերող այլ
հատկանիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար
նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտապահելու, վերարտադրելու
գործընթացի վրա),
բ) ապացույցի ձևավորման հանգամանքները (օրինակ վկայի կողմից կոնկրետ հանգամանքն ընկալելու պայմանները, պաշտպանի, ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն)
գ) ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը,
դ) ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող
հանգամանքների առկայությունը,
ե) նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից։
Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի
ապացույցների համակցության մեջ բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով
փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ
ընթացքը։ Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է
կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ
համադրելու արդյունքում։ Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից
ստացված տեղեկությունների արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ
է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք
այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը,
հակասության դեպքում՝ դրդապատճառները։
Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները պետք է հիմնվեն գործում առկա փաստական տվյալների վրա>>։
Այս նախադեպային որոշմանը Առաջին ատյանի դատարանը ընդհանրապես չի անդրադարձել, խախտելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի պահանջը։
Պաշտպանական կողմը միջնորդում է Վերաքննիչ դատարանին Մարիաննա Աբգարյանի ցուցմունքները գնահատել անարժանահավատ նաև այս նախադեպային որոշման ներքո։
Նախաքննության ընթացքում Արմեն Բաղդասարյանը որպես վկա հարցաքննվելիս ցուցմունք է տվել, որ. << /…/ 2011թ.–ից իր ընկերուհին` Մերին խնամում էր Զարեհի մորը, ինքն էլ հաճախակի գնում էր նրանց տուն, Զարեհի հոր պ-ն Վահիկի հետ զրուցելու, ինչպես նաև օգնում էր Մերիին ինչով կարողանում էր։ Մի օր տիկ. Մարիաննան զանգահարել է Մերիին, հայտնել, որ պ-ն Վահիկը մահացել է խնդրել է, որ այցելենք իրեն։ Այդ ժամանակ իմացանք, որ տիկ. Մարիաննայի տղան Երևանում է։ Դրանից հետո մեկ այլ օր ծանոթացա Զարեհի հետ ու քանի որ նա ասում էր, թե քաղաքում ոչ մի ծանոթ չունի, խնդրեց հաճախակի այցելել իրեն։ Մեր հանդիպումներից մեկի ժամանակ ծանոթացրեցի իմ ընկեր Սարգիսին Զարեհի հետ։ Խոսակցությունների ընթացքում Զարեհը առաջարկում էր բիզնես անել , խանութ բացել և Իսպանիայից կոմպյուտեր կամ կոմպյուտերի պահեստամասեր ներկրել Երևան, սիգարետ արտահանել, բայց մենք չէինք համաձայնվում նման բիզնեսով զբաղվել։ Մի անգամ Սարգիսն անտրամադիր էր , Զարեհի հարցին պատասխանեց և ասաց, որ գումարային խնդիր ունեմ, նա էլ ասաց, գումարի եմ սպասում, որ ստանամ, կօգնեմ։ Որոշ ժամանակ անց, Զարեհը զանգեց ինձ և ասաց, որ զանգի Սարգիսին գա, ես նրան կարող եմ գումարով օգնել։ Այդպես էլ արեցի, հետագայում իմացա, որ Սարգիսը Զարեհից վերցրել է 5000 եվրո և պարտավորվել է այն վերադարձնել։ Երբ իրենց տունն էինք Զարեհը ասաց, որ Սարգիսը գումարը վերադարձրել է ժամանակից շուտ, որ Սարգիսը պարտաճանաչ տղա է։ Դրանից որոշ ժամանակ անց Սարգիսը նորից դիմեց Զարեհին ու պարտքով գումար խնդրեց, բայց նշեց, որ կարող է վերադարձնել միայն դեկտեմբեր ամսին։ Զարեհն ասաց, որ հոգ չէ։ Դրանից հետո այլ տեղեկություն չունեմ, քանի որ քաղաքում չեմ եղել։ 2013թ. հունիս - հուլիս ամիսներին Զարեհ Հավանեսյանից տեղեկացել եմ, որ մորը ցանկանում է տեղափոխել Իսպանիա։ Ես երբեք Զարեհին չեմ ասել, որ կօգնեմ մորը տանել Իսպանիա, նրանից գումար չեմ պահանջել և չեմ ստացել, նրան որպես ոստիկանության աշխատող չեմ ներկայացել, Զարեհը ստում է, որ ինձ 8800 եվրո գումար է տվել մորը Իսպանիա տանելու համար։>>: 16.07.2014թ. Ս. Հարությունյանին հարցաքննում են որպես կասկածյալ, նա ընդունում է, որ խաբեությամբ Զ. Հավանեսյանից ստացել է 8800 եվրո Զարեհի մորը Իսպանիա տանելու համար, սակայն ոչինչ չի արել։ Դրա հաջորդ օրը 17.07.2014թ. որպես վկա է հարցաքննվում Ա. Բաղդասարյանը և հաստատում Ս. Հարությունյանի մեղքը խաբեությամբ Զարեհ Հավանեսյանի գումարներին տիրանալու մեջ:
Առաջին ատյանի դատարանում ամբաստանյալ Արմեն Բաղդասարյանը ցուցմունք տվեց, որ Մարիաննա Աբգարյանի հրավերով, Մերիի հետ գնացել է Զարեհի մոր տուն և այնտեղ ծանոթացել Զարեհ Հավանեսյանի հետ։ Զարեհից տեղեկացել է, որ մորը ցանկանում է տեղափոխել Իսպանիա, հավանություն է տվել նրա նախաձեռնությանը և դրանից բացի այլ խոսակցություն նրանց միջև չի եղել։ Մի օր Սարգիսն ասեց, որ գումարային խնդիրներ ունի, Զարեհն էլ ասեց, որ սպասում է գումարի, որ ունենա կօգնի։ Մի օր էլ Զարեհը զանգեց ու ասաց, թե Սարգիսը թող գա նրանց տուն, և նրանք գնացին, Զարեհը ինչ որ ծրար տվեց, և ինքը փոխանցել է Սարգիսին, մի օր էլ 1800 եվրո է տվել, որ Սարգիսին տա։Ինքը Զարեհից կամ Նարինեից գումար չի վերցրել Զարեհի մորը Իսպանիա ուղարկելու համար, ինքը Իսպանիա չէր կարող ուղարկել որևէ մեկին, դրանով չի զբաղվել ու չէր կարող զբաղվել։ ԻՆքը 5000 եվրոն վերցնելն ու վերադարձնելը չի տեսել, բայց որ ծրարը տվեց, ասաց, Սարգիսը արդար, պարկեշտ տղա է։ Ինքը երբեք դեսպանատանը չի աշխատել ու Զարեհին էլ չի ասել, որ որևէ դեսպանատանն է աշխատում, ինքը որևէ մեկին արտասահման չի ուղարկել, որևէ մեկի համար չի միջնորդել։ Նախաքննության ընթացքում Սարգիս Հարությունյանի նկատմամբ մեղադրական ցուցմունք գրելը, պատճառաբանեց նրանով, որ ցուցմունքը գրել է Սարգսի խնդրանքով, որը ճիշտ չի, իրականությանը չի համապատասխանում։ Եթե ինքը այդպես չգրեր Սարգսին այդ պահին կձերբակալեին ու նաև իրեն կձերբակալեին։
Բողոքաբերը մեջ է բերել նաև նախաքննությամբ և Առաջին ատյանի դատարանում հարցաքննված վկաներ` Նոյեմիկ Ղազարյանի, Իսկուհի Պողոսյանի, Շուշիկ Աբրահամյանի, Մերի Հակոբյանի ցուցմունքները և նշել է, որ վկա Իսկուհի Պողոսյանի ցուցմունքների վերլուծությունից պարզ է դառնում, որ նա Զարեհի, Արմենի և Սարգսի միջև կայացած կոնկրետ խոսակցություն չի լսել, գումար տալ, գումար վերցնել չի տեսել, 8800 եվրո գումարի չափը հայտնում է Զարեհի խոսքերից և միաժամանակ, քանի որ երկար ժամաևակ աշխատել է Զարեհենց տանը որպես Մարիաննա Աբգարյանի խնամակալ, լավ է ճանաչել Զարեհին որպես մարդու, որպես որդու, հնարավոր է համարել, որ նա մորը ստի, խաբի, ասելով, իբրև ցանկանում է նրան Իսպանիա տանել, բայց իրականում դա չցանկանա։
Պաշտպանական կողմը գտել է, որ այս ապացույցով որևէ կերպ չի հաստատվում Ս. Հարությունյանին առաջադրված մեղադրանքը։
Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտվեց նաև Ինեկոբանկի տված քաղվածքը, որը որպես հետազոտված ապացույց տեղ չի գտել դատավճռի մեջ։
Ըստ այդ քաղվածքի գ.թ. 135, Զարեհ Հավանեսյանը գործով նշած 990.000 ՀՀ դրամը բանկից ստացել է 06.08.2013թ, ուստի Զ. Հավանեսյանը իր առաջին ցուցմունքը փոփոխել է և հարմարեցրել այս քաղվածքին։ 07.08.2013թ. Զ. Հավանեսյանը բանկից ստացել է 822.000 ՀՀ դրամ, 08.08.2013թ. Զ. Հավանեսյանը բանկից ստացել է 500.000 ՀՀ դրամ. 09.08.2013թ. ստացել է ամբողջ գումարը 17.535.854 ՀՀ դրամը։ Համակարգչային եղանակով հայտնի է. որ 2013թ. օգոստոսի 6-ին 1 եվրոն համարժեք էր 545.51 ՀՀ դրամի, հետևաբար բանկից ստացված 990.000 ՀՀ դրամը եվրոյի փոխարժեքով կազմում էր 1815 եվրո, 822.000 ՀՀ դրամը եվրոյի փոխարժեքով կազմում էր 1506 եվրո։ Այստեղից հետևում է, որ կրկին արժանահավատ չեն ոչ Զ. Հավանեսյանի ոչ էլ Նարինե Քալանթարյանի ցուցմունքներն այն մասին, որ 2013թ. օգոստոսի սկզբին բանկից հանել են 2000 եվրոյին համարժեք դրամ ու տվել Արմենին կամ որ ըստ Զարեհի երկրորդ ցուցմունքի երկրորդ անգամ բանկից հանել է 1800 եվրոյին համարժեք դրամ ու տվել Արմենին։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի դիսպոզիցիան սահմանում է, որ Խարդախությունը խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի գույքի զգալի չափերով հափշտակությունը կամ ուրիշի գույքի նկատմամբ իրավունք ձեռք բերելն է։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը բազմաթիվ նախադեպային որոշումներ է կայացրել, որով իրավական դիրքորոշում է հայտնել, թե որ դեպքերում կարող է անձի կատարած արարքը որակվել խարդախություն ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումները Վարդան Մաթևոսյանի գործով՝ ԵՇԴ/0037/01/11 08.06.2012թ., Կարեն Պետրոսյանի գործով ԵՇԴ/0070/01/11 08.06.2012թ, Սամսոն Ղազարյանի գործով ԵԿԴ/0120/01/12–13.09.2013թ։
Առաջին ատյանի դատարանին պաշտպանական կողմը ներկայացրել է Լիա Ավետիսյանի
գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումը և միջնորդել այն կիրառել Ս.
Հարությունյանի նկատմամբ, սակայն դատարանը կրկին այն անտեսել է։ Մինչդեռ ՀՀ
Վճռաբեկ դատարանը Լիա Ավետիսյանի գործով ԵԿԴ/0176/01/09 որոշման մեջ
անդրադարձել է խարդախության հանցակազմին և ամրագրել հետևյալը՝ թեև
խարդախության պարագայում առկա է գույքի սեփականատիրոջ կողմից հանցագործին
գույքը կամ դրա նկատմամբ իրավունքները փոխանցելու կամային ակտ, սակայն գույքը
կամ դրա նկատմամբ իրավունքները փոխանցելու ակտի կամային բնույթը
սեփականատիրոջ գիտակցության և կամքի վրա հանցագործի ունեցած ներգործության
հետևանք է։ Այս կապակցությամբ էական նշանակություն կարող է ունենալ թե գույքն
ուրիշին հանձնելու գործում ով է նախաձեռնություն դրսևորել։ Արդյոք գույքը կամ գույքի
նկատմամբ իրավունքները հանձնել ու տուժողի մտադրությունն առաջացել է հանցավորի
կողմից նրան համոզելու և հորդորելու արդյունքում։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի իմաստով վերոնշյալ հանցավոր ներգործությունն իրականացվում է խաբեությամբ կամ վստահությունը չարաշահելով։
Այսինքն օբյեկտիվ կողմից խարդախության հանցակազմը դրսևորվում է կատարման հատուկ եղանակով խաբեությամբ կամ վստահությունը չարաշահելով։
Խաբեությունը գույքի սեփականատիրոջը կամ գույքը տիրապետողին մոլորության մեջ գցելու նպատակով իրական, ճշմարիտ փաստերի դիտավորյալ խեղաթյուրումն է կամ ճշմարտության մասին լռելը։ Այսպիսով, խաբեությունը դրսևորվում է հետևյալ երկու եղանակով`
ա) իրական, ճշմարիտ փաստերի դիտավորյալ խեղաթյուրում,
բ) ճշմարտության մասին լռել։
Արարքը խարդախություն որակելու համար բավարար չէ, որ անձն իր արարքներով կամ որոշակի հանգամանքների բերումով տուժողի մոտ վստահություն վայելի, այլ անհրաժեշտ է, որպեսզի վերջինս համոզի տուժողին իրեն փոխանցել գույքը կամ գույքի նկատմամբ իրավունքները։
Հանցագործի նկատմամբ տուժողի վստահությունը կարող է ինչպես իրավական, այնպես
էլ փաստական հիմքեր ունենալ։ Այլ կերպ՝ հանցավորի և տուժողի միջև առկա
վստահության վրա հիմնված հարաբերությունները կարող են բխել ինչպես նրանց միջև
առկա պայմանագրից, լիազորագրից և այլն, այնպես էլ առաջանալ հանցավորի և գույքը
հանձնողի անձնական հարաբերություններից, հանցավորի կողմից նախկինում դրսևորած
վարքագծից, հանցավորի անձնավորությունից և այլն։
Խարդախությունը կատարվում է միայն ուղղակի դիտավորության մեղքի ձևով,
հանցավորը պետք է գիտակցի, որ խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու
միջոցով հափշտակում է ուրիշի գույքը, ինչպես նաև պետք է նախատեսի և ցանկանա դա։
Խարդախության սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է նաև շահադիտական նպատակի
առկայությամբ, այսինքն՝ մինչև գույքը վերցնելը կամ գույքին տիրանալը հանցավորն ի
սկզբանե նպատակ է ունենում հափշտակելու այն, չվերադարձնելու գույքը, չկատարելու
խոստումը կամ պայմանագրային պարտավորությունները։
Հակառակ դեպքում, երբ գույքը չվերադարձնելու, խոստումը կամ պարտավորությունները չկատարելու դիտավորությունն առաջանում է գույքը վերցնելուց հետո (անկախ շարժառիթից), խարդախության հանցակազմը բացակայում է։
Խարդախության միջոցով ուրիշի գույքը հափշտակելու ուղղակի դիտավորության և գույքը հափշտակելու շահադիտական նպատակի առկայության կամ բացակայության մասին դատարանի հետևությունները պետք է հիմնված լինեն գործով ձեռք բերված ապացույցների համակցության վրա։
Նշված ապացույցների գնահատման արդյունքում դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում
պետք է հաստատված համարի, որ անձն ի սկզբանե նպատակ է ունեցել խարդախության
միջոցով հափշտակել ուրիշի գույքը, և եթե ապացուցվի, որ ունեցել է, ապա
խարդախության հանցակազմն առկա է։
Ընդ որում, եթե ապացույցների բավարար համակցությամբ և հիմնավոր կասկածից վեր
ապացուցողական չափանիշով չի հիմնավորվում, որ շահադիտական նպատակը ծագել է
համապատասխան գործարքի կնքումից առաջ, ապա նման դեպքերում խարդախության
հանցակազմ առկա չէ։
Սույն քրեական գործով այդպես էլ Առաջին ատյանի դատարանին հայտնի չդարձավ, թե ինչ կերպ է համոզել ու հորդորել Սարգիս Հարությունյանը, ինչ խոստումներ, ինչ երաշխիքներ է տվել Սարգիս Հարությունյանը, որ Զարեհ Հավանեսյանը նրան տվել է 8800 եվրո։ Այդ որ իրական, ճշմարիտ փաստերի դիտավորյալ խեղաթյուրումն է, որ մոլորության մեջ է գցել Զարեհ Հավանեսյանին և նա հոժարակամ այդ գումարները տվել է Սարգիս Հարությունյանին։ Կամ ինչ վարքագիծ է դրսևորել Սարգիս Հարությունյանը, որ Զարեհ Հավանեսյանը վստահել է նրան ու գումարներ տվել, մանավանդ որ ոչ մի գրավոր փաստաթուղթ առկա չէ քրեական գործով գումար տալու և դրա նպատակի մասին։ Այո, Սարգիս Հարությունյանը ազնվորեն հայտնել է, որ մեկ անգամ գումար վերցրել է ու վերադարձրել, սակայն երկրորդ անգամը Զարեհ Հավանեսյանը ավելի շուտ է պահանջել գումարի վերադարձը, քան պայմանավորվել են և Սարգիս Հարությունյանը չի կարողացել վերադարձնել պարտք գումարը, սակայն դա ամենևին էլ խարդախություն չէ։
Քրեական գործով ձեռք չեն բերվել այլ ապացույցներ, որոնք կհաստատեին նրա մեղքը առաջադրված մեղադրանքում։
Բողոքաբերը,հղում կատարելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի դրույթներին, նշել է, որ քրեական գործով ձեռք չեն բերվել ապացույցներ, որը հաստատեր տուժողի կողմից նշված նպատակի համար Ս. Հարությունյանին գումարներ տալու հանգամանքը։ Քրեական գործով ձեռք չեն բերվել ապացույցներ, որը հաստատեր հանցակազմի օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ կողմը, տուժողը չի նշել այն ապացույցները, որով կհաստատվի իր կողմից նշված հանգամանքները, ավելին, ինչպես վերը նշվեց, տուժողի ցուցմունքները լրիվ հակասական են։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Մակար Հովհաննիսյանի ն Աշոտ Մարտիրոսյանի վերաբերյալ 12.02.2010թ.թիվ ԵՔՐԴ /0632/01/08 նախադեպային որոշման մեջ ապացույցների գնահատման վերաբերյալ ամրագրել է հետևյալը <Ապացույցն անթույլատրելի համարելու հիմքերը սահմանված են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածով։ Վերոնշյալ իրավական դրույթների վերլուծությունից բխում է, որ քրեադատավարական օրենքով ապացույցներին և ապացուցման գործընթացին ներկայացվող պահանջները հետևյալն են.
ա) ապացույցները պետք է պարունակեն ոչ թե գնահատողական դատողություններ,
կարծիքներ, այլ կոնկրետ փաստական տվյալներ որոշակի գործողությունների, իրադարձությունների վերաբերյալ,
բ) այդ փաստական տվյալները պետք է ձեռք բերվեն օրենքով նշված աղբյուրներից և վերաբերվեն կոնկրետ տվյալ գործին և ապացուցման առարկային,
գ) ապացույցները պետք է ձեռք բերվեն, ամրագրվեն և օգտագործվեն քրեադատավարական օրենքով սահմանված կարգով։
Նշված պահանջների պահպանման հետ է անմիջականորեն կապված ապացույցների թույլատրելիության և վերաբերելիության հարցի լուծումը, որն իր հերթին կազմում է ապացույցների գնահատման բաղկացուցիչ մասը։ Ապացույցների գնահատումը, որպես ապացուցման գործընթացի տարր, իրենից ներկայացնում է մտավոր, տրամաբանական գործունեություն, որի արդյունքում եզրահանգում է արվում ապացույցներից յուրաքանչյուրի թույլատրելիության, վերաբերելիության, հավաստիության և ապացուցման առարկայի մեջ մտնող հանգամանքների բացահայտման համար ապացույցների համակցության բավարարության մասին։Ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա։ Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով, այն, մի կողմից պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ։
Ապացույցները, որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան,կազմում են ներքին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը, որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշումներում։ Թեպետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող լինել կամայական։ Դրա հիմքում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունը։Գնահատման ենթակա են ինչպես ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, այնպես էլ աղբյուրները։ Ապացույցների գնահատումը համապատասխան որոշումներում պետք է արտահայտվի պատճառաբանված եզրահանգումների ձևով՝ հիմնավորելով, թե ինչու որոշ ապացույցներ դրվել են որոշման հիմքում. իսկ մյուսները մերժվել են՝ ճանաչվելով ոչ հավաստի>>։

24. Ելնելով վերը շարադրվածից`ամբաստանյալ Ս. Հարությունյանի պաշտպան Ա. Հոբոսյանը խնդրել է ամբողջությամբ բեկանել և փոփոխել Առաջին ատյանի դատարանի 23.12.2015թ. դատարանի դատավճիռը, Սարգիս Հարությունյանին արդարացնել նրան առաջադրված մեղադրանքում, քանի որ քրեական գործով հավաքված ապացույցները և փաստական հանգամանքները հնարավորություն են տալիս կայացնելու նման ակտ, և եթե դա բխում է արդարադատության արդյունավետության շահերից, եթե Վերաքննիչ դատարանը այլ եզրահանգման կգա, ապա ամբաստանյալի նկատմամբ սահմանել մեղմ պատիժ և կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը, այսինքն պատիժը պայմանականորեն չկիրառել, սահմանելով փորձաշրջան, հաշվի առնելով, որ Սարգիս Հարությունյանը երբեք արատավորված չի եղել, խնամքին ունի մինչե 14 տարեկան 3 երեխա, ընտանիքի միակ կերակրողն է։

Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.

25. Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով վերաքննիչ բողոքները` բողոքների հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, լսելով պաշտպանների, ամբաստանյալների, մեղադրողի և տուժողի ներկայացուցիչների ելույթները, ինչպես նաև` ուսումնասիրելով, վերլուծելով գործի նյութերը, դրանք գնահատելով իրենց համակցությամբ, ներքին համոզմամբ, հանգում է այն հետևության, որ վերաքննիչ բողոքները պետք է մերժել` հետևյալ պատճառաբանությամբ.

ա/ Ամբաստանյալ Ս. Հարությունյանի և Ա. Բաղդասարյանին մեղսագրված արարքների հիմնավորվածությունը

26. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <<Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`/…/
1/ ապացուցված է արդյոք արարքը, որի կատարման մեջ մեղադրվում է ամբաստանյալը.
2/ այդ արարքը համապատասխանում է արդյոք քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի նորմերի հատկանիշներին.
3/ ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4/ ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի մեղավորությունը տվյալ հանցանքը կատարելու մեջ և, եթե այո, ապա քրեական օրենսգրքի որ հոդվածով, մասով, կետով է նախատեսված այն /…/>>:

27. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի համաձայն`<< 1. Խարդախությունը՝ խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի գույքի զգալի չափերով հափշտակությունը կամ ուրիշի գույքի նկատմամբ իրավունք ձեռք բերելը՝
/…/
3. Խարդախությունը, որը կատարվել է՝
1) առանձնապես խոշոր չափերով,
/…/>>:

28. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի համաձայն` գործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման` ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցով:

29. Առաջին ատյանի դատարանը, հետազոտելով ապացույցներն իրենց համակցությամբ, ապացուցված է համարել, որ ամբաստանյալ Սարգիս Հարությունյանը և Արմեն Բաղդասարյանը կատարել են արարքներ, որոնք համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի հատկանիշներին:

30. Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռում նշված հետևությունները հիմնված են դատաքննությամբ հետազոտված հետևյալ ապացույցների վրա:
Այսպես` տուժող Զարեհ Վահեի Հավանեսյանի նախաքննական ցուցմունքներով այն մասին, որ 2013թ. հունիսին ծանոթանացել է մոր խնամակալ Մերի Հակոբյանի ընկերոջ` Արմեն Բաղդասարյանի հետ։ Նա ասել է, որ օրգանի աշխատող է։ Ա. Բաղդասարյանն ասել է, որ աշխատում է նաև ՀՀ-ում Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների /այսուհետ ԱՄՆ/ դեսպանատանը։ Խոսակցության ընթացքում վերջինիս հայտնել է, որ ցանականում է մորը` Մարիանա Աբկարյանին և ընկերուհուն` Նարինե Քալանթարյանին իր հետ մշտական բնակության տեղափոխել Իսպանիա, սակայն չի կարողանում շենգենյան երկրների մուտքի արտոնագիր ստանալ, քանի որ մայրն Իրանի Իսլամական Հանրապետության քաղաքացի է։ Ա. Բաղդասարյանը հայտնել է, որ ծանոթներ ունի, որոնք կարող են իրեն օգնել։ Դրանից շուրջ մեկ շաբաթ անց Ա. Բաղդասարյանի միջոցով ծանոթացել է Սարգիս Հարությունյանի հետ, ով հայտնել է, որ կարող է մոր և ընկերուհու փաստաթղթերի հարցը կարգավորել, ինչի համար պահանջել է 8.800 Եվրո գումար` խոստանալով մեկամսյա ժամկետում կարգավորել շենգենյան երկրների մուտքի արտոնագրի տրամադրման հարցը։ Ա. Բաղդասարյանն իր հերթին հաստատել է, որ Ս. Հարությունյանն իր կապերն օգտագործելով` կարող է գործը գլուխ բերել, ուստի վստահելով` համաձայնել է, ապա, 2013թ. հուլիս-օգոստոս ամիսների ընթացքում Սարգիս Հարությունյանին և Արմեն Բաղդասարյանին Երևան քաղաքի Արաբկիր վարչական շրջանում գտնվող իր բնակարանում և Երևան քաղաքի Կենտրոն վարչական շրջանում գործող` «ԳՈՒՄ»-ի շուկայի մոտակայքում տվել է 8.800 Եվրո ընդհանուր գումար։ Վերը նշված գումարը Ս. Հարությունյանին և Ա. Բաղդասարյանին տրամադրելուց որոշ ժամանակ անց սկսել է հետաքրքրվել շենգենյան երկրների մուտքի արտոնագիր ստանալու ուղղությամբ կատարվող աշխատանքներով և դրանց արդյունքներով, սակայն Ս. Հարությունյանը և Ա. Բաղդասարյանն անընդհատ տարբեր պատճառաբանություններ են բերել` խոստանալով կարճ ժամանակահատվածում ամեն ինչ կարգավորել կամ գումարը վերադարձնել։ Մինչև 2013թ. հոկտեմբեր ամիսն ապարդյուն սպասելուց հետո, հասկանալով, որ Ա. Բաղդասարյանն ու Ս. Հարությունյանն իրեն խաբել են` դիմել է իրավապահ մարմիններին ու կատարված հանցագործության մասին հաղորդում տվել։
Տուժող Զ. Հավանեսյանն իր ցուցմունքը պնդել է Ս. Հարությունյանին և Ա. Բաղդասարյանին առերես։
Վկա Մարիանա Հայթուկի Աբկարյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ 2013թ. հունիսին որդին` Զ. Հավանեսյանը ցանկացել է իրեն մշտական բնակության համար տեղափոխել Իսպանիա, սակայն չի կարողացել մուտքի արտոնագիր ստանալ, քանի որ ինքը հանդիսացել է Իրանի Իսլամական Հանրապետության քաղաքացի։
2013թ. հունիս-հուլիս ամիսներին իրենց տուն է այցելել իրեն խնամող Մերի Հակոբյանը և նրա ընկեր Արմեն Բաղդասարյանը։ Նրանց պատմել են իրենց այդ խնդրի մասին։ Արմենը խոստացել է օգնել վիզաների ձևակերպման հարցում, ապա մի քանի օր անց ընկերոջ` Սարգիս Հարությունյանի հետ այցելել են իրենց բնակարան։ Խոսակցության ընթացքում Սարգիսը հավաստիացրել է, որ կարող է կազմակերպել շենգենյան երկրների մուտքի արտոնագիր տրամադրելու հարցը, ինչը հաստատել է նաև Արմենը։ Զարեհը համաձայնել է արտոնագրեր ստանալու համար Ս. Հարությունյանին 8.800 Եվրո տալ, իսկ վերջինս պարտավորվել է մեկ ամսվա ընթացքում հարցին վերջնական լուծում տալ։
Հետագա օրերի ընթացքում Զարեհը, պայմանավորվածության համաձայն, մաս-մաս Ա. Բաղդասարյանին և Ս. Հարությունյանին տվել է 8.800 Եվրո ընդհանուր գումար, սակայն վերջիններս տարբեր պատճառաբանություններով խոստումը չեն կատարել և խարդախությամբ հափշտակել են գումարները։
Վկա Նարինե Գրիգորի Քալանթարյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ ամբաստանյալ Արմեն Բաղդասարյանի հետ ծանոթացել է տուժող Զարեհ Հավանեսյանի բնակարանում։ Վերջինս Ա. Բաղդասարյանին ներկայացրել է որպես իր հոր ընկեր` հայտնելով, որ նա դեսպանատանն է աշխատում և լուծելու է արտերկիր մեկնելու հարցը։ Ամբաստանյալ Սարգիս Հարությունյանին երկու անգամ է տեսել Զ. Հավանեսյանի բնակարանում։ Զ. Հավանեսյանը Ս. Հարությունյանին ներկայացրել է որպես Ա. Բաղդասարյանի ընկեր։ Ս. Հարությունյանի հետ որևէ շփում չի ունեցել։
Իրեն և Զ. Հավանեսյանի մայր Մարիանա Աբկարյանին Իսպանիա մշտական բնակության տեղափոխելու համար շենգենյան երկրների մուտքի արտոնագիր ձեռք բերելու` Զ. Հավանեսյանի ցանկության մասին վերջինիցս տեղեկացել է 2013թ. հունիս-հուլիս ամիսներին։ Զ. Հավանեսյանն իրեն տեղեկացրել է, որ արտոնագրերի հարցով զբաղվել են Արմեն Բաղդասարյանը և Սարգիս Հարությունյանը։
Տուժող Զ. Հավանեսյանի մայր Մ. Աբկարյանին պատկանող գումարը եղել է իր բանկային հաշվին։ 2013թ. օգոստոսին Զ. Հավանեսյանն իրեն ասել է, որ էլի գումար է անհրաժեշտ։ Զ. Հավանեսյանի պահանջով իր հաշվից ամբողջությամբ հանել է 980.000 ՀՀ դրամ գումարը և տվել Զ. Հավանեսյանին։ Այդ գումարը փոխանակել են 2.000 Եվրոյի և Զ. Հավանեսյանի բնակարանում վերջինս գումարը հանձնել է Ա. Բաղդասարյանին։
2013թ. օգոստոսի 26-ին Զ. Հավանեսյանից տեղեկացել է, որ նրան խաբել են` Ա. Բաղդասարյանը և Ս. Հարությունյանն իրենց խոստումը չեն կատարել և խաբեությամբ նրանից հափշտակել են շենգենյան երկրների մուտքի ատոնագիր ստանալու համար նրա կողմից տրված 8.800 Եվրո գումարը։
Ա. Բաղդասարյանն իր ներկայությամբ ասել է, որ կօգնի Զ. Հավանեսյանի մայր Մ. Աբկարյանին Իսպանիա տանելու հարցում։ Զ. Հավանեսյանի ասելով` Ս. Հարությունյանը շենգենյան երկրների մուտքի ատոնագիր ստանալու հարցում պետք է օգներ Ա. Բաղդասարյանին։
Իր հաշվի եղած գումարները կարող էին հանվել, եթե ինքն ու Զ. Հավանեսյանը միասին գնային հանեին։ Զ. Հավանեսյանն առատաձեռն էր, ծախսող էր։ Նա դեբիլ չէր և հիմար չէր։
Վկա Ն. Քալանթարյանն իր ցուցմունքը պնդել է Ս. Հարությունյանին և Ա. Բաղդասարյանին առերես։
Վկա Իսկուհի Սուրենի Պողոսյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2013թ. հունիսին Զ. Հավանեսյանից տեղեկացել է, որ վերջինս մորը` Մարիանա Աբկարյանին ցանկանում է իր հետ տեղափոխել Իսպանիա` մշտական բնակության, սակայն չի կարողանում շենգենյան երկրների մուտքի արտոնագիր ստանալ, քանի որ մայրը հանդիսանում է Իրանի Իսլամական Հանրապետության քաղաքացի։
Հիշյալ ժամանակահատվածում Զ. Հավանեսյանի բնակարան են այցելել Սարգիս Հարությունյանը և Արմեն Բաղդասարյանը, որոնք խոսակցությունների ընթացքում Զարեհին հավաստիացրել են, որ կարող են կազմակերպել շենգենյան երկրների մուտքի արտոնագիր ստանալու հարցը։
Հետագայում Զ. Հավանեսյանից տեղեկացել է, որ արտոնագիր ստանալու համար Ս. Հարությունյանին և Ա. Բաղդասարյանին տվել է 8.800 Եվրո ընդհանուր գումար, սակայն վերջիններս խոստումը չեն կատարել և խարդախությամբ հափշտակել են իր գումարները։
Զ. Հավանեսյանն Ա. Բաղդասարյանին ներկայացրել է որպես իր հոր ընկեր։ Ասել է, որ նրան գումար է տվել` մորը Իսպանիա տանելու համար։ Իր ներկայությամբ տիկին Մարիանան Ա. Բաղդասարյանին հարցրել է թե կլինի վիզան, իսկ Ա. Բաղդասարյանը հավաստիացրել է, որ կլինի։
Վկա Ի. Պողոսյանն իր ցուցմունքը պնդել է Ս. Հարությունյանին և Ա. Բաղդասարյանին առերես։
Վկա Նոյեմիկ Ղազարի Ղազարյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2013թ. սեպտեմբերին Մարիանա Աբկարյանն իրեն հայտնել է, որ իր տան նախկին աշխատող Մերի Հակոբյանի ընկեր Արմեն Բաղդասարյանը և Սարգիս Հարությունյանը խոստացել են Իսպանիա մեկնելու համար վիզա ձևակերպել, ինչի դիմաց Զարեհ Հավանեսյանը նրանց գումարներ է տվել, սակայն Արմենը և Սարգիսը խոստումը չեն կատարել և խարդախությամբ հափշտակել են գումարները։
Վկա Շուշիկ Սիմոնի Աբրահամյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2013թ-ի ամռանը տեղեկացել է, որ Զարեհ Հավանեսյանը ժառանգություն է ստացել, ցանկանում է մորը` Մարիանա Աբկարյանին իր հետ տանել Իսպանիա և վիզա ստանալու գործը պետք է Արմեն Բաղդասարյանի միջոցով կատարվի, ով իրենց նախկին խնամակալի ընկերն է։ Հետագայում Մ. Աբկարյանից տեղեկացել է, որ իր վիզա ստանալու գործնթացի համար իրենցից մոտ 8.000 Եվրո գումար են վերցրել, սակայն ոչ մի գործողություն չեն կատարել։
Որպես այլ փաստաթուղթ` ապացույց ճանաչված, Սարգիս Հարությունյանի և Արմեն Բաղդասարյանի բջջային հեռախոսահամարներից կատարված մուտքային և ելքային հեռախոսազանգերի վերծանումները զննելու մասին 2014թ. հուլիսի 31-ի արձանագրությամբ, որի համաձայն` Սարգիս Հարությունյանի անվամբ գրանցված 055-89-00-05 հեռախոսահամարից 2013թ. սեպտեմբերի 28-ից մինչև 2013թ. հոկտեմբերի 13-ն ընկած ժամանակահատվածում բազմիցս զանգեր են կատարվել և զանգեր ստացվել Զ. Հավանեսյանի անվամբ գրանցված 095-32-04-88 հեռախոսահամարի հետ, իսկ Արմեն Բաղդասարյանին պատկանող 091-37-49-03 հեռախոսահամարից 2013թ. հուլիսի 29-ից մինչև 2013թ. սեպտեմբերի 26-ն ընկած ժամանակահատվածում զանգեր են կատարվել և զանգեր ստացվել Զ. Հավանեսյանի անվամբ գրանցված 095-32-04-88 հեռախոսահամարի հետ։
Ամբաստանյալ Սարգիս Հարությունյանը նախաքննության ընթացքում, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում իրեն մասնակիորեն մեղավոր է ճանաչել, ընդունել է տուժող Զ. Հավանեսյանից խարդախությամբ առանձնապես խոշոր չափի գումարներ հափշտակելու հանգամանքը, չի ընդունել իրեն վերագրվող արարքին առնչվող փաստերն այն մասին, որ Զ. Հավանեսյանից գումարները հափշտակելու շուրջ նախնական համաձայնություն է ձեռք բերել ամբաստանյալ Ա. Բաղդասարյանի հետ։
Նա ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ 2013թ. հուլիսին իր ընկեր, ամբաստանյալ Արմեն Բաղդասարյանի միջոցով ծանոթացել է տուժող Զարեհ Հավանեսյանի հետ, որի ընթացքում տեղեկացել է, որ վերջինս ցանկանում է մորը` Մարիանա Աբկարյանին և ընկերուհուն` Նարինե Քալանթարյանին իր հետ տեղափոխել Իսպանիա` մշտական բնակության, սակայն չի կարողացել շենգենյան երկրների մուտքի արտոնագիր ստանալ, քանի որ մայրը հանդիսացել է Իրանի Իսլամական Հանրապետության քաղաքացի, ինչն էլ մերժման պատճառ է հանդիսացել։
Ունենալով ֆինանսական խնդիրներ` որոշել է խաբեությամբ Զ. Հավանեսյանից գումարներ հափշտակել, ուստի վերջինիս հավաստիացրել է, թե լայն կապեր ունի, որոնք օգտագործելով կարող է կազմակերպել շենգենյան երկրների մուտքի արտոնագիր տրամադրելու գործընթացը։ Դրա համար Զ. Հավանեսյանից պահանջել է 8.800 Եվրո ընդհանուր գումար։ Ի սկզբանե Զ. Հավանեսյանից գումարները հափշտակելու նպատակ է ունեցել, սակայն իր այդ մտադրության մասին Ա. Բաղդասարյանին ոչինչ չի հայտնել։
2013թ. հուլիս-օգոստոս ամիսների ընթացքում փաստաթղթային ձևակերպումներ կատարելու պատրվակով, ինչպես անձամբ, այնպես էլ Ա. Բաղդասարյանի միջոցով Զ. Հավանեսյանից ստացել է 8.800 Եվրո ընդհանուր գումար, որը ծախսել է իր կարիքների համար։
Առաջին ատյանի դատարանում ամբաստանյալ Սարգիս Կառլենի Հարությունյանն իրեն առաջադրված մեղադրանքում մեղավոր չի ճանաչել և ցուցմունք է տվել այն մասին, որ տուժող Զարեհ Հավանեսյանի հետ ծանոթացել է ամբաստանյալ Արմեն Բաղդասարյանի միջոցով։ Նրա հետ ստեղծվել են մտերիմ հարաբերություններ, մի քանի անգամ այցելել է նրանց բնակարան։ Զ. Հավանեսյանի հետ տեղի ունեցած խոսակցությունների ժամանակ Զ. Հավանեսյանը տեղեկանալով իր ֆինանսական խնդիրների մասին` հայտնել է, որ դրսից գումար է սպասում և ստանալուն պես կարող է իրեն օգնել։ Այդ խոսակցությունից մի քանի օր անց նա Արմեն Բաղդասարյանի միջոցով իրեն տեղյակ է պահել, որ այցելի։ Գնալով Զ. Հավանեսյանի բնակարան` վերջինս իրեն պարտքով տվել է 5.000 Եվրո գումար, որը շուրջ տաս օր անց ինքը հետ է վերադարձրել։ Դրանից որոշ ժամանակ անց, կրկին գումարային խնդիրներ ունենալու պատճառով Զ. Հավանեսյանից խնդրել է պարտքով տալ 3.800 Եվրո գումար։ Նա տվել է այդ գումարը, սակայն ինքը գումարը չի կարողացել ժամանակին վերադարձնել նրան։ Հետագայում տեղեկացել է, որ Զ. Հավանեսյանն իր փաստաբանի միջոցով բողոք է ներկայացրել իրավապահ մարմիններին։ Այդ կապակցությամբ իրենց հրավիրել են ոստիկանության բաժին, որտեղ սպառնացել են ինքնախոստովանական ցուցմունքներ չտալու դեպքում իրենց կալանավորել։ Այդ հանգամանքից ելնելով` ինքն ընդունել է առաջադրված մեղադրանքը։ Ինքը պատրաստ է Զ. Հավանեսյանին վերադարձնել նրան պարտք մնացած 3.800 Եվրո գումարը։ Նախաքննության ընթացքում ինքնախոստովանական ցուցմունքները գրել է` ազատությունից չզրկվելու նպատակով։
Նախաքննության ընթացում ամբաստանյալ Ա. Բաղդասարյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել, և օգտվելով իր դատավարական իրավունքներից, հրաժարվել է ցուցմունքներ տալուց։
Նախաքննության ընթացքում, գտնվելով վկայի կարգավիճակում` ամբաստանյալ Ա. Բաղդասարյանը ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ տուժող Զ. Հավանեսյանի ծնողներին ճանաչել է 2011թ.-ից, երբ իր ընկերուհի Մերի Հակոբյանն աշխատել է վերջիններիս տանը և խնամել Զ. Հավանեսյանի վատառողջ մորը։ Նրանց հետ գտնվել է մտերիմ հարաբերությունների մեջ։ Նրանցից տեղեկացել է, որ որդի ունեն, ով իրենց խնամքով չի զբաղվում և իրենց անտարբերության է մատնել։ Հետագայում տիկին Մարիանայից տեղեկանալով ամուսնու` Վահիկի մահվան մասին, ընկերուհու հետ այցելել է նրան։ Այդ ժամանակ տիկին Մարիանայից տեղեկացել է, որ որդին` Զարեհը, Երևանում է։ Դրանից շուրջ մեկ շաբաթ անց տիկին Մարիանայի հրավերով կրկին այցելել են նրան, որտեղ ծանոթացել են Զ. Հավանեսյանի հետ։ Վերջինս ասել է, որ որոշ գործեր ունի անելու, խնդրել է ազատ ժամանակ ունենալու դեպքում օգնել իրեն, քանի որ ծանոթ չէ քաղաքին։ Զ. Հավանեսյանի հետ հանդիպումներից մեկի ընթացքում նրան ծանոթացրել է իր ընկեր Սարգիս Հարությունյանի հետ։ 2013թ. մայիսի վերջերից Ս. Հարությունյանը և Զ. Հավանեսյանը շփվել են միմյանց հետ։ Այդ ընթացքում Զ. Հավանեսյանը Ս. Հարությունյանից տեղեկացել է, որ նա ֆինանսական խնդիրներ ունի և օգնելու նպատակով նրան պարտքով գումարներ է տվել։ Ինքը ներկա է գտնվել միայն Զ. Հավանեսյանի կողմից երկրորդ անգամ Ս. Հարությունյանին 3.800 Եվրո գումարը տալիս։ Այդ գումարը Զ. Հավանեսյանը Ս. Հարությունյանին տվել է իր բնակարանում, որը Ս. Հարությունյանը պետք է վերադարձներ 2013թ. դեկտեմբերին։ Հետագայում տեղեկացել է, որ Ս. Հարությունյանը Զ. Հավանեսյանից ևս 5.000 Եվրո գումար է վերցրել, որը պայմանավորված ժամկետից շուտ վերադարձրել է նրան։ Զ. Հավանեսյանի մայր Մարիանա Աբկարյանի` Իսպանիա մեկնելու գործընթացը կազմակերպելու համար Զ. Հավանեսյանից երբևէ գումար չի վերցրել, Ս. Հարությունյանի կողմից այդ գործընթացը կազմակերպելու մասին չի լսել։
Հետագայում` 2014թ. հուլիսի 17-ին, որպես վկա լրացուցիչ հարցաքննվելիս` Ա. Բաղդասարյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2013թ. հունիս-հուլիս ամիսներին Զ. Հավանեսյանից տեղեկացել է, որ նա ցանկանում է մորը` Մարիանա Աբկարյանին իր հետ տանել Իսպանիա` մշտական բնակության, սակայն չի կարողանում մոր համար վիզա ձևակերպել։ Այդ խոսակցությանը ներկա է եղել իր ընկեր Ս. Հարությունյանը։ Ինքը Զ. Հավանեսյանին ասել է, որ նման գործ երբևէ չի արել և տեղյակ չէ, թե ինչպես է դա արվում։ Ս. Հարությունյանն ասել է, որ կհետաքրքրվի և իրեն պատասխան կտա։ Որոշ ժամանակ անց Ս. Հարությունյանն իր ներկայությամբ Զ. Հավանեսյանին ասել է, որ հնարավոր է, որ մորը կարող է ուղարկել Իսպանիա և այդ ծախսերը կարժենան 6.800 Եվրո, քանի որ մայրը տարիքով մեծ է և Իրանի քաղաքացի է։ Զ. Հավանեսյանը համաձայնվել է վճարել այդ գումարը և միաժամանկ Ս. Հարությունյանին խնդրել է պարզել, թե որքան կարժենա իր ընկերուհի Նարինեին` որպես մոր խնամակալ տանելը։ Մի քանի օր անց Ս. հարությունյանի պահանջով, Զ. Հավանեսյանի բնակարանում, Զ. հավանեսյանը Ս. Հարությունյանին տվել է 5.000 Եվրո։ Հետագայում Ս. Հարությունյանը Զ. հավանեսյանին հայտնել է, որ Նարինեին Իսպանիա տանելու համար անհրաժեշտ է 2.000 Եվրո։ Զարեհը համաձայնվել է և մի քանի օր անց, Զ. Հավանեսյանն իր բնակարանում Ս. Հարությունյանին գումար է տվել։ Կոնկրետ չի հիշում, թե Զ. Հավանեսյանն այդ գումարն իր միջոցով է փոխանցել Ս. Հարությունյանին, թե անմիջապես տվել է նրան։ Որոշ ժամանակ անց Զ. Հավանեսյանն իրենից հարցրել է, թե ինչու է ուշանում իրենց գործը։ Նրա այդ հարցին պատասխանել է, որ դա կճշտի Ս. Հարությունյանից և կհայտնի նրան։ Ս. Հարությունյանից տեղեկացել է, որ գործն ընթացքի մեջ է, շուտով կլինի։ Դրանից մի քանի օր անց Ս. Հարությունյանից տեղեկացել է, որ Զ. Հավանեսյանը գործի համար ևս 1.800 Եվրո պետք է տա նրան և քանի որ նա Երևանում չի գտնվել` խնդրել է այդ գումարը վերցնել Զ. Հավանեսյանից և փոխանցել իրեն։ Ստույգ չի հիշում` Զ. Հավանեսյանի բնակարանից թե «Գում»-ի շուկայի մոտից, Զ. Հավանեսյանից վերցրել է գումարը և փոխանցել Ս. Հարությունյանին։ Որոշ ժամանակ անց Զ. Հավանեսյանը զանգահարել է իրեն և հայտնել, որ Նարինեն չի ցանկանում մեկնել և խնդրել է Ս. Հարությունյանին հայտնել գումարը վերադարձնելու մասին։ Երբ այդ մասին ասել է Ս. Հարությունյանին` վերջինս պատասխանել է, որ գումարը վերադարձնել չի կարող` հավելելով. «թող սպասի, մոր գործի հետ միասին կվերադարձնի»։ Դրանից որոշ ժամանակ անց Զ. Հավանեսյանն անընդհատ զանգահարել է իրեն և խնդրել է իմանալ, թե ինչու է ուշանում գործը։ Քանի որ ինքն է Զ. Հավանեսյանին և Ս. Հարությունյանին ծանոթացրել միմյանց հետ` իրեն պարտավորված է զգացել և Ս. Հարությունյանից պահանջել է գործն արագ անել, իսկ չլինելու դեպքում` գումարը վերադարձնել։ Այդ ժամանակ Ս. Հարությունյանն իրեն հայտնել է, որ այդ գումարը ծախսել է անձնական կարիքների համար և վիզա ձևակերպելու համար ոչ մի գործ չի արվել։ Ինքը զայրացել է Ս. Հարությունյանի վրա և ասել` «այդ մարդու գումարը պետք է վերադարձվի իրեն»։ Ս. Հարությունյանը խնդրել է այդ մասին Զ. Հավանեսյանին չասել` մինչև գումարը ճարի և վերադարձնի Զ. Հավանեսյանին։ Հավատալով Ս. Հարությունյանի խոսքին` Զ. Հավանեսյանին ասել է, որ պետք է մի քիչ էլ սպասել, եթե գործը չլինի` Ս. Հարությունյանն ամբողջ գումարը կվերադարձնի, սակայն Ս. Հարությունյանն այդ գումարը չի վերադարձրել, որի պատճառով Զ. Հավանեսյանը դիմել է իրավապահ մարմիններին։ Իմանալով, որ Զ. Հավանեսյանը փաստաբան է վարձել` գնացել են նրա գրասենյակ։ Այդտեղ փաստաբան Ս. Գուլքանյանը պահանջել է վերադարձնել 8.800 Եվրո։ Այդ ժամանակ Ս. Հարությունյանն ասել է, որ 5.000 Եվրոն վերադարձրել է, սակայն հետագայում իմացել է, որ նա որևէ գումար չի վերադարձրել։ Երբ իրենց հրավիրել են ոստիկանություն` Ս. Հարությունյանի խնդրանքով այդտեղ հայտնել են, որ գումարը պարքով է վերցրած եղել և մի մասը վերադարձվել է Զ. Հավանեսյանին։
Ս. Հարությունյանի կողմից վերցված գումարներից ինքը որևէ գումար չի ստացել։ Ի սկզբանե չի իմացել, որ Ս. Հարությունյանը մտադրություն է ունեցել վերցնել գումարը և խաբելով` չանել գործը։ Դա հասկացել է այն ժամանակ, երբ Ս. Հարությունյանն իրեն ասել է, որ գումարները ծախսել է անձնական կարիքների համար և որևէ գործ չի արել` Զ. Հավանեսյանի մորը և ընկերուհուն Իսպանիա ուղարկելու համար։ Մինչև այդ մասին իմանալը` Զ. Հավանեսյանին ասել է, որ գործը կլինի` հիմնվելով և հավատալով Ս. Հարությունյանի խոսքին, քանի որ նա իր ընկերն է եղել և լուրջ մարդու տպավորություն է թողել։
Հնարավոր է, որ Զ. Հավանեսյանի և Ս. Հարությունյանի միջև տեղի ունեցած խոսակցություններում շոշափված լինի «Բրազիլիա»-ի դեսպանատան մասին, սակայն թե կոնկրետ ինչ խոսակցություն է եղել` չի հիշում։
Իր ընկերուհի Մերի Հակոբյանը և տիկին Շուշիկը, ում մեկ անգամ տեսել է բանկում և Զ. Հավանեսյանը նրան ներկայացրել է որպես իրենց ընտանիքի հարազատ` որևէ առնչություն չեն ունեցել Զ. Հավանեսյանի մոր` Մ. Աբկարյանին Իսպանիա ուղարկելու դեպքի հետ։
Դատարանում նույնպես ամբաստանյալ Ա. Բաղդասարյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չճանաչեց և ցուցմունք տվեց այն մասին, որ ինքը որևէ հանցանք չի գործել և առնչություն չունի տվյալ գործի հետ։ Ինքը եղել է Զ. Հավանեսյանի ընտանիքի վաղեմի բարեկամը և չէր կարող իրեն թույլ տալ նման ստորություն, քանի որ շատ հարգել է նրա ծնողներին, ովքեր նույնպես իրեն հարգել են որպես իրենց որդու։ Զ. Հավանեսյանի հետ ծանոթացել է վերջինիս հայր Վահիկի մահից հետո, երբ գնացել է տիկին Մարիանային ցավակցելու։ Իրենց հանդիպումը վերածվել է փոխադարձ ընկերության, սկսել են հաճախակի շփվել։ Մի օր, երբ Զ. Հավանեսյանի հետ սրճարանում սուրճ խմելիս են եղել` իրեն զանգահարել է իր ընկեր Ս. Հարությունյանը և ասել, որ գործով Երևան է եկել, ցանկանում է հանդիպել իրեն։ Նրան ասել է իր տեղը և Սարգիսը եկել է այդտեղ։ Այդ ժամանակ Ս. Հարությունյանը և Զ. Հավանեսյանը ծանոթացել են։ Խոսակցության թեման եղել է այն, որ Զ. Հավանեսյանը ցանկացել է Երևանում որևէ գործունեությամբ զբաղվել և այդ հարցում իրենց օգնությունն է խնդրել, քանի որ Երևանին ծանոթ չի եղել։ Զ. Հավանեսյանի և Ս. Հարությունյանի ծանոթությունը նույնպես վերածվել է ընկերության և նրանք երբեմն հանդիպել են միմյանց։ Եղել են դեպքեր, որ նրանց հանդիպումներին ինքը ներկա չի եղել։ Մի օր, երբ գտնվել են Զ. Հավանեսյանի բնակարանում` վերջինս մի ծրար է մեկնել իրեն` Ս. Հարությունյանին փոխանցելու համար, քանի որ այդ պահին Սարգիսը Զարեհից հեռու է կանգնած եղել` պատուհանի մոտ։ Ծրարը վերցրել է Զ. Հավանեսյանի ձեռքից և փոխանցել է Ս. Հարությունյանին։ Այդ օրը Զ. Հավանեսյանի տանն են եղել նաև նրա ընկերուհի Նարինեն, Զ. Հավանեսյանի մայր Մարիանան, վերջինիս խնամակալ Իսկուհին, ինքը և Սարգիսը։
Նախաքննության ընթացքում, առերեսման ժամանակ Նարինեն ասել է, որ Զ. Հավանեսյանի ասելով վերոհիշյալ ծրարի մեջ տիկին Մարիանայի գործի համար նախատեսված գումարն է եղել։ Քանի որ Զ. Հավանեսյանի հոր թողած ժառանգությունը Նարինեի հաշվեհամարին է եղել` Զարեհը ստիպված է եղել սուտ բացատրություններ տալ և արդարացնել իր հանած գումարի չափը։ Զ. Հավանեսյանը հաճոյանալու համար պատրաստ է եղել շռայլորեն և ցուցադրաբար գումարներ վատնել, որի մասին դատարանում ցուցմունք տալիս հայտնեց Նարինեն։ Զ. Հավանեսյանի այդ բնավորության համար Նարինեն փորձել է վերահսկել Զ. Հավանեսյանի ծախսերը, ինչը Զ. Հավանեսյանի դուրը չի եկել։
Իրեն հետաքրքիր չի եղել, թե ինչ է եղել ծրարում, որը ձեռքից ձեռք փոխանցել է Ս. Հարությունյանին։ Եթե փոխանցված ծրարում եղած գումարը նախատեսված լիներ գործի համար, ապա ինքը ծրարից կհաներ այն և կհաշվեր։
Դրանից շուրջ մեկ շաբաթ անց Սարգիսը զանգահարել է իրեն և իմանալով, որ պետք է գնա Արմավիր` աշխատանքի, խնդրել է մտնել Զ. Հավանեսյանի բնակարան։ Գնալով այնտեղ` Զ. Հավանեսյանը խոհանոցում իրեն տվել է 1.800 Եվրո գումար և խնդրել է փոխանցել Ս. Հարությունյանին։ Արմավիրում այդ գումարը փոխանցել է Ս. Հարությունյանին։ Այդ ժամանակ Սարգիսն ասել է, որ այդ գումարը Զ. Հավանեսյանից խնդրել է պարտքով։
Երբևէ չի կարծել, որ ընկերության մեջ գումար կամ ծրար փոխանցելը կարող է դիտվել հանցավոր արարք և իր միամտությունն իրեն կկանգնեցնի դատարանի առջև որպես խարդախ, այն էլ ընկերոջ հանդեպ։ Ինքն առողջական խնդիրներ է ունեցել, իր մոտ սկսվել է կտրուկ բարդացում, որի պատճառով գտնվել է բժիշկների հսկողության տակ։ Բուժվել է ստացիոնար և ամբուլատոր պայմաններում։ Հայտնվելով այս պատմության մեջ` առողջական վիճակն ավելի է վատթարացել, որը բարելավելու նպատակով որոշակի ժամանակ բացակայել է Երևանից։ Երբ վերադարձել է` իրեն զանգահարել և հրավիրել են ՀՀ հատուկ քննչական ծառայություն։ Այնտեղ տեղեկացել է, որ Զարեհը բողոք է ներկայացրել իր և Ս. Հարությունյանի դեմ` հայտնելով, որ իբրև թե իրենք խաբելով նրանից գումար են վերցրել և չեն վերադարձրել։ Իրեն ներկայացրել են ոստիկանության աշխատակից, այնուհետև` ԱՄՆ դեսպանատան անվտանգության աշխատող։
ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունում իրեն ասել են, որ բացի 3.800 Եվրո գումարից, որից ինքը տեղյակ է` Սարգիսը վերցրել է նաև 5.000 Եվրո, բայց ինքն իմացել է, որ Սարգիսը 5.000 Եվրոն վաղուց վերադարձրել է։ Դրա մասին իրեն վստահեցրել են Սարգիսն ու Զարեհը։
Ինքը Ս. Հարությունյանին առձեռն փոխանցել է միայն 1.800 Եվրոն, որն իրեն տվել է Զ. Հավանեսյանն իր բնակարանում, սակայն ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունում իրեն ասել են, որ Զ. Հավանեսյանը պնդում է, թե իբր այդ 1.800 Եվրոն իրեն փոխանցել են «Գում»-ի շուկայի տարածքում տեսախցիկների առկայությամբ, որը քննության ժամանակ հերքվել և չի ապացուցվել։
Այդտեղից դուրս գալուց հետո թյուրիմացության մեջ է եղել, զանգահարել է Ս. Հարությունյանին։ Նրա հետ զրուցելիս վերջինս հավաստիացրել է, որ Զ. Հավանեսյանին պարտք է մնացել 3.800 Եվրո։ Այնուհետև տեղեկանալով Զ. Հավանեսյանի փաստաբանի մասին` այցելել են նրա գրասենյակ։ Վերջինս վրդովված պահանջել է վերադարձնել Զ. Հավանեսյանից վերցրած 8.800 Եվրոն։
Գտնում է, որ այս ամենը կազմակերպվել է փաստաբանի մտահղացմամբ, որպեսզի պարտքի վերաբերյալ բողոքն այլ հնչեղություն ստանա։ Նրա անօրինական և անհիմն ցուցմունքով գործի ընթացքը շեղվել է իրականությունից։ Եթե Զ. Հավանեսյանը ներկա լիներ, այս գործընթացը նման խեղաթյուրում չէր ստանա։
Նախաքննության ընթացքում Ս. Հարությունյանի նկատմամբ կիրառվել է հոգեբանական ճնշում, որը փորձել են կիրառել նաև իր հանդեպ, որպեսզի փակեն գործը և իրենց գլուխն ազատելով և ոտնահարելով իրենց իրավունքները` գործն ուղարկեն դատարան։
Ամբողջ քննության ընթացքում տվել է ճշմարտացի ցուցմունք, բայց ողջ ճշմարտությունը խեղաթյուրվել է։ Փորձել են այդ գործում իրեն վկայից դարձնել մեղադրյալ։
Ըստ նախաքննության մարմնի` իբր ինքը նախնական համաձայնության է եկել իր ընկեր Ս. Հարությունյանի հետ և խարդախության ճանապարհով Զարեհից շորթել խոշոր չափի գումար, բայց դա մշտապես հերքվել է իր և Ս. Հարությունյանի կողմից։ Այն հանգամանքը, որ Սարգիսը հոգեբանական ճնշման տակ խոստովանել է իր մեղքն այն մասին, որ նպատակադրված է խաբել Զարեհին` իրեն հանկարծակիի է բերել քննիչների մոտ և առաջացրել է իր վրդովմունքը։
Քննիչն ասել է, որ գործն ավարտված է, ուղարկվում է դատարան, ինքը գործով վկա է։
Դրանից 15-20 օր անց քննիչը զանգահարել է իրեն և կանչել բաժին` ասելով, որ վերևների կարգադրությամբ իրեն պետք է մեղադրանք առաջադրի։ Մեղադրանք առաջադրելուց հետո ինքը պահանջել է առերեսում կատարել Մարիանա Աբկարյանի հետ, սակայն քննիչը դա չի կատարել։ Համոզված է և պնդում է, որ տիկին Մարիանան եթե ինչ-որ մի բան էլ ասել է` դա եղել է Զարեհի և իր փաստաբանի, ինչու չէ` նաև քննիչի ապակողմնորոշամբ, որդիական խնդրանքով և դրդմամբ։ Անգամ չկարդալով, թե ինչ է գրել քննիչը` ստորագրել է ցուցմուքի տակ։
Պնդում է, որ ինքը ոչ մի կապ չունի Ս. Հարությունյանի կողմից Զ. Հավանեսյանից վերցրած գումարի և նրանց պայմանավորվածության հետ, ինքը վիզաների կազմակերպման հարցերին չի առնչվել։ Թե ինչու են Նարինե Քալանթարյանը և տիկին Շուշիկն իր դեմ ցուցմունքներ գրել` իրեն հայտնի չէ։ Ենթադրում է, որ Զարեհն է նրանց ուղորդել։
Գտնում է, որ այս ամբոդջ գործընթացը խեղաթյուրվել է քննչական գործողությունների ժամանակ և փաստաբանի ջանքերի շնորհիվ։

31. Առաջին ատյանի դատարանը <<Դատարանի իրավական վերլուծություններ>> բաժնում նշել է հետևյալը. << Վերլուծելով ամբաստանյալներ Արմեն Կառլենի Բաղդասարյանի և Սարգիս Լեռնիկի Հարությունյանի ցուցմունքները, համադրելով դրանք քրեական գործի նախաքննությամբ և դատական քննությամբ ձեռք բերված և հետազոտված ապացույցների հետ, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, իրենց համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ` դատարանը գտնում է հետևյալը.
Ամբաստանյալ Արմեն Կառլենի Բաղդասարյանի ցուցմունքները` խարդախությամբ տուժողից առանձնապես խոշոր չափերի գումար չհափշտակելու, Զ. Հավանեսյանի մայր Մարիանա Աբկարյանի և նրա ընկերուհի Նարինե Քալանթարյանի` Իսպանիայի Թագավորություն մեկնելու գործընթացը կազմակերպելու պատրվակով Ս. Հարությունյանի կողմից Զ. Հավանեսյանից վերցրած` 8.800 Եվրո գումարի մասին տեղյակ չլինելու, այդ մասին Զարեհ Հավանեսյանի և Սարգիս Հարությունյանի պայմանավորվածության վերաբերյալ տեղեկություններ չունենալու և դրա հետ որևէ առնչություն չունենալու, ինչպես նաև առաջադրված մեղադրանքն այլ պատճառաբանություններով հերքելու վերաբերյալ` իրականությանը չեն համապատասխանում, արժանահավատ չեն, քրեական պատասխանատվությունից և պատժից խուսափելու նպատակ են հետապնդում և հերքվում են վերոհիշյալ ապացույցներով։
Ամբաստանյալ Սարգիս Հարությունյանի նախաքննական ցուցմունքները` Զարեհ Հավանեսյանի մայր Մարիանա Աբկարյանի և նրա ընկերուհի Նարինե Քալանթարյանի` Իսպանիայի Թագավորություն մեկնելու գործընթացը կազմակերպելու պատրվակով Զարեհ Հավանեսյանից վերցրած 8.800 Եվրո գումարը հափշտակելու մտադրության մասին Արմեն Բաղդասարյանի` տեղյակ չլինելու, ինչպես նաև դատաքննական ցուցմունքները` 8.800 Եվրո ընդհանուր գումարը Զարեհ Հավանեսյանից պարտքով վերցնելու, այդ գումարից 5.000 Եվրոն նրան վերադարձնելու, ազատության մեջ գտնվելու նպատակով նախաքննության ընթացքում ճշմարիտ ցուցմունքներ չտալու վերաբերյալ` իրականությանը չեն համապատասխանում, արժանահավատ չեն, քրեական պատասխանատվությունից, պատժից խուսափելու նպատակ են հետապնդում և հերքվում են վերոհիշյալ ապացույցներով։
Այդ վերլուծությունների արդյունքում դատարանը գտնում է նաև, որ ամբաստանյալ Արմեն Բաղդասարյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, նախնական համաձայնությամբ առանձնապես խոշոր չափերով խարդախություն կատարելն ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Ապացուցված է նաև ամբաստանյալ Սարգիս Հարությունյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, նախնական համաձայնությամբ առանձնապես խոշոր չափերով խարդախություն կատարելը, նրա արարքը նույնպես ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։ /…/>>:

32. Ապացույցների գնահատման իրավաչափության վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Կարեն Սարուխանյանի վերաբերյալ 2010թ. օգոստոսի 27-ի թիվ ԼԴ/ 0301/01/09 որոշմամբ ձևավորել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. << /…/ 25. Սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջև բարձրացված երկրորդ իրավական հարցը հետևյալն է. իրավաչա՞փ են արդյոք ապացույցների գնահատմանը վերաբերող՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 127-րդ հոդվածի 2-րդ մասի վերաբերյալ ստորադաս դատարանների մեկնաբանությունները:
26. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման՝ վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ՝ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից»:
27. Մեջբերված դրույթները՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ և 127-րդ հոդվածները համակարգային վերլուծության են ենթարկվել Մ. Հովհաննիսյանի և Ա. Մարտիրոսյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշման մեջ: Նշված որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ.
«(…) Ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա: Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ:
Ապացույցները, որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան, կազմում են ներքին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը, որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշումներում: Թեպետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող լինել կամայական: Դրա հիմքում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունը: (…)» (տե´ս Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի փետրվարի 12-ի ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշման 14-րդ կետը):
«(…) [Ա]պացույցը գնահատող անձը մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերի ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տա: Միևնույն ժամանակ, ներքին համոզմամբ ապացույցների ազատ գնահատումը ենթադրում է, որ ապացույցը գնահատող անձը կաշկանդված չէ տվյալ ապացույցին դատավարության նախորդ փուլերում կամ տվյալ փուլի շրջանակներում այլ անձանց կամ մարմինների տված գնահատականներով:
Նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունենալու օրենսդրական արգելքը բացառում է որևէ ապացույցի նկատմամբ կանխակալ մոտեցում ցուցաբերելը (մյուս ապացույցների նկատմամբ այդ փաստական տվյալի ապացուցողական արժեքին առավելություն վերագրելը կամ այդ արժեքը նվազեցնելը), քանի դեռ այդ ապացույցը քրեադատավարական օրենսգրքով ամրագրված ընթացակարգով օրինականության, մրցակցության և կողմերի իրավահավասարության, մեղադրյալի պաշտպանության իրավունքի ապահովման և այլ սկզբունքների պահպանմամբ չի հետազոտվել պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում: (…)» (տե´ս Վճռաբեկ դատարանի ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշման 19-րդ կետը):
28. Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, մեջբերելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի 2-րդ մասը, արձանագրել է, որ սույն գործի նախաքննության փուլում արդեն իսկ վկաների ցուցմունքներին ու փորձագետի եզրակացությանը կանխակալ մոտեցում է ցուցաբերվել և նրանց տրվել է առավել նշանակություն տուժողի ցուցմունքի նկատմամբ (տե´ս սույն որոշման 12-րդ կետը):
Վերաքննիչ դատարանն իր համաձայնությունն է արտահայտել Առաջին ատյանի դատարանի վերոնշյալ դատողության հետ՝ արձանագրելով, որ Առաջին ատյանի դատարանը հանգել է ճիշտ հետևության (տե´ս սույն որոշման 13-րդ կետը):
29. Սույն որոշման 22-23-րդ կետերով սահմանված, ինչպես նաև Մ. Հովհաննիսյանի և Ա. Մարտիրոսյանի վերաբերյալ որոշման մեջ արտահայտված և սույն որոշման 27-րդ կետում շարադրված իրավական դիրքորոշումները կիրառելով սույն որոշման 28-րդ կետում նշված փաստերի նկատմամբ` Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ սույն գործով ապացույցների գնահատման կապակցությամբ ստորադաս դատարանների հետևությունները համապատասխանում են Վճռաբեկ դատարանի իրավական մոտեցումներին:
Հետևաբար, ապացույցների գնահատմանը վերաբերող՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 127-րդ հոդվածի 2-րդ մասի վերաբերյալ ստորադաս դատարանների մեկնաբանություններն իրավաչափ են: /…/>>:
Ապացույցների գնահատման խնդիրների կապակցությամբ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը մեկ այլ` Մակար Հովհաննիսյանի վերաբերյալ 2010թ. փետրվարի 12-ի թիվ ԵԱՔԴ/0632/01/08 որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. << /…/ I. Ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա: Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ:
Ապացույցները, որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան, կազմում են ներքին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը, որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշումներում: Թեպետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող լինել կամայական: Դրա հիմքում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունը:
Գնահատման ենթակա են ինչպես ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, այնպես էլ աղբյուրները: Ապացույցների գնահատումը համապատասխան որոշումներում պետք է արտահայտվի պատճառաբանված եզրահանգումների ձևով` հիմնավորելով, թե ինչու որոշ ապացույցներ դրվել են որոշման հիմքում, իսկ մյուսները մերժվել են` ճանաչվելով ոչ հավաստի:
15. Ապացույցների գնահատման քրեադատավարական սկզբունքի բնութագրիչ առանձնահատկությունն այն է, որ օրենքը, որպես կանոն, չի նշում, թե հատկապես որ ապացույցներով պետք է հաստատվի այս կամ այն հանգամանքը, ինչպես նաև չի սահմանում ապացույցի որևէ տեսակի գերակայությունը մյուսի նկատմամբ, հետևաբար դատարանն ազատ է ապացույցների գնահատման գործում: Նշված կանոնից միակ բացառությունը սահմանված է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 108-րդ հոդվածով, որը կրում է մասնավոր բնույթ և սույն գործին վերաբերելի չէ:
16. Ապացույցները գնահատելիս պետք է ղեկավարվել օրենքով: Քրեադատավարական օրենքը քրեական դատավարության խնդիրների և սկզբունքների միջոցով սահմանում է ապացուցման առարկայի, ապացույցների հատկանիշների, ապացույցների հավաքման, ստուգման կանոնների, դատավարական որոշումներին և դրանց կայացման պայմաններին առաջադրվող պահանջները:
17. Կոնկրետ հանցանքի կատարման մեջ անձի մեղավորության կամ անմեղության մասին եզրահանգումների հիմնավորվածությունը կախված է նաև բացահայտված փաստերի վերաբերելիության ճիշտ գնահատականից: Հետևաբար, օրենսդիրը քիչ կարևոր չի համարում ապացույցի գնահատականը` գործին վերաբերելու կամ չվերաբերելու տեսանկյունից: Վերջին հաշվով, յուրաքանչյուր ապացույցի վերաբերելիության ճիշտ որոշումը պետք է հանգեցնի օրինական և հիմնավոր որոշում կայացնելու համար անհրաժեշտ և բավարար ապացույցների հավաքմանը:
/…/
Այնուհանդերձ, ապացույցների ազատ գնահատման սկզբունքն ապացույցների նկատմամբ կանխակալ մոտեցման արգելքը պայմանավորում է «մինչև դրանց հետազոտումը» բառակապակցությամբ, ուստի նշված նորմը չի կարող մեկնաբանվել այնպես, որ օրենսդիրն ապացույցների հետազոտումից հետո նույնպես արգելում է ապացույցների գնահատման արդյունքում դրանցից մի մասին մյուսների նկատմամբ առավելություն կամ նվազ կարևորություն վերագրելու հնարավորությունը, հակառակ դեպքում, հակասական ապացույցների առկայության պարագայում հնարավոր չէ հիմնավորված հետևության հանգել անձի մեղավորության կամ անմեղության և այլ հարցերի վերաբերյալ:/…/>>:
Վերը նշված որոշումներով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը տեսակետ է ձևավորել այն մասին, որ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, ինչը պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, որոնք կազմում են ներքին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը, որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշումներում: Ապացույցների գնահատումը ներքին համոզման հիման վրա կատարվելով հանդերձ, այն չի կարող լինել կամայական, հետևապես գնահատման հիմքում պետք է դրվեն գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունը:

32. ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի վերոհիշյալ որոշումների լույսի ներքո, Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով սույն քրեական գործի փաստական տվյալները, արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը կատարելով բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննություն, պատշաճ իրավական գնահատման արժանացնելով քրեական գործի ապացույցները, հանգել է ճիշտ եզրակացության գտնելով, որ Սարգիս Լեռնիկի Հարությունյանի և Արմեն Կառլենի Բաղդասարյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ հիմնավորված է Առաջին ատյանի դատարանում` դատաքննության ժամանակ հետազոտված և դատավճռում շարադրված` ամբաստանյալի հանցանքը հիմնավորող ապացույցներով:

33. Վերաքննիչ դատարանը, քննության ենթարկելով վերաքննիչ բողոքի փաստարկները, դրանք համադրելով քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների հետ, յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով թույլատրելիության, վերաբերելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ղեկավարվելով օրենքով, ներքին համոզմամբ, նույնպես հանգում է այն հետևության, որ Սարգիս Լեռնիկի Հարությունյանի և Արմեն Կառլենի Բաղդասարյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղսագրված արարքում հաստատված է:

34. Այդպիսով, ամբաստանյալներ` Սարգիս Լեռնիկի Հարությունյանի և Արմեն Կառլենի Բաղդասարյանի կողմից կատարված հանցանքն ապացուցված և նրա մեղավորությունը հաստատված է գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ, իսկ վերաքննիչ բողոքներում առկա փաստարկները հիմք չեն կարող հանդիսանալ դատական ակտը բեկանելու, ամբաստանյալներ` Սարգիս Լեռնիկի Հարությունյանի և Արմեն Կառլենի Բաղդասարյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում արդարացնելու համար:

բ/ Ամբաստանյալ Ս. Հարությանի նկատմամբ նշանակված պատժի համաչափությունը կատարած արարքին.

35. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <<Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`/…/
7/ ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ.
8/ ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը/…/>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածում սահմանված են պատժի հասկացությունը և նպատակները:
Համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածը սահմանում է. <<1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված են պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները:
Վերոհիշյալ հոդվածի 1-ին մասը նշում է. <<Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:>>:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է. <<Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի առաջին մասում նախատեսված են պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այլ հանգամանքներ, որոնք նշված չեն սույն հոդվածի առաջին մասում:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է. <<Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:>>:
Փաստորեն պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց ռեալ /իրական/ պատիժ նշանակելու դատապարտյալի ուղղվելու հնարավորության մասին: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
Չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը:

ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով ամրագրված` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու չափանիշները սպառիչ չեն: Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, համաձայն որի` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:

36. Պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս Վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Հանցակազմի սահմաններից դուրս գտնվելով, դրանք բնութագրում են ինչպես կատարված հանցագործությունը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը, հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին` համապատասխանաբար բարձրացնելով կամ իջեցնելով այն: Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել` ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս:
Նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
Օրենսդիրը պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմք է համարում դատարանի համոզվածությունը, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց որոշակի պատժատեսակները ռեալ կրելու: /Տե´ս նաև ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի հունիսի 2-ի ՀՅՔՐԴ3/0109/01/08 որոշումը/:

37. Առաջին ատյանի դատարանը, որպես ամբաստանյալ Սարգիս Լեռնիկի Հարությունյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առել ամբաստանյալ Սարգիս Հարությունյանի անձը` նախկինում դատված կամ որևէ այլ կերպ արատավորված չլինելը, դրական բնութագրվելը, վատառողջ լինելը, խնամքին վատառողջ ծնող ունենալը, կատարված հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանը` ամբաստանյալի կատարած արարքը ծանր հանցագործությունների շարքին դասվելը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո ամբաստանյալի դրսևորած վարքագիծը։
Առաջին ատյանի դատարանը, որպես ամբաստանյալ Սարգիս Հարությունյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք, հաշվի է առել խնամքի տակ մինչև տասնչորս տարեկան երեք երեխաների առկայությունը, իսկ նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք Առաջին ատյանի դատարանը չի արձանագրել։
Վերոգրյալը հաշվի առնելով` Առաջին ատյանի դատարանը գտել է, որ ամբաստանյալ Սարգիս Հարությունյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության կատարման համար ենթակա է պատժի ազատազրկման ձևով` առանց գույքի բռնագրավմամբ։
Առաջին ատյանի դատարանը գտել է նաև, որ նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Սարգիս Հարությունյանը պետք է կրի, քանի որ դրան խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն, պատժի կրումից նրան ազատելու վերաբերյալ բավարար հիմնավորումներ դատարանին չեն ներկայացվել։

38.Պատժատեսակի և պատժաչափի, ինչպես նաև պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Արթուր Անտոնյանի գործով 2010թ. մարտի 26-ի թիվ ՍԴ/0226/01/09 որոշմամբ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել, մասնավորապե նշելով, որ /…/ <<հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա աձանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներին համապատասխան, նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը /…/>>:

39. ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի վերոհիշյալ որոշման լույսի ներքո, Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով Ս. Հարությունյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը մեղմացնելու և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելու, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակների իրացվելիության հարցերը և նկատի ունենալով նրա կողմից հանցագործության կատարման վերը նշված հանգամանքները,ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների առկայությունը, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, գործի նման փաստական տվյալների առկայության պայմաններում հանգում է այն հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանը, պահպանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները /ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ, 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ, 62-րդ, 63-րդ հոդվածներ/, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի սանկցիայի սահմաններում` ամբաստանյալ Ս. Հարությունյանի նկատմամբ պատիժ է նշանակել ազատազրկում 4/չորս/ տարի ժամկետով, որը համապատասխանում է հանցագործության ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին և որով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը, և որ վերաքննիչ բողոքներում նշված փաստարկները Ս. Հարությունյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը մեղմացնելու կամ պայմանականորեն չկիրառելու հիմք չեն կարող դառնալ:

40. Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը վերոշարադրյալ հիմքերով Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015թ. դեկտեմբերի 23-ի վերոհիշյալ դատավճիռը համարում է ճիշտ, իսկ վերաքննիչ բողոքներում և դատաքննության ընթացքում բերված պատճառաբանությունները, եզրահանգումներն` անհիմն:

Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ հոդվածով, 395-րդ հոդվածով, 402-րդ հոդվածով ` Վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1. Վերաքննիչ բողոքները մերժել:

2. Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի դեկտեմբերի 23-ի դատավճիռը` Արմեն Կառլենի Բաղդասարյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և Սարգիս Լեռնիկի Հարությունյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, թողնել օրինական ուժի մեջ:

3. Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է:

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ