Հիմնական
Գործի համար:
ԵԿԴ/0235/01/14
Վիճակագրական տողի համար :
1.9
Պատասխանող
Արտակ Առաքելյան
Արտակ Առաքելյան Եգորի
Արտակ Առաքելյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Սեվակ Համբարձումյան
Արշակ Խաչատրյան
Մանուշակ Պետրոսյան
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Արմեն Բեկթաշյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Սեվակ Համբարձումյան
Արշակ Խաչատրյան
Մանուշակ Պետրոսյան
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Արմեն Բեկթաշյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2016-03-25 | 12:00 | 5 | Կայացվել է | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-12-24 | 12:30 | 5 | Կայացել է | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-12-11 | 12:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-11-20 | 12:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-10-30 | 17:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-10-26 | 14:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-10-01 | 16:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-09-04 | 12:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-07-30 | 17:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-07-14 | 12:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-06-16 | 12:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-05-21 | 14:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-05-04 | 14:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-04-08 | 12:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-03-25 | 12:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-03-11 | 15:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-02-20 | 15:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-01-23 | 12:00 | 5 | Չի կայացել | Դատավորի մեկ այլ գործով խորհրդակցական սենյակում գտնվելու պատճառով: |
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
ԵԿԴ/0235/01/14
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական
շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի
դատավճիռը կայացրած դատարանի կազմը
նախագահող դատավոր` Ա.Բեկթաշյան
ՈՐՈՇՈՒՄ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
25 մարտի 2016թ. ք.Երևան
ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետ`
Վերաքննիչ դատարան/ հետևյալ կազմով`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ
Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
քարտուղարությամբ` Մ.Մելքոնյանի
մասնակցությամբ`
մեղադրող` Կ.Սավթալյանի
տուժող` Ա.Գևորգյանի
պաշտպան` Գ.Մարգարյանի
ամբաստանյալ` Ա.Առաքելյանի
դռնբաց դատական նիստում գործով մեղադրող, Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազի տեղակալ Կ.Սավթալյանի և պաշտպան Գ.Մարգարյանի վերաքննիչ բողոքների հիման վրա վերանայելով Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015թ. դեկտեմբերի 24-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Արտակ Եգորի Առաքելյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. Թիվ 13816614 քրեական գործը հարուցվել է 07.11.2014թ. ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Է.Կարապետյանի կողմից` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով և ընդունվել է վարույթ:
2. ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Վ.Պողոսյանի 08.11.2014թ. որոշմամբ թիվ 13816614 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ:
3. 2014թ. նոյեմբերի 08-ին Ա.Առաքելյանը ձերբակալվել է:
3. Նախաքննության մարմնի 10.11.2014թ. որոշմամբ Ա.Առաքելյանը որպես մեղադրյալ է ներգրավվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
4. Նույն մարմնի 10.11.2014թ. որոշմամբ միջնորդություն է հարուցվել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան` մեղադրյալ Ա.Առաքելյանի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու վերաբերյալ` երկու ամիս ժամանակով:
5. Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2014թ. նոյեմբերի 10-ի որոշմամբ նախաքննության մարմնի միջնորդությունը բավարարվել է և մեղադրյալ Ա.Առաքելյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը 2/երկու/ ամիս ժամկետով:
6. Նախաքննության մարմնի 17.12.2014թ. որոշմամբ Ա.Առաքելյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով 10.11.2014թ. առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է, լրացվել և վերջինս կրկին որպես մեղադրյալ է ներգրավվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
7. 23.12.2014թ. Ա.Առաքելյանի վերաբերյալ քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:
8. Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավոր Ա.Բեկթաշյանի 29.12.2014թ. որոշմամբ քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արտակ Եգորի Առաքելյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով ընդունվել է վարույթ, իսկ 13.01.2015թ. որոշմամբ` քրեական գործը նշանակվել է դատական քննության:
9. Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015թ. դեկտեմբերի 24-ի դատավճռով Ա.Առաքելյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտվել ազատազրկման 3/երեք/ տարի ժամկետով:
Ամբաստանյալ Ա.Առաքելյանի պատիժը սկիզբը հաշվվել է 2014թ. նոյեմբերի 08-ից:
Ամբաստանյալ Ա.Առաքելյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
10. Ընդհանուր իրավասության դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ 25.01.2016թ. վերաքննիչ բողոք է բերել պաշտպան Գ.Մարգարյանը:
11. Նույն դատավճռի դեմ 25.02.2016թ. վերաքննիչ բողոք է բերել գործով մեղադրող, Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազի տեղակալ Կ.Սավթալյանը:
12. ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանի 15.02.2016թ. և 26.02.2016թ. որոշումներով գործով մեղադրող, Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազի տեղակալ Կ.Սավթալյանի և պաշտպան Գ.Մարգարյանի վերաքննիչ բողոքներն ընդունվել են Վերաքննիչ դատարանի վարույթ և քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արտակ Եգորի Առաքելյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով` Վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում քննության է նշանակվել 2016թ. մարտի 07-ին:
2. Գործի փաստական հանգամանքները.
13. Ամբաստանյալ Ա.Առաքելյանը մեղավոր է ճանաչվել և դատապարտվել այն բանի համար, որ նա 2014թ, նոյեմբերի 07-ին, ժամը 16.30-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Պարոնյան փորոցի թիվ 21/2 հասցեում գործող <<Ֆորում>> ռեստորանի մոտակայքում տեղի ունեցած վիճաբանության ընթացքում Արտակ Էդուարդի Գևորգյանի առողջությանը դիտավորությամբ պատճառել է ծանր վնաս։
Այսպես.
Արսեն Եգորի Առաքելյանը 2014թ. հոկտեմբերի սկգբներից աշխատել է Երեան քաղաքի Պարոնյան փողոցի թիվ 21/2 հասցեում գործող <<Ֆորում>> ռեստորանում՝ որպես մատուցող։
2014թ. նոյեմբերի 07-ին, ժամը 14.00-ի սահմաններում Ա.Առաքելյանը մատակարարված ըմպելիքները տեղավորել է ռեստորանի խոհանոցում գտնվող սառնարանում, իսկ դատարկ տարաները թողել է սառնարանի մոտ։
<<Ֆորում>> ռեստորանի տնօրեն Ա.Գևորգյանը խոհանոցում նկատելով կուտակված դատարկ տարաները, Ա.Առաքելյանին դիտողություն է արել, նրա հասցեին վիրավորական արտահայտություններ կատարել, ապա՝ պահանջել է դատարկ տարաները տեղավորել արկղերի մեջ և տեղափոխել պահեստային մաս։ Ա.Առաքելյանն իրեն վիրավորելու համար Ա.Գևորգյանից պարզաբանում է պահանջել, որի կապակցությամբ նրանց միջև վիճաբանություն է սկսվել, որի ընթացքում Ա.Գևորգյանը նախ բռունցքով, ապա՝ պոլիէթիլենային արկղով հարվածել է Ա.Առաքելյանի գլխի շրջանին։
Դրանից հետո, Ա.Առաքելյանը, ռեստորանից դուրս գալով, զանգահարել է եղբորը՝ Արտակ Եգորի Առաքելյանին և տեղեկանալով, որ վերջինս գտնվում է Երևան քաղաքում, պայմանավորվել ու վերջինիս հետ հանդիպել է օպերայի մոտակայքում։ Խոսակցության ընթացքում Արսեն Առաքելյանը եղբորը՝ Արտակ Առաքելյանին պատմել է կատարվածի մասին, ինչից հետո վերջինս առաջարկել է վերադառնալ <<Ֆորում>> ռեստորան և տեղում պարզաբանումներ կատարել։
Նույն օրը, ժամը 16.30-ի սահմաններում Արսեն և Արտակ Առաքելյանները տաքսի ավտոմեքենայով գնացել են <<Ֆորում>> ռեստորանի մոտակայք, ռեստորանի մուտքի դռան դիմաց հանդիպել են Արտակ Գևորգյանին, որտեղ Արտակ Առաքելյանը եղբորը վիրավորելու և ծեծի ենթարկելու համար Արտակ Գևորգյանից պարզաբանում է պահանջել։ Այս կապակցությամբ Արտակ Գևորգյանի և Արտակ Առաքելյանի միջև վիճաբանություն է սկսվել, որի ընթացքում վերջինս իր մոտ եղած դանակով հարվածներ է հասցրել Ա.Գևորգյանի մարմնի տարբեր մասերին՝ դիտավորությամբ վերջինիս առողջությանը պատճառել կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր վնաս՝ որովայնի խոռոչի և կրծքավանդակի ծակած-կտրած՝ թափանցող վերքերի, աջից գոտկային հատվածի հարողնաշարային շրջանի, նստատեղի աջ կեսի և ձախ ազդրի հետին մակերեսի ծակած-կտրած վերքերի, ձախից թոքի վերին բլթի վնասվածքի, աջակողմյան պնևմոհիդրոթորաքսի վնասվածքների ձևով։
3.Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, հիմնավորումները, պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքները քննվում են հետևյալ հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
14. Գործով մեղադրող, Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազի տեղակալ Կ.Սավթալյանն իր բերած վերաքննիչ բողոքում գտնում է, որ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ, ճիշտ չի կիրառել օրենքը, խախտել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների պահանջները, որի հիման վրա դատարանի կողմից կայացված դատավճիռը՝ ամբաստանյալ Արտակ Առաքելյանի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով, ենթակա է բեկանման` հետևյալ պատճառաբանություններով։
Դատարանը, ճիշտ և հստակ գնահատելով քրեական գործի ապացույցները, դրա հետ մեկտեղ ճիշտ չի գնահատել գործում առկա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալներն ու կատարված հանցավոր արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը, արդյունքում սխալ որոշում է կայացրել պատիժ նշանակելու մասով։
Սույն քրեական գործով չափազանց բարձր է կատարված հանցավոր արարքի հանրային վտանգավորությունը։ Ինչպես արդեն նշվել է, արարքի հանրային վտասգավորությունը որոշելիս կարևոր և առաջնահերթ նշանակություն ունեն արարքի կատարման դրդապատճառները, վայրը, ժամանակը, եղանակը, իրադրությունը, որոնցից յուրաքանչյուրը սույն դեպքով բարձրացնում է հանցանքի հանրային վտանգավորությունը։
Անվիճելի է, որ զենքով, այդ թվում և դանակով ուրիշի առողջությանը վնաս պատճառելը, այն էլ ծանր վնասը խիստ բարձրացնում է արարքի հանրային վտանգավորությունը, մեծացնում ծանր հետևանքների` մահ, հաշմանդամություն և այլն հավանականությունը, տուժողին զրկում պաշտպանվելու իրական հնարավորությունից, որպես կանոն, խիստ բացասաբար բնութագրում հանցավորի անձը, շատ դեպքերում տվյալ հանգամանքը խոսում է հանցավորի կայուն հակասոցիալական ուղղվածության մասին։ Սույն դեպքում հանցագործության կատարման եղանակը վերը նշված բոլոր հանգամանքներից առավել է բարձրացնում արարքի հանրային վտանգավորությունը, ամբաստանյալ Արտակ Առաքելյանը հանցանքը կատարել է նախապես իր կողմից վերցված և կրվող դանակով, ուղղակի դիտավորությամբ այդ դանակով թվով 4-5 հարված է հասցրել տուժող Արտակ Գևորգյանի մարմնի տարբեր մասերին, այդ թվում՝ կրծքավանդակին և որովայնին։ Դանակի առկայությունը և հարվածների բազմակիությանը էականորեն բարձրացնում են կատարված հանցավոր արարքի հանրային վտանգավորությունը։ Ընդ որում, կռվի ժամանակ տուժող Ա.Գևորգյանը եղել է միայնակ, իսկ ամբաստանյալ Ա.Առաքելյանը՝ երբոր՝ Արսեն Առաքելյանի հետ։
15. Նկատի ունենալով, որ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից խախտվել են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների պահանջները, ամբաստանյալ Ա.Առաքելյանի նկատմամբ նշանակվել է ակնհայտ մեղմ և անարադարացի պատիժ, որր որևէ կերպ չի համապատասխանում կատարած հանցագործության` հանրային վտանգավորության աստիճանին, բնույթին և բավարար չէ պատժի նպատակներն ապահովելու, սոցիալական արդարությունը վերականգնելու, պատժի ենթարկված անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցագործությունների կատարումը կանխելու համար, այսինքն՝ թույլ է տրվել դատական սխալ, որն ազդել է գործի ելքի վրա, ուստի ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 54-րդ, 376-րդ, 376.1-րդ, 380.1-րդ, 381-րդ, 395-րդ և 399-րդ հոդվածներով, ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանին բողոք բերած անձը խնդրում է վերաքննիչ բողոքն ընդունել վարույթ, պատժի մասով բեկանել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015թ. դեկտեմբերի 24-ի դատավճիռը, ամբաստանյալ Ա.Առաքելյանին դատապարտել ազատազրկման 4/չորս/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամկետով` հաշվակցելով վերջինիս կողմից արգելանքի տակ գտնվելու ժամանակահատվածը:
16. Պաշտպան Գ.Մարգարյանն իր բերած վերաքննիչ բողոքում գտնում է, որ անձի նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված հարցերին ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է թիվ ՎԲ 192/07, ՎԲ50/07/, ՎԲ 201/07, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ /0078/01/09 և այլ նախադեպային որոշումներում, որոնցում հայտնել և վերահաստատել է իրավական դիրքորոշում այն մասին, որ չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, այնուհանդերձ դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզնունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը։ Դատարանի կողմից նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության վտանգավորության աստիճանին և բնույթին։ Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար կարևոր նշանակություն ունեն հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, մեղքի ձևը, հանցավորի կողմից այդ հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը։
Ինչպես երևում է վերը նշված դրույթներից, Ա.Առաքելյանի դեպքում պատժի պայմանականորեն չկիրառումը չի խախտում քրեական օրենքով և Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումներով նշված իրավական և բարոյա-դաստիարակչական չափանիշները։
Սույն գործի պարագայում պաշտպանական կողմը նշելով ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժ ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, նրա անձը դրականորեն բնութագրող տվյալների և պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը, առանձնապես կարևորություն է տալիս նրա ծանր հիվանդությամբ տառապելու հանգամանքին։
Հաշվի առնելով օրենքի մարդասիրական սկզբունքը և այն փաստը, որ Արտակ Առաքելյանը արդեն իսկ շուրջ 15 ամիս գտնվում է կալանավայրում, պաշտպանական կողմը գտնում է, որ նրա ուղղվելը հնարավոր է առանց հետագա պատիժը կրելու:
17. Ելնելով վերոգյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 376-381-րդ հոդվածներով, ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանին բողոք բերած անձը խնդրում է բեկանել և փոփոխել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015թ. դեկտեմբերի 24-ի դատավճիռը և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ ամբաստանյալ Ա.Առաքելյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքների հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերանայելով առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը, հանգում է այն հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը բավարարելու, դատավճիռը բեկանելու և ամբաստանյալի նկատմամբ հոդվածով նախատեսված ավելի խիստ պատիժ նշանակելու, կամ այն` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելու հիմքեր չկան` հետևյալ պատճառաբանությամբ:
18. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
<<Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
<<Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նան կանխել հանցագործությունները>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի համաձայն`
<<Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով որպես պատիժ է նախատեսվում ազատազրկում՝ երեքից յոթ տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 8-րդ կետի համաձայն`
<<1. Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`
…8/ ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը>>:
19. ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Դ.Հովհաննիսյանի գործով որոշման մեջ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ <</.../ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությամբ, վստահությունն առանց ռեալ /իրական/ պատիժ կրելու դատապարտյալի ուղղվելու հնարավորության մասին։
Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։
/.../ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։ Չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնել նան հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը։ Դատարանի կողմից նշանակվող պատժի արդարացիաթյան հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության վտանգավորության աստիճանին ու բնույթին>> /Դավիթ Ռոբերտի Հովհաննիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09 որոշման 11-12-րդ կետերը/։
Դ.Հովհաննիսյանի գործով որոշման մեջ ձևավորված իրավական դիրքորոշումից երևում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցի լուծման ժամանակ դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների, պետք է հաշվի առնի կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը։ Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի վերաբերյալ դիրքորոշում Վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է Դ.Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որի համաձայն՝ <<Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նան քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության՝ հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ։ Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում՝ հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը>> /տե՛ս, Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդ կետը/։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Ա.Շահբազյանի գործով որոշման մեջ մարդու առողջության դեմ ուղղված դիտավորյալ հանցագործությունների վերաբերյալ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ. << դատարանի կողմից արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի բացահայտումը սերտորեն կապված է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների հետ` թե՛ արդարացի պատիժ նշանակելու և թե՛ պատժի անհատականացման համատեքստում: Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի գնահատականը տրվում է դատարանի կողմից` հանցագործության կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա, և արտահայտվում է կոնկրետ պատժի տեսքով /տե՛ս mutatis mutandis Նարեկ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 16-17-րդ կետերը/: Հանցագործության կատարման եղանակի, գործիքների, միջոցների, պատճառված վնասի չափի և բնույթի /հանրորեն վտանգավոր հետևանքների/, հանցավորի մտադրության իրականացման աստիճանի, շարժառիթների, նպատակների բացահայտումը մեծապես ազդում է պատժի տեսակի ընտրության, ինչպես նաև դրա` առավել կամ նվազ խիստ լինելու վրա:
Հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի վրա ազդող վերը նշված գործոնների հետ մեկտեղ Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է հանցավորի մեղքի ձևը: Այսպես՝ մեղքի դիտավորյալ ձևով կատարվող հանցագործությունների ժամանակ առավել բարձր հանրային վտանգավորություն ունեն ուղղակի դիտավորությամբ կատարվող արարքները, որոնք ենթադրում են հանցավորի կողմից հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացման անխուսափելիության կամ իրական հնարավորության նախատեսում: Ընդ որում, արարքի վտանգավոր հետևանքների առաջացումը նախատեսելն ընդգրկում է ոչ միայն ապագայում սպասվելիք փոփոխությունների փաստական բովանդակության գիտակցումը, այլև այդ փոփոխությունների սոցիալական նշանակության /հանրային վտանգավորության/ գիտակցումը: Բոլոր այն դեպքերում, երբ հանցանք կատարած անձի կողմից հստակ գիտակցվում է արարքի և վտանգավոր հետևանքների միջև առկա միանշանակ պատճառական կապը և դրա զարգացումը, այսինքն` առկա է վտանգավոր հետևանքների առաջացման անխուսափելիության նախատեսումը, օբյեկտիվորեն բարձրանում է նաև արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը: Այս դեպքում հանցագործության սուբյեկտի պատրաստվածությունը, հանցանքի կատարման եղանակը, իրադրությունը, օգտագործվող գործիքները, միջոցներն իրենց ամբողջության մեջ անկանխելի են դարձնում հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացումը` հանցավորի մոտ միանշանակ վստահություն առաջացնելով իր նպատակների անխուսափելի իրագործման մեջ:
/…/
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածը պատասխանատվություն է նախատեսում մարդու առողջության դեմ ուղղված հանցագործություններից ամենավտանգավորի` դիտավորությամբ առողջությանը ծանր վնաս պատճառելու համար: Քննարկվող հանցագործության հանրային առավել բարձր վտանգավորությունը պայմանավորված է ոչ միայն նրանով, որ համապատասխան հակաիրավական արարքի արդյունքում մարդուն պատճառվում է վնաս, որը խիստ բացասական է անդրադառնում նրա առողջական վիճակի վրա, այլև նրանով, որ կարող է առաջ բերել ավելի ծանր հետևանքներ՝ ընդհուպ մինչև տուժողի մահ: Այս հանցագործության սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է դիտավորությամբ, որը կարող է լինել ինչպես ուղղակի, այնպես էլ անուղղակի /առողջությանը դիտավորությամբ ծանր վնաս պատճառելու հանցակազմի հատկանիշների վերաբերյալ տե՛ս Արարատ Բաղդասարյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0168/01/10 որոշման 15-րդ կետը/:
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածով նախատեսված հանրորեն վտանգավոր արարքը կարող է կատարվել տարբեր եղանակներով: Մասնավորապես, հանցավորը տուժողի առողջությանը ծանր վնաս կարող է պատճառել՝ իր ֆիզիկական հնարավորությունները գործադրելով /ձեռքով կամ ոտքով հարվածելով, հրել-վայր գցելով, մարմնի որևէ մաս ջարդելով և այլն/, տարբեր գործիքներ, իրեր կամ առարկաներ /դանակ, կացին, մուրճ, մետաղյա ձող, քար և այլն/ օգտագործելով, զանազան մեխանիզմներ, միջոցներ կամ նյութեր /հրազեն, թույն, թմրանյութ և այլն/ կիրառելով, տարերային աղետի իրադրությունը կամ առավել վտանգի աղբյուրն օգտագործելով և այլն: Քննարկվող հանցագործության կատարման նշված եղանակները, ելնելով գործի փաստական հանգամանքների առանձնահատկություններից, տարբեր կերպ են բնորոշում հանցավորի անձնավորության և կատարված հանցագործության վտանգավորության աստիճանը: Այսպես՝ տուժողի կենսական կարևոր օրգանների շրջանում դանակով հարված հասցնելիս հանցավորը ոչ միայն նախատեսում է հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացման անխուսափելիությունը, այլև գիտակցում է կամ առնվազն պարտավոր է գիտակցել, որ իր գործողություններով տուժողին պատճառում է առողջության ծանր վնաս, որը վտանգավոր է կյանքի համար և անգամ կարող է հանգեցնել մահվան: Այլ խոսքով՝ հանցավորը գործում է ուղղակի դիտավորությամբ և հստակ նախատեսում է իր արարքի և վտանգավոր հետևանքների միջև առկա միանշանակ պատճառական կապը և դրա զարգացումը, այդ թվում՝ գիտակցում է կամ պարտավոր է գիտակցել, որ տուժողին կարող է պատճառել մահ, սակայն ինքնավստահությամբ կամ անփութությամբ հույս է ունենում, որ նշված ծանր հետևանքը չի առաջանա: Վերոգրյալն ինքնին վկայում է հանցավորի անձնավորության և կատարված հանցագործության վտանգավորության առավել բարձր աստիճանի մասին, ուստի օբյեկտիվորեն պետք է գնահատվի և հաշվի առնվի դատարանների կողմից պատիժ նշանակելիս:
16. Ամփոփելով վերոգրյալը` Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործությունների վերաբերյալ գործերով հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանը ճիշտ գնահատելու և որպես արդյունք հանցավորի նկատմամբ քրեաիրավական ներգործության համաչափ միջոց կիրառելու համար դատարանները հատուկ ուշադրություն պետք է դարձնեն արարքի կատարման եղանակին, օգտագործված գործիքներին, միջոցներին, մարմնական վնասվածքների քանակին, բնույթին ու տեղակայմանը: Համապատասխան գնահատականի պետք է արժանացվի նաև կատարված հանրորեն վտանգավոր արարքի և դրա հետևանքների նկատմամբ հանցավորի դրսևորած հոգեբանական վերաբերմունքը:
Ուստի, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ առանց նշված հանգամանքների գնահատման առողջությանը դիտավորությամբ ծանր վնաս պատճառելու վերաբերյալ գործերով հնարավոր չէ ճիշտ պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին: Հետևաբար, նշանակված պատժով չի ապահովվի կատարված արարքի և կիրառված քրեաիրավական ներգործության միջոցի համաչափությունը, ինչպես նաև կխաթարվեն պատժի նշանակման ընդհանուր սկզբունքները>>:/ տե՛ս Արմեն Շահբազյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի օգոստոսի 15-ի թիվ ԵՇԴ/0143/01/13 որոշման 14-16րդ կետերը/:
20. Առաջին ատյանի դատարանը, ամբաստանյալ Ա.Առաքելյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, հաշվի առնելով վերջինիս կատարած հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը /կատարածը ծանր հանցագործություն է/, հանցավորի անձը` բնութագրվում է դրականորեն, առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել և զղջացել է, տուժողը հաշտվել է նրա հետ և խնդրել է մեղմ պատիժ նշանակել, որպես վերջինիս պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դիտելով <<լիմֆոգրանուլեմատոզ>> ծանր հիվանդությամբ տառապելը, ինչպես նաև տուժողի վարքագծի հակաբարոյականությունը, որով պայմանավորվել է հանցագործությունը, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայության պայմաններում նշանակել է ազատազրկման ձևով համաչափ պատիժ` երեք տարի ժամկետով:
21. Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով ամբաստանյալ Ա.Առաքելյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ` պայմանականորեն չկիրառելու հարցը, հաշվի առնելով հանցագործության կատարման եղանակը /ծանր մարմնական վնասվածք է պատճառվել դանակի գործադրմամբ/, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, վերջինիս պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող վերոնշյալ հանգամանքները, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայության պայմաններում հանգում է այն հետևության, որ վերոգրյալները բավարար չեն գալու այն հետևության, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, և նրա կողմից ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ռեալ կրելու միջոցով է հնարավոր հասնել ՀՀ քրեական օրենգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
22. Ինչ վերաբերվում է գործով մեղադրողի վերաքննիչ բողոքում բերված այն պատճառաբանություններին, թե <<…դատարանը ճիշտ չի գնահատել գործում առկա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալներն ու կատարված հանցավոր արարքի` հանրային վտանգավորության աստիճանը, արդյունքում սխալ որոշում է կայացրել պատիժ նշանակելու մասով>>, ապա Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ առաջին ատյանի դատարանը, վերոնշյալ հանգամանքները դիտելով որպես ամբաստանյալի անձը բնութագրող, վերջինիս պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգանքներ դուրս չի եկել քրեական օրենքի շրջանակներից և արդյունքում կայացրել է հիմնավորված և պատճառաբանված դատական ակտ:
23. Ինչ վերաբերվում է պաշտպանի վերաքննիչ բողոքի այն պնդմանը, թե <<…պաշտպանական կողմը, նշելով ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժ ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, նրա անձը դրականորեն բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը, առանձնապես կարևորություն է տալիս նրա` ծանր հիվանդությամբ տառապելու հանգամանքին>>, ապա Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, որպես վերջինիս պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք հաշվի է առել ամբաստանյալի ծանր հիվանդությամբ տառապելու հանգամանքը և նշանակել է տվյալ հոդվածով նախատեսված ազատազրկման ձևով նվազագույն պատժաչափը:
24. Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գործով մեղադրող, Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազի տեղակալ Կ.Սավթալյանի և պաշտպան Գ.Մարգարյանի վերաքննիչ բողոքների քննության արդյունքում հանգում է այն հետևության, որ բերված վերաքննիչ բողոքները բավարարելու, դատավճիռը բեկանելու և ամբաստանյալի նկատմամբ հոդվածով նախատեսված ավելի խիստ պատիժ նշանակելու, կամ նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ` պայմանականորեն չկիրառելու հիմքեր չկան, նկատի ունենալով, որ դատարանը դատավճիռ կայացնելիս թույլ չի տվել նյութական և դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտումներ, որոնք կարող էին հանգեցնել դատական սխալի:
Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ և 394-րդ հոդվածներով, վերաքննիչ քրեական դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
1. Գործով մեղադրող, Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազի տեղակալ Կ.Սավթալյանի և պաշտպան Գ.Մարգարյանի վերաքննիչ բողոքները մերժել, իսկ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015թ. նոյեմբերի 26-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Արտակ Եգորի Առաքելյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով` թողնել օրինական ուժի մեջ:
2. Սույն որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք կարող է բերվել այն հրապարակելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում` ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատին:
Իսկականի հետ ճիշտ է`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
ԵԿԴ/0235/01/14
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական
շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի
դատավճիռը կայացրած դատարանի կազմը
նախագահող դատավոր` Ա.Բեկթաշյան
ՈՐՈՇՈՒՄ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
25 մարտի 2016թ. ք.Երևան
ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետ`
Վերաքննիչ դատարան/ հետևյալ կազմով`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ
Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
քարտուղարությամբ` Մ.Մելքոնյանի
մասնակցությամբ`
մեղադրող` Կ.Սավթալյանի
տուժող` Ա.Գևորգյանի
պաշտպան` Գ.Մարգարյանի
ամբաստանյալ` Ա.Առաքելյանի
դռնբաց դատական նիստում գործով մեղադրող, Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազի տեղակալ Կ.Սավթալյանի և պաշտպան Գ.Մարգարյանի վերաքննիչ բողոքների հիման վրա վերանայելով Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015թ. դեկտեմբերի 24-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Արտակ Եգորի Առաքելյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. Թիվ 13816614 քրեական գործը հարուցվել է 07.11.2014թ. ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Է.Կարապետյանի կողմից` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով և ընդունվել է վարույթ:
2. ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Վ.Պողոսյանի 08.11.2014թ. որոշմամբ թիվ 13816614 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ:
3. 2014թ. նոյեմբերի 08-ին Ա.Առաքելյանը ձերբակալվել է:
3. Նախաքննության մարմնի 10.11.2014թ. որոշմամբ Ա.Առաքելյանը որպես մեղադրյալ է ներգրավվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
4. Նույն մարմնի 10.11.2014թ. որոշմամբ միջնորդություն է հարուցվել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան` մեղադրյալ Ա.Առաքելյանի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու վերաբերյալ` երկու ամիս ժամանակով:
5. Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2014թ. նոյեմբերի 10-ի որոշմամբ նախաքննության մարմնի միջնորդությունը բավարարվել է և մեղադրյալ Ա.Առաքելյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը 2/երկու/ ամիս ժամկետով:
6. Նախաքննության մարմնի 17.12.2014թ. որոշմամբ Ա.Առաքելյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով 10.11.2014թ. առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է, լրացվել և վերջինս կրկին որպես մեղադրյալ է ներգրավվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
7. 23.12.2014թ. Ա.Առաքելյանի վերաբերյալ քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:
8. Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավոր Ա.Բեկթաշյանի 29.12.2014թ. որոշմամբ քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արտակ Եգորի Առաքելյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով ընդունվել է վարույթ, իսկ 13.01.2015թ. որոշմամբ` քրեական գործը նշանակվել է դատական քննության:
9. Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015թ. դեկտեմբերի 24-ի դատավճռով Ա.Առաքելյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտվել ազատազրկման 3/երեք/ տարի ժամկետով:
Ամբաստանյալ Ա.Առաքելյանի պատիժը սկիզբը հաշվվել է 2014թ. նոյեմբերի 08-ից:
Ամբաստանյալ Ա.Առաքելյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
10. Ընդհանուր իրավասության դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ 25.01.2016թ. վերաքննիչ բողոք է բերել պաշտպան Գ.Մարգարյանը:
11. Նույն դատավճռի դեմ 25.02.2016թ. վերաքննիչ բողոք է բերել գործով մեղադրող, Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազի տեղակալ Կ.Սավթալյանը:
12. ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանի 15.02.2016թ. և 26.02.2016թ. որոշումներով գործով մեղադրող, Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազի տեղակալ Կ.Սավթալյանի և պաշտպան Գ.Մարգարյանի վերաքննիչ բողոքներն ընդունվել են Վերաքննիչ դատարանի վարույթ և քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արտակ Եգորի Առաքելյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով` Վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում քննության է նշանակվել 2016թ. մարտի 07-ին:
2. Գործի փաստական հանգամանքները.
13. Ամբաստանյալ Ա.Առաքելյանը մեղավոր է ճանաչվել և դատապարտվել այն բանի համար, որ նա 2014թ, նոյեմբերի 07-ին, ժամը 16.30-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Պարոնյան փորոցի թիվ 21/2 հասցեում գործող <<Ֆորում>> ռեստորանի մոտակայքում տեղի ունեցած վիճաբանության ընթացքում Արտակ Էդուարդի Գևորգյանի առողջությանը դիտավորությամբ պատճառել է ծանր վնաս։
Այսպես.
Արսեն Եգորի Առաքելյանը 2014թ. հոկտեմբերի սկգբներից աշխատել է Երեան քաղաքի Պարոնյան փողոցի թիվ 21/2 հասցեում գործող <<Ֆորում>> ռեստորանում՝ որպես մատուցող։
2014թ. նոյեմբերի 07-ին, ժամը 14.00-ի սահմաններում Ա.Առաքելյանը մատակարարված ըմպելիքները տեղավորել է ռեստորանի խոհանոցում գտնվող սառնարանում, իսկ դատարկ տարաները թողել է սառնարանի մոտ։
<<Ֆորում>> ռեստորանի տնօրեն Ա.Գևորգյանը խոհանոցում նկատելով կուտակված դատարկ տարաները, Ա.Առաքելյանին դիտողություն է արել, նրա հասցեին վիրավորական արտահայտություններ կատարել, ապա՝ պահանջել է դատարկ տարաները տեղավորել արկղերի մեջ և տեղափոխել պահեստային մաս։ Ա.Առաքելյանն իրեն վիրավորելու համար Ա.Գևորգյանից պարզաբանում է պահանջել, որի կապակցությամբ նրանց միջև վիճաբանություն է սկսվել, որի ընթացքում Ա.Գևորգյանը նախ բռունցքով, ապա՝ պոլիէթիլենային արկղով հարվածել է Ա.Առաքելյանի գլխի շրջանին։
Դրանից հետո, Ա.Առաքելյանը, ռեստորանից դուրս գալով, զանգահարել է եղբորը՝ Արտակ Եգորի Առաքելյանին և տեղեկանալով, որ վերջինս գտնվում է Երևան քաղաքում, պայմանավորվել ու վերջինիս հետ հանդիպել է օպերայի մոտակայքում։ Խոսակցության ընթացքում Արսեն Առաքելյանը եղբորը՝ Արտակ Առաքելյանին պատմել է կատարվածի մասին, ինչից հետո վերջինս առաջարկել է վերադառնալ <<Ֆորում>> ռեստորան և տեղում պարզաբանումներ կատարել։
Նույն օրը, ժամը 16.30-ի սահմաններում Արսեն և Արտակ Առաքելյանները տաքսի ավտոմեքենայով գնացել են <<Ֆորում>> ռեստորանի մոտակայք, ռեստորանի մուտքի դռան դիմաց հանդիպել են Արտակ Գևորգյանին, որտեղ Արտակ Առաքելյանը եղբորը վիրավորելու և ծեծի ենթարկելու համար Արտակ Գևորգյանից պարզաբանում է պահանջել։ Այս կապակցությամբ Արտակ Գևորգյանի և Արտակ Առաքելյանի միջև վիճաբանություն է սկսվել, որի ընթացքում վերջինս իր մոտ եղած դանակով հարվածներ է հասցրել Ա.Գևորգյանի մարմնի տարբեր մասերին՝ դիտավորությամբ վերջինիս առողջությանը պատճառել կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր վնաս՝ որովայնի խոռոչի և կրծքավանդակի ծակած-կտրած՝ թափանցող վերքերի, աջից գոտկային հատվածի հարողնաշարային շրջանի, նստատեղի աջ կեսի և ձախ ազդրի հետին մակերեսի ծակած-կտրած վերքերի, ձախից թոքի վերին բլթի վնասվածքի, աջակողմյան պնևմոհիդրոթորաքսի վնասվածքների ձևով։
3.Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, հիմնավորումները, պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքները քննվում են հետևյալ հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
14. Գործով մեղադրող, Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազի տեղակալ Կ.Սավթալյանն իր բերած վերաքննիչ բողոքում գտնում է, որ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ, ճիշտ չի կիրառել օրենքը, խախտել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների պահանջները, որի հիման վրա դատարանի կողմից կայացված դատավճիռը՝ ամբաստանյալ Արտակ Առաքելյանի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով, ենթակա է բեկանման` հետևյալ պատճառաբանություններով։
Դատարանը, ճիշտ և հստակ գնահատելով քրեական գործի ապացույցները, դրա հետ մեկտեղ ճիշտ չի գնահատել գործում առկա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալներն ու կատարված հանցավոր արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը, արդյունքում սխալ որոշում է կայացրել պատիժ նշանակելու մասով։
Սույն քրեական գործով չափազանց բարձր է կատարված հանցավոր արարքի հանրային վտանգավորությունը։ Ինչպես արդեն նշվել է, արարքի հանրային վտասգավորությունը որոշելիս կարևոր և առաջնահերթ նշանակություն ունեն արարքի կատարման դրդապատճառները, վայրը, ժամանակը, եղանակը, իրադրությունը, որոնցից յուրաքանչյուրը սույն դեպքով բարձրացնում է հանցանքի հանրային վտանգավորությունը։
Անվիճելի է, որ զենքով, այդ թվում և դանակով ուրիշի առողջությանը վնաս պատճառելը, այն էլ ծանր վնասը խիստ բարձրացնում է արարքի հանրային վտանգավորությունը, մեծացնում ծանր հետևանքների` մահ, հաշմանդամություն և այլն հավանականությունը, տուժողին զրկում պաշտպանվելու իրական հնարավորությունից, որպես կանոն, խիստ բացասաբար բնութագրում հանցավորի անձը, շատ դեպքերում տվյալ հանգամանքը խոսում է հանցավորի կայուն հակասոցիալական ուղղվածության մասին։ Սույն դեպքում հանցագործության կատարման եղանակը վերը նշված բոլոր հանգամանքներից առավել է բարձրացնում արարքի հանրային վտանգավորությունը, ամբաստանյալ Արտակ Առաքելյանը հանցանքը կատարել է նախապես իր կողմից վերցված և կրվող դանակով, ուղղակի դիտավորությամբ այդ դանակով թվով 4-5 հարված է հասցրել տուժող Արտակ Գևորգյանի մարմնի տարբեր մասերին, այդ թվում՝ կրծքավանդակին և որովայնին։ Դանակի առկայությունը և հարվածների բազմակիությանը էականորեն բարձրացնում են կատարված հանցավոր արարքի հանրային վտանգավորությունը։ Ընդ որում, կռվի ժամանակ տուժող Ա.Գևորգյանը եղել է միայնակ, իսկ ամբաստանյալ Ա.Առաքելյանը՝ երբոր՝ Արսեն Առաքելյանի հետ։
15. Նկատի ունենալով, որ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից խախտվել են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների պահանջները, ամբաստանյալ Ա.Առաքելյանի նկատմամբ նշանակվել է ակնհայտ մեղմ և անարադարացի պատիժ, որր որևէ կերպ չի համապատասխանում կատարած հանցագործության` հանրային վտանգավորության աստիճանին, բնույթին և բավարար չէ պատժի նպատակներն ապահովելու, սոցիալական արդարությունը վերականգնելու, պատժի ենթարկված անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցագործությունների կատարումը կանխելու համար, այսինքն՝ թույլ է տրվել դատական սխալ, որն ազդել է գործի ելքի վրա, ուստի ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 54-րդ, 376-րդ, 376.1-րդ, 380.1-րդ, 381-րդ, 395-րդ և 399-րդ հոդվածներով, ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանին բողոք բերած անձը խնդրում է վերաքննիչ բողոքն ընդունել վարույթ, պատժի մասով բեկանել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015թ. դեկտեմբերի 24-ի դատավճիռը, ամբաստանյալ Ա.Առաքելյանին դատապարտել ազատազրկման 4/չորս/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամկետով` հաշվակցելով վերջինիս կողմից արգելանքի տակ գտնվելու ժամանակահատվածը:
16. Պաշտպան Գ.Մարգարյանն իր բերած վերաքննիչ բողոքում գտնում է, որ անձի նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված հարցերին ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է թիվ ՎԲ 192/07, ՎԲ50/07/, ՎԲ 201/07, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ /0078/01/09 և այլ նախադեպային որոշումներում, որոնցում հայտնել և վերահաստատել է իրավական դիրքորոշում այն մասին, որ չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, այնուհանդերձ դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզնունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը։ Դատարանի կողմից նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության վտանգավորության աստիճանին և բնույթին։ Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար կարևոր նշանակություն ունեն հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, մեղքի ձևը, հանցավորի կողմից այդ հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը։
Ինչպես երևում է վերը նշված դրույթներից, Ա.Առաքելյանի դեպքում պատժի պայմանականորեն չկիրառումը չի խախտում քրեական օրենքով և Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումներով նշված իրավական և բարոյա-դաստիարակչական չափանիշները։
Սույն գործի պարագայում պաշտպանական կողմը նշելով ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժ ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, նրա անձը դրականորեն բնութագրող տվյալների և պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը, առանձնապես կարևորություն է տալիս նրա ծանր հիվանդությամբ տառապելու հանգամանքին։
Հաշվի առնելով օրենքի մարդասիրական սկզբունքը և այն փաստը, որ Արտակ Առաքելյանը արդեն իսկ շուրջ 15 ամիս գտնվում է կալանավայրում, պաշտպանական կողմը գտնում է, որ նրա ուղղվելը հնարավոր է առանց հետագա պատիժը կրելու:
17. Ելնելով վերոգյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 376-381-րդ հոդվածներով, ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանին բողոք բերած անձը խնդրում է բեկանել և փոփոխել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015թ. դեկտեմբերի 24-ի դատավճիռը և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ ամբաստանյալ Ա.Առաքելյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքների հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերանայելով առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը, հանգում է այն հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը բավարարելու, դատավճիռը բեկանելու և ամբաստանյալի նկատմամբ հոդվածով նախատեսված ավելի խիստ պատիժ նշանակելու, կամ այն` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելու հիմքեր չկան` հետևյալ պատճառաբանությամբ:
18. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
<<Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
<<Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նան կանխել հանցագործությունները>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի համաձայն`
<<Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով որպես պատիժ է նախատեսվում ազատազրկում՝ երեքից յոթ տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 8-րդ կետի համաձայն`
<<1. Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`
…8/ ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը>>:
19. ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Դ.Հովհաննիսյանի գործով որոշման մեջ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ <</.../ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությամբ, վստահությունն առանց ռեալ /իրական/ պատիժ կրելու դատապարտյալի ուղղվելու հնարավորության մասին։
Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։
/.../ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։ Չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնել նան հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը։ Դատարանի կողմից նշանակվող պատժի արդարացիաթյան հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության վտանգավորության աստիճանին ու բնույթին>> /Դավիթ Ռոբերտի Հովհաննիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09 որոշման 11-12-րդ կետերը/։
Դ.Հովհաննիսյանի գործով որոշման մեջ ձևավորված իրավական դիրքորոշումից երևում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցի լուծման ժամանակ դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների, պետք է հաշվի առնի կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը։ Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի վերաբերյալ դիրքորոշում Վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է Դ.Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որի համաձայն՝ <<Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նան քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության՝ հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ։ Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում՝ հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը>> /տե՛ս, Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդ կետը/։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Ա.Շահբազյանի գործով որոշման մեջ մարդու առողջության դեմ ուղղված դիտավորյալ հանցագործությունների վերաբերյալ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ. << դատարանի կողմից արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի բացահայտումը սերտորեն կապված է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների հետ` թե՛ արդարացի պատիժ նշանակելու և թե՛ պատժի անհատականացման համատեքստում: Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի գնահատականը տրվում է դատարանի կողմից` հանցագործության կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա, և արտահայտվում է կոնկրետ պատժի տեսքով /տե՛ս mutatis mutandis Նարեկ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 16-17-րդ կետերը/: Հանցագործության կատարման եղանակի, գործիքների, միջոցների, պատճառված վնասի չափի և բնույթի /հանրորեն վտանգավոր հետևանքների/, հանցավորի մտադրության իրականացման աստիճանի, շարժառիթների, նպատակների բացահայտումը մեծապես ազդում է պատժի տեսակի ընտրության, ինչպես նաև դրա` առավել կամ նվազ խիստ լինելու վրա:
Հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի վրա ազդող վերը նշված գործոնների հետ մեկտեղ Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է հանցավորի մեղքի ձևը: Այսպես՝ մեղքի դիտավորյալ ձևով կատարվող հանցագործությունների ժամանակ առավել բարձր հանրային վտանգավորություն ունեն ուղղակի դիտավորությամբ կատարվող արարքները, որոնք ենթադրում են հանցավորի կողմից հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացման անխուսափելիության կամ իրական հնարավորության նախատեսում: Ընդ որում, արարքի վտանգավոր հետևանքների առաջացումը նախատեսելն ընդգրկում է ոչ միայն ապագայում սպասվելիք փոփոխությունների փաստական բովանդակության գիտակցումը, այլև այդ փոփոխությունների սոցիալական նշանակության /հանրային վտանգավորության/ գիտակցումը: Բոլոր այն դեպքերում, երբ հանցանք կատարած անձի կողմից հստակ գիտակցվում է արարքի և վտանգավոր հետևանքների միջև առկա միանշանակ պատճառական կապը և դրա զարգացումը, այսինքն` առկա է վտանգավոր հետևանքների առաջացման անխուսափելիության նախատեսումը, օբյեկտիվորեն բարձրանում է նաև արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը: Այս դեպքում հանցագործության սուբյեկտի պատրաստվածությունը, հանցանքի կատարման եղանակը, իրադրությունը, օգտագործվող գործիքները, միջոցներն իրենց ամբողջության մեջ անկանխելի են դարձնում հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացումը` հանցավորի մոտ միանշանակ վստահություն առաջացնելով իր նպատակների անխուսափելի իրագործման մեջ:
/…/
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածը պատասխանատվություն է նախատեսում մարդու առողջության դեմ ուղղված հանցագործություններից ամենավտանգավորի` դիտավորությամբ առողջությանը ծանր վնաս պատճառելու համար: Քննարկվող հանցագործության հանրային առավել բարձր վտանգավորությունը պայմանավորված է ոչ միայն նրանով, որ համապատասխան հակաիրավական արարքի արդյունքում մարդուն պատճառվում է վնաս, որը խիստ բացասական է անդրադառնում նրա առողջական վիճակի վրա, այլև նրանով, որ կարող է առաջ բերել ավելի ծանր հետևանքներ՝ ընդհուպ մինչև տուժողի մահ: Այս հանցագործության սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է դիտավորությամբ, որը կարող է լինել ինչպես ուղղակի, այնպես էլ անուղղակի /առողջությանը դիտավորությամբ ծանր վնաս պատճառելու հանցակազմի հատկանիշների վերաբերյալ տե՛ս Արարատ Բաղդասարյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0168/01/10 որոշման 15-րդ կետը/:
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածով նախատեսված հանրորեն վտանգավոր արարքը կարող է կատարվել տարբեր եղանակներով: Մասնավորապես, հանցավորը տուժողի առողջությանը ծանր վնաս կարող է պատճառել՝ իր ֆիզիկական հնարավորությունները գործադրելով /ձեռքով կամ ոտքով հարվածելով, հրել-վայր գցելով, մարմնի որևէ մաս ջարդելով և այլն/, տարբեր գործիքներ, իրեր կամ առարկաներ /դանակ, կացին, մուրճ, մետաղյա ձող, քար և այլն/ օգտագործելով, զանազան մեխանիզմներ, միջոցներ կամ նյութեր /հրազեն, թույն, թմրանյութ և այլն/ կիրառելով, տարերային աղետի իրադրությունը կամ առավել վտանգի աղբյուրն օգտագործելով և այլն: Քննարկվող հանցագործության կատարման նշված եղանակները, ելնելով գործի փաստական հանգամանքների առանձնահատկություններից, տարբեր կերպ են բնորոշում հանցավորի անձնավորության և կատարված հանցագործության վտանգավորության աստիճանը: Այսպես՝ տուժողի կենսական կարևոր օրգանների շրջանում դանակով հարված հասցնելիս հանցավորը ոչ միայն նախատեսում է հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացման անխուսափելիությունը, այլև գիտակցում է կամ առնվազն պարտավոր է գիտակցել, որ իր գործողություններով տուժողին պատճառում է առողջության ծանր վնաս, որը վտանգավոր է կյանքի համար և անգամ կարող է հանգեցնել մահվան: Այլ խոսքով՝ հանցավորը գործում է ուղղակի դիտավորությամբ և հստակ նախատեսում է իր արարքի և վտանգավոր հետևանքների միջև առկա միանշանակ պատճառական կապը և դրա զարգացումը, այդ թվում՝ գիտակցում է կամ պարտավոր է գիտակցել, որ տուժողին կարող է պատճառել մահ, սակայն ինքնավստահությամբ կամ անփութությամբ հույս է ունենում, որ նշված ծանր հետևանքը չի առաջանա: Վերոգրյալն ինքնին վկայում է հանցավորի անձնավորության և կատարված հանցագործության վտանգավորության առավել բարձր աստիճանի մասին, ուստի օբյեկտիվորեն պետք է գնահատվի և հաշվի առնվի դատարանների կողմից պատիժ նշանակելիս:
16. Ամփոփելով վերոգրյալը` Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործությունների վերաբերյալ գործերով հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանը ճիշտ գնահատելու և որպես արդյունք հանցավորի նկատմամբ քրեաիրավական ներգործության համաչափ միջոց կիրառելու համար դատարանները հատուկ ուշադրություն պետք է դարձնեն արարքի կատարման եղանակին, օգտագործված գործիքներին, միջոցներին, մարմնական վնասվածքների քանակին, բնույթին ու տեղակայմանը: Համապատասխան գնահատականի պետք է արժանացվի նաև կատարված հանրորեն վտանգավոր արարքի և դրա հետևանքների նկատմամբ հանցավորի դրսևորած հոգեբանական վերաբերմունքը:
Ուստի, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ առանց նշված հանգամանքների գնահատման առողջությանը դիտավորությամբ ծանր վնաս պատճառելու վերաբերյալ գործերով հնարավոր չէ ճիշտ պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին: Հետևաբար, նշանակված պատժով չի ապահովվի կատարված արարքի և կիրառված քրեաիրավական ներգործության միջոցի համաչափությունը, ինչպես նաև կխաթարվեն պատժի նշանակման ընդհանուր սկզբունքները>>:/ տե՛ս Արմեն Շահբազյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի օգոստոսի 15-ի թիվ ԵՇԴ/0143/01/13 որոշման 14-16րդ կետերը/:
20. Առաջին ատյանի դատարանը, ամբաստանյալ Ա.Առաքելյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, հաշվի առնելով վերջինիս կատարած հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը /կատարածը ծանր հանցագործություն է/, հանցավորի անձը` բնութագրվում է դրականորեն, առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել և զղջացել է, տուժողը հաշտվել է նրա հետ և խնդրել է մեղմ պատիժ նշանակել, որպես վերջինիս պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դիտելով <<լիմֆոգրանուլեմատոզ>> ծանր հիվանդությամբ տառապելը, ինչպես նաև տուժողի վարքագծի հակաբարոյականությունը, որով պայմանավորվել է հանցագործությունը, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայության պայմաններում նշանակել է ազատազրկման ձևով համաչափ պատիժ` երեք տարի ժամկետով:
21. Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով ամբաստանյալ Ա.Առաքելյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ` պայմանականորեն չկիրառելու հարցը, հաշվի առնելով հանցագործության կատարման եղանակը /ծանր մարմնական վնասվածք է պատճառվել դանակի գործադրմամբ/, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, վերջինիս պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող վերոնշյալ հանգամանքները, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայության պայմաններում հանգում է այն հետևության, որ վերոգրյալները բավարար չեն գալու այն հետևության, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, և նրա կողմից ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ռեալ կրելու միջոցով է հնարավոր հասնել ՀՀ քրեական օրենգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
22. Ինչ վերաբերվում է գործով մեղադրողի վերաքննիչ բողոքում բերված այն պատճառաբանություններին, թե <<…դատարանը ճիշտ չի գնահատել գործում առկա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալներն ու կատարված հանցավոր արարքի` հանրային վտանգավորության աստիճանը, արդյունքում սխալ որոշում է կայացրել պատիժ նշանակելու մասով>>, ապա Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ առաջին ատյանի դատարանը, վերոնշյալ հանգամանքները դիտելով որպես ամբաստանյալի անձը բնութագրող, վերջինիս պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգանքներ դուրս չի եկել քրեական օրենքի շրջանակներից և արդյունքում կայացրել է հիմնավորված և պատճառաբանված դատական ակտ:
23. Ինչ վերաբերվում է պաշտպանի վերաքննիչ բողոքի այն պնդմանը, թե <<…պաշտպանական կողմը, նշելով ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժ ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, նրա անձը դրականորեն բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը, առանձնապես կարևորություն է տալիս նրա` ծանր հիվանդությամբ տառապելու հանգամանքին>>, ապա Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, որպես վերջինիս պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք հաշվի է առել ամբաստանյալի ծանր հիվանդությամբ տառապելու հանգամանքը և նշանակել է տվյալ հոդվածով նախատեսված ազատազրկման ձևով նվազագույն պատժաչափը:
24. Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գործով մեղադրող, Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազի տեղակալ Կ.Սավթալյանի և պաշտպան Գ.Մարգարյանի վերաքննիչ բողոքների քննության արդյունքում հանգում է այն հետևության, որ բերված վերաքննիչ բողոքները բավարարելու, դատավճիռը բեկանելու և ամբաստանյալի նկատմամբ հոդվածով նախատեսված ավելի խիստ պատիժ նշանակելու, կամ նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ` պայմանականորեն չկիրառելու հիմքեր չկան, նկատի ունենալով, որ դատարանը դատավճիռ կայացնելիս թույլ չի տվել նյութական և դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտումներ, որոնք կարող էին հանգեցնել դատական սխալի:
Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ և 394-րդ հոդվածներով, վերաքննիչ քրեական դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
1. Գործով մեղադրող, Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազի տեղակալ Կ.Սավթալյանի և պաշտպան Գ.Մարգարյանի վերաքննիչ բողոքները մերժել, իսկ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015թ. նոյեմբերի 26-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Արտակ Եգորի Առաքելյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով` թողնել օրինական ուժի մեջ:
2. Սույն որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք կարող է բերվել այն հրապարակելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում` ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատին:
Իսկականի հետ ճիշտ է`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ
գործ ԵԿԴ/0235/01/14
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը
Նախագահությամբ դատավոր` Արմեն Բեկթաշյանի
քարտուղարությամբ` Կարինե Կարապետյանի
Գեորգի Սարգսյանի
մասնակցությամբ`
մեղադրողներ` Ռոլանդ Հայրապետյանի
Կարեն Սավթալյանի
տուժող` Արտակ Գևորգյանի
պաշտպան` Հայկ Իսրայելյանի
2015 թվականի դեկտեմբերի 24-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Արտակ Եգորի Առաքելյանի` ծնված 08.02.1991 թվականին, Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ մասնագիտական կրթությամբ, չամուսնացած, նախկինում չդատված, չի աշխատել, բնակվել է Արարատի մարզ Արբաթ գյուղ 4-րդ փողոցի 4-րդ տանը, կալանքի տակ է 08.11.2014 թվականից։
Արտակ Եգորի Առաքելյանը մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2014 թվականի նոյեմբերի 10-ի որոշմամբ Արտակ Եգորի Առաքելյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը։
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2014 թվականի նոյեմբերի 07-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Է.Կարապետյանի կողմից որոշում է կայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ 13816614 քրեական գործը հարուցելու մասին։
2014 թվականի նոյեմբերի 07-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Է.Կարապետյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 13816614 քրեական գործով Արտակ Գևորգյանին որպես տուժող ճանաչելու մասին։
2014 թվականի նոյեմբերի 07-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Վ.Պողոսյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 13816614 քրեական գործով Արտակ Եգորի Առաքելյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նրան մեղադրանք է առաջադրվել՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն բանի համար, որ նա իր եղբոր՝ Արսեն Առաքելյանին վիրավորելու հարցի շուրջ պարզաբանում կատարելու նպատակով 2014 թվականի նոյեմբերի 07-ին, ժամը 16։30-ի սահմաններում եղբոր՝ Ա.Առաքելյանի հետ գնացել է երևան քաղաքի Պարոնյան 21/2 հասցեում գտնվող «Ֆորում» ռեստորան, որտեղ վիճաբանության է բռնվել նույն ռեստօրանի տնօրեն, Երևան քաղաքի բնակիչ՝ Արտակ Գևորգյանի հետ, որի ընթացքում իր մոտ եղած դանակով հարվածներ է հասցրել Արտակ Գևորգյանի մարմնի տարբեր մասերին և դիտավորությամբ վերջինիս առողջությանը պատճառել է կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր վնաս՝ որովայնի խոռոչի ծակած-կտրած, ձախ թոքի վերին բլթի, կրծքավանդակի ծակած-կտրած, ձախ ազդրի հետին մակերեսի, նստատեղի աջ կեսի, գոտկաշրջանի աջից կարողնաշարային հատվածի ծակած-կտրած այրյունահոսող վնասվածքների ձևով։
2014 թվականի նոյեմբերի 10-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Վ.Պողոսյանի կողմից միջնորդություն է ներկայացվել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան Արտակ Առաքելյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանավորում ընտրելու վերաբերյալ և նույնը օրը դատարանի կողմից բավարարվել է քննիչի կողմից ներկայացված միջնորդությունը։
2014 թվականի նոյեմբերի 25-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի է ստացվել թիվ 1951/հ դատաբժշկական փորձաքննության եզրակացությունը համաձայն որի՝ Արտակ Գևորգյանի մարմնական վնասվածքները՝ որովայնի խոռոչի և կրծքավանդակի ծակած-կտրած՝ թափանցող վերքերի, աջից գոտկային հատվածի հարողնաշարային շրջանի, նստատեղի աջ կեսի և ձախ ազդրի հետին մակերեսի ծակած-կտրած վերքերի, ձախից թոքի վերին բլթի վնասվածքի, աջակողմյան պնևմոհիդրոթորաքսի ձևով, հետևանք են ծակող կտրող գործիքի ներգործության, հնարավոր է նշված ժամկետին, որոնք պատճառել են առողջությանը ծանր վնաս կյանքին վտանգ սպառնացող։ Առանձին–առանձին վերցված կրծքավանդակի և որովայնի շրջանում կտրած-ծակած վնասվածքները ինչպես միասին, այնպես էլ առանձին-առանձին պատճառել են առողջությանը ծանր վնաս՝ կյանքին վտանգ սպառնացող։ Մնացած վնասվածքները ինչպես միասին, այնպես էլ առանձին-առանձին պատճառել են առողջության թեթև վնաս՝ առողջության կարճատև քայքայումով։ Վերքային խողովակների ուղղությունների, խորությունների վերաբերյալ տվյալներ բժշկական փաստաթղթերում չեն եղել։ Վնասվածքները ստանալու պահին Արտակ Գևորգյանը կարող էր գտնվել հնարավոր ցանկացած դիրքերում, որոնք չէին խոչընդոտի նման վնասվածքների առաջանալը։
2014 թվականի դեկտեմբերի 17-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Վ.Պողոսյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 13816614 քրեական գործով Արտակ Եգորի Առաքելյանին 10.11.2014 թվականին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու և լրացնելու մասին և նրան կրկին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2014 թվականի դեկտեմբերի 17-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Վ.Պողոսյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 13816614 քրեական գործով տուժող Արտակ Գևորգյանի դեպքի պահին հագին եղած հագուստները իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին։
2014 թվականի դեկտեմբերի 17-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Վ.Պողոսյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 13816614 քրեական գործով տուժող Արտակ Գևորգյանի և Արսեն Առաքելյանի հեռախոսազանգերի մուտքային և ելքային վերծանումները ապացույց ճանաչելու մասին։
2014 թվականի դեկտեմբերի 17-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Վ.Պողոսյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 13816614 քրեական գործով Արսեն Առաքելյանի և Արտակ Գևորգյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին՝ բողոքի բացակայության հիմքով։ Արտակ Առաքելյանի կողմից մարմնական վնասվածք ստանալու դեպքով քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին՝ հանցակազմի բացակայության հիմքով։
2014 թվականի դեկտեմբերի 24-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան։
Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.
Ամբաստանյալ` Արտակ Առաքելյանը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր ճանաչեց և ցուցմունք տվեց այն մասին, որ ինքը դեպքի օրը գյուղից դուրս գալուց դանակ է գտել և մտածելով, որ կարող է լինել իրենց գյուղի անասում պահողներից որևէ մեկինը և վերցրել է դանակը։ Դեպքի օրը իրեն է զանգահարել իր եղբայրը և ասել է, որ վիճաբանել է Արտակի հետ։ Ինքը հանդիպել իր եղբոր հետ և միասին գնացել են ռեստորան։ Ռեստորանի դիմաց հանդիպել են Տիգրանին և Տիգրանը իրենց ասել է, որպեսզի կռիվ չսկսեն և ինքն էլ պատասխանել է, որ չեն եկել կռվելու։ Եվ այդ ժամանակ ռեստորանից դուրս է եկել Արտակը և քաշքշուկի ժամանակ ինքը չի հիշում, թե ինչպես է գրպանից հանել դանակը և վնասվածքներ է հասցրել Արտակին։ Ինքը ռեստորան գնացել է միայն ճշտելու, թե ինչու է սեռական բնույթի հայհոյանքներ տվել իր ծնողին։ Ինքը տուժողին կյանքից զրկելու մտադրություն չի ունեցել։
Ամբաստանյալ Արտակ Առաքելյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով կատարած արարքը հիմնավորվել է նաև հետևյալ ապացույցներով.
Տուժող Արտակ Գևորգյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2013 թվականից աշխատում է Երևան քաղաքի Պարոնյան 21/2 հասցեում գտնվող «Ֆորում» ռեստորանում՝ որպես տնօրեն։ 2014 թվականի նոյեմբերի 07-ին մատուցող՝ Արսեն Առաքելյանի հետ դատարկ արկղերը դասավորելու շուրջ վիճաբանություն է տեղի ունեցել, որից վիրավորված Արսեն Առաքելյանը հեռացել է։ Հետագայում զանգահարել է Արսեն Առաքելյանին՝ հիշյալ վիճաբանության շուրջ զրուցելու և հաշտվելու համար, սակայն հեռախոսին պատասխանել է Արսեն Առաքելյանի եղբայր՝ Արտակ Առաքելյանը, ով առաջարկել է ռեստորանում հանդիպել և պարզաբանում կատարել։ Եվ նույն օրը ռեստորանի մուտքի մոտ հանդիպել է եղբայրներին, որի ընթացքում Արտակ Առաքելյանն անմիջապես մոտեցել է իրեն սկսել է հարվածներ հասցնել իր մարմնի տարբեր մասերին։ Վիճաբանության ընթացքում լսել է ականատեսների կողմից դանակի վերաբերյալ հնչեցրած արտահայտությունն ու նկատել է, որ հագուստի վրա արնանման հետքեր են առկա։ Եվ այդ ամենից հետո տեսել է, որ իրեն դանակով հարվածել է Արտակ Առաքելյանը։ Այնուհետև դիմել է «Արամյանց» բժշկական կենտրոն, որտեղ վիրահատվել է։
Վկա Արսեն Առաքելյանի ցուցմունքով այն մասին, որ հանդիսանում է ամբաստանյալ Արտակ Առաքելյանի եղբայրը։ Հայտնեց, որ աշխատել է Երևան քաղաքի Պարոնյան 21/2 հասցեում գտնվող «Ֆորում» ռեստորանում որպես մատուցող։ 2014 թվականի նոյեմբերի 07-ին ռեստորանի տնօրեն Արտակ Գևորգյանի հետ վիճաբանության է բռնվել պոլիէթիլենային տարաները դասավորելու հարցի շուրջ, որի ժամանակ վերջինը վիրավորել և ծեծի է ենթարկել իրեն։ Դրանից վրդովված դուրս է եկել ռեստորանից և զանգահարել է իր եղբորը՝ Արտակ Առաքելյանին, ապա հանդիպել է նրան ու պատմել կատարվածի մասին։ Նույն օրը իրենք գնացել են ռեստորան որտեղ հանդիպել են Արտակ Գևորգյանին։ Ինքը և իր եղբայրը վիճաբանել են Արտակ Գևորգյանի հետ, փոխադարձ հարվածներ հասցնելով միմյանց, որի ընթացքում Արտակ Գևորգյանը ընկել է գետնին։ Վիճաբանության դադարումից հետո նրանք հեռացել են։ Ճանապարհին Արտակի մոտ դանակ է նկատել և իր եղբայրը հայտնել է, որ այդ դանակը գտել է գյուղամեջյան ճանապարհից և նշված դանակով միջադեպի ընթացքում հարվածել է Արտակ Գևորգյանին և մարմնական վնասվածք պատճառել նրան։
Վկա Տիգրան Մարգարյանի ցուցմունքով այն մասին, որ աշխատում է «Ֆորում» ռեստորանում որպես մենեջեր։ Դեպքի օրը վիճաբանություն է տեղի ունեցել ռեստորանի տնօրեն Արտակ Գևորգյանի և մատուցող Արսեն Առաքելյանի միջև, որից հետ Արսեն Առաքելյանը հուզված հեռացել է ռեստորանից։ Հետագայում նույն օրը Արսեն Առաքելյանը իր եղբոր հետ միասին վերադարձել են ռեստորան։ Ինքը խոսելով վերջինների հետ փորձել է հանդարդացնել կատարվածը, սակայն ռեստորանի մուտքից դուրս է եկել տնօրեն՝ Արտակ Գևորգյանը, որին տեսնելով երկու եղբայր մոտեցել են նրան, ապա նրանց միջև սկսվել է վիճաբանություն և ծեծկռտուք։ Այդ վիճաբանության ընթացքում Արտակ Առաքելյանի ձեռքին նկատել է դանակ և բացականչել է դանակի առկայության մասին, որից հետ նրանք հեռացել են։ Արտակ Գևորգյանը գետնին ընկած է եղել և կրծքավանդակի շրջանում արյուն է եղել։ Նրան տեղափոխել են բժշկական կենտրոն բուժօգնություն ստանալու համար։
Վկա Գոռ Գևորգյանի ցուցմունքով այն մասին, որ աշխատում է «Ֆորում» ռեստորանում, որպես հաշվապահ։ Դեպքի օրը վիճաբանություն է տեղի ունեցել տնօրեն Արտակ Գևորգյանի և մատուցող Արսեն Առաքելյանի միջև։ Դրանից հետո Արսենը հեռացել է ռեստորանից։ Սակայն նույն օրը Արսենը վերադարձել է ռեստորան իր եղբոր հետ միասին։ Այդ պահին ռեստորանի մենեջեր Տիգրան Մարգարյանը նրանց ասել է որպեսզի չվիճեն տնօրենի հետ։ Հենց այդ պահին ռեստորանի մուտքի մոտ նրանք հանդիպել են տնօրենին։ Նրանք մոտենալով տնօրենին սկսել են վիճաբանել և այդ ծեծկռտուքի ընթացքում Արտակ Առաքելյանը գրպանից հանել է դանակը, ապա շարունակել է վիճաբանությունը և հարվածել է տնօրենին։ Արտակ Գևորգյանը գետնին է ընկել։ Իր միջամտությամբ ծեծկռտուքը դատարել է և Արսենը և նրա եղբայրը հեռացել են։ Հետագայում Արտակ Գևորգյանին տարել են բժշկական կենտրոն։
Վկա Էդգար Ասատրյանի ցուցմունքով այն մասին, որ աշխատում է «Ֆորում» ռեստորանում, որպես խոհարար։ Դեպքի օրը ռեստորանում վիճաբանություն է եղել տնօրենի և մուտուցող Արտակ Գևորգյանի միջև, որից հետո մատուցողը հեռացել է։ Նույն օրը ռեստորան են եկել Արտակը և Արսենը և տեսնելով տնօրենին նրանց միջև սկսվել է վիճաբանություն։ Ծեծկռտուքի ընթացքում տնօրեն Արտակն ընկել է գետնին, իսկ Արսեն Առաքելյանը և Արտակ Առաքելյանը հեռացել են ռեստորանից։ Արտակ Գևորգյանը իրեն հայտնել է, որ նրան դանակահարել են։
Վկա Նատաշա Չախոյանի ցուցմունքով այն մասին, որ աշխատում է «Ֆորում» ռեստորանում որպես գանձապահ։ Հայտնեց, որ դեպքի օրը ռեստորանում վիճաբանություն է տեղի ունեցել տնօրեն Արտակ Գևորգյանի և մատուցող Արսեն Առաքելյանի միջև, որից հետո Արսենը հեռացել է ռեստորանից։ Նույն օրը ռեստորան են եկել Արսենը և նրա եղբայր Արտակը։ Հետագայում ռեստորանից դուրս գալով տեսել է, որ Արտակ Գևորգյանը գետնին ընկած է և վերջինը իրեն հայտնել է, որ նրան դանակահարել են։
Դեպքի վայրի զննություն կատարելու մասին արձանագրությունով` զննության մասնակից Տիգրան Մարգարյանը մատնացույց է արել «Ֆորում» ռեստորանի մուտքի դռան մոտակա տարածքը և հայտարարել, որ 2014թ. նոյեմբերի 07-ին, ժամը 16.30-ին Առաքելյան եղբայրների և Ա.Գևորգյանի միջև վիճաբանությունը տեղի է ունեցել նշված վայրում։
Դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 1951/հ եզրակացությունով` Արտակ Գևորգյանի մարմնական վնասվածքները՝ որովայնի խոռոչի և կրծքավանդակի ծակած-կտրած՝ թափանցող վերքերի, աջից գոտկային հատվածի հարողնաշարային շրջանի, նստատեղի աջ կեսի և ձախ ազդրի հետին մակերեսի ծակած-կտրած վերքերի, ձախից թոքի վերին բլթի վնասվածքի, աջակողմյան պնևմոհիդրոթորաքսի ձևով, հետևանք են ծակող կտրող գործիքի ներգործության, հնարավոր է նշված ժամկետին, որոնք պատճառել են առողջությանը ծանր վնաս կյանքին վտանգ սպառնացող։ Առանձին–առանձին վերցված կրծքավանդակի և որովայնի շրջանում կտրած-ծակած վնասվածքները ինչպես միասին, այնպես էլ առանձին-առանձին պատճառել են առողջությանր ծանր վնաս՝ կյանքին վտանգ սպառնացող։ Մնացած վնասվածքները ինչպես միասին, այնպես էլ առանձին-առանձին պատճառել են առողջության թեթև վնաս՝ առողջության կարճատև քայքայումով։ Վերքային խողովակների ուղղությունների, խորությունների վերաբերյալ տվյալներ բժշկական փաստաթղթերում չեն եղել։ Վնասվածքները ստանալու պահին Արտակ Գևորգյանը կարող էր գտնվել հնարավոր ցանկացած դիրքերում, որոնք չէին խոչընդոտի նման վնասվածքների առաջանալը։
Դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 3309 եզրակացությունով` Արտակ Եգոիի Առաքելյանի մարմնական վնասվածքները աջ դաստակի ափային մակերեսի ճանկռվածքի և քերծվածքի, կրծքավանդակի աջ կեսի շրջանի արյունազեղման ձևով, պատճառել են ճանկռվածքը՝ սուր ծայր ունեցող առարկայի կամ գործիքի, արյունազեղումը և քերծվածքը՝ բութ առարկաների ներգործությամբ, որոնք առողջությանդ պատճառված թեթև վնասի հատկանիշներ չեն պարունակում։
Դատակենսաբանական փորձաքննության թիվ 497 եզրակացությունով՝ փորձաքննության ներկայացված Արտակ Գևորգյանի արյան նմուշը ըստ արյան Ճ80 իզոշճաբանական համակարգի պատկանում է արյան ճ խմբին, իսկ ներկայացված անթև մայկայի, ժիլետի, անդրավարտիքի վրա տեղակայված կասկածելի հետքերում հաստատվել են արյան առկայություն, որը պատկանում են մարդու և ըստ արյան Ճ80 իզոշճաբանական համակարգի՝ առաջացել է արյան ճ խումբ ունեցող անձից կամ անձանցից, այդ թվում կարող էր առաջանալ Ա. Գևորգյանից։ Արյան առկայություն է հաստատվել նաև երկարաթև մայկայից կտրված կտորներում, սակայն արյան հետքերում տեսակային սպիտակուցի խտության նոսր լինելու հետևանքով հնարավոր չի եղել որոշել պատկանելիությունը։ Ներկայացված կաշվե բաճկոնի վրայի կասկածելի հետքում արյուն չի հայտնաբերվել։
Դատահետքաբանական փորձաքննության թիվ 3402-14 եզրակացությունով` փորձաքննությանը ներկայացված Արտակ Գևորգյանի անթև սվիտերի օձիքի, ստորին հատվածի վրա առկա վնասվածքը պատռվածք է, որր կարող էր առաջանալ մեխանիկական ձգվածության՝ ուժի ներգործության, քաշել-ձգելու հետևանքով։ Ներկայացված բաճկոնի, անթև սվիտերի, երկարաթև սվիտերի, անթև շապիկի և անդրավարտիքի մակերեսներին առկա են ծակած-կտրած բնույթի վնասվածքներ, որոնք կարող էին առաջանալ ինչպես միակողմանի, այնպես էլ երկկողմանի սրվածության ծակող-կտրող շեղբ ունեցող գործիքի՝ հնարավոր է դանակի շեղբի ներգործությունների արդյունքում։ Ներկայացված անթև սվիտերի /ժակետի/, երկարաթև սվիտերի և անթև շապիկի մակերեսներին առկա ծակած-կտրած բնույթի վնասվածքների բացակայության հանգամանքը բաճկոնի համապատասխան հատվածների վրա պայմանավորված է վերջինիս առաջամասը բացված լինելու կամ կտորի տվյալ հատվածը դեպի վերև բարձրացված լինելու պայմանով։
Գոռ Գևորգի Մկրտչյանին պատկանող «ԲՄՎ-316» մակնիշի 65 UU 500 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի զննություն կատարելու մասին արձանագրությունով, համաձայն որի ավտոմեքենայի հետևի նստատեղին հայտնաբերվել են արնանման հետքեր։
Անձին ճանաչման ներկայացնելու մասին արձանագրությունով, համաձայն որի վկա Տիգրան Մարգարյանն իրեն ճանաչման ներկայացված անձանց շարքում ճանաչել է Արտակ Եգորի Առաքելյանին և հայտնել որ վերջինս հանդիսանում է Արտակ Գևորգյանի հետ վիճաբանած և նրան մարմնական վնասվածք պատճառած անձնավորությունը։
Անձին ճանաչման ներկայացնելու մասին արձանագրությունով, համաձայն որի վկա Գոռ Մկրտչյանն իրեն ճանաչման ներկայացված անձանց շարքում ճանաչել է Արտակ Առաքելյանին և հայտնել է, որ վերջինը հանդիսանում է Արտակ Գևորգյանի հետ վիճաբանած և նրան մարմնական վնասվածք պատճառած անձնավորությունը։
Անձին ճանաչման ներկայացնելու մասին արձանագրությունով, համաձայն որի վկա Էդգար Ասատրյանը իրեն ճանաչման ներկայացված անձանց շարքում ճանաչել է Արտակ Առաքելյանին և հայտնել է, որ վերջինը հանդիսանում է Արտակ Գևորգյանի հետ վիճաբանած և նրան մարմնական վնասվածք պատճառած անձնավորությունը։
«Արմայանց» բժշկական կենտրոնից առգրավված և իրեղեն ապացույց ճանաչված` տուժող Արտակ Գևորգյանի դեպքի պահին հագին եղած հուստներով։
Տուժող Արտակ Գևորգյանի և վկա Արսեն Առաքելյանի հեռախոսահամարների վերծանումների զննության արձանագրությունով, համաձայն որի Արտակ Գևորգյանը երկու անգամ զանգահարել է Արսեն Առաքելյանի հեռախոսահամարին։
Դատարանը, հետազոտելով քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցները և գնահատելով դրանց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Արտակ Առաքելյանը դիտավորությամբ տուժող Արտակ Գևորգյանի առողջությանը պատճառել է ծանր վնաս, որը վտանգավոր է կյանքի համար.
Այսպես.
Ամբաստանյալ Արտակ Առաքելյանը իր եղբոր՝ Արսեն Առաքելյանին ծնող հայհոյելու հարցի շուրջ պարզաբանում կատարելու նպատակով 2014 թվականի նոյեմբերի 07-ին, ժամը 16։30-ի սահմաններում եղբոր՝ Ա.Առաքելյանի հետ գնացել է երևան քաղաքի Պարոնյան 21/2 հասցեում գտնվող «Ֆորում» ռեստորանի դիմացի հատվածում, որտեղ վիճաբանության է բռնվել նույն ռեստորանի տնօրեն, Երևան քաղաքի բնակիչ՝ Արտակ Գևորգյանի հետ, որի ընթացքում իր մոտ եղած դանակով հարվածներ է հասցրել Արտակ Գևորգյանի մարմնի տարբեր մասերին և դիտավորությամբ վերջինիս առողջությանը պատճառել է կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր վնաս՝ որովայնի խոռոչի ծակած-կտրած, ձախ թոքի վերին բլթի, կրծքավանդակի ծակած-կտրած, ձախ ազդրի հետին մակերեսի, նստատեղի աջ կեսի, գոտկաշրջանի աջից կարողնաշարային հատվածի ծակած-կտրած այրյունահոսող վնասվածքների ձևով։ Արտակ Գևորգյանին տեղափոխել են «Արամյանց» բժշկական կենտրոն, իսկ Արտակ Առաքելյանը իր եղբոր հետ միասին հեռացել է դեպքի վայրից։
Այսպիսով, դատարանը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգքրի 127-րդ հոդվածի դրույթներին համապատասխան, հետազոտելով և գնահատելով ապացույցներն իրենց համակցությամբ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, ապացուցված է համարում այն, որ Արտակ Առաքելյանը կատարել է արարք, որը նախատեսված է` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով որի համար վերջինս ենթակա է պատժի։
Արտակ Առաքելյանը ենթակա է պատժի կատարած արարքի համար։
Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է` «Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածը սահմանում է` «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։ 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։ 3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն որպես ամբաստանյալ Արտակ Առաքելյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դատարանը դիտում է ամբաստանյալ Արտակ Առաքելյանի ծանր հիվանդություն ունենալու հանգամանքը` վերջինս տառապում է լիմֆոգրանուլեմատոզ հիվանդությամբ և նույն հոդվածի 7-րդ կետի համաձայն` տուժողի վարքագծի հակաբարոյականությունը, որով պայմանավորվել է հանցագործությունը։
Ամբաստանյալ Արտակ Առաքելյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան։
Սույն քրեական գործով ամբաստանյալ Արտակ Առաքելյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որի սանկցիան նախատեսում է միայն ազատազրկում` երեքից յոթ տարի ժամկետով։
Ամբաստանյալ Արտակ Առաքելյանի նկատմամբ պատժի տեսակը որոշելիս դատարանը հաշվի առնելով ամբաստանյալի անձը, կատարած արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, այդ թվում` նրա գործողությունների վտանգավորության աստիճանը, այն, որ բնութագրվում է դրականորեն, տառապում է լիմֆոգրանուլեմատոզ հիվանդությամբ, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքի առկայությունը, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքի բացակայությունը, առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր ճանաչելը և զղջալը, տուժողի հետ հաշտվելու հանգամանքը, ավելին տուժողի կողմից ամբաստանյալից որևէ բողոք-պահանջ չունենալու հանգամանքը, ուստի դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է միայն նրան հասարակությունից մեկուսացնելու միջոցով, հետևաբար վերջինիս նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկման ձևով՝ նշանակված պատիժ փաստացի կրելու դեպքում և քանի որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները», դատարանը եկավ այն համոզման, որ ամբաստանյալ Արտակ Առաքելյանի նկատմամբ պետք է նշանակվի պատիժ՝ ազատազրկման ձևով, որը նա պետք է փաստացի կրի։
Արտակ Առաքելյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու միջոցով է միայն հնարավոր հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին՝ սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը, ինչպես նաև նոր, նմանատիպ հանցագործությունների կանխմանը։
Քննության առնելով ամբաստանյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Արտակ Առաքելյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ և 119-րդ հոդվածներով` դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված` տուժող Արտակ Գևորգյանի հագուստները պետք է վերադարձնել տուժողին։
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, քրեական գործով այլ փաստաթուղթ հանդիսացող` Արտակ Գևորգյանի և Արսեն Առաքելյանի հեռախոսազանգերի մուտքային և ելքային վերծանումները` պետք է թողնել քրեական գործին կցված` դրա պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում։
Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մաuի 1-ին կետով նախատեսված դատական ծախսերը դատարանի նախաձեռնությամբ ամբաստանյալ Արտակ Առաքելյանից ենթակա չեն բռնագանձման, քանի որ տուժող Արտակ Գևորգյանը, հնարավորություն ունենալով իր շահերը դատարանում ներկայացնել, ամբաստանյալից որևէ պահանջ չի ներկայացրել։ Բռնագանձման ենթակա չեն նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ, և 3-6-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերը, քանի որ 6-րդ կետով նախատեսված ծախս սույն քրեական գործով առկա չէ, իսկ 2-րդ, 4-րդ և 5-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերի վերաբերյալ տվյալները բացակայում են։ Ավելին` նման պահանջ դատարանին չի ներկայացվել։
Եզրափակիչ մաս.
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ, 119-րդ, 357-360-րդ, հոդվածներով, դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց`
Արտակ Եգորի Առաքելյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով և նրան դատապարտել ազատազրկման` 3 /երեք/ տարի ժամկետով։
Արտակ Եգորի Առաքելյանի պատժի սկիզբը հաշվել 08.11.2014 թվականից։
Արտակ Եգորի Առաքելյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց` կալանավորումը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված` տուժող Արտակ Գևորգյանի հագուստները վերադարձնել տուժողին։
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, քրեական գործով այլ փաստաթուղթ հանդիսացող` Արտակ Գևորգյանի և Արսեն Առաքելյանի հեռախոսազանգերի մուտքային և ելքային վերծանումները` թողնել քրեական գործին կցված` դրա պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում։
Դատական ծախսերի հարցը համարել լուծված։
Սույն դատավճիռը վերաքննության կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակման պահից մեկ ամսվա ընթացքում։
ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա. ԲԵԿԹԱՇՅԱՆ
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը
Նախագահությամբ դատավոր` Արմեն Բեկթաշյանի
քարտուղարությամբ` Կարինե Կարապետյանի
Գեորգի Սարգսյանի
մասնակցությամբ`
մեղադրողներ` Ռոլանդ Հայրապետյանի
Կարեն Սավթալյանի
տուժող` Արտակ Գևորգյանի
պաշտպան` Հայկ Իսրայելյանի
2015 թվականի դեկտեմբերի 24-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Արտակ Եգորի Առաքելյանի` ծնված 08.02.1991 թվականին, Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ մասնագիտական կրթությամբ, չամուսնացած, նախկինում չդատված, չի աշխատել, բնակվել է Արարատի մարզ Արբաթ գյուղ 4-րդ փողոցի 4-րդ տանը, կալանքի տակ է 08.11.2014 թվականից։
Արտակ Եգորի Առաքելյանը մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2014 թվականի նոյեմբերի 10-ի որոշմամբ Արտակ Եգորի Առաքելյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը։
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2014 թվականի նոյեմբերի 07-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Է.Կարապետյանի կողմից որոշում է կայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ 13816614 քրեական գործը հարուցելու մասին։
2014 թվականի նոյեմբերի 07-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Է.Կարապետյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 13816614 քրեական գործով Արտակ Գևորգյանին որպես տուժող ճանաչելու մասին։
2014 թվականի նոյեմբերի 07-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Վ.Պողոսյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 13816614 քրեական գործով Արտակ Եգորի Առաքելյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նրան մեղադրանք է առաջադրվել՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն բանի համար, որ նա իր եղբոր՝ Արսեն Առաքելյանին վիրավորելու հարցի շուրջ պարզաբանում կատարելու նպատակով 2014 թվականի նոյեմբերի 07-ին, ժամը 16։30-ի սահմաններում եղբոր՝ Ա.Առաքելյանի հետ գնացել է երևան քաղաքի Պարոնյան 21/2 հասցեում գտնվող «Ֆորում» ռեստորան, որտեղ վիճաբանության է բռնվել նույն ռեստօրանի տնօրեն, Երևան քաղաքի բնակիչ՝ Արտակ Գևորգյանի հետ, որի ընթացքում իր մոտ եղած դանակով հարվածներ է հասցրել Արտակ Գևորգյանի մարմնի տարբեր մասերին և դիտավորությամբ վերջինիս առողջությանը պատճառել է կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր վնաս՝ որովայնի խոռոչի ծակած-կտրած, ձախ թոքի վերին բլթի, կրծքավանդակի ծակած-կտրած, ձախ ազդրի հետին մակերեսի, նստատեղի աջ կեսի, գոտկաշրջանի աջից կարողնաշարային հատվածի ծակած-կտրած այրյունահոսող վնասվածքների ձևով։
2014 թվականի նոյեմբերի 10-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Վ.Պողոսյանի կողմից միջնորդություն է ներկայացվել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան Արտակ Առաքելյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանավորում ընտրելու վերաբերյալ և նույնը օրը դատարանի կողմից բավարարվել է քննիչի կողմից ներկայացված միջնորդությունը։
2014 թվականի նոյեմբերի 25-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի է ստացվել թիվ 1951/հ դատաբժշկական փորձաքննության եզրակացությունը համաձայն որի՝ Արտակ Գևորգյանի մարմնական վնասվածքները՝ որովայնի խոռոչի և կրծքավանդակի ծակած-կտրած՝ թափանցող վերքերի, աջից գոտկային հատվածի հարողնաշարային շրջանի, նստատեղի աջ կեսի և ձախ ազդրի հետին մակերեսի ծակած-կտրած վերքերի, ձախից թոքի վերին բլթի վնասվածքի, աջակողմյան պնևմոհիդրոթորաքսի ձևով, հետևանք են ծակող կտրող գործիքի ներգործության, հնարավոր է նշված ժամկետին, որոնք պատճառել են առողջությանը ծանր վնաս կյանքին վտանգ սպառնացող։ Առանձին–առանձին վերցված կրծքավանդակի և որովայնի շրջանում կտրած-ծակած վնասվածքները ինչպես միասին, այնպես էլ առանձին-առանձին պատճառել են առողջությանը ծանր վնաս՝ կյանքին վտանգ սպառնացող։ Մնացած վնասվածքները ինչպես միասին, այնպես էլ առանձին-առանձին պատճառել են առողջության թեթև վնաս՝ առողջության կարճատև քայքայումով։ Վերքային խողովակների ուղղությունների, խորությունների վերաբերյալ տվյալներ բժշկական փաստաթղթերում չեն եղել։ Վնասվածքները ստանալու պահին Արտակ Գևորգյանը կարող էր գտնվել հնարավոր ցանկացած դիրքերում, որոնք չէին խոչընդոտի նման վնասվածքների առաջանալը։
2014 թվականի դեկտեմբերի 17-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Վ.Պողոսյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 13816614 քրեական գործով Արտակ Եգորի Առաքելյանին 10.11.2014 թվականին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու և լրացնելու մասին և նրան կրկին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2014 թվականի դեկտեմբերի 17-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Վ.Պողոսյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 13816614 քրեական գործով տուժող Արտակ Գևորգյանի դեպքի պահին հագին եղած հագուստները իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին։
2014 թվականի դեկտեմբերի 17-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Վ.Պողոսյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 13816614 քրեական գործով տուժող Արտակ Գևորգյանի և Արսեն Առաքելյանի հեռախոսազանգերի մուտքային և ելքային վերծանումները ապացույց ճանաչելու մասին։
2014 թվականի դեկտեմբերի 17-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Վ.Պողոսյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 13816614 քրեական գործով Արսեն Առաքելյանի և Արտակ Գևորգյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին՝ բողոքի բացակայության հիմքով։ Արտակ Առաքելյանի կողմից մարմնական վնասվածք ստանալու դեպքով քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին՝ հանցակազմի բացակայության հիմքով։
2014 թվականի դեկտեմբերի 24-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան։
Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.
Ամբաստանյալ` Արտակ Առաքելյանը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր ճանաչեց և ցուցմունք տվեց այն մասին, որ ինքը դեպքի օրը գյուղից դուրս գալուց դանակ է գտել և մտածելով, որ կարող է լինել իրենց գյուղի անասում պահողներից որևէ մեկինը և վերցրել է դանակը։ Դեպքի օրը իրեն է զանգահարել իր եղբայրը և ասել է, որ վիճաբանել է Արտակի հետ։ Ինքը հանդիպել իր եղբոր հետ և միասին գնացել են ռեստորան։ Ռեստորանի դիմաց հանդիպել են Տիգրանին և Տիգրանը իրենց ասել է, որպեսզի կռիվ չսկսեն և ինքն էլ պատասխանել է, որ չեն եկել կռվելու։ Եվ այդ ժամանակ ռեստորանից դուրս է եկել Արտակը և քաշքշուկի ժամանակ ինքը չի հիշում, թե ինչպես է գրպանից հանել դանակը և վնասվածքներ է հասցրել Արտակին։ Ինքը ռեստորան գնացել է միայն ճշտելու, թե ինչու է սեռական բնույթի հայհոյանքներ տվել իր ծնողին։ Ինքը տուժողին կյանքից զրկելու մտադրություն չի ունեցել։
Ամբաստանյալ Արտակ Առաքելյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով կատարած արարքը հիմնավորվել է նաև հետևյալ ապացույցներով.
Տուժող Արտակ Գևորգյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2013 թվականից աշխատում է Երևան քաղաքի Պարոնյան 21/2 հասցեում գտնվող «Ֆորում» ռեստորանում՝ որպես տնօրեն։ 2014 թվականի նոյեմբերի 07-ին մատուցող՝ Արսեն Առաքելյանի հետ դատարկ արկղերը դասավորելու շուրջ վիճաբանություն է տեղի ունեցել, որից վիրավորված Արսեն Առաքելյանը հեռացել է։ Հետագայում զանգահարել է Արսեն Առաքելյանին՝ հիշյալ վիճաբանության շուրջ զրուցելու և հաշտվելու համար, սակայն հեռախոսին պատասխանել է Արսեն Առաքելյանի եղբայր՝ Արտակ Առաքելյանը, ով առաջարկել է ռեստորանում հանդիպել և պարզաբանում կատարել։ Եվ նույն օրը ռեստորանի մուտքի մոտ հանդիպել է եղբայրներին, որի ընթացքում Արտակ Առաքելյանն անմիջապես մոտեցել է իրեն սկսել է հարվածներ հասցնել իր մարմնի տարբեր մասերին։ Վիճաբանության ընթացքում լսել է ականատեսների կողմից դանակի վերաբերյալ հնչեցրած արտահայտությունն ու նկատել է, որ հագուստի վրա արնանման հետքեր են առկա։ Եվ այդ ամենից հետո տեսել է, որ իրեն դանակով հարվածել է Արտակ Առաքելյանը։ Այնուհետև դիմել է «Արամյանց» բժշկական կենտրոն, որտեղ վիրահատվել է։
Վկա Արսեն Առաքելյանի ցուցմունքով այն մասին, որ հանդիսանում է ամբաստանյալ Արտակ Առաքելյանի եղբայրը։ Հայտնեց, որ աշխատել է Երևան քաղաքի Պարոնյան 21/2 հասցեում գտնվող «Ֆորում» ռեստորանում որպես մատուցող։ 2014 թվականի նոյեմբերի 07-ին ռեստորանի տնօրեն Արտակ Գևորգյանի հետ վիճաբանության է բռնվել պոլիէթիլենային տարաները դասավորելու հարցի շուրջ, որի ժամանակ վերջինը վիրավորել և ծեծի է ենթարկել իրեն։ Դրանից վրդովված դուրս է եկել ռեստորանից և զանգահարել է իր եղբորը՝ Արտակ Առաքելյանին, ապա հանդիպել է նրան ու պատմել կատարվածի մասին։ Նույն օրը իրենք գնացել են ռեստորան որտեղ հանդիպել են Արտակ Գևորգյանին։ Ինքը և իր եղբայրը վիճաբանել են Արտակ Գևորգյանի հետ, փոխադարձ հարվածներ հասցնելով միմյանց, որի ընթացքում Արտակ Գևորգյանը ընկել է գետնին։ Վիճաբանության դադարումից հետո նրանք հեռացել են։ Ճանապարհին Արտակի մոտ դանակ է նկատել և իր եղբայրը հայտնել է, որ այդ դանակը գտել է գյուղամեջյան ճանապարհից և նշված դանակով միջադեպի ընթացքում հարվածել է Արտակ Գևորգյանին և մարմնական վնասվածք պատճառել նրան։
Վկա Տիգրան Մարգարյանի ցուցմունքով այն մասին, որ աշխատում է «Ֆորում» ռեստորանում որպես մենեջեր։ Դեպքի օրը վիճաբանություն է տեղի ունեցել ռեստորանի տնօրեն Արտակ Գևորգյանի և մատուցող Արսեն Առաքելյանի միջև, որից հետ Արսեն Առաքելյանը հուզված հեռացել է ռեստորանից։ Հետագայում նույն օրը Արսեն Առաքելյանը իր եղբոր հետ միասին վերադարձել են ռեստորան։ Ինքը խոսելով վերջինների հետ փորձել է հանդարդացնել կատարվածը, սակայն ռեստորանի մուտքից դուրս է եկել տնօրեն՝ Արտակ Գևորգյանը, որին տեսնելով երկու եղբայր մոտեցել են նրան, ապա նրանց միջև սկսվել է վիճաբանություն և ծեծկռտուք։ Այդ վիճաբանության ընթացքում Արտակ Առաքելյանի ձեռքին նկատել է դանակ և բացականչել է դանակի առկայության մասին, որից հետ նրանք հեռացել են։ Արտակ Գևորգյանը գետնին ընկած է եղել և կրծքավանդակի շրջանում արյուն է եղել։ Նրան տեղափոխել են բժշկական կենտրոն բուժօգնություն ստանալու համար։
Վկա Գոռ Գևորգյանի ցուցմունքով այն մասին, որ աշխատում է «Ֆորում» ռեստորանում, որպես հաշվապահ։ Դեպքի օրը վիճաբանություն է տեղի ունեցել տնօրեն Արտակ Գևորգյանի և մատուցող Արսեն Առաքելյանի միջև։ Դրանից հետո Արսենը հեռացել է ռեստորանից։ Սակայն նույն օրը Արսենը վերադարձել է ռեստորան իր եղբոր հետ միասին։ Այդ պահին ռեստորանի մենեջեր Տիգրան Մարգարյանը նրանց ասել է որպեսզի չվիճեն տնօրենի հետ։ Հենց այդ պահին ռեստորանի մուտքի մոտ նրանք հանդիպել են տնօրենին։ Նրանք մոտենալով տնօրենին սկսել են վիճաբանել և այդ ծեծկռտուքի ընթացքում Արտակ Առաքելյանը գրպանից հանել է դանակը, ապա շարունակել է վիճաբանությունը և հարվածել է տնօրենին։ Արտակ Գևորգյանը գետնին է ընկել։ Իր միջամտությամբ ծեծկռտուքը դատարել է և Արսենը և նրա եղբայրը հեռացել են։ Հետագայում Արտակ Գևորգյանին տարել են բժշկական կենտրոն։
Վկա Էդգար Ասատրյանի ցուցմունքով այն մասին, որ աշխատում է «Ֆորում» ռեստորանում, որպես խոհարար։ Դեպքի օրը ռեստորանում վիճաբանություն է եղել տնօրենի և մուտուցող Արտակ Գևորգյանի միջև, որից հետո մատուցողը հեռացել է։ Նույն օրը ռեստորան են եկել Արտակը և Արսենը և տեսնելով տնօրենին նրանց միջև սկսվել է վիճաբանություն։ Ծեծկռտուքի ընթացքում տնօրեն Արտակն ընկել է գետնին, իսկ Արսեն Առաքելյանը և Արտակ Առաքելյանը հեռացել են ռեստորանից։ Արտակ Գևորգյանը իրեն հայտնել է, որ նրան դանակահարել են։
Վկա Նատաշա Չախոյանի ցուցմունքով այն մասին, որ աշխատում է «Ֆորում» ռեստորանում որպես գանձապահ։ Հայտնեց, որ դեպքի օրը ռեստորանում վիճաբանություն է տեղի ունեցել տնօրեն Արտակ Գևորգյանի և մատուցող Արսեն Առաքելյանի միջև, որից հետո Արսենը հեռացել է ռեստորանից։ Նույն օրը ռեստորան են եկել Արսենը և նրա եղբայր Արտակը։ Հետագայում ռեստորանից դուրս գալով տեսել է, որ Արտակ Գևորգյանը գետնին ընկած է և վերջինը իրեն հայտնել է, որ նրան դանակահարել են։
Դեպքի վայրի զննություն կատարելու մասին արձանագրությունով` զննության մասնակից Տիգրան Մարգարյանը մատնացույց է արել «Ֆորում» ռեստորանի մուտքի դռան մոտակա տարածքը և հայտարարել, որ 2014թ. նոյեմբերի 07-ին, ժամը 16.30-ին Առաքելյան եղբայրների և Ա.Գևորգյանի միջև վիճաբանությունը տեղի է ունեցել նշված վայրում։
Դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 1951/հ եզրակացությունով` Արտակ Գևորգյանի մարմնական վնասվածքները՝ որովայնի խոռոչի և կրծքավանդակի ծակած-կտրած՝ թափանցող վերքերի, աջից գոտկային հատվածի հարողնաշարային շրջանի, նստատեղի աջ կեսի և ձախ ազդրի հետին մակերեսի ծակած-կտրած վերքերի, ձախից թոքի վերին բլթի վնասվածքի, աջակողմյան պնևմոհիդրոթորաքսի ձևով, հետևանք են ծակող կտրող գործիքի ներգործության, հնարավոր է նշված ժամկետին, որոնք պատճառել են առողջությանը ծանր վնաս կյանքին վտանգ սպառնացող։ Առանձին–առանձին վերցված կրծքավանդակի և որովայնի շրջանում կտրած-ծակած վնասվածքները ինչպես միասին, այնպես էլ առանձին-առանձին պատճառել են առողջությանր ծանր վնաս՝ կյանքին վտանգ սպառնացող։ Մնացած վնասվածքները ինչպես միասին, այնպես էլ առանձին-առանձին պատճառել են առողջության թեթև վնաս՝ առողջության կարճատև քայքայումով։ Վերքային խողովակների ուղղությունների, խորությունների վերաբերյալ տվյալներ բժշկական փաստաթղթերում չեն եղել։ Վնասվածքները ստանալու պահին Արտակ Գևորգյանը կարող էր գտնվել հնարավոր ցանկացած դիրքերում, որոնք չէին խոչընդոտի նման վնասվածքների առաջանալը։
Դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 3309 եզրակացությունով` Արտակ Եգոիի Առաքելյանի մարմնական վնասվածքները աջ դաստակի ափային մակերեսի ճանկռվածքի և քերծվածքի, կրծքավանդակի աջ կեսի շրջանի արյունազեղման ձևով, պատճառել են ճանկռվածքը՝ սուր ծայր ունեցող առարկայի կամ գործիքի, արյունազեղումը և քերծվածքը՝ բութ առարկաների ներգործությամբ, որոնք առողջությանդ պատճառված թեթև վնասի հատկանիշներ չեն պարունակում։
Դատակենսաբանական փորձաքննության թիվ 497 եզրակացությունով՝ փորձաքննության ներկայացված Արտակ Գևորգյանի արյան նմուշը ըստ արյան Ճ80 իզոշճաբանական համակարգի պատկանում է արյան ճ խմբին, իսկ ներկայացված անթև մայկայի, ժիլետի, անդրավարտիքի վրա տեղակայված կասկածելի հետքերում հաստատվել են արյան առկայություն, որը պատկանում են մարդու և ըստ արյան Ճ80 իզոշճաբանական համակարգի՝ առաջացել է արյան ճ խումբ ունեցող անձից կամ անձանցից, այդ թվում կարող էր առաջանալ Ա. Գևորգյանից։ Արյան առկայություն է հաստատվել նաև երկարաթև մայկայից կտրված կտորներում, սակայն արյան հետքերում տեսակային սպիտակուցի խտության նոսր լինելու հետևանքով հնարավոր չի եղել որոշել պատկանելիությունը։ Ներկայացված կաշվե բաճկոնի վրայի կասկածելի հետքում արյուն չի հայտնաբերվել։
Դատահետքաբանական փորձաքննության թիվ 3402-14 եզրակացությունով` փորձաքննությանը ներկայացված Արտակ Գևորգյանի անթև սվիտերի օձիքի, ստորին հատվածի վրա առկա վնասվածքը պատռվածք է, որր կարող էր առաջանալ մեխանիկական ձգվածության՝ ուժի ներգործության, քաշել-ձգելու հետևանքով։ Ներկայացված բաճկոնի, անթև սվիտերի, երկարաթև սվիտերի, անթև շապիկի և անդրավարտիքի մակերեսներին առկա են ծակած-կտրած բնույթի վնասվածքներ, որոնք կարող էին առաջանալ ինչպես միակողմանի, այնպես էլ երկկողմանի սրվածության ծակող-կտրող շեղբ ունեցող գործիքի՝ հնարավոր է դանակի շեղբի ներգործությունների արդյունքում։ Ներկայացված անթև սվիտերի /ժակետի/, երկարաթև սվիտերի և անթև շապիկի մակերեսներին առկա ծակած-կտրած բնույթի վնասվածքների բացակայության հանգամանքը բաճկոնի համապատասխան հատվածների վրա պայմանավորված է վերջինիս առաջամասը բացված լինելու կամ կտորի տվյալ հատվածը դեպի վերև բարձրացված լինելու պայմանով։
Գոռ Գևորգի Մկրտչյանին պատկանող «ԲՄՎ-316» մակնիշի 65 UU 500 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի զննություն կատարելու մասին արձանագրությունով, համաձայն որի ավտոմեքենայի հետևի նստատեղին հայտնաբերվել են արնանման հետքեր։
Անձին ճանաչման ներկայացնելու մասին արձանագրությունով, համաձայն որի վկա Տիգրան Մարգարյանն իրեն ճանաչման ներկայացված անձանց շարքում ճանաչել է Արտակ Եգորի Առաքելյանին և հայտնել որ վերջինս հանդիսանում է Արտակ Գևորգյանի հետ վիճաբանած և նրան մարմնական վնասվածք պատճառած անձնավորությունը։
Անձին ճանաչման ներկայացնելու մասին արձանագրությունով, համաձայն որի վկա Գոռ Մկրտչյանն իրեն ճանաչման ներկայացված անձանց շարքում ճանաչել է Արտակ Առաքելյանին և հայտնել է, որ վերջինը հանդիսանում է Արտակ Գևորգյանի հետ վիճաբանած և նրան մարմնական վնասվածք պատճառած անձնավորությունը։
Անձին ճանաչման ներկայացնելու մասին արձանագրությունով, համաձայն որի վկա Էդգար Ասատրյանը իրեն ճանաչման ներկայացված անձանց շարքում ճանաչել է Արտակ Առաքելյանին և հայտնել է, որ վերջինը հանդիսանում է Արտակ Գևորգյանի հետ վիճաբանած և նրան մարմնական վնասվածք պատճառած անձնավորությունը։
«Արմայանց» բժշկական կենտրոնից առգրավված և իրեղեն ապացույց ճանաչված` տուժող Արտակ Գևորգյանի դեպքի պահին հագին եղած հուստներով։
Տուժող Արտակ Գևորգյանի և վկա Արսեն Առաքելյանի հեռախոսահամարների վերծանումների զննության արձանագրությունով, համաձայն որի Արտակ Գևորգյանը երկու անգամ զանգահարել է Արսեն Առաքելյանի հեռախոսահամարին։
Դատարանը, հետազոտելով քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցները և գնահատելով դրանց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Արտակ Առաքելյանը դիտավորությամբ տուժող Արտակ Գևորգյանի առողջությանը պատճառել է ծանր վնաս, որը վտանգավոր է կյանքի համար.
Այսպես.
Ամբաստանյալ Արտակ Առաքելյանը իր եղբոր՝ Արսեն Առաքելյանին ծնող հայհոյելու հարցի շուրջ պարզաբանում կատարելու նպատակով 2014 թվականի նոյեմբերի 07-ին, ժամը 16։30-ի սահմաններում եղբոր՝ Ա.Առաքելյանի հետ գնացել է երևան քաղաքի Պարոնյան 21/2 հասցեում գտնվող «Ֆորում» ռեստորանի դիմացի հատվածում, որտեղ վիճաբանության է բռնվել նույն ռեստորանի տնօրեն, Երևան քաղաքի բնակիչ՝ Արտակ Գևորգյանի հետ, որի ընթացքում իր մոտ եղած դանակով հարվածներ է հասցրել Արտակ Գևորգյանի մարմնի տարբեր մասերին և դիտավորությամբ վերջինիս առողջությանը պատճառել է կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր վնաս՝ որովայնի խոռոչի ծակած-կտրած, ձախ թոքի վերին բլթի, կրծքավանդակի ծակած-կտրած, ձախ ազդրի հետին մակերեսի, նստատեղի աջ կեսի, գոտկաշրջանի աջից կարողնաշարային հատվածի ծակած-կտրած այրյունահոսող վնասվածքների ձևով։ Արտակ Գևորգյանին տեղափոխել են «Արամյանց» բժշկական կենտրոն, իսկ Արտակ Առաքելյանը իր եղբոր հետ միասին հեռացել է դեպքի վայրից։
Այսպիսով, դատարանը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգքրի 127-րդ հոդվածի դրույթներին համապատասխան, հետազոտելով և գնահատելով ապացույցներն իրենց համակցությամբ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, ապացուցված է համարում այն, որ Արտակ Առաքելյանը կատարել է արարք, որը նախատեսված է` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով որի համար վերջինս ենթակա է պատժի։
Արտակ Առաքելյանը ենթակա է պատժի կատարած արարքի համար։
Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է` «Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածը սահմանում է` «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։ 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։ 3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն որպես ամբաստանյալ Արտակ Առաքելյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դատարանը դիտում է ամբաստանյալ Արտակ Առաքելյանի ծանր հիվանդություն ունենալու հանգամանքը` վերջինս տառապում է լիմֆոգրանուլեմատոզ հիվանդությամբ և նույն հոդվածի 7-րդ կետի համաձայն` տուժողի վարքագծի հակաբարոյականությունը, որով պայմանավորվել է հանցագործությունը։
Ամբաստանյալ Արտակ Առաքելյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան։
Սույն քրեական գործով ամբաստանյալ Արտակ Առաքելյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որի սանկցիան նախատեսում է միայն ազատազրկում` երեքից յոթ տարի ժամկետով։
Ամբաստանյալ Արտակ Առաքելյանի նկատմամբ պատժի տեսակը որոշելիս դատարանը հաշվի առնելով ամբաստանյալի անձը, կատարած արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, այդ թվում` նրա գործողությունների վտանգավորության աստիճանը, այն, որ բնութագրվում է դրականորեն, տառապում է լիմֆոգրանուլեմատոզ հիվանդությամբ, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքի առկայությունը, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքի բացակայությունը, առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր ճանաչելը և զղջալը, տուժողի հետ հաշտվելու հանգամանքը, ավելին տուժողի կողմից ամբաստանյալից որևէ բողոք-պահանջ չունենալու հանգամանքը, ուստի դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է միայն նրան հասարակությունից մեկուսացնելու միջոցով, հետևաբար վերջինիս նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկման ձևով՝ նշանակված պատիժ փաստացի կրելու դեպքում և քանի որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները», դատարանը եկավ այն համոզման, որ ամբաստանյալ Արտակ Առաքելյանի նկատմամբ պետք է նշանակվի պատիժ՝ ազատազրկման ձևով, որը նա պետք է փաստացի կրի։
Արտակ Առաքելյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու միջոցով է միայն հնարավոր հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին՝ սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը, ինչպես նաև նոր, նմանատիպ հանցագործությունների կանխմանը։
Քննության առնելով ամբաստանյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Արտակ Առաքելյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ և 119-րդ հոդվածներով` դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված` տուժող Արտակ Գևորգյանի հագուստները պետք է վերադարձնել տուժողին։
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, քրեական գործով այլ փաստաթուղթ հանդիսացող` Արտակ Գևորգյանի և Արսեն Առաքելյանի հեռախոսազանգերի մուտքային և ելքային վերծանումները` պետք է թողնել քրեական գործին կցված` դրա պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում։
Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մաuի 1-ին կետով նախատեսված դատական ծախսերը դատարանի նախաձեռնությամբ ամբաստանյալ Արտակ Առաքելյանից ենթակա չեն բռնագանձման, քանի որ տուժող Արտակ Գևորգյանը, հնարավորություն ունենալով իր շահերը դատարանում ներկայացնել, ամբաստանյալից որևէ պահանջ չի ներկայացրել։ Բռնագանձման ենթակա չեն նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ, և 3-6-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերը, քանի որ 6-րդ կետով նախատեսված ծախս սույն քրեական գործով առկա չէ, իսկ 2-րդ, 4-րդ և 5-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերի վերաբերյալ տվյալները բացակայում են։ Ավելին` նման պահանջ դատարանին չի ներկայացվել։
Եզրափակիչ մաս.
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ, 119-րդ, 357-360-րդ, հոդվածներով, դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց`
Արտակ Եգորի Առաքելյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով և նրան դատապարտել ազատազրկման` 3 /երեք/ տարի ժամկետով։
Արտակ Եգորի Առաքելյանի պատժի սկիզբը հաշվել 08.11.2014 թվականից։
Արտակ Եգորի Առաքելյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց` կալանավորումը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված` տուժող Արտակ Գևորգյանի հագուստները վերադարձնել տուժողին։
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, քրեական գործով այլ փաստաթուղթ հանդիսացող` Արտակ Գևորգյանի և Արսեն Առաքելյանի հեռախոսազանգերի մուտքային և ելքային վերծանումները` թողնել քրեական գործին կցված` դրա պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում։
Դատական ծախսերի հարցը համարել լուծված։
Սույն դատավճիռը վերաքննության կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակման պահից մեկ ամսվա ընթացքում։
ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա. ԲԵԿԹԱՇՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0235/01/14
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 24-12-2014 |
|---|---|
| Քրեական գործի համարը | ԵԿԴ/0235/01/14 |
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 13816614 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Արտակ Առաքելյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ Երևանի Պարոնյան փողոցի թիվ 21/2 հասցեում գործող <Ֆորում> ռեստորանային համալիրի մոտակայքում տեղեի ունեցած վիճաբանության ընթացքում Արտակ Էդուարդի Գևորգյանի առողջությանը դիտավորությամբ պատճառել է ծանր վնաս: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Արտակ |
| Ազգանուն | Առաքելյան |
| Հայրանուն | Եգորի |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Վիճակագրական տողի համարը | 1.9 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 25-12-2014 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Արմեն |
| Ազգանուն | Բեկթաշյան |
Անավարտ գործեր, որոնք փոխանցվել են 2015թ.
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
|---|
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 29-12-2014 |
|---|---|
| Որոշումը ուղարկվել է կողմերին | 29-12-2014 |
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 29-12-2014 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 23-01-2015 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Արտակ |
| Ազգանուն | Առաքելյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Արտակ |
| Ազգանուն | Գևորգյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Գեղամ |
| Ազգանուն | Հարությունյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Այլ նշումներ | Դատավորի մեկ այլ գործով խորհրդակցական սենյակում գտնվելու պատճառով: |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 20-02-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 11-03-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 25-03-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 08-04-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 04-05-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 21-05-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 16-06-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 14-07-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 30-07-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 04-09-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 01-10-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 26-10-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 30-10-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 20-11-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 11-12-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 24-12-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 24-12-2015 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Արտակ |
| Ազգանուն | Առաքելյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամսաթիվ | 24-12-2015 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Հիմնական պատիժ | Որոշակի ժամկետով ազատազրկում |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | գործ ԵԿԴ/0235/01/14 Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը Նախագահությամբ դատավոր` Արմեն Բեկթաշյանի քարտուղարությամբ` Կարինե Կարապետյանի Գեորգի Սարգսյանի մասնակցությամբ` մեղադրողներ` Ռոլանդ Հայրապետյանի Կարեն Սավթալյանի տուժող` Արտակ Գևորգյանի պաշտպան` Հայկ Իսրայելյանի 2015 թվականի դեկտեմբերի 24-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Արտակ Եգորի Առաքելյանի` ծնված 08.02.1991 թվականին, Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ մասնագիտական կրթությամբ, չամուսնացած, նախկինում չդատված, չի աշխատել, բնակվել է Արարատի մարզ Արբաթ գյուղ 4-րդ փողոցի 4-րդ տանը, կալանքի տակ է 08.11.2014 թվականից։ Արտակ Եգորի Առաքելյանը մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ 2014 թվականի նոյեմբերի 10-ի որոշմամբ Արտակ Եգորի Առաքելյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը։ Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2014 թվականի նոյեմբերի 07-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Է.Կարապետյանի կողմից որոշում է կայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ 13816614 քրեական գործը հարուցելու մասին։ 2014 թվականի նոյեմբերի 07-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Է.Կարապետյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 13816614 քրեական գործով Արտակ Գևորգյանին որպես տուժող ճանաչելու մասին։ 2014 թվականի նոյեմբերի 07-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Վ.Պողոսյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 13816614 քրեական գործով Արտակ Եգորի Առաքելյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նրան մեղադրանք է առաջադրվել՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն բանի համար, որ նա իր եղբոր՝ Արսեն Առաքելյանին վիրավորելու հարցի շուրջ պարզաբանում կատարելու նպատակով 2014 թվականի նոյեմբերի 07-ին, ժամը 16։30-ի սահմաններում եղբոր՝ Ա.Առաքելյանի հետ գնացել է երևան քաղաքի Պարոնյան 21/2 հասցեում գտնվող «Ֆորում» ռեստորան, որտեղ վիճաբանության է բռնվել նույն ռեստօրանի տնօրեն, Երևան քաղաքի բնակիչ՝ Արտակ Գևորգյանի հետ, որի ընթացքում իր մոտ եղած դանակով հարվածներ է հասցրել Արտակ Գևորգյանի մարմնի տարբեր մասերին և դիտավորությամբ վերջինիս առողջությանը պատճառել է կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր վնաս՝ որովայնի խոռոչի ծակած-կտրած, ձախ թոքի վերին բլթի, կրծքավանդակի ծակած-կտրած, ձախ ազդրի հետին մակերեսի, նստատեղի աջ կեսի, գոտկաշրջանի աջից կարողնաշարային հատվածի ծակած-կտրած այրյունահոսող վնասվածքների ձևով։ 2014 թվականի նոյեմբերի 10-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Վ.Պողոսյանի կողմից միջնորդություն է ներկայացվել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան Արտակ Առաքելյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանավորում ընտրելու վերաբերյալ և նույնը օրը դատարանի կողմից բավարարվել է քննիչի կողմից ներկայացված միջնորդությունը։ 2014 թվականի նոյեմբերի 25-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի է ստացվել թիվ 1951/հ դատաբժշկական փորձաքննության եզրակացությունը համաձայն որի՝ Արտակ Գևորգյանի մարմնական վնասվածքները՝ որովայնի խոռոչի և կրծքավանդակի ծակած-կտրած՝ թափանցող վերքերի, աջից գոտկային հատվածի հարողնաշարային շրջանի, նստատեղի աջ կեսի և ձախ ազդրի հետին մակերեսի ծակած-կտրած վերքերի, ձախից թոքի վերին բլթի վնասվածքի, աջակողմյան պնևմոհիդրոթորաքսի ձևով, հետևանք են ծակող կտրող գործիքի ներգործության, հնարավոր է նշված ժամկետին, որոնք պատճառել են առողջությանը ծանր վնաս կյանքին վտանգ սպառնացող։ Առանձին–առանձին վերցված կրծքավանդակի և որովայնի շրջանում կտրած-ծակած վնասվածքները ինչպես միասին, այնպես էլ առանձին-առանձին պատճառել են առողջությանը ծանր վնաս՝ կյանքին վտանգ սպառնացող։ Մնացած վնասվածքները ինչպես միասին, այնպես էլ առանձին-առանձին պատճառել են առողջության թեթև վնաս՝ առողջության կարճատև քայքայումով։ Վերքային խողովակների ուղղությունների, խորությունների վերաբերյալ տվյալներ բժշկական փաստաթղթերում չեն եղել։ Վնասվածքները ստանալու պահին Արտակ Գևորգյանը կարող էր գտնվել հնարավոր ցանկացած դիրքերում, որոնք չէին խոչընդոտի նման վնասվածքների առաջանալը։ 2014 թվականի դեկտեմբերի 17-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Վ.Պողոսյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 13816614 քրեական գործով Արտակ Եգորի Առաքելյանին 10.11.2014 թվականին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու և լրացնելու մասին և նրան կրկին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ 2014 թվականի դեկտեմբերի 17-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Վ.Պողոսյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 13816614 քրեական գործով տուժող Արտակ Գևորգյանի դեպքի պահին հագին եղած հագուստները իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին։ 2014 թվականի դեկտեմբերի 17-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Վ.Պողոսյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 13816614 քրեական գործով տուժող Արտակ Գևորգյանի և Արսեն Առաքելյանի հեռախոսազանգերի մուտքային և ելքային վերծանումները ապացույց ճանաչելու մասին։ 2014 թվականի դեկտեմբերի 17-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Վ.Պողոսյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 13816614 քրեական գործով Արսեն Առաքելյանի և Արտակ Գևորգյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին՝ բողոքի բացակայության հիմքով։ Արտակ Առաքելյանի կողմից մարմնական վնասվածք ստանալու դեպքով քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին՝ հանցակազմի բացակայության հիմքով։ 2014 թվականի դեկտեմբերի 24-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան։ Ապացույցների հետազոտում և գնահատում. Ամբաստանյալ` Արտակ Առաքելյանը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր ճանաչեց և ցուցմունք տվեց այն մասին, որ ինքը դեպքի օրը գյուղից դուրս գալուց դանակ է գտել և մտածելով, որ կարող է լինել իրենց գյուղի անասում պահողներից որևէ մեկինը և վերցրել է դանակը։ Դեպքի օրը իրեն է զանգահարել իր եղբայրը և ասել է, որ վիճաբանել է Արտակի հետ։ Ինքը հանդիպել իր եղբոր հետ և միասին գնացել են ռեստորան։ Ռեստորանի դիմաց հանդիպել են Տիգրանին և Տիգրանը իրենց ասել է, որպեսզի կռիվ չսկսեն և ինքն էլ պատասխանել է, որ չեն եկել կռվելու։ Եվ այդ ժամանակ ռեստորանից դուրս է եկել Արտակը և քաշքշուկի ժամանակ ինքը չի հիշում, թե ինչպես է գրպանից հանել դանակը և վնասվածքներ է հասցրել Արտակին։ Ինքը ռեստորան գնացել է միայն ճշտելու, թե ինչու է սեռական բնույթի հայհոյանքներ տվել իր ծնողին։ Ինքը տուժողին կյանքից զրկելու մտադրություն չի ունեցել։ Ամբաստանյալ Արտակ Առաքելյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով կատարած արարքը հիմնավորվել է նաև հետևյալ ապացույցներով. Տուժող Արտակ Գևորգյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2013 թվականից աշխատում է Երևան քաղաքի Պարոնյան 21/2 հասցեում գտնվող «Ֆորում» ռեստորանում՝ որպես տնօրեն։ 2014 թվականի նոյեմբերի 07-ին մատուցող՝ Արսեն Առաքելյանի հետ դատարկ արկղերը դասավորելու շուրջ վիճաբանություն է տեղի ունեցել, որից վիրավորված Արսեն Առաքելյանը հեռացել է։ Հետագայում զանգահարել է Արսեն Առաքելյանին՝ հիշյալ վիճաբանության շուրջ զրուցելու և հաշտվելու համար, սակայն հեռախոսին պատասխանել է Արսեն Առաքելյանի եղբայր՝ Արտակ Առաքելյանը, ով առաջարկել է ռեստորանում հանդիպել և պարզաբանում կատարել։ Եվ նույն օրը ռեստորանի մուտքի մոտ հանդիպել է եղբայրներին, որի ընթացքում Արտակ Առաքելյանն անմիջապես մոտեցել է իրեն սկսել է հարվածներ հասցնել իր մարմնի տարբեր մասերին։ Վիճաբանության ընթացքում լսել է ականատեսների կողմից դանակի վերաբերյալ հնչեցրած արտահայտությունն ու նկատել է, որ հագուստի վրա արնանման հետքեր են առկա։ Եվ այդ ամենից հետո տեսել է, որ իրեն դանակով հարվածել է Արտակ Առաքելյանը։ Այնուհետև դիմել է «Արամյանց» բժշկական կենտրոն, որտեղ վիրահատվել է։ Վկա Արսեն Առաքելյանի ցուցմունքով այն մասին, որ հանդիսանում է ամբաստանյալ Արտակ Առաքելյանի եղբայրը։ Հայտնեց, որ աշխատել է Երևան քաղաքի Պարոնյան 21/2 հասցեում գտնվող «Ֆորում» ռեստորանում որպես մատուցող։ 2014 թվականի նոյեմբերի 07-ին ռեստորանի տնօրեն Արտակ Գևորգյանի հետ վիճաբանության է բռնվել պոլիէթիլենային տարաները դասավորելու հարցի շուրջ, որի ժամանակ վերջինը վիրավորել և ծեծի է ենթարկել իրեն։ Դրանից վրդովված դուրս է եկել ռեստորանից և զանգահարել է իր եղբորը՝ Արտակ Առաքելյանին, ապա հանդիպել է նրան ու պատմել կատարվածի մասին։ Նույն օրը իրենք գնացել են ռեստորան որտեղ հանդիպել են Արտակ Գևորգյանին։ Ինքը և իր եղբայրը վիճաբանել են Արտակ Գևորգյանի հետ, փոխադարձ հարվածներ հասցնելով միմյանց, որի ընթացքում Արտակ Գևորգյանը ընկել է գետնին։ Վիճաբանության դադարումից հետո նրանք հեռացել են։ Ճանապարհին Արտակի մոտ դանակ է նկատել և իր եղբայրը հայտնել է, որ այդ դանակը գտել է գյուղամեջյան ճանապարհից և նշված դանակով միջադեպի ընթացքում հարվածել է Արտակ Գևորգյանին և մարմնական վնասվածք պատճառել նրան։ Վկա Տիգրան Մարգարյանի ցուցմունքով այն մասին, որ աշխատում է «Ֆորում» ռեստորանում որպես մենեջեր։ Դեպքի օրը վիճաբանություն է տեղի ունեցել ռեստորանի տնօրեն Արտակ Գևորգյանի և մատուցող Արսեն Առաքելյանի միջև, որից հետ Արսեն Առաքելյանը հուզված հեռացել է ռեստորանից։ Հետագայում նույն օրը Արսեն Առաքելյանը իր եղբոր հետ միասին վերադարձել են ռեստորան։ Ինքը խոսելով վերջինների հետ փորձել է հանդարդացնել կատարվածը, սակայն ռեստորանի մուտքից դուրս է եկել տնօրեն՝ Արտակ Գևորգյանը, որին տեսնելով երկու եղբայր մոտեցել են նրան, ապա նրանց միջև սկսվել է վիճաբանություն և ծեծկռտուք։ Այդ վիճաբանության ընթացքում Արտակ Առաքելյանի ձեռքին նկատել է դանակ և բացականչել է դանակի առկայության մասին, որից հետ նրանք հեռացել են։ Արտակ Գևորգյանը գետնին ընկած է եղել և կրծքավանդակի շրջանում արյուն է եղել։ Նրան տեղափոխել են բժշկական կենտրոն բուժօգնություն ստանալու համար։ Վկա Գոռ Գևորգյանի ցուցմունքով այն մասին, որ աշխատում է «Ֆորում» ռեստորանում, որպես հաշվապահ։ Դեպքի օրը վիճաբանություն է տեղի ունեցել տնօրեն Արտակ Գևորգյանի և մատուցող Արսեն Առաքելյանի միջև։ Դրանից հետո Արսենը հեռացել է ռեստորանից։ Սակայն նույն օրը Արսենը վերադարձել է ռեստորան իր եղբոր հետ միասին։ Այդ պահին ռեստորանի մենեջեր Տիգրան Մարգարյանը նրանց ասել է որպեսզի չվիճեն տնօրենի հետ։ Հենց այդ պահին ռեստորանի մուտքի մոտ նրանք հանդիպել են տնօրենին։ Նրանք մոտենալով տնօրենին սկսել են վիճաբանել և այդ ծեծկռտուքի ընթացքում Արտակ Առաքելյանը գրպանից հանել է դանակը, ապա շարունակել է վիճաբանությունը և հարվածել է տնօրենին։ Արտակ Գևորգյանը գետնին է ընկել։ Իր միջամտությամբ ծեծկռտուքը դատարել է և Արսենը և նրա եղբայրը հեռացել են։ Հետագայում Արտակ Գևորգյանին տարել են բժշկական կենտրոն։ Վկա Էդգար Ասատրյանի ցուցմունքով այն մասին, որ աշխատում է «Ֆորում» ռեստորանում, որպես խոհարար։ Դեպքի օրը ռեստորանում վիճաբանություն է եղել տնօրենի և մուտուցող Արտակ Գևորգյանի միջև, որից հետո մատուցողը հեռացել է։ Նույն օրը ռեստորան են եկել Արտակը և Արսենը և տեսնելով տնօրենին նրանց միջև սկսվել է վիճաբանություն։ Ծեծկռտուքի ընթացքում տնօրեն Արտակն ընկել է գետնին, իսկ Արսեն Առաքելյանը և Արտակ Առաքելյանը հեռացել են ռեստորանից։ Արտակ Գևորգյանը իրեն հայտնել է, որ նրան դանակահարել են։ Վկա Նատաշա Չախոյանի ցուցմունքով այն մասին, որ աշխատում է «Ֆորում» ռեստորանում որպես գանձապահ։ Հայտնեց, որ դեպքի օրը ռեստորանում վիճաբանություն է տեղի ունեցել տնօրեն Արտակ Գևորգյանի և մատուցող Արսեն Առաքելյանի միջև, որից հետո Արսենը հեռացել է ռեստորանից։ Նույն օրը ռեստորան են եկել Արսենը և նրա եղբայր Արտակը։ Հետագայում ռեստորանից դուրս գալով տեսել է, որ Արտակ Գևորգյանը գետնին ընկած է և վերջինը իրեն հայտնել է, որ նրան դանակահարել են։ Դեպքի վայրի զննություն կատարելու մասին արձանագրությունով` զննության մասնակից Տիգրան Մարգարյանը մատնացույց է արել «Ֆորում» ռեստորանի մուտքի դռան մոտակա տարածքը և հայտարարել, որ 2014թ. նոյեմբերի 07-ին, ժամը 16.30-ին Առաքելյան եղբայրների և Ա.Գևորգյանի միջև վիճաբանությունը տեղի է ունեցել նշված վայրում։ Դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 1951/հ եզրակացությունով` Արտակ Գևորգյանի մարմնական վնասվածքները՝ որովայնի խոռոչի և կրծքավանդակի ծակած-կտրած՝ թափանցող վերքերի, աջից գոտկային հատվածի հարողնաշարային շրջանի, նստատեղի աջ կեսի և ձախ ազդրի հետին մակերեսի ծակած-կտրած վերքերի, ձախից թոքի վերին բլթի վնասվածքի, աջակողմյան պնևմոհիդրոթորաքսի ձևով, հետևանք են ծակող կտրող գործիքի ներգործության, հնարավոր է նշված ժամկետին, որոնք պատճառել են առողջությանը ծանր վնաս կյանքին վտանգ սպառնացող։ Առանձին–առանձին վերցված կրծքավանդակի և որովայնի շրջանում կտրած-ծակած վնասվածքները ինչպես միասին, այնպես էլ առանձին-առանձին պատճառել են առողջությանր ծանր վնաս՝ կյանքին վտանգ սպառնացող։ Մնացած վնասվածքները ինչպես միասին, այնպես էլ առանձին-առանձին պատճառել են առողջության թեթև վնաս՝ առողջության կարճատև քայքայումով։ Վերքային խողովակների ուղղությունների, խորությունների վերաբերյալ տվյալներ բժշկական փաստաթղթերում չեն եղել։ Վնասվածքները ստանալու պահին Արտակ Գևորգյանը կարող էր գտնվել հնարավոր ցանկացած դիրքերում, որոնք չէին խոչընդոտի նման վնասվածքների առաջանալը։ Դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 3309 եզրակացությունով` Արտակ Եգոիի Առաքելյանի մարմնական վնասվածքները աջ դաստակի ափային մակերեսի ճանկռվածքի և քերծվածքի, կրծքավանդակի աջ կեսի շրջանի արյունազեղման ձևով, պատճառել են ճանկռվածքը՝ սուր ծայր ունեցող առարկայի կամ գործիքի, արյունազեղումը և քերծվածքը՝ բութ առարկաների ներգործությամբ, որոնք առողջությանդ պատճառված թեթև վնասի հատկանիշներ չեն պարունակում։ Դատակենսաբանական փորձաքննության թիվ 497 եզրակացությունով՝ փորձաքննության ներկայացված Արտակ Գևորգյանի արյան նմուշը ըստ արյան Ճ80 իզոշճաբանական համակարգի պատկանում է արյան ճ խմբին, իսկ ներկայացված անթև մայկայի, ժիլետի, անդրավարտիքի վրա տեղակայված կասկածելի հետքերում հաստատվել են արյան առկայություն, որը պատկանում են մարդու և ըստ արյան Ճ80 իզոշճաբանական համակարգի՝ առաջացել է արյան ճ խումբ ունեցող անձից կամ անձանցից, այդ թվում կարող էր առաջանալ Ա. Գևորգյանից։ Արյան առկայություն է հաստատվել նաև երկարաթև մայկայից կտրված կտորներում, սակայն արյան հետքերում տեսակային սպիտակուցի խտության նոսր լինելու հետևանքով հնարավոր չի եղել որոշել պատկանելիությունը։ Ներկայացված կաշվե բաճկոնի վրայի կասկածելի հետքում արյուն չի հայտնաբերվել։ Դատահետքաբանական փորձաքննության թիվ 3402-14 եզրակացությունով` փորձաքննությանը ներկայացված Արտակ Գևորգյանի անթև սվիտերի օձիքի, ստորին հատվածի վրա առկա վնասվածքը պատռվածք է, որր կարող էր առաջանալ մեխանիկական ձգվածության՝ ուժի ներգործության, քաշել-ձգելու հետևանքով։ Ներկայացված բաճկոնի, անթև սվիտերի, երկարաթև սվիտերի, անթև շապիկի և անդրավարտիքի մակերեսներին առկա են ծակած-կտրած բնույթի վնասվածքներ, որոնք կարող էին առաջանալ ինչպես միակողմանի, այնպես էլ երկկողմանի սրվածության ծակող-կտրող շեղբ ունեցող գործիքի՝ հնարավոր է դանակի շեղբի ներգործությունների արդյունքում։ Ներկայացված անթև սվիտերի /ժակետի/, երկարաթև սվիտերի և անթև շապիկի մակերեսներին առկա ծակած-կտրած բնույթի վնասվածքների բացակայության հանգամանքը բաճկոնի համապատասխան հատվածների վրա պայմանավորված է վերջինիս առաջամասը բացված լինելու կամ կտորի տվյալ հատվածը դեպի վերև բարձրացված լինելու պայմանով։ Գոռ Գևորգի Մկրտչյանին պատկանող «ԲՄՎ-316» մակնիշի 65 UU 500 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի զննություն կատարելու մասին արձանագրությունով, համաձայն որի ավտոմեքենայի հետևի նստատեղին հայտնաբերվել են արնանման հետքեր։ Անձին ճանաչման ներկայացնելու մասին արձանագրությունով, համաձայն որի վկա Տիգրան Մարգարյանն իրեն ճանաչման ներկայացված անձանց շարքում ճանաչել է Արտակ Եգորի Առաքելյանին և հայտնել որ վերջինս հանդիսանում է Արտակ Գևորգյանի հետ վիճաբանած և նրան մարմնական վնասվածք պատճառած անձնավորությունը։ Անձին ճանաչման ներկայացնելու մասին արձանագրությունով, համաձայն որի վկա Գոռ Մկրտչյանն իրեն ճանաչման ներկայացված անձանց շարքում ճանաչել է Արտակ Առաքելյանին և հայտնել է, որ վերջինը հանդիսանում է Արտակ Գևորգյանի հետ վիճաբանած և նրան մարմնական վնասվածք պատճառած անձնավորությունը։ Անձին ճանաչման ներկայացնելու մասին արձանագրությունով, համաձայն որի վկա Էդգար Ասատրյանը իրեն ճանաչման ներկայացված անձանց շարքում ճանաչել է Արտակ Առաքելյանին և հայտնել է, որ վերջինը հանդիսանում է Արտակ Գևորգյանի հետ վիճաբանած և նրան մարմնական վնասվածք պատճառած անձնավորությունը։ «Արմայանց» բժշկական կենտրոնից առգրավված և իրեղեն ապացույց ճանաչված` տուժող Արտակ Գևորգյանի դեպքի պահին հագին եղած հուստներով։ Տուժող Արտակ Գևորգյանի և վկա Արսեն Առաքելյանի հեռախոսահամարների վերծանումների զննության արձանագրությունով, համաձայն որի Արտակ Գևորգյանը երկու անգամ զանգահարել է Արսեն Առաքելյանի հեռախոսահամարին։ Դատարանը, հետազոտելով քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցները և գնահատելով դրանց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Արտակ Առաքելյանը դիտավորությամբ տուժող Արտակ Գևորգյանի առողջությանը պատճառել է ծանր վնաս, որը վտանգավոր է կյանքի համար. Այսպես. Ամբաստանյալ Արտակ Առաքելյանը իր եղբոր՝ Արսեն Առաքելյանին ծնող հայհոյելու հարցի շուրջ պարզաբանում կատարելու նպատակով 2014 թվականի նոյեմբերի 07-ին, ժամը 16։30-ի սահմաններում եղբոր՝ Ա.Առաքելյանի հետ գնացել է երևան քաղաքի Պարոնյան 21/2 հասցեում գտնվող «Ֆորում» ռեստորանի դիմացի հատվածում, որտեղ վիճաբանության է բռնվել նույն ռեստորանի տնօրեն, Երևան քաղաքի բնակիչ՝ Արտակ Գևորգյանի հետ, որի ընթացքում իր մոտ եղած դանակով հարվածներ է հասցրել Արտակ Գևորգյանի մարմնի տարբեր մասերին և դիտավորությամբ վերջինիս առողջությանը պատճառել է կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր վնաս՝ որովայնի խոռոչի ծակած-կտրած, ձախ թոքի վերին բլթի, կրծքավանդակի ծակած-կտրած, ձախ ազդրի հետին մակերեսի, նստատեղի աջ կեսի, գոտկաշրջանի աջից կարողնաշարային հատվածի ծակած-կտրած այրյունահոսող վնասվածքների ձևով։ Արտակ Գևորգյանին տեղափոխել են «Արամյանց» բժշկական կենտրոն, իսկ Արտակ Առաքելյանը իր եղբոր հետ միասին հեռացել է դեպքի վայրից։ Այսպիսով, դատարանը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգքրի 127-րդ հոդվածի դրույթներին համապատասխան, հետազոտելով և գնահատելով ապացույցներն իրենց համակցությամբ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, ապացուցված է համարում այն, որ Արտակ Առաքելյանը կատարել է արարք, որը նախատեսված է` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով որի համար վերջինս ենթակա է պատժի։ Արտակ Առաքելյանը ենթակա է պատժի կատարած արարքի համար։ Դատարանի իրավական վերլուծությունները. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է` «Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածը սահմանում է` «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։ 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։ 3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն որպես ամբաստանյալ Արտակ Առաքելյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դատարանը դիտում է ամբաստանյալ Արտակ Առաքելյանի ծանր հիվանդություն ունենալու հանգամանքը` վերջինս տառապում է լիմֆոգրանուլեմատոզ հիվանդությամբ և նույն հոդվածի 7-րդ կետի համաձայն` տուժողի վարքագծի հակաբարոյականությունը, որով պայմանավորվել է հանցագործությունը։ Ամբաստանյալ Արտակ Առաքելյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան։ Սույն քրեական գործով ամբաստանյալ Արտակ Առաքելյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որի սանկցիան նախատեսում է միայն ազատազրկում` երեքից յոթ տարի ժամկետով։ Ամբաստանյալ Արտակ Առաքելյանի նկատմամբ պատժի տեսակը որոշելիս դատարանը հաշվի առնելով ամբաստանյալի անձը, կատարած արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, այդ թվում` նրա գործողությունների վտանգավորության աստիճանը, այն, որ բնութագրվում է դրականորեն, տառապում է լիմֆոգրանուլեմատոզ հիվանդությամբ, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքի առկայությունը, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքի բացակայությունը, առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր ճանաչելը և զղջալը, տուժողի հետ հաշտվելու հանգամանքը, ավելին տուժողի կողմից ամբաստանյալից որևէ բողոք-պահանջ չունենալու հանգամանքը, ուստի դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է միայն նրան հասարակությունից մեկուսացնելու միջոցով, հետևաբար վերջինիս նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկման ձևով՝ նշանակված պատիժ փաստացի կրելու դեպքում և քանի որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները», դատարանը եկավ այն համոզման, որ ամբաստանյալ Արտակ Առաքելյանի նկատմամբ պետք է նշանակվի պատիժ՝ ազատազրկման ձևով, որը նա պետք է փաստացի կրի։ Արտակ Առաքելյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու միջոցով է միայն հնարավոր հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին՝ սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը, ինչպես նաև նոր, նմանատիպ հանցագործությունների կանխմանը։ Քննության առնելով ամբաստանյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Արտակ Առաքելյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ և 119-րդ հոդվածներով` դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված` տուժող Արտակ Գևորգյանի հագուստները պետք է վերադարձնել տուժողին։ Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, քրեական գործով այլ փաստաթուղթ հանդիսացող` Արտակ Գևորգյանի և Արսեն Առաքելյանի հեռախոսազանգերի մուտքային և ելքային վերծանումները` պետք է թողնել քրեական գործին կցված` դրա պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում։ Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մաuի 1-ին կետով նախատեսված դատական ծախսերը դատարանի նախաձեռնությամբ ամբաստանյալ Արտակ Առաքելյանից ենթակա չեն բռնագանձման, քանի որ տուժող Արտակ Գևորգյանը, հնարավորություն ունենալով իր շահերը դատարանում ներկայացնել, ամբաստանյալից որևէ պահանջ չի ներկայացրել։ Բռնագանձման ենթակա չեն նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ, և 3-6-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերը, քանի որ 6-րդ կետով նախատեսված ծախս սույն քրեական գործով առկա չէ, իսկ 2-րդ, 4-րդ և 5-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերի վերաբերյալ տվյալները բացակայում են։ Ավելին` նման պահանջ դատարանին չի ներկայացվել։ Եզրափակիչ մաս. Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ, 119-րդ, 357-360-րդ, հոդվածներով, դատարանը Վ Ճ Ռ Ե Ց` Արտակ Եգորի Առաքելյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով և նրան դատապարտել ազատազրկման` 3 /երեք/ տարի ժամկետով։ Արտակ Եգորի Առաքելյանի պատժի սկիզբը հաշվել 08.11.2014 թվականից։ Արտակ Եգորի Առաքելյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց` կալանավորումը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված` տուժող Արտակ Գևորգյանի հագուստները վերադարձնել տուժողին։ Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, քրեական գործով այլ փաստաթուղթ հանդիսացող` Արտակ Գևորգյանի և Արսեն Առաքելյանի հեռախոսազանգերի մուտքային և ելքային վերծանումները` թողնել քրեական գործին կցված` դրա պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում։ Դատական ծախսերի հարցը համարել լուծված։ Սույն դատավճիռը վերաքննության կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակման պահից մեկ ամսվա ընթացքում։ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա. ԲԵԿԹԱՇՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 24-12-2015 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 09-02-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 244, 341 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 09-02-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 244, 341 |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-5259 |
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
| Ամսաթիվ | 17-05-2016 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 19-05-2016 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 23-05-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 243, 341, 83 |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 24-05-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 243, 341, 83 |
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0235/01/14
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 25-01-2016 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 25-01-2016 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Գարեգին |
| Ազգանուն | Մարգարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Արտակ Մարգարյան Բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի` ամբաստանյալ Արտակ Եգորի Առաքելյանի/ՀՀ քր. օր-ի 112 հոդվածի 1-ին մասով - ազատազրկում 3 տարի ժամկետով/ վերաբերյալ 24.12.2015թ. դատավճիռը և ՀՀ քր. օր-ի 70 հոդվածի կիրառմամբ նրա նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան: |
| Բողոքի ստացման կարգը | Առձեռն հանձնվել է գրասենյակ |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 10-02-2016 |
|---|---|
| Գործը ստացվել է | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ |
Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
| Ըստ էության լուծող դատական ակտեր | Դատավճիռ (արդարացման/մեղադրական) |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 10-02-2016 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Սեվակ |
| Ազգանուն | Համբարձումյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Արշակ |
| Ազգանուն | Խաչատրյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Մանուշակ |
| Ազգանուն | Պետրոսյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 15-02-2016 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 07-03-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Չի կայացվել |
| Պատճառը | Ոչ աշխատանքային օր լինելու պատճառով: |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 25-03-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ
| Անփոփոխ թողնված դատական ակտը | Պատճառաբանվել է |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 25-03-2016 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Արտակ |
| Ազգանուն | Առաքելյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ ԵԿԴ/0235/01/14 Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավճիռը կայացրած դատարանի կազմը նախագահող դատավոր` Ա.Բեկթաշյան ՈՐՈՇՈՒՄ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ 25 մարտի 2016թ. ք.Երևան ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան/ հետևյալ կազմով` ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ քարտուղարությամբ` Մ.Մելքոնյանի մասնակցությամբ` մեղադրող` Կ.Սավթալյանի տուժող` Ա.Գևորգյանի պաշտպան` Գ.Մարգարյանի ամբաստանյալ` Ա.Առաքելյանի դռնբաց դատական նիստում գործով մեղադրող, Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազի տեղակալ Կ.Սավթալյանի և պաշտպան Գ.Մարգարյանի վերաքննիչ բողոքների հիման վրա վերանայելով Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015թ. դեկտեմբերի 24-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Արտակ Եգորի Առաքելյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1. Գործի դատավարական նախապատմությունը. 1. Թիվ 13816614 քրեական գործը հարուցվել է 07.11.2014թ. ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Է.Կարապետյանի կողմից` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով և ընդունվել է վարույթ: 2. ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Վ.Պողոսյանի 08.11.2014թ. որոշմամբ թիվ 13816614 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ: 3. 2014թ. նոյեմբերի 08-ին Ա.Առաքելյանը ձերբակալվել է: 3. Նախաքննության մարմնի 10.11.2014թ. որոշմամբ Ա.Առաքելյանը որպես մեղադրյալ է ներգրավվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով: 4. Նույն մարմնի 10.11.2014թ. որոշմամբ միջնորդություն է հարուցվել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան` մեղադրյալ Ա.Առաքելյանի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու վերաբերյալ` երկու ամիս ժամանակով: 5. Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2014թ. նոյեմբերի 10-ի որոշմամբ նախաքննության մարմնի միջնորդությունը բավարարվել է և մեղադրյալ Ա.Առաքելյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը 2/երկու/ ամիս ժամկետով: 6. Նախաքննության մարմնի 17.12.2014թ. որոշմամբ Ա.Առաքելյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով 10.11.2014թ. առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է, լրացվել և վերջինս կրկին որպես մեղադրյալ է ներգրավվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով: 7. 23.12.2014թ. Ա.Առաքելյանի վերաբերյալ քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան: 8. Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավոր Ա.Բեկթաշյանի 29.12.2014թ. որոշմամբ քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արտակ Եգորի Առաքելյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով ընդունվել է վարույթ, իսկ 13.01.2015թ. որոշմամբ` քրեական գործը նշանակվել է դատական քննության: 9. Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015թ. դեկտեմբերի 24-ի դատավճռով Ա.Առաքելյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտվել ազատազրկման 3/երեք/ տարի ժամկետով: Ամբաստանյալ Ա.Առաքելյանի պատիժը սկիզբը հաշվվել է 2014թ. նոյեմբերի 08-ից: Ամբաստանյալ Ա.Առաքելյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: 10. Ընդհանուր իրավասության դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ 25.01.2016թ. վերաքննիչ բողոք է բերել պաշտպան Գ.Մարգարյանը: 11. Նույն դատավճռի դեմ 25.02.2016թ. վերաքննիչ բողոք է բերել գործով մեղադրող, Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազի տեղակալ Կ.Սավթալյանը: 12. ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանի 15.02.2016թ. և 26.02.2016թ. որոշումներով գործով մեղադրող, Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազի տեղակալ Կ.Սավթալյանի և պաշտպան Գ.Մարգարյանի վերաքննիչ բողոքներն ընդունվել են Վերաքննիչ դատարանի վարույթ և քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արտակ Եգորի Առաքելյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով` Վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում քննության է նշանակվել 2016թ. մարտի 07-ին: 2. Գործի փաստական հանգամանքները. 13. Ամբաստանյալ Ա.Առաքելյանը մեղավոր է ճանաչվել և դատապարտվել այն բանի համար, որ նա 2014թ, նոյեմբերի 07-ին, ժամը 16.30-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Պարոնյան փորոցի թիվ 21/2 հասցեում գործող <<Ֆորում>> ռեստորանի մոտակայքում տեղի ունեցած վիճաբանության ընթացքում Արտակ Էդուարդի Գևորգյանի առողջությանը դիտավորությամբ պատճառել է ծանր վնաս։ Այսպես. Արսեն Եգորի Առաքելյանը 2014թ. հոկտեմբերի սկգբներից աշխատել է Երեան քաղաքի Պարոնյան փողոցի թիվ 21/2 հասցեում գործող <<Ֆորում>> ռեստորանում՝ որպես մատուցող։ 2014թ. նոյեմբերի 07-ին, ժամը 14.00-ի սահմաններում Ա.Առաքելյանը մատակարարված ըմպելիքները տեղավորել է ռեստորանի խոհանոցում գտնվող սառնարանում, իսկ դատարկ տարաները թողել է սառնարանի մոտ։ <<Ֆորում>> ռեստորանի տնօրեն Ա.Գևորգյանը խոհանոցում նկատելով կուտակված դատարկ տարաները, Ա.Առաքելյանին դիտողություն է արել, նրա հասցեին վիրավորական արտահայտություններ կատարել, ապա՝ պահանջել է դատարկ տարաները տեղավորել արկղերի մեջ և տեղափոխել պահեստային մաս։ Ա.Առաքելյանն իրեն վիրավորելու համար Ա.Գևորգյանից պարզաբանում է պահանջել, որի կապակցությամբ նրանց միջև վիճաբանություն է սկսվել, որի ընթացքում Ա.Գևորգյանը նախ բռունցքով, ապա՝ պոլիէթիլենային արկղով հարվածել է Ա.Առաքելյանի գլխի շրջանին։ Դրանից հետո, Ա.Առաքելյանը, ռեստորանից դուրս գալով, զանգահարել է եղբորը՝ Արտակ Եգորի Առաքելյանին և տեղեկանալով, որ վերջինս գտնվում է Երևան քաղաքում, պայմանավորվել ու վերջինիս հետ հանդիպել է օպերայի մոտակայքում։ Խոսակցության ընթացքում Արսեն Առաքելյանը եղբորը՝ Արտակ Առաքելյանին պատմել է կատարվածի մասին, ինչից հետո վերջինս առաջարկել է վերադառնալ <<Ֆորում>> ռեստորան և տեղում պարզաբանումներ կատարել։ Նույն օրը, ժամը 16.30-ի սահմաններում Արսեն և Արտակ Առաքելյանները տաքսի ավտոմեքենայով գնացել են <<Ֆորում>> ռեստորանի մոտակայք, ռեստորանի մուտքի դռան դիմաց հանդիպել են Արտակ Գևորգյանին, որտեղ Արտակ Առաքելյանը եղբորը վիրավորելու և ծեծի ենթարկելու համար Արտակ Գևորգյանից պարզաբանում է պահանջել։ Այս կապակցությամբ Արտակ Գևորգյանի և Արտակ Առաքելյանի միջև վիճաբանություն է սկսվել, որի ընթացքում վերջինս իր մոտ եղած դանակով հարվածներ է հասցրել Ա.Գևորգյանի մարմնի տարբեր մասերին՝ դիտավորությամբ վերջինիս առողջությանը պատճառել կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր վնաս՝ որովայնի խոռոչի և կրծքավանդակի ծակած-կտրած՝ թափանցող վերքերի, աջից գոտկային հատվածի հարողնաշարային շրջանի, նստատեղի աջ կեսի և ձախ ազդրի հետին մակերեսի ծակած-կտրած վերքերի, ձախից թոքի վերին բլթի վնասվածքի, աջակողմյան պնևմոհիդրոթորաքսի վնասվածքների ձևով։ 3.Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, հիմնավորումները, պահանջը. Վերաքննիչ բողոքները քննվում են հետևյալ հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում: 14. Գործով մեղադրող, Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազի տեղակալ Կ.Սավթալյանն իր բերած վերաքննիչ բողոքում գտնում է, որ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ, ճիշտ չի կիրառել օրենքը, խախտել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների պահանջները, որի հիման վրա դատարանի կողմից կայացված դատավճիռը՝ ամբաստանյալ Արտակ Առաքելյանի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով, ենթակա է բեկանման` հետևյալ պատճառաբանություններով։ Դատարանը, ճիշտ և հստակ գնահատելով քրեական գործի ապացույցները, դրա հետ մեկտեղ ճիշտ չի գնահատել գործում առկա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալներն ու կատարված հանցավոր արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը, արդյունքում սխալ որոշում է կայացրել պատիժ նշանակելու մասով։ Սույն քրեական գործով չափազանց բարձր է կատարված հանցավոր արարքի հանրային վտանգավորությունը։ Ինչպես արդեն նշվել է, արարքի հանրային վտասգավորությունը որոշելիս կարևոր և առաջնահերթ նշանակություն ունեն արարքի կատարման դրդապատճառները, վայրը, ժամանակը, եղանակը, իրադրությունը, որոնցից յուրաքանչյուրը սույն դեպքով բարձրացնում է հանցանքի հանրային վտանգավորությունը։ Անվիճելի է, որ զենքով, այդ թվում և դանակով ուրիշի առողջությանը վնաս պատճառելը, այն էլ ծանր վնասը խիստ բարձրացնում է արարքի հանրային վտանգավորությունը, մեծացնում ծանր հետևանքների` մահ, հաշմանդամություն և այլն հավանականությունը, տուժողին զրկում պաշտպանվելու իրական հնարավորությունից, որպես կանոն, խիստ բացասաբար բնութագրում հանցավորի անձը, շատ դեպքերում տվյալ հանգամանքը խոսում է հանցավորի կայուն հակասոցիալական ուղղվածության մասին։ Սույն դեպքում հանցագործության կատարման եղանակը վերը նշված բոլոր հանգամանքներից առավել է բարձրացնում արարքի հանրային վտանգավորությունը, ամբաստանյալ Արտակ Առաքելյանը հանցանքը կատարել է նախապես իր կողմից վերցված և կրվող դանակով, ուղղակի դիտավորությամբ այդ դանակով թվով 4-5 հարված է հասցրել տուժող Արտակ Գևորգյանի մարմնի տարբեր մասերին, այդ թվում՝ կրծքավանդակին և որովայնին։ Դանակի առկայությունը և հարվածների բազմակիությանը էականորեն բարձրացնում են կատարված հանցավոր արարքի հանրային վտանգավորությունը։ Ընդ որում, կռվի ժամանակ տուժող Ա.Գևորգյանը եղել է միայնակ, իսկ ամբաստանյալ Ա.Առաքելյանը՝ երբոր՝ Արսեն Առաքելյանի հետ։ 15. Նկատի ունենալով, որ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից խախտվել են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների պահանջները, ամբաստանյալ Ա.Առաքելյանի նկատմամբ նշանակվել է ակնհայտ մեղմ և անարադարացի պատիժ, որր որևէ կերպ չի համապատասխանում կատարած հանցագործության` հանրային վտանգավորության աստիճանին, բնույթին և բավարար չէ պատժի նպատակներն ապահովելու, սոցիալական արդարությունը վերականգնելու, պատժի ենթարկված անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցագործությունների կատարումը կանխելու համար, այսինքն՝ թույլ է տրվել դատական սխալ, որն ազդել է գործի ելքի վրա, ուստի ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 54-րդ, 376-րդ, 376.1-րդ, 380.1-րդ, 381-րդ, 395-րդ և 399-րդ հոդվածներով, ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանին բողոք բերած անձը խնդրում է վերաքննիչ բողոքն ընդունել վարույթ, պատժի մասով բեկանել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015թ. դեկտեմբերի 24-ի դատավճիռը, ամբաստանյալ Ա.Առաքելյանին դատապարտել ազատազրկման 4/չորս/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամկետով` հաշվակցելով վերջինիս կողմից արգելանքի տակ գտնվելու ժամանակահատվածը: 16. Պաշտպան Գ.Մարգարյանն իր բերած վերաքննիչ բողոքում գտնում է, որ անձի նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված հարցերին ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է թիվ ՎԲ 192/07, ՎԲ50/07/, ՎԲ 201/07, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ /0078/01/09 և այլ նախադեպային որոշումներում, որոնցում հայտնել և վերահաստատել է իրավական դիրքորոշում այն մասին, որ չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, այնուհանդերձ դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզնունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը։ Դատարանի կողմից նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության վտանգավորության աստիճանին և բնույթին։ Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար կարևոր նշանակություն ունեն հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, մեղքի ձևը, հանցավորի կողմից այդ հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը։ Ինչպես երևում է վերը նշված դրույթներից, Ա.Առաքելյանի դեպքում պատժի պայմանականորեն չկիրառումը չի խախտում քրեական օրենքով և Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումներով նշված իրավական և բարոյա-դաստիարակչական չափանիշները։ Սույն գործի պարագայում պաշտպանական կողմը նշելով ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժ ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, նրա անձը դրականորեն բնութագրող տվյալների և պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը, առանձնապես կարևորություն է տալիս նրա ծանր հիվանդությամբ տառապելու հանգամանքին։ Հաշվի առնելով օրենքի մարդասիրական սկզբունքը և այն փաստը, որ Արտակ Առաքելյանը արդեն իսկ շուրջ 15 ամիս գտնվում է կալանավայրում, պաշտպանական կողմը գտնում է, որ նրա ուղղվելը հնարավոր է առանց հետագա պատիժը կրելու: 17. Ելնելով վերոգյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 376-381-րդ հոդվածներով, ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանին բողոք բերած անձը խնդրում է բեկանել և փոփոխել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015թ. դեկտեմբերի 24-ի դատավճիռը և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ ամբաստանյալ Ա.Առաքելյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան: Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքների հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերանայելով առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը, հանգում է այն հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը բավարարելու, դատավճիռը բեկանելու և ամբաստանյալի նկատմամբ հոդվածով նախատեսված ավելի խիստ պատիժ նշանակելու, կամ այն` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելու հիմքեր չկան` հետևյալ պատճառաբանությամբ: 18. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` <<Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար>>: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` <<Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նան կանխել հանցագործությունները>>: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն` <<1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով 3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները>>: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի համաձայն` <<Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին: Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները>>: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով որպես պատիժ է նախատեսվում ազատազրկում՝ երեքից յոթ տարի ժամկետով: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 8-րդ կետի համաձայն` <<1. Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը` …8/ ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը>>: 19. ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Դ.Հովհաննիսյանի գործով որոշման մեջ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ <</.../ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությամբ, վստահությունն առանց ռեալ /իրական/ պատիժ կրելու դատապարտյալի ուղղվելու հնարավորության մասին։ Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։ /.../ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։ Չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնել նան հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը։ Դատարանի կողմից նշանակվող պատժի արդարացիաթյան հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության վտանգավորության աստիճանին ու բնույթին>> /Դավիթ Ռոբերտի Հովհաննիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09 որոշման 11-12-րդ կետերը/։ Դ.Հովհաննիսյանի գործով որոշման մեջ ձևավորված իրավական դիրքորոշումից երևում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցի լուծման ժամանակ դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների, պետք է հաշվի առնի կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը։ Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի վերաբերյալ դիրքորոշում Վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է Դ.Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որի համաձայն՝ <<Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նան քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության՝ հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ։ Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում՝ հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը>> /տե՛ս, Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդ կետը/։ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Ա.Շահբազյանի գործով որոշման մեջ մարդու առողջության դեմ ուղղված դիտավորյալ հանցագործությունների վերաբերյալ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ. << դատարանի կողմից արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի բացահայտումը սերտորեն կապված է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների հետ` թե՛ արդարացի պատիժ նշանակելու և թե՛ պատժի անհատականացման համատեքստում: Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի գնահատականը տրվում է դատարանի կողմից` հանցագործության կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա, և արտահայտվում է կոնկրետ պատժի տեսքով /տե՛ս mutatis mutandis Նարեկ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 16-17-րդ կետերը/: Հանցագործության կատարման եղանակի, գործիքների, միջոցների, պատճառված վնասի չափի և բնույթի /հանրորեն վտանգավոր հետևանքների/, հանցավորի մտադրության իրականացման աստիճանի, շարժառիթների, նպատակների բացահայտումը մեծապես ազդում է պատժի տեսակի ընտրության, ինչպես նաև դրա` առավել կամ նվազ խիստ լինելու վրա: Հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի վրա ազդող վերը նշված գործոնների հետ մեկտեղ Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է հանցավորի մեղքի ձևը: Այսպես՝ մեղքի դիտավորյալ ձևով կատարվող հանցագործությունների ժամանակ առավել բարձր հանրային վտանգավորություն ունեն ուղղակի դիտավորությամբ կատարվող արարքները, որոնք ենթադրում են հանցավորի կողմից հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացման անխուսափելիության կամ իրական հնարավորության նախատեսում: Ընդ որում, արարքի վտանգավոր հետևանքների առաջացումը նախատեսելն ընդգրկում է ոչ միայն ապագայում սպասվելիք փոփոխությունների փաստական բովանդակության գիտակցումը, այլև այդ փոփոխությունների սոցիալական նշանակության /հանրային վտանգավորության/ գիտակցումը: Բոլոր այն դեպքերում, երբ հանցանք կատարած անձի կողմից հստակ գիտակցվում է արարքի և վտանգավոր հետևանքների միջև առկա միանշանակ պատճառական կապը և դրա զարգացումը, այսինքն` առկա է վտանգավոր հետևանքների առաջացման անխուսափելիության նախատեսումը, օբյեկտիվորեն բարձրանում է նաև արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը: Այս դեպքում հանցագործության սուբյեկտի պատրաստվածությունը, հանցանքի կատարման եղանակը, իրադրությունը, օգտագործվող գործիքները, միջոցներն իրենց ամբողջության մեջ անկանխելի են դարձնում հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացումը` հանցավորի մոտ միանշանակ վստահություն առաջացնելով իր նպատակների անխուսափելի իրագործման մեջ: /…/ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածը պատասխանատվություն է նախատեսում մարդու առողջության դեմ ուղղված հանցագործություններից ամենավտանգավորի` դիտավորությամբ առողջությանը ծանր վնաս պատճառելու համար: Քննարկվող հանցագործության հանրային առավել բարձր վտանգավորությունը պայմանավորված է ոչ միայն նրանով, որ համապատասխան հակաիրավական արարքի արդյունքում մարդուն պատճառվում է վնաս, որը խիստ բացասական է անդրադառնում նրա առողջական վիճակի վրա, այլև նրանով, որ կարող է առաջ բերել ավելի ծանր հետևանքներ՝ ընդհուպ մինչև տուժողի մահ: Այս հանցագործության սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է դիտավորությամբ, որը կարող է լինել ինչպես ուղղակի, այնպես էլ անուղղակի /առողջությանը դիտավորությամբ ծանր վնաս պատճառելու հանցակազմի հատկանիշների վերաբերյալ տե՛ս Արարատ Բաղդասարյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0168/01/10 որոշման 15-րդ կետը/: Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածով նախատեսված հանրորեն վտանգավոր արարքը կարող է կատարվել տարբեր եղանակներով: Մասնավորապես, հանցավորը տուժողի առողջությանը ծանր վնաս կարող է պատճառել՝ իր ֆիզիկական հնարավորությունները գործադրելով /ձեռքով կամ ոտքով հարվածելով, հրել-վայր գցելով, մարմնի որևէ մաս ջարդելով և այլն/, տարբեր գործիքներ, իրեր կամ առարկաներ /դանակ, կացին, մուրճ, մետաղյա ձող, քար և այլն/ օգտագործելով, զանազան մեխանիզմներ, միջոցներ կամ նյութեր /հրազեն, թույն, թմրանյութ և այլն/ կիրառելով, տարերային աղետի իրադրությունը կամ առավել վտանգի աղբյուրն օգտագործելով և այլն: Քննարկվող հանցագործության կատարման նշված եղանակները, ելնելով գործի փաստական հանգամանքների առանձնահատկություններից, տարբեր կերպ են բնորոշում հանցավորի անձնավորության և կատարված հանցագործության վտանգավորության աստիճանը: Այսպես՝ տուժողի կենսական կարևոր օրգանների շրջանում դանակով հարված հասցնելիս հանցավորը ոչ միայն նախատեսում է հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացման անխուսափելիությունը, այլև գիտակցում է կամ առնվազն պարտավոր է գիտակցել, որ իր գործողություններով տուժողին պատճառում է առողջության ծանր վնաս, որը վտանգավոր է կյանքի համար և անգամ կարող է հանգեցնել մահվան: Այլ խոսքով՝ հանցավորը գործում է ուղղակի դիտավորությամբ և հստակ նախատեսում է իր արարքի և վտանգավոր հետևանքների միջև առկա միանշանակ պատճառական կապը և դրա զարգացումը, այդ թվում՝ գիտակցում է կամ պարտավոր է գիտակցել, որ տուժողին կարող է պատճառել մահ, սակայն ինքնավստահությամբ կամ անփութությամբ հույս է ունենում, որ նշված ծանր հետևանքը չի առաջանա: Վերոգրյալն ինքնին վկայում է հանցավորի անձնավորության և կատարված հանցագործության վտանգավորության առավել բարձր աստիճանի մասին, ուստի օբյեկտիվորեն պետք է գնահատվի և հաշվի առնվի դատարանների կողմից պատիժ նշանակելիս: 16. Ամփոփելով վերոգրյալը` Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործությունների վերաբերյալ գործերով հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանը ճիշտ գնահատելու և որպես արդյունք հանցավորի նկատմամբ քրեաիրավական ներգործության համաչափ միջոց կիրառելու համար դատարանները հատուկ ուշադրություն պետք է դարձնեն արարքի կատարման եղանակին, օգտագործված գործիքներին, միջոցներին, մարմնական վնասվածքների քանակին, բնույթին ու տեղակայմանը: Համապատասխան գնահատականի պետք է արժանացվի նաև կատարված հանրորեն վտանգավոր արարքի և դրա հետևանքների նկատմամբ հանցավորի դրսևորած հոգեբանական վերաբերմունքը: Ուստի, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ առանց նշված հանգամանքների գնահատման առողջությանը դիտավորությամբ ծանր վնաս պատճառելու վերաբերյալ գործերով հնարավոր չէ ճիշտ պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին: Հետևաբար, նշանակված պատժով չի ապահովվի կատարված արարքի և կիրառված քրեաիրավական ներգործության միջոցի համաչափությունը, ինչպես նաև կխաթարվեն պատժի նշանակման ընդհանուր սկզբունքները>>:/ տե՛ս Արմեն Շահբազյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի օգոստոսի 15-ի թիվ ԵՇԴ/0143/01/13 որոշման 14-16րդ կետերը/: 20. Առաջին ատյանի դատարանը, ամբաստանյալ Ա.Առաքելյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, հաշվի առնելով վերջինիս կատարած հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը /կատարածը ծանր հանցագործություն է/, հանցավորի անձը` բնութագրվում է դրականորեն, առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել և զղջացել է, տուժողը հաշտվել է նրա հետ և խնդրել է մեղմ պատիժ նշանակել, որպես վերջինիս պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դիտելով <<լիմֆոգրանուլեմատոզ>> ծանր հիվանդությամբ տառապելը, ինչպես նաև տուժողի վարքագծի հակաբարոյականությունը, որով պայմանավորվել է հանցագործությունը, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայության պայմաններում նշանակել է ազատազրկման ձևով համաչափ պատիժ` երեք տարի ժամկետով: 21. Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով ամբաստանյալ Ա.Առաքելյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ` պայմանականորեն չկիրառելու հարցը, հաշվի առնելով հանցագործության կատարման եղանակը /ծանր մարմնական վնասվածք է պատճառվել դանակի գործադրմամբ/, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, վերջինիս պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող վերոնշյալ հանգամանքները, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայության պայմաններում հանգում է այն հետևության, որ վերոգրյալները բավարար չեն գալու այն հետևության, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, և նրա կողմից ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ռեալ կրելու միջոցով է հնարավոր հասնել ՀՀ քրեական օրենգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները: 22. Ինչ վերաբերվում է գործով մեղադրողի վերաքննիչ բողոքում բերված այն պատճառաբանություններին, թե <<…դատարանը ճիշտ չի գնահատել գործում առկա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալներն ու կատարված հանցավոր արարքի` հանրային վտանգավորության աստիճանը, արդյունքում սխալ որոշում է կայացրել պատիժ նշանակելու մասով>>, ապա Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ առաջին ատյանի դատարանը, վերոնշյալ հանգամանքները դիտելով որպես ամբաստանյալի անձը բնութագրող, վերջինիս պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգանքներ դուրս չի եկել քրեական օրենքի շրջանակներից և արդյունքում կայացրել է հիմնավորված և պատճառաբանված դատական ակտ: 23. Ինչ վերաբերվում է պաշտպանի վերաքննիչ բողոքի այն պնդմանը, թե <<…պաշտպանական կողմը, նշելով ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժ ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, նրա անձը դրականորեն բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը, առանձնապես կարևորություն է տալիս նրա` ծանր հիվանդությամբ տառապելու հանգամանքին>>, ապա Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, որպես վերջինիս պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք հաշվի է առել ամբաստանյալի ծանր հիվանդությամբ տառապելու հանգամանքը և նշանակել է տվյալ հոդվածով նախատեսված ազատազրկման ձևով նվազագույն պատժաչափը: 24. Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գործով մեղադրող, Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազի տեղակալ Կ.Սավթալյանի և պաշտպան Գ.Մարգարյանի վերաքննիչ բողոքների քննության արդյունքում հանգում է այն հետևության, որ բերված վերաքննիչ բողոքները բավարարելու, դատավճիռը բեկանելու և ամբաստանյալի նկատմամբ հոդվածով նախատեսված ավելի խիստ պատիժ նշանակելու, կամ նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ` պայմանականորեն չկիրառելու հիմքեր չկան, նկատի ունենալով, որ դատարանը դատավճիռ կայացնելիս թույլ չի տվել նյութական և դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտումներ, որոնք կարող էին հանգեցնել դատական սխալի: Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ և 394-րդ հոդվածներով, վերաքննիչ քրեական դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց 1. Գործով մեղադրող, Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազի տեղակալ Կ.Սավթալյանի և պաշտպան Գ.Մարգարյանի վերաքննիչ բողոքները մերժել, իսկ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015թ. նոյեմբերի 26-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Արտակ Եգորի Առաքելյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով` թողնել օրինական ուժի մեջ: 2. Սույն որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք կարող է բերվել այն հրապարակելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում` ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատին: Իսկականի հետ ճիշտ է` ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 25-03-2016 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 10-05-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 244, 341, 80 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 10-05-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 244, 341, 80 |
| Ուր | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ |
| Գրության համարը | Ե-10690/16 |