Հիմնական
Գործի համար:
ԵԿԴ/0232/01/14
Վիճակագրական տողի համար :
17.6
Պատասխանող
Բաբկեն Մնացականյան
Բաբկեն Մնացականյան Ալբերտի
Բաբկեն Մնացականյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Արշակ Խաչատրյան
Մանուշակ Պետրոսյան
Սեվակ Համբարձումյան
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Արմեն Բեկթաշյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Արշակ Խաչատրյան
Մանուշակ Պետրոսյան
Սեվակ Համբարձումյան
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Արմեն Բեկթաշյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2016-04-01 | 14:00 | 4 | Կայացվել է | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-12-07 | 14:30 | 5 | Կայացել է | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-11-30 | 12:15 | 5 | Կայացել է | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-11-12 | 16:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-10-15 | 12:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-10-05 | 12:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-09-10 | 12:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-07-23 | 11:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-07-01 | 15:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-06-11 | 12:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-05-19 | 11:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-04-27 | 16:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-03-25 | 12:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-03-03 | 14:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-02-06 | 10:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-01-19 | 12:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ |
Գործ հ.
ԵԿԴ/0232/01/14
Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ ՈՒ Ն
Վ Ե Ր Ա Ք Ն Ն Ի Չ Ք Ր Ե Ա Կ Ա Ն Դ Ա Տ Ա Ր Ա Ն
Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
վարչական շրջանների ընդհանուր
իրավասության դատարանի դատավճիռ,
գործ թիվ ԵԿԴ/0232/01/14
դատավոր` Ա.Բեկթաշյան
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
/այսուհետ նաև`Վերաքննիչ դատարան/ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`
նախագահությամբ` դատավոր Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԻ
մասնակցությամբ` դատավորներ Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆԻ
Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ` Մ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
մեղադրող Ա.ԳԱՍՊԱՐՅԱՆԻ
ամբաստանյալ Բ.ՄՆԱՑԱԿԱՆՅԱՆԻ
պաշտպան Թ.ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆԻ
2016 թվականի ապրիլի 01-ին, Երևան քաղաքում,
դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության ավագ դատախազ` սույն գործով մեղադրող Ա.Գասպարյանի վերաքննիչ բողոքը` բերված Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի /այսուհետ նաև` Դատարան/ 2015 թվականի դեկտեմբերի 07-ի դատավճռի դեմ, քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Բաբկեն Ալբերտի Մնացականյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 5-րդ մասով, 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով.
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Զինծառայողի կողմից երեք օրից ավելի, բայց մեկ ամսից ոչ ավելի տևողությամբ առանց հարգելի պատճառների ծառայության չներկայանալու դեպքի առթիվ, Երևանի կայազորի զինվորական դատախազությունում 2014 թվականի հոկտեմբերի 30-ին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 90212114 քրեական գործը և ուղարկվել ՀՀ ՔԿ ԶՔԳՎ 4-րդ կայազորային քննչական բաժին` նախաքննություն կատարելու համար:
Թիվ 90212114 քրեական գործը 2014 թվականի նոյեմբերի 03-ին ՀՀ ՔԿ ԶՔԳՎ 4-րդ կայազորային քննչական բաժնում ընդունվել է վարույթ:
2014 թվականի նոյեմբերի 14-ին Բաբկեն Մնացականյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով /թիվ 90212114 քրեական գործ/:
2014 թվականի նոյեմբերի 14-ին Բաբկեն Մնացականյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է ստորագրություն` չհեռանալու մասին /թիվ 90212114 քրեական գործ/:
2014 թվականի դեկտեմբերի 20-ին թիվ 90212114 քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան /գործ թիվ ԵԿԴ/0232/01/14/։
Երեք օրից ավելի, բայց մեկ ամսից ոչ ավելի տևողությամբ առանց հարգելի պատճառների ծառայության չներկայանալու դեպքի առթիվ, 2015 թվականի փետրվարի 03-ին Երևանի կայազորի զինվորական դատախազությունում` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 90200715 քրեական գործը և ուղարկվել ՀՀ ՔԿ ԶՔԳՎ 4-րդ կայազորային քննչական բաժին` նախաքննություն կատարելու համար:
Թիվ 90200715 քրեական գործը 2015 թվականի փետրվարի 07-ին ՀՀ ՔԿ ԶՔԳՎ 4-րդ կայազորային քննչական բաժնում ընդունվել է վարույթ։
2015 թվականի մարտի 12-ին Բաբկեն Մնացականյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով /թիվ 90200715 քրեական գործ/:
2015 թվականի մարտի 12-ին Բաբկեն Մնացականյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է ստորագրություն` չհեռանալու մասին /թիվ 90200715 քրեական գործ/:
2015 թվականի ապրիլի 01-ին թիվ 90200715 քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան /գործ թիվ ԵԿԴ/0090/01/15/։
Երևանի կայազորի զինվորական դատախազությունում 2015 թվականի ապրիլի 09-ին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 90204315 քրեական գործը և ուղարկվել ՀՀ ՔԿ ԶՔԳՎ 4-րդ կայազորային քննչական բաժին` նախաքննություն կատարելու համար:
Թիվ 90204315 քրեական գործը 2015 թվականի ապրիլի 10-ին ՀՀ ՔԿ ԶՔԳՎ 4-րդ կայազորային քննչական բաժնում ընդունվել է վարույթ։
2015 թվականի մայիսի 22-ին Բաբկեն Մնացականյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 5-րդ մասով /թիվ 90204315 քրեական գործ/:
2015 թվականի մայիսի 22-ին Բաբկեն Մնացականյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել ստորագրություն չհեռանալու մասին /թիվ 90204315 քրեական գործ/:
2015 թվականի հունիսի 17-ի որոշմամբ Բաբկեն Մնացականյանին նախկինում առաջադրված մեղադրանքը լրացվել է և նրան կրկին մեղադրանք է առաջադրվել` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 5-րդ մասով /թիվ 90204315 քրեական գործ/։
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015 թվականի հունիսի 17-ի որոշմամբ Բաբկեն Մնացականյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը:
2015 թվականի հուլիսի 02-ին թիվ 90204315 քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան /գործ թիվ ԵԿԴ/0170/01/15/։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015 թվականի նոյեմբերի 30-ի որոշմամբ Բաբկեն Ալբերտի Մնացականյանի վերաբերյալ երեք քրեական գործերը միացվել է մեկ վարույթում`շնորհելով թիվ ԵԿԴ/0232/01/14 համարը։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015 թվականի դեկտեմբերի 07-ի դատավճռով ամբաստանյալ Բաբկեն Ալբերտի Մնացականյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 5-րդ մասով, 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտվել.
- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 5-րդ մասով ազատազրկման` 1/մեկ/ տարի ժամանակով,
- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով ազատազրկման` 6/վեց/ ամիս ժամանակով,
- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով ազատազրկման` 6/վեց/ ամիս ժամանակով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կարգով` հանցանքների համակցությամբ պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով, ամբաստանյալ Բաբկեն Մնացականյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 1/մեկ/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամանակով։
Ամբաստանյալ Բաբկեն Մնացականյանի պատժի մեջ հաշվակցվել է կալանքի տակ գտնվելու 5 ամիս 20/քսան/ օրը և թողնվել է վերջնական պատիժ կրելու` 1/մեկ/ տարի 10/տասը/ օր։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կարգով` նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել, սահմանվել է փորձաշրջան` 2/երկու/ տարի ժամկետով` ամբաստանյալ Բաբկեն Մնացականյանի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դնելով ՀՀ ԱՆ ՔԿՎ ԱՊԿ համապատասխան ստորաբաժանման վրա։
Ամբաստանյալ Բաբկեն Մնացականյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` կալանավորումը, վերացվել է և վերջինս անհապաղ ազատ է արձակվել դատական նիստերի դահլիճում։
Վճռվել է. դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, քրեական գործով այլ փաստաթուղթ հանդիսացող` թիվ 90212114 քրեական գործով ՀՀ ՊՆ 95532 զորամասի հրամանատարին ուղղված 20.10.2014 թվականի և 23.10.2014 թվականի զեկուցագրերը, ՀՀ ՊՆ 95532 զորամասի հրամանատարի թիվ 198 և 201 հրամանների քաղվածքները, Բ.Մնացականյանի` զինվորական ծառայություն անցնելու մասին պայմանագիրը, ՀՀ ԶՈՒ ԳՇ պետի տեղակալի 24.12.2013 թվականի թիվ 2852 ա/վ հրամանը և ՀՀ ՊՆ 95532 զորամասի հրամանատարի 20.10.2014 թվականի թիվ 4299 և 23.10.2014 թվականի թիվ 4359 գրությունները, թիվ 90200715 քրեական գործով գործում առկա զեկուցագրերը, հրամանների քաղվածքները, հեռախոսագրերը, տեղեկանքները և թիվ 90204315 քրեական գործով գործին կցված հեռախոսագրերը, զեկուցագրերը, տեղեկանքները, հրամանների քաղվածքները և զինվորական ծառայության անցնելու մասին պայմանագրի պատճենները, թողնել քրեական գործին կցված` դրա պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում։
Դատական ծախսերի հարցը համարվել է լուծված։
Գործի քննությունն իրականացվել է դատական քննության արագացված կարգով:
Դատավճռի դեմ Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության ավագ դատախազ` սույն գործով մեղադրող Ա.Գասպարյանը բերել է վերաքննիչ բողոք, որով խնդրել է այն` պատժի մասով բեկանել, ամբաստանյալ Բաբկեն Մնացականյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 5-րդ մասով, 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտել ազատազրկման` առանց ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման:
Վերաքննիչ բողոքի առթիվ գրավոր պատասխան չի ստացվել:
Վերաքննիչ դատարանի 2016 թվականի փետրվարի 25-ի որոշմամբ մեղադրողի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և գործը նշանակվել է քննության` ՀՀ վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով:
2.Գործի փաստական հանգամանքները.
Ամբաստանյալ Բաբկեն Մնացականյանին`
- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ 95532 զորամասի 4-րդ մոտոհրաձգային գումարտակի 1-ին մոտոհրաձգային վաշտի 1-ին մոտոհրաձգային դասակի 1-ին ջոկի դիպուկահար, կոչումով սերժանտ, առանց հարգելի պատճառների 20.10.2014 թվականին, ժամը 09։20-ից մինչև 23.10.2014 թվականի, ժամը 16։00-ն` երեք օրից ավելի, բայց մեկ ամսից ոչ ավելի տևողությամբ չի ներկայացել ծառայության /թիվ 90212114 քրեական գործ/,
- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ 95532 զորամասի 4-րդ մոտոհրաձգային գումարտակի 1-ին վաշտի 1-ին դասակի 1-ին ջոկի դիպուկահար կոչումով սերժանտ, երեք օրից ավելի, բայց մեկ ամսից ոչ ավելի տևողությամբ 8 ծառայողական օր 2015 թվականի հունվարի 29-ից 30-ը, փետրվարի 2-ից 6-ը, փետրվարի 9-ին, առանց հարգելի պատճառների ծառայության չի ներկայացել և միայն փետրվարի 10-ին ժամը 11։45-ին ներկայացել է զորամաս ծառայության /թիվ 90200715 քրեական գործ/,
- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 5-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ 95532 զորամասի 4-րդ մոտոհրաձգային գումարտակի, 1-ին մոտահրաձգային վաշտի, 1-ին մոտոհրաձգային դասակի, 1-ին ջոկի դիպուկահար, կոչումով սերժանտ, 01.04.2015 թվականից մինչև 22.05.2015 թվականը` 35 ծառայության օր, մեկ ամսից ավելի, բայց զինվորական ծառայությունից ժամանակավորապես խուսափելու նպատակով, առանց հարգելի պատճառների չի ներկայացել ծառայության /թիվ 90204315 քրեական գործ/:
3.Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոնշյալ հիմնավորումներով:
Բողոքաբերը ներկայացնելով գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները, գտել է, որ Դատարանի վիճարկվող դատական ակտը պատժի մասով օրինական, հիմնավորված, պատճառաբանված և արդարացի չէ, ենթակա է փոփոխման` բերելով հետևյալ հիմնավորումները.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի առաջին մասում թվարկված են պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, նշված հոդվածի երկրորդ մասի համաձայն դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այլ հանգամանքններ, որոնք նշված չեն սույն հոդվածի առաջին մասում։
Դատարանը դատական ակտի իրավական վերլուծություններ բաժնում Բաբկեն Մնացականյանի վերաբերյալ ի թիվս անձը բնութագրող և պատասխանատվությունը ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների, նշել է, որ Բաբկեն Մնացականյանը նախկինում դատված, արատավորված չի եղել և առաջին անգամ է կատարում միջին ծանրության հանցագործություն։
Ըստ բողոքաբերի, թեև դատապարտված չլինելու հանգամանքը բնորոշ է հասարակության մեծամասնությանը և ողջ հանրությանը, բնորոշ հատկանիշներն օգտագործել որպես անձին բնութագրող և հանցանքը մեղմացնող հանգամանք չի բխում օբյեկտիվ իրողությունից, ինչ վերաբերում է դատարանի կողմից մատնանշված այն հանգամանքին, որ Բաբկեն Մնացականյանը երիտասարդ է, զորամասի հրամանատարության կողմից բնութագրվում է դրականորեն, առաջին անգամ է կատարում միջին ծանրության հանցագործություն, թեև առավել բնութագրական է, որ պարտավոր լինելով հավատարիմ մնալ զինվորական երդմանը, խստորեն պահպանել ՀՀ սահմանադրությունն ու օրենքները, կատարել զինվորական կանոնադրությունների պահանջները, լինել կարգապահ, ամբաստանյալի կողմից կատարվել է ՀՀ քրեական օրենսգրով նախատեսված հանրության համար վտանգավոր արարք, չհիշատակելով, որ վերջինս երեք անգամ ինքնակամ թողել է ծառայության վայրը, և երեք անգամ էլ նշված դեպքերով հարուցվել է քրեական գործեր և ընտրվել է խափանման միջոցներ ստորագրություն չհեռանալու մասին:
Վերջինս խախտելով խափանման միջոցի պայմանը, հեռացել է բնակության վայրից և նրա նկատմամբ դատարանը փոփոխել է ստորագրություն չհեռանալու մասին խափանման միջոցը, ընտրել է կալանավորումը որպես խափանման միջոց։
Դատարանն արձանագրել է, որ ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան։
Մեջբերում կատարելով Վճռաբեկ դատարանի` Պարույր Ստյոպայի Բայրամյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի հունիսի 1-ի ՎԲ-84/07 որոշումից, բողոքաբերը փաստել է, որ Դատարանը հաշվի չի առել, որ ամբաստանյալի հանցավոր արարքը ուղղված է զինվորական ծառայության կարգի դեմ, իսկ զինվորական ծառայությունը պետական ծառայության առանձնահատուկ տեսակ է և զինվորական ծառայություն առանձնահատուկ բնույթից ելնելով՝ որոշվում է նրա գերակայությունը պետական ծառայության ուրիշ ձևերի և Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիների այլ գործողությունների նկատմամբ և անտեսելով ամբաստանյալի վարքագիծը՝ մասնավորապես, հանցագործության բացահայտմանը չաջակցելը, իր նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի խախտումը, նշել է, որ ամբաստանյալ Բաբկեն Մնացականյանի հետագա ուղղվելը և վերադաստիարակությունը հնարավոր է առանց ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը կրելու, հասարակությունից մեկուսացնելու և նպատակահարմար չէ որպեսզի վերջինս կրի նշանակված պատիժը, որի պայմաններում կիրառելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը, նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան 2 տարի ժամկետով։
Դատարանը պետք է հաշվի առներ, որ պատիժը անմիջականորեն ներգործում է մարդկանց հոգեբանության վրա, այն նպաստում է իրավաչափ վարքագծի դրսևորմանը՝ զսպելով նրանց կողմից հանցագործությունների կատարումը, մինչդեռ ՀՀ զինվորական ծառայության կարգի դեմ ուղղված հանցանք կատարած ամբաստանյալի նկատմամբ դատարանը նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով՝ խրախուսական է համարում զինվորական կարգապահությունը խախտած անձի համար՝ արձանագրելով, որ կարելի է կատարել զինվորական ծառայության կարգի դեմ ուղղված հանցանք և որոշակի հանգամանքների առկայության դեպքում թեկուզ պայմանականորեն ազատվել պատժի կրումից, իսկ դատական ակտում թվարկված մեղմացնող հանգամանքները, որոնք ոչ մի կերպ ի զորու չեն ողջամտորեն նվազեցնելու կատարած արարքի հանրային վտանգավորությունը, չեն վկայում հասարակական վտանգավորության բացակայության մասին և Բաբկեն Մնացականյանի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու օբյեկտիվ հիմք չեն և չեն կարող բխել օրենքից, քանզի դրանով կխաթարվի արդարադատության բուն էությունը, դատավճռի` որպես արդարադատության ակտի իմաստը։
Այս առումով ՀՀ վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել նաև տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը: /տես ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2009 քվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 13-15-րդ կետերը, Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ գործով/։
Վճռաբեկ դատարանի 2007թ. հունիսի ՎԲ 12407 որոշման համաձայն «ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է։ Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները։ Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ ամբաստանյալի ուղղումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, սակայն Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանն անտեսելով կատարված հանցագործության բնույթը, առանձնահատկությունները, հասարակական վտանգավորության աստիճանը, առանց հիմնավոր պատճառաբանության, նրա նկատմամբ նշանակել է պատիժ՝ ազատազրկում՝ 1-տարի 6 ամիս ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պատիժը պայմանականորեն չի կիրառել, սահմանելով փորձաշրջան 2 տարի ժամկետով, դրանով իսկ խախտելով կատարած արարքի ու նշանակված պատժի համաչափության վերաբերյալ նյութական իրավունքի /ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների/ և Վճռաբեկ դատարանի հիշյալ որոշման պահանջները, խաթարել պատժի նպատակները, խախտել սահմանադրորեն պաշտպանվող շահերի անհրաժեշտ հավասարակշռությունը։
Պատժի արդարացիության հետ կապված հարցին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Կ.Հարությունյանի վերաբերյալ որոշման մեջ, որում դիրքորոշում է հայտնել, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձը բնութագրող տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար /տես Կ.Հարությունյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը/։
Վերոգրյալի հիման վրա, բողոքաբերը Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է Դատարանի վիճարկվող դատավճիռը` պատժի մասով բեկանել և ամբաստանյալ Բաբկեն Մնացականյանին դատապարտել ազատազրկման` առանց ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման։
4.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջների` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
Ըստ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջների` վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը ներկայացվում են բացառապես վերաքննիչ բողոքում, և դրանք չեն կարող փոփոխվել և լրացվել գործի դատական քննության ընթացքում:
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 386-րդ հոդվածի պահանջների` վերաքննիչ բողոքի հիման վրա վերաքննիչ դատարանն ստուգում է գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման և քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեական դատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով գործի նյութերը, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ մեղադրողի վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանությունները սույն քրեական գործի շրջանակներում չեն կարող բավարար հիմք հանդիսանալ ամբաստանյալ Բաբկեն Մնացականյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառումն անթույլատրելի ճանաչելու համար, ուստի այն պետք է մերժել` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Սույն գործով կայացված դատական ակտի ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ Դատարանն ամբաստանյալ Բաբկեն Մնացականյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս, արձանագրել է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն «Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով»։
Դատարանը փաստել է, որ ամբաստանյալ Բաբկեն Մնացականյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել, զղջացել է կատարած արարքների համար, հայտնել, որ ցանկանում է շարունակել իր ծառայությունը, ՀՀ ՊՆ 86365 զորամասի հրամանատարի կողմից տրված բնութագրի համաձայն` կրտսեր սերժանտ Բաբկեն Մնացականյանը 2007 թվականից 2009 թվականը ծառայել է ՀՀ ՊՆ 86365 զորամասում որպես դիպուկահար։ Կրտսեր սերժանտ Բաբկեն Մնացականյանը եղել է կարգապահ, պարտաճանաչ։ Իր վրա դրված առաջադրանքները կատարել է ժամանակին, պատասխանատվության զգացումով։ ՀՀ ՊՆ 86365 զորամասում իր ծառայության ընթացքում իրեն դրսևորվել է լավագույն հատկանիշներով։ Բնավորությամբ հանգիստ է, հավասարակշռված։ Ֆիզիկապես անառողջ է, բարոյապես կայուն անձնավորություն։ Թիվ 9-րդ տեղամասի լիազոր ներկայացուցչի և հարևանների կողմից տրված բնութագրի համաձայն բնութագրվում է դրականորեն, թիվ 144-րդ հիմնական դպրոցի տնօրենի կողմից տրված բնութագրի համաձայն Բաբկեն Մնացականյանը բնութագրվում է դրականորեն։
Դատարանն ամբաստանյալ Բաբկեն Մնացականյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներ չի արձանագրել:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է «Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածը սահմանում է «Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։ (…)։ Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։
Այլընտրանքային սանկցիաների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ. Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ. «(…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա։
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը։ (…)» (տես Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը)։
Սույն քրեական գործով Բաբկեն Մնացականյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 5-րդ մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 5-րդ մասի սանկցիան նախատեսում է հետևյալ պատժատեսակները` զինվորական ծառայության մեջ սահմանափակմամբ` առավելագույնը մեկից երկու տարի ժամկետով, կամ կարգապահական գումարտակում պահելով` մեկից երեք տարի ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ` մեկից չորս տարի ժամկետով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիան նախատեսում է հետևյալ պատժատեսակները` կալանք` առավելագույնը երեք ամիս ժամկետով, կամ կարգապահական գումարտակում պահելով` առավելագույնը երկու տարի ժամկետով, կամ ազատազրկում առավելագույնը երկու տարի ժամկետով։
Դատարանը գտել է, որ ամբաստանյալ Բաբկեն Մնացականյանի նկատմամբ չի կարող նշանակվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 5-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված հետևյալ պատժատեսակները «...զինվորական ծառայության մեջ սահմանափակմամբ` առավելագույնը մեկից երկու տարի ժամկետով, կամ կարգապահական գումարտակում պահելով` մեկից երեք տարի ժամկետով...» քանի որ ամբաստանյալի կողմից պայմանագիր է կնքվել ՀՀ զինված ուժերում զինվորական ծառայության անցնելու վերաբերյալ, բնութագրվում է դրականորեն, ինչպես նաև ամբաստանյալը եղել է կոչումով շարքային, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 53.1-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է` «Զինվորական ծառայության մեջ սահմանափակումը զինվորական ծառայության կարգի դեմ ուղղված ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցագործությունների համար սպայի կամ ենթասպայի կոչում ունեցող զինծառայողի նկատմամբ կիրառվող պատժատեսակն է, ըստ որի` տվյալ անձը երեք ամսից երեք տարի ժամկետով չի կարող նշանակվել իր զբաղեցրած պաշտոնից ավելի բարձր /այդ թվում` ավելի բարձր վարձատրվող/ պաշտոնի, նրան չի կարող շնորհվել ավելի բարձր հերթական կոչում, ինչպես նաև կասեցվում է հերթական զինվորական կոչում շնորհելու` օրենքով սահմանված ժամկետը` դրամական բավարարման գումարից մինչև 20 տոկոս պահումով» նույն օրենքի 58-րդ հոդվածը սահմանում է` «Հանցանք կատարած ժամկետային ծառայության զինծառայողների նկատմամբ կարգապահական գումարտակում պահելը երեք ամսից երեք տարի ժամկետով կարող է նշանակվել ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցանքների համար սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված դեպքերում, ինչպես նաև այն դեպքերում, երբ դատարանը, հաշվի առնելով գործի հանգամանքները և դատապարտյալի անձնավորությունը, նպատակահարմար գտնի առավելագույնը երեք տարի ժամկետով ազատազրկման փոխարեն կիրառել կարգապահական գումարտակում պահելը՝ նույն ժամկետով» Դատարանը հանգել է այն համոզման, որ նպատակահարմար է Բաբկեն Մնացականյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով երկու դրվագներով յուրաքանչյուրով նշանակել պատիժ` ազատազրկման ձևով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 5-րդ մասով նշանակել պատիժ ազատազրկման ձևով, որով հնարավոր կլինի հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածը սահմանում է` «Հանցանքների համակցությամբ յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին պատիժ (հիմնական և լրացուցիչ) նշանակելով` դատարանը վերջնական պատիժը որոշում է նշանակված պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով», իսկ նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Եթե հանցանքների համակցությունն ընդգրկում է միայն ոչ մեծ ծանրության հանցանքներ, ապա վերջնական պատիժը նշանակվում է պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով։ Ընդ որում, գումարելիս վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել 5 տարին։ (...)», ուստի դատարանը գտել է, որ Բաբկեն Մնացականյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս պետք է կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 2-րդ մասը և յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին պատիժ նշանակելով, վերջնական պատիժ պետք է նշանակել պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով։
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը մի շարք այլ հարցերի հետ միասին պետք է լուծի նաև այն հարցը, թե ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, թե` ոչ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն` եթե դատարանը, ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց հետագա պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մաuին։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր` 2007 թվականի հունիսի 12-ի թիվ ՎԲ-124/07 որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման կապակցությամբ արտահայտել է այն իրավական դիրքորոշումը, որ վկայակոչված հոդվածի կիրառումը հանցագործության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում և դրա կիրառումը սահմանափակված չէ նաև հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով, ինչպես նաև անձանց շրջանակով, որոնց նկատմամբ այն չի կարող կիրառվել։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է։ Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները։ Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելուե։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը մեկ այլ` 2008 թվականի փետրվարի 1-ի թիվ ՎԲ-01/08 որոշմամբ նշել է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, այսինքն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի` սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է, որ սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու մասին կարող է վկայել հանցագործությունից հետո հանցավորի դրսևորած վարքագիծը, մասնավորապես` տուժողին պատճառած վնասը հարթելը կամ այն հարթելուն ուղղված ողջամիտ միջոցներ ձեռնարկելը։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Բաբկեն Մնացականյանի կատարած արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, այդ թվում` նրա գործողությունների վտանգավորության աստիճանը, նրա անձը, նրան դրականորեն բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, այն որ առաջին անգամ կատարել է միջին ծանրության հանցագործություն, զղջացել է կատարած արարքների համար, պատրաստակամություն է հայտնել շարունակել ծառայությունը, հանդիսացել է պայմանագրային ծառայող, ծառայության ընթացքում հիմնականում իրեն դրսևորել է որպես կարգապահ և բանիմաց զինծառայողի, բացի այդ, ամբաստանյալ Բաբկեն Մնացականյանը 5 /հինգ/ ամիս 20 /քսան/ օր գտնվել է կալանքի տակ, Դատարանին հիմք են տվել գալու հետևության, որ ամբաստանյալ Բաբկեն Մնացականյանի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, որով հնարավոր կլինի հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը։
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Դատարանը սույն գործի շրջանակներում հիմնավոր հետևության հանգելու համար, անհրաժեշտ և բավարար վերլուծության և գնահատման է ենթարկել գործի լուծման համար անհրաժեշտ բացահայտման ենթակա հանգամանքները, որի արդյունքում կայացրել է գործն ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտ:
Համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջների` եթե դատարանը կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
Ըստ նույն հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները: Ընդ որում, պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը, ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ հատուկ սահմանափակում չի նախատեսել:
Հիշյալ հոդվածի վերլուծությունից հետևում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար անհրաժեշտ է դատարանի համոզվածությունը, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատժատեսակն իրական կրելու: Ընդ որում, այդ համոզվածությունը պետք է հիմնված լինի գործի օբյեկտիվ տվյալների վրա, և պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Դատարանն ամբաստանյալ Բաբկեն Մնացականյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս, ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված իր հայեցողության շրջանակներում ղեկավարվելով պատժի նշանակման օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներով, բավարար չափով հաշվի առնելով ամբաստանյալի կողմից կատարված հանացագործությունների բնույթը, վտանգավորության և ծանրության աստիճանը, վերջինիս անձը բնութագրող տվյալները, նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառելիության հարցում հանգելով ճիշտ եզրահանգման, սույն գործի շրջանակներում կայացրել է օրինական, հիմնավորված և պատճառաբանված դատական ակտ:
Ինչ վերաբերվում է բողոքաբերի վերաքննիչ բողոքում բերված` ամբաստանյալ Բաբկեն Մնացականյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների վերաբերյալ փաստարկներին, ապա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ դրանք անհիմն են, քանի որ դատական ակտի ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ Դատարանն ամբաստանյալ Բաբկեն Մնացականյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս, վերջինիս պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ չի արձանագրել:
Վերաքննիչ դատարանը միևնույն ժամանակ արձանագրում է, որ գործը քննելիս և լուծելիս Դատարանի կողմից քրեադատավարական իրավունքի այնպիսի էական խախտումներ, որոնք ազդել կամ կարող էին ազդել սույն գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա` թույլ չեն տրվել:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ սույն գործի շրջանակներում Դատարանի կողմից կայացվել է գործն ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտ, այն օրինական է, հիմնավորված և պատճառաբանված, ուստի պետք է թողնել օրինական ուժի մեջ:
Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ հոդվածներով, Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015 թվականի դեկտեմբերի 07-ի դատավճիռը, քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Բաբկեն Ալբերտի Մնացականյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 5-րդ մասով, 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով, թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը` մերժել:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան՝ այն հրապարակելու պահից մեկամսյա ժամկետում։
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ
Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
ԵԿԴ/0232/01/14
Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ ՈՒ Ն
Վ Ե Ր Ա Ք Ն Ն Ի Չ Ք Ր Ե Ա Կ Ա Ն Դ Ա Տ Ա Ր Ա Ն
Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
վարչական շրջանների ընդհանուր
իրավասության դատարանի դատավճիռ,
գործ թիվ ԵԿԴ/0232/01/14
դատավոր` Ա.Բեկթաշյան
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
/այսուհետ նաև`Վերաքննիչ դատարան/ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`
նախագահությամբ` դատավոր Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԻ
մասնակցությամբ` դատավորներ Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆԻ
Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ` Մ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
մեղադրող Ա.ԳԱՍՊԱՐՅԱՆԻ
ամբաստանյալ Բ.ՄՆԱՑԱԿԱՆՅԱՆԻ
պաշտպան Թ.ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆԻ
2016 թվականի ապրիլի 01-ին, Երևան քաղաքում,
դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության ավագ դատախազ` սույն գործով մեղադրող Ա.Գասպարյանի վերաքննիչ բողոքը` բերված Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի /այսուհետ նաև` Դատարան/ 2015 թվականի դեկտեմբերի 07-ի դատավճռի դեմ, քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Բաբկեն Ալբերտի Մնացականյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 5-րդ մասով, 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով.
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Զինծառայողի կողմից երեք օրից ավելի, բայց մեկ ամսից ոչ ավելի տևողությամբ առանց հարգելի պատճառների ծառայության չներկայանալու դեպքի առթիվ, Երևանի կայազորի զինվորական դատախազությունում 2014 թվականի հոկտեմբերի 30-ին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 90212114 քրեական գործը և ուղարկվել ՀՀ ՔԿ ԶՔԳՎ 4-րդ կայազորային քննչական բաժին` նախաքննություն կատարելու համար:
Թիվ 90212114 քրեական գործը 2014 թվականի նոյեմբերի 03-ին ՀՀ ՔԿ ԶՔԳՎ 4-րդ կայազորային քննչական բաժնում ընդունվել է վարույթ:
2014 թվականի նոյեմբերի 14-ին Բաբկեն Մնացականյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով /թիվ 90212114 քրեական գործ/:
2014 թվականի նոյեմբերի 14-ին Բաբկեն Մնացականյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է ստորագրություն` չհեռանալու մասին /թիվ 90212114 քրեական գործ/:
2014 թվականի դեկտեմբերի 20-ին թիվ 90212114 քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան /գործ թիվ ԵԿԴ/0232/01/14/։
Երեք օրից ավելի, բայց մեկ ամսից ոչ ավելի տևողությամբ առանց հարգելի պատճառների ծառայության չներկայանալու դեպքի առթիվ, 2015 թվականի փետրվարի 03-ին Երևանի կայազորի զինվորական դատախազությունում` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 90200715 քրեական գործը և ուղարկվել ՀՀ ՔԿ ԶՔԳՎ 4-րդ կայազորային քննչական բաժին` նախաքննություն կատարելու համար:
Թիվ 90200715 քրեական գործը 2015 թվականի փետրվարի 07-ին ՀՀ ՔԿ ԶՔԳՎ 4-րդ կայազորային քննչական բաժնում ընդունվել է վարույթ։
2015 թվականի մարտի 12-ին Բաբկեն Մնացականյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով /թիվ 90200715 քրեական գործ/:
2015 թվականի մարտի 12-ին Բաբկեն Մնացականյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է ստորագրություն` չհեռանալու մասին /թիվ 90200715 քրեական գործ/:
2015 թվականի ապրիլի 01-ին թիվ 90200715 քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան /գործ թիվ ԵԿԴ/0090/01/15/։
Երևանի կայազորի զինվորական դատախազությունում 2015 թվականի ապրիլի 09-ին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 90204315 քրեական գործը և ուղարկվել ՀՀ ՔԿ ԶՔԳՎ 4-րդ կայազորային քննչական բաժին` նախաքննություն կատարելու համար:
Թիվ 90204315 քրեական գործը 2015 թվականի ապրիլի 10-ին ՀՀ ՔԿ ԶՔԳՎ 4-րդ կայազորային քննչական բաժնում ընդունվել է վարույթ։
2015 թվականի մայիսի 22-ին Բաբկեն Մնացականյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 5-րդ մասով /թիվ 90204315 քրեական գործ/:
2015 թվականի մայիսի 22-ին Բաբկեն Մնացականյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել ստորագրություն չհեռանալու մասին /թիվ 90204315 քրեական գործ/:
2015 թվականի հունիսի 17-ի որոշմամբ Բաբկեն Մնացականյանին նախկինում առաջադրված մեղադրանքը լրացվել է և նրան կրկին մեղադրանք է առաջադրվել` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 5-րդ մասով /թիվ 90204315 քրեական գործ/։
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015 թվականի հունիսի 17-ի որոշմամբ Բաբկեն Մնացականյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը:
2015 թվականի հուլիսի 02-ին թիվ 90204315 քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան /գործ թիվ ԵԿԴ/0170/01/15/։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015 թվականի նոյեմբերի 30-ի որոշմամբ Բաբկեն Ալբերտի Մնացականյանի վերաբերյալ երեք քրեական գործերը միացվել է մեկ վարույթում`շնորհելով թիվ ԵԿԴ/0232/01/14 համարը։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015 թվականի դեկտեմբերի 07-ի դատավճռով ամբաստանյալ Բաբկեն Ալբերտի Մնացականյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 5-րդ մասով, 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտվել.
- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 5-րդ մասով ազատազրկման` 1/մեկ/ տարի ժամանակով,
- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով ազատազրկման` 6/վեց/ ամիս ժամանակով,
- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով ազատազրկման` 6/վեց/ ամիս ժամանակով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կարգով` հանցանքների համակցությամբ պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով, ամբաստանյալ Բաբկեն Մնացականյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 1/մեկ/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամանակով։
Ամբաստանյալ Բաբկեն Մնացականյանի պատժի մեջ հաշվակցվել է կալանքի տակ գտնվելու 5 ամիս 20/քսան/ օրը և թողնվել է վերջնական պատիժ կրելու` 1/մեկ/ տարի 10/տասը/ օր։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կարգով` նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել, սահմանվել է փորձաշրջան` 2/երկու/ տարի ժամկետով` ամբաստանյալ Բաբկեն Մնացականյանի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դնելով ՀՀ ԱՆ ՔԿՎ ԱՊԿ համապատասխան ստորաբաժանման վրա։
Ամբաստանյալ Բաբկեն Մնացականյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` կալանավորումը, վերացվել է և վերջինս անհապաղ ազատ է արձակվել դատական նիստերի դահլիճում։
Վճռվել է. դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, քրեական գործով այլ փաստաթուղթ հանդիսացող` թիվ 90212114 քրեական գործով ՀՀ ՊՆ 95532 զորամասի հրամանատարին ուղղված 20.10.2014 թվականի և 23.10.2014 թվականի զեկուցագրերը, ՀՀ ՊՆ 95532 զորամասի հրամանատարի թիվ 198 և 201 հրամանների քաղվածքները, Բ.Մնացականյանի` զինվորական ծառայություն անցնելու մասին պայմանագիրը, ՀՀ ԶՈՒ ԳՇ պետի տեղակալի 24.12.2013 թվականի թիվ 2852 ա/վ հրամանը և ՀՀ ՊՆ 95532 զորամասի հրամանատարի 20.10.2014 թվականի թիվ 4299 և 23.10.2014 թվականի թիվ 4359 գրությունները, թիվ 90200715 քրեական գործով գործում առկա զեկուցագրերը, հրամանների քաղվածքները, հեռախոսագրերը, տեղեկանքները և թիվ 90204315 քրեական գործով գործին կցված հեռախոսագրերը, զեկուցագրերը, տեղեկանքները, հրամանների քաղվածքները և զինվորական ծառայության անցնելու մասին պայմանագրի պատճենները, թողնել քրեական գործին կցված` դրա պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում։
Դատական ծախսերի հարցը համարվել է լուծված։
Գործի քննությունն իրականացվել է դատական քննության արագացված կարգով:
Դատավճռի դեմ Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության ավագ դատախազ` սույն գործով մեղադրող Ա.Գասպարյանը բերել է վերաքննիչ բողոք, որով խնդրել է այն` պատժի մասով բեկանել, ամբաստանյալ Բաբկեն Մնացականյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 5-րդ մասով, 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտել ազատազրկման` առանց ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման:
Վերաքննիչ բողոքի առթիվ գրավոր պատասխան չի ստացվել:
Վերաքննիչ դատարանի 2016 թվականի փետրվարի 25-ի որոշմամբ մեղադրողի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և գործը նշանակվել է քննության` ՀՀ վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով:
2.Գործի փաստական հանգամանքները.
Ամբաստանյալ Բաբկեն Մնացականյանին`
- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ 95532 զորամասի 4-րդ մոտոհրաձգային գումարտակի 1-ին մոտոհրաձգային վաշտի 1-ին մոտոհրաձգային դասակի 1-ին ջոկի դիպուկահար, կոչումով սերժանտ, առանց հարգելի պատճառների 20.10.2014 թվականին, ժամը 09։20-ից մինչև 23.10.2014 թվականի, ժամը 16։00-ն` երեք օրից ավելի, բայց մեկ ամսից ոչ ավելի տևողությամբ չի ներկայացել ծառայության /թիվ 90212114 քրեական գործ/,
- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ 95532 զորամասի 4-րդ մոտոհրաձգային գումարտակի 1-ին վաշտի 1-ին դասակի 1-ին ջոկի դիպուկահար կոչումով սերժանտ, երեք օրից ավելի, բայց մեկ ամսից ոչ ավելի տևողությամբ 8 ծառայողական օր 2015 թվականի հունվարի 29-ից 30-ը, փետրվարի 2-ից 6-ը, փետրվարի 9-ին, առանց հարգելի պատճառների ծառայության չի ներկայացել և միայն փետրվարի 10-ին ժամը 11։45-ին ներկայացել է զորամաս ծառայության /թիվ 90200715 քրեական գործ/,
- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 5-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ 95532 զորամասի 4-րդ մոտոհրաձգային գումարտակի, 1-ին մոտահրաձգային վաշտի, 1-ին մոտոհրաձգային դասակի, 1-ին ջոկի դիպուկահար, կոչումով սերժանտ, 01.04.2015 թվականից մինչև 22.05.2015 թվականը` 35 ծառայության օր, մեկ ամսից ավելի, բայց զինվորական ծառայությունից ժամանակավորապես խուսափելու նպատակով, առանց հարգելի պատճառների չի ներկայացել ծառայության /թիվ 90204315 քրեական գործ/:
3.Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոնշյալ հիմնավորումներով:
Բողոքաբերը ներկայացնելով գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները, գտել է, որ Դատարանի վիճարկվող դատական ակտը պատժի մասով օրինական, հիմնավորված, պատճառաբանված և արդարացի չէ, ենթակա է փոփոխման` բերելով հետևյալ հիմնավորումները.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի առաջին մասում թվարկված են պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, նշված հոդվածի երկրորդ մասի համաձայն դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այլ հանգամանքններ, որոնք նշված չեն սույն հոդվածի առաջին մասում։
Դատարանը դատական ակտի իրավական վերլուծություններ բաժնում Բաբկեն Մնացականյանի վերաբերյալ ի թիվս անձը բնութագրող և պատասխանատվությունը ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների, նշել է, որ Բաբկեն Մնացականյանը նախկինում դատված, արատավորված չի եղել և առաջին անգամ է կատարում միջին ծանրության հանցագործություն։
Ըստ բողոքաբերի, թեև դատապարտված չլինելու հանգամանքը բնորոշ է հասարակության մեծամասնությանը և ողջ հանրությանը, բնորոշ հատկանիշներն օգտագործել որպես անձին բնութագրող և հանցանքը մեղմացնող հանգամանք չի բխում օբյեկտիվ իրողությունից, ինչ վերաբերում է դատարանի կողմից մատնանշված այն հանգամանքին, որ Բաբկեն Մնացականյանը երիտասարդ է, զորամասի հրամանատարության կողմից բնութագրվում է դրականորեն, առաջին անգամ է կատարում միջին ծանրության հանցագործություն, թեև առավել բնութագրական է, որ պարտավոր լինելով հավատարիմ մնալ զինվորական երդմանը, խստորեն պահպանել ՀՀ սահմանադրությունն ու օրենքները, կատարել զինվորական կանոնադրությունների պահանջները, լինել կարգապահ, ամբաստանյալի կողմից կատարվել է ՀՀ քրեական օրենսգրով նախատեսված հանրության համար վտանգավոր արարք, չհիշատակելով, որ վերջինս երեք անգամ ինքնակամ թողել է ծառայության վայրը, և երեք անգամ էլ նշված դեպքերով հարուցվել է քրեական գործեր և ընտրվել է խափանման միջոցներ ստորագրություն չհեռանալու մասին:
Վերջինս խախտելով խափանման միջոցի պայմանը, հեռացել է բնակության վայրից և նրա նկատմամբ դատարանը փոփոխել է ստորագրություն չհեռանալու մասին խափանման միջոցը, ընտրել է կալանավորումը որպես խափանման միջոց։
Դատարանն արձանագրել է, որ ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան։
Մեջբերում կատարելով Վճռաբեկ դատարանի` Պարույր Ստյոպայի Բայրամյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի հունիսի 1-ի ՎԲ-84/07 որոշումից, բողոքաբերը փաստել է, որ Դատարանը հաշվի չի առել, որ ամբաստանյալի հանցավոր արարքը ուղղված է զինվորական ծառայության կարգի դեմ, իսկ զինվորական ծառայությունը պետական ծառայության առանձնահատուկ տեսակ է և զինվորական ծառայություն առանձնահատուկ բնույթից ելնելով՝ որոշվում է նրա գերակայությունը պետական ծառայության ուրիշ ձևերի և Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիների այլ գործողությունների նկատմամբ և անտեսելով ամբաստանյալի վարքագիծը՝ մասնավորապես, հանցագործության բացահայտմանը չաջակցելը, իր նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի խախտումը, նշել է, որ ամբաստանյալ Բաբկեն Մնացականյանի հետագա ուղղվելը և վերադաստիարակությունը հնարավոր է առանց ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը կրելու, հասարակությունից մեկուսացնելու և նպատակահարմար չէ որպեսզի վերջինս կրի նշանակված պատիժը, որի պայմաններում կիրառելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը, նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան 2 տարի ժամկետով։
Դատարանը պետք է հաշվի առներ, որ պատիժը անմիջականորեն ներգործում է մարդկանց հոգեբանության վրա, այն նպաստում է իրավաչափ վարքագծի դրսևորմանը՝ զսպելով նրանց կողմից հանցագործությունների կատարումը, մինչդեռ ՀՀ զինվորական ծառայության կարգի դեմ ուղղված հանցանք կատարած ամբաստանյալի նկատմամբ դատարանը նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով՝ խրախուսական է համարում զինվորական կարգապահությունը խախտած անձի համար՝ արձանագրելով, որ կարելի է կատարել զինվորական ծառայության կարգի դեմ ուղղված հանցանք և որոշակի հանգամանքների առկայության դեպքում թեկուզ պայմանականորեն ազատվել պատժի կրումից, իսկ դատական ակտում թվարկված մեղմացնող հանգամանքները, որոնք ոչ մի կերպ ի զորու չեն ողջամտորեն նվազեցնելու կատարած արարքի հանրային վտանգավորությունը, չեն վկայում հասարակական վտանգավորության բացակայության մասին և Բաբկեն Մնացականյանի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու օբյեկտիվ հիմք չեն և չեն կարող բխել օրենքից, քանզի դրանով կխաթարվի արդարադատության բուն էությունը, դատավճռի` որպես արդարադատության ակտի իմաստը։
Այս առումով ՀՀ վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել նաև տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը: /տես ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2009 քվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 13-15-րդ կետերը, Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ գործով/։
Վճռաբեկ դատարանի 2007թ. հունիսի ՎԲ 12407 որոշման համաձայն «ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է։ Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները։ Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ ամբաստանյալի ուղղումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, սակայն Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանն անտեսելով կատարված հանցագործության բնույթը, առանձնահատկությունները, հասարակական վտանգավորության աստիճանը, առանց հիմնավոր պատճառաբանության, նրա նկատմամբ նշանակել է պատիժ՝ ազատազրկում՝ 1-տարի 6 ամիս ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պատիժը պայմանականորեն չի կիրառել, սահմանելով փորձաշրջան 2 տարի ժամկետով, դրանով իսկ խախտելով կատարած արարքի ու նշանակված պատժի համաչափության վերաբերյալ նյութական իրավունքի /ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների/ և Վճռաբեկ դատարանի հիշյալ որոշման պահանջները, խաթարել պատժի նպատակները, խախտել սահմանադրորեն պաշտպանվող շահերի անհրաժեշտ հավասարակշռությունը։
Պատժի արդարացիության հետ կապված հարցին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Կ.Հարությունյանի վերաբերյալ որոշման մեջ, որում դիրքորոշում է հայտնել, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձը բնութագրող տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար /տես Կ.Հարությունյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը/։
Վերոգրյալի հիման վրա, բողոքաբերը Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է Դատարանի վիճարկվող դատավճիռը` պատժի մասով բեկանել և ամբաստանյալ Բաբկեն Մնացականյանին դատապարտել ազատազրկման` առանց ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման։
4.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջների` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
Ըստ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջների` վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը ներկայացվում են բացառապես վերաքննիչ բողոքում, և դրանք չեն կարող փոփոխվել և լրացվել գործի դատական քննության ընթացքում:
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 386-րդ հոդվածի պահանջների` վերաքննիչ բողոքի հիման վրա վերաքննիչ դատարանն ստուգում է գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման և քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեական դատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով գործի նյութերը, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ մեղադրողի վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանությունները սույն քրեական գործի շրջանակներում չեն կարող բավարար հիմք հանդիսանալ ամբաստանյալ Բաբկեն Մնացականյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառումն անթույլատրելի ճանաչելու համար, ուստի այն պետք է մերժել` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Սույն գործով կայացված դատական ակտի ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ Դատարանն ամբաստանյալ Բաբկեն Մնացականյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս, արձանագրել է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն «Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով»։
Դատարանը փաստել է, որ ամբաստանյալ Բաբկեն Մնացականյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել, զղջացել է կատարած արարքների համար, հայտնել, որ ցանկանում է շարունակել իր ծառայությունը, ՀՀ ՊՆ 86365 զորամասի հրամանատարի կողմից տրված բնութագրի համաձայն` կրտսեր սերժանտ Բաբկեն Մնացականյանը 2007 թվականից 2009 թվականը ծառայել է ՀՀ ՊՆ 86365 զորամասում որպես դիպուկահար։ Կրտսեր սերժանտ Բաբկեն Մնացականյանը եղել է կարգապահ, պարտաճանաչ։ Իր վրա դրված առաջադրանքները կատարել է ժամանակին, պատասխանատվության զգացումով։ ՀՀ ՊՆ 86365 զորամասում իր ծառայության ընթացքում իրեն դրսևորվել է լավագույն հատկանիշներով։ Բնավորությամբ հանգիստ է, հավասարակշռված։ Ֆիզիկապես անառողջ է, բարոյապես կայուն անձնավորություն։ Թիվ 9-րդ տեղամասի լիազոր ներկայացուցչի և հարևանների կողմից տրված բնութագրի համաձայն բնութագրվում է դրականորեն, թիվ 144-րդ հիմնական դպրոցի տնօրենի կողմից տրված բնութագրի համաձայն Բաբկեն Մնացականյանը բնութագրվում է դրականորեն։
Դատարանն ամբաստանյալ Բաբկեն Մնացականյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներ չի արձանագրել:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է «Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածը սահմանում է «Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։ (…)։ Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։
Այլընտրանքային սանկցիաների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ. Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ. «(…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա։
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը։ (…)» (տես Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը)։
Սույն քրեական գործով Բաբկեն Մնացականյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 5-րդ մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 5-րդ մասի սանկցիան նախատեսում է հետևյալ պատժատեսակները` զինվորական ծառայության մեջ սահմանափակմամբ` առավելագույնը մեկից երկու տարի ժամկետով, կամ կարգապահական գումարտակում պահելով` մեկից երեք տարի ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ` մեկից չորս տարի ժամկետով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիան նախատեսում է հետևյալ պատժատեսակները` կալանք` առավելագույնը երեք ամիս ժամկետով, կամ կարգապահական գումարտակում պահելով` առավելագույնը երկու տարի ժամկետով, կամ ազատազրկում առավելագույնը երկու տարի ժամկետով։
Դատարանը գտել է, որ ամբաստանյալ Բաբկեն Մնացականյանի նկատմամբ չի կարող նշանակվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 5-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված հետևյալ պատժատեսակները «...զինվորական ծառայության մեջ սահմանափակմամբ` առավելագույնը մեկից երկու տարի ժամկետով, կամ կարգապահական գումարտակում պահելով` մեկից երեք տարի ժամկետով...» քանի որ ամբաստանյալի կողմից պայմանագիր է կնքվել ՀՀ զինված ուժերում զինվորական ծառայության անցնելու վերաբերյալ, բնութագրվում է դրականորեն, ինչպես նաև ամբաստանյալը եղել է կոչումով շարքային, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 53.1-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է` «Զինվորական ծառայության մեջ սահմանափակումը զինվորական ծառայության կարգի դեմ ուղղված ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցագործությունների համար սպայի կամ ենթասպայի կոչում ունեցող զինծառայողի նկատմամբ կիրառվող պատժատեսակն է, ըստ որի` տվյալ անձը երեք ամսից երեք տարի ժամկետով չի կարող նշանակվել իր զբաղեցրած պաշտոնից ավելի բարձր /այդ թվում` ավելի բարձր վարձատրվող/ պաշտոնի, նրան չի կարող շնորհվել ավելի բարձր հերթական կոչում, ինչպես նաև կասեցվում է հերթական զինվորական կոչում շնորհելու` օրենքով սահմանված ժամկետը` դրամական բավարարման գումարից մինչև 20 տոկոս պահումով» նույն օրենքի 58-րդ հոդվածը սահմանում է` «Հանցանք կատարած ժամկետային ծառայության զինծառայողների նկատմամբ կարգապահական գումարտակում պահելը երեք ամսից երեք տարի ժամկետով կարող է նշանակվել ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցանքների համար սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված դեպքերում, ինչպես նաև այն դեպքերում, երբ դատարանը, հաշվի առնելով գործի հանգամանքները և դատապարտյալի անձնավորությունը, նպատակահարմար գտնի առավելագույնը երեք տարի ժամկետով ազատազրկման փոխարեն կիրառել կարգապահական գումարտակում պահելը՝ նույն ժամկետով» Դատարանը հանգել է այն համոզման, որ նպատակահարմար է Բաբկեն Մնացականյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով երկու դրվագներով յուրաքանչյուրով նշանակել պատիժ` ազատազրկման ձևով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 5-րդ մասով նշանակել պատիժ ազատազրկման ձևով, որով հնարավոր կլինի հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածը սահմանում է` «Հանցանքների համակցությամբ յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին պատիժ (հիմնական և լրացուցիչ) նշանակելով` դատարանը վերջնական պատիժը որոշում է նշանակված պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով», իսկ նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Եթե հանցանքների համակցությունն ընդգրկում է միայն ոչ մեծ ծանրության հանցանքներ, ապա վերջնական պատիժը նշանակվում է պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով։ Ընդ որում, գումարելիս վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել 5 տարին։ (...)», ուստի դատարանը գտել է, որ Բաբկեն Մնացականյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս պետք է կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 2-րդ մասը և յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին պատիժ նշանակելով, վերջնական պատիժ պետք է նշանակել պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով։
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը մի շարք այլ հարցերի հետ միասին պետք է լուծի նաև այն հարցը, թե ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, թե` ոչ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն` եթե դատարանը, ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց հետագա պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մաuին։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր` 2007 թվականի հունիսի 12-ի թիվ ՎԲ-124/07 որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման կապակցությամբ արտահայտել է այն իրավական դիրքորոշումը, որ վկայակոչված հոդվածի կիրառումը հանցագործության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում և դրա կիրառումը սահմանափակված չէ նաև հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով, ինչպես նաև անձանց շրջանակով, որոնց նկատմամբ այն չի կարող կիրառվել։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է։ Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները։ Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելուե։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը մեկ այլ` 2008 թվականի փետրվարի 1-ի թիվ ՎԲ-01/08 որոշմամբ նշել է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, այսինքն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի` սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է, որ սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու մասին կարող է վկայել հանցագործությունից հետո հանցավորի դրսևորած վարքագիծը, մասնավորապես` տուժողին պատճառած վնասը հարթելը կամ այն հարթելուն ուղղված ողջամիտ միջոցներ ձեռնարկելը։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Բաբկեն Մնացականյանի կատարած արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, այդ թվում` նրա գործողությունների վտանգավորության աստիճանը, նրա անձը, նրան դրականորեն բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, այն որ առաջին անգամ կատարել է միջին ծանրության հանցագործություն, զղջացել է կատարած արարքների համար, պատրաստակամություն է հայտնել շարունակել ծառայությունը, հանդիսացել է պայմանագրային ծառայող, ծառայության ընթացքում հիմնականում իրեն դրսևորել է որպես կարգապահ և բանիմաց զինծառայողի, բացի այդ, ամբաստանյալ Բաբկեն Մնացականյանը 5 /հինգ/ ամիս 20 /քսան/ օր գտնվել է կալանքի տակ, Դատարանին հիմք են տվել գալու հետևության, որ ամբաստանյալ Բաբկեն Մնացականյանի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, որով հնարավոր կլինի հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը։
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Դատարանը սույն գործի շրջանակներում հիմնավոր հետևության հանգելու համար, անհրաժեշտ և բավարար վերլուծության և գնահատման է ենթարկել գործի լուծման համար անհրաժեշտ բացահայտման ենթակա հանգամանքները, որի արդյունքում կայացրել է գործն ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտ:
Համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջների` եթե դատարանը կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
Ըստ նույն հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները: Ընդ որում, պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը, ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ հատուկ սահմանափակում չի նախատեսել:
Հիշյալ հոդվածի վերլուծությունից հետևում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար անհրաժեշտ է դատարանի համոզվածությունը, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատժատեսակն իրական կրելու: Ընդ որում, այդ համոզվածությունը պետք է հիմնված լինի գործի օբյեկտիվ տվյալների վրա, և պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Դատարանն ամբաստանյալ Բաբկեն Մնացականյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս, ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված իր հայեցողության շրջանակներում ղեկավարվելով պատժի նշանակման օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներով, բավարար չափով հաշվի առնելով ամբաստանյալի կողմից կատարված հանացագործությունների բնույթը, վտանգավորության և ծանրության աստիճանը, վերջինիս անձը բնութագրող տվյալները, նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառելիության հարցում հանգելով ճիշտ եզրահանգման, սույն գործի շրջանակներում կայացրել է օրինական, հիմնավորված և պատճառաբանված դատական ակտ:
Ինչ վերաբերվում է բողոքաբերի վերաքննիչ բողոքում բերված` ամբաստանյալ Բաբկեն Մնացականյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների վերաբերյալ փաստարկներին, ապա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ դրանք անհիմն են, քանի որ դատական ակտի ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ Դատարանն ամբաստանյալ Բաբկեն Մնացականյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս, վերջինիս պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ չի արձանագրել:
Վերաքննիչ դատարանը միևնույն ժամանակ արձանագրում է, որ գործը քննելիս և լուծելիս Դատարանի կողմից քրեադատավարական իրավունքի այնպիսի էական խախտումներ, որոնք ազդել կամ կարող էին ազդել սույն գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա` թույլ չեն տրվել:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ սույն գործի շրջանակներում Դատարանի կողմից կայացվել է գործն ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտ, այն օրինական է, հիմնավորված և պատճառաբանված, ուստի պետք է թողնել օրինական ուժի մեջ:
Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ հոդվածներով, Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015 թվականի դեկտեմբերի 07-ի դատավճիռը, քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Բաբկեն Ալբերտի Մնացականյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 5-րդ մասով, 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով, թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը` մերժել:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան՝ այն հրապարակելու պահից մեկամսյա ժամկետում։
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ
Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
գործ ԵԿԴ/0232/01/14
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը
Նախագահությամբ դատավոր` Արմեն Բեկթաշյանի
քարտուղարությամբ` Կարինե Կարապետյանի
Գեորգի Սարգսյանի
մասնակցությամբ`
մեղադրողներ` Արարատ Գասպարյանի
Արմենուհի Հարությունյանի
պաշտպան` Թամարա Բաղդասարյանի
2015 թվականի դեկտեմբերի 07-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Բաբկեն Ալբերտի Մնացականյանի` ծնված 28.04.1989 թվականին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, չամուսնացած, միջնակարգ կրթությամբ, ծառայում է ՀՀ ՊՆ 95532 զորամասում, կոչումով սերժանտ, նախկինում չդատապարտված, բնակվել է Աբովյան քաղաքի, Հանրապետության փող., 5-րդ շենքի 75-րդ բնակարանում, կալանքի տակ է 2015 թվականի հունիսի 17-ից։
Բաբկեն Ալբերտի Մնացականյանը մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 5-րդ մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2014 թվականի նոյեմբերի 14-ի որոշմամբ թիվ 90212114 քրեական գործով մեղադրյալ Բաբկեն Ալբերտի Մնացականյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին։
2015 թվականի մարտի 12-ի որոշմամբ թիվ 90200715 քրեական գործով մեղադրյալ Բաբկեն Ալբերտի Մնացականյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին։
2015 թվականի հունիսի 17-ի որոշմամբ թիվ 90204315 քրեական գործով մեղադրյալ Բաբկեն Ալբերտի Մնացականյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը։
2015 թվականի նոյեմբերի 30-ին Բաբկեն Ալբերտի Մնացականյանի վերաբերյալ երեք քրեական գործերը միացվել է մեկ վարույթ և շնորհվել է թիվ ԵԿԴ/0232/01/14 համարը։
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2014 թվականի հոկտեմբերի 30-ին Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Ա.Հարությունյանի կողմից որոշում է կայացվել` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ 90212114 քրեական գործը հարուցելու մասին։
2014 թվականի նոյեմբերի 03-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի ԶՔԳՎ չորրորդ կայազորային բաժնի քննիչ Ա.Վարդանյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 90212114 քրեական գործը վարույթ ընդունելու մասին։
2014 թվականի նոյեմբերի 14-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի ԶՔԳՎ չորրորդ կայազորային բաժնի քննիչ Ա.Վարդանյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 90212114 քրեական գործով Բաբկեն Ալբերտի Մնացականյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նրան մեղադրանք է առաջադրվել` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն բանի համար, որ նա հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ 95532 զորամասի 4-րդ մոտոհրաձգային գումարտակի 1-ին մոտոհրաձգային վաշտի 1-ին մոտոհրաձգային դասակի 1-ին ջոկի դիպուկահար, կոչումով սերժանտ, առանց հարգելի պատճառների 20.10.2014 թվականին, ժամը 09։20-ից մինչև 23.10.2014 թվականի, ժամը 16։00-ն` երեք օրից ավելի, բայց մեկ ամսից ոչ ավելի տևողությամբ չի ներկայացել ծառայության։
2014 թվականի նոյեմբերի 14-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի ԶՔԳՎ չորրորդ կայազորային բաժնի քննիչ Ա.Վարդանյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 90212114 քրեական գործով մեղադրյալ Բաբկեն Ալբերտի Մնացականյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ստորագրություն չհեռանալու մասին ընտրելու վերաբերյալ։
2014 թվականի նոյեմբերի 29-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի ԶՔԳՎ չորրորդ կայազորային բաժնի քննիչ Ա.Վարդանյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 90212114 քրեական գործով ՀՀ ՊՆ 95532 զորամասի հրամանատարին ուղղված 20.10.2014թ. և 23.10.2014թ. զեկուցագրերը, ՀՀ ՊՆ 95532 զորամասի հրամանատարի թիվ 198 և 201 հրամանների քաղվածքները, Բ.Մնացականյանի` զինվորական ծառայություն անցնելու մասին պայմանագիրը, ՀՀ ԶՈՒ ԳՇ պետի տեղակալի 24.12.2013 թ. թիվ 2852 ա/վ հրամանը և ՀՀ ՊՆ 95532 զորամասի հրամանատարի 20.10.2014թ. թիվ 4299 և 23.10.2014թ թիվ 4359 գրությունները որպես ապացույց ճանաչելու մասին։
2014 թվականի դեկտեմբերի 20-ին թիվ 90212114 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան։
2015 թվականի փետրվարի 03-ին Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ, Տ.Հովհաննիսյանի կողմից որոշում է կայացվել` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ 90200715 քրեական գործը հարուցելու մասին։
2015 թվականի փետրվարի 07-ին ՀՀ ՔԿ ԶՔԳՎ 4-րդ կայազորային քննչական բաժնի քննիչ Ա.Վարդանյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 90200715 քրեական գործը վարույթ ընդունելու մասին։
2015 թվականի մարտի 12-ին ՀՀ ՔԿ ԶՔԳՎ 4-րդ կայազորային քննչական բաժնի քննիչ Ա.Վարդանյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 90200715 քրեական գործով Բաբկեն Մնացականյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նրան մեղադրանք է առաջադրվել` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն բանի համար, որ նա հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ 95532 զորամասի 4-րդ մոտոհրաձգային գումարտակի 1-ին վաշտի 1-ին դասակի 1-ին ջոկի դիպուկահար կոչումով սերժանտ, երեք օրից ավելի, բայց մեկ ամսից ոչ ավելի տևողությամբ 8 ծառայողական օր 2015 թվականի հունվարի 29-ից 30-ը, փետրվարի 2-ից 6-ը, փետրվարի 9-ին, առանց հարգելի պատճառների ծառայության չի ներկայացել և միայն փետրվարի 10-ին ժամը 11։45-ին ներկայացել է զորամաս ծառայության։
2015 թվականի մարտի 12-ին ՀՀ ՔԿ ԶՔԳՎ 4-րդ կայազորային քննչական բաժնի քննիչ Ա.Վարդանյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 90200715 քրեական գործով մեղադրյալ Բաբկեն Մնացականյանի նկատմամաբ որպես խափանման միջոց ստորագրություն չհեռանալու մասին ընտրելու վերաբերյալ։
2015 թվականի մարտի 26-ին ՀՀ ՔԿ ԶՔԳՎ 4-րդ կայազորային քննչական բաժնի քննիչ Ա.Վարդանյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 90200715 քրեական գործով գործում առկա զեկուցագրերը, հրամանների քաղվածքները, հեռախոսագրերը և տեղեկանքները որպես ապացույց ճանաչելու մասին։
2015 թվականի ապրիլի 07-ին թիվ 90200715 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան։
2015 թվականի ապրիլի 09-ին Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Ա.Հարությունյանի կողմից որոշում է կայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ 90204315 քրեական գործը հարուցելու մասին։
2015 թվականի ապրիլի 10-ին ՀՀ ՔԿ ԶՔԳՎ 4-րդ կայազորային քննչական բաժնի քննիչ Ա.Հովհաննիսյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 90204315 քրեական գործը վարույթ ընդունելու մասին։
2015 թվականի մայիսի 22-ին ՀՀ ՔԿ ԶՔԳՎ 4-րդ կայազորային քննչական բաժնի քննիչ Ա.Հովհաննիսյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 90204315 քրեական գործով Բաբկեն Մնացականյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նրան մեղադրանք է առաջադրվել` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 5-րդ մասով այն բանի համար, որ նա հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ 95532 զորամասի 4-րդ մոտոհրաձգային գումարտակի, 1-ին մոտահրաձգային վաշտի, 1-ին մոտոհրաձգային դասակի, 1-ին ջոկի դիպուկահար, կոչումով սերժանտ, 01.04.2015 թվականից մինչև 22.05.2015 թվականը` 35 ծառայության օր, մեկ ամսից ավելի, բայց զինվորական ծառայությունից ժամանակավորապես խուսափելու նպատակով, առանց հարգելի պատճառների չի ներկայացել ծառայության։
2015 թվականի մայիսի 22-ին ՀՀ ՔԿ ԶՔԳՎ 4-րդ կայազորային քննչական բաժնի քննիչ Ա.Հովհաննիսյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 90204315 քրեական գործով մեղադրյալ Բաբկեն Մնացականյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ստորագրություն չհեռանալու մասին ընտրելու վերաբերյալ։
2015 թվականի հունիսի 17-ին ՀՀ ՔԿ ԶՔԳՎ 4-րդ կայազորային քննչական բաժնի քննիչ Ա.Հովհաննիսյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 90204315 քրեական գործով Բաբկեն Մնացականյանին առաջադրված մեղադրանքը լրացնելու և նրան կրկին մեղադրանք է առաջադրվել` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 5-րդ մասով։
2015 թվականի հունիսի 17-ին ՀՀ ՔԿ ԶՔԳՎ 4-րդ կայազորային քննչական բաժնի քննիչ Ա.Հովհաննիսյանի կողմից միջնորդություն է ներկայացվել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան` մեղադրյալ Բաբկեն Մնացականյանի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու մասին և նույն օրը դատարանի կողմից բավարարվել է քննիչի միջնորդությունը։
2015 թվականի հունիսի 25-ին ՀՀ ՔԿ ԶՔԳՎ 4-րդ կայազորային քննչական բաժնի քննիչ Ա.Հովհաննիսյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 90204315 քրեական գործով գործին կցված հեռախոսագրերը, զեկուցագրերը, տեղեկանքները, հրամանների քաղվածքները և զինվորական ծառայության անցնելու մասին պայմանագրի պատճենները ապացույց ճանաչելու մասին։
2015 թվականի հուլիսի 02-ին թիվ 90204315 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան։
2015 թվականի նոյեմբերի 30-ին Բաբկեն Ալբերտի Մնացականյանի վերաբերյալ երեք քրեական գործերը միացվել է մեկ վարույթ և շնորհվել է թիվ ԵԿԴ/0232/01/14 համարը։
Արագացված դատական քննություն.
Մինչ դատաքննության սկսվելը` ամբաստանյալ Բաբկեն Ալբերտի Մնացականյանը միջնորդություն է ներկայացրել` դատական քննությունն արագացված կարգով անցկացնելու` հայտարարելով, որ առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ և առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում, գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, միջնորդությունը ներկայացնում է կամավոր, պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո։
Գործով մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին որոշմամբ դատախազը առարկել էր արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու կարգի դեմ, սակայն դատարանում օգտվելով իր դատավարական իրավունքից, փոխելով նախկինում իր կողմից այդ առումով ունեցած դիրքորոշումը, հայտնել է, որ չի առարկում արագացված կարգով դատաքննություն անցկացնելու դեմ։
Դատարանը պարզելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3751 և 3752 հոդվածներով նախատեսված պայմանները, 2015 թվականի նոյեմբերի 30-ին որոշում է կայացվել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին։
Այսպիսով, քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, արագացված դատաքննությամբ հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները, դատարանը հանգեց այն համոզման, որ ամբաստանյալ Բաբկեն Ալբերտի Մնացականյանը առանց հարգելի պատճառների 3 /երեք/ օրից ավելի, բայց մեկ ամսից ոչ ավելի տևողությամբ` 20.10.2014թ, ժամը 09։20-ից մինչև 23.10.2014թ, ժամը 16։00-ն ժամանակին ծառայության չի ներկայացել, բացի այդ Բաբկեն Ալբերտի Մնացականյանը առանց հարգելի պատճառների 3 /երեք/ օրից ավելի, բայց մեկ ամսից ոչ ավելի տևողությամբ` 2015 թվականի հունվարի 29-ից հուվարի 30-ը, փետրվարի 02-ից փետրվարի 06-ը, փետրվարի 09-ին ժամանակին ծառայության չի ներկայացել, ինչպես նաև Բաբկեն Ալբերտի Մնացականյանը առանց հարգելի պատճառների ժամանակին ծառայության չի ներկայացել` 01.04.2015թ-ից մինչև 17.06.2015թ-ը բացակայությունը տևել է մեկ ամսից ավելի, բայց զինվորական ծառայությունից ժամանակավորապես խուսափելու նպատակով, որպիսի արարքների համար նա պետք է պատասխանատվության ենթարկվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 5-րդ մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Բաբկեն Ալբերտի Մնացականյանը ենթակա է պատժի կատարած արարքների համար։
Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն «Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով»։
Ամբաստանյալ Բաբկեն Ալբերտի Մնացականյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել, զղջացել է կատարած արարքների համար, հայտնեց, որ ցանկանում է շարունակել իր ծառայությունը, ՀՀ ՊՆ 86365 զորամասի հրամանատարի կողմից տրված բնութագրի համաձայն` կրտսեր սերժանտ Բաբկեն Մնացականյանը 2007 թվականից 2009 թվականը ծառայել է ՀՀ ՊՆ 86365 զորամասում որպես դիպուկահար։ Կրտսեր սերժանտ Բաբկեն Մնացականյանը եղել է կարգապահ, պարտաճանաչ։ Իր վրա դրված առաջադրանքները կատարել է ժամանակին, պատասխանատվության զգացումով։ ՀՀ ՊՆ 86365 զորամասում իր ծառայության ընթացքում իրեն դրսևորվել է լավագույն հատկանիշներով։ Բնավորությամբ հանգիստ է, հավասարակշռված։ Ֆիզիկապես անառողջ է, բարոյապես կայուն անձնավորություն։ Թիվ 9-րդ տեղամասի լիազոր ներկայացուցչի և հարևանների կողմից տրված բնութագրի համաձայն բնութագրվում է դրականորեն, թիվ 144-րդ հիմնական դպրոցի տնօրենի կողմից տրված բնութագրի համաձայն Բաբկեն Մնացականյանը բնութագրվում է դրականորեն։
Դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի համաձայն` ամբաստանյալ Բաբկեն Մնացականյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ չկան։
Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի համաձայն՝ ամբաստանյալ Բաբկեն Մնացականյանի արարքում նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է «Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածը սահմանում է «Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։ (….)։ Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։
Այլընտրանքային սանկցիաների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ. Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ. «(…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա։
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը։ (…)» (տե’ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը)։
Սույն քրեական գործով Բաբկեն Մնացականյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 5-րդ մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 5-րդ մասի սանկցիան նախատեսում է հետևյալ պատժատեսակները` զինվորական ծառայության մեջ սահմանափակմամբ` առավելագույնը մեկից երկու տարի ժամկետով, կամ կարգապահական գումարտակում պահելով` մեկից երեք տարի ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ` մեկից չորս տարի ժամկետով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիան նախատեսում է հետևյալ պատժատեսակները` կալանք` առավելագույնը երեք ամիս ժամկետով, կամ կարգապահական գումարտակում պահելով` առավելագույնը երկու տարի ժամկետով, կամ ազատազրկում առավելագույնը երկու տարի ժամկետով։
Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Բաբկեն Մնացականյանի նկատմամբ չի կարող նշանակվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 5-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված հետևյալ պատժատեսակները «...զինվորական ծառայության մեջ սահմանափակմամբ` առավելագույնը մեկից երկու տարի ժամկետով, կամ կարգապահական գումարտակում պահելով` մեկից երեք տարի ժամկետով...» քանի որ ամբաստանյալի կողմից պայամանագիր է կնքվել ՀՀ զինված ուժերում զինվորական ծառայության անցնելու վերաբերյալ, բնութագրվում է դրականորեն, ինչպես նաև ամբաստանյալը եղել է կոչումով շարքային, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 53.1-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է` «Զինվորական ծառայության մեջ սահմանափակումը զինվորական ծառայության կարգի դեմ ուղղված ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցագործությունների համար սպայի կամ ենթասպայի կոչում ունեցող զինծառայողի նկատմամբ կիրառվող պատժատեսակն է, ըստ որի` տվյալ անձը երեք ամսից երեք տարի ժամկետով չի կարող նշանակվել իր զբաղեցրած պաշտոնից ավելի բարձր /այդ թվում` ավելի բարձր վարձատրվող/ պաշտոնի, նրան չի կարող շնորհվել ավելի բարձր հերթական կոչում, ինչպես նաև կասեցվում է հերթական զինվորական կոչում շնորհելու` օրենքով սահմանված ժամկետը` դրամական բավարարման գումարից մինչև 20 տոկոս պահումով» նույն օրենքի 58-րդ հոդվածը սահմանում է` «Հանցանք կատարած ժամկետային ծառայության զինծառայողների նկատմամբ կարգապահական գումարտակում պահելը երեք ամսից երեք տարի ժամկետով կարող է նշանակվել ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցանքների համար սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված դեպքերում, ինչպես նաև այն դեպքերում, երբ դատարանը, հաշվի առնելով գործի հանգամանքները և դատապարտյալի անձնավորությունը, նպատակահարմար գտնի առավելագույնը երեք տարի ժամկետով ազատազրկման փոխարեն կիրառել կարգապահական գումարտակում պահելը՝ նույն ժամկետով» դատարանը հանգում է այն համոզման, որ նպատակահարմար է Բաբկեն Մնացականյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով երկու դրվագներով յուրաքանչյուրով նշանակել պատիժ` ազատազրկման ձևով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 5-րդ մասով նշանակել պատիժ ազատազրկման ձևով, որով հնարավոր կլինի հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածը սահմանում է` «Հանցանքների համակցությամբ յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին պատիժ (հիմնական և լրացուցիչ) նշանակելով` դատարանը վերջնական պատիժը որոշում է նշանակված պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով», իսկ նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Եթե հանցանքների համակցությունն ընդգրկում է միայն ոչ մեծ ծանրության հանցանքներ, ապա վերջնական պատիժը նշանակվում է պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով։ Ընդ որում, գումարելիս վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել 5 տարին։ (...)», ուստի դատարանը գտնում է, որ Բաբկեն Մնացականյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս պետք է կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 2-րդ մասը և յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին պատիժ նշանակելով, վերջնական պատիժ պետք է նշանակել պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով։
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը մի շարք այլ հարցերի հետ միասին պետք է լուծի նաև այն հարցը, թե ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, թե` ոչ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն` եթե դատարանը, ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց հետագա պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մաuին։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր` 2007 թվականի հունիսի 12-ի թիվ ՎԲ-124/07 որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման կապակցությամբ արտահայտել է այն իրավական դիրքորոշումը, որ վկայակոչված հոդվածի կիրառումը հանցագործության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում և դրա կիրառումը սահմանափակված չէ նաև հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով, ինչպես նաև անձանց շրջանակով, որոնց նկատմամբ այն չի կարող կիրառվել։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է։ Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները։ Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելուե։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը մեկ այլ` 2008 թվականի փետրվարի 1-ի թիվ ՎԲ-01/08 որոշմամբ նշել է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, այսինքն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի` սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է, որ սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու մասին կարող է վկայել հանցագործությունից հետո հանցավորի դրսևորած վարքագիծը, մասնավորապես` տուժողին պատճառած վնասը հարթելը կամ այն հարթելուն ուղղված ողջամիտ միջոցներ ձեռնարկելը։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Բաբկեն Մնացականյանի կատարած արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, այդ թվում` նրա գործողությունների վտանգավորության աստիճանը, նրա անձը, նրան դրականորեն բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, այն որ առաջին անգամ կատարել է միջին ծանրության հանցագործություն, զղջացել է կատարած արարքների համար, պատրաստակամություն է հայտնել շարունակել ծառայությունը, հանդիսացել է պայմանագրային ծառայող, ծառայության ընթացքում հիմնականում իրեն դրսևորել է, որպես կարգապահ և բանիմաց զինծառայողի, բացի այդ ամբաստանյալ Բաբկեն Մնացականյանը 5 /հինգ/ ամիս 20 /քսան/ օր գտնվել է կալանքի տակ, Դատարանին հիմք են տալիս գալու հետևության, որ ամբաստանյալ Բաբկեն Մնացականյանի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, որով հնարավոր կլինի հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը։
Քննության առնելով ամբաստանյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցը դատարանը գտնում է, որ Բաբկեն Մնացականյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված` կալանավորումը պետք է վերացնել, և նրան անհապաղ ազատել դատական նիստերի դահլիճում։
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, քրեական գործով այլ փաստաթուղթ հանդիսացող` թիվ 90212114 քրեական գործով ՀՀ ՊՆ 95532 զորամասի հրամանատարին ուղղված 20.10.2014թ. և 23.10.2014թ. զեկուցագրերը, ՀՀ ՊՆ 95532 զորամասի հրամանատարի թիվ 198 և 201 հրամանների քաղվածքները, Բ.Մնացականյանի` զինվորական ծառայություն անցնելու մասին պայմանագիրը, ՀՀ ԶՈՒ ԳՇ պետի տեղակալի 24.12.2013 թ. թիվ 2852 ա/վ հրամանը և ՀՀ ՊՆ 95532 զորամասի հրամանատարի 20.10.2014թ. թիվ 4299 և 23.10.2014թ թիվ 4359 գրությունները, թիվ 90200715 քրեական գործով գործում առկա զեկուցագրերը, հրամանների քաղվածքները, հեռախոսագրերը, տեղեկանքները և թիվ 90204315 քրեական գործով գործին կցված հեռախոսագրերը, զեկուցագրերը, տեղեկանքները, հրամանների քաղվածքները և զինվորական ծառայության անցննելու մասին պայմանագրի պատճենները պետք է թողնել քրեական գործին կցված` դրա պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում։
Դատարանը գտնում է, որ դատական ծախսերն ամբաստանյալ Բաբկեն Մնացականյանից ենթակա չեն բռնագանձման, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված դատական ծախս սույն քրեական գործով չկա, իսկ 2-8-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերն արագացված դատական քննության կարգ կիրառելու դեպքում, համաձայն նույն օրենսգրքի 3753 հոդվածի 8-րդ մասի, ամբաստանյալից ենթակա չեն բռնագանձման։
Եզրափակիչ մաս.
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ, 119-րդ, 357-360-րդ, 3753-րդ հոդվածներով, դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց`
Բաբկեն Ալբերտի Մնացականյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 5-րդ մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Բաբկեն Ալբերտի Մնացականյանին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 5-րդ մասով դատապարտել ազատազրկման 1/մեկ/ տարի ժամանակով։
Բաբկեն Ալբերտի Մնացականյանին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով դատապարտել ազատազրկման 6/վեց/ ամիս ժամանակով։
Բաբկեն Ալբերտի Մնացականյանին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով դատապարտել ազատազրկման 6/վեց/ ամիս ժամանակով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կարգով, հանցանքների համակցությամբ պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով Բաբկեն Ալբերտի Մնացականյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում` 1/մեկ/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամանակով։
Բաբկեն Ալբերտի Մնացականյանի պատժի մեջ հաշվակցել կալանքի տակ գտնվելու 5 ամիս 20/ քսան/ օրը և թողնել վերջնական պատիժ կրելու 1/մեկ/ տարի 10/տաս/ օր։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կարգով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան 2 /երկու/ տարի ժամկետով` Բաբկեն Ալբերտի Մնացականյանի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դնելով ՀՀ ԱՆ ՔԿՎ ԱՊԿ համապատասխան ստորաբաժանման վրա։
Բաբկեն Ալբերտի Մնացականյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը վերացնել և նրան անհապաղ ազատ արձակել դատական նիստի դահլիճում։
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, քրեական գործով այլ փաստաթուղթ հանդիսացող` թիվ 90212114 քրեական գործով ՀՀ ՊՆ 95532 զորամասի հրամանատարին ուղղված 20.10.2014թ. և 23.10.2014թ. զեկուցագրերը, ՀՀ ՊՆ 95532 զորամասի հրամանատարի թիվ 198 և 201 հրամանների քաղվածքները, Բ.Մնացականյանի` զինվորական ծառայություն անցնելու մասին պայմանագիրը, ՀՀ ԶՈՒ ԳՇ պետի տեղակալի 24.12.2013 թ. թիվ 2852 ա/վ հրամանը և ՀՀ ՊՆ 95532 զորամասի հրամանատարի 20.10.2014թ. թիվ 4299 և 23.10.2014թ թիվ 4359 գրությունները, թիվ 90200715 քրեական գործով գործում առկա զեկուցագրերը, հրամանների քաղվածքները, հեռախոսագրերը, տեղեկանքները և թիվ 90204315 քրեական գործով գործին կցված հեռախոսագրերը, զեկուցագրերը, տեղեկանքները, հրամանների քաղվածքները և զինվորական ծառայության անցննելու մասին պայմանագրի պատճենները, թողնել քրեական գործին կցված` դրա պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում։
Դատական ծախսերի հարցը համարել լուծված։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության քրեական վերաքննիչ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում (դատավճիռը չի կարող բողոքարկվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով)։
ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա. ԲԵԿԹԱՇՅԱՆ
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը
Նախագահությամբ դատավոր` Արմեն Բեկթաշյանի
քարտուղարությամբ` Կարինե Կարապետյանի
Գեորգի Սարգսյանի
մասնակցությամբ`
մեղադրողներ` Արարատ Գասպարյանի
Արմենուհի Հարությունյանի
պաշտպան` Թամարա Բաղդասարյանի
2015 թվականի դեկտեմբերի 07-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Բաբկեն Ալբերտի Մնացականյանի` ծնված 28.04.1989 թվականին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, չամուսնացած, միջնակարգ կրթությամբ, ծառայում է ՀՀ ՊՆ 95532 զորամասում, կոչումով սերժանտ, նախկինում չդատապարտված, բնակվել է Աբովյան քաղաքի, Հանրապետության փող., 5-րդ շենքի 75-րդ բնակարանում, կալանքի տակ է 2015 թվականի հունիսի 17-ից։
Բաբկեն Ալբերտի Մնացականյանը մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 5-րդ մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2014 թվականի նոյեմբերի 14-ի որոշմամբ թիվ 90212114 քրեական գործով մեղադրյալ Բաբկեն Ալբերտի Մնացականյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին։
2015 թվականի մարտի 12-ի որոշմամբ թիվ 90200715 քրեական գործով մեղադրյալ Բաբկեն Ալբերտի Մնացականյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին։
2015 թվականի հունիսի 17-ի որոշմամբ թիվ 90204315 քրեական գործով մեղադրյալ Բաբկեն Ալբերտի Մնացականյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը։
2015 թվականի նոյեմբերի 30-ին Բաբկեն Ալբերտի Մնացականյանի վերաբերյալ երեք քրեական գործերը միացվել է մեկ վարույթ և շնորհվել է թիվ ԵԿԴ/0232/01/14 համարը։
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2014 թվականի հոկտեմբերի 30-ին Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Ա.Հարությունյանի կողմից որոշում է կայացվել` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ 90212114 քրեական գործը հարուցելու մասին։
2014 թվականի նոյեմբերի 03-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի ԶՔԳՎ չորրորդ կայազորային բաժնի քննիչ Ա.Վարդանյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 90212114 քրեական գործը վարույթ ընդունելու մասին։
2014 թվականի նոյեմբերի 14-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի ԶՔԳՎ չորրորդ կայազորային բաժնի քննիչ Ա.Վարդանյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 90212114 քրեական գործով Բաբկեն Ալբերտի Մնացականյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նրան մեղադրանք է առաջադրվել` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն բանի համար, որ նա հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ 95532 զորամասի 4-րդ մոտոհրաձգային գումարտակի 1-ին մոտոհրաձգային վաշտի 1-ին մոտոհրաձգային դասակի 1-ին ջոկի դիպուկահար, կոչումով սերժանտ, առանց հարգելի պատճառների 20.10.2014 թվականին, ժամը 09։20-ից մինչև 23.10.2014 թվականի, ժամը 16։00-ն` երեք օրից ավելի, բայց մեկ ամսից ոչ ավելի տևողությամբ չի ներկայացել ծառայության։
2014 թվականի նոյեմբերի 14-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի ԶՔԳՎ չորրորդ կայազորային բաժնի քննիչ Ա.Վարդանյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 90212114 քրեական գործով մեղադրյալ Բաբկեն Ալբերտի Մնացականյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ստորագրություն չհեռանալու մասին ընտրելու վերաբերյալ։
2014 թվականի նոյեմբերի 29-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի ԶՔԳՎ չորրորդ կայազորային բաժնի քննիչ Ա.Վարդանյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 90212114 քրեական գործով ՀՀ ՊՆ 95532 զորամասի հրամանատարին ուղղված 20.10.2014թ. և 23.10.2014թ. զեկուցագրերը, ՀՀ ՊՆ 95532 զորամասի հրամանատարի թիվ 198 և 201 հրամանների քաղվածքները, Բ.Մնացականյանի` զինվորական ծառայություն անցնելու մասին պայմանագիրը, ՀՀ ԶՈՒ ԳՇ պետի տեղակալի 24.12.2013 թ. թիվ 2852 ա/վ հրամանը և ՀՀ ՊՆ 95532 զորամասի հրամանատարի 20.10.2014թ. թիվ 4299 և 23.10.2014թ թիվ 4359 գրությունները որպես ապացույց ճանաչելու մասին։
2014 թվականի դեկտեմբերի 20-ին թիվ 90212114 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան։
2015 թվականի փետրվարի 03-ին Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ, Տ.Հովհաննիսյանի կողմից որոշում է կայացվել` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ 90200715 քրեական գործը հարուցելու մասին։
2015 թվականի փետրվարի 07-ին ՀՀ ՔԿ ԶՔԳՎ 4-րդ կայազորային քննչական բաժնի քննիչ Ա.Վարդանյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 90200715 քրեական գործը վարույթ ընդունելու մասին։
2015 թվականի մարտի 12-ին ՀՀ ՔԿ ԶՔԳՎ 4-րդ կայազորային քննչական բաժնի քննիչ Ա.Վարդանյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 90200715 քրեական գործով Բաբկեն Մնացականյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նրան մեղադրանք է առաջադրվել` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն բանի համար, որ նա հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ 95532 զորամասի 4-րդ մոտոհրաձգային գումարտակի 1-ին վաշտի 1-ին դասակի 1-ին ջոկի դիպուկահար կոչումով սերժանտ, երեք օրից ավելի, բայց մեկ ամսից ոչ ավելի տևողությամբ 8 ծառայողական օր 2015 թվականի հունվարի 29-ից 30-ը, փետրվարի 2-ից 6-ը, փետրվարի 9-ին, առանց հարգելի պատճառների ծառայության չի ներկայացել և միայն փետրվարի 10-ին ժամը 11։45-ին ներկայացել է զորամաս ծառայության։
2015 թվականի մարտի 12-ին ՀՀ ՔԿ ԶՔԳՎ 4-րդ կայազորային քննչական բաժնի քննիչ Ա.Վարդանյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 90200715 քրեական գործով մեղադրյալ Բաբկեն Մնացականյանի նկատմամաբ որպես խափանման միջոց ստորագրություն չհեռանալու մասին ընտրելու վերաբերյալ։
2015 թվականի մարտի 26-ին ՀՀ ՔԿ ԶՔԳՎ 4-րդ կայազորային քննչական բաժնի քննիչ Ա.Վարդանյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 90200715 քրեական գործով գործում առկա զեկուցագրերը, հրամանների քաղվածքները, հեռախոսագրերը և տեղեկանքները որպես ապացույց ճանաչելու մասին։
2015 թվականի ապրիլի 07-ին թիվ 90200715 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան։
2015 թվականի ապրիլի 09-ին Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Ա.Հարությունյանի կողմից որոշում է կայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ 90204315 քրեական գործը հարուցելու մասին։
2015 թվականի ապրիլի 10-ին ՀՀ ՔԿ ԶՔԳՎ 4-րդ կայազորային քննչական բաժնի քննիչ Ա.Հովհաննիսյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 90204315 քրեական գործը վարույթ ընդունելու մասին։
2015 թվականի մայիսի 22-ին ՀՀ ՔԿ ԶՔԳՎ 4-րդ կայազորային քննչական բաժնի քննիչ Ա.Հովհաննիսյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 90204315 քրեական գործով Բաբկեն Մնացականյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նրան մեղադրանք է առաջադրվել` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 5-րդ մասով այն բանի համար, որ նա հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ 95532 զորամասի 4-րդ մոտոհրաձգային գումարտակի, 1-ին մոտահրաձգային վաշտի, 1-ին մոտոհրաձգային դասակի, 1-ին ջոկի դիպուկահար, կոչումով սերժանտ, 01.04.2015 թվականից մինչև 22.05.2015 թվականը` 35 ծառայության օր, մեկ ամսից ավելի, բայց զինվորական ծառայությունից ժամանակավորապես խուսափելու նպատակով, առանց հարգելի պատճառների չի ներկայացել ծառայության։
2015 թվականի մայիսի 22-ին ՀՀ ՔԿ ԶՔԳՎ 4-րդ կայազորային քննչական բաժնի քննիչ Ա.Հովհաննիսյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 90204315 քրեական գործով մեղադրյալ Բաբկեն Մնացականյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ստորագրություն չհեռանալու մասին ընտրելու վերաբերյալ։
2015 թվականի հունիսի 17-ին ՀՀ ՔԿ ԶՔԳՎ 4-րդ կայազորային քննչական բաժնի քննիչ Ա.Հովհաննիսյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 90204315 քրեական գործով Բաբկեն Մնացականյանին առաջադրված մեղադրանքը լրացնելու և նրան կրկին մեղադրանք է առաջադրվել` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 5-րդ մասով։
2015 թվականի հունիսի 17-ին ՀՀ ՔԿ ԶՔԳՎ 4-րդ կայազորային քննչական բաժնի քննիչ Ա.Հովհաննիսյանի կողմից միջնորդություն է ներկայացվել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան` մեղադրյալ Բաբկեն Մնացականյանի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու մասին և նույն օրը դատարանի կողմից բավարարվել է քննիչի միջնորդությունը։
2015 թվականի հունիսի 25-ին ՀՀ ՔԿ ԶՔԳՎ 4-րդ կայազորային քննչական բաժնի քննիչ Ա.Հովհաննիսյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 90204315 քրեական գործով գործին կցված հեռախոսագրերը, զեկուցագրերը, տեղեկանքները, հրամանների քաղվածքները և զինվորական ծառայության անցնելու մասին պայմանագրի պատճենները ապացույց ճանաչելու մասին։
2015 թվականի հուլիսի 02-ին թիվ 90204315 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան։
2015 թվականի նոյեմբերի 30-ին Բաբկեն Ալբերտի Մնացականյանի վերաբերյալ երեք քրեական գործերը միացվել է մեկ վարույթ և շնորհվել է թիվ ԵԿԴ/0232/01/14 համարը։
Արագացված դատական քննություն.
Մինչ դատաքննության սկսվելը` ամբաստանյալ Բաբկեն Ալբերտի Մնացականյանը միջնորդություն է ներկայացրել` դատական քննությունն արագացված կարգով անցկացնելու` հայտարարելով, որ առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ և առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում, գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, միջնորդությունը ներկայացնում է կամավոր, պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո։
Գործով մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին որոշմամբ դատախազը առարկել էր արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու կարգի դեմ, սակայն դատարանում օգտվելով իր դատավարական իրավունքից, փոխելով նախկինում իր կողմից այդ առումով ունեցած դիրքորոշումը, հայտնել է, որ չի առարկում արագացված կարգով դատաքննություն անցկացնելու դեմ։
Դատարանը պարզելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3751 և 3752 հոդվածներով նախատեսված պայմանները, 2015 թվականի նոյեմբերի 30-ին որոշում է կայացվել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին։
Այսպիսով, քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, արագացված դատաքննությամբ հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները, դատարանը հանգեց այն համոզման, որ ամբաստանյալ Բաբկեն Ալբերտի Մնացականյանը առանց հարգելի պատճառների 3 /երեք/ օրից ավելի, բայց մեկ ամսից ոչ ավելի տևողությամբ` 20.10.2014թ, ժամը 09։20-ից մինչև 23.10.2014թ, ժամը 16։00-ն ժամանակին ծառայության չի ներկայացել, բացի այդ Բաբկեն Ալբերտի Մնացականյանը առանց հարգելի պատճառների 3 /երեք/ օրից ավելի, բայց մեկ ամսից ոչ ավելի տևողությամբ` 2015 թվականի հունվարի 29-ից հուվարի 30-ը, փետրվարի 02-ից փետրվարի 06-ը, փետրվարի 09-ին ժամանակին ծառայության չի ներկայացել, ինչպես նաև Բաբկեն Ալբերտի Մնացականյանը առանց հարգելի պատճառների ժամանակին ծառայության չի ներկայացել` 01.04.2015թ-ից մինչև 17.06.2015թ-ը բացակայությունը տևել է մեկ ամսից ավելի, բայց զինվորական ծառայությունից ժամանակավորապես խուսափելու նպատակով, որպիսի արարքների համար նա պետք է պատասխանատվության ենթարկվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 5-րդ մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Բաբկեն Ալբերտի Մնացականյանը ենթակա է պատժի կատարած արարքների համար։
Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն «Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով»։
Ամբաստանյալ Բաբկեն Ալբերտի Մնացականյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել, զղջացել է կատարած արարքների համար, հայտնեց, որ ցանկանում է շարունակել իր ծառայությունը, ՀՀ ՊՆ 86365 զորամասի հրամանատարի կողմից տրված բնութագրի համաձայն` կրտսեր սերժանտ Բաբկեն Մնացականյանը 2007 թվականից 2009 թվականը ծառայել է ՀՀ ՊՆ 86365 զորամասում որպես դիպուկահար։ Կրտսեր սերժանտ Բաբկեն Մնացականյանը եղել է կարգապահ, պարտաճանաչ։ Իր վրա դրված առաջադրանքները կատարել է ժամանակին, պատասխանատվության զգացումով։ ՀՀ ՊՆ 86365 զորամասում իր ծառայության ընթացքում իրեն դրսևորվել է լավագույն հատկանիշներով։ Բնավորությամբ հանգիստ է, հավասարակշռված։ Ֆիզիկապես անառողջ է, բարոյապես կայուն անձնավորություն։ Թիվ 9-րդ տեղամասի լիազոր ներկայացուցչի և հարևանների կողմից տրված բնութագրի համաձայն բնութագրվում է դրականորեն, թիվ 144-րդ հիմնական դպրոցի տնօրենի կողմից տրված բնութագրի համաձայն Բաբկեն Մնացականյանը բնութագրվում է դրականորեն։
Դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի համաձայն` ամբաստանյալ Բաբկեն Մնացականյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ չկան։
Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի համաձայն՝ ամբաստանյալ Բաբկեն Մնացականյանի արարքում նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է «Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածը սահմանում է «Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։ (….)։ Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։
Այլընտրանքային սանկցիաների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ. Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ. «(…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա։
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը։ (…)» (տե’ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը)։
Սույն քրեական գործով Բաբկեն Մնացականյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 5-րդ մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 5-րդ մասի սանկցիան նախատեսում է հետևյալ պատժատեսակները` զինվորական ծառայության մեջ սահմանափակմամբ` առավելագույնը մեկից երկու տարի ժամկետով, կամ կարգապահական գումարտակում պահելով` մեկից երեք տարի ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ` մեկից չորս տարի ժամկետով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիան նախատեսում է հետևյալ պատժատեսակները` կալանք` առավելագույնը երեք ամիս ժամկետով, կամ կարգապահական գումարտակում պահելով` առավելագույնը երկու տարի ժամկետով, կամ ազատազրկում առավելագույնը երկու տարի ժամկետով։
Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Բաբկեն Մնացականյանի նկատմամբ չի կարող նշանակվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 5-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված հետևյալ պատժատեսակները «...զինվորական ծառայության մեջ սահմանափակմամբ` առավելագույնը մեկից երկու տարի ժամկետով, կամ կարգապահական գումարտակում պահելով` մեկից երեք տարի ժամկետով...» քանի որ ամբաստանյալի կողմից պայամանագիր է կնքվել ՀՀ զինված ուժերում զինվորական ծառայության անցնելու վերաբերյալ, բնութագրվում է դրականորեն, ինչպես նաև ամբաստանյալը եղել է կոչումով շարքային, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 53.1-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է` «Զինվորական ծառայության մեջ սահմանափակումը զինվորական ծառայության կարգի դեմ ուղղված ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցագործությունների համար սպայի կամ ենթասպայի կոչում ունեցող զինծառայողի նկատմամբ կիրառվող պատժատեսակն է, ըստ որի` տվյալ անձը երեք ամսից երեք տարի ժամկետով չի կարող նշանակվել իր զբաղեցրած պաշտոնից ավելի բարձր /այդ թվում` ավելի բարձր վարձատրվող/ պաշտոնի, նրան չի կարող շնորհվել ավելի բարձր հերթական կոչում, ինչպես նաև կասեցվում է հերթական զինվորական կոչում շնորհելու` օրենքով սահմանված ժամկետը` դրամական բավարարման գումարից մինչև 20 տոկոս պահումով» նույն օրենքի 58-րդ հոդվածը սահմանում է` «Հանցանք կատարած ժամկետային ծառայության զինծառայողների նկատմամբ կարգապահական գումարտակում պահելը երեք ամսից երեք տարի ժամկետով կարող է նշանակվել ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցանքների համար սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված դեպքերում, ինչպես նաև այն դեպքերում, երբ դատարանը, հաշվի առնելով գործի հանգամանքները և դատապարտյալի անձնավորությունը, նպատակահարմար գտնի առավելագույնը երեք տարի ժամկետով ազատազրկման փոխարեն կիրառել կարգապահական գումարտակում պահելը՝ նույն ժամկետով» դատարանը հանգում է այն համոզման, որ նպատակահարմար է Բաբկեն Մնացականյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով երկու դրվագներով յուրաքանչյուրով նշանակել պատիժ` ազատազրկման ձևով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 5-րդ մասով նշանակել պատիժ ազատազրկման ձևով, որով հնարավոր կլինի հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածը սահմանում է` «Հանցանքների համակցությամբ յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին պատիժ (հիմնական և լրացուցիչ) նշանակելով` դատարանը վերջնական պատիժը որոշում է նշանակված պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով», իսկ նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Եթե հանցանքների համակցությունն ընդգրկում է միայն ոչ մեծ ծանրության հանցանքներ, ապա վերջնական պատիժը նշանակվում է պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով։ Ընդ որում, գումարելիս վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել 5 տարին։ (...)», ուստի դատարանը գտնում է, որ Բաբկեն Մնացականյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս պետք է կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 2-րդ մասը և յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին պատիժ նշանակելով, վերջնական պատիժ պետք է նշանակել պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով։
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը մի շարք այլ հարցերի հետ միասին պետք է լուծի նաև այն հարցը, թե ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, թե` ոչ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն` եթե դատարանը, ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց հետագա պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մաuին։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր` 2007 թվականի հունիսի 12-ի թիվ ՎԲ-124/07 որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման կապակցությամբ արտահայտել է այն իրավական դիրքորոշումը, որ վկայակոչված հոդվածի կիրառումը հանցագործության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում և դրա կիրառումը սահմանափակված չէ նաև հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով, ինչպես նաև անձանց շրջանակով, որոնց նկատմամբ այն չի կարող կիրառվել։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է։ Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները։ Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելուե։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը մեկ այլ` 2008 թվականի փետրվարի 1-ի թիվ ՎԲ-01/08 որոշմամբ նշել է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, այսինքն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի` սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է, որ սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու մասին կարող է վկայել հանցագործությունից հետո հանցավորի դրսևորած վարքագիծը, մասնավորապես` տուժողին պատճառած վնասը հարթելը կամ այն հարթելուն ուղղված ողջամիտ միջոցներ ձեռնարկելը։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Բաբկեն Մնացականյանի կատարած արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, այդ թվում` նրա գործողությունների վտանգավորության աստիճանը, նրա անձը, նրան դրականորեն բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, այն որ առաջին անգամ կատարել է միջին ծանրության հանցագործություն, զղջացել է կատարած արարքների համար, պատրաստակամություն է հայտնել շարունակել ծառայությունը, հանդիսացել է պայմանագրային ծառայող, ծառայության ընթացքում հիմնականում իրեն դրսևորել է, որպես կարգապահ և բանիմաց զինծառայողի, բացի այդ ամբաստանյալ Բաբկեն Մնացականյանը 5 /հինգ/ ամիս 20 /քսան/ օր գտնվել է կալանքի տակ, Դատարանին հիմք են տալիս գալու հետևության, որ ամբաստանյալ Բաբկեն Մնացականյանի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, որով հնարավոր կլինի հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը։
Քննության առնելով ամբաստանյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցը դատարանը գտնում է, որ Բաբկեն Մնացականյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված` կալանավորումը պետք է վերացնել, և նրան անհապաղ ազատել դատական նիստերի դահլիճում։
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, քրեական գործով այլ փաստաթուղթ հանդիսացող` թիվ 90212114 քրեական գործով ՀՀ ՊՆ 95532 զորամասի հրամանատարին ուղղված 20.10.2014թ. և 23.10.2014թ. զեկուցագրերը, ՀՀ ՊՆ 95532 զորամասի հրամանատարի թիվ 198 և 201 հրամանների քաղվածքները, Բ.Մնացականյանի` զինվորական ծառայություն անցնելու մասին պայմանագիրը, ՀՀ ԶՈՒ ԳՇ պետի տեղակալի 24.12.2013 թ. թիվ 2852 ա/վ հրամանը և ՀՀ ՊՆ 95532 զորամասի հրամանատարի 20.10.2014թ. թիվ 4299 և 23.10.2014թ թիվ 4359 գրությունները, թիվ 90200715 քրեական գործով գործում առկա զեկուցագրերը, հրամանների քաղվածքները, հեռախոսագրերը, տեղեկանքները և թիվ 90204315 քրեական գործով գործին կցված հեռախոսագրերը, զեկուցագրերը, տեղեկանքները, հրամանների քաղվածքները և զինվորական ծառայության անցննելու մասին պայմանագրի պատճենները պետք է թողնել քրեական գործին կցված` դրա պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում։
Դատարանը գտնում է, որ դատական ծախսերն ամբաստանյալ Բաբկեն Մնացականյանից ենթակա չեն բռնագանձման, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված դատական ծախս սույն քրեական գործով չկա, իսկ 2-8-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերն արագացված դատական քննության կարգ կիրառելու դեպքում, համաձայն նույն օրենսգրքի 3753 հոդվածի 8-րդ մասի, ամբաստանյալից ենթակա չեն բռնագանձման։
Եզրափակիչ մաս.
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ, 119-րդ, 357-360-րդ, 3753-րդ հոդվածներով, դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց`
Բաբկեն Ալբերտի Մնացականյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 5-րդ մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Բաբկեն Ալբերտի Մնացականյանին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 5-րդ մասով դատապարտել ազատազրկման 1/մեկ/ տարի ժամանակով։
Բաբկեն Ալբերտի Մնացականյանին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով դատապարտել ազատազրկման 6/վեց/ ամիս ժամանակով։
Բաբկեն Ալբերտի Մնացականյանին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով դատապարտել ազատազրկման 6/վեց/ ամիս ժամանակով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կարգով, հանցանքների համակցությամբ պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով Բաբկեն Ալբերտի Մնացականյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում` 1/մեկ/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամանակով։
Բաբկեն Ալբերտի Մնացականյանի պատժի մեջ հաշվակցել կալանքի տակ գտնվելու 5 ամիս 20/ քսան/ օրը և թողնել վերջնական պատիժ կրելու 1/մեկ/ տարի 10/տաս/ օր։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կարգով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան 2 /երկու/ տարի ժամկետով` Բաբկեն Ալբերտի Մնացականյանի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դնելով ՀՀ ԱՆ ՔԿՎ ԱՊԿ համապատասխան ստորաբաժանման վրա։
Բաբկեն Ալբերտի Մնացականյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը վերացնել և նրան անհապաղ ազատ արձակել դատական նիստի դահլիճում։
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, քրեական գործով այլ փաստաթուղթ հանդիսացող` թիվ 90212114 քրեական գործով ՀՀ ՊՆ 95532 զորամասի հրամանատարին ուղղված 20.10.2014թ. և 23.10.2014թ. զեկուցագրերը, ՀՀ ՊՆ 95532 զորամասի հրամանատարի թիվ 198 և 201 հրամանների քաղվածքները, Բ.Մնացականյանի` զինվորական ծառայություն անցնելու մասին պայմանագիրը, ՀՀ ԶՈՒ ԳՇ պետի տեղակալի 24.12.2013 թ. թիվ 2852 ա/վ հրամանը և ՀՀ ՊՆ 95532 զորամասի հրամանատարի 20.10.2014թ. թիվ 4299 և 23.10.2014թ թիվ 4359 գրությունները, թիվ 90200715 քրեական գործով գործում առկա զեկուցագրերը, հրամանների քաղվածքները, հեռախոսագրերը, տեղեկանքները և թիվ 90204315 քրեական գործով գործին կցված հեռախոսագրերը, զեկուցագրերը, տեղեկանքները, հրամանների քաղվածքները և զինվորական ծառայության անցննելու մասին պայմանագրի պատճենները, թողնել քրեական գործին կցված` դրա պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում։
Դատական ծախսերի հարցը համարել լուծված։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության քրեական վերաքննիչ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում (դատավճիռը չի կարող բողոքարկվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով)։
ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա. ԲԵԿԹԱՇՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0232/01/14
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 20-12-2014 |
|---|---|
| Քրեական գործի համարը | 0232/01/14 |
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Երևանի կայազորի զինվորական դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 90212114 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Բաբկեն Մնացականյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ 95532 զորամասի 4-րդ մոտոհրաձգային գումարտակի 1-ին մոտոհրաձգային վաշտի 1-ին մոտոհրաձգային դասակի 1-ին ջոկի դիպուկահար, առանց հարգելի պատճառների 20.10.2014 թ. ժամը 09:20-ից մինչև 23.10.2014թ. ժամը 16:00-ն` երեք օրից ավելի, բայց մեկ ամսից ոչ ավելի տևողությամբ չի ներկայացել ծառայության: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Բաբկեն |
| Ազգանուն | Մնացականյան |
| Հայրանուն | Ալբերտի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Վիճակագրական տողի համարը | 17.6 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 20-12-2014 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Արմեն |
| Ազգանուն | Բեկթաշյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 20-12-2014 |
|---|---|
| Որոշումը ուղարկվել է կողմերին | 20-12-2014 |
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 20-12-2014 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 29-12-2014 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Արմինե |
| Ազգանուն | Հարությունյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Բաբկեն |
| Ազգանուն | Մնացականյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 19-01-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Անավարտ գործեր, որոնք փոխանցվել են 2015թ.
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
|---|
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 06-02-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 03-03-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 25-03-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 27-04-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 19-05-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 11-06-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 01-07-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 23-07-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Չկայացման պատճառը | Նախագահող դատավորի մեկ այլ նիստով խորհրդակցական սենյակում գտնվելու պատճառով: |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 10-09-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 05-10-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 15-10-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Չկայացման պատճառը | նախագահող դատավորի` վերապատրաստման դասընթացների մասնակցելու կապակցությամբ |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 12-11-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 30-11-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 12:15 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Քրեական գործին միացվել է
| Ամսաթիվ | 30-11-2015 |
|---|---|
| Օրենսգիրք | Քրեական դատավարության օրենսգիրք |
| Քրեական օրենսգրքի հոդված | |
| Գործի համարը | ԵԿԴ/0170/01/15 |
| Այլ նշումներ | միացվել է նաև ԵԿԴ/0090/01/15 քրեական գործը |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 07-12-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 07-12-2015 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Բաբկեն |
| Ազգանուն | Մնացականյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամսաթիվ | 07-12-2015 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Այլ հանցագործության հոդվածներ | |
| Այլ հանցագործության հոդվածներ | |
| Հիմնական պատիժ | Պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել (ՀՀ քր. օր. 70 հոդ.) |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | գործ ԵԿԴ/0232/01/14 Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը Նախագահությամբ դատավոր` Արմեն Բեկթաշյանի քարտուղարությամբ` Կարինե Կարապետյանի Գեորգի Սարգսյանի մասնակցությամբ` մեղադրողներ` Արարատ Գասպարյանի Արմենուհի Հարությունյանի պաշտպան` Թամարա Բաղդասարյանի 2015 թվականի դեկտեմբերի 07-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Բաբկեն Ալբերտի Մնացականյանի` ծնված 28.04.1989 թվականին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, չամուսնացած, միջնակարգ կրթությամբ, ծառայում է ՀՀ ՊՆ 95532 զորամասում, կոչումով սերժանտ, նախկինում չդատապարտված, բնակվել է Աբովյան քաղաքի, Հանրապետության փող., 5-րդ շենքի 75-րդ բնակարանում, կալանքի տակ է 2015 թվականի հունիսի 17-ից։ Բաբկեն Ալբերտի Մնացականյանը մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 5-րդ մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ 2014 թվականի նոյեմբերի 14-ի որոշմամբ թիվ 90212114 քրեական գործով մեղադրյալ Բաբկեն Ալբերտի Մնացականյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին։ 2015 թվականի մարտի 12-ի որոշմամբ թիվ 90200715 քրեական գործով մեղադրյալ Բաբկեն Ալբերտի Մնացականյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին։ 2015 թվականի հունիսի 17-ի որոշմամբ թիվ 90204315 քրեական գործով մեղադրյալ Բաբկեն Ալբերտի Մնացականյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը։ 2015 թվականի նոյեմբերի 30-ին Բաբկեն Ալբերտի Մնացականյանի վերաբերյալ երեք քրեական գործերը միացվել է մեկ վարույթ և շնորհվել է թիվ ԵԿԴ/0232/01/14 համարը։ Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2014 թվականի հոկտեմբերի 30-ին Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Ա.Հարությունյանի կողմից որոշում է կայացվել` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ 90212114 քրեական գործը հարուցելու մասին։ 2014 թվականի նոյեմբերի 03-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի ԶՔԳՎ չորրորդ կայազորային բաժնի քննիչ Ա.Վարդանյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 90212114 քրեական գործը վարույթ ընդունելու մասին։ 2014 թվականի նոյեմբերի 14-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի ԶՔԳՎ չորրորդ կայազորային բաժնի քննիչ Ա.Վարդանյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 90212114 քրեական գործով Բաբկեն Ալբերտի Մնացականյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նրան մեղադրանք է առաջադրվել` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն բանի համար, որ նա հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ 95532 զորամասի 4-րդ մոտոհրաձգային գումարտակի 1-ին մոտոհրաձգային վաշտի 1-ին մոտոհրաձգային դասակի 1-ին ջոկի դիպուկահար, կոչումով սերժանտ, առանց հարգելի պատճառների 20.10.2014 թվականին, ժամը 09։20-ից մինչև 23.10.2014 թվականի, ժամը 16։00-ն` երեք օրից ավելի, բայց մեկ ամսից ոչ ավելի տևողությամբ չի ներկայացել ծառայության։ 2014 թվականի նոյեմբերի 14-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի ԶՔԳՎ չորրորդ կայազորային բաժնի քննիչ Ա.Վարդանյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 90212114 քրեական գործով մեղադրյալ Բաբկեն Ալբերտի Մնացականյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ստորագրություն չհեռանալու մասին ընտրելու վերաբերյալ։ 2014 թվականի նոյեմբերի 29-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի ԶՔԳՎ չորրորդ կայազորային բաժնի քննիչ Ա.Վարդանյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 90212114 քրեական գործով ՀՀ ՊՆ 95532 զորամասի հրամանատարին ուղղված 20.10.2014թ. և 23.10.2014թ. զեկուցագրերը, ՀՀ ՊՆ 95532 զորամասի հրամանատարի թիվ 198 և 201 հրամանների քաղվածքները, Բ.Մնացականյանի` զինվորական ծառայություն անցնելու մասին պայմանագիրը, ՀՀ ԶՈՒ ԳՇ պետի տեղակալի 24.12.2013 թ. թիվ 2852 ա/վ հրամանը և ՀՀ ՊՆ 95532 զորամասի հրամանատարի 20.10.2014թ. թիվ 4299 և 23.10.2014թ թիվ 4359 գրությունները որպես ապացույց ճանաչելու մասին։ 2014 թվականի դեկտեմբերի 20-ին թիվ 90212114 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան։ 2015 թվականի փետրվարի 03-ին Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ, Տ.Հովհաննիսյանի կողմից որոշում է կայացվել` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ 90200715 քրեական գործը հարուցելու մասին։ 2015 թվականի փետրվարի 07-ին ՀՀ ՔԿ ԶՔԳՎ 4-րդ կայազորային քննչական բաժնի քննիչ Ա.Վարդանյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 90200715 քրեական գործը վարույթ ընդունելու մասին։ 2015 թվականի մարտի 12-ին ՀՀ ՔԿ ԶՔԳՎ 4-րդ կայազորային քննչական բաժնի քննիչ Ա.Վարդանյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 90200715 քրեական գործով Բաբկեն Մնացականյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նրան մեղադրանք է առաջադրվել` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն բանի համար, որ նա հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ 95532 զորամասի 4-րդ մոտոհրաձգային գումարտակի 1-ին վաշտի 1-ին դասակի 1-ին ջոկի դիպուկահար կոչումով սերժանտ, երեք օրից ավելի, բայց մեկ ամսից ոչ ավելի տևողությամբ 8 ծառայողական օր 2015 թվականի հունվարի 29-ից 30-ը, փետրվարի 2-ից 6-ը, փետրվարի 9-ին, առանց հարգելի պատճառների ծառայության չի ներկայացել և միայն փետրվարի 10-ին ժամը 11։45-ին ներկայացել է զորամաս ծառայության։ 2015 թվականի մարտի 12-ին ՀՀ ՔԿ ԶՔԳՎ 4-րդ կայազորային քննչական բաժնի քննիչ Ա.Վարդանյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 90200715 քրեական գործով մեղադրյալ Բաբկեն Մնացականյանի նկատմամաբ որպես խափանման միջոց ստորագրություն չհեռանալու մասին ընտրելու վերաբերյալ։ 2015 թվականի մարտի 26-ին ՀՀ ՔԿ ԶՔԳՎ 4-րդ կայազորային քննչական բաժնի քննիչ Ա.Վարդանյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 90200715 քրեական գործով գործում առկա զեկուցագրերը, հրամանների քաղվածքները, հեռախոսագրերը և տեղեկանքները որպես ապացույց ճանաչելու մասին։ 2015 թվականի ապրիլի 07-ին թիվ 90200715 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան։ 2015 թվականի ապրիլի 09-ին Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Ա.Հարությունյանի կողմից որոշում է կայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ 90204315 քրեական գործը հարուցելու մասին։ 2015 թվականի ապրիլի 10-ին ՀՀ ՔԿ ԶՔԳՎ 4-րդ կայազորային քննչական բաժնի քննիչ Ա.Հովհաննիսյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 90204315 քրեական գործը վարույթ ընդունելու մասին։ 2015 թվականի մայիսի 22-ին ՀՀ ՔԿ ԶՔԳՎ 4-րդ կայազորային քննչական բաժնի քննիչ Ա.Հովհաննիսյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 90204315 քրեական գործով Բաբկեն Մնացականյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նրան մեղադրանք է առաջադրվել` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 5-րդ մասով այն բանի համար, որ նա հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ 95532 զորամասի 4-րդ մոտոհրաձգային գումարտակի, 1-ին մոտահրաձգային վաշտի, 1-ին մոտոհրաձգային դասակի, 1-ին ջոկի դիպուկահար, կոչումով սերժանտ, 01.04.2015 թվականից մինչև 22.05.2015 թվականը` 35 ծառայության օր, մեկ ամսից ավելի, բայց զինվորական ծառայությունից ժամանակավորապես խուսափելու նպատակով, առանց հարգելի պատճառների չի ներկայացել ծառայության։ 2015 թվականի մայիսի 22-ին ՀՀ ՔԿ ԶՔԳՎ 4-րդ կայազորային քննչական բաժնի քննիչ Ա.Հովհաննիսյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 90204315 քրեական գործով մեղադրյալ Բաբկեն Մնացականյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ստորագրություն չհեռանալու մասին ընտրելու վերաբերյալ։ 2015 թվականի հունիսի 17-ին ՀՀ ՔԿ ԶՔԳՎ 4-րդ կայազորային քննչական բաժնի քննիչ Ա.Հովհաննիսյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 90204315 քրեական գործով Բաբկեն Մնացականյանին առաջադրված մեղադրանքը լրացնելու և նրան կրկին մեղադրանք է առաջադրվել` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 5-րդ մասով։ 2015 թվականի հունիսի 17-ին ՀՀ ՔԿ ԶՔԳՎ 4-րդ կայազորային քննչական բաժնի քննիչ Ա.Հովհաննիսյանի կողմից միջնորդություն է ներկայացվել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան` մեղադրյալ Բաբկեն Մնացականյանի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու մասին և նույն օրը դատարանի կողմից բավարարվել է քննիչի միջնորդությունը։ 2015 թվականի հունիսի 25-ին ՀՀ ՔԿ ԶՔԳՎ 4-րդ կայազորային քննչական բաժնի քննիչ Ա.Հովհաննիսյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 90204315 քրեական գործով գործին կցված հեռախոսագրերը, զեկուցագրերը, տեղեկանքները, հրամանների քաղվածքները և զինվորական ծառայության անցնելու մասին պայմանագրի պատճենները ապացույց ճանաչելու մասին։ 2015 թվականի հուլիսի 02-ին թիվ 90204315 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան։ 2015 թվականի նոյեմբերի 30-ին Բաբկեն Ալբերտի Մնացականյանի վերաբերյալ երեք քրեական գործերը միացվել է մեկ վարույթ և շնորհվել է թիվ ԵԿԴ/0232/01/14 համարը։ Արագացված դատական քննություն. Մինչ դատաքննության սկսվելը` ամբաստանյալ Բաբկեն Ալբերտի Մնացականյանը միջնորդություն է ներկայացրել` դատական քննությունն արագացված կարգով անցկացնելու` հայտարարելով, որ առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ և առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում, գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, միջնորդությունը ներկայացնում է կամավոր, պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո։ Գործով մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին որոշմամբ դատախազը առարկել էր արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու կարգի դեմ, սակայն դատարանում օգտվելով իր դատավարական իրավունքից, փոխելով նախկինում իր կողմից այդ առումով ունեցած դիրքորոշումը, հայտնել է, որ չի առարկում արագացված կարգով դատաքննություն անցկացնելու դեմ։ Դատարանը պարզելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3751 և 3752 հոդվածներով նախատեսված պայմանները, 2015 թվականի նոյեմբերի 30-ին որոշում է կայացվել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին։ Այսպիսով, քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, արագացված դատաքննությամբ հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները, դատարանը հանգեց այն համոզման, որ ամբաստանյալ Բաբկեն Ալբերտի Մնացականյանը առանց հարգելի պատճառների 3 /երեք/ օրից ավելի, բայց մեկ ամսից ոչ ավելի տևողությամբ` 20.10.2014թ, ժամը 09։20-ից մինչև 23.10.2014թ, ժամը 16։00-ն ժամանակին ծառայության չի ներկայացել, բացի այդ Բաբկեն Ալբերտի Մնացականյանը առանց հարգելի պատճառների 3 /երեք/ օրից ավելի, բայց մեկ ամսից ոչ ավելի տևողությամբ` 2015 թվականի հունվարի 29-ից հուվարի 30-ը, փետրվարի 02-ից փետրվարի 06-ը, փետրվարի 09-ին ժամանակին ծառայության չի ներկայացել, ինչպես նաև Բաբկեն Ալբերտի Մնացականյանը առանց հարգելի պատճառների ժամանակին ծառայության չի ներկայացել` 01.04.2015թ-ից մինչև 17.06.2015թ-ը բացակայությունը տևել է մեկ ամսից ավելի, բայց զինվորական ծառայությունից ժամանակավորապես խուսափելու նպատակով, որպիսի արարքների համար նա պետք է պատասխանատվության ենթարկվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 5-րդ մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ Բաբկեն Ալբերտի Մնացականյանը ենթակա է պատժի կատարած արարքների համար։ Դատարանի իրավական վերլուծությունները. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն «Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով»։ Ամբաստանյալ Բաբկեն Ալբերտի Մնացականյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել, զղջացել է կատարած արարքների համար, հայտնեց, որ ցանկանում է շարունակել իր ծառայությունը, ՀՀ ՊՆ 86365 զորամասի հրամանատարի կողմից տրված բնութագրի համաձայն` կրտսեր սերժանտ Բաբկեն Մնացականյանը 2007 թվականից 2009 թվականը ծառայել է ՀՀ ՊՆ 86365 զորամասում որպես դիպուկահար։ Կրտսեր սերժանտ Բաբկեն Մնացականյանը եղել է կարգապահ, պարտաճանաչ։ Իր վրա դրված առաջադրանքները կատարել է ժամանակին, պատասխանատվության զգացումով։ ՀՀ ՊՆ 86365 զորամասում իր ծառայության ընթացքում իրեն դրսևորվել է լավագույն հատկանիշներով։ Բնավորությամբ հանգիստ է, հավասարակշռված։ Ֆիզիկապես անառողջ է, բարոյապես կայուն անձնավորություն։ Թիվ 9-րդ տեղամասի լիազոր ներկայացուցչի և հարևանների կողմից տրված բնութագրի համաձայն բնութագրվում է դրականորեն, թիվ 144-րդ հիմնական դպրոցի տնօրենի կողմից տրված բնութագրի համաձայն Բաբկեն Մնացականյանը բնութագրվում է դրականորեն։ Դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի համաձայն` ամբաստանյալ Բաբկեն Մնացականյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ չկան։ Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի համաձայն՝ ամբաստանյալ Բաբկեն Մնացականյանի արարքում նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է «Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածը սահմանում է «Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։ (….)։ Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։ Այլընտրանքային սանկցիաների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ. Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ. «(…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա։ Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ։ Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը։ (…)» (տե’ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը)։ Սույն քրեական գործով Բաբկեն Մնացականյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 5-րդ մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 5-րդ մասի սանկցիան նախատեսում է հետևյալ պատժատեսակները` զինվորական ծառայության մեջ սահմանափակմամբ` առավելագույնը մեկից երկու տարի ժամկետով, կամ կարգապահական գումարտակում պահելով` մեկից երեք տարի ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ` մեկից չորս տարի ժամկետով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիան նախատեսում է հետևյալ պատժատեսակները` կալանք` առավելագույնը երեք ամիս ժամկետով, կամ կարգապահական գումարտակում պահելով` առավելագույնը երկու տարի ժամկետով, կամ ազատազրկում առավելագույնը երկու տարի ժամկետով։ Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Բաբկեն Մնացականյանի նկատմամբ չի կարող նշանակվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 5-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված հետևյալ պատժատեսակները «...զինվորական ծառայության մեջ սահմանափակմամբ` առավելագույնը մեկից երկու տարի ժամկետով, կամ կարգապահական գումարտակում պահելով` մեկից երեք տարի ժամկետով...» քանի որ ամբաստանյալի կողմից պայամանագիր է կնքվել ՀՀ զինված ուժերում զինվորական ծառայության անցնելու վերաբերյալ, բնութագրվում է դրականորեն, ինչպես նաև ամբաստանյալը եղել է կոչումով շարքային, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 53.1-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է` «Զինվորական ծառայության մեջ սահմանափակումը զինվորական ծառայության կարգի դեմ ուղղված ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցագործությունների համար սպայի կամ ենթասպայի կոչում ունեցող զինծառայողի նկատմամբ կիրառվող պատժատեսակն է, ըստ որի` տվյալ անձը երեք ամսից երեք տարի ժամկետով չի կարող նշանակվել իր զբաղեցրած պաշտոնից ավելի բարձր /այդ թվում` ավելի բարձր վարձատրվող/ պաշտոնի, նրան չի կարող շնորհվել ավելի բարձր հերթական կոչում, ինչպես նաև կասեցվում է հերթական զինվորական կոչում շնորհելու` օրենքով սահմանված ժամկետը` դրամական բավարարման գումարից մինչև 20 տոկոս պահումով» նույն օրենքի 58-րդ հոդվածը սահմանում է` «Հանցանք կատարած ժամկետային ծառայության զինծառայողների նկատմամբ կարգապահական գումարտակում պահելը երեք ամսից երեք տարի ժամկետով կարող է նշանակվել ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցանքների համար սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված դեպքերում, ինչպես նաև այն դեպքերում, երբ դատարանը, հաշվի առնելով գործի հանգամանքները և դատապարտյալի անձնավորությունը, նպատակահարմար գտնի առավելագույնը երեք տարի ժամկետով ազատազրկման փոխարեն կիրառել կարգապահական գումարտակում պահելը՝ նույն ժամկետով» դատարանը հանգում է այն համոզման, որ նպատակահարմար է Բաբկեն Մնացականյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով երկու դրվագներով յուրաքանչյուրով նշանակել պատիժ` ազատազրկման ձևով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 5-րդ մասով նշանակել պատիժ ազատազրկման ձևով, որով հնարավոր կլինի հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածը սահմանում է` «Հանցանքների համակցությամբ յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին պատիժ (հիմնական և լրացուցիչ) նշանակելով` դատարանը վերջնական պատիժը որոշում է նշանակված պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով», իսկ նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Եթե հանցանքների համակցությունն ընդգրկում է միայն ոչ մեծ ծանրության հանցանքներ, ապա վերջնական պատիժը նշանակվում է պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով։ Ընդ որում, գումարելիս վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել 5 տարին։ (...)», ուստի դատարանը գտնում է, որ Բաբկեն Մնացականյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս պետք է կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 2-րդ մասը և յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին պատիժ նշանակելով, վերջնական պատիժ պետք է նշանակել պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով։ Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը մի շարք այլ հարցերի հետ միասին պետք է լուծի նաև այն հարցը, թե ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, թե` ոչ։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն` եթե դատարանը, ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց հետագա պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մաuին։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր` 2007 թվականի հունիսի 12-ի թիվ ՎԲ-124/07 որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման կապակցությամբ արտահայտել է այն իրավական դիրքորոշումը, որ վկայակոչված հոդվածի կիրառումը հանցագործության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում և դրա կիրառումը սահմանափակված չէ նաև հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով, ինչպես նաև անձանց շրջանակով, որոնց նկատմամբ այն չի կարող կիրառվել։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է։ Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները։ Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելուե։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը մեկ այլ` 2008 թվականի փետրվարի 1-ի թիվ ՎԲ-01/08 որոշմամբ նշել է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, այսինքն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի` սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է, որ սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու մասին կարող է վկայել հանցագործությունից հետո հանցավորի դրսևորած վարքագիծը, մասնավորապես` տուժողին պատճառած վնասը հարթելը կամ այն հարթելուն ուղղված ողջամիտ միջոցներ ձեռնարկելը։ Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Բաբկեն Մնացականյանի կատարած արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, այդ թվում` նրա գործողությունների վտանգավորության աստիճանը, նրա անձը, նրան դրականորեն բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, այն որ առաջին անգամ կատարել է միջին ծանրության հանցագործություն, զղջացել է կատարած արարքների համար, պատրաստակամություն է հայտնել շարունակել ծառայությունը, հանդիսացել է պայմանագրային ծառայող, ծառայության ընթացքում հիմնականում իրեն դրսևորել է, որպես կարգապահ և բանիմաց զինծառայողի, բացի այդ ամբաստանյալ Բաբկեն Մնացականյանը 5 /հինգ/ ամիս 20 /քսան/ օր գտնվել է կալանքի տակ, Դատարանին հիմք են տալիս գալու հետևության, որ ամբաստանյալ Բաբկեն Մնացականյանի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, որով հնարավոր կլինի հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը։ Քննության առնելով ամբաստանյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցը դատարանը գտնում է, որ Բաբկեն Մնացականյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված` կալանավորումը պետք է վերացնել, և նրան անհապաղ ազատել դատական նիստերի դահլիճում։ Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, քրեական գործով այլ փաստաթուղթ հանդիսացող` թիվ 90212114 քրեական գործով ՀՀ ՊՆ 95532 զորամասի հրամանատարին ուղղված 20.10.2014թ. և 23.10.2014թ. զեկուցագրերը, ՀՀ ՊՆ 95532 զորամասի հրամանատարի թիվ 198 և 201 հրամանների քաղվածքները, Բ.Մնացականյանի` զինվորական ծառայություն անցնելու մասին պայմանագիրը, ՀՀ ԶՈՒ ԳՇ պետի տեղակալի 24.12.2013 թ. թիվ 2852 ա/վ հրամանը և ՀՀ ՊՆ 95532 զորամասի հրամանատարի 20.10.2014թ. թիվ 4299 և 23.10.2014թ թիվ 4359 գրությունները, թիվ 90200715 քրեական գործով գործում առկա զեկուցագրերը, հրամանների քաղվածքները, հեռախոսագրերը, տեղեկանքները և թիվ 90204315 քրեական գործով գործին կցված հեռախոսագրերը, զեկուցագրերը, տեղեկանքները, հրամանների քաղվածքները և զինվորական ծառայության անցննելու մասին պայմանագրի պատճենները պետք է թողնել քրեական գործին կցված` դրա պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում։ Դատարանը գտնում է, որ դատական ծախսերն ամբաստանյալ Բաբկեն Մնացականյանից ենթակա չեն բռնագանձման, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված դատական ծախս սույն քրեական գործով չկա, իսկ 2-8-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերն արագացված դատական քննության կարգ կիրառելու դեպքում, համաձայն նույն օրենսգրքի 3753 հոդվածի 8-րդ մասի, ամբաստանյալից ենթակա չեն բռնագանձման։ Եզրափակիչ մաս. Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ, 119-րդ, 357-360-րդ, 3753-րդ հոդվածներով, դատարանը Վ Ճ Ռ Ե Ց` Բաբկեն Ալբերտի Մնացականյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 5-րդ մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ Բաբկեն Ալբերտի Մնացականյանին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 5-րդ մասով դատապարտել ազատազրկման 1/մեկ/ տարի ժամանակով։ Բաբկեն Ալբերտի Մնացականյանին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով դատապարտել ազատազրկման 6/վեց/ ամիս ժամանակով։ Բաբկեն Ալբերտի Մնացականյանին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով դատապարտել ազատազրկման 6/վեց/ ամիս ժամանակով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կարգով, հանցանքների համակցությամբ պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով Բաբկեն Ալբերտի Մնացականյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում` 1/մեկ/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամանակով։ Բաբկեն Ալբերտի Մնացականյանի պատժի մեջ հաշվակցել կալանքի տակ գտնվելու 5 ամիս 20/ քսան/ օրը և թողնել վերջնական պատիժ կրելու 1/մեկ/ տարի 10/տաս/ օր։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կարգով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան 2 /երկու/ տարի ժամկետով` Բաբկեն Ալբերտի Մնացականյանի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դնելով ՀՀ ԱՆ ՔԿՎ ԱՊԿ համապատասխան ստորաբաժանման վրա։ Բաբկեն Ալբերտի Մնացականյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը վերացնել և նրան անհապաղ ազատ արձակել դատական նիստի դահլիճում։ Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, քրեական գործով այլ փաստաթուղթ հանդիսացող` թիվ 90212114 քրեական գործով ՀՀ ՊՆ 95532 զորամասի հրամանատարին ուղղված 20.10.2014թ. և 23.10.2014թ. զեկուցագրերը, ՀՀ ՊՆ 95532 զորամասի հրամանատարի թիվ 198 և 201 հրամանների քաղվածքները, Բ.Մնացականյանի` զինվորական ծառայություն անցնելու մասին պայմանագիրը, ՀՀ ԶՈՒ ԳՇ պետի տեղակալի 24.12.2013 թ. թիվ 2852 ա/վ հրամանը և ՀՀ ՊՆ 95532 զորամասի հրամանատարի 20.10.2014թ. թիվ 4299 և 23.10.2014թ թիվ 4359 գրությունները, թիվ 90200715 քրեական գործով գործում առկա զեկուցագրերը, հրամանների քաղվածքները, հեռախոսագրերը, տեղեկանքները և թիվ 90204315 քրեական գործով գործին կցված հեռախոսագրերը, զեկուցագրերը, տեղեկանքները, հրամանների քաղվածքները և զինվորական ծառայության անցննելու մասին պայմանագրի պատճենները, թողնել քրեական գործին կցված` դրա պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում։ Դատական ծախսերի հարցը համարել լուծված։ Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության քրեական վերաքննիչ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում (դատավճիռը չի կարող բողոքարկվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով)։ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա. ԲԵԿԹԱՇՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 07-12-2015 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 19-02-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 67, 142, 180, 155, 86, 111 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 19-02-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 67, 142, 180, 155, 86, 111 |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-7205 |
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
| Ամսաթիվ | 16-05-2016 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 17-05-2016 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 23-05-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 142, 67, 180, 155, 86, 111, 104 |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 24-05-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 142, 67, 180, 155, 86, 111, 104 |
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0232/01/14
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 01-02-2016 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 27-01-2016 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Մեղադրող |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Ա |
| Ազգանուն | Գասպարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Բաբկեն Մնացականյան Պատժի մասով բեկանել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի`Բաբկեն Ալբերտի Մնացականյանի /ՀՀ քր. օր-ի 361 հոդ. 5-րդ մասով , 361 հոդ. 1-ին մասով և 361 հոդ. 1-ին մասով , ՀՀ քր.օր. 66 հոդ.կարգով վերջնական պատիժ - ազատազրկում 1 տարի 6 ամիս ժամկետով , ՀՀ քր.օր. 70 հոդ.` 2 տարի փորձաշրջան / վերաբերյալ 07.12.2015թ. կայացրած դատավճիռը և Բաբկեն Ալբերտի Մնացականյանին ճանաչել ՀՀ քր. օր-ի 361 հոդ. 5-րդ մասով , 361 հոդ. 1-ին մասով , 361 հոդ. 1-ին մասով դատապարտել ազատազրկման , առանց ՀՀ քր.օր. 70 հոդվածի կիրառման : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 19-02-2016 |
|---|---|
| Գործը ստացվել է | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ |
Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
| Ըստ էության լուծող դատական ակտեր | Դատավճիռ (արդարացման/մեղադրական) |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 19-02-2016 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Արշակ |
| Ազգանուն | Խաչատրյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Մանուշակ |
| Ազգանուն | Պետրոսյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Սեվակ |
| Ազգանուն | Համբարձումյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 25-02-2016 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 15-03-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 01-04-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ
| Անփոփոխ թողնված դատական ակտը | Պատճառաբանվել է |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 01-04-2016 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Բաբկեն |
| Ազգանուն | Մնացականյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | Գործ հ. ԵԿԴ/0232/01/14 Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ ՈՒ Ն Վ Ե Ր Ա Ք Ն Ն Ի Չ Ք Ր Ե Ա Կ Ա Ն Դ Ա Տ Ա Ր Ա Ն Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավճիռ, գործ թիվ ԵԿԴ/0232/01/14 դատավոր` Ա.Բեկթաշյան ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետ նաև`Վերաքննիչ դատարան/ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ` նախագահությամբ` դատավոր Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԻ մասնակցությամբ` դատավորներ Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆԻ Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆԻ քարտուղարությամբ` Մ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ մասնակցությամբ` մեղադրող Ա.ԳԱՍՊԱՐՅԱՆԻ ամբաստանյալ Բ.ՄՆԱՑԱԿԱՆՅԱՆԻ պաշտպան Թ.ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆԻ 2016 թվականի ապրիլի 01-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության ավագ դատախազ` սույն գործով մեղադրող Ա.Գասպարյանի վերաքննիչ բողոքը` բերված Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի /այսուհետ նաև` Դատարան/ 2015 թվականի դեկտեմբերի 07-ի դատավճռի դեմ, քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Բաբկեն Ալբերտի Մնացականյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 5-րդ մասով, 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով. Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1.Գործի դատավարական նախապատմությունը. Զինծառայողի կողմից երեք օրից ավելի, բայց մեկ ամսից ոչ ավելի տևողությամբ առանց հարգելի պատճառների ծառայության չներկայանալու դեպքի առթիվ, Երևանի կայազորի զինվորական դատախազությունում 2014 թվականի հոկտեմբերի 30-ին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 90212114 քրեական գործը և ուղարկվել ՀՀ ՔԿ ԶՔԳՎ 4-րդ կայազորային քննչական բաժին` նախաքննություն կատարելու համար: Թիվ 90212114 քրեական գործը 2014 թվականի նոյեմբերի 03-ին ՀՀ ՔԿ ԶՔԳՎ 4-րդ կայազորային քննչական բաժնում ընդունվել է վարույթ: 2014 թվականի նոյեմբերի 14-ին Բաբկեն Մնացականյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով /թիվ 90212114 քրեական գործ/: 2014 թվականի նոյեմբերի 14-ին Բաբկեն Մնացականյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է ստորագրություն` չհեռանալու մասին /թիվ 90212114 քրեական գործ/: 2014 թվականի դեկտեմբերի 20-ին թիվ 90212114 քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան /գործ թիվ ԵԿԴ/0232/01/14/։ Երեք օրից ավելի, բայց մեկ ամսից ոչ ավելի տևողությամբ առանց հարգելի պատճառների ծառայության չներկայանալու դեպքի առթիվ, 2015 թվականի փետրվարի 03-ին Երևանի կայազորի զինվորական դատախազությունում` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 90200715 քրեական գործը և ուղարկվել ՀՀ ՔԿ ԶՔԳՎ 4-րդ կայազորային քննչական բաժին` նախաքննություն կատարելու համար: Թիվ 90200715 քրեական գործը 2015 թվականի փետրվարի 07-ին ՀՀ ՔԿ ԶՔԳՎ 4-րդ կայազորային քննչական բաժնում ընդունվել է վարույթ։ 2015 թվականի մարտի 12-ին Բաբկեն Մնացականյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով /թիվ 90200715 քրեական գործ/: 2015 թվականի մարտի 12-ին Բաբկեն Մնացականյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է ստորագրություն` չհեռանալու մասին /թիվ 90200715 քրեական գործ/: 2015 թվականի ապրիլի 01-ին թիվ 90200715 քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան /գործ թիվ ԵԿԴ/0090/01/15/։ Երևանի կայազորի զինվորական դատախազությունում 2015 թվականի ապրիլի 09-ին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 90204315 քրեական գործը և ուղարկվել ՀՀ ՔԿ ԶՔԳՎ 4-րդ կայազորային քննչական բաժին` նախաքննություն կատարելու համար: Թիվ 90204315 քրեական գործը 2015 թվականի ապրիլի 10-ին ՀՀ ՔԿ ԶՔԳՎ 4-րդ կայազորային քննչական բաժնում ընդունվել է վարույթ։ 2015 թվականի մայիսի 22-ին Բաբկեն Մնացականյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 5-րդ մասով /թիվ 90204315 քրեական գործ/: 2015 թվականի մայիսի 22-ին Բաբկեն Մնացականյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել ստորագրություն չհեռանալու մասին /թիվ 90204315 քրեական գործ/: 2015 թվականի հունիսի 17-ի որոշմամբ Բաբկեն Մնացականյանին նախկինում առաջադրված մեղադրանքը լրացվել է և նրան կրկին մեղադրանք է առաջադրվել` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 5-րդ մասով /թիվ 90204315 քրեական գործ/։ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015 թվականի հունիսի 17-ի որոշմամբ Բաբկեն Մնացականյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը: 2015 թվականի հուլիսի 02-ին թիվ 90204315 քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան /գործ թիվ ԵԿԴ/0170/01/15/։ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015 թվականի նոյեմբերի 30-ի որոշմամբ Բաբկեն Ալբերտի Մնացականյանի վերաբերյալ երեք քրեական գործերը միացվել է մեկ վարույթում`շնորհելով թիվ ԵԿԴ/0232/01/14 համարը։ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015 թվականի դեկտեմբերի 07-ի դատավճռով ամբաստանյալ Բաբկեն Ալբերտի Մնացականյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 5-րդ մասով, 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտվել. - ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 5-րդ մասով ազատազրկման` 1/մեկ/ տարի ժամանակով, - ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով ազատազրկման` 6/վեց/ ամիս ժամանակով, - ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով ազատազրկման` 6/վեց/ ամիս ժամանակով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կարգով` հանցանքների համակցությամբ պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով, ամբաստանյալ Բաբկեն Մնացականյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 1/մեկ/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամանակով։ Ամբաստանյալ Բաբկեն Մնացականյանի պատժի մեջ հաշվակցվել է կալանքի տակ գտնվելու 5 ամիս 20/քսան/ օրը և թողնվել է վերջնական պատիժ կրելու` 1/մեկ/ տարի 10/տասը/ օր։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կարգով` նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել, սահմանվել է փորձաշրջան` 2/երկու/ տարի ժամկետով` ամբաստանյալ Բաբկեն Մնացականյանի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դնելով ՀՀ ԱՆ ՔԿՎ ԱՊԿ համապատասխան ստորաբաժանման վրա։ Ամբաստանյալ Բաբկեն Մնացականյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` կալանավորումը, վերացվել է և վերջինս անհապաղ ազատ է արձակվել դատական նիստերի դահլիճում։ Վճռվել է. դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, քրեական գործով այլ փաստաթուղթ հանդիսացող` թիվ 90212114 քրեական գործով ՀՀ ՊՆ 95532 զորամասի հրամանատարին ուղղված 20.10.2014 թվականի և 23.10.2014 թվականի զեկուցագրերը, ՀՀ ՊՆ 95532 զորամասի հրամանատարի թիվ 198 և 201 հրամանների քաղվածքները, Բ.Մնացականյանի` զինվորական ծառայություն անցնելու մասին պայմանագիրը, ՀՀ ԶՈՒ ԳՇ պետի տեղակալի 24.12.2013 թվականի թիվ 2852 ա/վ հրամանը և ՀՀ ՊՆ 95532 զորամասի հրամանատարի 20.10.2014 թվականի թիվ 4299 և 23.10.2014 թվականի թիվ 4359 գրությունները, թիվ 90200715 քրեական գործով գործում առկա զեկուցագրերը, հրամանների քաղվածքները, հեռախոսագրերը, տեղեկանքները և թիվ 90204315 քրեական գործով գործին կցված հեռախոսագրերը, զեկուցագրերը, տեղեկանքները, հրամանների քաղվածքները և զինվորական ծառայության անցնելու մասին պայմանագրի պատճենները, թողնել քրեական գործին կցված` դրա պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում։ Դատական ծախսերի հարցը համարվել է լուծված։ Գործի քննությունն իրականացվել է դատական քննության արագացված կարգով: Դատավճռի դեմ Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության ավագ դատախազ` սույն գործով մեղադրող Ա.Գասպարյանը բերել է վերաքննիչ բողոք, որով խնդրել է այն` պատժի մասով բեկանել, ամբաստանյալ Բաբկեն Մնացականյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 5-րդ մասով, 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտել ազատազրկման` առանց ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման: Վերաքննիչ բողոքի առթիվ գրավոր պատասխան չի ստացվել: Վերաքննիչ դատարանի 2016 թվականի փետրվարի 25-ի որոշմամբ մեղադրողի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և գործը նշանակվել է քննության` ՀՀ վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով: 2.Գործի փաստական հանգամանքները. Ամբաստանյալ Բաբկեն Մնացականյանին` - ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ 95532 զորամասի 4-րդ մոտոհրաձգային գումարտակի 1-ին մոտոհրաձգային վաշտի 1-ին մոտոհրաձգային դասակի 1-ին ջոկի դիպուկահար, կոչումով սերժանտ, առանց հարգելի պատճառների 20.10.2014 թվականին, ժամը 09։20-ից մինչև 23.10.2014 թվականի, ժամը 16։00-ն` երեք օրից ավելի, բայց մեկ ամսից ոչ ավելի տևողությամբ չի ներկայացել ծառայության /թիվ 90212114 քրեական գործ/, - ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ 95532 զորամասի 4-րդ մոտոհրաձգային գումարտակի 1-ին վաշտի 1-ին դասակի 1-ին ջոկի դիպուկահար կոչումով սերժանտ, երեք օրից ավելի, բայց մեկ ամսից ոչ ավելի տևողությամբ 8 ծառայողական օր 2015 թվականի հունվարի 29-ից 30-ը, փետրվարի 2-ից 6-ը, փետրվարի 9-ին, առանց հարգելի պատճառների ծառայության չի ներկայացել և միայն փետրվարի 10-ին ժամը 11։45-ին ներկայացել է զորամաս ծառայության /թիվ 90200715 քրեական գործ/, - ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 5-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ 95532 զորամասի 4-րդ մոտոհրաձգային գումարտակի, 1-ին մոտահրաձգային վաշտի, 1-ին մոտոհրաձգային դասակի, 1-ին ջոկի դիպուկահար, կոչումով սերժանտ, 01.04.2015 թվականից մինչև 22.05.2015 թվականը` 35 ծառայության օր, մեկ ամսից ավելի, բայց զինվորական ծառայությունից ժամանակավորապես խուսափելու նպատակով, առանց հարգելի պատճառների չի ներկայացել ծառայության /թիվ 90204315 քրեական գործ/: 3.Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը. Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոնշյալ հիմնավորումներով: Բողոքաբերը ներկայացնելով գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները, գտել է, որ Դատարանի վիճարկվող դատական ակտը պատժի մասով օրինական, հիմնավորված, պատճառաբանված և արդարացի չէ, ենթակա է փոփոխման` բերելով հետևյալ հիմնավորումները. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի առաջին մասում թվարկված են պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, նշված հոդվածի երկրորդ մասի համաձայն դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այլ հանգամանքններ, որոնք նշված չեն սույն հոդվածի առաջին մասում։ Դատարանը դատական ակտի իրավական վերլուծություններ բաժնում Բաբկեն Մնացականյանի վերաբերյալ ի թիվս անձը բնութագրող և պատասխանատվությունը ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների, նշել է, որ Բաբկեն Մնացականյանը նախկինում դատված, արատավորված չի եղել և առաջին անգամ է կատարում միջին ծանրության հանցագործություն։ Ըստ բողոքաբերի, թեև դատապարտված չլինելու հանգամանքը բնորոշ է հասարակության մեծամասնությանը և ողջ հանրությանը, բնորոշ հատկանիշներն օգտագործել որպես անձին բնութագրող և հանցանքը մեղմացնող հանգամանք չի բխում օբյեկտիվ իրողությունից, ինչ վերաբերում է դատարանի կողմից մատնանշված այն հանգամանքին, որ Բաբկեն Մնացականյանը երիտասարդ է, զորամասի հրամանատարության կողմից բնութագրվում է դրականորեն, առաջին անգամ է կատարում միջին ծանրության հանցագործություն, թեև առավել բնութագրական է, որ պարտավոր լինելով հավատարիմ մնալ զինվորական երդմանը, խստորեն պահպանել ՀՀ սահմանադրությունն ու օրենքները, կատարել զինվորական կանոնադրությունների պահանջները, լինել կարգապահ, ամբաստանյալի կողմից կատարվել է ՀՀ քրեական օրենսգրով նախատեսված հանրության համար վտանգավոր արարք, չհիշատակելով, որ վերջինս երեք անգամ ինքնակամ թողել է ծառայության վայրը, և երեք անգամ էլ նշված դեպքերով հարուցվել է քրեական գործեր և ընտրվել է խափանման միջոցներ ստորագրություն չհեռանալու մասին: Վերջինս խախտելով խափանման միջոցի պայմանը, հեռացել է բնակության վայրից և նրա նկատմամբ դատարանը փոփոխել է ստորագրություն չհեռանալու մասին խափանման միջոցը, ընտրել է կալանավորումը որպես խափանման միջոց։ Դատարանն արձանագրել է, որ ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան։ Մեջբերում կատարելով Վճռաբեկ դատարանի` Պարույր Ստյոպայի Բայրամյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի հունիսի 1-ի ՎԲ-84/07 որոշումից, բողոքաբերը փաստել է, որ Դատարանը հաշվի չի առել, որ ամբաստանյալի հանցավոր արարքը ուղղված է զինվորական ծառայության կարգի դեմ, իսկ զինվորական ծառայությունը պետական ծառայության առանձնահատուկ տեսակ է և զինվորական ծառայություն առանձնահատուկ բնույթից ելնելով՝ որոշվում է նրա գերակայությունը պետական ծառայության ուրիշ ձևերի և Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիների այլ գործողությունների նկատմամբ և անտեսելով ամբաստանյալի վարքագիծը՝ մասնավորապես, հանցագործության բացահայտմանը չաջակցելը, իր նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի խախտումը, նշել է, որ ամբաստանյալ Բաբկեն Մնացականյանի հետագա ուղղվելը և վերադաստիարակությունը հնարավոր է առանց ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը կրելու, հասարակությունից մեկուսացնելու և նպատակահարմար չէ որպեսզի վերջինս կրի նշանակված պատիժը, որի պայմաններում կիրառելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը, նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան 2 տարի ժամկետով։ Դատարանը պետք է հաշվի առներ, որ պատիժը անմիջականորեն ներգործում է մարդկանց հոգեբանության վրա, այն նպաստում է իրավաչափ վարքագծի դրսևորմանը՝ զսպելով նրանց կողմից հանցագործությունների կատարումը, մինչդեռ ՀՀ զինվորական ծառայության կարգի դեմ ուղղված հանցանք կատարած ամբաստանյալի նկատմամբ դատարանը նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով՝ խրախուսական է համարում զինվորական կարգապահությունը խախտած անձի համար՝ արձանագրելով, որ կարելի է կատարել զինվորական ծառայության կարգի դեմ ուղղված հանցանք և որոշակի հանգամանքների առկայության դեպքում թեկուզ պայմանականորեն ազատվել պատժի կրումից, իսկ դատական ակտում թվարկված մեղմացնող հանգամանքները, որոնք ոչ մի կերպ ի զորու չեն ողջամտորեն նվազեցնելու կատարած արարքի հանրային վտանգավորությունը, չեն վկայում հասարակական վտանգավորության բացակայության մասին և Բաբկեն Մնացականյանի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու օբյեկտիվ հիմք չեն և չեն կարող բխել օրենքից, քանզի դրանով կխաթարվի արդարադատության բուն էությունը, դատավճռի` որպես արդարադատության ակտի իմաստը։ Այս առումով ՀՀ վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել նաև տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը: /տես ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2009 քվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 13-15-րդ կետերը, Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ գործով/։ Վճռաբեկ դատարանի 2007թ. հունիսի ՎԲ 12407 որոշման համաձայն «ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է։ Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները։ Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ ամբաստանյալի ուղղումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, սակայն Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանն անտեսելով կատարված հանցագործության բնույթը, առանձնահատկությունները, հասարակական վտանգավորության աստիճանը, առանց հիմնավոր պատճառաբանության, նրա նկատմամբ նշանակել է պատիժ՝ ազատազրկում՝ 1-տարի 6 ամիս ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պատիժը պայմանականորեն չի կիրառել, սահմանելով փորձաշրջան 2 տարի ժամկետով, դրանով իսկ խախտելով կատարած արարքի ու նշանակված պատժի համաչափության վերաբերյալ նյութական իրավունքի /ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների/ և Վճռաբեկ դատարանի հիշյալ որոշման պահանջները, խաթարել պատժի նպատակները, խախտել սահմանադրորեն պաշտպանվող շահերի անհրաժեշտ հավասարակշռությունը։ Պատժի արդարացիության հետ կապված հարցին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Կ.Հարությունյանի վերաբերյալ որոշման մեջ, որում դիրքորոշում է հայտնել, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձը բնութագրող տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար /տես Կ.Հարությունյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը/։ Վերոգրյալի հիման վրա, բողոքաբերը Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է Դատարանի վիճարկվող դատավճիռը` պատժի մասով բեկանել և ամբաստանյալ Բաբկեն Մնացականյանին դատապարտել ազատազրկման` առանց ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման։ 4.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջների` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում: Ըստ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջների` վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը ներկայացվում են բացառապես վերաքննիչ բողոքում, և դրանք չեն կարող փոփոխվել և լրացվել գործի դատական քննության ընթացքում: Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 386-րդ հոդվածի պահանջների` վերաքննիչ բողոքի հիման վրա վերաքննիչ դատարանն ստուգում է գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման և քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեական դատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը: Վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով գործի նյութերը, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ մեղադրողի վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանությունները սույն քրեական գործի շրջանակներում չեն կարող բավարար հիմք հանդիսանալ ամբաստանյալ Բաբկեն Մնացականյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառումն անթույլատրելի ճանաչելու համար, ուստի այն պետք է մերժել` հետևյալ պատճառաբանությամբ. Սույն գործով կայացված դատական ակտի ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ Դատարանն ամբաստանյալ Բաբկեն Մնացականյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս, արձանագրել է հետևյալը. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն «Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով»։ Դատարանը փաստել է, որ ամբաստանյալ Բաբկեն Մնացականյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել, զղջացել է կատարած արարքների համար, հայտնել, որ ցանկանում է շարունակել իր ծառայությունը, ՀՀ ՊՆ 86365 զորամասի հրամանատարի կողմից տրված բնութագրի համաձայն` կրտսեր սերժանտ Բաբկեն Մնացականյանը 2007 թվականից 2009 թվականը ծառայել է ՀՀ ՊՆ 86365 զորամասում որպես դիպուկահար։ Կրտսեր սերժանտ Բաբկեն Մնացականյանը եղել է կարգապահ, պարտաճանաչ։ Իր վրա դրված առաջադրանքները կատարել է ժամանակին, պատասխանատվության զգացումով։ ՀՀ ՊՆ 86365 զորամասում իր ծառայության ընթացքում իրեն դրսևորվել է լավագույն հատկանիշներով։ Բնավորությամբ հանգիստ է, հավասարակշռված։ Ֆիզիկապես անառողջ է, բարոյապես կայուն անձնավորություն։ Թիվ 9-րդ տեղամասի լիազոր ներկայացուցչի և հարևանների կողմից տրված բնութագրի համաձայն բնութագրվում է դրականորեն, թիվ 144-րդ հիմնական դպրոցի տնօրենի կողմից տրված բնութագրի համաձայն Բաբկեն Մնացականյանը բնութագրվում է դրականորեն։ Դատարանն ամբաստանյալ Բաբկեն Մնացականյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներ չի արձանագրել: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է «Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածը սահմանում է «Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։ (…)։ Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։ Այլընտրանքային սանկցիաների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ. Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ. «(…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա։ Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ։ Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը։ (…)» (տես Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը)։ Սույն քրեական գործով Բաբկեն Մնացականյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 5-րդ մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 5-րդ մասի սանկցիան նախատեսում է հետևյալ պատժատեսակները` զինվորական ծառայության մեջ սահմանափակմամբ` առավելագույնը մեկից երկու տարի ժամկետով, կամ կարգապահական գումարտակում պահելով` մեկից երեք տարի ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ` մեկից չորս տարի ժամկետով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիան նախատեսում է հետևյալ պատժատեսակները` կալանք` առավելագույնը երեք ամիս ժամկետով, կամ կարգապահական գումարտակում պահելով` առավելագույնը երկու տարի ժամկետով, կամ ազատազրկում առավելագույնը երկու տարի ժամկետով։ Դատարանը գտել է, որ ամբաստանյալ Բաբկեն Մնացականյանի նկատմամբ չի կարող նշանակվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 5-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված հետևյալ պատժատեսակները «...զինվորական ծառայության մեջ սահմանափակմամբ` առավելագույնը մեկից երկու տարի ժամկետով, կամ կարգապահական գումարտակում պահելով` մեկից երեք տարի ժամկետով...» քանի որ ամբաստանյալի կողմից պայմանագիր է կնքվել ՀՀ զինված ուժերում զինվորական ծառայության անցնելու վերաբերյալ, բնութագրվում է դրականորեն, ինչպես նաև ամբաստանյալը եղել է կոչումով շարքային, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 53.1-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է` «Զինվորական ծառայության մեջ սահմանափակումը զինվորական ծառայության կարգի դեմ ուղղված ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցագործությունների համար սպայի կամ ենթասպայի կոչում ունեցող զինծառայողի նկատմամբ կիրառվող պատժատեսակն է, ըստ որի` տվյալ անձը երեք ամսից երեք տարի ժամկետով չի կարող նշանակվել իր զբաղեցրած պաշտոնից ավելի բարձր /այդ թվում` ավելի բարձր վարձատրվող/ պաշտոնի, նրան չի կարող շնորհվել ավելի բարձր հերթական կոչում, ինչպես նաև կասեցվում է հերթական զինվորական կոչում շնորհելու` օրենքով սահմանված ժամկետը` դրամական բավարարման գումարից մինչև 20 տոկոս պահումով» նույն օրենքի 58-րդ հոդվածը սահմանում է` «Հանցանք կատարած ժամկետային ծառայության զինծառայողների նկատմամբ կարգապահական գումարտակում պահելը երեք ամսից երեք տարի ժամկետով կարող է նշանակվել ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցանքների համար սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված դեպքերում, ինչպես նաև այն դեպքերում, երբ դատարանը, հաշվի առնելով գործի հանգամանքները և դատապարտյալի անձնավորությունը, նպատակահարմար գտնի առավելագույնը երեք տարի ժամկետով ազատազրկման փոխարեն կիրառել կարգապահական գումարտակում պահելը՝ նույն ժամկետով» Դատարանը հանգել է այն համոզման, որ նպատակահարմար է Բաբկեն Մնացականյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով երկու դրվագներով յուրաքանչյուրով նշանակել պատիժ` ազատազրկման ձևով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 5-րդ մասով նշանակել պատիժ ազատազրկման ձևով, որով հնարավոր կլինի հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածը սահմանում է` «Հանցանքների համակցությամբ յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին պատիժ (հիմնական և լրացուցիչ) նշանակելով` դատարանը վերջնական պատիժը որոշում է նշանակված պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով», իսկ նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Եթե հանցանքների համակցությունն ընդգրկում է միայն ոչ մեծ ծանրության հանցանքներ, ապա վերջնական պատիժը նշանակվում է պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով։ Ընդ որում, գումարելիս վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել 5 տարին։ (...)», ուստի դատարանը գտել է, որ Բաբկեն Մնացականյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս պետք է կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 2-րդ մասը և յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին պատիժ նշանակելով, վերջնական պատիժ պետք է նշանակել պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով։ Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը մի շարք այլ հարցերի հետ միասին պետք է լուծի նաև այն հարցը, թե ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, թե` ոչ։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն` եթե դատարանը, ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց հետագա պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մաuին։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր` 2007 թվականի հունիսի 12-ի թիվ ՎԲ-124/07 որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման կապակցությամբ արտահայտել է այն իրավական դիրքորոշումը, որ վկայակոչված հոդվածի կիրառումը հանցագործության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում և դրա կիրառումը սահմանափակված չէ նաև հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով, ինչպես նաև անձանց շրջանակով, որոնց նկատմամբ այն չի կարող կիրառվել։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է։ Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները։ Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելուե։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը մեկ այլ` 2008 թվականի փետրվարի 1-ի թիվ ՎԲ-01/08 որոշմամբ նշել է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, այսինքն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի` սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է, որ սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու մասին կարող է վկայել հանցագործությունից հետո հանցավորի դրսևորած վարքագիծը, մասնավորապես` տուժողին պատճառած վնասը հարթելը կամ այն հարթելուն ուղղված ողջամիտ միջոցներ ձեռնարկելը։ Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Բաբկեն Մնացականյանի կատարած արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, այդ թվում` նրա գործողությունների վտանգավորության աստիճանը, նրա անձը, նրան դրականորեն բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, այն որ առաջին անգամ կատարել է միջին ծանրության հանցագործություն, զղջացել է կատարած արարքների համար, պատրաստակամություն է հայտնել շարունակել ծառայությունը, հանդիսացել է պայմանագրային ծառայող, ծառայության ընթացքում հիմնականում իրեն դրսևորել է որպես կարգապահ և բանիմաց զինծառայողի, բացի այդ, ամբաստանյալ Բաբկեն Մնացականյանը 5 /հինգ/ ամիս 20 /քսան/ օր գտնվել է կալանքի տակ, Դատարանին հիմք են տվել գալու հետևության, որ ամբաստանյալ Բաբկեն Մնացականյանի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, որով հնարավոր կլինի հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը։ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Դատարանը սույն գործի շրջանակներում հիմնավոր հետևության հանգելու համար, անհրաժեշտ և բավարար վերլուծության և գնահատման է ենթարկել գործի լուծման համար անհրաժեշտ բացահայտման ենթակա հանգամանքները, որի արդյունքում կայացրել է գործն ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտ: Համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջների` եթե դատարանը կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին: Ըստ նույն հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները: Ընդ որում, պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը, ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ հատուկ սահմանափակում չի նախատեսել: Հիշյալ հոդվածի վերլուծությունից հետևում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար անհրաժեշտ է դատարանի համոզվածությունը, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատժատեսակն իրական կրելու: Ընդ որում, այդ համոզվածությունը պետք է հիմնված լինի գործի օբյեկտիվ տվյալների վրա, և պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Դատարանն ամբաստանյալ Բաբկեն Մնացականյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս, ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված իր հայեցողության շրջանակներում ղեկավարվելով պատժի նշանակման օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներով, բավարար չափով հաշվի առնելով ամբաստանյալի կողմից կատարված հանացագործությունների բնույթը, վտանգավորության և ծանրության աստիճանը, վերջինիս անձը բնութագրող տվյալները, նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառելիության հարցում հանգելով ճիշտ եզրահանգման, սույն գործի շրջանակներում կայացրել է օրինական, հիմնավորված և պատճառաբանված դատական ակտ: Ինչ վերաբերվում է բողոքաբերի վերաքննիչ բողոքում բերված` ամբաստանյալ Բաբկեն Մնացականյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների վերաբերյալ փաստարկներին, ապա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ դրանք անհիմն են, քանի որ դատական ակտի ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ Դատարանն ամբաստանյալ Բաբկեն Մնացականյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս, վերջինիս պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ չի արձանագրել: Վերաքննիչ դատարանը միևնույն ժամանակ արձանագրում է, որ գործը քննելիս և լուծելիս Դատարանի կողմից քրեադատավարական իրավունքի այնպիսի էական խախտումներ, որոնք ազդել կամ կարող էին ազդել սույն գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա` թույլ չեն տրվել: Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ սույն գործի շրջանակներում Դատարանի կողմից կայացվել է գործն ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտ, այն օրինական է, հիմնավորված և պատճառաբանված, ուստի պետք է թողնել օրինական ուժի մեջ: Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ հոդվածներով, Վերաքննիչ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015 թվականի դեկտեմբերի 07-ի դատավճիռը, քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Բաբկեն Ալբերտի Մնացականյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 5-րդ մասով, 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 361-րդ հոդվածի 1-ին մասով, թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը` մերժել: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան՝ այն հրապարակելու պահից մեկամսյա ժամկետում։ ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 01-04-2016 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 06-05-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 67, 142, 180, 155, 86, 111, 75 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 06-05-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 67, 142, 180, 155, 86, 111, 75 |
| Ուր | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ |
| Գրության համարը | Ե-10514/16 |