Հիմնական

Գործի համար: ԵԿԴ/0230/01/14
Վիճակագրական տողի համար : 6.4

Պատասխանող

Հակոբ Մկրտչյան
Հակոբ Մկրտչյան Սարգսի
Հակոբ Մկրտչյան
Հակոբ Մկրտչյան

Դատավոր

Քրեական վերաքննիչ

Սեվակ Համբարձումյան

Արշակ Խաչատրյան

Մանուշակ Պետրոսյան

Կենտրոն և Նորք-Մարաշ

Արմեն Բեկթաշյան

Վճռաբեկ

Սերժիկ Ավետիսյան

Երևան քաղաքի դատարան

Վահե Միսակյան

Հոդվածներ

Վճռաբեկ

Հոդված 16, 39, 43, 361/1/, 403-406, 419, 422-423

Դատավոր

Քրեական վերաքննիչ

Սեվակ Համբարձումյան

Արշակ Խաչատրյան

Մանուշակ Պետրոսյան

Կենտրոն և Նորք-Մարաշ

Արմեն Բեկթաշյան

Վճռաբեկ

Սերժիկ Ավետիսյան

Երևան քաղաքի դատարան

Վահե Միսակյան

Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակությունը: Հակոբ Մկրտչյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա իր ծանոթ Վաղարշակ Սարգսյանի վստահությունը չարաշահելու միջոցով, խաբեությամբ 2009թ. փետրվարի 23-ին հափշտակել` ձեռք է բերել վերջինիս պատկանող, առանձնապես խոշոր չափերի` 28,900,000 ՀՀ դրամ արժողությամբ Երևան քաղաքի Դավթաշեն թաղամասի Իոսիֆյան 3 փողոցի 7 բնակելի տունը տնօրինելու իրավունքը: Այնուհետև, Հակոբ Մկրտչյանն իր կատարած հանցանքը քողարկելու, ինչպես նաև հափշտակված բնակարանի օգտագործմամբ կանխիկ գումարներ ստանալու նպատակով դրդել է մի շարք անձանց ամսական որոշակի տոկոսագումարներով իրեն տրամադրել տարբեր չափի գումարներ:
Դատարան Օր Ժամ Դատարանի դահլիճի համար Ստատուս Որոշում Այլ նշումներ
Երևան քաղաքի դատարան 2024-06-05 16:30 9 Կայացվել է
Երևան քաղաքի դատարան 2024-05-31 17:30 9 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևան քաղաքի դատարան 2024-05-06 16:00 9 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևան քաղաքի դատարան 2024-01-31 16:00 9 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևան քաղաքի դատարան 2023-11-15 10:00 9 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևան քաղաքի դատարան 2023-10-30 10:00 9 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևան քաղաքի դատարան 2023-10-09 16:00 9 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևան քաղաքի դատարան 2023-09-15 10:00 9 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևան քաղաքի դատարան 2023-08-28 13:30 7 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևան քաղաքի դատարան 2023-06-07 11:30 7 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևան քաղաքի դատարան 2023-05-18 12:00 7 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևան քաղաքի դատարան 2023-04-06 10:30 7 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևան քաղաքի դատարան 2023-04-05 15:00 7 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևան քաղաքի դատարան 2023-01-25 10:30 7 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևան քաղաքի դատարան 2022-09-05 10:30 7 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևան քաղաքի դատարան 2022-06-03 12:00 7 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևան քաղաքի դատարան 2022-04-01 14:00 7 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևան քաղաքի դատարան 2022-01-31 12:00 7 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևան քաղաքի դատարան 2021-10-12 14:00 7 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևան քաղաքի դատարան 2021-08-09 10:30 7 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևան քաղաքի դատարան 2021-05-10 12:00 7 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևան քաղաքի դատարան 2021-03-17 16:00 7 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևան քաղաքի դատարան 2021-02-09 11:00 7 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևան քաղաքի դատարան 2020-12-16 11:00 7 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևան քաղաքի դատարան 2020-10-26 14:00 7 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևան քաղաքի դատարան 2020-08-24 17:30 7 Չի կայացվել դատական նիստը նշանակվել է այլ հերթի
Քրեական վերաքննիչ 2017-02-28 11:00 4
Վճռաբեկ 2016-11-01 11:00 2
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ 2016-01-21 10:15 5 Կայացել է
Երևան քաղաքի դատարան 2016-01-14 11:30 5 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևան քաղաքի դատարան 2015-12-23 11:00 5 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևան քաղաքի դատարան 2015-12-08 17:00 5 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևան քաղաքի դատարան 2015-11-24 17:00 5 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևան քաղաքի դատարան 2015-11-10 10:30 5 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևան քաղաքի դատարան 2015-11-02 14:30 5 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևան քաղաքի դատարան 2015-10-15 17:30 5 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևան քաղաքի դատարան 2015-10-06 17:00 5 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևան քաղաքի դատարան 2015-09-16 16:00 5 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևան քաղաքի դատարան 2015-08-26 11:00 5 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևան քաղաքի դատարան 2015-07-17 16:00 5 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևան քաղաքի դատարան 2015-06-25 16:00 5 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևան քաղաքի դատարան 2015-06-08 11:00 5 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևան քաղաքի դատարան 2015-05-13 15:00 5 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևան քաղաքի դատարան 2015-04-22 11:30 5 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևան քաղաքի դատարան 2015-04-03 10:30 5 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևան քաղաքի դատարան 2015-03-23 10:30 5 Նշանակվել է դատական նիստ
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ 2015-03-12 12:00 5 Կայացել է
2017թ.
Գործ հ. ԵԿԴ/0230/01/14
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
28 փետրվարի 2017թ. ք.Երևան

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ս. ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ
քարտուղարությամբ` Մ.Մելքոնյանի

ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲª
տուժող` Ռ.Պողոսյանի
տուժողի ներկայացուցիչ` Ա.Ալվանդյանի
պաշտպան` Հ.Բաբայանի

դռնբաց դատական նիստում պաշտպան Հ.Բաբայանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա ստուգելով <<Ամբաստանյալ Հակոբ Սարգսի Մկրտչյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը վերացնելու մասին միջնորդությունը քննության առնելու մասին>> Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016թ. հունվարի 21-ի որոշման օրինականությունը և հիմնավորվածությունը

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 04.08.2014թ. որոշմամբ թիվ ԵԿԴ/0117/01/14 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Հակոբ Սարգսի Մկրտչյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և մյուսի ընդունվել է վարույթ:
Ամբաստանյալ Հ.Մկրտչյանի պաշտպան Հ.Բաբայանի կողմից միջնորդություն է ներկայացվել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան` ամբաստանյալ Հ.Մկրտչյանին կալանքից ազատելու և փորձաքննություն նշանակելու մասին։
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 08.10.2014թ. որոշմամբ ամբաստանյալ Հ.Մկրտչյանի նկատմամբ նշանակվել է դատաբժշկական փորձաքննություն։
10.12.2014թ. Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան է ստացվել ամբաստանյալ Հ.Մկրտչյանի նկատմամբ կատարված միջգերատեսչական բժշկական հանձնաժողովի փորձաքննության եզրակացությունը, որի համաձայն`
<<1.Ներկայում Հակոբ Մկրտչյանը տառապում է հետևյալ հիվանդություններով`
լյարդի ցիրրոզ` դեկոմպենսացիայի փուլում, պորտալ հիպերտենզիա, լյարդ-բջջային անբավարարություն 3-րդ աստիճանի, ասցիտ, սպլենոմեգալիս, էնցեֆալոպաթիա, ստորին վերջույթների հետտրոմբոտիկ հիվանդություն։
2.Ներկայիս առողջական վիճակով Հակոբ Մկրտչյանը չի կարող գտնվել անազատության մեջ, նրա բուժումը հնարավոր չէ իրականացնել անազատության պայմաններում և Հ.Մկրտչյանը կարիք ունի ստացոնար հետազոտությունների և բուժման` նեղ մասնագիտացված բաժանմունքում, ապահովելով համապատասխան մասնագետների /լյարդաբանի, անոթաբանի, սրտաբանի/ դինամիկ հսկողություն, և հնարավոր ծանրագույն բարդությունների առաջացման դեպքում` համապատասխան ինտենսիվ բուժական միջոցառումների կատարում։ Հ.Մկրտչյանի հիվանդությունները համաձայն ՀՀ Կառավարության 2006 թվականի մայիսի 26-ի 825-Ն որոշման 35 կետի՝ դասվում են պատիժը կրելուն խոչընդոտ հանդիսացող ծանր հիվանդությունների շարքին։
3.Հ.Մկրտչյանը ներկայիս առողջական վիճակով չի կարող մասնակցել դատական քննությանը>>։
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 20.12.2014թ. որոշմամբ ամբաստանյալ Հ.Մկրտչյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանավորումը փոփոխվել է և նրա նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին, քանի որ ամբաստանյալ Հ.Մկրտչյանը իր առողջական վիճակով ըստ փորձաքննության եզրակացության չի կարող գտնվել անազատության մեջ։
16.02.2015թ. պաշտպան Հ.Բաբայանը միջնորդություն է ներկայացրել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան` ամբաստանյալ Հ.Մկրտչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը վերացնելու վերաբերյալ, որը դատարանի կողմից մերժվել է։
17.07.2015թ. գործով մեղադրող, ՀՀ Գլխավոր դատախազության ավագ դատախազ Գ.Սարգսյանի կողմից միջնորդություն է ներկայացվել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան` ամբաստանյալ Հ.Մկրտչյանի նկատմամբ լրացուցիչ դատաբժշկական փորձաքննություն նշանակելու վերաբերյալ, որը նույն օրը դատարանի կողմից բավարարվել է։
24.09.2015թ. Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանում ստացվել է ամբաստանյալ Հ.Մկրտչյանի նկատմամբ կատարված միջգերատեսչական բժշկական հանձնաժողովի փորձաքննության եզրակացությունը, որի համաձայն` <<Հ.Մկրտչյանի ներկայիս առողջական վիճակը ծանր է` պայմանավորված հիվանդության ծանր կլինիկական ընթացքով բարդություններով, որոնք պահանջում են անկողնային ռեժիմ, և հանդիսանում են խոչընդոտ նրա ինքնուրույն տեղաշարժվելու համար>>։
06.10.2015թ. ամբաստանյալ Հ.Մկրտչյանի պաշտպան Հ.Բաբայանը միջնորդություն է ներկայացրել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան, որով խնդրել է վերացնել ամբաստանյալ Հ.Մկրտչյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը կամ թույլատրել ամբաստանյալ Հ.Մկրտչյանին բուժման նպատակով ժամանակավորապես մեկնելու ՀՀ-ից:
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 21.01.2016թ. որոշմամբ թիվ ԵԿԴ/0230/01/14 քրեական գործով ամբաստանյալ Հ.Մկրտչյանի պաշտպան Հ.Բաբայանի միջնորդությունը մերժվել է:
Ամբաստանյալ Հ.Մկրտչյանի վերաբերյալ թիվ ԵԿԴ/0230/01/14 քրեական գործի վարույթը կասեցվել է:
Ընդհանուր իրավասության վերոնշյալ որոշման դեմ 03.02.2016թ. վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել ամբաստանյալ Հ.Մկրտչյանի պաշտպան Հ.Բաբայանը, որով խնդրել է բեկանել ԵԿԴ/0230/01/14 քրեական գործով Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 21.01.2016թ. որոշումը և թույլատրել բուժման նպատակով ամբաստանյալի մեկնումը ՀՀ-ից դուրս:
ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանի 2016թ. ապրիլի 08-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքը բավարարվել է, Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 21.01.2016թ. որոշումը`թիվ ԵԿԴ/0230/01/14 քրեական գործով ամբաստանյալ Հ.Մկրտչյանի պաշտպան Հ.Բաբայանի միջնորդությունը մերժելու վերաբերյալ, բեկանվել է մասնակիորեն և ամբաստանյալ Հ.Մկրտչյանին թույլատրվել է բուժման նպատակով մեկնել ՀՀ-ից դուրս, մնացած մասով որոշումը թողնվել է անփոփոխ:
03.06.2016թ. տուժող Երվանդ Թովմասովի ներկայացուցիչ Արմեն Սողոմոնյանը ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանի 08.04.2016թ. որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք է ներկայացրել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան, որով խնդրել է վճռաբեկ բողոքն ընդունել վարույթ, ամբողջովին բավարարել այն, բեկանել Վերաքննիչ քրեական դատարանի 08.04.2016թ. թիվ ԵԿԴ/0230/01/14 որոշումը և գործն ուղարկել համապատասխան ստորադաս դատարան` նոր քննության:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2016թ. նոյեմբերի 01-ի որոշմամբ վճռաբեկ բողոքը բավարարվել է, ամբաստանյալ Հ.Մկրտչյանի վերաբերյալ ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանի 08.04.2016թ. որոշումը բեկանվել է և գործն ուղարկվել է նույն դատարան՝ նոր քննության։
ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանի 13.01.2017թ. որոշմամբ պաշտպան Հ.Բաբայանի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է Վերաքննիչ դատարանի վարույթ և Վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում քննության է նշանակվել 2017թ. հունվարի 20-ին:

2. Առաջին ատյանի դատարանի և Վճռաբեկ դատարանի պատճառաբանությունները
Առաջին ատյանի դատարանը պաշտպան Հ.Բաբայանի միջնորդությունը մերժել է` հետևյալ պատճառաբանությամբ:
Դատարանն ուսումնասիրելով միջնորդությունը և կից ներկայացված փաստաթղթերը գտել է, որ այն ենթակա մերժման, քանի որ համաձայն 24.09.2015թ. ՀՀ ԱՆ միջգերատեսչական բժշկական հանձնաժողովի նախագահ Տ.Սահակյանի կողմից դատարան ստացված ամբաստանյալ Հ.Մկրտչյանի նկատմամբ կատարված միջգերատեսչական բժշկական հանձնաժողովի փորձաքննության եզրակացության հետևություններ մասի՝
Հ.Մկրտչյանի ներկայիս առողջական վիճակը ծանր է՝ պայմանավորված հիվանդության ծանր կլինիկական ընթացքով բարդություններով, որոնք պահանջում են անկողնային ռեժիմ և հանդիսանում են խոչընդոտ նրա ինքնուրույն տեղաշարժվելու համար։
Այսինքն, դատարանի 2015թ. հուլիսի 17-ի որոշման հիման վրա ստացված եզրակացությունում առկա չէ որևէ նշում Հ.Մկրտչյանի առողջական վիճակի, այսինքն նրա ՀՀ-ից դուրս բուժումը շարունակելու մասին։ Բացի այդ, դատարանն անդրադառնալով պաշտպան Հ.Բաբայանի կողմից ներկայացված միջնորդության 2-րդ կետին, փաստել է այն հանգամանքը, որ դատարանին չի ներկայացվել որևէ փաստաթուղթ, համաձայն որի՝ հաշմանդամության թոշակը ձևակերպելու համար ներկա պահին անհրաժաշտ է Հ.Մկրտչյանի անձնագիրը և չկա որևէ տվյալ, թե ում կողմից և որտեղ է կատարվելու նշված ձևակերպումը, ինչպես նաև Հ.Մկրտչյանին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղսագրվող արարքը դասվում է ծանր հանցագործությունների շարքին, որի սանկցիան նախատեսում է պատիժ միայն ազատազրկման ձևով՝ չորսից ութ արի ժամկետով՝ գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա, ուստի ներկայացված միջնորդությունը ենթակա է մերժման։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետի համաձայն՝ <<Քրեական գործով վարույթը դատարանի որոշմամբ ամբողջությամբ կամ համապատասխան մասով կարող է կասեցվել, եթե մեղադրյալը /ամբաստանյալը/ ծանր հիվանդ է, որի պատճառով չի կարող մասնակցել քրեական գործով վարույթին, եթե առանց նրա մասնակցության քրեական գործով հետագա վարույթն անհնար է>>:
ՀՀ Սահմանադրության 19-րդ հոդվածի համաձայն՝ <<Յուրաքանչյուր ոք ունի իր խախտված իրավունքները վերականգնելու /.../ համար հավասարության պայմաններում, արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ, անկախ և անկողմնակալ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում իր գործի հրապարակային քննության իրավունք>>:
Դատարանը գտել է, որ ամբաստանյալ Հ.Մկրտչյանի վերաբերյալ քրեական գործի վարույթը պետք է կասեցնել մինչև ամբաստանյալ Հ.Մկրտչյանի առողջանալը։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը տուժող Երվանդ Թովմասովի ներկայացուցիչ Արմեն Սողոմոնյանի բողոքը բավարարել է` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
<<…11. Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ ամբաստանյալ Հ.Մկրտչյանի պաշտպան Հ.Բաբայանի վերաքննիչ բողոքը Վերաքննիչ դատարանի՝ 2016թ. փետրվարի 22-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ և նշանակվել քննության 2016թ. մարտի 14-ին /տե՛ս սույն որոշման 6-րդ կետը/։ Վերաքննիչ դատարանի կողմից 2016թ. մարտի 14-ին, ինչպես նաև հետագայում ապրիլի 4-ին և ապրիլին 8-ին նշանակված դատական նիստերի տեղի և ժամանակի մասին տուժող Ե.Թովմասովը և նրա ներկայացուցիչ Ա.Սողոմոնյանը չեն ծանուցվել /տե՛ս սույն որոշման 6.1.-րդ կետը/։
Վերաքննիչ դատարանի՝ 2016թ. ապրիլի 8-ի դատական նիստին, որի արդյունքում ամբաստանյալ Հ.Մկրտչյանի պաշտպան Հ.Բաբայանի վերաքննիչ բողոքը բավարարվել է, տուժող Ե.Թովմասովը և նրա ներկայացուցիչ Ա.Սողոմոնյանը չեն մասնակցել /տե՛ս սույն որոշման 6.2.-րդ կետը/։
Վերաքննիչ դատարանն իր՝ 2016թ. ապրիլի 8-ի որոշումը ուղարկել է միայն պաշտպան Հ.Բաբայանին, իսկ տուժող Ե.Թովմասովը հիշյալ դատական ակտի պատճենը ստացել է 2016թ. մայիսի 19-ին Առաջին ատյանի դատարանում քրեական գործի քննության ժամանակ /տե՛ս սույն որոշման 6.3.-րդ կետը/։
12. Սույն որոշման նախորդ կետում մեջբերված փաստերը գնահատելով սույն որոշման 10-րդ կետում շարադրված վերլուծության լույսի ներքո՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ Վերաքննիչ դատարանը տուժող Ե.Թովմասովին և նրա ներկայացուցիչ Ա.Սողոմոնյանին չի ծանուցել գործի քննության տեղի և ժամանակի մասին, ինչի արդյունքում վերջիններս զրկվել են գործի դատական քննությանը մասնակցելու հնարավորությունից, հետևաբար նաև հնարավորություն չեն ունեցել պաշտպանելու իրենց իրավունքներն ու օրինական շահերը, տեղեկանալու և մեկնաբանելու մյուս կողմի ներկայացրած փաստարկները, այսինքն` հայտնվել են խիստ անբարենպաստ վիճակում մյուս կողմի համեմատությամբ։
Վերոգրյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ Վերաքննիչ դատարանը, տուժողին և նրա ներկայացուցչին չծանուցելով նշանակված դատական նիստի տեղի և ժամանակի մասին, թույլ է տվել մրցակցության սկզբունքի խախտում, ինչն էլ իր հերթին հանգեցրել է ՀՀ Սահմանադրությամբ, <<Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին>> եվրոպական կոնվենցիայով և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով երաշխավորված արդար դատական քննության իրավունքի խախտմանը։ Այլ կերպ՝ տուժողին և նրա ներկայացուցչին չծանուցելով նշանակված դատական նիստի տեղի և ժամանակի մասին՝ Վերաքննիչ դատարանը չի ապահովել անձի արդար դատաքննության իրավունքը։
13. Այսպիսով, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ սույն գործով Վերաքննիչ դատարանը թույլ է տվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ, 23-րդ, 390-րդ հոդվածների խախտումներ, որոնք ազդել են գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա, ինչը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 398-րդ և 406-րդ հոդվածների իմաստով Վերաքննիչ դատարանի որոշումը բեկանելու և գործը նույն դատարան՝ նոր քննության ուղարկելու հիմք է>>։

3. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը, վերաքննիչ բողոքի պատասխանը,
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով:
Պաշտպան Հ.Բաբայանն իր վերաքննիչ բողոքում գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը կայացրած դատական ակտով թույլ է տվել դատավարական իրավունքի խախտում, ինչը հանգեցրել է դատական սխալի: Այդ խախտումները ամբաստանյալի համար առաջացրել են կամ կարող են առաջացնել ծանր հետևանքներ:
Առաջին ատյանի դատարանի կողմից թույլ տրված դատավարական իրավունքի նորմերի խախտումները արտահայտվել են հետևյալում.
10.12.2014թ. առաջին ատյանի դատարանում ստացվել է ՀՀ ԱՆ միջգերատեսչական հանձնաժողովի եզրակացությունը, համաձայն որի ամբաստանյալ Հակոբ Մկրտչյանը տառապում է ՀՀ կառավարության 26.05.2006թ. 825-Ն որոշմամբ հաստատված, պատիժը կրելուն խոչընդոտող հիվանդությունների ցանկում ներառված մի շարք ծանր հիվանդություններով: Նույն եզրակացությամբ նշվել է, որ Հ.Մկրտչյանը կարիք ունի ստացիոնար հետազոտությունների և բուժման՝ նեղ մասնագիտացված բաժանմունքում, ապահովելով համապատասխան մասնագետների դինամիկ հսկողություն և հնարավոր ծանրագույն բարդությունների դեպքում՝ համապատասխան ինտենսիվ բուժական միջոցառումների կատարումը:
20.12.2014թ. դատարանը քննարկելով պաշտպանական կողմի միջնորդությունը և հաշվի առնելով փորձագիտական եզրակացության տվյալները, որոշում է կայացրել Հ.Մկրտչյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանավորումը փոխելու մասին: Նույն որոշմամբ Հ.Մկրտչյանն ազատվել է արգելանքից և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը։
<<Շենգավիթ բժշկական կենտրոն>> ՓԲԸ 12.01.2015թ. տեղեկանքի համաձայն` հիվանդին ցուցված է վիրահատական բուժում` պորտակավալ շունտավորում, ներլյարդային էնդովասկուլյար պորտակավալ էնդոստենդավորում, ինչը ներկայումս ՀՀ-ում տեխնիկապես անհնարին է։
12.02.2015թ. նույնպիսի բժշկական եզրակացություն է տրվել նաև <<Միքայելյան վիրաբուժության>> ինստիտուտ ՓԲԸ-ից։
Դատաքննության ընթացքում պաշտպանության կողմի հարցմանն ի պատասխան ստացվել է ՀՀ առողջապահության նախարարության աշխատակազմի ղեկավարի 13.02.2015թ. թիվ 1440-15 գրությունը, որի համաձայն Հ.Մկրտչյանի մոտ ախտորոշված հիվանդությունների պայմաններում անհրաժեշտ է իրականացնել վիրահատական բուժում՝ տրանսյուգուլյար պորտակավալ շունտավորում և լյարդի փոխպատվաստում, որպիսի վիրահատությունները Հայաստանի Հանրապետության բժշկական օգնություն և սպասարկում իրականացնող կազմակերպություններում ներկայումս չի իրականացվում։
17.07.2015թ. առաջին ատյանի դատարանի որոշմամբ նշանակվել է լրացուցիչ դատաբժշկական փորձաքննություն, որին ի պատասխան ստացվել է ՀՀ ԱՆ միջգերատեսչական հանձնաժողովի եզրակացությունը, որով կրկին անգամ հաստատվել են Հ.Մկրտչյանի մոտ ծանր հիվանդության առկայությունը և այն ՀՀ-ում բուժելու անհնարինությունը։
06.10.2015թ. պաշտպանության կողմը միջնորդություն է հարուցել Առաջին ատյանի դատարան` Հ.Մկրտչյանի ծանր հիվանդության բնույթը և այն ՀՀ-ում բուժելու անհնարինությունը հաշվի առնելով Հ.Մկրտչյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը վերացնելու կամ առանց խափանման միջոցը վերացնելու Հ.Մկրտչյանին բուժման նպատակով ժամանակավորապես ՀՀ-ից մեկնումը թույլատրելու վերաբերյալ։
Առաջին ատյանի դատարանը, նկատի ունենալով, որ միջնորդության լուծման համար անհրաժեշտ է պարզաբանումներ ստանալ վերը նշված դատաբժշկական փորձաքննությունը կատարած փորձագետներից, դատարան է հրավիրել և հարցաքննել փորձագիտական հանձնաժողովի փորձագետներից Գագիկ Հարությունյանին։ Վերջինս 14.01.2016թ. դատական նիստի ընթացքում պատասխանելով դատավարության մասնակիցների և դատարանի հարցերին, պարզաբանել է, որ Հ.Մկրտչյանի մոտ առկա հիվանդությունը դասվում է կյանքի հետ անհամատեղելի, ծանր հիվանդությունների շարքին։ Փորձագետը հայտնել է, որ հիվանդության պրոգրեսիվ ընթացքը կանխելու և Հ.Մկրտչյանի կյանքը փրկելու միակ լուծումը համարվում է լյարդի պորտակավալ շունտավորումը և լյարդի փոխպատվաստումը, ինչը Հայաստանի Հանրապետության բժշկական հաստատություններում չի կատարվում։ Փորձագետը հաստատեց նաև, որ այդ միջամտությունները չկատարելու դեպքում Հ.Մկրտչյանի կյանքը հնարավոր չէ փրկել։
Առաջին ատյանի դատարանը, իր 21.01.2016թ. որոշմամբ ընդհանրապես չի անդրադարձել փորձագետ Գ.Հարությունյանի դատարանում տրված պարզաբանումներին և ՀՀ առողջապահության նախարարության աշխատակազմի ղեկավարի 13.02.2015թ. թիվ 1440-15 գրությունը, որի համաձայն Հ.Մկրտչյանի մոտ ախտորոշված հիվանդությունների պայմաններում անհրաժեշտ է իրականացնել վիրահատական բուժում՝ տրանսյուգուլյար պորտակավալ շունտավորում և լյարդի փոխպատվաստում, որպիսի վիրահատությունները Հայաստանի Հանրապետության բժշկական օգնություն և սպասարկում իրականացնող կազմակերպություններում ներկայումս չի իրականացվում։
Ավելին, առաջին ատյանի դատարանը անտեսելով ՀՀ-ում բուժման անհնարինության վերաբերյալ անհերքելի տեղեկությունները, նշել է հետևյալ տեղեկությունը. <<...դատաբժշկական եզրակացությունում առկա չէ որևէ նշում Հ.Մկրտչյանի առողջական վիճակի, այսինքն`ՀՀ-ից դուրս բուժումը շարունակելու մասին>>։
Թեև առաջին ատյանի դատարանի 21.01.2016թ. որոշումը վերնագրված է որպես <<Որոշում ամբաստանյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը վերացնելու մասին միջնորդությունը քննության առնելու վերաբերյալ>>, սակայն նույն որոշմամբ, դատարանը անդադարձել է նաև վարույթը կասեցնելու հիմքերին և եզրափակիչ մասում որոշել է կասեցնել քրեական գործի վարույթը` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ հոդվածի հիմքով։
Հատկանշական է, որ դրա վերաբերյալ որոշում կայացնելուց առաջ, որոշման պատճառաբանական մասում դատարանը նշել է հետևյալը. <<Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Հակոբ Մկրտչյանի վերաբերյալ քրեական գործի վարույթը պետք է կասեցնել մինչև ամբաստանյալի առողջանալը>>: Փաստորեն, նման մեջբերում կատարելով` դատարանը հանգել է քրեական գործի տվյալներին տրամագծորեն հակասող հետևության։ Մասնավորապես, ինչպես վերը նշվեց, գործով հաստատված է, որ ՀՀ-ում Հ.Մկրտչյանի բուժումն անհնար է, հետևաբար, անձը չի կարող առողջանալ առանց բուժում ստանալու, ինչն էլ իր հերթին վկայում է, որ առաջին ատյանի դատարանի՝ <<մինչև ամբաստանյալի առողջանալը>> մեկնաբանությունը անտրամաբանական և կամայական մեկնաբանություն է։
Դեռևս առաջին ատյանի դատարանի 20.12.2014թ. որոշմամբ ամբաստանյալ Հ.Մկրտչյանի նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին։ Տվյալ նորմը սահմանող հոդվածի համաձայն չհեռանալու մասին ստորագրություն տված կասկածյալը կամ մեղադրյալը չի կարող առանց հետաքննության մարմնի, քննիչի, դատախազի կամ դատարանի թույլտվության մեկնել այլ տեղանք կամ փոխել բնակության վայրը, ինչը ենթադրում է, որ մեղադրյալը կամ ամբաստանյալը կարող է դատարանի թույլտվությամբ մեկնել այլ տեղանք։
Տվյալ դեպքում ամբաստանյալի այլ տեղանք մեկնելը պայմանավորված է ծայրահեղ անհրաժեշտությամբ և ամբաստանյալի կյանքը փրկելու միակ ու բացառիկ լուծումն է։
Ելնելով վերոգրյալից, ՀՀ Վերաքննիչ դատարանին բողոք բերած անձը խնդրել է բեկանել ԵԿԴ/0230/01/14 քրեական գործով Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 21.01.2016թ. որոշումը և թույլատրել բուժման նպատակով ամբաստանյալի մեկնումը ՀՀ-ից դուրս։
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ դատարանում ամբաստանյալ Հ.Մկրտչյանի պաշտպան Հ.Բաբայանի բողոքի քննության կապակցությամբ հրավիրվել են թվով չորս դատական նիստեր՝ 20.01.2017թ., 02.02.2017թ., 20.02.2017թ. և 28.02.2017թ. որոնց վերաբերյալ կողմերը պարտադիր կերպով ծանուցվել են, այդ թվում` նաև տուժող Ե.Թովմասովը և նրա ներկայացուցիչ Ա.Սողոմոնյանը: ՀՀ Գլխավոր դատախազության ավագ դատախազ Գ.Սարգսյանը և տուժող Ե.Թովմասովը նշանակված թվով չորս դատական նիստերին չեն ներկայացել, իսկ տուժողի ներկայացուցիչ Ա.Սողոմոնյանը ներկայացել է միայն 20.01.2017թ. նշանակված դատական նիստին և չի ներկայացել հաջորդ` թվով երեք դատական նիստերին, ինչի արդյունքում դատական նիստերին չներկայացած կողմերը իրենք իրենց զրկել են գործի դատական քննությանը մասնակցելու հնարավորությունից, հետևաբար նաև իրենց իրավունքներն ու օրինական շահերը պաշտպանելու, ինչպես նաև տեղեկանալու և մյուս կողմի ներկայացրած փաստարկները մեկնաբանելու հնարավորությունից։
Վերաքննիչ դատարան ներկայացած տուժող Ռ.Պողոսյանը և վերջինիս ներկայացուցիչ Ա.Ալվանդյանը պաշտպան Հ.Բաբայանի վերաքննիչ բողոքին ի պատասխան հայտնեցին, որ բողոքի դեմ առարկություն չունեն, որպեսզի հնարավորություն տրվի ամբաստանյալ Հ.Մկրտչյանին` բուժվելու նպատակով մեկնելու արտերկիր, որից հետո հնարավոր կլինի շարունակել արդեն տարիներ ձգվող իրենց քրեական գործի վարույթը և այն հասցնել իր ավարտին:

4.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում` ներկայացված նյութերի հիման վրա ստուգելով <<Ամբաստանյալ Հակոբ Սարգսի Մկրտչյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը վերացնելու մասին միջնորդությունը քննության առնելու մասին>> Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016թ. հունվարի 21-ի որոշման օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, հանգում է այն հետևության, որ պաշտպան Հ.Բաբայանի վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել, իսկ առաջին ատյանի դատարանի որոշումը բեկանել մասնակիորեն` ետևյալ պատճառաբանությամբ:
Սույն գործի նյութերից երևում է, որ առաջին ատյանի դատարանի վարույթում քննվող թիվ ԵԿԴ/0230/01/14 քրեական գործով /ըստ մեղադրանքի Հակոբ Սարգսի Մկրտչյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով/ 17.07.2015թ. որոշում է կայացվել ամբաստանյալի նկատմամբ լրացուցիչ դատաբժշկական փորձաքննություն նշանակելու մասին:
Պարզաբանման համար փորձագետին առաջադրվել է հետևյալ հարցը. <<Հ. Մկրտչյանը ներկայումս կարող է մասնակցել դատական քննությանը, թե ոչ>>:
Միջգերատեսչական բժշկական հանձնաժողովը Հակոբ Մկրտչյանի վերաբերյալ 22.09.2015թ. տվել է եզրակացություն հետևյալի մասին.
/…/ <<Հետևություններ. Հ. Մկրտչյանի ներկայիս առողջական վիճակը ծանր է` պայմանավորված հիվանդության ծանր կլինիկական ընթացքով բարդություններով, որոնք պահանջում են անկողնային ռեժիմ և հանդիսանում են խոչընդոտ նրա ինքնուրույն տեղաշարժվելու համար>>:
Նշված եզրակացության <<Բժշկական փաստաթղթերի տվյալները>> բաժնում նշվել է. /…/ Ինչպես երևում է <<Շենգավիթ>> բժշկական կենտրոն ՓԲԸ-ի առ 12.01.15թ. տեղեկանքի - /…/ <<Բժշկական խորհրդատվություն: Հիվանդին ցուցված է վիրահատական բուժում պորտո-կավալ շունտավորում կամ պորտո-կավալ պրոտեզավորում: ՀՀ-ում իրականացնել տեխնիկապես անհնարին է:>>:
Ամբաստանյալ Հ.Մկրտչյանի պաշտպան Հ.Բաբայանը միջնորդություն է ներկայացրել առաջին ատյանի դատարան, միջնորդելով վերացնել Հ.Մկրտչյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը`ստորագրություն չհեռանալու մասին կամ թույլատրել ամբաստանյալ Հ.Մկրտչյանին բուժման նպատակով ժամանակավորապես մեկնելու ՀՀ-ից:
Առաջին ատյանի դատարանը, քննության առնելով պաշտպան Հ.Բաբայանի կողմից ներկայացված միջնորդությունը, հետազոտելով դրանց կից ներկայացված նյութերը և լսելով դատական նիստին ներկայացած անձանց, գտել է, որ բողոքը ենթակա է մերժման` սույն որոշման 2-րդ բաժնում ներկայացված պատճառաբանություններով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 144-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Չհեռանալու մասին ստորագրություն տված կասկածյալը կամ մեղադրյալը չի կարող առանց հետաքննության մարմնի, քննիչի, դատախազի կամ դատարանի թույլտվության մեկնել այլ տեղանք կամ փոխել բնակության վայրը: Նա պարտավոր է ներկայանալ հետաքննության մարմնի, քննիչի, դատախազի և դատարանի կանչով և նրանց հայտնել իր բնակության վայրը փոխելու մասին:
2. Կասկածյալից կամ մեղադրյալից չհեռանալու մասին ստորագրությունը վերցնում է քրեական վարույթն իրականացնող մարմինը>>:
Վերաքննիչ դատարանը վերլուծելով սույն գործի նյութերը գտնում է, որ առաջին ատյանի դատարանը պատշաճ իրավական գնահատման չի ենթարկել գործում առկա մի շարք փաստական տվյալներ, որոնք էական նշանակություն ունեն սույն գործի լուծման համար:
Այսպես` համաձայն ՀՀ ԱՆ աշխատակազմի ղեկավար Ա.Կարապետյանի 2015թ. փետրվարի 13-ի թիվ 1440-15 գրության.
<<ՀՀ առողջապահության նախարարին ուղղված Ձեր 23.01.2015թ. թիվ 03/015 գրության կապակցությամբ հայտնում եմ, որ ՀՀ առողջապահության նախարարությունը կազմակերպել է քաղ. Հակոբ Սարգսի Մկրտչյանի խորհրդատվությունը ՀՀ ԱՆ առաջատար մասնագետների մոտ։ Հիվանդի մոտ ախտորոշվել է Բադդա-Կիարիի հիվանդություն, գենետիկ թրոմբոֆիլիա, լյարդի ցիրրոզ <<Բ>> ստադիա, պորտալ հիպերթենզիա, սպլենոմեգալիա, կերակրափողի և կարդիայի երակների վարիկոզ լայնացում I-II աստիճան, արտահայտված ասցիտ /ջրգողություն/։
Քաղաքացի Հակոբ Մկրտչյանի բուժման համար անհրաժեշտ է իրականացնել տրանսյուգուլյար պորտակավալ շունտավորում <<TIPS>> և հետագայում լյարդի փոխպատվաստում։ Վերոնշյալ վիրահատությունները Հայաստանի Հանրապետության բժշկական օգնություն և սպասարկում իրականացնող կազմակերպություններում ներկայումս չի իրականացվում։>>:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ թեև առաջին ատյանի դատարանը դատական ակտի նկարագրական մասում նշել է ՀՀ ԱՆ աշխատակազմի ղեկավար Ա.Կարապետյանի 2015թ. փետրվարի 13-ի թիվ 1440-15 գրության մասին, սակայն դատական ակտի պատճառաբանական մասում գնահատական չի տվել ՀՀ ԱՆ աշխատակազմի ղեկավար Ա.Կարապետյանի վերոհիշյալ գրության մեջ նշված` ՀՀ-ում Հ.Մկրտչյանի բժշկական օգնության և սպասարկման անհնարինության հանգամանքին:
Բացի այդ, առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ պաշտպան Հ.Բաբայանի միջնորդության քննարկման արդյունքում կայացրած դատական ակտում պատճառաբանել է, որ դատարանի 2015թ. հուլիսի 17-ի որոշման հիման վրա ստացված եզրակացությունում առկա չէ որևէ նշում Հակոբ Մկրտչյանի առողջական վիճակի կապակցությամբ ՀՀ-ից դուրս բուժումը շարունակելու մասին, սակայն անտեսել է այն հանգամանքը, որ լրացուցիչ դատաբժշկական փորձաքննություն նշանակելու մասին որոշմամբ Միջգերատեսչական բժշկական հանձնաժողովի առջև ՀՀ-ում Հ. Մկրտչյանի բուժման անհնարինությունը պարզելու մասին հարց չի բարձրացվել:
Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ ինչպես Միջգերատեսչական հանձնաժողովի կողմից տրված եզրակացության մեջ, այնպես էլ ՀՀ ԱՆ աշխատակազմի ղեկավար Ա.Կարապետյանի 2015թ. փետրվարի 13-ի թիվ 1440-15 գրության մեջ առկա են եղել օբյեկտիվ և բավարար տեղեկություններ այն մասին, որ Հ.Մկրտչյանի մոտ ախտորոշվել է <<Բադդա-Կիարիի հիվանդություն, գենետիկ թրոմբոֆիլիա, լյարդի ցիրրոզ <<Բ>> ստադիա, պորտալ հիպերթենզիա, սպլենոմեգալիա, կերակրափողի և կարդիայի երակների վարիկոզ լայնացում I-II աստիճան, արտահայտված ասցիտ /ջրգողություն/>>, որի համար անհրաժեշտ է իրականացնել տրանսյուգուլյար պորտակավալ շունտավորում <<TIPS>> և հետագայում լյարդի փոխպատվաստում, ինչը Հայաստանի Հանրապետության բժշկական օգնություն և սպասարկում իրականացնող կազմակերպություններում չի իրականացվում:
Բացի այդ, առաջին ատյանի դատարանում, փորձագիտական հանձնաժողովի փորձագետ Գագիկ Հարությունյանը փորձագիտական եզրակացության կապակցությամբ պարզաբանումներ է տվել այն մասին, որ <<Հ.Մկրտչյանի մոտ առկա հիվանդությունը դասվում է կյանքի հետ անհամատեղելի, ծանր հիվանդությունների շարքին։ Հիվանդության պրոգրեսիվ ընթացքը կանխելու և Հ.Մկրտչյանի կյանքը փրկելու միակ լուծումը համարվում է լյարդի պորտակավալ շունտավորումը և լյարդի փոխպատվաստումը, ինչը Հայաստանի Հանրապետության բժշկական հաստատություններում չի կատարվում։ Վերջինս նշել է նաև, որ այդ միջամտությունները չկատարելու դեպքում Հ.Մկրտչյանի կյանքը հնարավոր չէ փրկել>>։
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի. <<Բողոքարկված դատական ակտը բեկանվում կամ փոխվում է, եթե թույլ է տրվել դատական սխալ, այն է`/…/
3/ առկա է քրեադատավարական օրենքի էական խախտում/.../>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
<<1. Քրեադատավարական օրենքի էական խախտումներ են դատական քննության ժամանակ սույն օրենսգրքի սկզբունքների և այլ ընդհանուր դրույթների խախտումները, որոնք գործին մասնակցող անձանց` օրենքով երաշխավորված իրավունքներից զրկելու կամ դրանցում սահմանափակելու կամ այլ ճանապարհով խոչընդոտել են գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտմանը, ազդել են կամ կարող էին ազդել գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա:>>:
Վերաքնիչ դատարանն արձանագրում է, որ առաջին ատյանի դատարանը դատական ակտ կայացնելիս թույլ է տվել դատական սխալ` քրեադատավարական օրենքի խախտում, որն իր բնույթով էական է քանի որ ազդել է ազդել է գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա, և հիմք է առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելու և նոր դատական ակտ կայացնելու համար:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը պաշտպան Հ.Բաբայանի վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում հանգում է այն հետևության, որ այն ենթակա է բավարարման, իսկ առաջին ատյանի դատարանի որոշումը պետք է բեկանել մասնակիորեն և կայացնել նոր դատական ակտ, որով պետք է թույլատրել բուժման նպատակով ամբաստանյալ Հ.Մկրտչյանի մեկնումը ՀՀ-ից դուրս:
Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-395-րդ և 398-րդ հոդվածներով, վերաքննիչ քրեական դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1. Պաշտպան Հ.Բաբայանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել:
2. <<Ամբաստանյալ Հակոբ Սարգսի Մկրտչյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը վերացնելու մասին միջնորդությունը քննության առնելու մասին>> Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016թ. հունվարի 21-ի որոշումը բեկանել մասնակիորեն.
Ամբաստանյալ Հակոբ Սարգսի Մկրտչյանին թույլատրել բուժման նպատակով մեկնել ՀՀ-ից դուրս:
3. Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը մնացած մասով թողնել անփոփոխ:
4.Սույն որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք կարող է բերվել այն ստանալու օրվանից տասնհինգօրյա ժամկետում` ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատին:



ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ
ԵԿԴ/0230/01/14




ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

Հայաստանի Հանրապետության
վերաքննիչ քրեական դատարանի որոշում
Գործ թիվ ԵԿԴ/0230/01/14
Նախագահող դատավոր՝ Ա.Պետրոսյան


ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան)

նախագահությամբ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ
մասնակցությամբ դատավորներ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆԻ
Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ
Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ
Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆԻ
Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ

քարտուղարությամբ Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆԻ


2016 թվականի նոյեմբերի 1-ին ք.Երևանում
դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով ամբաստանյալ Հակոբ Սարգսի Մկրտչյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2016 թվականի ապրիլի 8-ի որոշման դեմ տուժող Երվանդ Թովմասովի ներկայացուցիչ Արմեն Սողոմոնյանի վճռաբեկ բողոքը,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի (այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան) վարույթում է գտնվում թիվ ԵԿԴ/0230/01/14 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Հակոբ Սարգսի Մկրտչյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով։
2. Ամբաստանյալ Հ.Մկրտչյանի պաշտպան Հունան Բաբայանը 2015 թվականի հոկտեմբերի 6-ին միջնորդություն է ներկայացրել Առաջին ատյանի դատարան` խնդրելով վերացնել Հ.Մկրտչյանի նկատմամբ ընտրված` ստորագրություն չհեռանալու մասին խափանման միջոցը կամ առանց խափանման միջոցը վերացնելու թույլատրել Հ.Մկրտչյանին բուժման նպատակով ժամանակավորապես մեկնելու ՀՀ-ից։
3. Առաջին ատյանի դատարանը 2016 թվականի հունվարի 21-ին որոշում է կայացրել ամբաստանյալ Հ.Մկրտչյանի պաշտպան Հ.Բաբայանի միջնորդությունը մերժելու, իսկ թիվ ԵԿԴ/0230/01/14 քրեական գործի վարույթը՝ կասեցնելու մասին։
4. ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Վերաքննիչ դատարան) 2016 թվականի ապրիլի 8-ին որոշում է կայացրել ամբաստանյալ Հ.Մկրտչյանի պաշտպան Հ.Բաբայանի վերաքննիչ բողոքը բավարարելու, Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2016 թվականի հունվարի 21-ի որոշումը մասնակիորեն բեկանելու, ամբաստանյալ Հ.Մկրտչյանին բուժման նպատակով ՀՀ-ից դուրս մեկնել թույլատրելու և բողոքարկված որոշումը մնացած մասով անփոփոխ թողնելու մասին։
5. Տուժող Երվանդ Թովմասովի ներկայացուցիչ Արմեն Սողոմոնյանը բերել է վճռաբեկ բողոք, որը Վճռաբեկ դատարանի՝ 2016 թվականի հուլիսի 22-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ։
Վճռաբեկ բողոքի պատասխան չի ներկայացվել։

Գործի փաստական հանգամանքները.
6. Ամբաստանյալ Հ.Մկրտչյանի պաշտպան Հ.Բաբայանի վերաքննիչ բողոքը Վերաքննիչ դատարանի՝ 2016 թվականի փետրվարի 22-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ և նշանակվել քննության 2016 թվականի մարտի 14-ին՝ ժամը 11։00-ին։ Վերաքննիչ դատարանի նույն որոշման եզրափակիչ մասի 4-րդ կետը սահմանում է.«Գործի քննության տեղի և ժամանակի մասին իրազեկել պաշտպանին և դատախազին» (տե՛ս Նյութեր, հատոր 2, թերթեր 9-10)։
6.1. Վերաքննիչ դատարանի կողմից 2016 թվականի մարտի 14-ին, ինչպես նաև հետագայում ապրիլի 4-ին և ապրիլին 8-ին նշանակված դատական նիստերի տեղի և ժամանակի մասին տուժող Ե.Թովմասովին և նրա ներկայացուցիչ Ա.Սողոմոնյանին ծանուցելու վերաբերյալ որևէ ապացույց գործի նյութերում առկա չէ (տե՛ս Նյութեր, հատոր 2, թերթեր 9-16, 31, 35)։
6.2. Վերաքննիչ դատարանի՝ 2016 թվականի մարտի 14-ի, ապրիլի 4-ի և ապրիլի 8-ի դատական նիստերին տուժող Ե.Թովմասովը և նրա ներկայացուցիչ Ա.Սողոմոնյանը չեն մասնակցել (տե՛ս Նյութեր, հատոր 2, թերթեր 35-37)։
6.3. Վերաքննիչ դատարանն իր՝ 2016 թվականի ապրիլի 8-ի որոշումը ուղարկել է միայն պաշտպան Հ.Բաբայանին (տե՛ս Նյութեր, հատոր 2, թերթեր 46-47), իսկ մեղադրողը և տուժող Ե.Թովմասովը հիշյալ դատական ակտի պատճենը ստացել են 2016 թվականի մայիսի 19-ին Առաջին ատյանի դատարանում քրեական գործի քննության ժամանակ (տե՛ս Նյութեր, հատոր 2, թերթ 67)։
6.4. Ըստ Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2016 թվականի հունվարի 21-ի որոշման.
«10.04.2014 թվականին Հակոբ Սարգսի Մկրտչյանը ձերբակալվել է։
13.04.2014 թվականի որոշմամբ Հակոբ Սարգսի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը։
Դատարանի` 2014 թվականի օգոստոսի 04-ի որոշմամբ (...) քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Հակոբ Սարգսի Մկրտչյանի՝ (...) նշանակվել է դատաքննության (...)։
Հակոբ Սարգսի Մկրտչյանի պաշտպան Հունան Բաբայանի կողմից միջնորդություն է ներկայացվել դատարան ամբաստանյալին կալանքից ազատելու և փորձաքննություն նշանակելու մասին։
08.10.2014 թվականին դատարանը որոշում է կայացրել Հակոբ Մկրտչյանի նկատմամբ դատաբժշկական փորձաքննություն նշանակելու մասին։
10.12.2014 թվականին (...) դատարան է ստացվել ամբաստանյալ Հակոբ Սարգսի Մկրտչյանի նկատմամբ կատարված միջգերատեսչական բժշկական հանձնաժողովի փորձաքննության եզրակացությունը, համաձայն հետևություններ մասի`
1.Ներկայում Հակոբ Մկրտչյանը տառապում է հետևյալ հիվանդություններով`
լյարդի ցիրրոզ` դեկոմպենսացիայի փուլում, պորտալ հիպերտենզիա, լյարդ-բջջային անբավարարություն 3-րդ աստիճանի, ասցիտ, սպլենոմեգալիս, էնցեֆալոպաթիա, ստորին վերջույթների հետտրոմբոտիկ հիվանդություն։
2.Ներկայիս առողջական վիճակով Հակոբ Մկրտչյանը չի կարող գտնվել անազատության մեջ, նրա բուժումը հնարավոր չէ իրականացնել անազատության պայմաններում և Հ.Մկրտչյանը կարիք ունի ստացոնար հետազոտությունների և բուժման` նեղ մասնագիտացված բաժանմունքում, ապահովելով համապատասխան մասնագետների /լյարդաբանի, անոթաբանի, սրտաբանի/ դինամիկ հսկողություն, և հնարավոր ծանրագույն բարդությունների առաջացման դեպքում` համապատասխան ինտենսիվ բուժական միջոցառումների կատարում։ Հ.Մկրտչյանի հիվանդությունները համաձայն ՀՀ Կառավարության 2006 թվականի մայիսի 26-ի 825-Ն որոշման 35 կետի՝ դասվում են պատիժը կրելուն խոչընդոտ հանդիսացող ծանր հիվանդությունների շարքին։
3.Հ.Մկրտչյանը ներկայիս առողջական վիճակով չի կարող մասնակցել դատական քննությանը։
2014 թվականի դեկտեմբերի 20-ին դատարանը (...) որոշում է կայացրել ամբաստանյալ Հակոբ Մկրտչյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանավորումը փոփոխելու և նրա նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին, քանի որ ամբաստանյալ Հակոբ Մկրտչյանը իր առողջական վիճակով ըստ փորձաքննության եզրակացության չի կարող գտնվել անազատության մեջ։ (...)
2015 թվականի փետրվարի 16-ին դատարան է ստացվել (...) պաշտպան Հունան Բաբայանի միջնորդությունը` ամբաստանյալ Հակոբ Մկրտչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված ստորագրություն չհեռանալու մասին վերացնելու վերաբերյալ։ Դատարանի կողմից (...) միջնորդությունը մերժ[վ]ել է։
2015 թվականի հուլիսի 17-ին մեղադրող Գ.Սարգսյանի կողմից միջնորդություն է ներկայացվել դատարան` ամբաստանյալ Հ.Մկրտչյանի նկատմամբ լրացուցիչ դատաբժշկական փորձաքննություն նշանակելու վերաբերյալ, որը նույն օրը դատարանի կողմից բավարարվել է։
2015 թվականի սեպտեմբերի 24-ին (...) դատարան է ստացվել ամբաստանյալ Հակոբ Սարգսի Մկրտչյանի նկատմամբ կատարված միջգերատեսչական բժշկական հանձնաժողովի փորձաքննության եզրակացությունը, համաձայն հետևություններ մասի`
Հ.Մկրտչյանի ներկայիս առողջական վիճակը ծանր է` պայմանավորված հիվանդության ծանր կլինիկական ընթացքով բարդություններով, որոնք պահանջում են անկողնային ռեժիմ, և հանդիսանում են խոչընդոտ նրա ինքնուրույն տեղաշարժվելու համար։
2015 թվականի հոկտեմբերի 06-ին դատարան է ստացվել (...) պաշտպան Հունան Բաբայանի միջնորդությունը` ամբաստանյալ Հակոբ Մկրտչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված ստորագրություն չհեռանալու մասին վերացնելու կամ առանց խափանման միջոցը վերացնելու թույլատրել Հ.Մկրտչյանին բուժման նպատակով ժամանակավորապես մեկնելու ՀՀ-ից, ինչպես նաև Դատարանից խնդրել է 1-ին կետում նշված պահանջը մերժելու դեպքում ժամանակավորապես Հ.Մկրտչյանին տրամադրել նրա անձնագիրը` հաշմանդամության թոշակը ձևակերպելու համար։
Դատարանը ուսումնասիրելով միջնորդությունը և կից ներկայացված փաստաթղթերը գտնում է, որ այն ենթակա [է] մերժման, քանի որ համաձայն (...) Մկրտչյանի նկատմամբ կատարված միջգերատեսչական բժշկական հանձնաժողովի փորձաքննության եզրակացության, հետևություններ մասի`
Հ.Մկրտչյանի ներկայիս առողջական վիճակը ծանր է` պայմանավորված հիվանդության ծանր կլինիկական ընթացքով բարդություններով, որոնք պահանջում են անկողնային ռեժիմ, և հանդիսանում են խոչընդոտ նրա ինքնուրույն տեղաշարժվելու համար։
Այսինքն դատարանի 2015 թվականի հուլիսի 17-ի որոշման հիման վրա ստացված եզրակացությունում առկա չէ որևէ նշում Հակոբ Մկրտչյանի առողջական վիճակի, այսինքն ՀՀ-ից դուրս բուժումը շարունակելու մասին։ (...)» (տե՛ս Նյութեր, հատոր 1, թերթեր 206-211)։
6.5. Ըստ Վերաքննիչ դատարանի՝ 2016 թվականի ապրիլի 8-ի որոշման. «Սույն գործի նյութերից երևում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի վարույթում քննվող թիվ ԵԿԴ/0230/01/14 քրեական գործով (...) 17.07.2015թ. որոշում է կայացվել ամբաստանյալի նկատմամբ լրացուցիչ դատաբժշկական փորձաքննություն նշանակելու մասին։
Պարզաբանման համար փորձագետին առաջադրվել է հետևյալ հարցը. Հ. Մկրտչյանը ներկայումս կարող է մասնակցել դատական քննությանը, թե ոչ։
Միջգերատեսչական բժշկական հանձնաժողովը Հակոբ Մկրտչյանի վերաբերյալ 22.09.2015թ. տվել է եզրակացություն հետևյալի մասին.
/…/ <<Հետևություններ. Հ.Մկրտչյանի ներկայիս առողջական վիճակը ծանր է` պայմանավորված հիվանդության ծանր կլինիկական ընթացքով, բարդություններով, որոնք պահանջում են անկողնային ռեժիմ և հանդիսանում են խոչընդոտ նրա ինքնուրույն տեղաշարժվելու համար>>։
Նշված եզրակացության <<Բժշկական փաստաթղթերի տվյալները>> բաժնում նշվել է. /…/ Ինչպես երևում է <<Շենգավիթ>> բժշկական կենտրոն ՓԲԸ-ի առ 12.01.15թ. տեղեկանքի - /…/ <<Բժշկական խորհրդատվություն։ Հիվանդին ցուցված է վիրահատական բուժում պորտոկավալ շունտավորում կամ պորտոկավալ պրոտեզավորում։ ՀՀ-ում իրականացնել տեխնիկապես անհնարին է>>։
(...)
(...) Վերաքննիչ դատարանը վերլուծելով սույն գործի նյութերը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը պատշաճ իրավական գնահատման չի ենթարկել գործում առկա մի շարք փաստական տվյալ, որոնք էական նշանակություն ունեն սույն գործի լուծման համար։
Այսպես` համաձայն ՀՀ ԱՆ աշխատակազմի ղեկավար Ա.Կարապետյանի 2015թ. փետրվարի 13-ի թիվ 1440-15 գրության.
<<ՀՀ առողջապահության նախարարին ուղղված Ձեր 23.01.2015թ. թիվ 03/015 գրության կապակցությամբ հայտնում եմ, որ ՀՀ առողջապահության նախարարությունը կազմակերպել է քաղ. Հակոբ Սարգսի Մկրտչյանի խորհրդատվությունը ՀՀ ԱՆ առաջատար մասնագետների մոտ։ Հիվանդի մոտ ախտորոշվել է Բադդա-Կիարիի հիվանդություն, գենետիկ թրոմբոֆիլիա, լյարդի ցիրրոզ «Բ» ստադիա, պորտալ հիպերթենզիա, սպլենոմեգալիա, կերակրափողի և կարդիայի երակների վարիկոզ լայնացում I - II աստիճան, արտահայտված ասցիտ (ջրգողություն)։
Քաղաքացի Հակոբ Մկրտչյանի բուժման համար անհրաժեշտ է իրականացնել տրանսյուգուլյար պորտակավալ շունտավորում «TIPS» և հետագայում լյարդի փոխպատվաստում։ Վերոնշյալ վիրահատությունները Հայաստանի Հանրապետության՝ բժշկական օգնություն և սպասարկում իրականացնող կազմակերպություններում ներկայում չի իրականացվում>>։
(...)
(...) Առաջին ատյանի դատարանն (...) դատական ակտում պատճառաբանել է, որ դատարանի 2015 թվականի հուլիսի 17-ի որոշման հիման վրա ստացված եզրակացությունում առկա չէ որևէ նշում Հակոբ Մկրտչյանի առողջական վիճակի, այսինքն ՀՀ-ից դուրս բուժումը շարունա[կե]լու մասին, սակայն անտեսել է այն հանգամանքը, որ լրացուցիչ դատաբժշկական փորձաքննություն նշանակելու մասին որոշմամբ Միջգերատեսչական բժշկական հանձնաժողովի առջև հարց չի բարձրացվել ՀՀ-ում Հ.Մկրտչյանի բուժման անհնարինությունը պարզելու մասին։
(...)» (տե՛ս Նյութեր, հատոր 2, թերթեր 38-45)։

Վճռաբեկ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Վճռաբեկ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
7. Բողոքի հեղինակը նշել է, որ Վերաքննիչ դատարանն ամբաստանյալ Հ.Մկրտչյանի պաշտպան Հ.Բաբայանի բողոքի քննությանը տուժող Ե.Թովմասովին մասնակից չդարձնելով՝ խախտել է օրենքով երաշխավորված՝ արդար դատաքննության իրավունքը, օրենքի առջև բոլորի հավասարության և մրցակցության սկզբունքները։
Ի հիմնավորումն իր փաստարկների՝ բողոքաբերը նշել է, որ Վերաքննիչ դատարանն անտեսել է քրեադատավարական օրենքի պահանջներն այն մասին, որ.
ա) դատարանը, պահպանելով օբյեկտիվությունը և անկողմնակալությունը, մեղադրանքի և պաշտպանության կողմերի համար ստեղծում է գործի հանգամանքների բազմակողմանի և լրիվ հետազոտման անհրաժեշտ պայմաններ,
բ) կողմերը քրեական դատավարական օրենսդրությամբ օժտված են իրենց դիրքորոշումը պաշտպանելու հավասար հնարավորություններով,
գ) դատարանն ապահովում է առաջին և վերաքննիչ ատյաններում գործի քննությանը կողմերի մասնակցության իրավունքը։
7.1. Բողոքաբերը նշել է նաև, որ դատական ստուգման իրականացման մասին տուժող Ե.Թովմասովին և նրա ներկայացուցչին որևէ կերպ չծանուցելով՝ Վերաքննիչ դատարանը զրկել է դատավարության մասնակիցներին՝ իրենց իրավունքներն ու օրինական շահերը պաշտպանելու, բողոքի քննության ընթացքում իրենց կարծիքներն ու դիրքորոշումներն արտահայտելու հնարավորությունից։
7.2. Բողոքաբերը շեշտել է, որ վերոնշյալ էական խախտումներով կայացված անօրինական որոշումը բոլոր դեպքերում ենթակա է բեկանման, ուստի ինքն այդ պատճառով չի անդրադառնում բողոքարկված որոշման հիմքում դրված պատճառաբանություններին։
8. Վերոգրյալի հիման վրա բողոքաբերը խնդրել է բեկանել Վերաքննիչ դատարանի՝ 2016 թվականի ապրիլի 8-ի որոշումը և գործն ուղարկել համապատասխան ստորադաս դատարան՝ նոր քննության։
Վճռաբեկ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
9. Սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջև բարձրացված իրավական հարցը հետևյալն է. Վերաքննիչ դատարանն ապահովել է արդյոք անձի արդար դատաքննության իրավունքն այն պայմաններում, երբ տուժողին և նրա ներկայացուցչին չի ծանուցել նշանակված դատական նիստի տեղի և ժամանակի մասին։
10. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 6-րդ հոդվածի 16-րդ և 21-րդ կետերի համաձայն՝
«16) կողմ` մարմինները և անձինք, որոնք քրեական դատավարությունում մրցակցային հիմունքներով իրականացնում են քրեական հետապնդում կամ պաշտպանություն.
21) մեղադրանքի կողմ` քրեական հետապնդման մարմինները, ինչպես նաև տուժողը, քաղաքացիական հայցվորը և նրանց օրինական ներկայացուցիչներն ու ներկայացուցիչները»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Յուրաքանչյուր ոք ունի արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ, անկախ և անկողմնակալ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում իր շահերին առնչվող քրեական գործի քննության իրավունք»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 23-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քրեական դատավարությունն իրականացվում է մրցակցության սկզբունքի հիման վրա։
2. Քրեական հետապնդումը, պաշտպանությունը և գործի լուծումը տարանջատված են. դրանք իրականացնում են տարբեր մարմիններ և անձինք։
(…)
4. Քրեական գործը քննող դատարանը, պահպանելով օբյեկտիվությունը և անկողմնակալությունը, մեղադրանքի և պաշտպանության կողմերի համար ստեղծում է գործի հանգամանքների բազմակողմանի և լրիվ հետազոտման անհրաժեշտ պայմաններ (…)։
5. Քրեական դատավարությանը մասնակցող կողմերը քրեական դատավարական օրենսդրությամբ օժտված են իրենց դիրքորոշումը պաշտպանելու հավասար հնարավորություններով (…)։
(…)
7. Դատարանն ապահովում է առաջին ատյանի և վերաքննիչ դատարաններում գործի քննությանը կողմերի մասնակցության իրավունքը (…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 1-ին մասի 10-րդ կետի համաձայն՝ «Տուժողը, սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով, իրավունք ունի մասնակցել առաջին ատյանի և վերաքննիչ դատարանների նիստերին»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 1-ին մասի 11-րդ կետի համաձայն՝ «(…) Լիազորողի շահերի պաշտպանության համար տուժողի (…) ներկայացուցիչը, սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով, իրավունք ունի մասնակցել առաջին ատյանի և վերաքննիչ դատարանների նիստերին (…)»։
Վերաքննիչ դատարանում գործի քննության կարգը սահմանող՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 390-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Գործի քննության տեղի և ժամանակի մասին կողմերը ծանուցվում են»։
Մեջբերված նորմերի առնչությամբ Վճռաբեկ դատարանը կրկնում է, որ մրցակցության սկզբունքն արդար դատաքննության հիմնարար իրավունքի բաղկացուցիչ տարր է. այդ սկզբունքի իմաստով դատաքննության ժամանակ և՛ մեղադրանքի, և՛ պաշտպանության կողմերի համար պետք է հավասարապես երաշխավորվի ողջամիտ հնարավորություն` իր գործը ներկայացնելու այնպիսի պայմաններում, որը նվազ բարենպաստ չի լինի, քան այն հնարավորությունը, որը տրամադրվում է մրցակից կողմին։ Այսինքն` մրցակցության սկզբունքն անհրաժեշտ է դիտարկել կողմերի հավասարության հիմնարար պահանջի հետ միասնության մեջ, ինչը, ի թիվս այլոց, ենթադրում է, որ կողմը պետք է հնարավորություն ունենա պաշտպանելու իր իրավունքներն ու օրինական շահերը, ծանոթանալու մյուս կողմի ներկայացրած փաստարկներին և ապացույցներին։ Նշվածն արդար դատական քննության իրավունքի ապահովման կարևորագույն նախապայման է, քանի որ քննության իրականացումն առանց կողմերի հավասար տեղեկացվածության նշանակում է մրցակցության և կողմերի հավասարության հիմնարար դրույթների անհամաչափ ձևականացում և առարկայազրկում։ Այլ խոսքով՝ ինչպես առաջին ատյանի դատարանը, այնպես էլ նշյալ դատարանի կայացրած դատական ակտի օրինականությունն ու հիմնավորվածությունը դատական ստուգման ենթարկելիս ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը պարտավոր են միջոցներ ձեռնարկել կողմերի հավասարության և մրցակցային դատավարության ապահովման ուղղությամբ։ Այսպիսով, դատական քննությանը մասնակցելը կողմերի` քրեադատավարական օրենքով երաշխավորված իրավունքն է, իսկ նշված իրավունքի ապահովման պարտականությունը կրում է դատարանը։ Գործի քննությանը մասնակցելու կողմերի իրավունքը դատարանն ապահովում է գործի քննության տեղի և ժամանակի մասին նրանց պատշաճ կերպով ծանուցելու միջոցով։ Այլ կերպ` ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը պարտավոր է բողոքը քննելու օրվա և ժամի մասին նախապես իրազեկել ինչպես մեղադրանքի, այնպես էլ պաշտպանության կողմերին (տե՛ս, mutatis mutandis, Ամալյա Ղարիբյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2011 թվականի հոկտեմբերի 20-ի թիվ ԿԴ/0008/06/11, Նոյ Մուսայելյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2012 թվականի դեկտեմբերի 5-ի թիվ ԿԴ1/0007/06/12 որոշումները)։
11. Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ ամբաստանյալ Հ.Մկրտչյանի պաշտպան Հ.Բաբայանի վերաքննիչ բողոքը Վերաքննիչ դատարանի՝ 2016 թվականի փետրվարի 22-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ և նշանակվել քննության 2016 թվականի մարտի 14-ին (տե՛ս սույն որոշման 6-րդ կետը)։ Վերաքննիչ դատարանի կողմից 2016 թվականի մարտի 14-ին, ինչպես նաև հետագայում ապրիլի 4-ին և ապրիլին 8-ին նշանակված դատական նիստերի տեղի և ժամանակի մասին տուժող Ե.Թովմասովը և նրա ներկայացուցիչ Ա.Սողոմոնյանը չեն ծանուցվել (տե՛ս սույն որոշման 6.1.-րդ կետը)։
Վերաքննիչ դատարանի՝ 2016 թվականի ապրիլի 8-ի դատական նիստին, որի արդյունքում ամբաստանյալ Հ.Մկրտչյանի պաշտպան Հ.Բաբայանի վերաքննիչ բողոքը բավարարվել է, տուժող Ե.Թովմասովը և նրա ներկայացուցիչ Ա.Սողոմոնյանը չեն մասնակցել (տե՛ս սույն որոշման 6.2.-րդ կետը)։
Վերաքննիչ դատարանն իր՝ 2016 թվականի ապրիլի 8-ի որոշումը ուղարկել է միայն պաշտպան Հ.Բաբայանին, իսկ տուժող Ե.Թովմասովը հիշյալ դատական ակտի պատճենը ստացել է 2016 թվականի մայիսի 19-ին Առաջին ատյանի դատարանում քրեական գործի քննության ժամանակ (տե՛ս սույն որոշման 6.3.-րդ կետը)։
12. Սույն որոշման նախորդ կետում մեջբերված փաստերը գնահատելով սույն որոշման 10-րդ կետում շարադրված վերլուծության լույսի ներքո՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ Վերաքննիչ դատարանը տուժող Ե.Թովմասովին և նրա ներկայացուցիչ Ա.Սողոմոնյանին չի ծանուցել գործի քննության տեղի և ժամանակի մասին, ինչի արդյունքում վերջիններս զրկվել են գործի դատական քննությանը մասնակցելու հնարավորությունից, հետևաբար նաև հնարավորություն չեն ունեցել պաշտպանելու իրենց իրավունքներն ու օրինական շահերը, տեղեկանալու և մեկնաբանելու մյուս կողմի ներկայացրած փաստարկները, այսինքն` հայտնվել են խիստ անբարենպաստ վիճակում մյուս կողմի համեմատությամբ։
Վերոգրյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ Վերաքննիչ դատարանը, տուժողին և նրա ներկայացուցչին չծանուցելով նշանակված դատական նիստի տեղի և ժամանակի մասին, թույլ է տվել մրցակցության սկզբունքի խախտում, ինչն էլ իր հերթին հանգեցրել է ՀՀ Սահմանադրությամբ, «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայով և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով երաշխավորված արդար դատական քննության իրավունքի խախտմանը։ Այլ կերպ՝ տուժողին և նրա ներկայացուցչին չծանուցելով նշանակված դատական նիստի տեղի և ժամանակի մասին՝ Վերաքննիչ դատարանը չի ապահովել անձի արդար դատաքննության իրավունքը։
13. Այսպիսով, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ սույն գործով Վերաքննիչ դատարանը թույլ է տվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ, 23-րդ, 390-րդ հոդվածների խախտումներ, որոնք ազդել են գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա, ինչը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 398-րդ և 406-րդ հոդվածների իմաստով Վերաքննիչ դատարանի որոշումը բեկանելու և գործը նույն դատարան՝ նոր քննության ուղարկելու հիմք է։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության (2005 թվականի փոփոխություններով) 91-րդ, 92-րդ հոդվածներով, Հայաստանի Հանրապետութ¬յան քրեական դատավարության օրենսգրքի 16-րդ, 39-րդ, 43-րդ, 3611-րդ, 403-406-րդ, 419-րդ, 422-423-րդ հոդվածներով, Հայաստանի Հանրապետության դատական օրենսգրքի 20-րդ հոդվածով՝ Վճռաբեկ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1. Վճռաբեկ բողոքը բավարարել։ Ամբաստանյալ Հակոբ Սարգսի Մկրտչյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2016 թվականի ապրիլի 8-ի որոշումը բեկանել և գործն ուղարկել նույն դատարան՝ նոր քննության։
2. Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում դատական նիստերի դահլիճում հրապարակման պահից, վերջնական է և ենթակա չէ բողոքարկման։


Նախագահող՝ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Դատավորներ` Ս.ՕՀԱՆՅԱՆ
Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ
Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ
Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ
Թիվ ԵԿԴ/0230/01/14




Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ Ա Ն Ա Ն ՈՒ Ն Ի Ց
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը,

ՆԱԽԱԳԱՀՈՒԹՅԱՄԲ՝ ԴԱՏԱՎՈՐ Վ. ՄԻՍԱԿՅԱՆԻ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Վ. ՎԱՐԺԱՊԵՏՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ՄԵՂԱԴՐՈՂ Գ. ՍԱՐԳՍՅԱՆ
ՏՈՒԺՈՂ Վ. ՍԱՐԳՍՅԱՆ
Ռ. ՊՈՂՈՍՅԱՆ
Ե. ԹՈՎՄԱՍՅԱՆԻ
ՏՈՒԺՈՂԻ ՆԵՐԿԱՅԱՑՈՒՑԻՉ Բ. ԵՂԻԱԶԱՐՅԱՆԻ
Ա. ՍՈՂՈՄՈՆՅԱՆ
ՊԱՇՏՊԱՆ Կ. ՔԻՇՄԻՐՅԱՆ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ Հ. ՄԿՐՏՉՅԱՆ

2024 թվականի հունիսի 05-ին Երևան քաղաքում դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Հակոբ Սարգսի Մկրտչյանի (ծնված՝ 01.12.1974թ., Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, նախկինում չդատված, չամուսնացած, չի աշխատում, փաստացի բնակվող՝ Կոտայքի մարզ, Ձորաղբյուր գյուղ Ազատության փողոց 22 տուն հասցեում) 18.04.2003թ. ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով,

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
17.01.2012թ. Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 17101112 քրեական գործը:
20.01.2012թ. որոշմամբ թիվ 17101112 քրեական գործով տուժող է ճանաչվել Վաղարշակ Ռազմիկի Սարգսյանը:
17.04.2012թ. որոշմամբ թիվ 17101112 քրեական գործի վարույթը կարճվել է:
Նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ 17101112 քրեական գործի նյութերով՝ Սուսաննա Հմայակի Պողոսյանի Ռոբին-Օֆիկ Ռոբինի Օսկանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 213-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 213-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է թիվ 17109912 քրեական գործը:
25.05.2012թ. Երևան քաղաքի քննչական վարչության ԾՀՔ բաժնում որոշում է կայացվել թիվ 46107610 քրեական գործի վարույթը վերսկսելու մասին:
Նույն օրվա որոշմամբ մեղադրյալ Սուսաննա Հմայակի Պողոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել ստորագրությունը չհեռանալու մասին:
30.05.2012թ. որոշում է կայացվել թիվ 17109912 քրեական գործը վարույթ ընդունելու և թիվ 46107610 քրեական գործին միացնելու մասին:
21.06.2012թ. թիվ 46107610 քրեական գործով տուժող է ճանաչվել Հակոբ Սարգսի Մկրտչյանը:
27.09.2012թ. որոշում է կայացվել Սուսաննա Պողոսյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու, լրացնելու և նրան նոր մեղադրանք առաջադրելու մասին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 213-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
20.09.2012թ. որոշմամբ ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժնի ավագ հետաքննիչ Գ. Աջամօղլյանի Երվանդ Թովմասովի հաղորդման հիման վրա նախապատրաստված նյութերով 2012 թվականի սեպտեմբերի 3-ին քրեական գործի հարուցումը մերժելու մասին որոշումը վերացվել է և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով հարուցվել է թիվ 63200612 քրեական գործը:
29.09.2012թ. որոշմամբ մեղադրյալ Սուսաննա Պողոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 213-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցվել է և թիվ 46107610 վարույթով նշված մասը կարճվել է:
17.10.2012թ. որոշում է կայացվել թիվ 46107610 քրեական գործից Ռոբին-Օֆիկ Ռոբինի Օսկանյանի վերաբերյալ մասն անջատելու մասին, որին շնորհվել է 46107610/1 համարը:
18.01.2013թ. որոշմամբ թիվ 46107610/1 քրեական գործով տուժող է ճանաչվել Ռուզաննա Աղաբեկի Պողոսյանը:
23.01.2013թ. որոշմամբ Ռոբին-Օֆիկ Ռոբինի Օսկանյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 213-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով:
Նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ մեղադրյալ Ռոբին-Օֆիկ Ռոբինի Օսկանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել ստորագրությունը չհեռանալու մասին և վերջինիս նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում:
24.01.2013թ. որոշումներով մեղադրյալ Ռոբին-Օֆիկ Ռոբինի Օսկանյանի անվամբ գրանցված ք. Երևան, Դավթաշեն 2-րդ թաղամասի 45 շենքի թիվ 14 հասցեում գտնվող և ք. Երևան, Դավթաշեն թաղամասի, Իոսիֆյան 3-րդ փողոցի 7-րդ տուն հասցեում գտնվող գույքերի նկատմամբ կիրառվել է կալանք:
25.01.2013թ. որոշմամբ թիվ 46107610/1 քրեական գործի վարույթը կասեցվել է մեղադրյալի գտնվելու վայրը անհայտ լինելու հիմքով:
04.03.2013թ. որոշմամբ թիվ 63200612 քրեական գործով Հակոբ Մկրտչյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցվել է և քրեական գործի վարույթը կարճվել է:
03.04.2013թ. որոշմամբ թիվ 46107610/1 քրեական գործով վարույթը վերսկսվել է:
08.08.2013թ. որոշմամբ թիվ 63200612 քրեական գործով քրեական հետապնդում չիրականացնելու և քրեական գործի վարույթը կարճելու մասին որոշումը վերացվել է:
Նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ թիվ 63200612 քրեական գործով վարույթը վերսկսվել է:
25.11.2013թ. որոշմամբ թիվ 46107610/1 քրեական գործով Հակոբ Մկրտչյանին տուժող ճանաչելու մասին որոշումը վերացվել է:
06.12.2013թ. որոշմամբ թիվ 63200612 քրեական գործի վարույթը կարճվել է և Հակոբ Մկրտչյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով քրեական հետապնդումը դադարեցվել է:
17.12.2013թ. որոշմամբ թիվ 63200612 քրեական գործով վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին որոշումը վերացվել է:
15.01.2014թ. որոշում է կայացվել թիվ 17101112 քրեական գործով նոր երևան եկած հանգամանքների հետևանքով հարուցել վարույթ:
02.04.2014թ. ՀՀ գլխավոր դատախազ Գ. Կոստանյանի որոշմամբ թիվ 17101112 քրեական գործով վարույթը կարճելու մասին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Նոր Նորքի քննչական բաժնի քննիչ Ն. Հարությունյանի կողմից 17.04.2012թ. կայացված որոշումը վերացվել է՝ նոր երևան եկած հանգամանքների հիմքով:
10.04.2014թ. որոշում է կայացվել թիվ 11101413 քրեական գործով նոր երևան եկած հանգամանքների հետևանքով հարուցել վարույթ:
Նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ թիվ 17101112 քրեական գործը միացվել է թիվ 46107610/1 քրեական գործին և նախաքննությունը շարունակվել է մեկ վարույթում:
10.04.2014թ. Հակոբ Սարգսի Մկրտչյանը ձերբակալվել է:
11.04.2014թ. որոշմամբ թիվ 63200612 քրեական գործը միացել է թիվ 46107610/1 քրեական գործին նախաքննությունը մեկ վարույթում շարունակելու նպատակով:
13.04.2014թ. որոշմամբ թիվ 11101413 քրեական գործով Հակոբ Սարգսի Մկրտչյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով այն բանի համար, որ նա համոզելու միջոցով դրդել է Երևան քաղաքի բնակիչ Սուսաննա Պողոսյանի՝ վերը նշված բնակարանի դիմաց ամսական 5 տոկոս տոկոսադրույքով իրեն գումար տրամադրել: Սուսաննա Պողոսյանը 2009 թվականի մարտի 21-ին ամսական 5 տոկոս՝ ՀՀ կենտրոնական բանկի սահմանած բանկային տոկոսի ամսական հաշվարկային դրույքաչափը մի քանի անգամ գերազանցող տոկոսադրույքով, Հակոբ Մկրտչյանին տրամադրել է 22.000 ԱՄՆ դոլար գումար, որը վերջինս օգտագործել է անձնական կարիքների համար: Որպես նշված գումարի վերադարձելիության երաշխիք՝ նույն օրը Հակոբ Մկրտչյանի առաջարկով Վոլոդյա Սարուխանյանը հիշյալ բնակարանը ձևակերպել է Սուսաննա Պողոսյանի անվամբ: Հակոբ Մկրտչյանը տվյալ գումարից վերադարձրել է Վոլոդյա Սարուխանյանի պարտքը, իսկ մնացած գումարն օգտագործել անձնական կարիքների համար: Դրանից հետո, կատարված գործարքների արդյունքում նյութական օգուտն ավելացնելու նպատակով Հակոբ Մկրտչյանը նյութապես շահագրգռելու միջոցով դրդել է Ռոբին-Օֆիկ Օսկանյանին՝ ամսական 5 տոկոս տոկոսադրույքով իրեն տրամադրել 30.000 ԱՄՆ դոլար գումար: Ձեռք բերված պայմանավորվածության համաձայն՝ Ռոբին-Օֆիկ Օսկանյանը ՀՀ կենտրոնական բանկի սահմանած բանկային տոկոսի ամսական հաշվարկային դրույքաչափը մի քանի անգամ գերազանցող՝ ամսական 5 տոկոս տոկոսադրույքով Հակոբ Մկրտչյանին 2009 թվականի հուլիսի 2-ին տրամադրել է 30.000 ԱՄՆ դոլար գումար, որից հետո վերջինիս առաջարկությամբ Սուսաննա Պողոսյանը վերը նշված բնակարանը նույն օրը կնքված առուվաճառքի ձևական պայմանագրով ձևակերպել է Ռոբին-Օֆիկ Օսկանյանի անվամբ: Վերջինից ստացած գումարից Հակոբ Մկրտչյանը նույն պահին Ռոբին-Օֆիկ Օսկանյանին վճարել է առաջին ամսվա տոկոսագումարը՝ 1500 ԱՄՆ դոլարը, վերադարձրել Սուսաննա Պողոսյանից վերցրած 22.000 ԱՄՆ դոլարը և վճարել 4.400 ԱՄՆ դոլար տոկոսագումարը, իսկ մնացած 2.100 ԱՄՆ դոլարն օգտագործել է անձնական կարիքների համար:
Բացի այդ, Հակոբ Մկրտչյանն իր ծանոթ Ռուզաննա Պողոսյանի վստահությունը չարաշահելու միջոցով, խաբեությամբ 2009 թվականի մարտի 6-ին հափշտակել և տիրացել է վերջինիս պատկանող, առանձնապես խոշոր չափերի՝ 21.520.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ Երևան քաղաքի Դավիթաշեն 2-րդ թաղամասի 45-րդ շենքի 14 բնակարանը տնօրինելու իրավունքին: Այնուհետև, Հակոբ Մկրտչյանն իր կատարած հանցանքը քողարկելու նպատակով, չունենալով տնտեսական գործունեությամբ զբաղվելու որևէ մտադրություն, այդպիսի գործունեություն իրականացնելու շուրջ Ռուզաննա Պողոսյանի մոտ պատրանք ստեղծելու, ինչպես նաև հափշտակված բնակարանի օգտագործմամբ կանխիկ գումարներ ստանալու նպատակով դրդել է մի շարք անձանց ամսական որոշակի տոկոսագումարով իրեն տրամադրել տարբեր չափի գումարներ:
Այսպես.
Հակոբ Մկրտչյանը համոզելու միջոցով դրդել է Երևան քաղաքի բնակիչ Սերոժ Հարությունյանին՝ հիշյալ բնակարանի դիմաց ամսական տոկոս տոկոսադրույքով իրեն գումար տրամադրել: Սերոժ Հարությունյանը 2009 թվականի մարտի 10-ին ամսական 5 տոկոս՝ ՀՀ կենտրոնական բանկի սահմանած բանկային տոկոսի ամսական հաշվարկային դրույքաչափը մի քանի անգամ գերազանցող տոկոսադրույքով Հակոբ Մկրտչյանին տրամադրել է 22.000 ԱՄՆ դոլար գումար, որը վերջինս օգտագործել է անձնական կարիքների համար: Որպես նշված գումարի վերադարձելիության երաշխիք՝ նույն օրը Հակոբ Մկրտչյանը Սերոժ Հարությունյանի հետ կնքել է Ռուզաննա Պողոսյանից հափշտակած Երևան քաղաքի Դավթաշեն 2-րդ թաղամասի 45-րդ շենքի 14-րդ բնակարանի առքուվաճառքի ձևական պայմանագիր, ինչի հիման վրա բնակարանը գրանցվել է նրա անվամբ: Այնուհետև, Հակոբ Մկրտչյանը համոզելու և նյութապես շահագրգռելու եղանակով դրդել է Մարիամ Սահակյանին ամսական 5 տոկոս տոկոսադրույքով իրեն գումար տրամադրել: Վերջինս Հակոբ Մկրտչյանի հետ ձեռք բերած պայմանավորվածության համաձայն՝ ՀՀ կենտրոնական բանկի սահմանած բանկային տոկոսի ամսական հաշվարկային դրույքաչափը մի քանի անգամ գերազանցող՝ ամսական 5 տոկոս տոկոսադրույքով նրան 2009 թվականի մայիսի 8-ին տրամադրել է 30.000 ԱՄՆ դոլար, որից Հակոբ մկրտչյանը վերադարձրել է Սերոժ Հարությունյանից վերցրած 22.000 ԱՄՆ դոլար մայր գումարը և 2.200 ԱՄՆ դոլար տոկոսագումարը, իսկ 5.800 ԱՄՆ դոլարը տնօրինել է անձամբ: Հակոբ Մկրտչյանի առաջարկով Սերոժ Հարությունյանը հիշյալ բնակարանը նույն օրը ձևակերպել է Մարիամ Սահակյանի անվամբ: Դրանից հետո, կատարված գործարքների արդյունքում նյութական օգուտն ավելացնելու նպատակով Հակոբ Մկրտչյանը նյութապես շահագրգռելու միջոցով դրդել է Ռոբին-Օֆիկ Օսկանյանին՝ ամսական 5 տոկոս տոկոսադրույքով իրեն տրամադրել 40.000 ԱՄՆ դոլար գումար: Ձեռք բերված պայմանավորվածության համաձայն՝ Ռոբին-Օֆիկ Օսկանյանը ՀՀ կենտրոնական բանկի սահմանած բանկային տոկոսի ամսական հաշվարկային դրույքաչափը մի քանի անգամ գերազանցող՝ ամսական 5 տոկոս տոկոսադրույքով Հակոբ Մկրտչյանին 2009 թվականի հունիսի 26-ին տրամադրել է 40.000 ԱՄՆ դոլար գումար, որից հետո վերջինիս առաջարկությամբ Մարիամ Սահակյանը վերը նշված բնակարանը նույն օրը կնքված առուվաճառքի ձևական պայմանագրով ձևակերպել է Ռոբին-Օֆին Օսկանյանի անվամբ: Վերջինից ստացած գումարից Հակոբ Մկրտչյանը նույն պահին Ռոբին-Օֆիկ Օսկանյանին վճարել է առաջին ամսվա տոկոսագումարը՝ 2000 ԱՄՆ դոլար, վերադարձնել Մարիամ Սահակյանից վերցրած 30.000 ԱՄՆ դոլարը և վճարել 3000 ԱՄՆ դոլար տոկոսագումարը, իսկ մնացած 5000 ԱՄՆ դոլարն օգտագործել է անձնական կարիքների համար: Շարունակելով խարդախությամբ գույք հափշտակելու իր հանցավոր ուղին՝ 2011 թվականին Ալեն Ջանազյանին սեփականության իրավունքով պատկանող 99 ՍՍ 959 համարանիշի «Միցուբիշի Պաջերո» մակնիշի ավտոմեքենան Երվանդ Թովմասովին վաճառելու պատրվակով, խաբեությամբ 2011 թվականի նոյեմբերի 14-ին վերջինիցս ստացել է 3000 ԱՄՆ դոլար, իսկ 2011 թվականի դեկտեմբերի 28-ին՝ 6000 ԱՄՆ դոլար ու մեկ միասնական դիտավորության շրջանակներում հափշտակել առանձնապես խոշոր չափերի՝ 3.467.430 ՀՀ դրամին համարժեք 9000 ԱՄՆ դոլար գումար:
Նույն օրվա Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Հակոբ Սարգսի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը 2 (երկու) ամիս ժամկետով, որի սկիզբը հաշվվել է 10.06.2014թ.:
14.04.2014թ. որոշմամբ թիվ 46107610/1 քրեական գործով կալանք է դրվել Հակոբ Մկրտչյանին պատկանող Կոտայքի մարզ, Ձորաղբյուր համայնք, Ազատության փողոց թիվ 22 հասցեում գտնվող բնակելի տան և «DAIMLER BENZ 380» 02 SL 989 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի վրա:
22.06.2014թ. որոշմամբ թիվ 46107610/1 քրեական գործով Երվանդ Վասիլի Թովմասովը ճանաչվել է որպես տուժող:
23.06.2014թ. որոշմամբ թիվ 46107610/1 քրեական գործով մեղադրյալ Ռոբին-Օֆիկ Ռոբինի Օսկանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 213-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է և վերջինիս նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 213-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով այն բանի համար:
18.07.2014թ. թիվ 46107610/1 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Հակոբ Սարգսի Մկրտչյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ 3-րդ մասի 1-ին կետով և Ռոբին-Օֆիկ Ռոբինի Օսկանյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 213-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, Երևան քաղաքի դատախազության դատախազի պաշտոնակատար Վ. Ջանազյանի կողմից հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան (դատարանում շնորհվել է թիվ ԵԿԴ/0117/01/14 քրեական գործի համարը) և նշված քրեական գործը վարույթ է ընդունվել նույն դատարանի դատավոր Ա. Բեկթաշյանի կողմից:
04.08.2014թ. որոշմամբ թիվ ԵԿԴ/0117/01/14 քրեական գործը նշանակվել է դատական քննության:
20.12.2014թ. որոշմամբ ամբաստանյալ Հակոբ Սարգսի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը փոփոխվել է և որպես խափանման միջոց է կիրառվել ստորագրությունը չհեռանալու մասին:
20.12.2014թ. որոշմամբ թիվ ԵԿԴ/0117/01/14 քրեական գործից լուսա պատճենահանման միջոցով անջատվել է ամբաստանյալ Հակոբ Սարգսի Մկրտչյանի վերաբերյալ մասը, որին շնորհվել է ԵԿԴ/0230/01/14 համարը և քրեական գործի վարույթը կասեցվել է:
17.07.2015թ. որոշմամբ Հակոբ Մկրտչյանի նկատմամբ նշանակվել է լրացուցիչ դատաբժշկական փորձաքննություն նշանակելու մասին:
21.07.2020թ. թիվ ԵԿԴ/0230/01/14 քրեական գործը վերամակագրվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավոր Վ. Միսակյանին և 28.07.2020թ. որոշմամբ ընդունվել է վարույթ:
14.08.2020թ. որոշմամբ թիվ ԵԿԴ/0230/01/14 քրեական գործի քննությունը վերսկսվել է և նշանակվել է դատական քննության:

2. Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.
Քրեական գործի դատական քննության ընթացքում ամբաստանյալ Հակոբ Մկրտչյանը իրեն մեղավոր չի ճանաչել և հրաժարվել է ցուցմունք տալուց ինչպիսի պայմաններում հրապարակվել է վերջինիս նախաքննական ցուցմունքներն այն մասին, որ 2009 թվականին հանդիպել է իր մտերիմ Ռուզաննա Արշակյանին: Ընդհանուր խոսակցության ժամանակ վերջինիս հայտնել է, որ իր բիզնես գործունեության մեջ ներդնելու համար իրեն գումար է անհրաժեշտ և ինքը կարող է համապատասխան գումարը ստանալ անշարժ գույքի գրավադրման դիմաց: Ավելացրել է, որ եթե մարդ լինի, ով այդ հարցում կկարողանա իրեն օգնել, ինքը կարող է այդ անձնավորությանը, առանց որևէ բանի մեջ ներքաշելու, ամսական վճարել 200.000 ՀՀ դրամ գումար: Ռուզաննան իրեն հայտնել է, որ քույրը՝ Ռուզաննա Պողոսյանը ապրում է ֆինանսական ծանր պայմաններում, ամուսինը մահացած է և այդ առաջարկը կարող է նրան հետաքրքրել: Միասին գնացել են նրա տուն և Ռուզաննա Պողոսյանն ընդունել է իր առաջարկը: Պարզվել է, որ բնակարանի սեփականության իրավունքի վկայականի հետ կան խնդիրներ՝ մասնավորապես, մահացած ամուսնու ժառանգության բացման, ինչպես նաև նրա երեխաների՝ համատեղ սեփականատերերի համաձայնության հարցում: Ռ. Պողոսյանի հետ եկել են փոխադարձ համաձայնության, իրեն անհրաժեշտ իրավաբանական գործարքներ կատարելու համար Ռ. Պողոսյանը և նրա ընտանիքի անդամները տվել են լիազորագիր, համապատասխան լիազորագիր է ուղարկել նաև ՌԴ-ում բնակվող Ռուզաննայի մյուս դուստրը՝ Նորան, ով նույնպես հանդիսացել է բնակարանի համատեղ սեփականատեր: Ինքը սկզբնականում բնակարանը գրավադրել է Սերոժ Հարությունյանի մոտ, նրանից ստացել 22.000 ԱՄՆ դոլար գումար՝ ամսական 5 տոկոս վճարելու պայմանով, հետագայում, կրկին ձևական առուվաճառքի պայմանագրով այդ բնակարանը 30.000 ԱՄՆ դոլար գումարի դիմաց գրավադրել է Մարիամ Սահակյանի մոտ, նույն պայմանով նրա մտերիմ Արտեմ Հայրապետյանից ստացել է 30.000 ԱՄՆ դոլար գումար, կատարել նախորդ պարտավորությունները, ապա իր հետ մտերիմ հարաբերությունների մեջ գտնվող Արմեն Թովմասյանի միջոցով ծանոթացել է Ռոբին Օսկանյանի հետ, ում առաջարկել է նշված գույքի գրավադրման դիմաց իրեն տալ 40.000 ԱՄՆ դոլար գումար: Ռոբին Օսկանյանը համաձայնվել է գումարը տալ ամսական 5 տոկոս վճարելու պայմանով: Փոխադարձ համաձայնությամբ, իր կազմակերպմամբ Մարիամի և Ռոբինի միջև կնքվել է բնակարանի ձևական առուվաճառքի պայմանագիր: Տվյալ փաստացի գրավադրման դիմաց Ռոբին Օսկանյանից ստացել է խոստացված 40.000 ԱՄՆ դոլար գումարը: Նույն պահին կատարել է առաջին ամսվա տոկոսի վճարումը՝ նրանից ստացված գումարից վերադարձնելով 2000 ԱՄՆ դոլար գումար: Իսկ մնացած գումարով վճարել է նախորդ պարտքը և դրա չվճարված տոկոսները: Մնացած գումարը ծախսել է իր անձնական կարիքների համար: Շուրջ 4 ամիս Ռուզաննա Պողոսյանին կատարել է խոստացված վճարումները, այնուհետև գնացել է ՌԴ Մոսկվա քաղաք, առողջական վիճակը վատացել է, գործերը լավ չեն ընթացել և ինքը չի կարողացել խոստումը կատարել: Ռոբին Օսկանյանը իրենից պահանջել վճարել 70.000 ԱՄՆ դոլար՝ մայր գումարը և անցած ամիսների չվճարված տոկոսները, ինքը չի կարողացել այն վճարել, ինչի համար նա դիմել է դատարան Ռուզաննա Պողոսյանին և նրա ընտանիքի անդամներին բնակարանից վտարելու հայցով: Հակոբ Մկրտչյանը հայտնել է նաև, որ մտերիմ հարաբերությունների մեջ է գտնվել Երևան քաղաքի Դավիթաշեն թաղամասի Իոսիֆյան 3-րդ փողոցի 7-րդ տան սեփականատեր՝ Սարգսյանների ընտանիքի հետ: Վաղարշակ Սարգսյանը 2009 թվականին ցանկացել է տան գրավադրման դիմաց բանկից գումար ստանալ, սակայն նրան չի հաջողվել: Այդ ընթացքում ինքն առաջարկել է օգնել նրան այդ հարցում և բնակարանը գրավադրել անհատի մոտ, սակայն միաժամանակ խնդրել է ստացվելիք գումարից իրեն նույնպես որոշակի գումար հատկացնել՝ բիզնեսի մեջ ներդնելու համար: Դրա համար Վաղարշակի ծնողները՝ Ռազմիկ Սարգսյանն ու Ազգանուշ Բաղդասարյանը լիազորագիր են տվել իրենց որդուն՝ բնակարանի հետ կապված գործարքներ կատարելու համար: Ձեռք բերված փոխադարձ պայմանավորվածության համաձայն՝ 23.02.2009 թվականին իր միջնորդությամբ Վաղարշակ Սարգսյանը բնակարանը ձևական առուվաճառքի պայմանագրով օտարել է Վոլոդյա Սարուխանյանին: Գործարքի դիմաց ինքը Վոլոդյա Սարուխանյանից պարտքով վերցրել է 8.000 Եվրո: Այդ գումարից ինքը Վ. Սարգսյանին է տվել 2600 ԱՄՆ դոլար գումար, իսկ մնացած գումարը ներդրել է իր բիզնեսի մեջ: Այնուհետև, Վ. Սարուխանյանը հետ է պահանջել պարտքը և ինքը, Սարգսյանների ընտանիքի հետ փոխադարձ պայմանավորվածությամբ, բնակարանը որոշել է գրավադրել այլ անձի մոտ և տոկոսով գումար ստանալ: Այդ նպատակով Սուսաննա Սիմոնյանի միջոցով ծանոթացել է Ռոբերտ Թումանյանի հետ, ապա նաև վերջինիս միջոցով՝ Սուսաննա Պողոսյանի: Վերջինս, տունը տեսնելով, իրեն առաջարկել է բնակարանի գրավադրման դիմաց տրամադրել 22.000 ԱՄՆ դոլար գումար՝ ամսական 5 տոկոս տոկոսադրույք վճարելու պայմանով: 21.03.2009 թվականին իր պահանջով Վոլոդյա Սարուխանյանը ձևական առուվաճառքի պայմանագրով բնակարանը վաճառել է Սուսաննա Պողոսյանին: Գործարքի դիմաց ինքը Սուսաննա Պողոսյանից Ռոբերտ Թումանյանի և Սվետլանա Սիմոնյանի միջնորդությամբ ամսական 5 տոկոս տոկոսադրույք վճարելու պայմանով ստացել է 22.000 ԱՄՆ դոլար գումար և վճարել առաջին ամսվա տոկոսը: Դրանից որոշ ժամանակ անց, Ս. Պողոսյանը հետ է պահանջել գումարը: Ինքն իր ծանոթ Արմեն Թովմասյանի միջոցով ծանոթացել է ֆրանսահայ Ռոբին-Օֆիկ Օսկանյանի հետ: Վերջինիս առաջարկել է նշված բնակարանի գրավադրման դիմաց իրեն տոկոսով գումար տալ: Նա համաձայնվել է և 02.07.2009 թվականին իր կազմակերպմամբ Սուսաննա Պողոսյանը ձևական առուվաճառքի պայմանագրով բնակարանը վաճառել է Ռոբին-0ֆիկ Օսկանյանին: Գործարքի դիմաց Ռոբին-Օֆիկ Օսկանյանից ամսական 5 տոկոս վճարելու պայմանով ստացել է 30.000 ԱՄՆ դոլար գումար, նույն պահին նրան է վճարել 1-ին ամսվա տոկոսագումարը կազմող՝ 1500 ԱՄՆ դոլար գումարը: Մնացած գումարը իր հետ տարել է Ռուսաստանի Դաշնություն, ներդրել է իր բիզնես գործունեության մեջ: Պլանավորված եկամուտը չի ստացել և այդ իսկ պատճառով չի կարողացել վճարել գումարները: Ռ. Օսկանյանը իրենից պարբերաբար պահանջել է 80.000 ԱՄՆ դոլար՝ մայր գումարը և տոկոսները միասին: Դրանից հետո նա դիմել է դատարան՝ նշված տան իրական սեփականատերերին տանից վտարելու պահանջով: 2011 թվականի հոկտեմբեր ամսվա վերջին՝ օդանավակայան գնալու նպատակով իր ծանոթ Ե. Թովմասովից վերցրել է նրան պատկանող «Միցուբիշի պաջերո» մակնիշի ավտոմեքենան, որով վթարի է ենթարկել և պարտավորվել է Ե. Թովմասովին վերադարձնել նմանատիպ ավտոմեքենա, որի փոխարեն Ե. Թովմասովը իրեն պետք է տրամադրեր վնասված ավտոմեքենան, որպեսզի այն վաճառեր, դրա վրա գումար ավելացներ և նոր նմանատիպ ավտոմեքենա գներ: Այնուհետև Ե. Թովմասովը զանգահարել է իրեն և հայտնել, որ գտել է հարմար ավտոմեքենա և իրեն է տրամադրել վաճառողի տվյալները: Ավտոմեքենան վաճառվել է 20.000 ԱՄՆ դոլարով: Ավտոմեքենայի սեփականատիրոջ և Ե.Թովմասովի հետ եկել են փոխադարձ համաձայնության: Ավտոմեքենայի վաճառքի գործարքը կնքելու նպատակով գնացել են Նոր-Նորքի 2-րդ զանգվածում գտնվող նոտարական գրասենյակ, որտեղ տրանսպորտային միջոցի առուվաճառքի պայմանագիր է կնքել Ե. Թովմասովի հետ՝ «Միցուբիշի պաջերո» մակնիշի 99 ՍՍ 959 համարանիշի ավտոմեքենան 7.700.000 ՀՀ դրամով վաճառելու վերաբերյալ: Նշված ավտոմեքենայի սեփականատեր՝ Ալեն Ջանազյանին որպես կանխավճար փոխանցել է 1.000 ԱՄՆ դոլար և վերջնիս հետ կնքել է փոխառության պայմանագիր, համաձայն որի պարտավորվել է մեկ ամիս հետո նրան փոխանցել ավտոմեքենայի արժեքի մնացած գումարը՝ 19.000 ԱՄՆ դոլարը, որից հետո միայն ավտոմեքենան պետք է հանձներ Ե. Թովմասովին, վերջինս տեղյակ է եղել նշված հանգամանքի մասին: Նշված ավտոմեքենան ձեռք բերելու նպատակով Ե. Թովմասովից ստացել է 3.000 ԱՄՆ դոլար, նրանից 6.000 ԱՄՆ դոլարը չի ստացել, նշված գումարը ստանալու վերաբերյալ ստացականը գրել է Ե. Թովմասովի, նրա եղբոր և ընկերների ճնշումների գործադրման ներքո: Հետագայում չի կարողացել կատարել իր ստանձնած պարտավորությունները, որի պայմաններում ավտոմեքենան վաճառվել է այլ անձի:
Նախաքննական ցուցմունքների հրապարակումից հետո ամբաստանյալը հրաժարվել է պատասխանել հարցերին:
(գ.թ. 1-ին հատոր՝ 52-56, 68, 7379, 106-109, 134-143, 177, 2-րդ հատոր՝ 76-78,131-132, 3-րդ հատոր՝ 237-241, 4-րդ հատոր՝ 237-238, 6-րդ հատոր՝ 55,59, 100-106, 110-111, 7-րդ հատոր՝ 91-94,164-168, 183, 8-րդ հատոր՝ 349, 9-րդ հատոր՝ 103, դատական նիստի ձայնային արձանագրում)

Տուժող Ռուզաննա Պողոսյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2008թ. հունիս ամսին ամուսինը մահացել է և 6 ամսվա ընթացքում պետք է ժառանգություն ընդունեին: Ամուսնու հետ համատեղ կյանքում ունեցել են երեք երեխա, երկու աղջիկ մի տղա և տունը ցանկացել է տալ որդուն: 6 ամիս անց երբ գնացել են նոտարական գրասենյակ հայտնել են իրեն, որ ինքը պետք է լինի ժառանգորդը, որից հետո կարող է տունը փոխանցել որդուն: Քույրն իրեն խորհուրդ է տվել դիմել իր ծանոթ փաստաբանին ժառանգության ընդունման հետ կապված գործընթացում իրեն օգնելու համար և այդպես ծանոթացել է Հակոբ Մկրտչյանի հետ: Հակոբ Մկրտչյանը հայտնել է, որ վեց ամսվա փոխարեն մեկ ամսում կարող է այդ գործընթացը կազմակերպել: Նոտարական գրասենյակում ինքն ընդունել է ժառանգությունը հետագայում բնակարանը որդու անունով անվանափոխելու համար: Հակոբ Մկրտչյանն իրեն հայտնել է, որ մեկ ամսվա ընթացքում տվյալ գործընթացը կկազմակերպի: Հակոբը եկել է իրենց տուն և իրեն առաջարկել է գործարք կատարել, որի համար ինքը պետք է Հակոբին տար սեփականաշնորհման վկայականը և աղջկա կողմից տրված լիազորագիրը: Քանի որ այդ գործարքի արդյունքում ինքը պետք է մասնաբաժին ստանար և գտնվում էր ֆինանսական ծանր կացության մեջ, համաձայնել է Հակոբի առաջարկին և այդ փաստաթղթերը փոխանցել է նրան, սակայն Հակոբը այդ փաստաթղթերը չի վերադարձրել և ամեն անգամ իր կողմից փաստաթղերը վերադարձնելու պահանջներին Հակոբը պատասխանել է, որ կբերի: Ինքը Հակոբին վստահել է, քանի որ նա իրեն օգնել է նաև տնից վտարելու հարցում և թոռնիկի վիրահատությունը անվճար կազմակերպելու հարցում: Որոշ ժամանակ անց իրեն հայտնել են, որ իրենց տունը Հակոբը վաճառել է, ոմն ֆրանսիացու: Քանի որ Հակոբը այդ ժամանակ գտնվել է Ռուսաստանի Դաշնությունում և վստահեցրել է, որ նման բան չկա, ինքը սպասել է նրա վերադարձին, սակայն երբ տվյալ ֆրանսիացին Օսկար անունով իր դեմ հայցով մտել է դատարան, ինքը գնացել է և Հակոբի վրա հաղորդում է տվել: Հակոբը ներկայացել է և հայտնել է, որ նման գործարք չի եղել և դա շինծու գործարք է: Ինքը այդ ֆրանսիացի մարդուն չի ճանաչել, ճանաչել է միայն Հակոբին: Հետագայում ինքը գնացել է կադաստր և կադաստրում իրեն հայտնել են, որ իր աղջկա կողմից տրված լիազորագրով երեք անգամ իրենց բնակարանը վաճառվել է:
Պատասխանելով մեղադրողի հարցերին՝ տուժողը հայտնել է, որ երբ առաջին անգամ հանդիպել է Հակոբին նա ներկայացել է որպես փաստաբան: Հակոբի հետ հանդիպել է իր քրոջ միջոցով: Հակոբը իրեն խոստացել է, որ մեկ ամսվա ընթացքում կկարգավորի ժառանգության հետ կապված գործընթացը: Հակոբը իրեն երբևէ չի հարցրել և չի տեղեկացրել իր բնակարանը գրավադրելու, վաճառելու կամ որևէ գործարք կատարելու համար: Հակոբն իրեն առաջարկել է հողակտոր գնել և այդ հողակտորի մեջ իրեն ևս մասնաբաժին տա, իսկ հողակտոր գնելու համար պետք է ներկայացնել սեփականության վկայականներ: Իրեն առաջարկել է այդ հողի վրա աշխատելու դիմաց իրեն ամիսը 150.000-200.000 դրամ գումար վճարել: Որևէ համաձայնություն չի տվել իր բնակարանը գրավադրելու, վաճառելու կամ որևէ գործարք անելու համար: Դրանից հետո Հակոբին հանդիպել է իր քրոջ տանը, որտեղ Հակոբը հայտնել է, որ երկու ժամից կբերի վերցրած փաստաթղթերը, սակայն գնաց և չվերադարձավ: Իրեն մի անգամ Հակոբը հայտնել է, որ կարող է բնակարանի փոփոխություններ կատարված լինելու համար ստուգումներ անցկացնելը կազմակերպի: Իր հարսն իրեն հայտնել է, որ կադաստրի աշխատողներ են այցելել իրենց տուն և ստուգել բնակարանում արդյոք փոփոխություններ կատարվել են, թե՝ ոչ: Ինքը Օսկարի գալուց հետո է իմացել, որ բնակարանը երեք անգամ վաճառվել է: Ինքն իրեն խաբված է զգում, Հակոբն իրեն խաբել է, բնակարանը չի արել իր տղայի անունով, բնակարանի թղթերը վերցրել և չի վերադարձրել, վաճառել է իր բնակարանը: Օսկար ասելով ինկատի ունի Ռոբին Օսկանյանին: Իր բնակարանը չի վաճառել, այն տնօրինելու որևէ իրավասություն որևէ մեկին չի տվել, բնակարանը գրավադրելու համաձայնություն չի տվել որևէ մեկին: Այդ բնակարանում բնակվում են 14 հոգով և այդ բնակարանը կորցնելու դեպքում բոլորով մնալու են դրսում:
Պատասխանելով տուժողի ներկայացուցչի հարցերին՝ տուժողը հայտնել է, որ ինքը չի հարցրել Հակոբից արտոնագիր կամ որևէ այլ փաստաթուղթ, քանի որ չի հասկացել նման բաներից և այդ ժամանակ ամուսնու կորստից հետո ինքը իրեն լավ չի զգացել նման մանրուքներին ուշադրություն դարձնելու համար: Ինքը Հակոբին գումար չի վճարել իր ծառայությունների համար, միայն վճարել է թղթաբանության համար: Հակոբը իրեն ևս որևէ գումար չի վճարել: Բնակարանի վերաբերյալ վեճ է առկա քաղաքացիական դատավարության կարգով: Ռոբին Օսկանյանն իրեն հայտնել է, որ իրեն այդ բնակարանը պետք չէ, իրեն պետք է իր գումարը, որը կազմում է 70.000 ԱՄՆ դոլար:
Պատասխանելով պաշտպանի հարցերին՝ տուժողը հայտնել է, որ երբ իր քույրն իրեն Հակոբի հետ ծանոթացրել է, ներկայացրել է որպես փաստաբան, հնարավոր է նաև որպես իրավաբան, ձևակերպումը հստակ չի հիշում: Նոտար գնալուց իր հետ եղել են ինքը Հակոբը, որդին, աղջիկը, քույրը և մյուս աղջկա կողմից տրված լիազորագիր են ունեցել: Նոտարն իրենց չի ներկայացրել լիազորագրի բովանդակությունը, միայն ասել է, որ թարգմանեն: Հակոբին չի տրվել լիազորագիր, թե իր և թե իր աղջկա կողմից: Նոտարում ինքը լիազորագիր չի տվել Հակոբին, այլ ստորագրել է միայն ժառանգության ընդունման հետ կապված փաստաթղթեր: Ինքը մի անգամ է եղել նոտարական գրասենյակում և ստորագրել է մի քանի փաստաթղթեր:
Պատասխանելով Դատարանի հարցերին՝ տուժողը հայտնել է, որ ընդհանրապես չի աշխատել, պետական մարմինների հետ չի առնչվել մինչ այդ պահը և պատկերացում չի ունեցել ոնց են աշխատում այդ մարմինները: Իր քույրն է խորհուրդ տվել Հակոբին դիմել, քանի որ նա կարող էր օգնել բնակարանը ավելի սեղմ ժամկետներում որդու անունով անվանափոխելու համար: Իր բնակարանը կռվախնձոր է եղել, քանի որ իր մեծ աղջկա ամուսինը իր աղջկան հայտնել է, որ կարող է ստիպել բնակարանը վաճառեն և իրեն բաժին տան: Որպիսի խուսափեր նման խնդիրներից, որոշել է բնակարանը տալ որդուն:
(դատական նիստի ձայնային արձանագրում)
Տուժող Վաղարշակ Սարգսյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ զբաղվել է մեքենաների վերանորոգմամբ և Հակոբ Մկրտչյանը իր մոտ տարբեր մեքենաներ է բերել վերանորոգման նպատակով: Քանի որ սարքել էր տուն և գտնվում էր ֆինանսապես ծանր վիճակում Հակոբի հետ խոսելիս հայտնել է, որ ուզում է տունը գրավ դնել և այդ գումարով տան մնացած վերանորոգումը կատարել և ավտոտնակը կարգի բերել աշխատելու համար: Հակոբը հայտնել է, որ ինքը ծանոթներ ունի և կարող է օգնել այդ հարցում: Քանի որ նշված տունը ծնողների անունով է եղել, Հակոբի և նրանց հետ գնացել են բանկ և քանի որ ծնողները տարեց են եղել, նրանց վարկ չեն տվել: Մի քանի օր անց Հակոբը առաջարկել է իր ծանոթների միջոցով տունը գրավադրել և քանի որ նա իր հետ ծանոթանալիս ներկայացել էր որպես իրավաբան և ծանոթ էր իր թղթաբանությանը ինքը վստահել է Հակոբին: Գործընթացը սկսելու համար Հակոբը հայտնել է, որ իր ծնողները պետք է իր անունով լիազորագիր տան: Ծնողների կողմից իր անունով լիազորագիր կազմելուց հետո Հակոբը սկսել է ավելի ակտիվ զբաղվել իր գործերով: Մի օր Հակոբն իրեն առաջարկել է մեքենա գնելու համար իր բնակարանը մեկ ամսով գրավադնել այն պայմանով, որ Հակոբն իրեն կգրանցի իր տան վրա մինչև գործարքի ավարտը, սակայն ինքը հրաժարվել է: Հակոբը մեկ շաբաթ իրեն համոզել է, հանդիպել է իր հետ և հայտնել, որ ամեն ինչ լավ կլինի և ինքը համաձայնել է, սակայն չի գիտակցել հետևանքների մասին: Հակոբն իրեն զանգել է և կանչել է Պուշկին փողոց, այնտեղ հասնելուց հետո տեսել է Հակոբին, նրա քրոջը և վարորդ Կարենին, Հակոբն իրեն ասել է, որ քշի Մասիվի թաղապետարանի մոտ: Հանելով այնտեղ՝ ինքն ու Հակոբը մտել են նոտարական գրասենյակ, որտեղ ինքը տան սեփականության վկայականը հանձնել է նոտարին: Իրենց հետ եղել է նաև ճաղատ տարիքով մարդ: Հակոբը պետք է գումար վերցներ այդ մեքենան գնելու և իրեն որպես շնորհակալություն 2000 ԱՄՆ դոլար փոխանցելու համար: Այդտեղ թղթեր է ստորագրել և Հակոբը ասել է, որ ինքը գնա տուն: Հաջորդ օրը Հակոբը զանգել է և ասել է, որ գործերը եղել են և գումարը կլինի: Հակոբը եկել է իրենց տուն, նրան հյուրասիրել են շնորհակալություն հայտնել՝ մտածելով որ իրենց գործերը ստացվում է: Դրանից հետո Հակոբն իրեն պարբերաբար զանգել է, հրավիրել է քաղաք հյուրասիրել է գումար է տվել իրեն և մեքենա է ցույց տվել, որը պետք է վաճառվի և գումար ստանան և այլն: Որոշ ժամանակ անց Հակոբն իրեն զանգել և ասել, որ բանկից մարդ պետք է գա և տունը նայի, զգուշացրել է, որ տանը պետք է շատ մարդ չլինի: Հակոբը եկել է Ռոբին Օսկանյանի հետ, ներկայացրել է, որ այդ տունը իր մորաքրոջ տունն է: Դրանից հետո Հակոբի հետ հեռախոսով է կապի մեջ եղել: Դրանից հետո, քանի որ գործը ձգձգվել է, Հակոբին հայտնել է, որ այլևս չի ուզում որևէ գործարք կատարել և խնդրել է իր տան փաստաթղթերը վերադարձնել իրեն, սակայն Հակոբը տարբեր պատճառաբանություններով չի վերադարձրել փաստաթղթերը: Դրանից հետո իրենց տուն է այցելում Ռոբին Օսկանյանը ոմն Արմեն անունով իրավաբանի հետ և հայտնում, որ իրենց բնակարանը գնել է: Ինքը զանգահարել է Հակոբին, Հակոբը տվյալ մարդկանց հետ հեռախոսով խոսել է և նրանք գնացել են:
Պատասխանելով մեղադրողի հարցերին՝ տուժողը հայտնել է, որ իրեն 3.000 ԱՄՆ դոլար է անհրաժեշտ եղել ավտոտնակը վերանորոգելու համար: Հակոբ Մկրտչյանը իրեն հայտնել է, որ բնակարանը ընկերոջ մոտ դնում է գրավ և վերցնի գումար, որից իրեն կտա իր վերանորոգման գումարը և մեքենա վերցնելու գումարը, որը մեկ ամսվա ընթացքում պետք է վերադարձներ իրեն: Ինքը տեղյակ չի եղել, որ գնում է նոտար, իր պատկերացմամբ և Հակոբի ներկայացմամբ գնացել են նրա ընկերոջ գրասենյակ: Հակոբը իրեն չի տրամադրել իր ավտոտնակի վերանորոգման գումարը: Հետագայում տեղեկացել են, որ 2-3 անգամ իրենց տունը վաճառվել է, սակայն իրենք տեղյակ չեն եղել այդ մասին: Ոչ ինքը ոչ իր ընտանիքի անդամները լիազորագիր չեն տվել Հակոբի անունով, որ նա իրենց տան հետ որևէ գործողություն կատարի: Ինքը տվյալ ժամանակահատվածում ունեցել է ծնողի կորուստ, ձեռք են բերել հիվանդություններ այս ապրումների պատճառով: Հակոբ Մկրտչյանն իր հետ մտերմացել է, ընկերացել է և վստահությունը չարաշահելով խաբել է: Հակոբ Մկրտչյանը խոստացել է իր տունը վերադարձնել իրեն մեկ ամիս հետո:
Պատասխանելով Դատարանի հարցերին՝ տուժողն հայտնել է, որ իր և Հակոբի միջև մտերմությունը առաջացել է 2007թ., իսկ բնակարանի հետ կապված գործողությունները կատարվել են արդեն 2007թ. վերջին: Հակոբի հետ ծանոթացել է իր գործընկերոջ միջոցով: Հակոբի կողմից իր հետ մտերմությունը կապված է եղել հետագայում իրեն խաբելու համար: Իր ծնողները լիազորագիրը տվել են իր անունով:
Տուժողի ներկայացուցչի հարցերին պատասխանելով՝ տուժողը հայտնել է, որ ամեն անգամ հանդիպելիս Հակոբն է իրեն հյուրասիրել և ամեն հանդիպումից հետո միջինում 100 ԱՄՆ դոլար Հակոբը տվել է իրեն ձեռքի ծախսի համար: Հակոբն իրեն ասել է, որ իր փաստաթղթերը մեքենայի մեջից գողացել են և դրանք վերադարձնելու կամ հայտնաբերելու դեպքում կվերադարձնի:
(դատական նիստի ձայնային արձանագրում)
Տուժող Երվանդ Թովմասովը դատաքննության ընթացքում հայտնել է, որ դեպքը հիշում է, որ կապված է եղել բնակարանի և մեքենայի հետ, սակայն մանրամասներ չի հիշում նախկինում տրված ցուցմունքները պնդում է:
Դատարանը որոշում է կայացրել հրապարակել տուժողի նախաքննական ցուցմունքներն այն մասին, որ 2011թ. հոկտեմբերի 30-ին սեփականության իրավունքով իրեն պատկանող «Միցուբիշի պաջերո» մակնիշի 27 PS 777 համարանիշի ավտոմեքենան օդանավակայան գնալու համար տվել է Հակոբ Մկրտչյանին: Նույն օրը՝ ժամը 24:00-ի սահմաններում, տեղեկացել է, որ Հ. Մկրտչյանն իր ավտոմեքենայով Օրբելի փողոցով երթևեկելիս՝ խախտելով ճանապարհային երթևեկության կանոնները վթարի է ենթարկվել, վթարված ավտոմեքենան վերանորոգման ենթակա չի եղել և դրանով իրեն պատճառել է 18.000 ԱՄՆ դոլարի գույքային վնաս: Հ. Մկրտչյանը պարտավորվել է վերադարձնել վթարված ավտոմեքենայի փոխարեն մեկ այլ, նմանատիպ ավտոմեքենա: 2011 թվականի նոյեմբեր ամսին Հ. Մկրտչյանը իրեն հայտել է, որ գտել է «Միցուբիշի պաջերո» մակնիշի նույնատիպ ավտոմեքենա, որը տարեթվով ավելի նոր է եղել, արժեքը կազմել է 21.000 ԱՄՆ դոլար: Առաջարկել է նշված ավտոմեքենան գնելու դիմաց իրեն վճարել 9.000 ԱՄՆ դոլար, իսկ մնացած 12.000 ԱՄՆ դոլարը պարտավորվել է ինքը վճարել ավտոմեքենայի սեփականատիրոջը: Պայմանավորվածության համաձայն 2011 թվականի նոյեմբերի 14-ին Հ. Մկրտչյանին 9.000 ԱՄՆ դոլարից վճարել է 3.000 ԱՄՆ դոլարը, իսկ դեկտեմբերի 28-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության շենքի մոտ ընկերոջ՝ Սարգիս Սիմոնյանի ներկայությամբ տվել է վթարված ավտոմեքենայի արժեքի մյուս մասը կազմող՝ 6.000 ԱՄՆ դոլարը, որոնց դիմաց Հ. Մկրտչյանը ստորագրել է ստացականներ և պարտավորվել Ալեն Ջանազյանից գնված ավտոմեքենան հանձնել իրեն: Հ. Մկրտչյանը չի կատարել ստանձնած պարտավորությունները, բացի այդ չարաշահելով իր վստահությունը խարդախությամբ իրենից ստացել է 9.000 ԱՄՆ դոլար և հափշտակել այն:
Նախաքննական ցուցմունքների հրապարակումից հետո տուժողը պատասխանելով մեղադրողի հարցերին՝ հայտնել է, որ պնդում է հրապարակված ցուցմունքները: Մեքենայի գումարը մինչ օրս չի վերադարձվել: Հ. Մկրտչյանը իրենցի խաբեությամբ գումար է հափշտակել:
Պատասխանելով Դատարանի հարցերին՝ հայտնել է, որ առերես պնդել է իր ցուցմունքները:
(գ.թ. 8-րդ հատոր՝ 56-58, 89, 96-98, 165, 216-217, 243, 287-289, 292, դատական նիստի ձայնային արձանագրում)
Վկա Ռուզաննա Արշակյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ իր քույրը ամուսնու մահվանից հետո պետք է ժառանգություն ստանար, որի ընթացքն անընդհատ ձգձգվում էր և այդ թեմայով ինքը խոսել է Հակոբ Մկրտչյանի հետ, ով իրեն հայտնել է, որ ունի ծանոթ նոտար և կարող է արագացնել այդ գործընթացը: Իրենք բոլորով գնացել են Բաղրամյան պողոտայի վրա գտնվող նոտարական գրասենյակ, որտեղ վճարել են 150.000 դրամ ժառանգության գործընթացը սկսելու համար: Իր քրոջ մեծ դուստրը ուղարկել է լիազորագիր իր քրոջ անունով, որպեսի իր ժառանգության մասնաբաժինը տնօրինի մայրը: Այդ լիազորագիրը թարգմանել են և տարել նոտար: Նոտարի մոտ քույրը ասել է, որ չի ուզում ժառանգությունն ինքն ընդունի, այլ ցանկանում է, որ ժառանգությունը փոխանցվի իր որդու անունով, որին նոտարը պատասխանել է, որ դա հնարավոր է վեց ամիս անց: Հակոբն իրենց հայտնել է, որ այդ բոլոր փաստաթղթերը թողնեն իր մոտ և մեկ ամիս անց բնակարանը կլինի քրոջ որդու անունով: Այդ մեկ ամիսը մինչև անցնում է իր քրոջ մեծ աղջիկը, ով ապրում է արտերկրում, հիվանդություն է ձեռք բերում և քույրը ցանկություն է հայտնում գնալ աղջկա մոտ, սակայն Հակոբը փաստաթղթերը չի վերադարձնում և տարբեր պատճառաբանություններով ձգձգում է: Մի օր էլ Հակոբը եկել է և հայտնել է, որ Օպերայի մոտակայքից թալանել են իր ավտոմեքենան և այդ բոլոր փաստաթղթերը մեքենայում առկա այլ իրերի հետ գողացել են: Այդ հանդիպումից հետո այլևս Հակոբին չեն հանդիպել և մի օր քրոջ բնակարան է այցելել Ռոբին Օսկանյանը և հայտնել, որ այդ բնակարանը պատկանում է իրեն: Այդ ժամանակ Հակոբ Մկրտչյանի հետ կապը կորել էր և իրենք գնացել են Հակոբի հոր մոտ, ով հայտնել է, որ արտասահմանում է: Հակոբի հետ կապի են դուրս եկել և նա հայտնել է, որ փաստաթղթերը կուղարկի: Հակոբը հայտնել է, որ սպասում է ֆրանսիացին գա և իրենց թղթերը կուղարկի, սակայն իր ասած ֆրանսիացին հանդիսանում էր Ռոբին Օսկանյանը, ով գտնվել է իրենց բնակարանում: Հակոբի և Ռոբին Օսկանյանի հետ բարձրախոսով խոսելու ընթացքում հասկացել են, որ Հակոբը տոկոսով գումար է վերացրել նրանից և չի վերադարձրել և այդ գումարն ըստ Ռ. Օսկանյանի կազմել է 70.000 ԱՄՆ դոլար, իսկ ըստ Հակոբի 40.000 ԱՄՆ դոլար: Ռ. Օսկանյանի փաստաբանը հայց է ներկայացրել իրենց դեմ և իրենք այդ ամենից հետո հաղորդում են ներկայացրել դատախազություն Հակոբ Մկրտչյանի դեմ: Մի քանի օր անց Հակոբը վերադարձել է, եկել է իրենց տուն և իրենք բոլորով գնացել են քննչական, որտեղ քննիչի մոտ Հակոբը թուղթ է գրել, որ երկու ամսվա ընթացքում պարտավորվում է իրենց բնակարանը վերադարձնել իրենց և խնդրել է իր վրայից հետախուզումը հանել: Հակոբը իրենց ի սկզբանե հայտնել է, որ բնակարանի սեփականաշնորհման վկայականը պետք է այլ անձի ցույց տալու համար, որի արդյունքում պետք է ստեղծվի ձեռնարկատիրություն, որտեղ իրենց մասնաբաժին և աշխատանք է առաջարկել: Իրեն տեղյակ չեն եղել որևէ տոկոսով գումարից, բնակարանի գրավադրումից և առքուվաճառքներից: Հակոբը քննիչների մոտ հայտնել է, որ իրենք տեղյակ չեն եղել նրա արարքների մասին:
Պատասխանելով մեղադրողի հարցերին՝ վկան հայտնել է, որ Հակոբն է իրենց օգնություն առաջարկել: Իրենց Հակոբը խոստացել է արագացնել ժառանգության գործընթացը: Հակոբը խնդրել է մեկ օրով իրեն տրամադրել ժառանգության վկայականը: Երբ նոտարի մոտից դուրս են եկել, Հակոբը ասել է «մի նեղվեք մեկ ամսվա ընթացքում ժառանգությունը կլինի իր քրոջ որդու անունով»: Հակոբն իրենցից նոտարի գրասենյակում այլևս փաստաթուղթ չի եղել, նրա մոտ մնացել է վկայականը: Քանի որ եղել են ֆինանսական ծանր կացության մեջ, համաձայնել են Հակոբի առաջարկին: Երբ Ռոբին-Օֆիկ Օսկանյանը եկել է իրենց բնակարան, ինքը տանն է եղել, նրա հետ եկել է նաև Արմեն անունով փաստաբան: Առաջին անգամ այդ ժամանակ են տեսել տվյալ մարդկանց և տեղեկացել Հակոբ Մկրտչյանի կողմից կատարածի մասին: Հակոբ Մկրտչյանն իրենց հայտնել է, որ որևէ մեկը չի կարող ասել, որ ինքը իրենց բնակարանը վաճառել է: Իր քույրը Հակոբ Մկրտչյանին որևէ լիազորագիր չի տվել բնակարանի հետ կապված որևէ գործողություն կատարելու համար ոչ բանավոր, ոչ գրավոր: Հակոբը բջջային հեռախոսով խոսելիս բարձրախոսը միացված վիճակում Ռոբին-Օֆիկ Օսկանյանին հայտնել է, որ իր պարտքը 40.000 ԱՄՆ դոլար է, ոչ թե 70.000 ԱՄՆ դոլար: Հակոբ Մկրտչյանը միշտ հայտնել է, որ պատրաստակամ է բնակարանը վերադարձնել իրենց: Իրեն և իր քրոջը խաբել է Հակոբ Մկրտչյանը:
Պատասխանելով տուժողի ներկայացուցչի հարցերին՝ վկան հայտնել է, որ գույքը գրավադրելու և բիզնես գործունեություն ծավալելու վերաբերյալ խոսակցություն չի եղել: Իրենց կողմից գումար ներդնելու մասին ևս խոսակցություն չի եղել:
(դատական նիստի ձայնային արձանագրում)
Վկա Քնարիկ Գևորգյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ մորաքրոջ Ռուզաննա Պողոսյանի ամուսինը մահացել էր և մորաքույրը ուզում էր բնակարանը ժառանգությամբ փոխանցել որդուն: Քանի որ ժառանգության ընդունման հետ կապված պետք է տևական ժամանակ սպասեին, իսկ մորաքրոջ որդին պետք է մեկներ արտերկիր, իր մայրը՝ Ռուզաննա Արշակյանը, առաջարկել է այդ գործարքն ավելի արագ կազմակերպել Հակոբ Մկրտչյանի օգնությամբ: Հակոբ Մկրտչյանը հայտնել է, որ մեկ ամսում կկազմակերպի այդ գործընթացը: Հակոբը Ռուզաննա Պողոսյանին գործ է առաջարկել ամսական 150.000-ից 200.000 ՀՀ դրամ եկամուտով: Այդ ամենից հետո անցել է մի քանի ամիս և իրենց բնակարան են այցելել այլ անձինք՝ հայտնելով, որ իրենց բնակարանը վաճառված է 3 անձանց վրա: Ռուզաննա Պողոսյանը այդ բնակարանը վաճառելու մտադրություն չի ունեցել:
Պատասխանելով մեղադրողի հարցերին՝ հայտնել է, որ Հակոբ Մկրտչյանին ճանաչում է Ռուզաննա Արշակյանի՝ իր մայրիկի միջոցով: Հակոբն առաջարկել է վեց ամսից ավելի շուտ անվանափոխություն կատարել: Այդ գործողությունները կատարելու համար Հակոբ Մկրտչյանը վերցրել է բնակարանի վկայականը: Հետո տեղեկացել է, որ բնակարանը վաճառվել է Ռոբին-Օֆիկ Օսկանյանին: Հակոբ Մկրտչյանը Ռոբին-Օֆիկ Օսկանյանից վերցրել է 40.000 ԱՄՆ դոլար՝ 5 տոկոս տոկոսադրույքով, իսկ Ռոբին-Օֆիկ Օսկանյանը հայտնում էր, որ Հակոբ Մկրտչյանը 70.000 ԱՄՆ դոլար է վերցրել: Հակոբ Մկրտչյանը խաբել է իր մորաքրոջը, քանի որ իր մորաքույրը չի ցանկացել իր բնակարանը վաճառել: Հակոբ Մկրտչյանը ընդունել է իր կողմից կատարվածը և հայտնել է, որ իրենց տունը չի կորի և ինքն այդ հարցը կլուծի:
Տուժողի ներկայացուցչի հարցերին պատասխանելով՝ վկան հայտնել է, որ տեղյակ չի եղել՝ ինչ աշխատանք է եղել, սակայն հիշում է, որ 100.000-200.000 եկամուտ է խոստացել Հակոբը Ռուզաննա Պողոսյանին:
(դատական նիստի ձայնային արձանագրում)
Վկա Մարիամ Սահակյանը դատաքննության ընթացքում հայտնել է, որ տևական ժամանակ անցնելու պատճառով չի հիշում դեպքի վերաբերյալ մանրամասներ:
Պատասխանելով մեղադրողի հարցերին՝ հայտնել է, որ Արտեմ Հայրապետյանը իրենից պարտքով վերցրել է 30.000 ԱՄՆ դոլար գումար: Իրեն նպատակը չի հայտնել, սակայն վերցրել է պարտքով: Իր անունով որպես պարտքի գումարի երաշխիք Արտեմ Հայրապետյանը նոտարական գրասենյակում գրանցել է ինչ-որ անձի բնակարան: Արտեմ Հայրապետյանը իրենց վերադարձրել է պարտքով վերացված գումարը, սակայն երբ չի հիշել: Բնակարանը վերադարձրել է երևի նոտարական գործարքի միջոցով, սակայն ներկայումս չի հիշում: Նախաքննության ընթացքում քննիչի մոտ հայտնել է ճշմարտությունը և խնդրել է հիմք ընդունել նախաքննական ցուցմունքները:
Պատասխանելով տուժողի ներկայացուցչի հարցերին՝ հայտնել է, որ ինքը երբևէ չի տեսել իր անվամբ գրանցված բնակարանը, նույնիսկ հասցեն չի հիշում: Նոտարական գրասենյակում բնակարան ձեռք չի բերել և չի վաճառել, ինքը այդպիսի մտադրություն չի ունեցել:
Ցուցմունքներում էական հակասությունների պատճառով հրապարակվել է վկայի նախաքննական ցուցմունքներն այն մասին, որ բնակվել է Երևան քաղաքի Բաղրամյան պողոտայի 1-ին նրբանցքի 14-րդ շենքում, որի 1-ին հարկում է գտնվել կենտրոնական նոտարական գրասենյակը: 2009թ. ապրիլ ամսին իր հարևան Արտեմ Հայրապետյանը իրենից որոշ ժամանակով, պարտքով 30.000 ԱՄՆ դոլար գումար է խնդրել: Այդ ժամանակ իր մոտ է եղել ծնողների վաճառած բնակարանի գումարը՝ 50.000 ԱՄՆ դոլար: Նույն ժամանակ Արտեմը հայտնել է որպես գումարի երաշխիք իր անվամբ կգրանցի ինչ-որ բնակարան: Որպես ընկեր ինքը դեմ է եղել անշարժ գույք իր անվամբ գրանցելուն, սակայն Արտեմը պնդել է: Պատրաստակամություն է հայտնել նրան տրամադրել պահանջվող գումարը: Նշված խոսակցության հաջորդ օրը Արտեմին է տվել 30.000 ԱՄՆ դոլար, որից հետո վերջինիս հետ գնացել է կենտրոնական նոտարական գրասենյակ: Նոտարի աշխատասենյակում հանդիպել է իրեն անծանոթ երկու տղամարդկանց, Արտեմի պահանջով ստորագրել է որոշ փաստաթղթեր և հեռացել: Դրանից մի քանի ամիս անց՝ 2009թ. հունիս ամսվա վերջին, Արտեմի պահանջով գնացել են կենտրոնական նոտարական գրասենյակ, որտեղ հանդիպել է իրեն անծանոթ մի քանի տղամարդկանց: Արտեմի ուղղորդմամբ ստորագրել է փաստաթղթեր, դուրս եկել գրասենյակից և դրսում սպասել նրան: Արտեմը որոշ ժամանակ նշված տղամարդկանց հետ զրուցելուց հետո մոտեցել է իրեն և հետ է վերադարձրել 30.000 ԱՄՆ դոլարը: Հետագայում տեղեկացել է, որ Արտեմ Հայրապետյանը իրենից ստացած 30.000 ԱՄՆ դոլարը ամսեկան 5 տոկոս տոկոսադրույք վճարելու պայմանով տվել է Հակոբ Մկրտչյանին, որի համար իր, Սերոժ Հարությունյանի և Ռոբին-Օֆիկ Օսկանյանի միջև կնքվել է Երևան քաղաքի Դավիթաշեն 2-րդ թաղամասի 45-րդ շենքի 14-րդ բնակարանի վերաբերյալ ձևական առուվաճառքի պայմանագրեր: Արտեմ Հայրապետյանը որպես ամսական տոկոսագումար Հակոբ Մկրտչյանից ստացել է 4.500 ԱՄՆ դոլար:
Նախաքննական ցուցմունքների հրապարակումից հետո վկան հայտնել է, որ պնդում է դրանք:
(գ.թ. 2-րդ հատոր՝ 97-102, դատական նիստի ձայնային արձանագրում)
Վկա Վոլոդյա Սարուխանյանը դատաքննության ընթացքում հայտնել է, որ տևական ժամանակ անցնելու պատճառով չի հիշում դեպքի վերաբերյալ մանրամասներ: Հակոբին է հանդիպել, Հակոբն իրենից պարտքով գումար է խնդրել, ինքը տվել է, իսկ Հակոբը խնդրել է, որ գումարի դիմաց մինչև վերադարձնելը որպես երաշխիք բնակարան գրանցի իր անունով: Բնակարանը գրանցել են, իսկ գումարը վերադարձնելուց հետո գործարք են կատարել և այն վերադարձրել է:
Պատասխանելով մեղադրողի հարցերին՝ հայտնել է, որ Հակոբին տվել է 8.000 եվրո գումար, որի դիմաց Հակոբ Մկրտչյանը որպես երաշխիք նոտարական գրասենյակում բնակարան է գրանցել իր անվամբ, որից մի քանի ամիս անց նոտարական գրասենյակում գումարը Հակոբը վերադարձրել է իրեն և ինքը ստորագրել է փաստաթղթեր: Այդ բնակարանը ինքը չի տեսել երբևէ: Այդ բնակարանը Սուսաննայի անունով ձևակերպեց Հակոբը:
Ցուցմունքներում էական հակասությունների պատճառով հրապարակվել է վկայի նախաքննական ցուցմունքներն այն մասին, որ 2009 թվականի փետրվար ամսին իր մտերիմ Հակոբ Մկրտչյանը իրենից պարտքով գումար է խնդրել բիզնեսի մեջ ներդրում կատարելու համար ու տեղեկացրել, որ ինքը իր ընկերոջ բնակարանը որպես երաշխիք կգրանցի իր անվամբ: Համաձայնվել է Հ. Մկրտչյանի կողմից արված առաջարկին, որից հետո 2009թ. փետրվար ամսվա վերջին Հակոբի հետ գնացել են նոտարական գրասենյակ, որտեղ կնքվել է Երևան քաղաքի Դավիթաշեն Իոսիֆյան 3-րդ փողոցի 7-րդ տան ձևական առուվաճառքի պայմանագիր, համաձայն որի նշված տունը որպես սեփականություն գրանցվել է իր անվամբ: Նույն ժամանակ ինքը Հակոբին տվել է 8.000 եվրո գումար: 2009թ. մարտի 21-ին Հակոբի հետ գնացել են Աջափնյակ թաղամասում գտնվող նոտարական գրասենյակ, որտեղ Հակոբի պահանջով իր և Սուսաննա անունով մի կնոջ միջև կնքվել է նշված բնակարանի ձևական առուվաճառքի պայմանագիր: Նույն պահին իր ներկայությամբ Սուսաննան Հակոբին է հանձնել 22.000 ԱՄՆ դոլար, որից Հակոբը իրեն տվել է 8.000 եվրոյին համարժեք դոլար:
Նախաքննական ցուցմունքների հրապարակումից հետո վկան, պատասխանելով մեղադրողի հարցերին, հայտնել է, որ Հակոբն իրեն չի հայտնել, թե ինչ բիզնեսի մեջ ներդրում պետք է կատարեր:
(գ.թ. 1-ին հատոր՝ 198-200, դատական նիստի ձայնային արձանագրում)

Վկա Արտեմ Հայրապետյանը դատաքննության ընթացքում հայտնել է, որ դեպքի վերաբերյալ որևէ հանգամանք չի հիշում և խնդրել է հիմք ընդունել նախաքննական ցուցմունքները:
Պատասխանելով մեղադրողի հարցերին՝ վկան հայտնել է, որ զբաղվել է թարգմանչական գրասենյակում թարգմանություններ կատարելով:
Դատարանը, նկատի ունենալով, որ վկան դեպքի վերաբերյալ մանրամասներ չի մտաբերում և պնդում է նախաքննական ցուցմունքները, որոշել է հրապարակել նախաքննական ցուցմունքներն այն մասին, որ բնակվել է Բաղրամյան պողոտայի 1-ին նրբանցքի 14-րդ շենքում: 2008 թվականին ծանոթացել է Հակոբ Մկրտչյանի հետ, հաճախ է այցելել իրենց շենքի բակում գտնվող նոտարական գրասենյակ և թարգմանչական կենտրոն: Որոշ ժամանակ անց մտերմացել է վերջինիա հետ: 2009 թվականի մայիս ամսին Հակոբն իրեն հայտնել է, որ բիզնեսի մեջ ներդնելու համար իրեն 2 ամսով անհրաժեշտ է 30.000 ԱՄՆ դոլար գումար, ինչի դիմաց ինքը կարող է գրավադրել անշարժ գույք և վճարել ամսական 5 տոկոս տոկոսադրույք: Իր մոտ այդ ժամանակ գումար չի եղել, սակայն տեղյակ է եղել, որ իր մտերիմ՝ Մարիամ Սահակյանի ծնողները բնակարան են վաճառել և գնացել ԱՄՆ, իսկ բնակարանի վաճառքի գումարը՝ 50.000 ԱՄՆ դոլարը, հանձնել են Մարիամ Սահակյանին: Որոշել է օգնել Հակոբին, միաժամանակ նաև գումար աշխատել: Այդ հարցով դիմել է Մարիամին, հայտնել է, որ 2 ամիս ժամկետով ընկերոջը պարտքով անհրաժեշտ է 30.000 ԱՄՆ դոլար գումար: Իրենց միջև եղել են շատ մտերիմ հարաբերություններ և Մարիամը միանգամից համաձայնվել է գումարով օգնել: Ինքը Մ. Սահակյանին հայտնել է, որ գումարի դիմաց պետք է գրավադրվի բնակարան, սակայն Մարիամը դրա անհրաժեշտությունը չի տեսել: Ինքն ապահովության համար պնդել է, որ գրավադրումը տեղի ունենա: Պայմանավորվածության համաձայն Մ. Սահակյանի հետ գնացել են նոտարական գրասենյակ: Մարիամի և Հակոբի հետ եկած անձի՝ Սերոժ Հարությունյանի միջև կնքվել է Երևան քաղաքի Դավիթաշեն 2-րդ թաղամասի 45-րդ շենքի 14-րդ բնակարանի ձևական առուվաճառքի պայմանագիր, որից հետո ինքը Հակոբին է փոխանցել Մարիամից ստացած 30.000 ԱՄՆ դոլար գումար: Մարիամին չի տեղեկացրել, որ այդ գումարը ինքը տրամադրում է տոկոս ստանալու պայմանով: Երկու ամիս անց Հակոբը տոկոսագումարները չի վճարել և իրեն չի զանգահարել, ինքը պարբերաբար կապնվել է նրա հետ և հետ պահանջել գումարը: 2009թ. հունիս ամսվա վերջերին Հակոբը զանգահարել է իրեն և հայտնել, որ գտել է մի անձնավորության, ում մոտ պատրաստվում է ձևական առուվաճառքի պայմանագրով գրավադրել բնակարանը և կրկին նույն պայմանով գումար ստանալ: Նախապես ձեռք բերված պայմանավորվածության համաձայն- հանդիպել են կենտրոնական նոտարական գրասենյակում: Հակոբի հետ են եղել Ռոբին-Օֆիկ Օսկանյանը և ևս մի անձնավորություն: Հակոբի կազմակերպմամբ Մարիամ Սահակյանի և Ռոբին Օսկանյանի միջև կնքվել է նշված բնակարանի ձևական առուվաճառքի պայմանագիրը: Դրանից հետո, ինքը Հակոբից ստացել է ընդհանուր 33.000 ԱՄՆ դոլար գումար, որից 30.000 դոլարը փոխանցել է Մարիամ Սահակյանին, իսկ 3.000 ԱՄՆ դոլար տոկոսները՝ Մ. Սահակյանից գաղտնի տնօրինել է անձամբ:
Նախաքննական ցուցմունքների հրապարակումից հետո վկան հայտնել է, որ պնդում է դրանք:
(գ.թ. 2-րդ հատոր՝ 111-115, 122-123, 143, դատական նիստի ձայնային արձանագրում)
Վկա Ալեն Ջանազյանը դատաքննության ընթացքում հայտնել է, որ դեպքի վերաբերյալ որևէ հանգամանք չի հիշում և խնդրել է հիմք ընդունել նախաքննական ցուցմունքները:
Պատասխանելով մեղադրողի հարցերին՝ վկան հայտնել է, որ «Միցուբիշի Պաջերո» մակնիշի ավտոմեքենայի առքուվաճառք ունեցել է, սակայն այդ մասով մանրամասներ չի հիշում:
Դատարանը, նկատի ունենալով, որ վկան դեպքի վերաբերյալ մանրամասներ չի մտաբերում և պնդում է նախաքննական ցուցմունքները, որոշել է հրապարակել նախաքննական ցուցմունքներն այն մասին, որ 2011թ. հոկտեմբեր ամսին ցանկացել է վաճառել իրեն պատկանող «Միցուբիշի պաջերո» մակնիշի ավտոմեքենան, զբաղված լինելու պատճառով դիմել է իր մտերիմ Հովհաննես Սարգսյանին, որը ավտոմեքենան տարել է Երևանի ավտոշուկա: Որոշ ժամանակ անց Հովհաննեսը զանգահարել է իրեն և հայտնել, որ ավտոմեքենան գնել ցանկացողներ են եղել: Տվել է իր համաձայնությունը և առուվաճառքի պայմանագիրը կնքելու նպատակով գնորդների հետ հանդիպել Նոր-Նորքի 2-րդ զանգվածում գտնվող նոտարական գրասենյակում, որտեղ 1.000 ԱՄՆ դոլար կանխավճար ստանալուց հետո Հակոբ Մկրտչյանին է փոխանցել ավտոմեքենայի վաճառքի լիազորագիր: Ընդհանուր խոսակցության ժամանակ տեղեկացել է, որ Հակոբ Մկրտչյանը վթարի է ենթարկել Երվանդ Թովմասովի նմանատիպ ավտոմեքենան և պարտավորվել է վերջինիս համար նույն մոդելի ավտոմեքենա գնել: Հ. Մկրտչյանի մոտ ավտոմեքենան գնելու կանխիկ գումար չի եղել, որի պատճառով վերջինիս հետ նույն նոտարական գրասենյակում կնքել է փոխառության պայմանագիր, համաձայն որի Հակոբ Մկրտչյանը պարտավորվել է մեկ ամիս անց իրեն փոխանցել 19.000 ԱՄՆ դոլար, որից հետո նոր միայն ավտոմեքենան համապատասխան ձևակերպմամբ պիտի հանձներ նրան: Նշված պայմանագրի կնքման մասին տեղյակ են եղել Երվանդ Թովմասովը և վերջինիս ընկեր՝ Սարգիս Սիմոնյանը, քանի որ պայմանագրի կնքմանը ներկա են գտնվել նոտարական գրասենյակում: Հ. Մկրտչյանը նշված ժամկետում և հետագայում չի վճարել ավտոմեքենայի վաճառքի մնացած գումարը, որից հետո տեղեկացել է, որ Երվանդ Թովմասովը դիմել է Կոտայքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարան՝ ավտոմեքենան իր տիրապետումից հետ ստանալու պահանջով, դրանից հետո ինքն է դիմել Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատարան Հ. Մկրտչյանի և Ե.Թովմասովի միջև կնքված ավտոմեքենայի առուվաճառքի պայմանագիրը անվավեր ճանաչելու պահանջով: Դատաքննությունից հետո նշված ավտոմեքենան վաճառել է այլ անձի:
Նախաքննական ցուցմունքների հրապարակումից հետո վկան հայտնել է, որ պնդում է դրանք:
(գ.թ. 8-րդ հատոր՝ 60-61, 227-228, 293-294, դատական նիստի ձայնային արձանագրում)
Դատաքննության ընթացքում հրապարակվել են վկա Նորա Պողոսյանի նախաքննական ցուցմունքներն այն մասին, որ հանդիսանում է Ռուզաննա Պողոսյանի աղջիկը: Ամուսնու հետ միասին բնակվում են Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի շրջանի Եիսկ քաղաքում: 2009 թվականին, հոր մահից հետո որպես բնակարանի համասեփականատեր մոր անունով լիազորագիր է ուղարկել, որպեսզի բնակարանի հետ կապված կատարվեն անհրաժեշտ ձևակերպումները: 2012 թվականին վերադարձել է Երևան և ընտանիքի անդամներից տեղեկացել, որ Հակոբ Մկրտչյանը իրենց բնակարանը գրավադրել է ոմն Ռոբին-Օֆիկ Օսկանյանի մոտ, Հ. Մկրտչյանը գործարքի դիմաց ստացել է 40.000 ԱՄՆ դոլար գումար՝ ամսական տոկոս վճարելու պայմանով, չի կարողացել կատարել պարտավորությունները, ինչի պատճառով Ռոբին Օսկանյանը դիմել է դատարան՝ ընտանիքի անդամներին տանից վտարելու հայցով: Դրանից հետո մայրը դեպքի վերաբերյալ դիմել է իրավապահ մարմիններին: Հայտնել է, որ ինքը և իր տան անդամները բնակարանը վաճառելու նպատակ և ցանկություն չեն ունեցել:
(գ.թ. 3-րդ հատոր՝ 235-236, դատական նիստի ձայնային արձանագրում)
Դատաքննության ընթացքում հրապարակվել են վկա Ազգանուշ Բաղդասարյանի նախաքննական ցուցմունքներն այն մասին, որ հանդիսանում է Վաղարշակ Սարգսյանի մայրը: Որդին զբաղվել է մեքենաների վերանորոգման աշխատանքներով իրենց տան բակում: Աշխատանքի բերումով երեք տարի առաջ որդին ծանոթացել է Հակոբ Մկրտչյանի հետ և գնալով նրանց հարաբերությունները մտերմացել են: Հակոբ Մկրտչյանը հաճախակի է այցելել իրենց տուն և մշտապես առաջարկել է, որ իրենք ևս այցելեն նրա բնակարան ընտանիքի անդամների հետ ծանոթանալու նպատակով: Հակոբ մկրտչյանին վերաբերվել են որպես իրենց ընտանիքի անդամ: Իրենց միջև խոսակցություն է եղել թե ինչու տան բակում ավտոտնակ չեն կառուցում, որպեսզի Վաղիկը նորմալ պայմաններում աշխատի, իրենք հայտնել են, որ գումար է անհրաժեշտ դրա համար ինչպես նաև տան ամբողջովին վերանորոգման համար: Հակոբը հայտնել է, որ կօգնի իրենց այդ գումարի հարցով, միաժամանակ հայտնել է, որ իրեն ևս գումար է անհրաժեշտ իր բիզնեսի հետ կապված: Իրենց ընդհանուր անհրաժեշտ է եղել մոտավորապես 3.000 ԱՄՆ դոլար: Հակոբը առաջարկել է իր օգնությամբ գրավադրել իրենց բնակարանը ինչպես իրենց անհրաժեշտ գումարը վերցնելու այնպես էլ իր բիզնեսի համար անհրաժեշտ գումարը վերցնելու նպատակով: Պայմանավորվել են միասին գնալ բանկ, սակայն բանկում իրենց մերժել են պատճառաբանելով, որ թոշակառու են: Դրանից հետո իրենք լիազորել են իրենց որդուն այդ գործարքը կատարելու համար, սակայն բանկը Վաղիկին էլ մերժեց, քանի որ նա ուներ ժամկետանց վարկեր: Այդ ժամանակ Հակոբն իրենց ասեց, որ կօգնի իրենց բնակարանի գրավադրման հարցում իր ծանոթների միջոցով: Հակոբը երկու անգամ իրենց տուն է տարել իրենց անծանոթ անձանց բնակարանը գնահատելու համար և 23.02.2009թ. Հակոբը Վաղիկին կանչել է գործարքը կնքելու համար: Հակոբը ուրախ եկել է իրենց տուն և հայտնեց, որ գործարքը եղել է և իրենք այդ առիթով հավաքվել են սեղան են գցել, սակայն Հակոբն այդպես էլ իրենց գումար չտվեց: Դրանից հետո Հակոբը գնաց Մոսկվա և այնտեղից անընդհատ ձգձգում էր գումարի փոխանցման հարցը: Որոշ ժամանակ անց իրենց բնակարան է այցելել մի անձ, ով հայտնել է, որ այդ տունը 80.000 ԱՄՆ դոլարով գնել է Հակոբից և խնդրել է իրենց դուրս գալ տանից կամ վճարել պարտքի գումարը: Վաղիկը զանգել է Հակոբին նրա հետ խոսել է և դրանից հետո այդ անձինք հեռացել են իրենց բնակարանից: Իրենք բնակարանը վաճառելու մտադրություն չեն ունեցել հակառակ դեպքում 80.000 ԱՄՆ դոլարի դիմաց իրենք ևս կվաճառեին իրենց տունը: Որդին նոտարական գրասենյակում առանց ծանոթանալու Հակոբի խնդրանքով ստորագրել է փաստաթուղթ, սակայն այդպես էլ չեն իմացել թե այդ փաստաթուղթն իրենից ինչ է ներկայացրել: Գործարքի կնքումից հետո հակոբը որդուն մաս-մաս տվել է որոշակի գումար հնարավոր է եղած լինի 3.000 ԱՄՆ դոլար հստակ չափը չի կարողացել հայտնել: Որդին մի անգամ խնդրել է իրեն երեխաներին հանել տանից, քանի որ բանկից ինչ-որ անձինք պետք է գային բնակարանը գնահատելու համար: Դրանից հետո իրենց տուն են այցելել Հակոբը և նրա հետ ևս երկու անձ որոնցից մեկի անունը Ռոբին էր իսկ մյուսինը Արմեն նրանք ուսումնասիրելով տունը հեռացել են: Դրանից որոշ ժամանակ անց Հակոբը այլևս սկսեց իրենց տուն չգալ, իսկ որդին այլևս չէր կարողանում կապնվել նրա հետ: Գործարքից մի քանի ամիս առաջ իրենք հետ են պահանջել գործարքի համար տրված փաստաթղթերը և չեն ցանկացել այլևս գրավադրել բնակարանը: Հակոբը մշտապես իրենց վստահեցրել է, որ կարճ ժամանակում կվերադարձնի ամբողջ գումարը և կլուծի բոլոր խնդիրները: Իրենց տուն այցելած և իրենց բնակարանը գնող անձինք հանդիսացել են Ռոբինը և Արմենը, ովքեր իրենց խնդրել են ազատել նշված բնակարանը: Վերջիններս իրենց դեմ վտարելու պահանջով հայցադիմում է ներկայացրել դատարան, իսկ իրենք դիմել են ոստիկանություն:
(գ.թ. 1-ին հատոր՝ 45-47, 4-րդ հատոր՝ 89-90, դատական նիստի ձայնային արձանագրում)
Դատաքննության ընթացքում հրապարակվել են վկա Նոնա Աբազյանի նախաքննական ցուցմունքներն այն մասին, որ հանդիսանում է Վաղարշակ Սարգսյանի կինը: Ամուսինը երեք տարի առաջ վերանորոգելով Հակոբ մկրտչյանի ավտոմեքենան ծանոթացել է նրա հետ: Այնուհետև նրանց հարաբերությունները մտերմացան և մտերմացել են նաև ընտանիքներով: Մի օր ընտանեկան խոսակցությունների ընթացքում, որին մասնակցել է նաև Հակոբը լսել է, որ բնակարանը գրավադրելով վերանորոգման գումար պետք է վերցնեն բանկից, որի ընթացքում Հակոբը հայտնել է, որ «վերցնել- վերցնել է մի քիչ շատ կվերցնենք համ էլ ավտոտնակը կկառուցենք, որ Վաղիկը նորմալ պայմաններում կաշխատի», միաժամանակ հայտնել է, որ իրեն ևս գումար է պետք բիզնեսում ներդրում կատարելու համար: Վաղիկը և նրա ծնողները գնացել են բանկ բնակարանը գրավադրելու նպատակով, սակայն նրանց մերժել են ծնողների թոշակառու լինելու պատճառով: Դրանից հետո Վաղիկի ծնողները լիազորագիր են տվել նրան բնակարանը իր անունով գրավադրելու համար, սակայն բանկը կրկին մերժել է ժամկետանց վարկային պարտավորություններ ունենալու համար: Դրանից հետո 2009թ. սկզբերին Հակոբը զանգահարել է Վաղիկին և հայտնել, որ բնակարանի գրավադրման հարցը լուծվել է և նրան կանչել է որոշակի գործողություններ կատարելու: Դրանից մի քանի օր անց հակոբը եկավ և հայտնեց, որ գումարը մի քանի օրից կլինի և այդ առիթով որոշել են սեղան գցել: Մինչ այդ Հակոբը պահանջել է երեխաներին դուրս հանել տանից, քանի որ բանկի աշխատող պետք է գար գնահատման համար և ինքը երեխաների հետ դուրս է եկել տնից: Եղել են դեպքեր, որ Վաղիկը զանգել և պահանջել է բնակարանի սեփականաշնորհման վկայականը և գումարը, սակայն Հակոբը ոչինչ չի վերադարձրել: Իրենց տուն են եկել Արմեն և Ռոբին անունով անձինք և հայտնել, որ իրենց բնակարանը գնել է և խնդրել է ազատել այն: Ռոբինը հայտնել է, որ հակոբն իրենից վերցրել է 40.000 ԱՄՆ դոլար, որը աճել է և դարձել է 80.000 ԱՄՆ դոլար: Պահանջել են կամ իրեն տալ այդ գումարը, կամ ազատել բնակարանը կամ օգնել գտնել Հակոբին: Հակոբի հետ հեռախոսով կապնվելուց հետո այդ անձինք հեռացել են: Որոշ ժամանակ անց իրենց նամակ է եկել դատարանից իրենց տվյալ բնակարանից վտարելու պահանջի մասին, որից հետո իր ամուսինը դիմել է իրավապահ մարմիններին:
(գ.թ. 1-ին հատոր՝ 42-44, 4-րդ հատոր՝ 91-93, դատական նիստի ձայնային արձանագրում)
Դատաքննության ընթացքում հրապարակվել են վկա Սուսաննա Պողոսյանի նախաքննական ցուցմունքներն այն մասին, որ իր մտերիմ Ռոբերտ Թումանյանի միջոցով ցանկացել է պարտքով գումար տրամադրել՝ ամսական տոկոսադրույք ստանալու դիմաց: Վերջինս իր ծանոթ Սվետայի միջոցով ծանոթացել է Հակոբ Մկրտչյանի հետ, ով ցանկություն է հայտնել նշված պայմանով իրենից վերցնել 22.000 ԱՄՆ դոլար գումար՝ Երևան քաղաքի Դավիթաշեն Իոսիֆյան 3-րդ փողոցի 7-րդ տան փաստացի գրավադրման դիմաց: Փոխադարձ համաձայնությամբ, Հակոբ Մկրտչյանի կազմակերպմամբ, նոտարական գրասենյակում իր և համապատասխան փաստաթղթերով տվյալ տան սեփականատեր Վոլոդյա Սարուխանյանի միջև կնքվել է բնակարանի ձևական առուվաճառքի պայմանագիր, որի դիմաց ինքը Ռոբերտի միջոցով Հակոբին է տրամադրել 22.0000 ԱՄՆ դոլար գումար՝ ամսական 5 տոկոս տոկոսադրույք վճարելու պայմանով: Նույն ժամանակ Հակոբը Ռոբերտին է վճարել 1-ին ամսվա տոկոսագումարը կազմող՝ 1100 ԱՄՆ դոլար գումարը, որը վերջինս փոխանցել է իրեն: Դրանից մի քանի ամիս անց ինքը տոկոսներ չի ստացել, այնուհետև 2009 թվականի ամռանը Հակոբի խնդրանքով Ռոբերտն իրեն առաջարկել է տվյալ տունը կրկին ձևանան առուվաճառքի պայմանագրով հանձնել մի ֆրանսիահայի՝ Ռոբին Օսկանյանին, ով դրա դիմաց գումար է տալու Հակոբին, իսկ վերջինս էլ մարելու է իր պարտքը և վճարելու է անցած ամիսների չվճարված տոկոսագումարները: Համաձայնության գալով 02.07.2009թ. նոտարական գրասենյակում իր և Ռոբին Օսկանյանի միջև կնքվել է տվյալ բնակարանի ձևական առուվաճառքի պայմանագիր, որից հետո, Ռոբերտը Հակոբից ստացել է մայր գումարը՝ 22.000 ԱՄՆ դոլարը և 2 ամսվա չվճարված տոկոսագումարները կազմող՝ 2200 ԱՄՆ դոլարը: Ռոբերտից տեղեկացել է, որ տվյալ փաստացի գրավադրման դիմաց Հակոբը Ռոբին Օսկանյանից վերցրել է 30.000 ԱՄՆ դոլար գումար՝ ամսական 5 տոկոս տոկոսադրույք վճարելու պայմանով:
(գ.թ. 1-ին հատոր՝ 24-30, 163, 212-213, 4-րդ հատոր՝ 104-105, դատական նիստի ձայնային արձանագրում)
Դատաքննության ընթացքում հրապարակվել են վկա Սվետլանա Սիմոնյանի նախաքննական ցուցմունքներն այն մասին, որ 2009 թվականին իր մտերիմ Ռոբերտ Թումանյանը խնդրել է օգնել ընկերոջ կնոջը՝ Սուսաննա Պողոսյանին եկամուտ ստանալու նպատակով տոկոսով գումար տրամադրելու հարցում: Այդ ընթացքում ծանոթներից Արայիկը խնդրել է օգնել ընկերոջը՝ Հակոբ Մկրտչյանին անշարժ գույքի գրավադրման դիմաց և տոկոս վճարելու պայմանով գումար ստանալու հարցում: Պայմանավորվածության համաձայն ծանոթացել են Հակոբ Մկրտչյանի հետ: Նրա հետ գնացել և տեսել են Երևան քաղաքի Դավիթաշեն Իոսիֆյան 3-րդ փողոցի 7-րդ տունը, որտեղ ընտանիք է բնակվել: Առաջարկի մասին հայտնել է Ռոբերտին: Վերջինս տեղեկացրել է իրեն, որ Սուսաննան բնակարանի գրավադրման դիմաց կարող է տրամադրել 22.000 ԱՄՆ դոլար գումար: 2009 թվականի մարտի 21-ին գնացել են նոտարական գրասենյակ, որտեղ տվյալ տան փաստաթղթային սեփականատիրոջ Վոլոդյա Սարուխանյանի և Սուսաննա Պողոսյանի միջև կնքվել է նշված տան ձևական առուվաճառքի պայմանագիր: Նույն պահին Ռոբերտը Հակոբին է տվել 22.000 ԱՄՆ դոլար, որից նա Ռոբերտին է վճարել առաջին ամսվա 5 տոկոսը կազմող՝ 1100 ԱՄՆ դոլար գումարը: Դրանից հետո 2 ամիս Հակոբը չի կարողացել տոկոսները վճարել, այնուհետև իրեն հայտնել է, որ ցանկանում է այդ տունը գրավադրել այլ անձի՝ ոմն Ռոբին Օսկանյանի մոտ և կրկին ամսական 5 տոկոս վճարելու պայմանով մի փոքր ավել գումար վերցնել և մարել ամբողջ պարտքը, միաժամանակ վճարել անցած ամիսների չվճարված տոկոսները: Նշված առաջարկի մասին հայտնել է Ռոբերտին: Վերջինս Սուսաննայի հետ համաձայնվել է բնակարանը անվանափոխել Հակոբի նշած անձի անունով: Ռոբերտը Սուսաննայի և Հակոբի հետ գնացել են նոտարական գրասենյակ, որտեղ Սուսաննան ձևական առուվաճառքի պայմանագրով Ռոբին Օսկանյանին է վաճառել նշված բնակարանը, իսկ Հակոբը, Ռոբին Օսկանյանից ստանալով պահանջվող գումարը, վերադարձրել է մայր գումարը և չվճարված տոկոսագումարները:
(գ.թ. 1-ին հատոր՝ 122-125, 4-րդ հատոր՝ 116-118, դատական նիստի ձայնային արձանագրում)
Դատաքննության ընթացքում հրապարակվել են վկա Սվետլանա Սիմոնյանի նախաքննական ցուցմունքներն այն մասին, որ 2009 թվականին իր մտերիմ Ռոբերտ Թումանյանը խնդրել է օգնել ընկերոջ կնոջը՝ Սուսաննա Պողոսյանին եկամուտ ստանալու նպատակով տոկոսով գումար տրամադրելու հարցում: Այդ ընթացքում ծանոթներից Արայիկը խնդրել է օգնել ընկերոջը՝ Հակոբ Մկրտչյանին անշարժ գույքի գրավադրման դիմաց և տոկոս վճարելու պայմանով գումար ստանալու հարցում: Պայմանավորվածության համաձայն ծանոթացել են Հակոբ Մկրտչյանի հետ: Նրա հետ գնացել և տեսել են Երևան քաղաքի Դավիթաշեն Իոսիֆյան 3-րդ փողոցի 7-րդ տունը, որտեղ ընտանիք է բնակվել: Առաջարկի մասին հայտնել է Ռոբերտին: Վերջինս տեղեկացրել է իրեն, որ Սուսաննան բնակարանի գրավադրման դիմաց կարող է տրամադրել 22.000 ԱՄՆ դոլար գումար: 2009 թվականի մարտի 21-ին գնացել են նոտարական գրասենյակ, որտեղ տվյալ տան փաստաթղթային սեփականատիրոջ Վոլոդյա Սարուխանյանի և Սուսաննա Պողոսյանի միջև կնքվել է նշված տան ձևական առուվաճառքի պայմանագիր: Նույն պահին Ռոբերտը Հակոբին է տվել 22.000 ԱՄՆ դոլար, որից նա Ռոբերտին է վճարել առաջին ամսվա 5 տոկոսը կազմող՝ 1100 ԱՄՆ դոլար գումարը: Դրանից հետո 2 ամիս Հակոբը չի կարողացել տոկոսները վճարել, այնուհետև իրեն հայտնել է, որ ցանկանում է այդ տունը գրավադրել այլ անձի՝ ոմն Ռոբին Օսկանյանի մոտ և կրկին ամսական 5 տոկոս վճարելու պայմանով մի փոքր ավել գումար վերցնել և մարել ամբողջ պարտքը, միաժամանակ վճարել անցած ամիսների չվճարված տոկոսները: Նշված առաջարկի մասին հայտնել է Ռոբերտին: Վերջինս Սուսաննայի հետ համաձայնվել է բնակարանը անվանափոխել Հակոբի նշած անձի անունով: Ռոբերտը Սուսաննայի և Հակոբի հետ գնացել են նոտարական գրասենյակ, որտեղ Սուսաննան ձևական առուվաճառքի պայմանագրով Ռոբին Օսկանյանին է վաճառել նշված բնակարանը, իսկ Հակոբը, Ռոբին Օսկանյանից ստանալով պահանջվող գումարը, վերադարձրել է մայր գումարը և չվճարված տոկոսագումարները:
(գ.թ. 1-ին հատոր՝ 122-125, 4-րդ հատոր՝ 116-118, դատական նիստի ձայնային արձանագրում)
Դատաքննության ընթացքում հրապարակվել են վկա Սերոժ Հարությունյանի նախաքննական ցուցմունքներն այն մասին, որ 2009 թվականի մարտ ամսին Բաղրամյան պողոտայում հանդիպել է իր վաղեմի ծանոթ Հակոբ Մկրտչյանին, ընդհանուր խոսակցության ժամանակ վերջինս իրեն հայտնել է, որ բիզնեսի մեջ ներդնելու համար իրեն 22.000 ԱՄՆ դոլար է անհրաժեշտ, ինչի դիմաց ինքը կարող է գրավադրել բնակարան և ամսական վճարել 5 տոկոս տոկոսադրույք: Գումար աշխատելու նպատակով համաձայնվել է Հակոբ Մկրտչյանի առաջարկին, որից հետո 2009 թվականի մարտի 10-ին վերջինիս հետ գնացել են նոտարական գրասենյակ՝ Երևան քաղաքի Դավիթաշեն 2-րդ թաղամասի 45-րդ շենքի 14-րդ բնակարանի վերաբերյալ կնքել ձևական առուվաճառքի պայմանագիր, համաձայն որի՝ նշված բնակարանը որպես սեփականություն գրանցվել է իր անվամբ: Նույն ժամանակ ամսական 5 տոկոս վճարելու պայմանով Հակոբին է տվել 22.000 ԱՄՆ դոլար: Հետագայում Հակոբը չի վճարել տոկոսագումարները և ինքը պահանջել է հետ վերադարձնել մայր գումարը և տոկոսները: 2009թ. մայիսի 11-ին Հակոբի հետ գնացել են կենտրոնական նոտարական գրասենյակ, որտեղ հանդիպել է Հակոբի ծանոթ ոմն Արտեմին ու նրանց հանձնել նշված բնակարանի սեփականության իրավունքի վկայականը: Դրանից հետո Արտեմը նոտարի աշխատասենյակ է ուղեկցել Մարիամ Սահակյանին, վերջնիս և իր միջև կնքվել է նշված բնակարանի առուվաճառքի պայմանագիր: Նույն ժամանակ Հակոբն իրեն է տվել 22.000 ԱՄՆ դոլար մայր գումարը և երկու ամսվա չվճարված տոկոսագումարները կազմող' 2.200 ԱՄՆ դոլարը:
(գ.թ. 2-րդ հատոր՝ 117-121, 137-139, դատական նիստի ձայնային արձանագրում)
Դատաքննության ընթացքում հրապարակվել են վկա Հայկուհի Չաղարյանի նախաքննական ցուցմունքներն այն մասին, որ Ալեն Ջանազյանն իր ամուսինն է: Իր ներկայությամբ Նոր-Նորքի նոտարական գրասենյակում, ամուսնուն պատկանող «Միցուբիշի պաջերո» մակնիշի ավտոմեքենան գնելու նպատակով Հակոբ Մկրտչյանի հետ կնքվել է փոխառության պայմանագիր, համաձայն որի Հակոբ Մկրտչյանը պարտավորվել է մինչև 2011թ. դեկտեմբեր ամսվա սկիզբը ամուսնուն փոխանցել 19.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 7.400.000 ՀՀ դրամ: Նախնական պայմանավորվածության համաձայն ամուսինն Հ. Մկրտչյանին պետք է փոխանցեր «Միցուբիշի պաջերո» մակնիշի ավտոմեքենան այն դեպքում, երբ վերջինս ամբողջությամբ վերադարձներ նշված գումարը: Հետագայում ամուսնուց տեղեկացել է, որ Հակոբ Մկրտչյանը վթարի է ենթարկել Երվանդ Թովմասովին պատկանող ավտոմեքենան և պարտավորվել է վերջինիս համար նմանատիպ ավտոմեքենա գնել: Նոտարական գրասենյակում գործարքին ներկա է գտնվել նաև Երվանդ Թովմասովը և ընդհանուր խոսակցության ժամանակ տեղեկացել է, որ Հակոբ Մկրտչյանը ավտոմեքենան գնելու համար գումար չի ունեցել և վերջինիս ու ամուսնու միջև նույն նոտարական գրասենյակում կնքվել է փոխառության պայմանագիր:
(գ.թ. 8-րդ հատոր՝ 176-177, դատական նիստի ձայնային արձանագրում)
Դատաքննության ընթացքում հրապարակվել են վկա Կարմեն Մնացականյանի նախաքննական ցուցմունքներն այն մասին, որ Ալեն Ջանազյանը հանդիսացել է իր քրոջ որդին, որի անունով է գրանցված եղել «Միցուբիշի պաջերո» մակնիշի 99 ՍՍ 959 համարանիշի ավտոմեքենան: Այն եղել է ընդհանուր օգտագործման: Ա. Ջանազյանը ավտոտնակ չունենալու պատճառով նշված ավտոմեքենան կայանել է իր տան ավտոտնակում: 2011 թվականին Ա. Ջանազյանը ցանկացել է վաճառել նշված ավտոմեքենան, այդ նպատակով իր վարորդ՝ Հովհաննես Սարգսյանին հանձնարարել է վաճառելու նպատակով շաբաթ և կիրակի օրերին ավտոմեքենան տանել ավտոշուկա: Վաճառքի գին սահմանել են 20.000 ԱՄՆ դոլար: Նույն ժամանակահատվածում իր ծանոթներից ոմն Լևոնը զանգահարել է իրեն և հայտնել, որ նրա ծանոթներից՝ Հակոբ Մկրտչյանը ավտոշուկայում տեսել է ավտոմեքենան, հավանել, խնդրել է իր միջամտությունը, որպեսզի ավտոմեքենան վաճառվի նրան: Դրանից հետո հանդիպել է Հակոբ Մկրտչյանին, վերջինս իրեն խնդրել է ավտոմեքենայի վաճառքը բանկով իրականացնել, որին ինքը համաձայնվել է: Ավտոմեքենայի վաճառքի հետ կապված հարցերը իրականացրել է Ալեն Ջանազյանը: Հետագայում նոտարական գրասենյակից իրեն է զանգահարել Ա.Ջանազյանը և հայտնել, որ Հակոբ Մկրտչյանը ընդամենը 1.000 ԱՄՆ դոլար տալով ցանկացել է ավտոմեքենան անվանափոխել Երվանդ Թովմասովի անվամբ և մեկ ամսվա ընթացքում մարել մնացած գումարը, ինչի դիմաց պատրաստակամություն է հայտնել նոտարական կարգով սահմանված պարտավորություն ստանձնել: Ինքը և Ալեն Ջանազյանը, վստահելով Հակոբ Մկրտչյանին, համաձայնվել են միայն այն պայմանով, որ անվանափոխությունից հետո ավտոմեքենան պետք է մնա իրենց մոտ մինչև գումարի վերջնական ստանալը: Դրանից հետո ավտոմեքենան մնացել է Ա. Ջանազյանի մոտ, սակայն նշված ժամկետում Հ. Մկրտչյանը չի վճարել գումարը, որից հետո տեղի է ունեցել դատական գործընթաց: Հետագայում Ա. Ջանազյանը ավտոմեքենան վաճառել է այլ անձի:
(գ.թ. 8-րդ հատոր՝ 317-320, դատական նիստի ձայնային արձանագրում)
Դատաքննության ընթացքում հրապարակվել են վկա Արմեն Թովմասյանի նախաքննական ցուցմունքներն այն մասին, որ 2004թ. Ռոբին-Օֆիկ Ռոբինի Օսկանյանին է վաճառել սեփականության իրավունքով իրեն պատկանող Երևան քաղաքի Գալշոյան փողոցի 62 տունը, որից հետո վերջինիս հետ սկսել է ընկերություն անել: Խոսակցությունների ժամանակ Ռոբին-Օֆիկ Օսկանյանն իրեն պատմել է, որ Ֆրանսիայում զբաղվել է անշարժ գույքի առուվաճառքով և ցանկացել է Հայաստանում նույն բիզնեսով զբաղվել: 2009 թվականին իր ծանոթ ոմն Վահեն իրեն հայտնել է, որ իր ընկերը շուկայականից էժան գներով տներ է վաճառում, որի վերաբերյալ ինքը տեղեկացրել է Ռոբին-Օֆիկ Օսկանյանին: Վերջինս ցանկություն է հայտնել տեսնել վաճառվող բնակարանները: Վահեի միջոցով Նոր-Նորք վարչական շրջանում գտնվող սրճարաններից մեկում Ռոբին-Օֆիկ Օսկանյանի հետ ծանոթացրել են Հակոբ Մկրտչյանի հետ: Խոսակցության ընթացքում Հակոբն իրենց հայտնել է, որ ինքը շտապ և շուկայականից էժան գներով վաճառվող տների տվյալներ ունի և անհրաժեշտության դեպքում կարող է կազմակերպել դրանց վաճառքը: Հակոբի առաջարկը հետաքրքրել է Ռոբին-Օֆիկ Օսկանյանին, որից հետո վերջինիս հետ գնացել են Երևան քաղաքի Դավիթաշեն 2-րդ թաղամասի 45-րդ շենքի 14-րդ բնակարան և տեսել այն, Հակոբը բնակարանում բնակվող բնակիչներին ներկայացրել է որպես վարձակալներ: Բնակարանը վաճառելու համար Հակոբը պահանջել է 40.000 ԱՄՆ դոլար: Դրանից հետո գնացել են Դավթաշեն թաղամասի Իոսիֆյան 3-րդ փողոցի 7 տուն: Հակոբը վաճառքի գին է հայտնել 30.000 ԱՄՆ դոլար: Ռոբին-Օֆիկ Օսկանյանը ցանկություն է հայտնել գնել նշված բնակարանները: Հետագայում նոտարական սահմանված կարգով, առուվաճառքի պայմանագրերով Ռոբին-Օֆիկ Օսկանյանը Հակոբ Մկրտչյանի կազմակերպմամբ բնակարանի սեփականատերերից գնել է նշված բնակարանները: Գնելուց մեկ տարի անց Ռոբին-Օֆիկ Օսկանյանի հետ գնացել են նշված բնակարաններ: Բնակիչներից պարզել են, որ Հակոբ Մկրտչյանը խարդախությամբ վաճառել է իրենց բնակարանները, իրենք դրա մասին տեղյակ չեն եղել: Ռոբին-Օֆիկ Օսկանյանը բնակիչներին առաջարկել է իրեն հետ վերադարձնել երկու բնակարանների համար վճարված 70.000 ԱՄՆ դոլարը, որից հետո պարտավորվել է սահմանված կարգով հետ վերադարձնել դրանք, սակայն բնակիչները հայտնել են, որ բոլոր հարցերը պետք է Հակոբ Մկրտչյանը կարգավորի: Դրամից հետո Ռոբին-Օֆիկ Օսկանյանի փաստաբան Վ. Սաֆարյանը դիմել է դատարան նշված հասցեների բնակիչներին բնակարանից վտարելու հայցով: 2009 թվականին իր ծանոթ՝ Հարություն Հակոբյանը գումարային խնդիրներ է ունեցել և այդ հարցով դիմել է իրեն, ինքը խնդրել է Ռոբին-Օֆիկ Օսկանյանին Հ. Հակոբյանին պարտքով 50.000 - 60.000 ԱՄՆ դոլար գումար տրամադրել: Հ. Հակոբյանը ցանկացել է ձևական վաճառել Երևան քաղաքի Նոր Նորքի 7-րդ զանգվածի 44 շենքի 3-րդ բնակարանը՝ գումարը հետ վերադարձնելու դեպքում այն հետ գնելու պայմանով: Ռոբին-Օֆիկ Օսկանյանը համաձայնվել է առաջարկին և իրեն տվել է լիազորագիր՝ իր անունից հանդես գալու համար: 2009 թվականին հուլիսի 29-ին նոտարական գրասենյակում Ռոբին-Օֆիկ Օսկանյանի ներկայությամբ, իր և Հարություն Հակոբյանի միջև կնքվել է նշված բնակարանի ձևական առուվաճառքի պայմանագիր, որի դիմաց Ռ. Օսկանյանը Հ. Հակոբյանին է տվել 22.000.000 ՀՀ դրամ գումարին համարժեք դոլար և մեկնել ՀՀ-ից: Հետագայում Հարություն Հակոբյանը իրեն տվել է մոտավորապես 57.000 ԱՄՆ դոլար, որի մեջ ներառված է եղել որպես Ռ. Օսկանյանին շնորհակալություն ավել գումար, ինքը այն մուտք է արել «Հայէկոնոմ» բանկում բացված Օսկանյանի հաշվեհամարին: Ռոբին-Օֆիկ Օսկանյանը վերադարձել է Հայաստան 2010 թվականի դեկտեմբերի 7-ին նոտարական գրասենյակում իր ներկայությամբ Ռոբին-Օֆիկ Օսկանյանը ձևական առուվաճառքի պայմանագրով բնակարանը վաճառել է Հարություն Հակոբյանին:
(գ.թ. 3-րդ հատոր՝ 124-129, 4-րդ հատոր՝ 187-190, 6-րդ հատոր 82, 86 դատական նիստի ձայնային արձանագրում)
Դատաքննության ընթացքում հրապարակվել են վկա Կարեն Բաղդասարյանի նախաքննական ցուցմունքներն այն մասին, որ Հակոբ Մկրտչյանի մորեղբոր որդին է: Տարիներ առաջ Հ. Մկրտչյանի հետ գտնվել է մտերիմ հարաբերությունների մեջ, նրա հետ շփումը կրել է ամենօրյա բնույթ, որպես վարորդ ծառայել է նրան: Մկրտչյանը մտերիմ հարաբերությունների մեջ է եղել Արմեն Ստամբուլցյանի հետ, վերջիններս իրար հետ տարաբնույթ գործեր են իրականացրել: 2009 թվականի ամռանը, Հակոբին և Արմենին ինչ-որ գործերի համար գումար է անհրաժեշտ եղել: Նրանք փնտրել են տոկոսով գումար տվող անձի, ինչի դիմաց ցանկացել են գրավադրել անշարժ գույք, մասնավորապես Արմենը առաջարկել է գրավադրել Շահումյան թաղամասում գտնվող ինչ-որ սեփական տներ, իսկ Հակոբը՝ Դավիթաշեն թաղամասում տեղակայված իր մտերիմների 2 բնակարանները: Այդ նպատակով նրանք ծանոթացել են Ռոբին-Օֆիկ Օսկանյանի հետ: Հ. Մկրտչյանի, Ա.Ստամբուլցյանի, Ռոբին-Օֆիկ Օսկանյանի և վերջինիս ընկերոջ հետ գնացել են Շահումյան փողոց, որտեղ Ռոբին-Օֆիկ Օսկանյանն ու նրա ընկերը նայել են անշարժ գույքերը, որպեսզի գնահատեն, թե որքան գումար կարող են տրամադրել դրանց գրավադրության դիմաց: Նրանց ընդհանուր խոսակցություններից, տեղեկացել է, որ վերջիններս արդեն նայել են Դավիթաշեն թաղամասում գտնվող բնակարանները և հավանություն են տվել դրանց գրավադրության դիմաց տոկոսով գումար տրամադրել: Ինքը փորձել է հորդորել նրանց հրաժարվել նշված գործարքները կատարելուց, քանի որ գումարը և տոկոսները եղել են ահռելի, սակայն վերջիններս իրեն չեն լսել: Հետագայում տեղեկացել է, որ Հակոբը նշված անշարժ գույքերը ձևական առուվաճառքի պայմանագրով գրանցել է Ռոբին-Օֆիկ Օսկանյանի անվամբ և նրանից տոկոսով գումարներ ստացել: 2010 թվականին իր և Հակոբի միջև անձնական տարաձայնություններ են եղել, որից հետո նրա հետ կապ չի պահպանել:
(գ.թ. 4-րդ հատոր՝ 112-115, դատական նիստի ձայնային արձանագրում)
Դատաքննության ընթացքում հրապարակվել են վկա Միխայիլ Թովմասովի նախաքննական ցուցմունքներն այն մասին, որ Երվանդ Թովմասովն իր հարազատ եղբայրն է: Եղբորից տեղեկացել է, որ սեփականության իրավունքով իրեն պատկանող «Միցուբիշի պաջերո» մակնիշի ավտոմեքենան վարելու նպատակով տվել է Հակոբ Մկրտչյանին, սակայն վերջինս ավտոմեքենայով վթարի է ենթարկվել, որը վերանորոգման ենթակա չի եղել: Հակոբ Մկրտչյանը պարտավորվել է վերականգնել եղբորը հասցված վնասը կամ նրա համար նմանատիպ ավտոմեքենա գնել: Հ. Մկրտչյանը չի կատարել իր պարտավորությունները: 2011թ.-ի դեկտեմբեր ամսին Երևան քաղաքի Բագրևանդ թաղամասում եղբոր և ընկերների հետ չի եղել, Հակոբ Մկրտչյանին չի հանդիպել և վերջինս 6.000 ԱՄՆ դոլար եղբորից ստանալու վերաբերյալ ստացական չի գրել:
(գ.թ. 8-րդ հատոր՝ 151-152, դատական նիստի ձայնային արձանագրում)
Դատաքննության ընթացքում հրապարակվել են վկա Էռնեստ Թովմասովի նախաքննական ցուցմունքներն այն մասին, որ Երվանդ Թովմասովն իր եղբայրն է: Եղբորից տեղեկացել է, որ սեփականության իրավունքով իրեն պատկանող «Միցուբիշի պաջերո» մակնիշի ավտոմեքենան վարելու նպատակով տվել է Հակոբ Մկրտչյանին, սակայն վերջինս ավտոմեքենայով վթարի է ենթարկվել, որը վերանորոգման ենթակա չի եղել: Հակոբ Մկրտչյանը պարտավորվել է վերականգնել եղբորը հասցված վնասը կամ նրա համար նմանատիպ ավտոմեքենա գնել: Հ. Մկրտչյանը չի կատարել իր պարտավորությունները: 2011թ.-ի դեկտեմբեր ամսին Երևան քաղաքի Բագրևանդ թաղամասում եղբոր և ընկերների հետ չի եղել, Հակոբ Մկրտչյանին չի հանդիպել և վերջինս 6.000 ԱՄՆ դոլար եղբորից ստանալու վերաբերյալ ստացական չի գրել:
(գ.թ. 8-րդ հատոր՝ 134-135, դատական նիստի ձայնային արձանագրում)
Դատաքննության ընթացքում հրապարակվել են վկա Սարգիս Սիմոնյանի նախաքննական ցուցմունքներն այն մասին, որ հանդիսացել է Երվանդ Թովմասովի ընկերը: Վերջինիցս տեղեկացել է, որ Հակոբ Մկրտչյանը վթարի է ենթարկվել նրան պատկանող «Միցուբիշի պաջերո» մակնիշի ավտոմեքենան, որը վերանորոգման ենթակա չի եղել և խոստացել է Ե. Թովմասովի համար գնել նմանատիպ ավտոմեքենա: Նշված ավտոմեքենան փնտրելու նպատակով Ե. Թովմասովի հետ գնացել են ավտոշուկա, որտեղ տեսել և հավանել են Ալեն Ջանազյանին պատկանող «Միցուբիշի պաջերո» մակնիշի ավտոմեքենան: Զրուցել են ավտոշուկայում ավտոմեքենան վաճառող Հովհաննես Սարգսյանի հետ, ով տեղեկացրել է, որ ավտոմեքենան վաճառվում է 20.000 ԱՄՆ դոլարով: Հետագայում ավտոմեքենան տեսնելու և այլ հարցեր քննարկելու համար վերցրել են վերջինիս բջջային հեռախոսահամարը: Այդ մասին հայտնել են Հ. Մկրտչյանին, որից հետո կրկին անգամ ավտոմեքենան տեսնելու նպատակով Ե. Թովմասովի հետ գնացել են Երևան քաղաքի Անտառային փողոց, այնուհետև նաև Երևան քաղաքի Նոր-Նորքի 2-րդ զանգվածում գտնվող նոտարական գրասենյակ, որտեղ Հ. Մկրտչյանի Ե. Թովմասովի միջև կնքվել է ավտոմեքենայի առուվաճառքի պայմանագիր: 2011թ. դեկտեմբեր ամսին ՀՀ գլխավոր դատախազության մոտ Հակոբ Մկրտչյանը իր ավտոմեքենայի մեջ Ե. Թովմասովից ստացել է 6.000 ԱՄՆ դոլար գումար և գրել այդ հանգամանքը հաստատող ստացական:
(գ.թ. 8-րդ հատոր՝ 83-84, դատական նիստի ձայնային արձանագրում)
Դատաքննության ընթացքում հրապարակվել են վկա Հովհաննես Սարգսյանի նախաքննական ցուցմունքներն այն մասին, որ մտերիմ հարաբերությունների մեջ է գտնվել Ալեն Ջանազյանի հետ: Նրա խնդրանքով 2011թ հոկտեմբեր ամսին, վաճառելու նպատակով ավտոշուկա է տարել վերջինիս պատկանող «Միցուբիշի պաջերո» մակնիշի 99 ՍՍ 959 համարանիշի ավտոմեքենան: Ավտոշուկայում ծանոթացել է Երվանդ Թովմասովի և Սարգիս Սիմոնյանի հետ, որոնք ավտոմեքենան գնելու վերաբերյալ հարցուփորձ են արել ու խնդրել են իր բջջային հեռախոսահամարը: Դրանից մի քանի օր հետո Ե. Թովմասովը զանգահարել է իրեն և հայտնել, որ ցանկանում է նորից տեսնել ավտոմեքենան, որը այդ ժամանակ գտնվել է Երևան քաղաքի Անտառային փողոցում: Ե. Թովմասովը իրեն հայտնել է, որ ավտոմեքենան իր համար պետք է գնի Հակոբ Մկրտչյանը, քանի որ նա վթարի է ենթարկել իր նմանատիպ ավտոմեքենան: Ավտոմեքենան վաճառելու մասով Ալեն Ջանազյանը տվել է իր համաձայնությունը: Նոր-Նորքի նոտարական գրասենյակում Ալեն Ջանազյանը որպես ավտոմեքենայի սեփականատեր, այն վաճառելու համար 1.000 ԱՄՆ դոլար կանխավճար է ստացել Հ. Մկրտչյանից և նրան տվել է ավտոմեքենան վաճառելու լիազորագիր: Հակոբ Մկրտչյանը այդ ժամանակ ավտոմեքենան կանխիկ գումարով գնելու հնարավորություն չի ունեցել, որի պատճառով Ա. Ջանազյանի հետ կնքել է փոխառության պայմանագիր, համաձայն որի՝ Հ.Մկրտչյանը պարտավորվել է մինչև դեկտեմբեր ամսվա սկիզբը Ա. Ջանազյանին վճարել 19.000 ԱՄՆ դոլար, որից հետո միայն ավտոմեքենան պետք է տրամադրվեր Հ. Մկրտչյանին:
(գ.թ. 8-րդ հատոր՝ 87-88, 240-241 դատական նիստի ձայնային արձանագրում)
Դատաքննության ընթացքում հրապարակվել են վկա Ռոբերտ Թումանյանի նախաքննական ցուցմունքներն այն մասին, որ 2009 թվականին օգնել է իր ծանոթ Սուսաննա Պողոսյանին տոկոսով գումար տալու հարցում: Այդ նպատակով դիմել է իր մտերիմ՝ Սվետլանա Սիմոնյանին: Վերջինս հայտնել է, որ ծանոթներից՝ Հակոբ Մկրտչյանը բնակարանի գրավադրման դիմաց ցանկանում է ամսական տոկոս վճարելու պայմանով գումար ստանալ: Պայմանավորվածության և փոխադարձ համաձայնության արդյունքում 2009 թվականի մարտի 21-ին Սուսաննա Պողոսյանի և գրավադրվող գույքի՝ Երևան քաղաքի Դավիթաշեն Իոսիֆյան 3-րդ փողոցի 7-րդ տան համապատասխան փաստաթղթերով սեփականատեր Վոլոդյա Սարուխանյանի միջև կնքվել է բնակարանի ձևական առուվաճառքի պայմանագիր: Նույն պահին Հակոբին է տվել 22.000 ԱՄՆ դոլար և ստացել է առաջին ամսվա տոկոսագումարը կազմող՝ 1100 ԱՄՆ դոլար գումարը և փոխանցել Սուսաննային: Հետագա 2 ամիսների ընթացքում Հակոբը տոկոսներ չի կարողացել վճարել: Դրանից հետո, 2009 թվականի հունիս ամսին, Սվետլանա Պողոսյանը զանգահարել է իրեն և հայտնել, որ Հակոբը ցանկանում է բնակարանը ձևակերպել այլ անձի անունով և ավել գումար վերցնել, որով կվճարի, թե մայր գումարը և անցած ամիսների չվճարված տոկոսագումարները: Պայմանավորվածության համաձայն 02.07.2009թ. Սուսաննան ձևական առուվաճառքի պայմանագրով բնակարանը ձևակերպել է Հակոբի հետ եկած անձնավորության՝ Ռոբին Օսկանյանի անվամբ: Պայմանագիրը ստորագրելուց հետո Հակոբը իրեն հայտնել է, որ բնակարանի գրավադրման դիմաց Ռոբին Օսկանյանից ստացել է 30.000 ԱՄՆ դոլար գումար՝ ամսական 5 տոկոս տոկոսադրույք վճարելու պայմանով: Հակոբը տեղում իրեն տվել է 22.000 ԱՄՆ դոլար և 2 ամսվա չվճարված տոկոսագումարները կազմող՝ 2.200 ԱՄՆ դոլար գումարը, որը ինքը փոխանցել է Սուսաննա Պողոսյանին:
(գ.թ. 1-ին հատոր՝ 159-162, 4-րդ հատոր՝ 86-87 դատական նիստի ձայնային արձանագրում)
Դատարանում հետազոտվեցին նաև հետևյալ ապացույցները.
Շինարարատեխնիկական փորձաքննության թիվ 01231207 եզրակացությունը, որի համաձայն՝ Երևան քաղաքի Դավթաշեն Իոսիֆյան 3-րդ փողոցի 7-րդ տունը 23.02.2009թ. դրությամբ գնահատվել է 28.900.000 ՀՀ դրամ:
(գ.թ. 1-ին հատոր՝ 78-83, 7-րդ հատոր՝ 130-136)
Շինարարատեխնիկական փորձաքննության թիվ 39191207 եզրակացությունը, որի համաձայն՝ Երևան քաղաքի Դավթաշեն 2-րդ թաղամասի 45 շենքի 14-րդ բնակարանը 2009 թվականի մարտի 10-ից մինչև հունիսի 26-ն ընկած ժամանակահատվածում գնահատվել է 21.520.000 ՀՀ դրամ:
(գ.թ. 2-րդ հատոր՝ 171-178)
20.06.2014 թվականի որոշմամբ ապացույց ճանաչված' այլ փաստաթուղթ հանդիսացող՝
Մեղադրյալ Հակոբ Մկրտչյանի կողմից գրված երկու ստացականները, որի համաձայն՝ վերջինս 14.11.2011թ. և 28.12.2011թ. Երվանդ Թովմասովից ստացել է համապատասխանաբար 3.000 և 6.000 ԱՄՆ դոլար գումար:
ՀՀ ԱՆ իրավաբանական անձանց պետական ռեգիստրի գործակալության 24.05.2013թ. թիվ 3-2/0907-13 գրությունը, որի համաձայն՝ 29.08.2008թ. գործակալությունում Ռոբին-Օֆիկ Ռոբինի Օսկանյանի անվամբ գրանցվել է «Օսկանյան ինտերնեշնլ Լ.Թ.Դ. քոմփանի» ՍՊ ընկերությունը:
ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ-ի Նոր Նորքի հարկային տեսչության 06.12.2013թ. թիվ Ժ 6599 գրությունը, որի համաձայն՝ տեսչությունում գրանցված «Օսկանյան ինտերնեշնլ Լ.Թ.Դ. քոմփանի» ՍՊ ընկերությունը տնտեսական գործունեություն չի իրականացրել:
«Հայէկոնոմբանկ» ԲԲ ընկերությունում Ռոբին-Օֆիկ Օսկանյանի անվամբ բացված բանկային հաշվի քաղվածքը, որի համաձայն՝ 02.06.2010թ. Արմեն Սերյոժայի Թովմասյանը Ռոբին-Օֆիկ Օսկանյանի բանկային հաշվին փոխանցել է 21.166.320 ՀՀ դրամին համարժեք 56.000 ԱՄՆ դոլար:
«Օրանժ-Արմենիա», «Վիվա-Սել» և «Արմեն-Տել» ՓԲ ընկերություններից ստացված մեղադրյալ Հակոբ Մկրտչյանի և տուժող Երվանդ Թովմասովի կողմից դեպքի Ժամանակահատվածում օգտագործված 077-26-00-98, 055-27-07-77 և 091-42-49-89 բջջային հեռախոսահամարի վերծանումներով և դրանց վերաբերյալ լազերային սկավառակներով, որոնց Զննությամբ պարզվել է, որ 2013 թվականի դեկտեմբերի 28-ին ժամը 22:00-ի սահմաններում նշված բջջային հեռախոսահամարներից կայացված ելքային, ինչպես նաև ընդունած մուտքային հեռախոսազանգերը միևնույն հասցեում տեղակայված կայանների կողմից չեն սպասարկվել: Բացի այդ մեղադրյալ Հակոբ Մկրտչյանի կողմից օգտագործված 077-26-00-98 բջջային հեռախոսահամարից 28.12.2013թ. ժամը 19:55-ից մինչև 29.12.2013թ. ժամը 00:10-ն ընկած ժամանակահատվածում կատարված ելքային հեռախոսազանգերը սպասարկվել են համապատասխանաբար Զվարթնոց օդանավակայան, Կուրղինյան 19, Ադմիրալ Իսակով 8 և Խորենացի պողոտա 24 հասցեներում տեղակայված կապի ծածկույթն ապահովող կայանների կողմից:
(գ.թ. 4-րդ հատոր՝ 44, 6-րդ հատոր՝ 54,125, 8-րդ հատոր՝ 14-15, 313, 326,328, 9-րդ հատոր՝ 71-90, 97-99)

3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Դատարանը 01.07.1998թ. ընդունված ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի դրույթներին համապատասխան, հետազոտելով և գնահատելով վերը մեջբերված ապացույցներն իրենց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից` հիմնված ներքին համոզմամբ, ապացուցված է համարում 18.04.2003թ. ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով Հ. Մկրտչյանին առաջադրված մեղադրանքով նկարագրված արարքը վերջինիս կողմից մեղավորությամբ կատարելը: Այդ արարքը քրեորեն պատժելի են ինչպես 18.04.2003թ. ընդունված, այնպես էլ 05.05.2021թ. ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքերով։
Անդրադառնալով պաշտպանական կողմի պնդումներին կապված ամբաստանյալի կողմից տուժողների գույքը վաճառելու նպատակ չունենալուն, այլ անձանց գույքերը ևս տոկոսով գումար ստանալու դիմաց գրավադրելու և այդ գումարներն ամբողջությամբ վճարելուն ու գույքերը վերադարձնելու մտադրության մասին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ նշված հանգամանքները չեն կարող ինքին բացառել ամբաստանյալի մեղավորությունն իրեն մեղսագրված արարքում, ավելին ամբաստանյալ Հ. Մկրտչյանին առաջադրված մեղադրանքի հանգամանքները առավել քան հաստատվում են քրեական գործով հարցաքննված տուժողների և վկաների կողմից վերը նշված ցուցմունքներում հայտնած տվյալների, ինչպես նաև հետազոտված ապացույցների համակցությամբ, այդ թվում նաև ամբաստանյալի նախաքննական ցուցմունքներով հայտնած տվյալներով: Ընդ որում, պաշտպանության կողմը այդ ապացույցների թույլատրելիությունը, վերաբերելությունը և արժանահավատությունը չի վիճարկել։
Դատարանը գտնում է, որ Հակոբ Մկրտչյանի արարքն ապացուցված է բավարար ապացույցների համակցությամբ և որակված է ճիշտ:
Անդրադառնալով Հակոբ Մկրտչյանին պատասխանատվության և պատժի ենթարկելու հարցին Դատարանն արձանագրում է, որ առկա է քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանք այն է՝ լրացել է Հ. Մկրտչյանին 18.04.2003թ. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետը:
18.04.2003թ. ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝
«1. Խարդախությունը` խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի գույքի զգալի չափերով հափշտակությունը կամ ուրիշի գույքի նկատմամբ իրավունք ձեռք բերելը`
պատժվում է տուգանքով` նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկից հինգհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանքով` առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ` առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
(...)
3. Խարդախությունը, որը կատարվել է`
1) առանձնապես խոշոր չափերով,
2) կազմակերպված խմբի կողմից,
պատժվում է ազատազրկմամբ` չորսից ութ տարի ժամկետով` գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա:»:
Նույն օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն`
«Ծանր հանցագործություններ են համարվում դիտավորությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում տասը տարի ժամկետով ազատազրկումը:»:
Նույն օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից անցել են հետևյալ ժամկետները.
3) տասը տարի` ծանր հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից
(…)»:
01.07.1998թ. ընդունված ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի համաձայն`
«Քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե՝ անցել են վաղեմության ժամկետները
(...):
5.Դատարանը, հայտնաբերելով քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանքներ, լուծում է ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հարցը:
6. Սույն հոդվածի առաջին մասի 6-րդ և 13-րդ կետերում նշված հիմքերով գործի վարույթի կարճում և քրեական հետապնդման դադարեցում չի թույլատրվում, եթե դրա դեմ առարկում է մեղադրյալը: Այս դեպքում գործի վարույթը շարունակվում է սովորական կարգով
(...)»:
01.07.1998թ. ընդունված ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ կետով նախատեսված հիմքի հարցին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է մի շարք որոշումներով և կայուն նախադեպային դիրքորոշում է ձևավորել առ այն, որ «(...) Քրեական հետապնդումը բացառող քննարկվող հիմքի առնչությամբ Վճռաբեկ դատարանը կրկնում է, որ օրենսդիրը վաղեմության ժամկետն անցնելը դիտում է որպես քրեական գործի վարույթը և քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանք` սահմանելով, որ քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե անցել են վաղեմության ժամկետները: Միևնույն ժամանակ, քրեադատավարական օրենքը վաղեմության ժամկետն անցնելու հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու պարտադիր նախապայման է դիտում մեղադրյալի համաձայնությունը, որի բացակայությունը ենթադրում է վարույթի շարունակում ընդհանուր կարգով: Այսինքն` այն դեպքում, երբ անձը համաձայն չէ վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով քրեական գործի հարուցումը մերժելու, իր նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և գործի վարույթը կարճելու հետ, նրան պետք է հնարավորություն ընձեռվի դատական քննության փուլում վիճարկելու իրեն առաջադրված մեղադրանքը:
Այն դեպքում, երբ անձին քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետը լրանում է գործի դատական քննության փուլում, այդ հիմքով նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու ընթացակարգի իրականացման պարտականությունը կրում է դատարանը: Ընդ որում, դատական քննությունը ենթադրում է վարույթն ինչպես առաջին ատյանի, այնպես էլ վերաքննիչ ու վճռաբեկ դատարաններում: Մասնավորապես, դատարանը պետք է պարզի, թե արդյոք ամբաստանյալը համաձայն է, որ նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցվի՝ քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով: Անձի համաձայնությունը ստանալու դեպքում` դատարանը պարտավոր է դադարեցնել նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը, իսկ համաձայնության բացակայության դեպքում` պետք է դատական քննությունը շարունակի ընդհանուր կարգով, սակայն դատավճիռ կայացնելիս` դադարեցնի անձի նկատմամբ քրեական հետապնդումը: Ընդ որում, երբ անձն արդեն հնարավորություն է ունեցել առաջին ատյանի, վերաքննիչ և վճռաբեկ դատարաններում (վերջին դեպքում՝ վճռաբեկ բողոք բերելու միջոցով) վիճարկելու իրեն առաջադրված մեղադրանքը, ապա քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով քրեական հետապնդումը դադարեցնելիս նրա դիրքորոշումը լրացուցիչ ճշտելու անհրաժեշտությունը բացակայում է:
Դատարանը փաստում է, որ ամբաստանյալ Հակոբ Մկրտչյանին մեղադրանք է առաջադրվել 18.04.2003թ. ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, որը դասվում է ծանր հանցագործությունների շարքին և վերջինիս մեղսագրված արարքները կատարվել են 2009 թվականի փետրվարի 23-ից 2011 թվականի դեկտեմբերի 28-ն ընկած ժամանակահատվածում։ Այսինքն, 18.04.2003թ. ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետով նախատեսված քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետը լրացել է, իսկ դրա ժամկետի ընթացքը ընդհատվելու կամ կասեցված լինելու վերաբերյալ տեղեկություններ առկա չեն: Հետևաբար՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով անցել է ամբաստանյալ Հ. Մկրտչյանին 18.04.2003թ. ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ 3-րդ մասի 1-ին կետով քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետը:
Վերոգրյալ արդյունքում՝ Դատարանը գտնում է, որ պետք է ամբաստանյալ Հ. Մկրտչյանին պետք է մեղավոր ճանաչել 18.04.2003թ. ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ 3-րդ մասի 1-ին մասով նախատեսված արարքի կատարման մեջ և ազատել քրեական պատասխանատվությունից և պատժից՝ քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցնելու հիմքով:
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո ամբաստանյալ Հակոբ Սարգսի Մկրտչյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ ստորագրությունը չհեռանալու մասին, պետք է վերացնել:
Անդրադառնալով նախաքննական մարմնի 14.04.2014թ. որոշմամբ Հակոբ Սարգսի Մկրտչյանի անշարժ և շարժական գույքերի վրա դրված կալանքի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո այն պետք է վերացնել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության (01.07.1998թ. ընդունված) օրենսգրքի 357-360-րդ, 365-րդ, 369-372-րդ, 3761-րդ և 379-րդ հոդվածներով` Դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց


Հակոբ Սարգսի Մկրտչյանի մեղավոր ճանաչել 18.04.2003թ. ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված արարքի կատարման մեջ ազատելով քրեական պատասխանատվությունից և պատժից՝ վաղեմության ժամկետն անցնելու հիմքով:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Հակոբ Սարգսի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված ստորագրությունը չհեռանալու մասին վերացնել:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո նախաքննական մարմնի 14.04.2014թ. որոշմամբ Հակոբ Սարգսի Մկրտչյանի անշարժ և շարժական գույքերի վրա դրված կալանքը վերացնել:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում:



ԴԱՏԱՎՈՐ` Վ. ՄԻՍԱԿՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0230/01/14
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Գործը ստացվել է անջատումից հետո
Երբ է գործը ստացվել 20-12-2014
Գործը որտեղից է ստացվել Երևան քաղաքի դատախազություն
Նախաքննական գործի համարը 46107610/1
Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակությունը Հակոբ Մկրտչյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա իր ծանոթ Վաղարշակ Սարգսյանի վստահությունը չարաշահելու միջոցով, խաբեությամբ 2009թ. փետրվարի 23-ին հափշտակել` ձեռք է բերել վերջինիս պատկանող, առանձնապես խոշոր չափերի` 28,900,000 ՀՀ դրամ արժողությամբ Երևան քաղաքի Դավթաշեն թաղամասի Իոսիֆյան 3 փողոցի 7 բնակելի տունը տնօրինելու իրավունքը: Այնուհետև, Հակոբ Մկրտչյանն իր կատարած հանցանքը քողարկելու, ինչպես նաև հափշտակված բնակարանի օգտագործմամբ կանխիկ գումարներ ստանալու նպատակով դրդել է մի շարք անձանց ամսական որոշակի տոկոսագումարներով իրեն տրամադրել տարբեր չափի գումարներ:
Մեղադրյալ, ամբաստանյալ
Անձ
Անուն Հակոբ
Ազգանուն Մկրտչյան
Հայրանուն Սարգսի
Հասցե ---------------
Ծննդյան օր ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Հոդված_1
Հոդված 178 Մաս 3 Կետ 1
Վիճակագրության տողի համարը 6.4
Առավել թեթև հանցագործության վիճակագրության տողի համարը 6.4
Մայր գործի համարը ԵԿԴ/0117/01/14
Մակագրել
Երբ 26-12-2014
Նախագահող դատավոր
Անուն Արմեն
Ազգանուն Բեկթաշյան
Ընդունվել է վարույթ
Երբ 26-12-2014
Որոշումը ուղարկվել է կողմերին 26-12-2014
Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը 26-12-2014
Քրեական գործի վարույթը կասեցվել է
Կասեցման ամսաթիվը 20-12-2014
Հիմքը
Օրենսգիրք Քրեական դատավարության օրենսգիրք
Այլ նշումներ Քաղվածք
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդահանուր իրավասության առաջին ատյանի 20,12,2014թ`քրեական գործի վարույթը կասեցնելու վերաբերյալ որոշումից

ՙ 20 ՚ դեկտեմբերի 2014թ© ք©Երևան

Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը` նախագահությամբ Ա.Բեկթաշյանս խորհրդակցական սենյակում քննարկելով թիվ ԵԿԴ/0230/01/14 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Հակոբ Սարգսի Մկրտչյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով



ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ« հոդվածով



Ո ր ո շ ե ց`

Թիվ ԵԿԴ/0230/01/14 քրեական գործի` ըստ մեղադրանքի Հակոբ Սարգսի Մկրտչյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով քրեական վարույթը կասեցել` մինչև ամբաստանյալ Հակոբ Սարգսի Մկրտչյանի առողջանալը:

ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԲԵԿԹԱՇՅԱՆ
Անավարտ գործեր, որոնք փոխանցվել են 2015թ.
Տեսակը Անավարտ գործեր, որոնք կասեցվել են 2014թ. ընթացքում
Կասեցումից հանվել է
Երբ 17-02-2015
Քր. օր. հոդված
Քր. դատ. օր. հոդված
Օրենսգիրք Քրեական դատավարության օրենսգիրք
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 12-03-2015
Ժամ 12:00
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 23-03-2015
Ժամ 10:30
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 03-04-2015
Ժամ 10:30
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 22-04-2015
Ժամ 11:30
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 13-05-2015
Ժամ 15:00
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 08-06-2015
Ժամ 11:00
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 25-06-2015
Ժամ 16:00
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը Չի կայացել
Չկայացման պատճառը նախագահող դատավորի մեկ այլ քրեական գործով խորհրդակցական սենյակում գտնվելու պատճառով
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 17-07-2015
Ժամ 16:00
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 26-08-2015
Ժամ 11:00
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը Կայացել է
Չկայացման պատճառը Նախագահող դատավորի մեկ այլ քրեական գործով խորհրդակցական սենյակում գտնվելու պատճառով:
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 16-09-2015
Ժամ 16:00
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը Չի կայացել
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 06-10-2015
Ժամ 17:00
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը Չի կայացել
Չկայացման պատճառը Նախագահող դատավորի մեկ այլ գործով խորհրդակցական սենյակում գտնվելու պատճառով:
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 15-10-2015
Ժամ 17:30
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը Չի կայացել
Չկայացման պատճառը Նախագահող դատավորի վերապատրաստման դասընթացների մասնակցելու պատճառով:
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 02-11-2015
Ժամ 14:30
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 10-11-2015
Ժամ 10:30
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 24-11-2015
Ժամ 17:00
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Անավարտ գործեր, որոնք փոխանցվել են 2016թ.
Տեսակը Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 08-12-2015
Ժամ 17:00
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը Չի կայացել
Չկայացման պատճառը Նախագահող դատավորի մեկ այլ նիստով խորհրդակցական սենյակում գտնվելու պատճառով:
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 23-12-2015
Ժամ 11:00
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը Չի կայացել
Չկայացման պատճառը Նախագահող դատավորի մեկ այլ նիստով խորհրդակցական սենյակում գտնվելու պատճառով:
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 14-01-2016
Ժամ 11:30
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 21-01-2016
Ժամ 10:15
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը Կայացել է
Քրեական գործի վարույթը կասեցվել է
Կասեցման ամսաթիվը 21-01-2016
Հիմքը
Հիմքը
Հիմքը
Հիմքը
Հիմքը
Հիմքը
Օրենսգիրք Քրեական օրենսգիրք
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Գործը հանձնվել է գրասենյակ 19-02-2016
Էջերի քանակ 217
Բողոքարկվել է
Բողոքարկվել է Ըստ էության չլուծող դատական ակտը
Ամսաթիվ 19-02-2016
Գործն ուղարկվել է
Գործը ուղարկվել է 19-02-2016
Էջերի քանակը 217
ՈՒր(դատարան) Քրեական վերաքննիչ
Ելքի գրության համարը Ե-7229
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
Ամսաթիվ 06-05-2016
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Գործը հանձնվել է գրասենյակ 27-05-2016
Էջերի քանակ 216, 70
Գործն ուղարկվել է
Գործը ուղարկվել է 27-05-2016
Էջերի քանակը 216, 70
ՈՒր(դատարան) Վճռաբեկ
Ելքի գրության համարը Ե-23457
Գործը ստացվել է փոփոխվելուց հետո
Ամսաթիվ 26-04-2017
Կազմի փոփոխություն
Ամսաթիվ 21-07-2020
Փոփոխության հիմքը Տեղափոխվել է այլ դատարան
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0230/01/14
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
Ամսաթիվ 03-02-2016
Ամսաթիվ 30-01-2016
Ում կողմից է բերվել բողոքը Պաշտպան
Բողոքը բերող անձը
Անուն Հ
Ազգանուն Բաբայան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Բողոքի բովանդակությունը Հակոբ Մկրտչյան Հակոբ Սարգսի Մկրտչյան /ամբաստանյալ / Բեկանել Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 21.01.2016թ. որոշումը և թույլատրել բուժման նպատակով ամբաստանյալի մեկնումը ՀՀ-ից դուրս :
Բողոքի ստացման կարգը Հանձնվել է փոստին
Չափահաս Այո
Գործը ստացվել է
Գործի ստացման ամսաթիվ 19-02-2016
Գործը ստացվել է Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Միջանկյալ դատական ակտի դեմ
Միջանկյալ դատական ակտեր Այլ
Այլ նշումներ ամբաստանյալի նկատմամբ ընտրված ստորագրություն չհեռանալու մասին խափանման միջոցը վերացնելու մասին միջնորդությունը քննության առնելու վերաբերյալ
Մակագրել
Ամսաթիվ 19-02-2016
Նախագահող դատավոր
Անուն Արարատ
Ազգանուն Պետրոսյան
Ընդունվել է վարույթ
Ամսաթիվ 23-02-2016
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 14-03-2016
Ժամ 11:00
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նիստը Կայացվել է
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 04-04-2016
Ժամ 11:00
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նիստը Կայացվել է
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 08-04-2016
Ժամ 11:30
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նիստը Կայացվել է
Վերաքննիչ բողոքը բավարարվել է ամբողջությամբ
Ամսաթիվ 08-04-2016
Ստորադաս դատարանի դատական ակտը բեկանվել է Դատական ակտը բեկանվել է մասնակի եվ փոփոխվել
Ամբաստանյալ
Անուն Հակոբ
Ազգանուն Մկրտչյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Քր. դատ. օր. հոդված
Քր. դատ. օր. հոդված
Քր. դատ. օր. հոդված
Քր. դատ. օր. հոդված
Քր. դատ. օր. հոդված
Քր. օր. հոդված
Դատական ակտ
Դատական ակտ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

Գործ №-ԵԿԴ/0230/01/14

Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական
շրջանների ընդհանուր իրավասության
առաջին ատյանի դատարանի որոշում
նախագահող դատավոր` Ա. Բեկթաշյան

Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ

<<8>> ապրիլի 2016 թվական ք. Երևան

ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետ նաև`
Վերաքննիչ դատարան/ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`

նախագահող դատավոր` Ա. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ

քարտուղարությամբ` Մ. ՄԱՀՏԵՍՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
պաշտպան` Հ. ԲԱԲԱՅԱՆԻ

դռնբաց դատական նիստում ամբաստանյալ Հակոբ Մկրտչյանի պաշտպան Հունան Բաբայանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա դատական ստուգման ենթարկելով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի /այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան/ 2016թ. հունվարի 21-ի որոշման օրինականությունը և հիմնավորվածությունը,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները.

1. Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի վարույթում քննվում է թիվ ԵԿԴ/0230/01/14 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Հակոբ Սարգսի Մկրտչյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:

2. Ամբաստանյալ Հակոբ Մկրտչյանի պաշտպան Հունան Բաբայանը 6.10.2015թ. միջնորդություն է ներկայացրել Առաջին ատյանի դատարան, խնդրելով վերացնել Հ. Մկրտչյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին կամ թույլատրել ամբաստանյալ Հ. Մկրտչյանին բուժման նպատակով ժամանակավորապես մեկնելու ՀՀ-ից:

3. Առաջին ատյանի դատարանի 2016թ. հունվարի 21-ի որոշմամբ թիվ ԵԿԴ/0230/01/14 քրեական գործով ամբաստանյալ Հակոբ Մկրտչյանի պաշտպան Հունան Բաբայանի միջնորդությունը մերժվել է:
Ամբաստանյալ Հ. Մկրտչյանի վերաբերյալ թիվ ԵԿԴ/0230/01/14 քրեական գործի վարույթը կասեցվել է:

4. Ամբաստանյալ Հակոբ Մկրտչյանի պաշտպան Հունան Բաբայանը 2016թ. փետրվարի 3-ին վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել Առաջին ատյանի դատարանի վերոհիշյալ որոշման դեմ: Վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ գրավոր պատասխան Վերաքննիչ դատարանում չի ներկայացվել:

5. Գործի նյութերը Վերաքննիչ դատարանում ստացվել են 2016թ. փետրվարի 19-ին: Վերաքննիչ դատարանի 2016թ. փետրվարի 22-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և նշանակվել քննության Վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում:

Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.

Սույն վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում ներքոնշյալ հիմնավորումներով.

6. Ամբաստանյալ Հակոբ Մկրտչյանի պաշտպան Հունան Բաբայանը ներկայացված վերաքննիչ բողոքում մասնավորապես նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը կայացրած դատական ակտով թույլ է տվել դատավարական իրավունքի խախտում, ինչը հանգեցրել է դատական սխալի: Այդ խախտումները ամբաստանյալի համար առաջացրել են կամ կարող են առաջացնել ծանր հետևանքներ:
Առաջին ատյանի դատարանի կողմից թույլ տրված դատավարական իրավունքի նորմերի խախտումները արտահայտվել են հետևյալում.
10.12.2014թ. Առաջին ատյանի դատարանում ստացվել է ՀՀ ԱՆ միջգերատեսչական հանձնաժողովի եզրակացությունը, համաձայն որի ամբաստանյալ Հակոբ Մկրտչյանը տառապում է ՀՀ կառավարության 26.05.2006թ. 825-Ն որոշմամբ հաստատված, պատիժը կրելուն խոչընդոտող հիվանդությունների ցանկում ներառված մի շարք ծանր հիվանդություններով: Նույն եզրակացությամբ նշվել է, որ Հ.Մկրտչյանը կարիք ունի ստացիոնար հետազոտությունների և բուժման՝ նեղ մասնագիտացված բաժանմունքում, ապահովելով համապատասխան մասնագետների դինամիկ հսկողություն և հնարավոր ծանրագույն բարդությունների դեպքում՝ համապատասխան ինտենսիվ բուժական միջոցառումների կատարումը:
20.12.2014թ. դատարանը քննարկելով պաշտպանական կողմի միջնորդությունը և հաշվի առնելով փորձագիտական եզրակացության տվյալները, որոշում է կայացրել Հ.Մկրտչյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանավորումը փոխելու մասին: Նույն որոշմամբ Հ. Մկրտչյանն ազատվել է արգելանքից և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը։
«Շենգավիթ բժշկական կենտրոն» ՓԲԸ 12.01.2015թ. տեղեկանքի համաձայն հիվանդին ցուցված է վիրահատական բուժում` պորտակավալ շունտավորում, ներլյարդային էնդովասկուլյար պորտակավալ էնդոստենդավորում, ինչը ներկայումս ՀՀ-ում տեխնիկապես անհնարին է։
12.02.2015թ. նույնպիսի բժշկական եզրակացություն է տրվել նաև «Միքայելյան վիրաբուժության» ինստիտուտ ՓԲԸ-ից։
Դատաքննության ընթացքում պաշտպանության կողմի հարցմանն ի պատասխան ստացվել է ՀՀ առողջապահության նախարարության աշխատակազմի ղեկավարի 13.02.2015թ. թիվ 1440-15 գրությունը, որի համաձայն Հ.Մկրտչյանի մոտ ախտորոշված հիվանդությունների պայմաններում անհրաժեշտ է իրականացնել վիրահատական բուժում՝ տրանսյուգուլյար պորտակավալ շունտավորում և լյարդի փոխպատվաստում, որպիսի վիրահատությունները Հայաստանի Հանրապետության բժշկական օգնություն և սպասարկում իրականացնող կազմակերպություններում ներկայումս չի իրականացվում։
17.07.2015թ. Առաջին ատյանի դատարանի որոշմամբ նշանակվել է լրացուցիչ դատաբժշկական փորձաքննություն, որին ի պատասխան ստացվել է ՀՀ ԱՆ միջգերատեսչական հանձնաժողովի եզրակացությունը, որով կրկին անգամ հաստատվել են Հ.Մկրտչյանի մոտ ծանր հիվանդության առկայությունը և այն ՀՀ-ում բուժելու անհնարինությունը։
06.10.2015թ. պաշտպանության կողմը միջնորդություն է հարուցել Առաջին ատյանի դատարան` Հ. Մկրտչյանի ծանր հիվանդության բնույթը և այն ՀՀ-ում բուժելու անհնարինությունը հաշվի առնելով Հ. Մկրտչյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը վերացնելու կամ առանց խափանման միջոցը վերացնելու Հ. Մկրտչյանին բուժման նպատակով ժամանակավորապես ՀՀ-ից մեկնումը թույլատրելու վերաբերյալ։
Առաջին ատյանի դատարանը նկատի ունենալով, որ միջնորդության լուծման համար անհրաժեշտ է պարզաբանումներ ստանալ վերը նշված դատաբժշկական փորձաքննությունը կատարած փորձագետներից, դատարան է հրավիրել և հարցաքննել փորձագիտական հանձնաժողովի փորձագետներից Գագիկ Հարությունյանին։ Վերջինս 14.01.2016թ. դատական նիստի ընթացքում պատասխանելով դատավարության մասնակիցների և դատարանի հարցերին, պարզաբանել է, որ Հ. Մկրտչյանի մոտ առկա հիվանդությունը դասվում է կյանքի հետ անհամատեղելի, ծանր հիվանդությունների շարքին։ Փորձագետը հայտնել է, որ հիվանդության պրոգրեսիվ ընթացքը կանխելու և Հ.Մկրտչյանի կյանքը փրկելու միակ լուծումը համարվում է լյարդի պորտակավալ շունտավորումը և լյարդի փոխպատվաստումը, ինչը Հայաստանի Հանրապետության բժշկական հաստատություններում չի կատարվում։ Փորձագետը հաստատեց նաև, որ այդ միջամտությունները չկատարելու դեպքում Հ.Մկրտչյանի կյանքը հնարավոր չէ փրկել։
Առաջին ատյանի դատարանը, իր 21.01.2016թ. որոշմամբ ընդհանրապես չի անդրադարձել փորձագետ Գ.Հարությունյանի դատարանում տրված պարզաբանումներին և ՀՀ առողջապահության նախարարության աշխատակազմի ղեկավարի 13.02.2015թ. թիվ 1440-15 գրությունը, որի համաձայն Հ.Մկրտչյանի մոտ ախտորոշված հիվանդությունների պայմաններում անհրաժեշտ է իրականացնել վիրահատական բուժում՝ տրանսյուգուլյար պորտակավալ շունտավորում և լյարդի փոխպատվաստում, որպիսի վիրահատությունները Հայաստանի Հանրապետության բժշկական օգնություն և սպասարկում իրականացնող կազմակերպություններում ներկայումս չի իրականացվում։
Ավելին, Առաջին ատյանի դատարանը անտեսելով ՀՀ-ում բուժման անհնարինության վերաբերյալ անհերքելի տեղեկությունները, նշել է հետևյալ տեղեկությունը. «...դատաբժշկական եզրակացությունում առկա չէ որևէ նշում Հ. Մկրտչյանի առողջական վիճակի, այսինքն`ՀՀ-ից դուրս բուժումը շարունակելու մասին» ։
Թեև Առաջին ատյանի դատարանի 21.01.2016թ. որոշումը վերնագրված է որպես «Որոշում ամբաստանյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը վերացնելու մասին միջնորդությունը քննության առնելու վերաբերյալ», սակայն նույն որոշմամբ, դատարանը անդադարձել է նաև վարույթը կասեցնելու հիմքերին և եզրափակիչ մասում որոշել է կասեցնել քրեական գործի վարույթը` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ հոդվածի հիմքով։
Հատկանշական է, որ դրա վերաբերյալ որոշում կայացնելուց առաջ, որոշման պատճառաբանական մասում դատարանը նշել է հետևյալը. «Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Հակոբ Մկրտչյանի վերաբերյալ քրեական գործի վարույթը պետք է կասեցնել մինչև ամբաստանյալի առողջանալը»: Փաստորեն, նման մեջբերում կատարելով դատարանը հանգել է քրեական գործի տվյալներին տրամագծորեն հակասող հետևության։ Մասնավորապես, ինչպես վերը նշվեց, գործով հաստատված է, որ ՀՀ-ում Հ.Մկրտչյանի բուժումն անհնար է, հետևաբար, անձը չի կարող առողջանալ առանց բուժում ստանալու, ինչն էլ իր հերթին վկայում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի՝ «մինչև ամբաստանյալի առողջանալը» մեկնաբանությունը անտրամաբանական և կամայական մեկնաբանություն է։
Դեռևս Առաջին ատյանի դատարանի 20.12.2014թ. որոշմամբ ամբաստանյալ Հ. Մկրտչյանի նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին։ Տվյալ նորմը սահմանող հոդվածի համաձայն չհեռանալու մասին ստորագրություն տված կասկածյալը կամ մեղադրյալը չի կարող առանց հետաքննության մարմնի, քննիչի, դատախազի կամ դատարանի թույլտվության մեկնել այլ տեղանք կամ փոխել բնակության վայրը, ինչը ենթադրում է, որ մեղադրյալը կամ ամբաստանյալը կարող է դատարանի թույլտվությամբ մեկնել այլ տեղանք։
Տվյալ դեպքում ամբաստանյալի այլ տեղանք մեկնելը պայմանավորված է ծայրահեղ անհրաժեշտությամբ և ամբաստանյալի կյանքը փրկելու միակ ու բացառիկ լուծումն է։

7. Ելնելով վերոգրյալից՝ ամբաստանյալ Հակոբ Մկրտչյանի պաշտպան Հունան Բաբայանը խնդրել է բեկանել ԵԿԴ/0230/01/14 քրեական գործով Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 21.01.2016թ. որոշումը և թույլատրել բուժման նպատակով ամբաստանյալի մեկնումը ՀՀ-ից դուրս։

Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.

Վերաքննիչ բողոքում նշված հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում ուսումնասիրելով և վերլուծելով գործի նյութերը, վերաքննիչ բողոքի էությունը, լսելով բողոքում ներկայացված հետևությունները հիմնավորելու մասին ամբաստանյալ Հակոբ Մկրտչյանի պաշտպան Հունան Բաբայանի ելույթը, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել` հետևյալ պատճառաբանությամբ:

8. Սույն գործի նյութերից երևում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի վարույթում քննվող թիվ ԵԿԴ/0230/01/14 քրեական գործով /ըստ մեղադրանքի Հակոբ Սարգսի Մկրտչյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով/ 17.07.2015թ. որոշում է կայացվել ամբաստանյալի նկատմամբ լրացուցիչ դատաբժշկական փորձաքննություն նշանակելու մասին:
Պարզաբանման համար փորձագետին առաջադրվել է հետևյալ հարցը. Հ. Մկրտչյանը ներկայումս կարող է մասնակցել դատական քննությանը, թե ոչ:
Միջգերատեսչական բժշկական հանձնաժողովը Հակոբ Մկրտչյանի վերաբերյալ 22.09.2015թ. տվել է եզրակացություն հետևյալի մասին.
/…/ <<Հետևություններ. Հ. Մկրտչյանի ներկայիս առողջական վիճակը ծանր է` պայմանավորված հիվանդության ծանր կլինիկական ընթացքով բարդություններով, որոնք պահանջում են անկողնային ռեժիմ և հանդիսանում են խոչընդոտ նրա ինքնուրույն տեղաշարժվելու համար>>:
Նշված եզրակացության <<Բժշկական փաստաթղթերի տվյալները>> բաժնում նշվել է. /…/ Ինչպես երևում է <<Շենգավիթ>> բժշկական կենտրոն ՓԲԸ-ի առ 12.01.15թ. տեղեկանքի - /…/ <<Բժշկական խորհրդատվություն: Հիվանդին ցուցված է վիրահատական բուժում պորտո-կավալ շունտավորում կամ պորտո-կավալ պրոտեզավորում: ՀՀ-ում իրականացնել տեխնիկապես անհնարին է:>>:
Ամբաստանյալ Հ. Մկրտչյանի պաշտպան Հ. Բաբայանը միջնորդություն է ներկայացրել Առաջին ատյանի դատարան, միջնորդելով վերացնել Հ. Մկրտչյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը`ստորագրություն չհեռանալու մասին կամ թույլատրել ամբաստանյալ Հ. Մկրտչյանին բուժման նպատակով ժամանակավորապես մեկնելու ՀՀ-ից:

9. Առաջին ատյանի դատարանը, քննության առնելով Հ. Բաբայանի կողմից ներկայացված միջնորդությունը, հետազոտելով դրանց կից ներկայացված նյութերը և լսելով դատական նիստին ներկայացած անձանց, գտել է, որ բողոքը ենթակա է մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ.
<</…/ Դատարանը ուսումնասիրելով միջնորդությունը և կից ներկայացված փաստաթղթերը գտնում է, որ այն ենթակա մերժման, քանի որ համաձայն 24.09.2015 թվականին ՀՀ ԱՆ միջգերատեսչական բժշկական հանձնաժողովի նախագահ՝ Տ.Սահակյանի կողմից դատարան ստացված ամբաստանյալ Հակոբ Սարգսի Մկրտչյանի նկատմամբ կատարված միջգերատեսչական բժշկական հանձնաժողովի փորձաքննության եզրակացության, հետևություններ մասի՝
Հ. Մկրտչյանի ներկայիս առողջական վիճակը ծանր է՝ պայմանավորված հիվանդության ծանր կլինիկական ընթացքով բարդություններով, որոնք պահանջում են անկողնային ռեժիմ, և հանդիսանում են խոչընդոտ նրա ինքնուրույն տեղաշարժվելու համար։
Այսինքն դատարանի 2015 թվականի հուլիսի 17-ի որոշման հիման վրա ստացված եզրակացությունում առկա չէ որևէ նշում Հակոբ Մկրտչյանի առողջական վիճակի, այսինքն ՀՀ-ից դուրս բուժումը շարունալու մասին։ Բացի այդ դատարանը անդրադառնալով պաշտպան Հունան Բաբայանի կողմից ներկայացված միջնորդության 2-րդ կետին փաստում է այն հանգամանքը, որ դատարանին չի ներկայացվել որևէ փաստաթուղթ, համաձայն որի՝ հաշմանդամության թոշակը ձևակերպելու համար ներկա պահին անհրաժաշտ է Հ. Մկրտչյանի անձնագիրը և չկա որևէ տվյալ, թե ում կողմից և որտեղ է կատարվելու նշված ձևակերպումը, ինչպես նաև Հակոբ Մկրտչյանին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղսագրվող արարքը դասվում է ծանր հանցագործությունների շարքին, որի սանկցիան նախատեսում է պատիժ միայն ազատազրկման ձևով՝ չորսից ութ տարի ժամկետով՝ գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա, ուստի ներկայացված միջնորդությունը ենթակա է մերժման։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետի
հանաձայն՝ քրեական գործով վարույթը դատարանի որոշմամբ ամբողջությամբ կամ
համապատասխան մասով կարող է կասեցվել, եթե մեղադրյալը (ամբաստանյալը) ծանր
հիվանդ է, որի պատճառով չի կարող մասնակցել քրեական գործով վարույթին, եթե առանց
նրա մասնակցության քրեական գործով հետագա վարույթն անհնար է:
ՀՀ Սահմանադրության 19-րդ հոդվածի համաձայն՝ յուրաքանչյուր ոք ունի իր խախտված իրավունքները վերականգնելու (...) համար հավասարության պայմաններում, արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ, անկախ և անկողմնակալ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում իր գործի հրապարակային քննության իրավունք:
Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Հակոբ Մկրտչյանի վերաբերյալ քրեական գործի վարույթը պետք է կասեցնել մինչ ամբաստանյալ Հակոբ Մկրտչյանի առողջանալը:/…/>>:

10. Վերաքննիչ դատարանը վերլուծելով սույն գործի նյութերը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը պատշաճ իրավական գնահատման չի ենթարկել գործում առկա մի շարք փաստական տվյալ, որոնք էական նշանակություն ունեն սույն գործի լուծման համար:
Այսպես` համաձայն ՀՀ ԱՆ աշխատակազմի ղեկավար Ա. Կարապետյանի 2015թ. փետրվարի 13-ի թիվ 1440-15 գրության.
<<ՀՀ առողջապահության նախարարին ուղղված Ձեր 23.01.2015թ. թիվ 03/015 գրության կապակցությամբ հայտնում եմ, որ ՀՀ առողջապահության նախարարությունը կազմակերպել է քաղ. Հակոբ Սարգսի Մկրտչյանի խորհրդատվությունը ՀՀ ԱՆ առաջատար մասնագետների մոտ։ Հիվանդի մոտ ախտորոշվել է Բադդա-Կիարիի հիվանդություն, գենետիկ թրոմբոֆիլիա, սարդի ցիրրոզ «Բ» ստադիա, պորտալ հիպերթենզիա, սպլենոմեգալիա, կերակրափողի և կարդիայի երակների վարիկոզ լայնացում I - II աստիճան, արտահայտված ասցիտ (ջրգողություն)։
Քաղաքացի Հակոբ Մկրտչյանի բուժման համար անհրաժեշտ է իրականացնել տրանսյուգուլյար պորտակավալ շունտավորում «TIPS» և հետագայում լյարդի փոխպատվաստում։ Վերոնշյալ վիրահատությունները Հայաստանի Հանրապետության բժշկական օգնություն և սպասարկում իրականացնող կազմակերպություններում ներկայում չի իրականացվում։>>:

11. Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ թեև Առաջին ատյանի դատարանը դատական ակտի նկարագրական մասում նշել է ՀՀ ԱՆ աշխատակազմի ղեկավար Ա. Կարապետյանի 2015թ. փետրվարի 13-ի թիվ 1440-15 գրության մասին, սակայն դատական ակտի պատճառաբանական մասում գնահատական չի տվել ՀՀ ԱՆ աշխատակազմի ղեկավար Ա. Կարապետյանի վերոհիշյալ գրության մեջ նշված` ՀՀ-ում Հ. Մկրտչյանի բժշկական օգնության և սպասարկման անհնարինության հանգամանքին:
Բացի այդ, Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ պաշտպան Հ. Բաբայանի միջնորդության քննարկման արդյունքում կայացրած դատական ակտում պատճառաբանել է, որ դատարանի 2015 թվականի հուլիսի 17-ի որոշման հիման վրա ստացված եզրակացությունում առկա չէ որևէ նշում Հակոբ Մկրտչյանի առողջական վիճակի, այսինքն ՀՀ-ից դուրս բուժումը շարունալու մասին, սակայն անտեսել է այն հանգամանքը, որ լրացուցիչ դատաբժշկական փորձաքննություն նշանակելու մասին որոշմամբ Միջգերատեսչական բժշկական հանձնաժողովի առջև հարց չի բարձրացվել ՀՀ-ում Հ. Մկրտչյանի բուժման անհնարինությունը պարզելու մասին:

12. Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ ինչպես Միջգերատեսչական հանձնաժողովի կողմից տրված եզրակացության մեջ, այնպես էլ ՀՀ ԱՆ աշխատակազմի ղեկավար Ա. Կարապետյանի 2015թ. փետրվարի 13-ի թիվ 1440-15 գրության մեջ առկա են եղել օբյեկտիվ և բավարար տեղեկություններ այն մասին, որ Հ. Մկրտչյանի մոտ ախտորոշվել է <<Բադդա-Կիարիի հիվանդություն, գենետիկ թրոմբոֆիլիա, սարդի ցիրրոզ «Բ» ստադիա, պորտալ հիպերթենզիա, սպլենոմեգալիա, կերակրափողի և կարդիայի երակների վարիկոզ լայնացում I - II աստիճան, արտահայտված ասցիտ (ջրգողություն)>>, որի համար անհրաժեշտ է իրականացնել տրանսյուգուլյար պորտակավալ շունտավորում «TIPS» և հետագայում լյարդի փոխպատվաստում, ինչը Հայաստանի Հանրապետության բժշկական օգնություն և սպասարկում իրականացնող կազմակերպություններում չի իրականացվում:
Բացի այդ, Առաջին ատյանի դատարանում, փորձագիտական հանձնաժողովի փորձագետ Գագիկ Հարությունյանը 14.01.2016թ. դատական նիստի ընթացքում պարզաբանելով տրված եզրակացությունը հայտնել է, որ Հ. Մկրտչյանի մոտ առկա հիվանդությունը դասվում է կյանքի հետ անհամատեղելի, ծանր հիվանդությունների շարքին։ Հիվանդության պրոգրեսիվ ընթացքը կանխելու և Հ.Մկրտչյանի կյանքը փրկելու միակ լուծումը համարվում է լյարդի պորտակավալ շունտավորումը և լյարդի փոխպատվաստումը, ինչը Հայաստանի Հանրապետության բժշկական հաստատություններում չի կատարվում։ Վերջինս նշել է նաև, որ այդ միջամտությունները չկատարելու դեպքում Հ.Մկրտչյանի կյանքը հնարավոր չէ փրկել։

13. Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի. <<Բողոքարկված դատական ակտը բեկանվում կամ փոխվում է, եթե թույլ է տրվել դատական սխալ, այն է`/…/
3/ առկա է քրեադատավարական օրենքի էական խախտում/.../>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
<<1. Քրեադատավարական օրենքի էական խախտումներ են դատական քննության ժամանակ սույն օրենսգրքի սկզբունքների և այլ ընդհանուր դրույթների խախտումները, որոնք գործին մասնակցող անձանց` օրենքով երաշխավորված իրավունքներից զրկելու կամ դրանցում սահմանափակելու կամ այլ ճանապարհով խոչընդոտել են գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտմանը, ազդել են կամ կարող էին ազդել գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա:>>:

14. Վերաքնիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը դատական ակտ կայացնելիս թույլ է տվել դատական սխալ` քրեադատավարական օրենքի խախտում, որն իր բնույթով էական է քանի որ ազդել է ազդել է գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա, և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի համաձայն` հիմք է Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելու և նոր դատական ակտ կայացնելու համար:

15. Այդպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը պետք է բեկանել և ամբաստանյալ Հակոբ Մկրտչյանին թույլատրել բուժման նպատակով մեկնել ՀՀ-ից դուրս:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 394-395-րդ, 398-րդ, 402-րդ, 404-րդ հոդվածներով, 412-րդ հոդվածի 1-ին մասով` Վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1. Վերաքննիչ բողոքը բավարարել:

2. Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի հունվարի 21-ի որոշումը`թիվ ԵԿԴ/0230/01/14 քրեական գործով ամբաստանյալ Հակոբ Մկրտչյանի պաշտպան Հունան Բաբայանի միջնորդությունը մերժելու վերաբերյալ, բեկանել մասնակիորեն:

3. Ամբաստանյալ Հակոբ Սարգսի Մկրտչյանին թույլատրել բուժման նպատակով մեկնել ՀՀ-ից դուրս:
Մնացած մասով որոշումը թողնել անփոփոխ:

4. Սույն որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան՝ հրապարակման պահից` 15-օրյա ժամկետում:


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
Իսկականի հետ ճիշտ է:

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
Դատական ակտի ամսաթիվը 08-04-2016
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Ամսաթիվ 04-05-2016
Էջերի քանակը 217, 48
Գործն ուղարկվել է
Գործն ուղարկվել է 04-05-2016
Էջերի քանակը 217, 48
Ուր Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Գրության համարը Ե-10272/16
Գործը ստացվել է բեկանվելուց հետո՝ նոր քննության համար
Գործի ստացման ամսաթիվ 27-12-2016
Մակագրել
Ամսաթիվ 27-12-2016
Նախագահող դատավոր
Անուն Սեվակ
Ազգանուն Համբարձումյան
Դատավոր
Անուն Արշակ
Ազգանուն Խաչատրյան
Դատավոր
Անուն Մանուշակ
Ազգանուն Պետրոսյան
Ընդունվել է վարույթ
Ամսաթիվ 13-01-2017
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 20-01-2017
Ժամ 16:00
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 02-02-2017
Ժամ 10:00
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 20-02-2017
Ժամ 10:00
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 28-02-2017
Ժամ 11:00
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Վերաքննիչ բողոքը բավարարվել է ամբողջությամբ
Ամսաթիվ 28-02-2017
Ստորադաս դատարանի դատական ակտը բեկանվել է Դատական ակտը բեկանվել է մասնակի եվ փոփոխվել
Ամբաստանյալ
Անուն Հակոբ
Ազգանուն Մկրտչյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Քր. դատ. օր. հոդված
Քր. օր. հոդված
Դատական ակտ
Դատական ակտ 2017թ.
Գործ հ. ԵԿԴ/0230/01/14
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
28 փետրվարի 2017թ. ք.Երևան

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ս. ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ
քարտուղարությամբ` Մ.Մելքոնյանի

ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲª
տուժող` Ռ.Պողոսյանի
տուժողի ներկայացուցիչ` Ա.Ալվանդյանի
պաշտպան` Հ.Բաբայանի

դռնբաց դատական նիստում պաշտպան Հ.Բաբայանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա ստուգելով <<Ամբաստանյալ Հակոբ Սարգսի Մկրտչյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը վերացնելու մասին միջնորդությունը քննության առնելու մասին>> Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016թ. հունվարի 21-ի որոշման օրինականությունը և հիմնավորվածությունը

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 04.08.2014թ. որոշմամբ թիվ ԵԿԴ/0117/01/14 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Հակոբ Սարգսի Մկրտչյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և մյուսի ընդունվել է վարույթ:
Ամբաստանյալ Հ.Մկրտչյանի պաշտպան Հ.Բաբայանի կողմից միջնորդություն է ներկայացվել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան` ամբաստանյալ Հ.Մկրտչյանին կալանքից ազատելու և փորձաքննություն նշանակելու մասին։
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 08.10.2014թ. որոշմամբ ամբաստանյալ Հ.Մկրտչյանի նկատմամբ նշանակվել է դատաբժշկական փորձաքննություն։
10.12.2014թ. Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան է ստացվել ամբաստանյալ Հ.Մկրտչյանի նկատմամբ կատարված միջգերատեսչական բժշկական հանձնաժողովի փորձաքննության եզրակացությունը, որի համաձայն`
<<1.Ներկայում Հակոբ Մկրտչյանը տառապում է հետևյալ հիվանդություններով`
լյարդի ցիրրոզ` դեկոմպենսացիայի փուլում, պորտալ հիպերտենզիա, լյարդ-բջջային անբավարարություն 3-րդ աստիճանի, ասցիտ, սպլենոմեգալիս, էնցեֆալոպաթիա, ստորին վերջույթների հետտրոմբոտիկ հիվանդություն։
2.Ներկայիս առողջական վիճակով Հակոբ Մկրտչյանը չի կարող գտնվել անազատության մեջ, նրա բուժումը հնարավոր չէ իրականացնել անազատության պայմաններում և Հ.Մկրտչյանը կարիք ունի ստացոնար հետազոտությունների և բուժման` նեղ մասնագիտացված բաժանմունքում, ապահովելով համապատասխան մասնագետների /լյարդաբանի, անոթաբանի, սրտաբանի/ դինամիկ հսկողություն, և հնարավոր ծանրագույն բարդությունների առաջացման դեպքում` համապատասխան ինտենսիվ բուժական միջոցառումների կատարում։ Հ.Մկրտչյանի հիվանդությունները համաձայն ՀՀ Կառավարության 2006 թվականի մայիսի 26-ի 825-Ն որոշման 35 կետի՝ դասվում են պատիժը կրելուն խոչընդոտ հանդիսացող ծանր հիվանդությունների շարքին։
3.Հ.Մկրտչյանը ներկայիս առողջական վիճակով չի կարող մասնակցել դատական քննությանը>>։
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 20.12.2014թ. որոշմամբ ամբաստանյալ Հ.Մկրտչյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանավորումը փոփոխվել է և նրա նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին, քանի որ ամբաստանյալ Հ.Մկրտչյանը իր առողջական վիճակով ըստ փորձաքննության եզրակացության չի կարող գտնվել անազատության մեջ։
16.02.2015թ. պաշտպան Հ.Բաբայանը միջնորդություն է ներկայացրել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան` ամբաստանյալ Հ.Մկրտչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը վերացնելու վերաբերյալ, որը դատարանի կողմից մերժվել է։
17.07.2015թ. գործով մեղադրող, ՀՀ Գլխավոր դատախազության ավագ դատախազ Գ.Սարգսյանի կողմից միջնորդություն է ներկայացվել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան` ամբաստանյալ Հ.Մկրտչյանի նկատմամբ լրացուցիչ դատաբժշկական փորձաքննություն նշանակելու վերաբերյալ, որը նույն օրը դատարանի կողմից բավարարվել է։
24.09.2015թ. Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանում ստացվել է ամբաստանյալ Հ.Մկրտչյանի նկատմամբ կատարված միջգերատեսչական բժշկական հանձնաժողովի փորձաքննության եզրակացությունը, որի համաձայն` <<Հ.Մկրտչյանի ներկայիս առողջական վիճակը ծանր է` պայմանավորված հիվանդության ծանր կլինիկական ընթացքով բարդություններով, որոնք պահանջում են անկողնային ռեժիմ, և հանդիսանում են խոչընդոտ նրա ինքնուրույն տեղաշարժվելու համար>>։
06.10.2015թ. ամբաստանյալ Հ.Մկրտչյանի պաշտպան Հ.Բաբայանը միջնորդություն է ներկայացրել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան, որով խնդրել է վերացնել ամբաստանյալ Հ.Մկրտչյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը կամ թույլատրել ամբաստանյալ Հ.Մկրտչյանին բուժման նպատակով ժամանակավորապես մեկնելու ՀՀ-ից:
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 21.01.2016թ. որոշմամբ թիվ ԵԿԴ/0230/01/14 քրեական գործով ամբաստանյալ Հ.Մկրտչյանի պաշտպան Հ.Բաբայանի միջնորդությունը մերժվել է:
Ամբաստանյալ Հ.Մկրտչյանի վերաբերյալ թիվ ԵԿԴ/0230/01/14 քրեական գործի վարույթը կասեցվել է:
Ընդհանուր իրավասության վերոնշյալ որոշման դեմ 03.02.2016թ. վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել ամբաստանյալ Հ.Մկրտչյանի պաշտպան Հ.Բաբայանը, որով խնդրել է բեկանել ԵԿԴ/0230/01/14 քրեական գործով Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 21.01.2016թ. որոշումը և թույլատրել բուժման նպատակով ամբաստանյալի մեկնումը ՀՀ-ից դուրս:
ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանի 2016թ. ապրիլի 08-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքը բավարարվել է, Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 21.01.2016թ. որոշումը`թիվ ԵԿԴ/0230/01/14 քրեական գործով ամբաստանյալ Հ.Մկրտչյանի պաշտպան Հ.Բաբայանի միջնորդությունը մերժելու վերաբերյալ, բեկանվել է մասնակիորեն և ամբաստանյալ Հ.Մկրտչյանին թույլատրվել է բուժման նպատակով մեկնել ՀՀ-ից դուրս, մնացած մասով որոշումը թողնվել է անփոփոխ:
03.06.2016թ. տուժող Երվանդ Թովմասովի ներկայացուցիչ Արմեն Սողոմոնյանը ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանի 08.04.2016թ. որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք է ներկայացրել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան, որով խնդրել է վճռաբեկ բողոքն ընդունել վարույթ, ամբողջովին բավարարել այն, բեկանել Վերաքննիչ քրեական դատարանի 08.04.2016թ. թիվ ԵԿԴ/0230/01/14 որոշումը և գործն ուղարկել համապատասխան ստորադաս դատարան` նոր քննության:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2016թ. նոյեմբերի 01-ի որոշմամբ վճռաբեկ բողոքը բավարարվել է, ամբաստանյալ Հ.Մկրտչյանի վերաբերյալ ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանի 08.04.2016թ. որոշումը բեկանվել է և գործն ուղարկվել է նույն դատարան՝ նոր քննության։
ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանի 13.01.2017թ. որոշմամբ պաշտպան Հ.Բաբայանի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է Վերաքննիչ դատարանի վարույթ և Վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում քննության է նշանակվել 2017թ. հունվարի 20-ին:

2. Առաջին ատյանի դատարանի և Վճռաբեկ դատարանի պատճառաբանությունները
Առաջին ատյանի դատարանը պաշտպան Հ.Բաբայանի միջնորդությունը մերժել է` հետևյալ պատճառաբանությամբ:
Դատարանն ուսումնասիրելով միջնորդությունը և կից ներկայացված փաստաթղթերը գտել է, որ այն ենթակա մերժման, քանի որ համաձայն 24.09.2015թ. ՀՀ ԱՆ միջգերատեսչական բժշկական հանձնաժողովի նախագահ Տ.Սահակյանի կողմից դատարան ստացված ամբաստանյալ Հ.Մկրտչյանի նկատմամբ կատարված միջգերատեսչական բժշկական հանձնաժողովի փորձաքննության եզրակացության հետևություններ մասի՝
Հ.Մկրտչյանի ներկայիս առողջական վիճակը ծանր է՝ պայմանավորված հիվանդության ծանր կլինիկական ընթացքով բարդություններով, որոնք պահանջում են անկողնային ռեժիմ և հանդիսանում են խոչընդոտ նրա ինքնուրույն տեղաշարժվելու համար։
Այսինքն, դատարանի 2015թ. հուլիսի 17-ի որոշման հիման վրա ստացված եզրակացությունում առկա չէ որևէ նշում Հ.Մկրտչյանի առողջական վիճակի, այսինքն նրա ՀՀ-ից դուրս բուժումը շարունակելու մասին։ Բացի այդ, դատարանն անդրադառնալով պաշտպան Հ.Բաբայանի կողմից ներկայացված միջնորդության 2-րդ կետին, փաստել է այն հանգամանքը, որ դատարանին չի ներկայացվել որևէ փաստաթուղթ, համաձայն որի՝ հաշմանդամության թոշակը ձևակերպելու համար ներկա պահին անհրաժաշտ է Հ.Մկրտչյանի անձնագիրը և չկա որևէ տվյալ, թե ում կողմից և որտեղ է կատարվելու նշված ձևակերպումը, ինչպես նաև Հ.Մկրտչյանին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղսագրվող արարքը դասվում է ծանր հանցագործությունների շարքին, որի սանկցիան նախատեսում է պատիժ միայն ազատազրկման ձևով՝ չորսից ութ արի ժամկետով՝ գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա, ուստի ներկայացված միջնորդությունը ենթակա է մերժման։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետի համաձայն՝ <<Քրեական գործով վարույթը դատարանի որոշմամբ ամբողջությամբ կամ համապատասխան մասով կարող է կասեցվել, եթե մեղադրյալը /ամբաստանյալը/ ծանր հիվանդ է, որի պատճառով չի կարող մասնակցել քրեական գործով վարույթին, եթե առանց նրա մասնակցության քրեական գործով հետագա վարույթն անհնար է>>:
ՀՀ Սահմանադրության 19-րդ հոդվածի համաձայն՝ <<Յուրաքանչյուր ոք ունի իր խախտված իրավունքները վերականգնելու /.../ համար հավասարության պայմաններում, արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ, անկախ և անկողմնակալ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում իր գործի հրապարակային քննության իրավունք>>:
Դատարանը գտել է, որ ամբաստանյալ Հ.Մկրտչյանի վերաբերյալ քրեական գործի վարույթը պետք է կասեցնել մինչև ամբաստանյալ Հ.Մկրտչյանի առողջանալը։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը տուժող Երվանդ Թովմասովի ներկայացուցիչ Արմեն Սողոմոնյանի բողոքը բավարարել է` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
<<…11. Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ ամբաստանյալ Հ.Մկրտչյանի պաշտպան Հ.Բաբայանի վերաքննիչ բողոքը Վերաքննիչ դատարանի՝ 2016թ. փետրվարի 22-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ և նշանակվել քննության 2016թ. մարտի 14-ին /տե՛ս սույն որոշման 6-րդ կետը/։ Վերաքննիչ դատարանի կողմից 2016թ. մարտի 14-ին, ինչպես նաև հետագայում ապրիլի 4-ին և ապրիլին 8-ին նշանակված դատական նիստերի տեղի և ժամանակի մասին տուժող Ե.Թովմասովը և նրա ներկայացուցիչ Ա.Սողոմոնյանը չեն ծանուցվել /տե՛ս սույն որոշման 6.1.-րդ կետը/։
Վերաքննիչ դատարանի՝ 2016թ. ապրիլի 8-ի դատական նիստին, որի արդյունքում ամբաստանյալ Հ.Մկրտչյանի պաշտպան Հ.Բաբայանի վերաքննիչ բողոքը բավարարվել է, տուժող Ե.Թովմասովը և նրա ներկայացուցիչ Ա.Սողոմոնյանը չեն մասնակցել /տե՛ս սույն որոշման 6.2.-րդ կետը/։
Վերաքննիչ դատարանն իր՝ 2016թ. ապրիլի 8-ի որոշումը ուղարկել է միայն պաշտպան Հ.Բաբայանին, իսկ տուժող Ե.Թովմասովը հիշյալ դատական ակտի պատճենը ստացել է 2016թ. մայիսի 19-ին Առաջին ատյանի դատարանում քրեական գործի քննության ժամանակ /տե՛ս սույն որոշման 6.3.-րդ կետը/։
12. Սույն որոշման նախորդ կետում մեջբերված փաստերը գնահատելով սույն որոշման 10-րդ կետում շարադրված վերլուծության լույսի ներքո՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ Վերաքննիչ դատարանը տուժող Ե.Թովմասովին և նրա ներկայացուցիչ Ա.Սողոմոնյանին չի ծանուցել գործի քննության տեղի և ժամանակի մասին, ինչի արդյունքում վերջիններս զրկվել են գործի դատական քննությանը մասնակցելու հնարավորությունից, հետևաբար նաև հնարավորություն չեն ունեցել պաշտպանելու իրենց իրավունքներն ու օրինական շահերը, տեղեկանալու և մեկնաբանելու մյուս կողմի ներկայացրած փաստարկները, այսինքն` հայտնվել են խիստ անբարենպաստ վիճակում մյուս կողմի համեմատությամբ։
Վերոգրյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ Վերաքննիչ դատարանը, տուժողին և նրա ներկայացուցչին չծանուցելով նշանակված դատական նիստի տեղի և ժամանակի մասին, թույլ է տվել մրցակցության սկզբունքի խախտում, ինչն էլ իր հերթին հանգեցրել է ՀՀ Սահմանադրությամբ, <<Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին>> եվրոպական կոնվենցիայով և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով երաշխավորված արդար դատական քննության իրավունքի խախտմանը։ Այլ կերպ՝ տուժողին և նրա ներկայացուցչին չծանուցելով նշանակված դատական նիստի տեղի և ժամանակի մասին՝ Վերաքննիչ դատարանը չի ապահովել անձի արդար դատաքննության իրավունքը։
13. Այսպիսով, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ սույն գործով Վերաքննիչ դատարանը թույլ է տվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ, 23-րդ, 390-րդ հոդվածների խախտումներ, որոնք ազդել են գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա, ինչը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 398-րդ և 406-րդ հոդվածների իմաստով Վերաքննիչ դատարանի որոշումը բեկանելու և գործը նույն դատարան՝ նոր քննության ուղարկելու հիմք է>>։

3. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը, վերաքննիչ բողոքի պատասխանը,
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով:
Պաշտպան Հ.Բաբայանն իր վերաքննիչ բողոքում գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը կայացրած դատական ակտով թույլ է տվել դատավարական իրավունքի խախտում, ինչը հանգեցրել է դատական սխալի: Այդ խախտումները ամբաստանյալի համար առաջացրել են կամ կարող են առաջացնել ծանր հետևանքներ:
Առաջին ատյանի դատարանի կողմից թույլ տրված դատավարական իրավունքի նորմերի խախտումները արտահայտվել են հետևյալում.
10.12.2014թ. առաջին ատյանի դատարանում ստացվել է ՀՀ ԱՆ միջգերատեսչական հանձնաժողովի եզրակացությունը, համաձայն որի ամբաստանյալ Հակոբ Մկրտչյանը տառապում է ՀՀ կառավարության 26.05.2006թ. 825-Ն որոշմամբ հաստատված, պատիժը կրելուն խոչընդոտող հիվանդությունների ցանկում ներառված մի շարք ծանր հիվանդություններով: Նույն եզրակացությամբ նշվել է, որ Հ.Մկրտչյանը կարիք ունի ստացիոնար հետազոտությունների և բուժման՝ նեղ մասնագիտացված բաժանմունքում, ապահովելով համապատասխան մասնագետների դինամիկ հսկողություն և հնարավոր ծանրագույն բարդությունների դեպքում՝ համապատասխան ինտենսիվ բուժական միջոցառումների կատարումը:
20.12.2014թ. դատարանը քննարկելով պաշտպանական կողմի միջնորդությունը և հաշվի առնելով փորձագիտական եզրակացության տվյալները, որոշում է կայացրել Հ.Մկրտչյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանավորումը փոխելու մասին: Նույն որոշմամբ Հ.Մկրտչյանն ազատվել է արգելանքից և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը։
<<Շենգավիթ բժշկական կենտրոն>> ՓԲԸ 12.01.2015թ. տեղեկանքի համաձայն` հիվանդին ցուցված է վիրահատական բուժում` պորտակավալ շունտավորում, ներլյարդային էնդովասկուլյար պորտակավալ էնդոստենդավորում, ինչը ներկայումս ՀՀ-ում տեխնիկապես անհնարին է։
12.02.2015թ. նույնպիսի բժշկական եզրակացություն է տրվել նաև <<Միքայելյան վիրաբուժության>> ինստիտուտ ՓԲԸ-ից։
Դատաքննության ընթացքում պաշտպանության կողմի հարցմանն ի պատասխան ստացվել է ՀՀ առողջապահության նախարարության աշխատակազմի ղեկավարի 13.02.2015թ. թիվ 1440-15 գրությունը, որի համաձայն Հ.Մկրտչյանի մոտ ախտորոշված հիվանդությունների պայմաններում անհրաժեշտ է իրականացնել վիրահատական բուժում՝ տրանսյուգուլյար պորտակավալ շունտավորում և լյարդի փոխպատվաստում, որպիսի վիրահատությունները Հայաստանի Հանրապետության բժշկական օգնություն և սպասարկում իրականացնող կազմակերպություններում ներկայումս չի իրականացվում։
17.07.2015թ. առաջին ատյանի դատարանի որոշմամբ նշանակվել է լրացուցիչ դատաբժշկական փորձաքննություն, որին ի պատասխան ստացվել է ՀՀ ԱՆ միջգերատեսչական հանձնաժողովի եզրակացությունը, որով կրկին անգամ հաստատվել են Հ.Մկրտչյանի մոտ ծանր հիվանդության առկայությունը և այն ՀՀ-ում բուժելու անհնարինությունը։
06.10.2015թ. պաշտպանության կողմը միջնորդություն է հարուցել Առաջին ատյանի դատարան` Հ.Մկրտչյանի ծանր հիվանդության բնույթը և այն ՀՀ-ում բուժելու անհնարինությունը հաշվի առնելով Հ.Մկրտչյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը վերացնելու կամ առանց խափանման միջոցը վերացնելու Հ.Մկրտչյանին բուժման նպատակով ժամանակավորապես ՀՀ-ից մեկնումը թույլատրելու վերաբերյալ։
Առաջին ատյանի դատարանը, նկատի ունենալով, որ միջնորդության լուծման համար անհրաժեշտ է պարզաբանումներ ստանալ վերը նշված դատաբժշկական փորձաքննությունը կատարած փորձագետներից, դատարան է հրավիրել և հարցաքննել փորձագիտական հանձնաժողովի փորձագետներից Գագիկ Հարությունյանին։ Վերջինս 14.01.2016թ. դատական նիստի ընթացքում պատասխանելով դատավարության մասնակիցների և դատարանի հարցերին, պարզաբանել է, որ Հ.Մկրտչյանի մոտ առկա հիվանդությունը դասվում է կյանքի հետ անհամատեղելի, ծանր հիվանդությունների շարքին։ Փորձագետը հայտնել է, որ հիվանդության պրոգրեսիվ ընթացքը կանխելու և Հ.Մկրտչյանի կյանքը փրկելու միակ լուծումը համարվում է լյարդի պորտակավալ շունտավորումը և լյարդի փոխպատվաստումը, ինչը Հայաստանի Հանրապետության բժշկական հաստատություններում չի կատարվում։ Փորձագետը հաստատեց նաև, որ այդ միջամտությունները չկատարելու դեպքում Հ.Մկրտչյանի կյանքը հնարավոր չէ փրկել։
Առաջին ատյանի դատարանը, իր 21.01.2016թ. որոշմամբ ընդհանրապես չի անդրադարձել փորձագետ Գ.Հարությունյանի դատարանում տրված պարզաբանումներին և ՀՀ առողջապահության նախարարության աշխատակազմի ղեկավարի 13.02.2015թ. թիվ 1440-15 գրությունը, որի համաձայն Հ.Մկրտչյանի մոտ ախտորոշված հիվանդությունների պայմաններում անհրաժեշտ է իրականացնել վիրահատական բուժում՝ տրանսյուգուլյար պորտակավալ շունտավորում և լյարդի փոխպատվաստում, որպիսի վիրահատությունները Հայաստանի Հանրապետության բժշկական օգնություն և սպասարկում իրականացնող կազմակերպություններում ներկայումս չի իրականացվում։
Ավելին, առաջին ատյանի դատարանը անտեսելով ՀՀ-ում բուժման անհնարինության վերաբերյալ անհերքելի տեղեկությունները, նշել է հետևյալ տեղեկությունը. <<...դատաբժշկական եզրակացությունում առկա չէ որևէ նշում Հ.Մկրտչյանի առողջական վիճակի, այսինքն`ՀՀ-ից դուրս բուժումը շարունակելու մասին>>։
Թեև առաջին ատյանի դատարանի 21.01.2016թ. որոշումը վերնագրված է որպես <<Որոշում ամբաստանյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը վերացնելու մասին միջնորդությունը քննության առնելու վերաբերյալ>>, սակայն նույն որոշմամբ, դատարանը անդադարձել է նաև վարույթը կասեցնելու հիմքերին և եզրափակիչ մասում որոշել է կասեցնել քրեական գործի վարույթը` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ հոդվածի հիմքով։
Հատկանշական է, որ դրա վերաբերյալ որոշում կայացնելուց առաջ, որոշման պատճառաբանական մասում դատարանը նշել է հետևյալը. <<Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Հակոբ Մկրտչյանի վերաբերյալ քրեական գործի վարույթը պետք է կասեցնել մինչև ամբաստանյալի առողջանալը>>: Փաստորեն, նման մեջբերում կատարելով` դատարանը հանգել է քրեական գործի տվյալներին տրամագծորեն հակասող հետևության։ Մասնավորապես, ինչպես վերը նշվեց, գործով հաստատված է, որ ՀՀ-ում Հ.Մկրտչյանի բուժումն անհնար է, հետևաբար, անձը չի կարող առողջանալ առանց բուժում ստանալու, ինչն էլ իր հերթին վկայում է, որ առաջին ատյանի դատարանի՝ <<մինչև ամբաստանյալի առողջանալը>> մեկնաբանությունը անտրամաբանական և կամայական մեկնաբանություն է։
Դեռևս առաջին ատյանի դատարանի 20.12.2014թ. որոշմամբ ամբաստանյալ Հ.Մկրտչյանի նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին։ Տվյալ նորմը սահմանող հոդվածի համաձայն չհեռանալու մասին ստորագրություն տված կասկածյալը կամ մեղադրյալը չի կարող առանց հետաքննության մարմնի, քննիչի, դատախազի կամ դատարանի թույլտվության մեկնել այլ տեղանք կամ փոխել բնակության վայրը, ինչը ենթադրում է, որ մեղադրյալը կամ ամբաստանյալը կարող է դատարանի թույլտվությամբ մեկնել այլ տեղանք։
Տվյալ դեպքում ամբաստանյալի այլ տեղանք մեկնելը պայմանավորված է ծայրահեղ անհրաժեշտությամբ և ամբաստանյալի կյանքը փրկելու միակ ու բացառիկ լուծումն է։
Ելնելով վերոգրյալից, ՀՀ Վերաքննիչ դատարանին բողոք բերած անձը խնդրել է բեկանել ԵԿԴ/0230/01/14 քրեական գործով Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 21.01.2016թ. որոշումը և թույլատրել բուժման նպատակով ամբաստանյալի մեկնումը ՀՀ-ից դուրս։
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ դատարանում ամբաստանյալ Հ.Մկրտչյանի պաշտպան Հ.Բաբայանի բողոքի քննության կապակցությամբ հրավիրվել են թվով չորս դատական նիստեր՝ 20.01.2017թ., 02.02.2017թ., 20.02.2017թ. և 28.02.2017թ. որոնց վերաբերյալ կողմերը պարտադիր կերպով ծանուցվել են, այդ թվում` նաև տուժող Ե.Թովմասովը և նրա ներկայացուցիչ Ա.Սողոմոնյանը: ՀՀ Գլխավոր դատախազության ավագ դատախազ Գ.Սարգսյանը և տուժող Ե.Թովմասովը նշանակված թվով չորս դատական նիստերին չեն ներկայացել, իսկ տուժողի ներկայացուցիչ Ա.Սողոմոնյանը ներկայացել է միայն 20.01.2017թ. նշանակված դատական նիստին և չի ներկայացել հաջորդ` թվով երեք դատական նիստերին, ինչի արդյունքում դատական նիստերին չներկայացած կողմերը իրենք իրենց զրկել են գործի դատական քննությանը մասնակցելու հնարավորությունից, հետևաբար նաև իրենց իրավունքներն ու օրինական շահերը պաշտպանելու, ինչպես նաև տեղեկանալու և մյուս կողմի ներկայացրած փաստարկները մեկնաբանելու հնարավորությունից։
Վերաքննիչ դատարան ներկայացած տուժող Ռ.Պողոսյանը և վերջինիս ներկայացուցիչ Ա.Ալվանդյանը պաշտպան Հ.Բաբայանի վերաքննիչ բողոքին ի պատասխան հայտնեցին, որ բողոքի դեմ առարկություն չունեն, որպեսզի հնարավորություն տրվի ամբաստանյալ Հ.Մկրտչյանին` բուժվելու նպատակով մեկնելու արտերկիր, որից հետո հնարավոր կլինի շարունակել արդեն տարիներ ձգվող իրենց քրեական գործի վարույթը և այն հասցնել իր ավարտին:

4.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում` ներկայացված նյութերի հիման վրա ստուգելով <<Ամբաստանյալ Հակոբ Սարգսի Մկրտչյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը վերացնելու մասին միջնորդությունը քննության առնելու մասին>> Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016թ. հունվարի 21-ի որոշման օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, հանգում է այն հետևության, որ պաշտպան Հ.Բաբայանի վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել, իսկ առաջին ատյանի դատարանի որոշումը բեկանել մասնակիորեն` ետևյալ պատճառաբանությամբ:
Սույն գործի նյութերից երևում է, որ առաջին ատյանի դատարանի վարույթում քննվող թիվ ԵԿԴ/0230/01/14 քրեական գործով /ըստ մեղադրանքի Հակոբ Սարգսի Մկրտչյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով/ 17.07.2015թ. որոշում է կայացվել ամբաստանյալի նկատմամբ լրացուցիչ դատաբժշկական փորձաքննություն նշանակելու մասին:
Պարզաբանման համար փորձագետին առաջադրվել է հետևյալ հարցը. <<Հ. Մկրտչյանը ներկայումս կարող է մասնակցել դատական քննությանը, թե ոչ>>:
Միջգերատեսչական բժշկական հանձնաժողովը Հակոբ Մկրտչյանի վերաբերյալ 22.09.2015թ. տվել է եզրակացություն հետևյալի մասին.
/…/ <<Հետևություններ. Հ. Մկրտչյանի ներկայիս առողջական վիճակը ծանր է` պայմանավորված հիվանդության ծանր կլինիկական ընթացքով բարդություններով, որոնք պահանջում են անկողնային ռեժիմ և հանդիսանում են խոչընդոտ նրա ինքնուրույն տեղաշարժվելու համար>>:
Նշված եզրակացության <<Բժշկական փաստաթղթերի տվյալները>> բաժնում նշվել է. /…/ Ինչպես երևում է <<Շենգավիթ>> բժշկական կենտրոն ՓԲԸ-ի առ 12.01.15թ. տեղեկանքի - /…/ <<Բժշկական խորհրդատվություն: Հիվանդին ցուցված է վիրահատական բուժում պորտո-կավալ շունտավորում կամ պորտո-կավալ պրոտեզավորում: ՀՀ-ում իրականացնել տեխնիկապես անհնարին է:>>:
Ամբաստանյալ Հ.Մկրտչյանի պաշտպան Հ.Բաբայանը միջնորդություն է ներկայացրել առաջին ատյանի դատարան, միջնորդելով վերացնել Հ.Մկրտչյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը`ստորագրություն չհեռանալու մասին կամ թույլատրել ամբաստանյալ Հ.Մկրտչյանին բուժման նպատակով ժամանակավորապես մեկնելու ՀՀ-ից:
Առաջին ատյանի դատարանը, քննության առնելով պաշտպան Հ.Բաբայանի կողմից ներկայացված միջնորդությունը, հետազոտելով դրանց կից ներկայացված նյութերը և լսելով դատական նիստին ներկայացած անձանց, գտել է, որ բողոքը ենթակա է մերժման` սույն որոշման 2-րդ բաժնում ներկայացված պատճառաբանություններով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 144-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Չհեռանալու մասին ստորագրություն տված կասկածյալը կամ մեղադրյալը չի կարող առանց հետաքննության մարմնի, քննիչի, դատախազի կամ դատարանի թույլտվության մեկնել այլ տեղանք կամ փոխել բնակության վայրը: Նա պարտավոր է ներկայանալ հետաքննության մարմնի, քննիչի, դատախազի և դատարանի կանչով և նրանց հայտնել իր բնակության վայրը փոխելու մասին:
2. Կասկածյալից կամ մեղադրյալից չհեռանալու մասին ստորագրությունը վերցնում է քրեական վարույթն իրականացնող մարմինը>>:
Վերաքննիչ դատարանը վերլուծելով սույն գործի նյութերը գտնում է, որ առաջին ատյանի դատարանը պատշաճ իրավական գնահատման չի ենթարկել գործում առկա մի շարք փաստական տվյալներ, որոնք էական նշանակություն ունեն սույն գործի լուծման համար:
Այսպես` համաձայն ՀՀ ԱՆ աշխատակազմի ղեկավար Ա.Կարապետյանի 2015թ. փետրվարի 13-ի թիվ 1440-15 գրության.
<<ՀՀ առողջապահության նախարարին ուղղված Ձեր 23.01.2015թ. թիվ 03/015 գրության կապակցությամբ հայտնում եմ, որ ՀՀ առողջապահության նախարարությունը կազմակերպել է քաղ. Հակոբ Սարգսի Մկրտչյանի խորհրդատվությունը ՀՀ ԱՆ առաջատար մասնագետների մոտ։ Հիվանդի մոտ ախտորոշվել է Բադդա-Կիարիի հիվանդություն, գենետիկ թրոմբոֆիլիա, լյարդի ցիրրոզ <<Բ>> ստադիա, պորտալ հիպերթենզիա, սպլենոմեգալիա, կերակրափողի և կարդիայի երակների վարիկոզ լայնացում I-II աստիճան, արտահայտված ասցիտ /ջրգողություն/։
Քաղաքացի Հակոբ Մկրտչյանի բուժման համար անհրաժեշտ է իրականացնել տրանսյուգուլյար պորտակավալ շունտավորում <<TIPS>> և հետագայում լյարդի փոխպատվաստում։ Վերոնշյալ վիրահատությունները Հայաստանի Հանրապետության բժշկական օգնություն և սպասարկում իրականացնող կազմակերպություններում ներկայումս չի իրականացվում։>>:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ թեև առաջին ատյանի դատարանը դատական ակտի նկարագրական մասում նշել է ՀՀ ԱՆ աշխատակազմի ղեկավար Ա.Կարապետյանի 2015թ. փետրվարի 13-ի թիվ 1440-15 գրության մասին, սակայն դատական ակտի պատճառաբանական մասում գնահատական չի տվել ՀՀ ԱՆ աշխատակազմի ղեկավար Ա.Կարապետյանի վերոհիշյալ գրության մեջ նշված` ՀՀ-ում Հ.Մկրտչյանի բժշկական օգնության և սպասարկման անհնարինության հանգամանքին:
Բացի այդ, առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ պաշտպան Հ.Բաբայանի միջնորդության քննարկման արդյունքում կայացրած դատական ակտում պատճառաբանել է, որ դատարանի 2015թ. հուլիսի 17-ի որոշման հիման վրա ստացված եզրակացությունում առկա չէ որևէ նշում Հակոբ Մկրտչյանի առողջական վիճակի կապակցությամբ ՀՀ-ից դուրս բուժումը շարունակելու մասին, սակայն անտեսել է այն հանգամանքը, որ լրացուցիչ դատաբժշկական փորձաքննություն նշանակելու մասին որոշմամբ Միջգերատեսչական բժշկական հանձնաժողովի առջև ՀՀ-ում Հ. Մկրտչյանի բուժման անհնարինությունը պարզելու մասին հարց չի բարձրացվել:
Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ ինչպես Միջգերատեսչական հանձնաժողովի կողմից տրված եզրակացության մեջ, այնպես էլ ՀՀ ԱՆ աշխատակազմի ղեկավար Ա.Կարապետյանի 2015թ. փետրվարի 13-ի թիվ 1440-15 գրության մեջ առկա են եղել օբյեկտիվ և բավարար տեղեկություններ այն մասին, որ Հ.Մկրտչյանի մոտ ախտորոշվել է <<Բադդա-Կիարիի հիվանդություն, գենետիկ թրոմբոֆիլիա, լյարդի ցիրրոզ <<Բ>> ստադիա, պորտալ հիպերթենզիա, սպլենոմեգալիա, կերակրափողի և կարդիայի երակների վարիկոզ լայնացում I-II աստիճան, արտահայտված ասցիտ /ջրգողություն/>>, որի համար անհրաժեշտ է իրականացնել տրանսյուգուլյար պորտակավալ շունտավորում <<TIPS>> և հետագայում լյարդի փոխպատվաստում, ինչը Հայաստանի Հանրապետության բժշկական օգնություն և սպասարկում իրականացնող կազմակերպություններում չի իրականացվում:
Բացի այդ, առաջին ատյանի դատարանում, փորձագիտական հանձնաժողովի փորձագետ Գագիկ Հարությունյանը փորձագիտական եզրակացության կապակցությամբ պարզաբանումներ է տվել այն մասին, որ <<Հ.Մկրտչյանի մոտ առկա հիվանդությունը դասվում է կյանքի հետ անհամատեղելի, ծանր հիվանդությունների շարքին։ Հիվանդության պրոգրեսիվ ընթացքը կանխելու և Հ.Մկրտչյանի կյանքը փրկելու միակ լուծումը համարվում է լյարդի պորտակավալ շունտավորումը և լյարդի փոխպատվաստումը, ինչը Հայաստանի Հանրապետության բժշկական հաստատություններում չի կատարվում։ Վերջինս նշել է նաև, որ այդ միջամտությունները չկատարելու դեպքում Հ.Մկրտչյանի կյանքը հնարավոր չէ փրկել>>։
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի. <<Բողոքարկված դատական ակտը բեկանվում կամ փոխվում է, եթե թույլ է տրվել դատական սխալ, այն է`/…/
3/ առկա է քրեադատավարական օրենքի էական խախտում/.../>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
<<1. Քրեադատավարական օրենքի էական խախտումներ են դատական քննության ժամանակ սույն օրենսգրքի սկզբունքների և այլ ընդհանուր դրույթների խախտումները, որոնք գործին մասնակցող անձանց` օրենքով երաշխավորված իրավունքներից զրկելու կամ դրանցում սահմանափակելու կամ այլ ճանապարհով խոչընդոտել են գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտմանը, ազդել են կամ կարող էին ազդել գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա:>>:
Վերաքնիչ դատարանն արձանագրում է, որ առաջին ատյանի դատարանը դատական ակտ կայացնելիս թույլ է տվել դատական սխալ` քրեադատավարական օրենքի խախտում, որն իր բնույթով էական է քանի որ ազդել է ազդել է գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա, և հիմք է առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելու և նոր դատական ակտ կայացնելու համար:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը պաշտպան Հ.Բաբայանի վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում հանգում է այն հետևության, որ այն ենթակա է բավարարման, իսկ առաջին ատյանի դատարանի որոշումը պետք է բեկանել մասնակիորեն և կայացնել նոր դատական ակտ, որով պետք է թույլատրել բուժման նպատակով ամբաստանյալ Հ.Մկրտչյանի մեկնումը ՀՀ-ից դուրս:
Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-395-րդ և 398-րդ հոդվածներով, վերաքննիչ քրեական դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1. Պաշտպան Հ.Բաբայանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել:
2. <<Ամբաստանյալ Հակոբ Սարգսի Մկրտչյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը վերացնելու մասին միջնորդությունը քննության առնելու մասին>> Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016թ. հունվարի 21-ի որոշումը բեկանել մասնակիորեն.
Ամբաստանյալ Հակոբ Սարգսի Մկրտչյանին թույլատրել բուժման նպատակով մեկնել ՀՀ-ից դուրս:
3. Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը մնացած մասով թողնել անփոփոխ:
4.Սույն որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք կարող է բերվել այն ստանալու օրվանից տասնհինգօրյա ժամկետում` ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատին:



ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ
Դատական ակտի ամսաթիվը 28-02-2017
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Ամսաթիվ 19-04-2017
Էջերի քանակը 217, 257 թերթ:
Գործն ուղարկվել է
Գործն ուղարկվել է 19-04-2017
Էջերի քանակը 217, 257 թերթ:
Ուր Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Գրության համարը Ե-10710/17
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0230/01/14
Վճռաբեկ
Ստացվել է վճռաբեկ բողոք
Բողոքի ստացման ամսաթիվ 23-05-2016
Բողոք բերող անձինք Տուժող
Բողոք բերող անձինք
Անուն Ռուզաննա
Ազգանուն Պողոսյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Դատապարտյալ, Ամբաստանյալ, Մեղադրյալ
Անուն Հակոբ
Ազգանուն Մկրտչյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Չափահաս Այո
Բողոքը ստացվել է Միջանկյալ դատական ակտի դեմ
Գործի ստացման ամսաթիվ 01-06-2016
Կայացվել է որոշում Բողոքը վերադարձվել է սխալները շտկելու համար
Գործը ստացվել է Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Որոշման ամսաթիվ 14-06-2016
Մակագրվել է 01-06-2016
Որոշման բովանդակություն ԵԿԴ/0230/01/14



ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՎՃՌԱԲԵԿ ԲՈՂՈՔԸ ՎԵՐԱԴԱՐՁՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

14 հունիսի 2016 թվական ք.Երևան
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան),

նախագահությամբ Դ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ
մասնակցությամբ դատավորներ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ
Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ
Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ
Ս.ՕՀԱՆՅԱՆԻ

քննարկելով ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2016 թվականի ապրիլի 8-ի որոշման դեմ տուժող Ռուզաննա Պողոսյանի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հարցը,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 407-րդ հոդվածի 21-րդ մասի համաձայն` «Բողոքին կցվում են բողոքի պատճենը, գործը քննած դատարան և դատավարության մասնակիցներին (…) ուղարկված լինելը հավաստող փաստաթղթերը»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 407-րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն` «(…) Վճռաբեկ բողոքին կցվում է նաև վճռաբեկ բողոքի էլեկտրոնային տարբերակը (էլեկտրոնային կրիչը)»։
Մինչդեռ բողոքի ուսումնասիրությունից երևում է, որ բողոքին կցված չեն բողոքի պատճենը դատավարության մասնակիցներին ուղարկված լինելը հավաստող փաստաթղթերը և վճռաբեկ բողոքի էլեկտրոնային տարբերակը (էլեկտրոնային կրիչը)։ Այսինքն՝ պահպանված չեն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 407-րդ հոդվածի 21-րդ և 5-րդ մասերի պահանջները։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.1-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վճռաբեկ բողոքը վերադարձվում է, եթե այն չի համապատասխանում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 407-րդ հոդվածի պահանջներին, ուստի ներկայացված բողոքը ենթակա է վերադարձման։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` «Վճռաբեկ դատարանը բողոքը վերադարձնելու մասին որոշմամբ սահմանում է մինչև մեկամսյա ժամկետ՝ ձևական սխալները շտկելու և վճռաբեկ բողոքը կրկին ներկայացնելու համար»։
Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի հիման վրա բողոք բերած անձին պետք է տրամադրել 10-օրյա ժամկետ՝ սույն որոշմամբ արձանագրված ձևական սխալները շտկելու և վճռաբեկ բողոքը կրկին ներկայացնելու համար։
Հաշվի առնելով վերոշարադրյալ հիմնավորումները և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.1-րդ հոդվածի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ մասերով` Վճռաբեկ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2016 թվականի ապրիլի 8-ի որոշման դեմ տուժող Ռուզաննա Պողոսյանի վճռաբեկ բողոքը վերադարձնել։
Վճռաբեկ բողոքի ձևական սխալները շտկելու և այն կրկին ներկայացնելու համար սահմանել 10-օրյա ժամկետ` սույն որոշումն ստանալու պահից։
Սահմանված ժամկետում բողոքը չներկայացնելու դեպքում այն համարվում է չտրված։
Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացման պահից, վերջնական է և ենթակա չէ բողոքարկման։

Նախագահող՝ Դ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ
Դատավորներ` Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ
Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ
Ս.ՕՀԱՆՅԱՆ
Դատավոր
Անուն Սերժիկ
Ազգանուն Ավետիսյան
Ստացվել է վճռաբեկ բողոք
Բողոքի ստացման ամսաթիվ 07-06-2016
Բողոք բերող անձինք Տուժողի ներկայացուցիչ
Բողոք բերող անձինք
Անուն Արմեն
Ազգանուն Սողոմոնյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Լրացուցիչ ինֆորմացիա տուժող` Երվանդ Թովմասով
Դատապարտյալ, Ամբաստանյալ, Մեղադրյալ
Անուն Հակոբ
Ազգանուն Մկրտչյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Չափահաս Այո
Բողոքը ստացվել է Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
Մակագրվել է 08-06-2016
Դատավոր
Անուն Սերժիկ
Ազգանուն Ավետիսյան
Ընդունվել է վարույթ
Ամսաթիվ 22-07-2016
Որոշման առաքման ամսաթիվը 22-07-2016
Զեկուցող դատավոր
Ամսաթիվ 22-07-2016
Զեկուցող դատավոր
Անուն Սամվել
Ազգանուն Օհանյան
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 01-11-2016
Ուղարկվել է ծանուցագիր 21-10-2016
Ժամ 11:00
Նիստերի դահլիճի համարը 2
Վճռաբեկ բողոքը բավարարվել է ամբողջությամբ
Ամսաթիվ 01-11-2016
Ամսաթիվ 01-11-2016
Ստորադաս դատարանի դատական ակտը բեկանվել է Բեկանվել է և գործն ուղարկվել է ստորադաս դատարան նոր քննության
Հոդված
Դատական ակտ
Դատական ակտ ԵԿԴ/0230/01/14




ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

Հայաստանի Հանրապետության
վերաքննիչ քրեական դատարանի որոշում
Գործ թիվ ԵԿԴ/0230/01/14
Նախագահող դատավոր՝ Ա.Պետրոսյան


ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան)

նախագահությամբ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ
մասնակցությամբ դատավորներ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆԻ
Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ
Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ
Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆԻ
Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ

քարտուղարությամբ Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆԻ


2016 թվականի նոյեմբերի 1-ին ք.Երևանում
դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով ամբաստանյալ Հակոբ Սարգսի Մկրտչյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2016 թվականի ապրիլի 8-ի որոշման դեմ տուժող Երվանդ Թովմասովի ներկայացուցիչ Արմեն Սողոմոնյանի վճռաբեկ բողոքը,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի (այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան) վարույթում է գտնվում թիվ ԵԿԴ/0230/01/14 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Հակոբ Սարգսի Մկրտչյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով։
2. Ամբաստանյալ Հ.Մկրտչյանի պաշտպան Հունան Բաբայանը 2015 թվականի հոկտեմբերի 6-ին միջնորդություն է ներկայացրել Առաջին ատյանի դատարան` խնդրելով վերացնել Հ.Մկրտչյանի նկատմամբ ընտրված` ստորագրություն չհեռանալու մասին խափանման միջոցը կամ առանց խափանման միջոցը վերացնելու թույլատրել Հ.Մկրտչյանին բուժման նպատակով ժամանակավորապես մեկնելու ՀՀ-ից։
3. Առաջին ատյանի դատարանը 2016 թվականի հունվարի 21-ին որոշում է կայացրել ամբաստանյալ Հ.Մկրտչյանի պաշտպան Հ.Բաբայանի միջնորդությունը մերժելու, իսկ թիվ ԵԿԴ/0230/01/14 քրեական գործի վարույթը՝ կասեցնելու մասին։
4. ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Վերաքննիչ դատարան) 2016 թվականի ապրիլի 8-ին որոշում է կայացրել ամբաստանյալ Հ.Մկրտչյանի պաշտպան Հ.Բաբայանի վերաքննիչ բողոքը բավարարելու, Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2016 թվականի հունվարի 21-ի որոշումը մասնակիորեն բեկանելու, ամբաստանյալ Հ.Մկրտչյանին բուժման նպատակով ՀՀ-ից դուրս մեկնել թույլատրելու և բողոքարկված որոշումը մնացած մասով անփոփոխ թողնելու մասին։
5. Տուժող Երվանդ Թովմասովի ներկայացուցիչ Արմեն Սողոմոնյանը բերել է վճռաբեկ բողոք, որը Վճռաբեկ դատարանի՝ 2016 թվականի հուլիսի 22-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ։
Վճռաբեկ բողոքի պատասխան չի ներկայացվել։

Գործի փաստական հանգամանքները.
6. Ամբաստանյալ Հ.Մկրտչյանի պաշտպան Հ.Բաբայանի վերաքննիչ բողոքը Վերաքննիչ դատարանի՝ 2016 թվականի փետրվարի 22-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ և նշանակվել քննության 2016 թվականի մարտի 14-ին՝ ժամը 11։00-ին։ Վերաքննիչ դատարանի նույն որոշման եզրափակիչ մասի 4-րդ կետը սահմանում է.«Գործի քննության տեղի և ժամանակի մասին իրազեկել պաշտպանին և դատախազին» (տե՛ս Նյութեր, հատոր 2, թերթեր 9-10)։
6.1. Վերաքննիչ դատարանի կողմից 2016 թվականի մարտի 14-ին, ինչպես նաև հետագայում ապրիլի 4-ին և ապրիլին 8-ին նշանակված դատական նիստերի տեղի և ժամանակի մասին տուժող Ե.Թովմասովին և նրա ներկայացուցիչ Ա.Սողոմոնյանին ծանուցելու վերաբերյալ որևէ ապացույց գործի նյութերում առկա չէ (տե՛ս Նյութեր, հատոր 2, թերթեր 9-16, 31, 35)։
6.2. Վերաքննիչ դատարանի՝ 2016 թվականի մարտի 14-ի, ապրիլի 4-ի և ապրիլի 8-ի դատական նիստերին տուժող Ե.Թովմասովը և նրա ներկայացուցիչ Ա.Սողոմոնյանը չեն մասնակցել (տե՛ս Նյութեր, հատոր 2, թերթեր 35-37)։
6.3. Վերաքննիչ դատարանն իր՝ 2016 թվականի ապրիլի 8-ի որոշումը ուղարկել է միայն պաշտպան Հ.Բաբայանին (տե՛ս Նյութեր, հատոր 2, թերթեր 46-47), իսկ մեղադրողը և տուժող Ե.Թովմասովը հիշյալ դատական ակտի պատճենը ստացել են 2016 թվականի մայիսի 19-ին Առաջին ատյանի դատարանում քրեական գործի քննության ժամանակ (տե՛ս Նյութեր, հատոր 2, թերթ 67)։
6.4. Ըստ Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2016 թվականի հունվարի 21-ի որոշման.
«10.04.2014 թվականին Հակոբ Սարգսի Մկրտչյանը ձերբակալվել է։
13.04.2014 թվականի որոշմամբ Հակոբ Սարգսի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը։
Դատարանի` 2014 թվականի օգոստոսի 04-ի որոշմամբ (...) քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Հակոբ Սարգսի Մկրտչյանի՝ (...) նշանակվել է դատաքննության (...)։
Հակոբ Սարգսի Մկրտչյանի պաշտպան Հունան Բաբայանի կողմից միջնորդություն է ներկայացվել դատարան ամբաստանյալին կալանքից ազատելու և փորձաքննություն նշանակելու մասին։
08.10.2014 թվականին դատարանը որոշում է կայացրել Հակոբ Մկրտչյանի նկատմամբ դատաբժշկական փորձաքննություն նշանակելու մասին։
10.12.2014 թվականին (...) դատարան է ստացվել ամբաստանյալ Հակոբ Սարգսի Մկրտչյանի նկատմամբ կատարված միջգերատեսչական բժշկական հանձնաժողովի փորձաքննության եզրակացությունը, համաձայն հետևություններ մասի`
1.Ներկայում Հակոբ Մկրտչյանը տառապում է հետևյալ հիվանդություններով`
լյարդի ցիրրոզ` դեկոմպենսացիայի փուլում, պորտալ հիպերտենզիա, լյարդ-բջջային անբավարարություն 3-րդ աստիճանի, ասցիտ, սպլենոմեգալիս, էնցեֆալոպաթիա, ստորին վերջույթների հետտրոմբոտիկ հիվանդություն։
2.Ներկայիս առողջական վիճակով Հակոբ Մկրտչյանը չի կարող գտնվել անազատության մեջ, նրա բուժումը հնարավոր չէ իրականացնել անազատության պայմաններում և Հ.Մկրտչյանը կարիք ունի ստացոնար հետազոտությունների և բուժման` նեղ մասնագիտացված բաժանմունքում, ապահովելով համապատասխան մասնագետների /լյարդաբանի, անոթաբանի, սրտաբանի/ դինամիկ հսկողություն, և հնարավոր ծանրագույն բարդությունների առաջացման դեպքում` համապատասխան ինտենսիվ բուժական միջոցառումների կատարում։ Հ.Մկրտչյանի հիվանդությունները համաձայն ՀՀ Կառավարության 2006 թվականի մայիսի 26-ի 825-Ն որոշման 35 կետի՝ դասվում են պատիժը կրելուն խոչընդոտ հանդիսացող ծանր հիվանդությունների շարքին։
3.Հ.Մկրտչյանը ներկայիս առողջական վիճակով չի կարող մասնակցել դատական քննությանը։
2014 թվականի դեկտեմբերի 20-ին դատարանը (...) որոշում է կայացրել ամբաստանյալ Հակոբ Մկրտչյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանավորումը փոփոխելու և նրա նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին, քանի որ ամբաստանյալ Հակոբ Մկրտչյանը իր առողջական վիճակով ըստ փորձաքննության եզրակացության չի կարող գտնվել անազատության մեջ։ (...)
2015 թվականի փետրվարի 16-ին դատարան է ստացվել (...) պաշտպան Հունան Բաբայանի միջնորդությունը` ամբաստանյալ Հակոբ Մկրտչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված ստորագրություն չհեռանալու մասին վերացնելու վերաբերյալ։ Դատարանի կողմից (...) միջնորդությունը մերժ[վ]ել է։
2015 թվականի հուլիսի 17-ին մեղադրող Գ.Սարգսյանի կողմից միջնորդություն է ներկայացվել դատարան` ամբաստանյալ Հ.Մկրտչյանի նկատմամբ լրացուցիչ դատաբժշկական փորձաքննություն նշանակելու վերաբերյալ, որը նույն օրը դատարանի կողմից բավարարվել է։
2015 թվականի սեպտեմբերի 24-ին (...) դատարան է ստացվել ամբաստանյալ Հակոբ Սարգսի Մկրտչյանի նկատմամբ կատարված միջգերատեսչական բժշկական հանձնաժողովի փորձաքննության եզրակացությունը, համաձայն հետևություններ մասի`
Հ.Մկրտչյանի ներկայիս առողջական վիճակը ծանր է` պայմանավորված հիվանդության ծանր կլինիկական ընթացքով բարդություններով, որոնք պահանջում են անկողնային ռեժիմ, և հանդիսանում են խոչընդոտ նրա ինքնուրույն տեղաշարժվելու համար։
2015 թվականի հոկտեմբերի 06-ին դատարան է ստացվել (...) պաշտպան Հունան Բաբայանի միջնորդությունը` ամբաստանյալ Հակոբ Մկրտչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված ստորագրություն չհեռանալու մասին վերացնելու կամ առանց խափանման միջոցը վերացնելու թույլատրել Հ.Մկրտչյանին բուժման նպատակով ժամանակավորապես մեկնելու ՀՀ-ից, ինչպես նաև Դատարանից խնդրել է 1-ին կետում նշված պահանջը մերժելու դեպքում ժամանակավորապես Հ.Մկրտչյանին տրամադրել նրա անձնագիրը` հաշմանդամության թոշակը ձևակերպելու համար։
Դատարանը ուսումնասիրելով միջնորդությունը և կից ներկայացված փաստաթղթերը գտնում է, որ այն ենթակա [է] մերժման, քանի որ համաձայն (...) Մկրտչյանի նկատմամբ կատարված միջգերատեսչական բժշկական հանձնաժողովի փորձաքննության եզրակացության, հետևություններ մասի`
Հ.Մկրտչյանի ներկայիս առողջական վիճակը ծանր է` պայմանավորված հիվանդության ծանր կլինիկական ընթացքով բարդություններով, որոնք պահանջում են անկողնային ռեժիմ, և հանդիսանում են խոչընդոտ նրա ինքնուրույն տեղաշարժվելու համար։
Այսինքն դատարանի 2015 թվականի հուլիսի 17-ի որոշման հիման վրա ստացված եզրակացությունում առկա չէ որևէ նշում Հակոբ Մկրտչյանի առողջական վիճակի, այսինքն ՀՀ-ից դուրս բուժումը շարունակելու մասին։ (...)» (տե՛ս Նյութեր, հատոր 1, թերթեր 206-211)։
6.5. Ըստ Վերաքննիչ դատարանի՝ 2016 թվականի ապրիլի 8-ի որոշման. «Սույն գործի նյութերից երևում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի վարույթում քննվող թիվ ԵԿԴ/0230/01/14 քրեական գործով (...) 17.07.2015թ. որոշում է կայացվել ամբաստանյալի նկատմամբ լրացուցիչ դատաբժշկական փորձաքննություն նշանակելու մասին։
Պարզաբանման համար փորձագետին առաջադրվել է հետևյալ հարցը. Հ. Մկրտչյանը ներկայումս կարող է մասնակցել դատական քննությանը, թե ոչ։
Միջգերատեսչական բժշկական հանձնաժողովը Հակոբ Մկրտչյանի վերաբերյալ 22.09.2015թ. տվել է եզրակացություն հետևյալի մասին.
/…/ <<Հետևություններ. Հ.Մկրտչյանի ներկայիս առողջական վիճակը ծանր է` պայմանավորված հիվանդության ծանր կլինիկական ընթացքով, բարդություններով, որոնք պահանջում են անկողնային ռեժիմ և հանդիսանում են խոչընդոտ նրա ինքնուրույն տեղաշարժվելու համար>>։
Նշված եզրակացության <<Բժշկական փաստաթղթերի տվյալները>> բաժնում նշվել է. /…/ Ինչպես երևում է <<Շենգավիթ>> բժշկական կենտրոն ՓԲԸ-ի առ 12.01.15թ. տեղեկանքի - /…/ <<Բժշկական խորհրդատվություն։ Հիվանդին ցուցված է վիրահատական բուժում պորտոկավալ շունտավորում կամ պորտոկավալ պրոտեզավորում։ ՀՀ-ում իրականացնել տեխնիկապես անհնարին է>>։
(...)
(...) Վերաքննիչ դատարանը վերլուծելով սույն գործի նյութերը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը պատշաճ իրավական գնահատման չի ենթարկել գործում առկա մի շարք փաստական տվյալ, որոնք էական նշանակություն ունեն սույն գործի լուծման համար։
Այսպես` համաձայն ՀՀ ԱՆ աշխատակազմի ղեկավար Ա.Կարապետյանի 2015թ. փետրվարի 13-ի թիվ 1440-15 գրության.
<<ՀՀ առողջապահության նախարարին ուղղված Ձեր 23.01.2015թ. թիվ 03/015 գրության կապակցությամբ հայտնում եմ, որ ՀՀ առողջապահության նախարարությունը կազմակերպել է քաղ. Հակոբ Սարգսի Մկրտչյանի խորհրդատվությունը ՀՀ ԱՆ առաջատար մասնագետների մոտ։ Հիվանդի մոտ ախտորոշվել է Բադդա-Կիարիի հիվանդություն, գենետիկ թրոմբոֆիլիա, լյարդի ցիրրոզ «Բ» ստադիա, պորտալ հիպերթենզիա, սպլենոմեգալիա, կերակրափողի և կարդիայի երակների վարիկոզ լայնացում I - II աստիճան, արտահայտված ասցիտ (ջրգողություն)։
Քաղաքացի Հակոբ Մկրտչյանի բուժման համար անհրաժեշտ է իրականացնել տրանսյուգուլյար պորտակավալ շունտավորում «TIPS» և հետագայում լյարդի փոխպատվաստում։ Վերոնշյալ վիրահատությունները Հայաստանի Հանրապետության՝ բժշկական օգնություն և սպասարկում իրականացնող կազմակերպություններում ներկայում չի իրականացվում>>։
(...)
(...) Առաջին ատյանի դատարանն (...) դատական ակտում պատճառաբանել է, որ դատարանի 2015 թվականի հուլիսի 17-ի որոշման հիման վրա ստացված եզրակացությունում առկա չէ որևէ նշում Հակոբ Մկրտչյանի առողջական վիճակի, այսինքն ՀՀ-ից դուրս բուժումը շարունա[կե]լու մասին, սակայն անտեսել է այն հանգամանքը, որ լրացուցիչ դատաբժշկական փորձաքննություն նշանակելու մասին որոշմամբ Միջգերատեսչական բժշկական հանձնաժողովի առջև հարց չի բարձրացվել ՀՀ-ում Հ.Մկրտչյանի բուժման անհնարինությունը պարզելու մասին։
(...)» (տե՛ս Նյութեր, հատոր 2, թերթեր 38-45)։

Վճռաբեկ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Վճռաբեկ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
7. Բողոքի հեղինակը նշել է, որ Վերաքննիչ դատարանն ամբաստանյալ Հ.Մկրտչյանի պաշտպան Հ.Բաբայանի բողոքի քննությանը տուժող Ե.Թովմասովին մասնակից չդարձնելով՝ խախտել է օրենքով երաշխավորված՝ արդար դատաքննության իրավունքը, օրենքի առջև բոլորի հավասարության և մրցակցության սկզբունքները։
Ի հիմնավորումն իր փաստարկների՝ բողոքաբերը նշել է, որ Վերաքննիչ դատարանն անտեսել է քրեադատավարական օրենքի պահանջներն այն մասին, որ.
ա) դատարանը, պահպանելով օբյեկտիվությունը և անկողմնակալությունը, մեղադրանքի և պաշտպանության կողմերի համար ստեղծում է գործի հանգամանքների բազմակողմանի և լրիվ հետազոտման անհրաժեշտ պայմաններ,
բ) կողմերը քրեական դատավարական օրենսդրությամբ օժտված են իրենց դիրքորոշումը պաշտպանելու հավասար հնարավորություններով,
գ) դատարանն ապահովում է առաջին և վերաքննիչ ատյաններում գործի քննությանը կողմերի մասնակցության իրավունքը։
7.1. Բողոքաբերը նշել է նաև, որ դատական ստուգման իրականացման մասին տուժող Ե.Թովմասովին և նրա ներկայացուցչին որևէ կերպ չծանուցելով՝ Վերաքննիչ դատարանը զրկել է դատավարության մասնակիցներին՝ իրենց իրավունքներն ու օրինական շահերը պաշտպանելու, բողոքի քննության ընթացքում իրենց կարծիքներն ու դիրքորոշումներն արտահայտելու հնարավորությունից։
7.2. Բողոքաբերը շեշտել է, որ վերոնշյալ էական խախտումներով կայացված անօրինական որոշումը բոլոր դեպքերում ենթակա է բեկանման, ուստի ինքն այդ պատճառով չի անդրադառնում բողոքարկված որոշման հիմքում դրված պատճառաբանություններին։
8. Վերոգրյալի հիման վրա բողոքաբերը խնդրել է բեկանել Վերաքննիչ դատարանի՝ 2016 թվականի ապրիլի 8-ի որոշումը և գործն ուղարկել համապատասխան ստորադաս դատարան՝ նոր քննության։
Վճռաբեկ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
9. Սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջև բարձրացված իրավական հարցը հետևյալն է. Վերաքննիչ դատարանն ապահովել է արդյոք անձի արդար դատաքննության իրավունքն այն պայմաններում, երբ տուժողին և նրա ներկայացուցչին չի ծանուցել նշանակված դատական նիստի տեղի և ժամանակի մասին։
10. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 6-րդ հոդվածի 16-րդ և 21-րդ կետերի համաձայն՝
«16) կողմ` մարմինները և անձինք, որոնք քրեական դատավարությունում մրցակցային հիմունքներով իրականացնում են քրեական հետապնդում կամ պաշտպանություն.
21) մեղադրանքի կողմ` քրեական հետապնդման մարմինները, ինչպես նաև տուժողը, քաղաքացիական հայցվորը և նրանց օրինական ներկայացուցիչներն ու ներկայացուցիչները»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Յուրաքանչյուր ոք ունի արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ, անկախ և անկողմնակալ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում իր շահերին առնչվող քրեական գործի քննության իրավունք»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 23-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քրեական դատավարությունն իրականացվում է մրցակցության սկզբունքի հիման վրա։
2. Քրեական հետապնդումը, պաշտպանությունը և գործի լուծումը տարանջատված են. դրանք իրականացնում են տարբեր մարմիններ և անձինք։
(…)
4. Քրեական գործը քննող դատարանը, պահպանելով օբյեկտիվությունը և անկողմնակալությունը, մեղադրանքի և պաշտպանության կողմերի համար ստեղծում է գործի հանգամանքների բազմակողմանի և լրիվ հետազոտման անհրաժեշտ պայմաններ (…)։
5. Քրեական դատավարությանը մասնակցող կողմերը քրեական դատավարական օրենսդրությամբ օժտված են իրենց դիրքորոշումը պաշտպանելու հավասար հնարավորություններով (…)։
(…)
7. Դատարանն ապահովում է առաջին ատյանի և վերաքննիչ դատարաններում գործի քննությանը կողմերի մասնակցության իրավունքը (…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 1-ին մասի 10-րդ կետի համաձայն՝ «Տուժողը, սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով, իրավունք ունի մասնակցել առաջին ատյանի և վերաքննիչ դատարանների նիստերին»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 1-ին մասի 11-րդ կետի համաձայն՝ «(…) Լիազորողի շահերի պաշտպանության համար տուժողի (…) ներկայացուցիչը, սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով, իրավունք ունի մասնակցել առաջին ատյանի և վերաքննիչ դատարանների նիստերին (…)»։
Վերաքննիչ դատարանում գործի քննության կարգը սահմանող՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 390-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Գործի քննության տեղի և ժամանակի մասին կողմերը ծանուցվում են»։
Մեջբերված նորմերի առնչությամբ Վճռաբեկ դատարանը կրկնում է, որ մրցակցության սկզբունքն արդար դատաքննության հիմնարար իրավունքի բաղկացուցիչ տարր է. այդ սկզբունքի իմաստով դատաքննության ժամանակ և՛ մեղադրանքի, և՛ պաշտպանության կողմերի համար պետք է հավասարապես երաշխավորվի ողջամիտ հնարավորություն` իր գործը ներկայացնելու այնպիսի պայմաններում, որը նվազ բարենպաստ չի լինի, քան այն հնարավորությունը, որը տրամադրվում է մրցակից կողմին։ Այսինքն` մրցակցության սկզբունքն անհրաժեշտ է դիտարկել կողմերի հավասարության հիմնարար պահանջի հետ միասնության մեջ, ինչը, ի թիվս այլոց, ենթադրում է, որ կողմը պետք է հնարավորություն ունենա պաշտպանելու իր իրավունքներն ու օրինական շահերը, ծանոթանալու մյուս կողմի ներկայացրած փաստարկներին և ապացույցներին։ Նշվածն արդար դատական քննության իրավունքի ապահովման կարևորագույն նախապայման է, քանի որ քննության իրականացումն առանց կողմերի հավասար տեղեկացվածության նշանակում է մրցակցության և կողմերի հավասարության հիմնարար դրույթների անհամաչափ ձևականացում և առարկայազրկում։ Այլ խոսքով՝ ինչպես առաջին ատյանի դատարանը, այնպես էլ նշյալ դատարանի կայացրած դատական ակտի օրինականությունն ու հիմնավորվածությունը դատական ստուգման ենթարկելիս ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը պարտավոր են միջոցներ ձեռնարկել կողմերի հավասարության և մրցակցային դատավարության ապահովման ուղղությամբ։ Այսպիսով, դատական քննությանը մասնակցելը կողմերի` քրեադատավարական օրենքով երաշխավորված իրավունքն է, իսկ նշված իրավունքի ապահովման պարտականությունը կրում է դատարանը։ Գործի քննությանը մասնակցելու կողմերի իրավունքը դատարանն ապահովում է գործի քննության տեղի և ժամանակի մասին նրանց պատշաճ կերպով ծանուցելու միջոցով։ Այլ կերպ` ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը պարտավոր է բողոքը քննելու օրվա և ժամի մասին նախապես իրազեկել ինչպես մեղադրանքի, այնպես էլ պաշտպանության կողմերին (տե՛ս, mutatis mutandis, Ամալյա Ղարիբյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2011 թվականի հոկտեմբերի 20-ի թիվ ԿԴ/0008/06/11, Նոյ Մուսայելյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2012 թվականի դեկտեմբերի 5-ի թիվ ԿԴ1/0007/06/12 որոշումները)։
11. Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ ամբաստանյալ Հ.Մկրտչյանի պաշտպան Հ.Բաբայանի վերաքննիչ բողոքը Վերաքննիչ դատարանի՝ 2016 թվականի փետրվարի 22-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ և նշանակվել քննության 2016 թվականի մարտի 14-ին (տե՛ս սույն որոշման 6-րդ կետը)։ Վերաքննիչ դատարանի կողմից 2016 թվականի մարտի 14-ին, ինչպես նաև հետագայում ապրիլի 4-ին և ապրիլին 8-ին նշանակված դատական նիստերի տեղի և ժամանակի մասին տուժող Ե.Թովմասովը և նրա ներկայացուցիչ Ա.Սողոմոնյանը չեն ծանուցվել (տե՛ս սույն որոշման 6.1.-րդ կետը)։
Վերաքննիչ դատարանի՝ 2016 թվականի ապրիլի 8-ի դատական նիստին, որի արդյունքում ամբաստանյալ Հ.Մկրտչյանի պաշտպան Հ.Բաբայանի վերաքննիչ բողոքը բավարարվել է, տուժող Ե.Թովմասովը և նրա ներկայացուցիչ Ա.Սողոմոնյանը չեն մասնակցել (տե՛ս սույն որոշման 6.2.-րդ կետը)։
Վերաքննիչ դատարանն իր՝ 2016 թվականի ապրիլի 8-ի որոշումը ուղարկել է միայն պաշտպան Հ.Բաբայանին, իսկ տուժող Ե.Թովմասովը հիշյալ դատական ակտի պատճենը ստացել է 2016 թվականի մայիսի 19-ին Առաջին ատյանի դատարանում քրեական գործի քննության ժամանակ (տե՛ս սույն որոշման 6.3.-րդ կետը)։
12. Սույն որոշման նախորդ կետում մեջբերված փաստերը գնահատելով սույն որոշման 10-րդ կետում շարադրված վերլուծության լույսի ներքո՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ Վերաքննիչ դատարանը տուժող Ե.Թովմասովին և նրա ներկայացուցիչ Ա.Սողոմոնյանին չի ծանուցել գործի քննության տեղի և ժամանակի մասին, ինչի արդյունքում վերջիններս զրկվել են գործի դատական քննությանը մասնակցելու հնարավորությունից, հետևաբար նաև հնարավորություն չեն ունեցել պաշտպանելու իրենց իրավունքներն ու օրինական շահերը, տեղեկանալու և մեկնաբանելու մյուս կողմի ներկայացրած փաստարկները, այսինքն` հայտնվել են խիստ անբարենպաստ վիճակում մյուս կողմի համեմատությամբ։
Վերոգրյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ Վերաքննիչ դատարանը, տուժողին և նրա ներկայացուցչին չծանուցելով նշանակված դատական նիստի տեղի և ժամանակի մասին, թույլ է տվել մրցակցության սկզբունքի խախտում, ինչն էլ իր հերթին հանգեցրել է ՀՀ Սահմանադրությամբ, «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայով և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով երաշխավորված արդար դատական քննության իրավունքի խախտմանը։ Այլ կերպ՝ տուժողին և նրա ներկայացուցչին չծանուցելով նշանակված դատական նիստի տեղի և ժամանակի մասին՝ Վերաքննիչ դատարանը չի ապահովել անձի արդար դատաքննության իրավունքը։
13. Այսպիսով, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ սույն գործով Վերաքննիչ դատարանը թույլ է տվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ, 23-րդ, 390-րդ հոդվածների խախտումներ, որոնք ազդել են գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա, ինչը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 398-րդ և 406-րդ հոդվածների իմաստով Վերաքննիչ դատարանի որոշումը բեկանելու և գործը նույն դատարան՝ նոր քննության ուղարկելու հիմք է։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության (2005 թվականի փոփոխություններով) 91-րդ, 92-րդ հոդվածներով, Հայաստանի Հանրապետութ¬յան քրեական դատավարության օրենսգրքի 16-րդ, 39-րդ, 43-րդ, 3611-րդ, 403-406-րդ, 419-րդ, 422-423-րդ հոդվածներով, Հայաստանի Հանրապետության դատական օրենսգրքի 20-րդ հոդվածով՝ Վճռաբեկ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1. Վճռաբեկ բողոքը բավարարել։ Ամբաստանյալ Հակոբ Սարգսի Մկրտչյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2016 թվականի ապրիլի 8-ի որոշումը բեկանել և գործն ուղարկել նույն դատարան՝ նոր քննության։
2. Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում դատական նիստերի դահլիճում հրապարակման պահից, վերջնական է և ենթակա չէ բողոքարկման։


Նախագահող՝ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Դատավորներ` Ս.ՕՀԱՆՅԱՆ
Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ
Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ
Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ
Դատական ակտի ամսաթիվը 01-11-2016
Որոշումը ուղարկվել է կողմերին
Ամսաթիվ 15-12-2016
Գործի առաքում
Գործի առաքման ամսաթիվ 20-12-2016
Դատարան Քրեական վերաքննիչ
Այլ նշումներ 2 հատոր` 217, 171 թերթ:
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0230/01/14
Երևան քաղաքի դատարան
Էլեկտրոնային քարտը ստացվել է
Ամսաթիվ 21-07-2020
Կազմի փոփոխություն
Ամսաթիվ 22-07-2020
Փոփոխության հիմքը Տեղափոխվել է այլ դատարան
Մակագրել
Երբ 22-07-2020
Նախագահող դատավոր
Անուն Վահե
Ազգանուն Միսակյան
Ընդունվել է վարույթ
Երբ 28-07-2020
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 24-08-2020
Դատավարության կողմեր Մեղադրյալ
Դատավարության կողմեր Պաշտպան
Դատավարության կողմեր Տուժող
Դատավարության կողմեր Տուժող
Դատավարության կողմեր Տուժող
Դատավարության կողմեր Մեղադրող
Դատավարության կողմեր
Անուն Հակոբ
Ազգանուն Մկրտչյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Դատավարության կողմեր
Անուն Հունան
Ազգանուն Բաբայան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Դատավարության կողմեր
Անուն Ռուզաննա
Ազգանուն Պողոսյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Դատավարության կողմեր
Անուն Վաղարշ
Ազգանուն Սարգսյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Դատավարության կողմեր
Անուն Երվանդ
Ազգանուն Թովմասով
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Ժամ 17:30
Նիստերի դահլիճի համարը 7
Նիստը Չի կայացվել
Այլ նշումներ դատական նիստը նշանակվել է այլ հերթի
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 26-10-2020
Ժամ 14:00
Նիստերի դահլիճի համարը 7
Նիստը Չի կայացվել
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 16-12-2020
Ժամ 11:00
Նիստերի դահլիճի համարը 7
Նիստը Չի կայացվել
Այլ նշումներ դատական նիստը նշանակվել է այլ հերթի
Անավարտ գործեր
Հաշվետու ժամանակահատված 2020 թվական
Տեսակը Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 09-02-2021
Ժամ 11:00
Նիստերի դահլիճի համարը 7
Նիստը Կայացվել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 17-03-2021
Ժամ 16:00
Նիստերի դահլիճի համարը 7
Նիստը Չի կայացվել
Այլ նշումներ դատական նիստը նշանակվել է այլ հերթի
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 10-05-2021
Ժամ 12:00
Նիստերի դահլիճի համարը 7
Նիստը Չի կայացվել
Այլ նշումներ դատական նիստը նշանակվել է այլ հերթի
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 09-08-2021
Ժամ 10:30
Նիստերի դահլիճի համարը 7
Նիստը Չի կայացվել
Այլ նշումներ դատական նիստը նշանակվել է այլ հերթի
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 12-10-2021
Ժամ 14:00
Նիստերի դահլիճի համարը 7
Նիստը Չի կայացվել
Այլ նշումներ դատական նիստը նշանակվել է այլ հերթի
Անավարտ գործեր
Հաշվետու ժամանակահատված 2021 թվական
Տեսակը Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 31-01-2022
Ժամ 12:00
Նիստերի դահլիճի համարը 7
Նիստը Կայացվել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 01-04-2022
Ժամ 14:00
Նիստերի դահլիճի համարը 7
Նիստը Չի կայացվել
Այլ նշումներ դատական նիստը նշանակվել է այլ հերթի
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 03-06-2022
Ժամ 12:00
Նիստերի դահլիճի համարը 7
Նիստը Կայացվել է
Այլ նշումներ դատական նիստը նշանակվել է այլ հերթի
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 05-09-2022
Ժամ 10:30
Նիստերի դահլիճի համարը 7
Նիստը Չի կայացվել
Այլ նշումներ դատական նիստը նշանակվել է այլ հերթի
Անավարտ գործեր
Հաշվետու ժամանակահատված 2022 թվական
Տեսակը Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 25-01-2023
Ժամ 10:30
Նիստերի դահլիճի համարը 7
Նիստը Կայացվել է
Այլ նշումներ դատական նիստը նշանակվել է այլ հերթի
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 05-04-2023
Ժամ 15:00
Նիստերի դահլիճի համարը 7
Նիստը Կայացվել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 06-04-2023
Ժամ 10:30
Նիստերի դահլիճի համարը 7
Նիստը Կայացվել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 18-05-2023
Ժամ 12:00
Նիստերի դահլիճի համարը 7
Այլ նշումներ թիվ ԵԿԴ/0230/01/14 քրեական գործով դատական նիստը նշանակվել է 07.06.2023թ.ին ժամը 11:30-ին:
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 07-06-2023
Ժամ 11:30
Նիստերի դահլիճի համարը 7
Նիստը Կայացվել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 28-08-2023
Ժամ 13:30
Նիստերի դահլիճի համարը 7
Նիստը Կայացվել է
Այլ նշումներ դատական նիստը նշանակվել է այլ հերթի
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 15-09-2023
Ժամ 10:00
Նիստերի դահլիճի համարը 9
Նիստը Կայացվել է
Այլ նշումներ դատական նիստը նշանակվել է այլ հերթի
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 09-10-2023
Ժամ 16:00
Նիստերի դահլիճի համարը 9
Նիստը Կայացվել է
Այլ նշումներ դատական նիստը նշանակվել է այլ հերթի
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 30-10-2023
Ժամ 10:00
Նիստերի դահլիճի համարը 9
Նիստը Չի կայացվել
Այլ նշումներ դատական նիստը նշանակվել է այլ հերթի
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 15-11-2023
Ժամ 10:00
Նիստերի դահլիճի համարը 9
Նիստը Չի կայացվել
Այլ նշումներ դատական նիստը նշանակվել է այլ հերթի
Անավարտ գործեր
Հաշվետու ժամանակահատված 2023 թվական
Տեսակը Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում
Այլ նշումներ դատական նիստը նշանակվել է այլ հերթի
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 31-01-2024
Ժամ 16:00
Նիստերի դահլիճի համարը 9
Նիստը Չի կայացվել
Այլ նշումներ դատական նիստը նշանակվել է այլ հերթի
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 06-05-2024
Ժամ 16:00
Նիստերի դահլիճի համարը 9
Նիստը Չի կայացվել
Այլ նշումներ դատական նիստը նշանակվել է այլ հերթի
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 31-05-2024
Ժամ 17:30
Նիստերի դահլիճի համարը 9
Նիստը Կայացվել է
Այլ նշումներ դատական նիստը նշանակվել է այլ հերթի
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 05-06-2024
Ժամ 16:30
Նիստերի դահլիճի համարը 9
Նիստը Կայացվել է
Կայացվել է դատավճիռ
Ամսաթիվ 05-06-2024
Մեղադրական
Մեղադրյալ
Անուն Հակոբ
Ազգանուն Մկրտչյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Ամսաթիվ 05-06-2024
Օրենսգիրք Քրեական օրենսգիրք
Առավել ծանր հանցագործության հոդված
Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով Դատապարտվել է
Դատական ակտ
Դատական ակտի բովանդակությունը Թիվ ԵԿԴ/0230/01/14




Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ Ա Ն Ա Ն ՈՒ Ն Ի Ց
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը,

ՆԱԽԱԳԱՀՈՒԹՅԱՄԲ՝ ԴԱՏԱՎՈՐ Վ. ՄԻՍԱԿՅԱՆԻ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Վ. ՎԱՐԺԱՊԵՏՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ՄԵՂԱԴՐՈՂ Գ. ՍԱՐԳՍՅԱՆ
ՏՈՒԺՈՂ Վ. ՍԱՐԳՍՅԱՆ
Ռ. ՊՈՂՈՍՅԱՆ
Ե. ԹՈՎՄԱՍՅԱՆԻ
ՏՈՒԺՈՂԻ ՆԵՐԿԱՅԱՑՈՒՑԻՉ Բ. ԵՂԻԱԶԱՐՅԱՆԻ
Ա. ՍՈՂՈՄՈՆՅԱՆ
ՊԱՇՏՊԱՆ Կ. ՔԻՇՄԻՐՅԱՆ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ Հ. ՄԿՐՏՉՅԱՆ

2024 թվականի հունիսի 05-ին Երևան քաղաքում դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Հակոբ Սարգսի Մկրտչյանի (ծնված՝ 01.12.1974թ., Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, նախկինում չդատված, չամուսնացած, չի աշխատում, փաստացի բնակվող՝ Կոտայքի մարզ, Ձորաղբյուր գյուղ Ազատության փողոց 22 տուն հասցեում) 18.04.2003թ. ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով,

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
17.01.2012թ. Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 17101112 քրեական գործը:
20.01.2012թ. որոշմամբ թիվ 17101112 քրեական գործով տուժող է ճանաչվել Վաղարշակ Ռազմիկի Սարգսյանը:
17.04.2012թ. որոշմամբ թիվ 17101112 քրեական գործի վարույթը կարճվել է:
Նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ 17101112 քրեական գործի նյութերով՝ Սուսաննա Հմայակի Պողոսյանի Ռոբին-Օֆիկ Ռոբինի Օսկանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 213-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 213-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է թիվ 17109912 քրեական գործը:
25.05.2012թ. Երևան քաղաքի քննչական վարչության ԾՀՔ բաժնում որոշում է կայացվել թիվ 46107610 քրեական գործի վարույթը վերսկսելու մասին:
Նույն օրվա որոշմամբ մեղադրյալ Սուսաննա Հմայակի Պողոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել ստորագրությունը չհեռանալու մասին:
30.05.2012թ. որոշում է կայացվել թիվ 17109912 քրեական գործը վարույթ ընդունելու և թիվ 46107610 քրեական գործին միացնելու մասին:
21.06.2012թ. թիվ 46107610 քրեական գործով տուժող է ճանաչվել Հակոբ Սարգսի Մկրտչյանը:
27.09.2012թ. որոշում է կայացվել Սուսաննա Պողոսյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու, լրացնելու և նրան նոր մեղադրանք առաջադրելու մասին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 213-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
20.09.2012թ. որոշմամբ ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժնի ավագ հետաքննիչ Գ. Աջամօղլյանի Երվանդ Թովմասովի հաղորդման հիման վրա նախապատրաստված նյութերով 2012 թվականի սեպտեմբերի 3-ին քրեական գործի հարուցումը մերժելու մասին որոշումը վերացվել է և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով հարուցվել է թիվ 63200612 քրեական գործը:
29.09.2012թ. որոշմամբ մեղադրյալ Սուսաննա Պողոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 213-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցվել է և թիվ 46107610 վարույթով նշված մասը կարճվել է:
17.10.2012թ. որոշում է կայացվել թիվ 46107610 քրեական գործից Ռոբին-Օֆիկ Ռոբինի Օսկանյանի վերաբերյալ մասն անջատելու մասին, որին շնորհվել է 46107610/1 համարը:
18.01.2013թ. որոշմամբ թիվ 46107610/1 քրեական գործով տուժող է ճանաչվել Ռուզաննա Աղաբեկի Պողոսյանը:
23.01.2013թ. որոշմամբ Ռոբին-Օֆիկ Ռոբինի Օսկանյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 213-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով:
Նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ մեղադրյալ Ռոբին-Օֆիկ Ռոբինի Օսկանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել ստորագրությունը չհեռանալու մասին և վերջինիս նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում:
24.01.2013թ. որոշումներով մեղադրյալ Ռոբին-Օֆիկ Ռոբինի Օսկանյանի անվամբ գրանցված ք. Երևան, Դավթաշեն 2-րդ թաղամասի 45 շենքի թիվ 14 հասցեում գտնվող և ք. Երևան, Դավթաշեն թաղամասի, Իոսիֆյան 3-րդ փողոցի 7-րդ տուն հասցեում գտնվող գույքերի նկատմամբ կիրառվել է կալանք:
25.01.2013թ. որոշմամբ թիվ 46107610/1 քրեական գործի վարույթը կասեցվել է մեղադրյալի գտնվելու վայրը անհայտ լինելու հիմքով:
04.03.2013թ. որոշմամբ թիվ 63200612 քրեական գործով Հակոբ Մկրտչյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցվել է և քրեական գործի վարույթը կարճվել է:
03.04.2013թ. որոշմամբ թիվ 46107610/1 քրեական գործով վարույթը վերսկսվել է:
08.08.2013թ. որոշմամբ թիվ 63200612 քրեական գործով քրեական հետապնդում չիրականացնելու և քրեական գործի վարույթը կարճելու մասին որոշումը վերացվել է:
Նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ թիվ 63200612 քրեական գործով վարույթը վերսկսվել է:
25.11.2013թ. որոշմամբ թիվ 46107610/1 քրեական գործով Հակոբ Մկրտչյանին տուժող ճանաչելու մասին որոշումը վերացվել է:
06.12.2013թ. որոշմամբ թիվ 63200612 քրեական գործի վարույթը կարճվել է և Հակոբ Մկրտչյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով քրեական հետապնդումը դադարեցվել է:
17.12.2013թ. որոշմամբ թիվ 63200612 քրեական գործով վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին որոշումը վերացվել է:
15.01.2014թ. որոշում է կայացվել թիվ 17101112 քրեական գործով նոր երևան եկած հանգամանքների հետևանքով հարուցել վարույթ:
02.04.2014թ. ՀՀ գլխավոր դատախազ Գ. Կոստանյանի որոշմամբ թիվ 17101112 քրեական գործով վարույթը կարճելու մասին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Նոր Նորքի քննչական բաժնի քննիչ Ն. Հարությունյանի կողմից 17.04.2012թ. կայացված որոշումը վերացվել է՝ նոր երևան եկած հանգամանքների հիմքով:
10.04.2014թ. որոշում է կայացվել թիվ 11101413 քրեական գործով նոր երևան եկած հանգամանքների հետևանքով հարուցել վարույթ:
Նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ թիվ 17101112 քրեական գործը միացվել է թիվ 46107610/1 քրեական գործին և նախաքննությունը շարունակվել է մեկ վարույթում:
10.04.2014թ. Հակոբ Սարգսի Մկրտչյանը ձերբակալվել է:
11.04.2014թ. որոշմամբ թիվ 63200612 քրեական գործը միացել է թիվ 46107610/1 քրեական գործին նախաքննությունը մեկ վարույթում շարունակելու նպատակով:
13.04.2014թ. որոշմամբ թիվ 11101413 քրեական գործով Հակոբ Սարգսի Մկրտչյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով այն բանի համար, որ նա համոզելու միջոցով դրդել է Երևան քաղաքի բնակիչ Սուսաննա Պողոսյանի՝ վերը նշված բնակարանի դիմաց ամսական 5 տոկոս տոկոսադրույքով իրեն գումար տրամադրել: Սուսաննա Պողոսյանը 2009 թվականի մարտի 21-ին ամսական 5 տոկոս՝ ՀՀ կենտրոնական բանկի սահմանած բանկային տոկոսի ամսական հաշվարկային դրույքաչափը մի քանի անգամ գերազանցող տոկոսադրույքով, Հակոբ Մկրտչյանին տրամադրել է 22.000 ԱՄՆ դոլար գումար, որը վերջինս օգտագործել է անձնական կարիքների համար: Որպես նշված գումարի վերադարձելիության երաշխիք՝ նույն օրը Հակոբ Մկրտչյանի առաջարկով Վոլոդյա Սարուխանյանը հիշյալ բնակարանը ձևակերպել է Սուսաննա Պողոսյանի անվամբ: Հակոբ Մկրտչյանը տվյալ գումարից վերադարձրել է Վոլոդյա Սարուխանյանի պարտքը, իսկ մնացած գումարն օգտագործել անձնական կարիքների համար: Դրանից հետո, կատարված գործարքների արդյունքում նյութական օգուտն ավելացնելու նպատակով Հակոբ Մկրտչյանը նյութապես շահագրգռելու միջոցով դրդել է Ռոբին-Օֆիկ Օսկանյանին՝ ամսական 5 տոկոս տոկոսադրույքով իրեն տրամադրել 30.000 ԱՄՆ դոլար գումար: Ձեռք բերված պայմանավորվածության համաձայն՝ Ռոբին-Օֆիկ Օսկանյանը ՀՀ կենտրոնական բանկի սահմանած բանկային տոկոսի ամսական հաշվարկային դրույքաչափը մի քանի անգամ գերազանցող՝ ամսական 5 տոկոս տոկոսադրույքով Հակոբ Մկրտչյանին 2009 թվականի հուլիսի 2-ին տրամադրել է 30.000 ԱՄՆ դոլար գումար, որից հետո վերջինիս առաջարկությամբ Սուսաննա Պողոսյանը վերը նշված բնակարանը նույն օրը կնքված առուվաճառքի ձևական պայմանագրով ձևակերպել է Ռոբին-Օֆիկ Օսկանյանի անվամբ: Վերջինից ստացած գումարից Հակոբ Մկրտչյանը նույն պահին Ռոբին-Օֆիկ Օսկանյանին վճարել է առաջին ամսվա տոկոսագումարը՝ 1500 ԱՄՆ դոլարը, վերադարձրել Սուսաննա Պողոսյանից վերցրած 22.000 ԱՄՆ դոլարը և վճարել 4.400 ԱՄՆ դոլար տոկոսագումարը, իսկ մնացած 2.100 ԱՄՆ դոլարն օգտագործել է անձնական կարիքների համար:
Բացի այդ, Հակոբ Մկրտչյանն իր ծանոթ Ռուզաննա Պողոսյանի վստահությունը չարաշահելու միջոցով, խաբեությամբ 2009 թվականի մարտի 6-ին հափշտակել և տիրացել է վերջինիս պատկանող, առանձնապես խոշոր չափերի՝ 21.520.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ Երևան քաղաքի Դավիթաշեն 2-րդ թաղամասի 45-րդ շենքի 14 բնակարանը տնօրինելու իրավունքին: Այնուհետև, Հակոբ Մկրտչյանն իր կատարած հանցանքը քողարկելու նպատակով, չունենալով տնտեսական գործունեությամբ զբաղվելու որևէ մտադրություն, այդպիսի գործունեություն իրականացնելու շուրջ Ռուզաննա Պողոսյանի մոտ պատրանք ստեղծելու, ինչպես նաև հափշտակված բնակարանի օգտագործմամբ կանխիկ գումարներ ստանալու նպատակով դրդել է մի շարք անձանց ամսական որոշակի տոկոսագումարով իրեն տրամադրել տարբեր չափի գումարներ:
Այսպես.
Հակոբ Մկրտչյանը համոզելու միջոցով դրդել է Երևան քաղաքի բնակիչ Սերոժ Հարությունյանին՝ հիշյալ բնակարանի դիմաց ամսական տոկոս տոկոսադրույքով իրեն գումար տրամադրել: Սերոժ Հարությունյանը 2009 թվականի մարտի 10-ին ամսական 5 տոկոս՝ ՀՀ կենտրոնական բանկի սահմանած բանկային տոկոսի ամսական հաշվարկային դրույքաչափը մի քանի անգամ գերազանցող տոկոսադրույքով Հակոբ Մկրտչյանին տրամադրել է 22.000 ԱՄՆ դոլար գումար, որը վերջինս օգտագործել է անձնական կարիքների համար: Որպես նշված գումարի վերադարձելիության երաշխիք՝ նույն օրը Հակոբ Մկրտչյանը Սերոժ Հարությունյանի հետ կնքել է Ռուզաննա Պողոսյանից հափշտակած Երևան քաղաքի Դավթաշեն 2-րդ թաղամասի 45-րդ շենքի 14-րդ բնակարանի առքուվաճառքի ձևական պայմանագիր, ինչի հիման վրա բնակարանը գրանցվել է նրա անվամբ: Այնուհետև, Հակոբ Մկրտչյանը համոզելու և նյութապես շահագրգռելու եղանակով դրդել է Մարիամ Սահակյանին ամսական 5 տոկոս տոկոսադրույքով իրեն գումար տրամադրել: Վերջինս Հակոբ Մկրտչյանի հետ ձեռք բերած պայմանավորվածության համաձայն՝ ՀՀ կենտրոնական բանկի սահմանած բանկային տոկոսի ամսական հաշվարկային դրույքաչափը մի քանի անգամ գերազանցող՝ ամսական 5 տոկոս տոկոսադրույքով նրան 2009 թվականի մայիսի 8-ին տրամադրել է 30.000 ԱՄՆ դոլար, որից Հակոբ մկրտչյանը վերադարձրել է Սերոժ Հարությունյանից վերցրած 22.000 ԱՄՆ դոլար մայր գումարը և 2.200 ԱՄՆ դոլար տոկոսագումարը, իսկ 5.800 ԱՄՆ դոլարը տնօրինել է անձամբ: Հակոբ Մկրտչյանի առաջարկով Սերոժ Հարությունյանը հիշյալ բնակարանը նույն օրը ձևակերպել է Մարիամ Սահակյանի անվամբ: Դրանից հետո, կատարված գործարքների արդյունքում նյութական օգուտն ավելացնելու նպատակով Հակոբ Մկրտչյանը նյութապես շահագրգռելու միջոցով դրդել է Ռոբին-Օֆիկ Օսկանյանին՝ ամսական 5 տոկոս տոկոսադրույքով իրեն տրամադրել 40.000 ԱՄՆ դոլար գումար: Ձեռք բերված պայմանավորվածության համաձայն՝ Ռոբին-Օֆիկ Օսկանյանը ՀՀ կենտրոնական բանկի սահմանած բանկային տոկոսի ամսական հաշվարկային դրույքաչափը մի քանի անգամ գերազանցող՝ ամսական 5 տոկոս տոկոսադրույքով Հակոբ Մկրտչյանին 2009 թվականի հունիսի 26-ին տրամադրել է 40.000 ԱՄՆ դոլար գումար, որից հետո վերջինիս առաջարկությամբ Մարիամ Սահակյանը վերը նշված բնակարանը նույն օրը կնքված առուվաճառքի ձևական պայմանագրով ձևակերպել է Ռոբին-Օֆին Օսկանյանի անվամբ: Վերջինից ստացած գումարից Հակոբ Մկրտչյանը նույն պահին Ռոբին-Օֆիկ Օսկանյանին վճարել է առաջին ամսվա տոկոսագումարը՝ 2000 ԱՄՆ դոլար, վերադարձնել Մարիամ Սահակյանից վերցրած 30.000 ԱՄՆ դոլարը և վճարել 3000 ԱՄՆ դոլար տոկոսագումարը, իսկ մնացած 5000 ԱՄՆ դոլարն օգտագործել է անձնական կարիքների համար: Շարունակելով խարդախությամբ գույք հափշտակելու իր հանցավոր ուղին՝ 2011 թվականին Ալեն Ջանազյանին սեփականության իրավունքով պատկանող 99 ՍՍ 959 համարանիշի «Միցուբիշի Պաջերո» մակնիշի ավտոմեքենան Երվանդ Թովմասովին վաճառելու պատրվակով, խաբեությամբ 2011 թվականի նոյեմբերի 14-ին վերջինիցս ստացել է 3000 ԱՄՆ դոլար, իսկ 2011 թվականի դեկտեմբերի 28-ին՝ 6000 ԱՄՆ դոլար ու մեկ միասնական դիտավորության շրջանակներում հափշտակել առանձնապես խոշոր չափերի՝ 3.467.430 ՀՀ դրամին համարժեք 9000 ԱՄՆ դոլար գումար:
Նույն օրվա Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Հակոբ Սարգսի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը 2 (երկու) ամիս ժամկետով, որի սկիզբը հաշվվել է 10.06.2014թ.:
14.04.2014թ. որոշմամբ թիվ 46107610/1 քրեական գործով կալանք է դրվել Հակոբ Մկրտչյանին պատկանող Կոտայքի մարզ, Ձորաղբյուր համայնք, Ազատության փողոց թիվ 22 հասցեում գտնվող բնակելի տան և «DAIMLER BENZ 380» 02 SL 989 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի վրա:
22.06.2014թ. որոշմամբ թիվ 46107610/1 քրեական գործով Երվանդ Վասիլի Թովմասովը ճանաչվել է որպես տուժող:
23.06.2014թ. որոշմամբ թիվ 46107610/1 քրեական գործով մեղադրյալ Ռոբին-Օֆիկ Ռոբինի Օսկանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 213-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է և վերջինիս նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 213-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով այն բանի համար:
18.07.2014թ. թիվ 46107610/1 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Հակոբ Սարգսի Մկրտչյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ 3-րդ մասի 1-ին կետով և Ռոբին-Օֆիկ Ռոբինի Օսկանյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 213-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, Երևան քաղաքի դատախազության դատախազի պաշտոնակատար Վ. Ջանազյանի կողմից հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան (դատարանում շնորհվել է թիվ ԵԿԴ/0117/01/14 քրեական գործի համարը) և նշված քրեական գործը վարույթ է ընդունվել նույն դատարանի դատավոր Ա. Բեկթաշյանի կողմից:
04.08.2014թ. որոշմամբ թիվ ԵԿԴ/0117/01/14 քրեական գործը նշանակվել է դատական քննության:
20.12.2014թ. որոշմամբ ամբաստանյալ Հակոբ Սարգսի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը փոփոխվել է և որպես խափանման միջոց է կիրառվել ստորագրությունը չհեռանալու մասին:
20.12.2014թ. որոշմամբ թիվ ԵԿԴ/0117/01/14 քրեական գործից լուսա պատճենահանման միջոցով անջատվել է ամբաստանյալ Հակոբ Սարգսի Մկրտչյանի վերաբերյալ մասը, որին շնորհվել է ԵԿԴ/0230/01/14 համարը և քրեական գործի վարույթը կասեցվել է:
17.07.2015թ. որոշմամբ Հակոբ Մկրտչյանի նկատմամբ նշանակվել է լրացուցիչ դատաբժշկական փորձաքննություն նշանակելու մասին:
21.07.2020թ. թիվ ԵԿԴ/0230/01/14 քրեական գործը վերամակագրվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավոր Վ. Միսակյանին և 28.07.2020թ. որոշմամբ ընդունվել է վարույթ:
14.08.2020թ. որոշմամբ թիվ ԵԿԴ/0230/01/14 քրեական գործի քննությունը վերսկսվել է և նշանակվել է դատական քննության:

2. Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.
Քրեական գործի դատական քննության ընթացքում ամբաստանյալ Հակոբ Մկրտչյանը իրեն մեղավոր չի ճանաչել և հրաժարվել է ցուցմունք տալուց ինչպիսի պայմաններում հրապարակվել է վերջինիս նախաքննական ցուցմունքներն այն մասին, որ 2009 թվականին հանդիպել է իր մտերիմ Ռուզաննա Արշակյանին: Ընդհանուր խոսակցության ժամանակ վերջինիս հայտնել է, որ իր բիզնես գործունեության մեջ ներդնելու համար իրեն գումար է անհրաժեշտ և ինքը կարող է համապատասխան գումարը ստանալ անշարժ գույքի գրավադրման դիմաց: Ավելացրել է, որ եթե մարդ լինի, ով այդ հարցում կկարողանա իրեն օգնել, ինքը կարող է այդ անձնավորությանը, առանց որևէ բանի մեջ ներքաշելու, ամսական վճարել 200.000 ՀՀ դրամ գումար: Ռուզաննան իրեն հայտնել է, որ քույրը՝ Ռուզաննա Պողոսյանը ապրում է ֆինանսական ծանր պայմաններում, ամուսինը մահացած է և այդ առաջարկը կարող է նրան հետաքրքրել: Միասին գնացել են նրա տուն և Ռուզաննա Պողոսյանն ընդունել է իր առաջարկը: Պարզվել է, որ բնակարանի սեփականության իրավունքի վկայականի հետ կան խնդիրներ՝ մասնավորապես, մահացած ամուսնու ժառանգության բացման, ինչպես նաև նրա երեխաների՝ համատեղ սեփականատերերի համաձայնության հարցում: Ռ. Պողոսյանի հետ եկել են փոխադարձ համաձայնության, իրեն անհրաժեշտ իրավաբանական գործարքներ կատարելու համար Ռ. Պողոսյանը և նրա ընտանիքի անդամները տվել են լիազորագիր, համապատասխան լիազորագիր է ուղարկել նաև ՌԴ-ում բնակվող Ռուզաննայի մյուս դուստրը՝ Նորան, ով նույնպես հանդիսացել է բնակարանի համատեղ սեփականատեր: Ինքը սկզբնականում բնակարանը գրավադրել է Սերոժ Հարությունյանի մոտ, նրանից ստացել 22.000 ԱՄՆ դոլար գումար՝ ամսական 5 տոկոս վճարելու պայմանով, հետագայում, կրկին ձևական առուվաճառքի պայմանագրով այդ բնակարանը 30.000 ԱՄՆ դոլար գումարի դիմաց գրավադրել է Մարիամ Սահակյանի մոտ, նույն պայմանով նրա մտերիմ Արտեմ Հայրապետյանից ստացել է 30.000 ԱՄՆ դոլար գումար, կատարել նախորդ պարտավորությունները, ապա իր հետ մտերիմ հարաբերությունների մեջ գտնվող Արմեն Թովմասյանի միջոցով ծանոթացել է Ռոբին Օսկանյանի հետ, ում առաջարկել է նշված գույքի գրավադրման դիմաց իրեն տալ 40.000 ԱՄՆ դոլար գումար: Ռոբին Օսկանյանը համաձայնվել է գումարը տալ ամսական 5 տոկոս վճարելու պայմանով: Փոխադարձ համաձայնությամբ, իր կազմակերպմամբ Մարիամի և Ռոբինի միջև կնքվել է բնակարանի ձևական առուվաճառքի պայմանագիր: Տվյալ փաստացի գրավադրման դիմաց Ռոբին Օսկանյանից ստացել է խոստացված 40.000 ԱՄՆ դոլար գումարը: Նույն պահին կատարել է առաջին ամսվա տոկոսի վճարումը՝ նրանից ստացված գումարից վերադարձնելով 2000 ԱՄՆ դոլար գումար: Իսկ մնացած գումարով վճարել է նախորդ պարտքը և դրա չվճարված տոկոսները: Մնացած գումարը ծախսել է իր անձնական կարիքների համար: Շուրջ 4 ամիս Ռուզաննա Պողոսյանին կատարել է խոստացված վճարումները, այնուհետև գնացել է ՌԴ Մոսկվա քաղաք, առողջական վիճակը վատացել է, գործերը լավ չեն ընթացել և ինքը չի կարողացել խոստումը կատարել: Ռոբին Օսկանյանը իրենից պահանջել վճարել 70.000 ԱՄՆ դոլար՝ մայր գումարը և անցած ամիսների չվճարված տոկոսները, ինքը չի կարողացել այն վճարել, ինչի համար նա դիմել է դատարան Ռուզաննա Պողոսյանին և նրա ընտանիքի անդամներին բնակարանից վտարելու հայցով: Հակոբ Մկրտչյանը հայտնել է նաև, որ մտերիմ հարաբերությունների մեջ է գտնվել Երևան քաղաքի Դավիթաշեն թաղամասի Իոսիֆյան 3-րդ փողոցի 7-րդ տան սեփականատեր՝ Սարգսյանների ընտանիքի հետ: Վաղարշակ Սարգսյանը 2009 թվականին ցանկացել է տան գրավադրման դիմաց բանկից գումար ստանալ, սակայն նրան չի հաջողվել: Այդ ընթացքում ինքն առաջարկել է օգնել նրան այդ հարցում և բնակարանը գրավադրել անհատի մոտ, սակայն միաժամանակ խնդրել է ստացվելիք գումարից իրեն նույնպես որոշակի գումար հատկացնել՝ բիզնեսի մեջ ներդնելու համար: Դրա համար Վաղարշակի ծնողները՝ Ռազմիկ Սարգսյանն ու Ազգանուշ Բաղդասարյանը լիազորագիր են տվել իրենց որդուն՝ բնակարանի հետ կապված գործարքներ կատարելու համար: Ձեռք բերված փոխադարձ պայմանավորվածության համաձայն՝ 23.02.2009 թվականին իր միջնորդությամբ Վաղարշակ Սարգսյանը բնակարանը ձևական առուվաճառքի պայմանագրով օտարել է Վոլոդյա Սարուխանյանին: Գործարքի դիմաց ինքը Վոլոդյա Սարուխանյանից պարտքով վերցրել է 8.000 Եվրո: Այդ գումարից ինքը Վ. Սարգսյանին է տվել 2600 ԱՄՆ դոլար գումար, իսկ մնացած գումարը ներդրել է իր բիզնեսի մեջ: Այնուհետև, Վ. Սարուխանյանը հետ է պահանջել պարտքը և ինքը, Սարգսյանների ընտանիքի հետ փոխադարձ պայմանավորվածությամբ, բնակարանը որոշել է գրավադրել այլ անձի մոտ և տոկոսով գումար ստանալ: Այդ նպատակով Սուսաննա Սիմոնյանի միջոցով ծանոթացել է Ռոբերտ Թումանյանի հետ, ապա նաև վերջինիս միջոցով՝ Սուսաննա Պողոսյանի: Վերջինս, տունը տեսնելով, իրեն առաջարկել է բնակարանի գրավադրման դիմաց տրամադրել 22.000 ԱՄՆ դոլար գումար՝ ամսական 5 տոկոս տոկոսադրույք վճարելու պայմանով: 21.03.2009 թվականին իր պահանջով Վոլոդյա Սարուխանյանը ձևական առուվաճառքի պայմանագրով բնակարանը վաճառել է Սուսաննա Պողոսյանին: Գործարքի դիմաց ինքը Սուսաննա Պողոսյանից Ռոբերտ Թումանյանի և Սվետլանա Սիմոնյանի միջնորդությամբ ամսական 5 տոկոս տոկոսադրույք վճարելու պայմանով ստացել է 22.000 ԱՄՆ դոլար գումար և վճարել առաջին ամսվա տոկոսը: Դրանից որոշ ժամանակ անց, Ս. Պողոսյանը հետ է պահանջել գումարը: Ինքն իր ծանոթ Արմեն Թովմասյանի միջոցով ծանոթացել է ֆրանսահայ Ռոբին-Օֆիկ Օսկանյանի հետ: Վերջինիս առաջարկել է նշված բնակարանի գրավադրման դիմաց իրեն տոկոսով գումար տալ: Նա համաձայնվել է և 02.07.2009 թվականին իր կազմակերպմամբ Սուսաննա Պողոսյանը ձևական առուվաճառքի պայմանագրով բնակարանը վաճառել է Ռոբին-0ֆիկ Օսկանյանին: Գործարքի դիմաց Ռոբին-Օֆիկ Օսկանյանից ամսական 5 տոկոս վճարելու պայմանով ստացել է 30.000 ԱՄՆ դոլար գումար, նույն պահին նրան է վճարել 1-ին ամսվա տոկոսագումարը կազմող՝ 1500 ԱՄՆ դոլար գումարը: Մնացած գումարը իր հետ տարել է Ռուսաստանի Դաշնություն, ներդրել է իր բիզնես գործունեության մեջ: Պլանավորված եկամուտը չի ստացել և այդ իսկ պատճառով չի կարողացել վճարել գումարները: Ռ. Օսկանյանը իրենից պարբերաբար պահանջել է 80.000 ԱՄՆ դոլար՝ մայր գումարը և տոկոսները միասին: Դրանից հետո նա դիմել է դատարան՝ նշված տան իրական սեփականատերերին տանից վտարելու պահանջով: 2011 թվականի հոկտեմբեր ամսվա վերջին՝ օդանավակայան գնալու նպատակով իր ծանոթ Ե. Թովմասովից վերցրել է նրան պատկանող «Միցուբիշի պաջերո» մակնիշի ավտոմեքենան, որով վթարի է ենթարկել և պարտավորվել է Ե. Թովմասովին վերադարձնել նմանատիպ ավտոմեքենա, որի փոխարեն Ե. Թովմասովը իրեն պետք է տրամադրեր վնասված ավտոմեքենան, որպեսզի այն վաճառեր, դրա վրա գումար ավելացներ և նոր նմանատիպ ավտոմեքենա գներ: Այնուհետև Ե. Թովմասովը զանգահարել է իրեն և հայտնել, որ գտել է հարմար ավտոմեքենա և իրեն է տրամադրել վաճառողի տվյալները: Ավտոմեքենան վաճառվել է 20.000 ԱՄՆ դոլարով: Ավտոմեքենայի սեփականատիրոջ և Ե.Թովմասովի հետ եկել են փոխադարձ համաձայնության: Ավտոմեքենայի վաճառքի գործարքը կնքելու նպատակով գնացել են Նոր-Նորքի 2-րդ զանգվածում գտնվող նոտարական գրասենյակ, որտեղ տրանսպորտային միջոցի առուվաճառքի պայմանագիր է կնքել Ե. Թովմասովի հետ՝ «Միցուբիշի պաջերո» մակնիշի 99 ՍՍ 959 համարանիշի ավտոմեքենան 7.700.000 ՀՀ դրամով վաճառելու վերաբերյալ: Նշված ավտոմեքենայի սեփականատեր՝ Ալեն Ջանազյանին որպես կանխավճար փոխանցել է 1.000 ԱՄՆ դոլար և վերջնիս հետ կնքել է փոխառության պայմանագիր, համաձայն որի պարտավորվել է մեկ ամիս հետո նրան փոխանցել ավտոմեքենայի արժեքի մնացած գումարը՝ 19.000 ԱՄՆ դոլարը, որից հետո միայն ավտոմեքենան պետք է հանձներ Ե. Թովմասովին, վերջինս տեղյակ է եղել նշված հանգամանքի մասին: Նշված ավտոմեքենան ձեռք բերելու նպատակով Ե. Թովմասովից ստացել է 3.000 ԱՄՆ դոլար, նրանից 6.000 ԱՄՆ դոլարը չի ստացել, նշված գումարը ստանալու վերաբերյալ ստացականը գրել է Ե. Թովմասովի, նրա եղբոր և ընկերների ճնշումների գործադրման ներքո: Հետագայում չի կարողացել կատարել իր ստանձնած պարտավորությունները, որի պայմաններում ավտոմեքենան վաճառվել է այլ անձի:
Նախաքննական ցուցմունքների հրապարակումից հետո ամբաստանյալը հրաժարվել է պատասխանել հարցերին:
(գ.թ. 1-ին հատոր՝ 52-56, 68, 7379, 106-109, 134-143, 177, 2-րդ հատոր՝ 76-78,131-132, 3-րդ հատոր՝ 237-241, 4-րդ հատոր՝ 237-238, 6-րդ հատոր՝ 55,59, 100-106, 110-111, 7-րդ հատոր՝ 91-94,164-168, 183, 8-րդ հատոր՝ 349, 9-րդ հատոր՝ 103, դատական նիստի ձայնային արձանագրում)

Տուժող Ռուզաննա Պողոսյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2008թ. հունիս ամսին ամուսինը մահացել է և 6 ամսվա ընթացքում պետք է ժառանգություն ընդունեին: Ամուսնու հետ համատեղ կյանքում ունեցել են երեք երեխա, երկու աղջիկ մի տղա և տունը ցանկացել է տալ որդուն: 6 ամիս անց երբ գնացել են նոտարական գրասենյակ հայտնել են իրեն, որ ինքը պետք է լինի ժառանգորդը, որից հետո կարող է տունը փոխանցել որդուն: Քույրն իրեն խորհուրդ է տվել դիմել իր ծանոթ փաստաբանին ժառանգության ընդունման հետ կապված գործընթացում իրեն օգնելու համար և այդպես ծանոթացել է Հակոբ Մկրտչյանի հետ: Հակոբ Մկրտչյանը հայտնել է, որ վեց ամսվա փոխարեն մեկ ամսում կարող է այդ գործընթացը կազմակերպել: Նոտարական գրասենյակում ինքն ընդունել է ժառանգությունը հետագայում բնակարանը որդու անունով անվանափոխելու համար: Հակոբ Մկրտչյանն իրեն հայտնել է, որ մեկ ամսվա ընթացքում տվյալ գործընթացը կկազմակերպի: Հակոբը եկել է իրենց տուն և իրեն առաջարկել է գործարք կատարել, որի համար ինքը պետք է Հակոբին տար սեփականաշնորհման վկայականը և աղջկա կողմից տրված լիազորագիրը: Քանի որ այդ գործարքի արդյունքում ինքը պետք է մասնաբաժին ստանար և գտնվում էր ֆինանսական ծանր կացության մեջ, համաձայնել է Հակոբի առաջարկին և այդ փաստաթղթերը փոխանցել է նրան, սակայն Հակոբը այդ փաստաթղթերը չի վերադարձրել և ամեն անգամ իր կողմից փաստաթղերը վերադարձնելու պահանջներին Հակոբը պատասխանել է, որ կբերի: Ինքը Հակոբին վստահել է, քանի որ նա իրեն օգնել է նաև տնից վտարելու հարցում և թոռնիկի վիրահատությունը անվճար կազմակերպելու հարցում: Որոշ ժամանակ անց իրեն հայտնել են, որ իրենց տունը Հակոբը վաճառել է, ոմն ֆրանսիացու: Քանի որ Հակոբը այդ ժամանակ գտնվել է Ռուսաստանի Դաշնությունում և վստահեցրել է, որ նման բան չկա, ինքը սպասել է նրա վերադարձին, սակայն երբ տվյալ ֆրանսիացին Օսկար անունով իր դեմ հայցով մտել է դատարան, ինքը գնացել է և Հակոբի վրա հաղորդում է տվել: Հակոբը ներկայացել է և հայտնել է, որ նման գործարք չի եղել և դա շինծու գործարք է: Ինքը այդ ֆրանսիացի մարդուն չի ճանաչել, ճանաչել է միայն Հակոբին: Հետագայում ինքը գնացել է կադաստր և կադաստրում իրեն հայտնել են, որ իր աղջկա կողմից տրված լիազորագրով երեք անգամ իրենց բնակարանը վաճառվել է:
Պատասխանելով մեղադրողի հարցերին՝ տուժողը հայտնել է, որ երբ առաջին անգամ հանդիպել է Հակոբին նա ներկայացել է որպես փաստաբան: Հակոբի հետ հանդիպել է իր քրոջ միջոցով: Հակոբը իրեն խոստացել է, որ մեկ ամսվա ընթացքում կկարգավորի ժառանգության հետ կապված գործընթացը: Հակոբը իրեն երբևէ չի հարցրել և չի տեղեկացրել իր բնակարանը գրավադրելու, վաճառելու կամ որևէ գործարք կատարելու համար: Հակոբն իրեն առաջարկել է հողակտոր գնել և այդ հողակտորի մեջ իրեն ևս մասնաբաժին տա, իսկ հողակտոր գնելու համար պետք է ներկայացնել սեփականության վկայականներ: Իրեն առաջարկել է այդ հողի վրա աշխատելու դիմաց իրեն ամիսը 150.000-200.000 դրամ գումար վճարել: Որևէ համաձայնություն չի տվել իր բնակարանը գրավադրելու, վաճառելու կամ որևէ գործարք անելու համար: Դրանից հետո Հակոբին հանդիպել է իր քրոջ տանը, որտեղ Հակոբը հայտնել է, որ երկու ժամից կբերի վերցրած փաստաթղթերը, սակայն գնաց և չվերադարձավ: Իրեն մի անգամ Հակոբը հայտնել է, որ կարող է բնակարանի փոփոխություններ կատարված լինելու համար ստուգումներ անցկացնելը կազմակերպի: Իր հարսն իրեն հայտնել է, որ կադաստրի աշխատողներ են այցելել իրենց տուն և ստուգել բնակարանում արդյոք փոփոխություններ կատարվել են, թե՝ ոչ: Ինքը Օսկարի գալուց հետո է իմացել, որ բնակարանը երեք անգամ վաճառվել է: Ինքն իրեն խաբված է զգում, Հակոբն իրեն խաբել է, բնակարանը չի արել իր տղայի անունով, բնակարանի թղթերը վերցրել և չի վերադարձրել, վաճառել է իր բնակարանը: Օսկար ասելով ինկատի ունի Ռոբին Օսկանյանին: Իր բնակարանը չի վաճառել, այն տնօրինելու որևէ իրավասություն որևէ մեկին չի տվել, բնակարանը գրավադրելու համաձայնություն չի տվել որևէ մեկին: Այդ բնակարանում բնակվում են 14 հոգով և այդ բնակարանը կորցնելու դեպքում բոլորով մնալու են դրսում:
Պատասխանելով տուժողի ներկայացուցչի հարցերին՝ տուժողը հայտնել է, որ ինքը չի հարցրել Հակոբից արտոնագիր կամ որևէ այլ փաստաթուղթ, քանի որ չի հասկացել նման բաներից և այդ ժամանակ ամուսնու կորստից հետո ինքը իրեն լավ չի զգացել նման մանրուքներին ուշադրություն դարձնելու համար: Ինքը Հակոբին գումար չի վճարել իր ծառայությունների համար, միայն վճարել է թղթաբանության համար: Հակոբը իրեն ևս որևէ գումար չի վճարել: Բնակարանի վերաբերյալ վեճ է առկա քաղաքացիական դատավարության կարգով: Ռոբին Օսկանյանն իրեն հայտնել է, որ իրեն այդ բնակարանը պետք չէ, իրեն պետք է իր գումարը, որը կազմում է 70.000 ԱՄՆ դոլար:
Պատասխանելով պաշտպանի հարցերին՝ տուժողը հայտնել է, որ երբ իր քույրն իրեն Հակոբի հետ ծանոթացրել է, ներկայացրել է որպես փաստաբան, հնարավոր է նաև որպես իրավաբան, ձևակերպումը հստակ չի հիշում: Նոտար գնալուց իր հետ եղել են ինքը Հակոբը, որդին, աղջիկը, քույրը և մյուս աղջկա կողմից տրված լիազորագիր են ունեցել: Նոտարն իրենց չի ներկայացրել լիազորագրի բովանդակությունը, միայն ասել է, որ թարգմանեն: Հակոբին չի տրվել լիազորագիր, թե իր և թե իր աղջկա կողմից: Նոտարում ինքը լիազորագիր չի տվել Հակոբին, այլ ստորագրել է միայն ժառանգության ընդունման հետ կապված փաստաթղթեր: Ինքը մի անգամ է եղել նոտարական գրասենյակում և ստորագրել է մի քանի փաստաթղթեր:
Պատասխանելով Դատարանի հարցերին՝ տուժողը հայտնել է, որ ընդհանրապես չի աշխատել, պետական մարմինների հետ չի առնչվել մինչ այդ պահը և պատկերացում չի ունեցել ոնց են աշխատում այդ մարմինները: Իր քույրն է խորհուրդ տվել Հակոբին դիմել, քանի որ նա կարող էր օգնել բնակարանը ավելի սեղմ ժամկետներում որդու անունով անվանափոխելու համար: Իր բնակարանը կռվախնձոր է եղել, քանի որ իր մեծ աղջկա ամուսինը իր աղջկան հայտնել է, որ կարող է ստիպել բնակարանը վաճառեն և իրեն բաժին տան: Որպիսի խուսափեր նման խնդիրներից, որոշել է բնակարանը տալ որդուն:
(դատական նիստի ձայնային արձանագրում)
Տուժող Վաղարշակ Սարգսյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ զբաղվել է մեքենաների վերանորոգմամբ և Հակոբ Մկրտչյանը իր մոտ տարբեր մեքենաներ է բերել վերանորոգման նպատակով: Քանի որ սարքել էր տուն և գտնվում էր ֆինանսապես ծանր վիճակում Հակոբի հետ խոսելիս հայտնել է, որ ուզում է տունը գրավ դնել և այդ գումարով տան մնացած վերանորոգումը կատարել և ավտոտնակը կարգի բերել աշխատելու համար: Հակոբը հայտնել է, որ ինքը ծանոթներ ունի և կարող է օգնել այդ հարցում: Քանի որ նշված տունը ծնողների անունով է եղել, Հակոբի և նրանց հետ գնացել են բանկ և քանի որ ծնողները տարեց են եղել, նրանց վարկ չեն տվել: Մի քանի օր անց Հակոբը առաջարկել է իր ծանոթների միջոցով տունը գրավադրել և քանի որ նա իր հետ ծանոթանալիս ներկայացել էր որպես իրավաբան և ծանոթ էր իր թղթաբանությանը ինքը վստահել է Հակոբին: Գործընթացը սկսելու համար Հակոբը հայտնել է, որ իր ծնողները պետք է իր անունով լիազորագիր տան: Ծնողների կողմից իր անունով լիազորագիր կազմելուց հետո Հակոբը սկսել է ավելի ակտիվ զբաղվել իր գործերով: Մի օր Հակոբն իրեն առաջարկել է մեքենա գնելու համար իր բնակարանը մեկ ամսով գրավադնել այն պայմանով, որ Հակոբն իրեն կգրանցի իր տան վրա մինչև գործարքի ավարտը, սակայն ինքը հրաժարվել է: Հակոբը մեկ շաբաթ իրեն համոզել է, հանդիպել է իր հետ և հայտնել, որ ամեն ինչ լավ կլինի և ինքը համաձայնել է, սակայն չի գիտակցել հետևանքների մասին: Հակոբն իրեն զանգել է և կանչել է Պուշկին փողոց, այնտեղ հասնելուց հետո տեսել է Հակոբին, նրա քրոջը և վարորդ Կարենին, Հակոբն իրեն ասել է, որ քշի Մասիվի թաղապետարանի մոտ: Հանելով այնտեղ՝ ինքն ու Հակոբը մտել են նոտարական գրասենյակ, որտեղ ինքը տան սեփականության վկայականը հանձնել է նոտարին: Իրենց հետ եղել է նաև ճաղատ տարիքով մարդ: Հակոբը պետք է գումար վերցներ այդ մեքենան գնելու և իրեն որպես շնորհակալություն 2000 ԱՄՆ դոլար փոխանցելու համար: Այդտեղ թղթեր է ստորագրել և Հակոբը ասել է, որ ինքը գնա տուն: Հաջորդ օրը Հակոբը զանգել է և ասել է, որ գործերը եղել են և գումարը կլինի: Հակոբը եկել է իրենց տուն, նրան հյուրասիրել են շնորհակալություն հայտնել՝ մտածելով որ իրենց գործերը ստացվում է: Դրանից հետո Հակոբն իրեն պարբերաբար զանգել է, հրավիրել է քաղաք հյուրասիրել է գումար է տվել իրեն և մեքենա է ցույց տվել, որը պետք է վաճառվի և գումար ստանան և այլն: Որոշ ժամանակ անց Հակոբն իրեն զանգել և ասել, որ բանկից մարդ պետք է գա և տունը նայի, զգուշացրել է, որ տանը պետք է շատ մարդ չլինի: Հակոբը եկել է Ռոբին Օսկանյանի հետ, ներկայացրել է, որ այդ տունը իր մորաքրոջ տունն է: Դրանից հետո Հակոբի հետ հեռախոսով է կապի մեջ եղել: Դրանից հետո, քանի որ գործը ձգձգվել է, Հակոբին հայտնել է, որ այլևս չի ուզում որևէ գործարք կատարել և խնդրել է իր տան փաստաթղթերը վերադարձնել իրեն, սակայն Հակոբը տարբեր պատճառաբանություններով չի վերադարձրել փաստաթղթերը: Դրանից հետո իրենց տուն է այցելում Ռոբին Օսկանյանը ոմն Արմեն անունով իրավաբանի հետ և հայտնում, որ իրենց բնակարանը գնել է: Ինքը զանգահարել է Հակոբին, Հակոբը տվյալ մարդկանց հետ հեռախոսով խոսել է և նրանք գնացել են:
Պատասխանելով մեղադրողի հարցերին՝ տուժողը հայտնել է, որ իրեն 3.000 ԱՄՆ դոլար է անհրաժեշտ եղել ավտոտնակը վերանորոգելու համար: Հակոբ Մկրտչյանը իրեն հայտնել է, որ բնակարանը ընկերոջ մոտ դնում է գրավ և վերցնի գումար, որից իրեն կտա իր վերանորոգման գումարը և մեքենա վերցնելու գումարը, որը մեկ ամսվա ընթացքում պետք է վերադարձներ իրեն: Ինքը տեղյակ չի եղել, որ գնում է նոտար, իր պատկերացմամբ և Հակոբի ներկայացմամբ գնացել են նրա ընկերոջ գրասենյակ: Հակոբը իրեն չի տրամադրել իր ավտոտնակի վերանորոգման գումարը: Հետագայում տեղեկացել են, որ 2-3 անգամ իրենց տունը վաճառվել է, սակայն իրենք տեղյակ չեն եղել այդ մասին: Ոչ ինքը ոչ իր ընտանիքի անդամները լիազորագիր չեն տվել Հակոբի անունով, որ նա իրենց տան հետ որևէ գործողություն կատարի: Ինքը տվյալ ժամանակահատվածում ունեցել է ծնողի կորուստ, ձեռք են բերել հիվանդություններ այս ապրումների պատճառով: Հակոբ Մկրտչյանն իր հետ մտերմացել է, ընկերացել է և վստահությունը չարաշահելով խաբել է: Հակոբ Մկրտչյանը խոստացել է իր տունը վերադարձնել իրեն մեկ ամիս հետո:
Պատասխանելով Դատարանի հարցերին՝ տուժողն հայտնել է, որ իր և Հակոբի միջև մտերմությունը առաջացել է 2007թ., իսկ բնակարանի հետ կապված գործողությունները կատարվել են արդեն 2007թ. վերջին: Հակոբի հետ ծանոթացել է իր գործընկերոջ միջոցով: Հակոբի կողմից իր հետ մտերմությունը կապված է եղել հետագայում իրեն խաբելու համար: Իր ծնողները լիազորագիրը տվել են իր անունով:
Տուժողի ներկայացուցչի հարցերին պատասխանելով՝ տուժողը հայտնել է, որ ամեն անգամ հանդիպելիս Հակոբն է իրեն հյուրասիրել և ամեն հանդիպումից հետո միջինում 100 ԱՄՆ դոլար Հակոբը տվել է իրեն ձեռքի ծախսի համար: Հակոբն իրեն ասել է, որ իր փաստաթղթերը մեքենայի մեջից գողացել են և դրանք վերադարձնելու կամ հայտնաբերելու դեպքում կվերադարձնի:
(դատական նիստի ձայնային արձանագրում)
Տուժող Երվանդ Թովմասովը դատաքննության ընթացքում հայտնել է, որ դեպքը հիշում է, որ կապված է եղել բնակարանի և մեքենայի հետ, սակայն մանրամասներ չի հիշում նախկինում տրված ցուցմունքները պնդում է:
Դատարանը որոշում է կայացրել հրապարակել տուժողի նախաքննական ցուցմունքներն այն մասին, որ 2011թ. հոկտեմբերի 30-ին սեփականության իրավունքով իրեն պատկանող «Միցուբիշի պաջերո» մակնիշի 27 PS 777 համարանիշի ավտոմեքենան օդանավակայան գնալու համար տվել է Հակոբ Մկրտչյանին: Նույն օրը՝ ժամը 24:00-ի սահմաններում, տեղեկացել է, որ Հ. Մկրտչյանն իր ավտոմեքենայով Օրբելի փողոցով երթևեկելիս՝ խախտելով ճանապարհային երթևեկության կանոնները վթարի է ենթարկվել, վթարված ավտոմեքենան վերանորոգման ենթակա չի եղել և դրանով իրեն պատճառել է 18.000 ԱՄՆ դոլարի գույքային վնաս: Հ. Մկրտչյանը պարտավորվել է վերադարձնել վթարված ավտոմեքենայի փոխարեն մեկ այլ, նմանատիպ ավտոմեքենա: 2011 թվականի նոյեմբեր ամսին Հ. Մկրտչյանը իրեն հայտել է, որ գտել է «Միցուբիշի պաջերո» մակնիշի նույնատիպ ավտոմեքենա, որը տարեթվով ավելի նոր է եղել, արժեքը կազմել է 21.000 ԱՄՆ դոլար: Առաջարկել է նշված ավտոմեքենան գնելու դիմաց իրեն վճարել 9.000 ԱՄՆ դոլար, իսկ մնացած 12.000 ԱՄՆ դոլարը պարտավորվել է ինքը վճարել ավտոմեքենայի սեփականատիրոջը: Պայմանավորվածության համաձայն 2011 թվականի նոյեմբերի 14-ին Հ. Մկրտչյանին 9.000 ԱՄՆ դոլարից վճարել է 3.000 ԱՄՆ դոլարը, իսկ դեկտեմբերի 28-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության շենքի մոտ ընկերոջ՝ Սարգիս Սիմոնյանի ներկայությամբ տվել է վթարված ավտոմեքենայի արժեքի մյուս մասը կազմող՝ 6.000 ԱՄՆ դոլարը, որոնց դիմաց Հ. Մկրտչյանը ստորագրել է ստացականներ և պարտավորվել Ալեն Ջանազյանից գնված ավտոմեքենան հանձնել իրեն: Հ. Մկրտչյանը չի կատարել ստանձնած պարտավորությունները, բացի այդ չարաշահելով իր վստահությունը խարդախությամբ իրենից ստացել է 9.000 ԱՄՆ դոլար և հափշտակել այն:
Նախաքննական ցուցմունքների հրապարակումից հետո տուժողը պատասխանելով մեղադրողի հարցերին՝ հայտնել է, որ պնդում է հրապարակված ցուցմունքները: Մեքենայի գումարը մինչ օրս չի վերադարձվել: Հ. Մկրտչյանը իրենցի խաբեությամբ գումար է հափշտակել:
Պատասխանելով Դատարանի հարցերին՝ հայտնել է, որ առերես պնդել է իր ցուցմունքները:
(գ.թ. 8-րդ հատոր՝ 56-58, 89, 96-98, 165, 216-217, 243, 287-289, 292, դատական նիստի ձայնային արձանագրում)
Վկա Ռուզաննա Արշակյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ իր քույրը ամուսնու մահվանից հետո պետք է ժառանգություն ստանար, որի ընթացքն անընդհատ ձգձգվում էր և այդ թեմայով ինքը խոսել է Հակոբ Մկրտչյանի հետ, ով իրեն հայտնել է, որ ունի ծանոթ նոտար և կարող է արագացնել այդ գործընթացը: Իրենք բոլորով գնացել են Բաղրամյան պողոտայի վրա գտնվող նոտարական գրասենյակ, որտեղ վճարել են 150.000 դրամ ժառանգության գործընթացը սկսելու համար: Իր քրոջ մեծ դուստրը ուղարկել է լիազորագիր իր քրոջ անունով, որպեսի իր ժառանգության մասնաբաժինը տնօրինի մայրը: Այդ լիազորագիրը թարգմանել են և տարել նոտար: Նոտարի մոտ քույրը ասել է, որ չի ուզում ժառանգությունն ինքն ընդունի, այլ ցանկանում է, որ ժառանգությունը փոխանցվի իր որդու անունով, որին նոտարը պատասխանել է, որ դա հնարավոր է վեց ամիս անց: Հակոբն իրենց հայտնել է, որ այդ բոլոր փաստաթղթերը թողնեն իր մոտ և մեկ ամիս անց բնակարանը կլինի քրոջ որդու անունով: Այդ մեկ ամիսը մինչև անցնում է իր քրոջ մեծ աղջիկը, ով ապրում է արտերկրում, հիվանդություն է ձեռք բերում և քույրը ցանկություն է հայտնում գնալ աղջկա մոտ, սակայն Հակոբը փաստաթղթերը չի վերադարձնում և տարբեր պատճառաբանություններով ձգձգում է: Մի օր էլ Հակոբը եկել է և հայտնել է, որ Օպերայի մոտակայքից թալանել են իր ավտոմեքենան և այդ բոլոր փաստաթղթերը մեքենայում առկա այլ իրերի հետ գողացել են: Այդ հանդիպումից հետո այլևս Հակոբին չեն հանդիպել և մի օր քրոջ բնակարան է այցելել Ռոբին Օսկանյանը և հայտնել, որ այդ բնակարանը պատկանում է իրեն: Այդ ժամանակ Հակոբ Մկրտչյանի հետ կապը կորել էր և իրենք գնացել են Հակոբի հոր մոտ, ով հայտնել է, որ արտասահմանում է: Հակոբի հետ կապի են դուրս եկել և նա հայտնել է, որ փաստաթղթերը կուղարկի: Հակոբը հայտնել է, որ սպասում է ֆրանսիացին գա և իրենց թղթերը կուղարկի, սակայն իր ասած ֆրանսիացին հանդիսանում էր Ռոբին Օսկանյանը, ով գտնվել է իրենց բնակարանում: Հակոբի և Ռոբին Օսկանյանի հետ բարձրախոսով խոսելու ընթացքում հասկացել են, որ Հակոբը տոկոսով գումար է վերացրել նրանից և չի վերադարձրել և այդ գումարն ըստ Ռ. Օսկանյանի կազմել է 70.000 ԱՄՆ դոլար, իսկ ըստ Հակոբի 40.000 ԱՄՆ դոլար: Ռ. Օսկանյանի փաստաբանը հայց է ներկայացրել իրենց դեմ և իրենք այդ ամենից հետո հաղորդում են ներկայացրել դատախազություն Հակոբ Մկրտչյանի դեմ: Մի քանի օր անց Հակոբը վերադարձել է, եկել է իրենց տուն և իրենք բոլորով գնացել են քննչական, որտեղ քննիչի մոտ Հակոբը թուղթ է գրել, որ երկու ամսվա ընթացքում պարտավորվում է իրենց բնակարանը վերադարձնել իրենց և խնդրել է իր վրայից հետախուզումը հանել: Հակոբը իրենց ի սկզբանե հայտնել է, որ բնակարանի սեփականաշնորհման վկայականը պետք է այլ անձի ցույց տալու համար, որի արդյունքում պետք է ստեղծվի ձեռնարկատիրություն, որտեղ իրենց մասնաբաժին և աշխատանք է առաջարկել: Իրեն տեղյակ չեն եղել որևէ տոկոսով գումարից, բնակարանի գրավադրումից և առքուվաճառքներից: Հակոբը քննիչների մոտ հայտնել է, որ իրենք տեղյակ չեն եղել նրա արարքների մասին:
Պատասխանելով մեղադրողի հարցերին՝ վկան հայտնել է, որ Հակոբն է իրենց օգնություն առաջարկել: Իրենց Հակոբը խոստացել է արագացնել ժառանգության գործընթացը: Հակոբը խնդրել է մեկ օրով իրեն տրամադրել ժառանգության վկայականը: Երբ նոտարի մոտից դուրս են եկել, Հակոբը ասել է «մի նեղվեք մեկ ամսվա ընթացքում ժառանգությունը կլինի իր քրոջ որդու անունով»: Հակոբն իրենցից նոտարի գրասենյակում այլևս փաստաթուղթ չի եղել, նրա մոտ մնացել է վկայականը: Քանի որ եղել են ֆինանսական ծանր կացության մեջ, համաձայնել են Հակոբի առաջարկին: Երբ Ռոբին-Օֆիկ Օսկանյանը եկել է իրենց բնակարան, ինքը տանն է եղել, նրա հետ եկել է նաև Արմեն անունով փաստաբան: Առաջին անգամ այդ ժամանակ են տեսել տվյալ մարդկանց և տեղեկացել Հակոբ Մկրտչյանի կողմից կատարածի մասին: Հակոբ Մկրտչյանն իրենց հայտնել է, որ որևէ մեկը չի կարող ասել, որ ինքը իրենց բնակարանը վաճառել է: Իր քույրը Հակոբ Մկրտչյանին որևէ լիազորագիր չի տվել բնակարանի հետ կապված որևէ գործողություն կատարելու համար ոչ բանավոր, ոչ գրավոր: Հակոբը բջջային հեռախոսով խոսելիս բարձրախոսը միացված վիճակում Ռոբին-Օֆիկ Օսկանյանին հայտնել է, որ իր պարտքը 40.000 ԱՄՆ դոլար է, ոչ թե 70.000 ԱՄՆ դոլար: Հակոբ Մկրտչյանը միշտ հայտնել է, որ պատրաստակամ է բնակարանը վերադարձնել իրենց: Իրեն և իր քրոջը խաբել է Հակոբ Մկրտչյանը:
Պատասխանելով տուժողի ներկայացուցչի հարցերին՝ վկան հայտնել է, որ գույքը գրավադրելու և բիզնես գործունեություն ծավալելու վերաբերյալ խոսակցություն չի եղել: Իրենց կողմից գումար ներդնելու մասին ևս խոսակցություն չի եղել:
(դատական նիստի ձայնային արձանագրում)
Վկա Քնարիկ Գևորգյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ մորաքրոջ Ռուզաննա Պողոսյանի ամուսինը մահացել էր և մորաքույրը ուզում էր բնակարանը ժառանգությամբ փոխանցել որդուն: Քանի որ ժառանգության ընդունման հետ կապված պետք է տևական ժամանակ սպասեին, իսկ մորաքրոջ որդին պետք է մեկներ արտերկիր, իր մայրը՝ Ռուզաննա Արշակյանը, առաջարկել է այդ գործարքն ավելի արագ կազմակերպել Հակոբ Մկրտչյանի օգնությամբ: Հակոբ Մկրտչյանը հայտնել է, որ մեկ ամսում կկազմակերպի այդ գործընթացը: Հակոբը Ռուզաննա Պողոսյանին գործ է առաջարկել ամսական 150.000-ից 200.000 ՀՀ դրամ եկամուտով: Այդ ամենից հետո անցել է մի քանի ամիս և իրենց բնակարան են այցելել այլ անձինք՝ հայտնելով, որ իրենց բնակարանը վաճառված է 3 անձանց վրա: Ռուզաննա Պողոսյանը այդ բնակարանը վաճառելու մտադրություն չի ունեցել:
Պատասխանելով մեղադրողի հարցերին՝ հայտնել է, որ Հակոբ Մկրտչյանին ճանաչում է Ռուզաննա Արշակյանի՝ իր մայրիկի միջոցով: Հակոբն առաջարկել է վեց ամսից ավելի շուտ անվանափոխություն կատարել: Այդ գործողությունները կատարելու համար Հակոբ Մկրտչյանը վերցրել է բնակարանի վկայականը: Հետո տեղեկացել է, որ բնակարանը վաճառվել է Ռոբին-Օֆիկ Օսկանյանին: Հակոբ Մկրտչյանը Ռոբին-Օֆիկ Օսկանյանից վերցրել է 40.000 ԱՄՆ դոլար՝ 5 տոկոս տոկոսադրույքով, իսկ Ռոբին-Օֆիկ Օսկանյանը հայտնում էր, որ Հակոբ Մկրտչյանը 70.000 ԱՄՆ դոլար է վերցրել: Հակոբ Մկրտչյանը խաբել է իր մորաքրոջը, քանի որ իր մորաքույրը չի ցանկացել իր բնակարանը վաճառել: Հակոբ Մկրտչյանը ընդունել է իր կողմից կատարվածը և հայտնել է, որ իրենց տունը չի կորի և ինքն այդ հարցը կլուծի:
Տուժողի ներկայացուցչի հարցերին պատասխանելով՝ վկան հայտնել է, որ տեղյակ չի եղել՝ ինչ աշխատանք է եղել, սակայն հիշում է, որ 100.000-200.000 եկամուտ է խոստացել Հակոբը Ռուզաննա Պողոսյանին:
(դատական նիստի ձայնային արձանագրում)
Վկա Մարիամ Սահակյանը դատաքննության ընթացքում հայտնել է, որ տևական ժամանակ անցնելու պատճառով չի հիշում դեպքի վերաբերյալ մանրամասներ:
Պատասխանելով մեղադրողի հարցերին՝ հայտնել է, որ Արտեմ Հայրապետյանը իրենից պարտքով վերցրել է 30.000 ԱՄՆ դոլար գումար: Իրեն նպատակը չի հայտնել, սակայն վերցրել է պարտքով: Իր անունով որպես պարտքի գումարի երաշխիք Արտեմ Հայրապետյանը նոտարական գրասենյակում գրանցել է ինչ-որ անձի բնակարան: Արտեմ Հայրապետյանը իրենց վերադարձրել է պարտքով վերացված գումարը, սակայն երբ չի հիշել: Բնակարանը վերադարձրել է երևի նոտարական գործարքի միջոցով, սակայն ներկայումս չի հիշում: Նախաքննության ընթացքում քննիչի մոտ հայտնել է ճշմարտությունը և խնդրել է հիմք ընդունել նախաքննական ցուցմունքները:
Պատասխանելով տուժողի ներկայացուցչի հարցերին՝ հայտնել է, որ ինքը երբևէ չի տեսել իր անվամբ գրանցված բնակարանը, նույնիսկ հասցեն չի հիշում: Նոտարական գրասենյակում բնակարան ձեռք չի բերել և չի վաճառել, ինքը այդպիսի մտադրություն չի ունեցել:
Ցուցմունքներում էական հակասությունների պատճառով հրապարակվել է վկայի նախաքննական ցուցմունքներն այն մասին, որ բնակվել է Երևան քաղաքի Բաղրամյան պողոտայի 1-ին նրբանցքի 14-րդ շենքում, որի 1-ին հարկում է գտնվել կենտրոնական նոտարական գրասենյակը: 2009թ. ապրիլ ամսին իր հարևան Արտեմ Հայրապետյանը իրենից որոշ ժամանակով, պարտքով 30.000 ԱՄՆ դոլար գումար է խնդրել: Այդ ժամանակ իր մոտ է եղել ծնողների վաճառած բնակարանի գումարը՝ 50.000 ԱՄՆ դոլար: Նույն ժամանակ Արտեմը հայտնել է որպես գումարի երաշխիք իր անվամբ կգրանցի ինչ-որ բնակարան: Որպես ընկեր ինքը դեմ է եղել անշարժ գույք իր անվամբ գրանցելուն, սակայն Արտեմը պնդել է: Պատրաստակամություն է հայտնել նրան տրամադրել պահանջվող գումարը: Նշված խոսակցության հաջորդ օրը Արտեմին է տվել 30.000 ԱՄՆ դոլար, որից հետո վերջինիս հետ գնացել է կենտրոնական նոտարական գրասենյակ: Նոտարի աշխատասենյակում հանդիպել է իրեն անծանոթ երկու տղամարդկանց, Արտեմի պահանջով ստորագրել է որոշ փաստաթղթեր և հեռացել: Դրանից մի քանի ամիս անց՝ 2009թ. հունիս ամսվա վերջին, Արտեմի պահանջով գնացել են կենտրոնական նոտարական գրասենյակ, որտեղ հանդիպել է իրեն անծանոթ մի քանի տղամարդկանց: Արտեմի ուղղորդմամբ ստորագրել է փաստաթղթեր, դուրս եկել գրասենյակից և դրսում սպասել նրան: Արտեմը որոշ ժամանակ նշված տղամարդկանց հետ զրուցելուց հետո մոտեցել է իրեն և հետ է վերադարձրել 30.000 ԱՄՆ դոլարը: Հետագայում տեղեկացել է, որ Արտեմ Հայրապետյանը իրենից ստացած 30.000 ԱՄՆ դոլարը ամսեկան 5 տոկոս տոկոսադրույք վճարելու պայմանով տվել է Հակոբ Մկրտչյանին, որի համար իր, Սերոժ Հարությունյանի և Ռոբին-Օֆիկ Օսկանյանի միջև կնքվել է Երևան քաղաքի Դավիթաշեն 2-րդ թաղամասի 45-րդ շենքի 14-րդ բնակարանի վերաբերյալ ձևական առուվաճառքի պայմանագրեր: Արտեմ Հայրապետյանը որպես ամսական տոկոսագումար Հակոբ Մկրտչյանից ստացել է 4.500 ԱՄՆ դոլար:
Նախաքննական ցուցմունքների հրապարակումից հետո վկան հայտնել է, որ պնդում է դրանք:
(գ.թ. 2-րդ հատոր՝ 97-102, դատական նիստի ձայնային արձանագրում)
Վկա Վոլոդյա Սարուխանյանը դատաքննության ընթացքում հայտնել է, որ տևական ժամանակ անցնելու պատճառով չի հիշում դեպքի վերաբերյալ մանրամասներ: Հակոբին է հանդիպել, Հակոբն իրենից պարտքով գումար է խնդրել, ինքը տվել է, իսկ Հակոբը խնդրել է, որ գումարի դիմաց մինչև վերադարձնելը որպես երաշխիք բնակարան գրանցի իր անունով: Բնակարանը գրանցել են, իսկ գումարը վերադարձնելուց հետո գործարք են կատարել և այն վերադարձրել է:
Պատասխանելով մեղադրողի հարցերին՝ հայտնել է, որ Հակոբին տվել է 8.000 եվրո գումար, որի դիմաց Հակոբ Մկրտչյանը որպես երաշխիք նոտարական գրասենյակում բնակարան է գրանցել իր անվամբ, որից մի քանի ամիս անց նոտարական գրասենյակում գումարը Հակոբը վերադարձրել է իրեն և ինքը ստորագրել է փաստաթղթեր: Այդ բնակարանը ինքը չի տեսել երբևէ: Այդ բնակարանը Սուսաննայի անունով ձևակերպեց Հակոբը:
Ցուցմունքներում էական հակասությունների պատճառով հրապարակվել է վկայի նախաքննական ցուցմունքներն այն մասին, որ 2009 թվականի փետրվար ամսին իր մտերիմ Հակոբ Մկրտչյանը իրենից պարտքով գումար է խնդրել բիզնեսի մեջ ներդրում կատարելու համար ու տեղեկացրել, որ ինքը իր ընկերոջ բնակարանը որպես երաշխիք կգրանցի իր անվամբ: Համաձայնվել է Հ. Մկրտչյանի կողմից արված առաջարկին, որից հետո 2009թ. փետրվար ամսվա վերջին Հակոբի հետ գնացել են նոտարական գրասենյակ, որտեղ կնքվել է Երևան քաղաքի Դավիթաշեն Իոսիֆյան 3-րդ փողոցի 7-րդ տան ձևական առուվաճառքի պայմանագիր, համաձայն որի նշված տունը որպես սեփականություն գրանցվել է իր անվամբ: Նույն ժամանակ ինքը Հակոբին տվել է 8.000 եվրո գումար: 2009թ. մարտի 21-ին Հակոբի հետ գնացել են Աջափնյակ թաղամասում գտնվող նոտարական գրասենյակ, որտեղ Հակոբի պահանջով իր և Սուսաննա անունով մի կնոջ միջև կնքվել է նշված բնակարանի ձևական առուվաճառքի պայմանագիր: Նույն պահին իր ներկայությամբ Սուսաննան Հակոբին է հանձնել 22.000 ԱՄՆ դոլար, որից Հակոբը իրեն տվել է 8.000 եվրոյին համարժեք դոլար:
Նախաքննական ցուցմունքների հրապարակումից հետո վկան, պատասխանելով մեղադրողի հարցերին, հայտնել է, որ Հակոբն իրեն չի հայտնել, թե ինչ բիզնեսի մեջ ներդրում պետք է կատարեր:
(գ.թ. 1-ին հատոր՝ 198-200, դատական նիստի ձայնային արձանագրում)

Վկա Արտեմ Հայրապետյանը դատաքննության ընթացքում հայտնել է, որ դեպքի վերաբերյալ որևէ հանգամանք չի հիշում և խնդրել է հիմք ընդունել նախաքննական ցուցմունքները:
Պատասխանելով մեղադրողի հարցերին՝ վկան հայտնել է, որ զբաղվել է թարգմանչական գրասենյակում թարգմանություններ կատարելով:
Դատարանը, նկատի ունենալով, որ վկան դեպքի վերաբերյալ մանրամասներ չի մտաբերում և պնդում է նախաքննական ցուցմունքները, որոշել է հրապարակել նախաքննական ցուցմունքներն այն մասին, որ բնակվել է Բաղրամյան պողոտայի 1-ին նրբանցքի 14-րդ շենքում: 2008 թվականին ծանոթացել է Հակոբ Մկրտչյանի հետ, հաճախ է այցելել իրենց շենքի բակում գտնվող նոտարական գրասենյակ և թարգմանչական կենտրոն: Որոշ ժամանակ անց մտերմացել է վերջինիա հետ: 2009 թվականի մայիս ամսին Հակոբն իրեն հայտնել է, որ բիզնեսի մեջ ներդնելու համար իրեն 2 ամսով անհրաժեշտ է 30.000 ԱՄՆ դոլար գումար, ինչի դիմաց ինքը կարող է գրավադրել անշարժ գույք և վճարել ամսական 5 տոկոս տոկոսադրույք: Իր մոտ այդ ժամանակ գումար չի եղել, սակայն տեղյակ է եղել, որ իր մտերիմ՝ Մարիամ Սահակյանի ծնողները բնակարան են վաճառել և գնացել ԱՄՆ, իսկ բնակարանի վաճառքի գումարը՝ 50.000 ԱՄՆ դոլարը, հանձնել են Մարիամ Սահակյանին: Որոշել է օգնել Հակոբին, միաժամանակ նաև գումար աշխատել: Այդ հարցով դիմել է Մարիամին, հայտնել է, որ 2 ամիս ժամկետով ընկերոջը պարտքով անհրաժեշտ է 30.000 ԱՄՆ դոլար գումար: Իրենց միջև եղել են շատ մտերիմ հարաբերություններ և Մարիամը միանգամից համաձայնվել է գումարով օգնել: Ինքը Մ. Սահակյանին հայտնել է, որ գումարի դիմաց պետք է գրավադրվի բնակարան, սակայն Մարիամը դրա անհրաժեշտությունը չի տեսել: Ինքն ապահովության համար պնդել է, որ գրավադրումը տեղի ունենա: Պայմանավորվածության համաձայն Մ. Սահակյանի հետ գնացել են նոտարական գրասենյակ: Մարիամի և Հակոբի հետ եկած անձի՝ Սերոժ Հարությունյանի միջև կնքվել է Երևան քաղաքի Դավիթաշեն 2-րդ թաղամասի 45-րդ շենքի 14-րդ բնակարանի ձևական առուվաճառքի պայմանագիր, որից հետո ինքը Հակոբին է փոխանցել Մարիամից ստացած 30.000 ԱՄՆ դոլար գումար: Մարիամին չի տեղեկացրել, որ այդ գումարը ինքը տրամադրում է տոկոս ստանալու պայմանով: Երկու ամիս անց Հակոբը տոկոսագումարները չի վճարել և իրեն չի զանգահարել, ինքը պարբերաբար կապնվել է նրա հետ և հետ պահանջել գումարը: 2009թ. հունիս ամսվա վերջերին Հակոբը զանգահարել է իրեն և հայտնել, որ գտել է մի անձնավորության, ում մոտ պատրաստվում է ձևական առուվաճառքի պայմանագրով գրավադրել բնակարանը և կրկին նույն պայմանով գումար ստանալ: Նախապես ձեռք բերված պայմանավորվածության համաձայն- հանդիպել են կենտրոնական նոտարական գրասենյակում: Հակոբի հետ են եղել Ռոբին-Օֆիկ Օսկանյանը և ևս մի անձնավորություն: Հակոբի կազմակերպմամբ Մարիամ Սահակյանի և Ռոբին Օսկանյանի միջև կնքվել է նշված բնակարանի ձևական առուվաճառքի պայմանագիրը: Դրանից հետո, ինքը Հակոբից ստացել է ընդհանուր 33.000 ԱՄՆ դոլար գումար, որից 30.000 դոլարը փոխանցել է Մարիամ Սահակյանին, իսկ 3.000 ԱՄՆ դոլար տոկոսները՝ Մ. Սահակյանից գաղտնի տնօրինել է անձամբ:
Նախաքննական ցուցմունքների հրապարակումից հետո վկան հայտնել է, որ պնդում է դրանք:
(գ.թ. 2-րդ հատոր՝ 111-115, 122-123, 143, դատական նիստի ձայնային արձանագրում)
Վկա Ալեն Ջանազյանը դատաքննության ընթացքում հայտնել է, որ դեպքի վերաբերյալ որևէ հանգամանք չի հիշում և խնդրել է հիմք ընդունել նախաքննական ցուցմունքները:
Պատասխանելով մեղադրողի հարցերին՝ վկան հայտնել է, որ «Միցուբիշի Պաջերո» մակնիշի ավտոմեքենայի առքուվաճառք ունեցել է, սակայն այդ մասով մանրամասներ չի հիշում:
Դատարանը, նկատի ունենալով, որ վկան դեպքի վերաբերյալ մանրամասներ չի մտաբերում և պնդում է նախաքննական ցուցմունքները, որոշել է հրապարակել նախաքննական ցուցմունքներն այն մասին, որ 2011թ. հոկտեմբեր ամսին ցանկացել է վաճառել իրեն պատկանող «Միցուբիշի պաջերո» մակնիշի ավտոմեքենան, զբաղված լինելու պատճառով դիմել է իր մտերիմ Հովհաննես Սարգսյանին, որը ավտոմեքենան տարել է Երևանի ավտոշուկա: Որոշ ժամանակ անց Հովհաննեսը զանգահարել է իրեն և հայտնել, որ ավտոմեքենան գնել ցանկացողներ են եղել: Տվել է իր համաձայնությունը և առուվաճառքի պայմանագիրը կնքելու նպատակով գնորդների հետ հանդիպել Նոր-Նորքի 2-րդ զանգվածում գտնվող նոտարական գրասենյակում, որտեղ 1.000 ԱՄՆ դոլար կանխավճար ստանալուց հետո Հակոբ Մկրտչյանին է փոխանցել ավտոմեքենայի վաճառքի լիազորագիր: Ընդհանուր խոսակցության ժամանակ տեղեկացել է, որ Հակոբ Մկրտչյանը վթարի է ենթարկել Երվանդ Թովմասովի նմանատիպ ավտոմեքենան և պարտավորվել է վերջինիս համար նույն մոդելի ավտոմեքենա գնել: Հ. Մկրտչյանի մոտ ավտոմեքենան գնելու կանխիկ գումար չի եղել, որի պատճառով վերջինիս հետ նույն նոտարական գրասենյակում կնքել է փոխառության պայմանագիր, համաձայն որի Հակոբ Մկրտչյանը պարտավորվել է մեկ ամիս անց իրեն փոխանցել 19.000 ԱՄՆ դոլար, որից հետո նոր միայն ավտոմեքենան համապատասխան ձևակերպմամբ պիտի հանձներ նրան: Նշված պայմանագրի կնքման մասին տեղյակ են եղել Երվանդ Թովմասովը և վերջինիս ընկեր՝ Սարգիս Սիմոնյանը, քանի որ պայմանագրի կնքմանը ներկա են գտնվել նոտարական գրասենյակում: Հ. Մկրտչյանը նշված ժամկետում և հետագայում չի վճարել ավտոմեքենայի վաճառքի մնացած գումարը, որից հետո տեղեկացել է, որ Երվանդ Թովմասովը դիմել է Կոտայքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարան՝ ավտոմեքենան իր տիրապետումից հետ ստանալու պահանջով, դրանից հետո ինքն է դիմել Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատարան Հ. Մկրտչյանի և Ե.Թովմասովի միջև կնքված ավտոմեքենայի առուվաճառքի պայմանագիրը անվավեր ճանաչելու պահանջով: Դատաքննությունից հետո նշված ավտոմեքենան վաճառել է այլ անձի:
Նախաքննական ցուցմունքների հրապարակումից հետո վկան հայտնել է, որ պնդում է դրանք:
(գ.թ. 8-րդ հատոր՝ 60-61, 227-228, 293-294, դատական նիստի ձայնային արձանագրում)
Դատաքննության ընթացքում հրապարակվել են վկա Նորա Պողոսյանի նախաքննական ցուցմունքներն այն մասին, որ հանդիսանում է Ռուզաննա Պողոսյանի աղջիկը: Ամուսնու հետ միասին բնակվում են Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի շրջանի Եիսկ քաղաքում: 2009 թվականին, հոր մահից հետո որպես բնակարանի համասեփականատեր մոր անունով լիազորագիր է ուղարկել, որպեսզի բնակարանի հետ կապված կատարվեն անհրաժեշտ ձևակերպումները: 2012 թվականին վերադարձել է Երևան և ընտանիքի անդամներից տեղեկացել, որ Հակոբ Մկրտչյանը իրենց բնակարանը գրավադրել է ոմն Ռոբին-Օֆիկ Օսկանյանի մոտ, Հ. Մկրտչյանը գործարքի դիմաց ստացել է 40.000 ԱՄՆ դոլար գումար՝ ամսական տոկոս վճարելու պայմանով, չի կարողացել կատարել պարտավորությունները, ինչի պատճառով Ռոբին Օսկանյանը դիմել է դատարան՝ ընտանիքի անդամներին տանից վտարելու հայցով: Դրանից հետո մայրը դեպքի վերաբերյալ դիմել է իրավապահ մարմիններին: Հայտնել է, որ ինքը և իր տան անդամները բնակարանը վաճառելու նպատակ և ցանկություն չեն ունեցել:
(գ.թ. 3-րդ հատոր՝ 235-236, դատական նիստի ձայնային արձանագրում)
Դատաքննության ընթացքում հրապարակվել են վկա Ազգանուշ Բաղդասարյանի նախաքննական ցուցմունքներն այն մասին, որ հանդիսանում է Վաղարշակ Սարգսյանի մայրը: Որդին զբաղվել է մեքենաների վերանորոգման աշխատանքներով իրենց տան բակում: Աշխատանքի բերումով երեք տարի առաջ որդին ծանոթացել է Հակոբ Մկրտչյանի հետ և գնալով նրանց հարաբերությունները մտերմացել են: Հակոբ Մկրտչյանը հաճախակի է այցելել իրենց տուն և մշտապես առաջարկել է, որ իրենք ևս այցելեն նրա բնակարան ընտանիքի անդամների հետ ծանոթանալու նպատակով: Հակոբ մկրտչյանին վերաբերվել են որպես իրենց ընտանիքի անդամ: Իրենց միջև խոսակցություն է եղել թե ինչու տան բակում ավտոտնակ չեն կառուցում, որպեսզի Վաղիկը նորմալ պայմաններում աշխատի, իրենք հայտնել են, որ գումար է անհրաժեշտ դրա համար ինչպես նաև տան ամբողջովին վերանորոգման համար: Հակոբը հայտնել է, որ կօգնի իրենց այդ գումարի հարցով, միաժամանակ հայտնել է, որ իրեն ևս գումար է անհրաժեշտ իր բիզնեսի հետ կապված: Իրենց ընդհանուր անհրաժեշտ է եղել մոտավորապես 3.000 ԱՄՆ դոլար: Հակոբը առաջարկել է իր օգնությամբ գրավադրել իրենց բնակարանը ինչպես իրենց անհրաժեշտ գումարը վերցնելու այնպես էլ իր բիզնեսի համար անհրաժեշտ գումարը վերցնելու նպատակով: Պայմանավորվել են միասին գնալ բանկ, սակայն բանկում իրենց մերժել են պատճառաբանելով, որ թոշակառու են: Դրանից հետո իրենք լիազորել են իրենց որդուն այդ գործարքը կատարելու համար, սակայն բանկը Վաղիկին էլ մերժեց, քանի որ նա ուներ ժամկետանց վարկեր: Այդ ժամանակ Հակոբն իրենց ասեց, որ կօգնի իրենց բնակարանի գրավադրման հարցում իր ծանոթների միջոցով: Հակոբը երկու անգամ իրենց տուն է տարել իրենց անծանոթ անձանց բնակարանը գնահատելու համար և 23.02.2009թ. Հակոբը Վաղիկին կանչել է գործարքը կնքելու համար: Հակոբը ուրախ եկել է իրենց տուն և հայտնեց, որ գործարքը եղել է և իրենք այդ առիթով հավաքվել են սեղան են գցել, սակայն Հակոբն այդպես էլ իրենց գումար չտվեց: Դրանից հետո Հակոբը գնաց Մոսկվա և այնտեղից անընդհատ ձգձգում էր գումարի փոխանցման հարցը: Որոշ ժամանակ անց իրենց բնակարան է այցելել մի անձ, ով հայտնել է, որ այդ տունը 80.000 ԱՄՆ դոլարով գնել է Հակոբից և խնդրել է իրենց դուրս գալ տանից կամ վճարել պարտքի գումարը: Վաղիկը զանգել է Հակոբին նրա հետ խոսել է և դրանից հետո այդ անձինք հեռացել են իրենց բնակարանից: Իրենք բնակարանը վաճառելու մտադրություն չեն ունեցել հակառակ դեպքում 80.000 ԱՄՆ դոլարի դիմաց իրենք ևս կվաճառեին իրենց տունը: Որդին նոտարական գրասենյակում առանց ծանոթանալու Հակոբի խնդրանքով ստորագրել է փաստաթուղթ, սակայն այդպես էլ չեն իմացել թե այդ փաստաթուղթն իրենից ինչ է ներկայացրել: Գործարքի կնքումից հետո հակոբը որդուն մաս-մաս տվել է որոշակի գումար հնարավոր է եղած լինի 3.000 ԱՄՆ դոլար հստակ չափը չի կարողացել հայտնել: Որդին մի անգամ խնդրել է իրեն երեխաներին հանել տանից, քանի որ բանկից ինչ-որ անձինք պետք է գային բնակարանը գնահատելու համար: Դրանից հետո իրենց տուն են այցելել Հակոբը և նրա հետ ևս երկու անձ որոնցից մեկի անունը Ռոբին էր իսկ մյուսինը Արմեն նրանք ուսումնասիրելով տունը հեռացել են: Դրանից որոշ ժամանակ անց Հակոբը այլևս սկսեց իրենց տուն չգալ, իսկ որդին այլևս չէր կարողանում կապնվել նրա հետ: Գործարքից մի քանի ամիս առաջ իրենք հետ են պահանջել գործարքի համար տրված փաստաթղթերը և չեն ցանկացել այլևս գրավադրել բնակարանը: Հակոբը մշտապես իրենց վստահեցրել է, որ կարճ ժամանակում կվերադարձնի ամբողջ գումարը և կլուծի բոլոր խնդիրները: Իրենց տուն այցելած և իրենց բնակարանը գնող անձինք հանդիսացել են Ռոբինը և Արմենը, ովքեր իրենց խնդրել են ազատել նշված բնակարանը: Վերջիններս իրենց դեմ վտարելու պահանջով հայցադիմում է ներկայացրել դատարան, իսկ իրենք դիմել են ոստիկանություն:
(գ.թ. 1-ին հատոր՝ 45-47, 4-րդ հատոր՝ 89-90, դատական նիստի ձայնային արձանագրում)
Դատաքննության ընթացքում հրապարակվել են վկա Նոնա Աբազյանի նախաքննական ցուցմունքներն այն մասին, որ հանդիսանում է Վաղարշակ Սարգսյանի կինը: Ամուսինը երեք տարի առաջ վերանորոգելով Հակոբ մկրտչյանի ավտոմեքենան ծանոթացել է նրա հետ: Այնուհետև նրանց հարաբերությունները մտերմացան և մտերմացել են նաև ընտանիքներով: Մի օր ընտանեկան խոսակցությունների ընթացքում, որին մասնակցել է նաև Հակոբը լսել է, որ բնակարանը գրավադրելով վերանորոգման գումար պետք է վերցնեն բանկից, որի ընթացքում Հակոբը հայտնել է, որ «վերցնել- վերցնել է մի քիչ շատ կվերցնենք համ էլ ավտոտնակը կկառուցենք, որ Վաղիկը նորմալ պայմաններում կաշխատի», միաժամանակ հայտնել է, որ իրեն ևս գումար է պետք բիզնեսում ներդրում կատարելու համար: Վաղիկը և նրա ծնողները գնացել են բանկ բնակարանը գրավադրելու նպատակով, սակայն նրանց մերժել են ծնողների թոշակառու լինելու պատճառով: Դրանից հետո Վաղիկի ծնողները լիազորագիր են տվել նրան բնակարանը իր անունով գրավադրելու համար, սակայն բանկը կրկին մերժել է ժամկետանց վարկային պարտավորություններ ունենալու համար: Դրանից հետո 2009թ. սկզբերին Հակոբը զանգահարել է Վաղիկին և հայտնել, որ բնակարանի գրավադրման հարցը լուծվել է և նրան կանչել է որոշակի գործողություններ կատարելու: Դրանից մի քանի օր անց հակոբը եկավ և հայտնեց, որ գումարը մի քանի օրից կլինի և այդ առիթով որոշել են սեղան գցել: Մինչ այդ Հակոբը պահանջել է երեխաներին դուրս հանել տանից, քանի որ բանկի աշխատող պետք է գար գնահատման համար և ինքը երեխաների հետ դուրս է եկել տնից: Եղել են դեպքեր, որ Վաղիկը զանգել և պահանջել է բնակարանի սեփականաշնորհման վկայականը և գումարը, սակայն Հակոբը ոչինչ չի վերադարձրել: Իրենց տուն են եկել Արմեն և Ռոբին անունով անձինք և հայտնել, որ իրենց բնակարանը գնել է և խնդրել է ազատել այն: Ռոբինը հայտնել է, որ հակոբն իրենից վերցրել է 40.000 ԱՄՆ դոլար, որը աճել է և դարձել է 80.000 ԱՄՆ դոլար: Պահանջել են կամ իրեն տալ այդ գումարը, կամ ազատել բնակարանը կամ օգնել գտնել Հակոբին: Հակոբի հետ հեռախոսով կապնվելուց հետո այդ անձինք հեռացել են: Որոշ ժամանակ անց իրենց նամակ է եկել դատարանից իրենց տվյալ բնակարանից վտարելու պահանջի մասին, որից հետո իր ամուսինը դիմել է իրավապահ մարմիններին:
(գ.թ. 1-ին հատոր՝ 42-44, 4-րդ հատոր՝ 91-93, դատական նիստի ձայնային արձանագրում)
Դատաքննության ընթացքում հրապարակվել են վկա Սուսաննա Պողոսյանի նախաքննական ցուցմունքներն այն մասին, որ իր մտերիմ Ռոբերտ Թումանյանի միջոցով ցանկացել է պարտքով գումար տրամադրել՝ ամսական տոկոսադրույք ստանալու դիմաց: Վերջինս իր ծանոթ Սվետայի միջոցով ծանոթացել է Հակոբ Մկրտչյանի հետ, ով ցանկություն է հայտնել նշված պայմանով իրենից վերցնել 22.000 ԱՄՆ դոլար գումար՝ Երևան քաղաքի Դավիթաշեն Իոսիֆյան 3-րդ փողոցի 7-րդ տան փաստացի գրավադրման դիմաց: Փոխադարձ համաձայնությամբ, Հակոբ Մկրտչյանի կազմակերպմամբ, նոտարական գրասենյակում իր և համապատասխան փաստաթղթերով տվյալ տան սեփականատեր Վոլոդյա Սարուխանյանի միջև կնքվել է բնակարանի ձևական առուվաճառքի պայմանագիր, որի դիմաց ինքը Ռոբերտի միջոցով Հակոբին է տրամադրել 22.0000 ԱՄՆ դոլար գումար՝ ամսական 5 տոկոս տոկոսադրույք վճարելու պայմանով: Նույն ժամանակ Հակոբը Ռոբերտին է վճարել 1-ին ամսվա տոկոսագումարը կազմող՝ 1100 ԱՄՆ դոլար գումարը, որը վերջինս փոխանցել է իրեն: Դրանից մի քանի ամիս անց ինքը տոկոսներ չի ստացել, այնուհետև 2009 թվականի ամռանը Հակոբի խնդրանքով Ռոբերտն իրեն առաջարկել է տվյալ տունը կրկին ձևանան առուվաճառքի պայմանագրով հանձնել մի ֆրանսիահայի՝ Ռոբին Օսկանյանին, ով դրա դիմաց գումար է տալու Հակոբին, իսկ վերջինս էլ մարելու է իր պարտքը և վճարելու է անցած ամիսների չվճարված տոկոսագումարները: Համաձայնության գալով 02.07.2009թ. նոտարական գրասենյակում իր և Ռոբին Օսկանյանի միջև կնքվել է տվյալ բնակարանի ձևական առուվաճառքի պայմանագիր, որից հետո, Ռոբերտը Հակոբից ստացել է մայր գումարը՝ 22.000 ԱՄՆ դոլարը և 2 ամսվա չվճարված տոկոսագումարները կազմող՝ 2200 ԱՄՆ դոլարը: Ռոբերտից տեղեկացել է, որ տվյալ փաստացի գրավադրման դիմաց Հակոբը Ռոբին Օսկանյանից վերցրել է 30.000 ԱՄՆ դոլար գումար՝ ամսական 5 տոկոս տոկոսադրույք վճարելու պայմանով:
(գ.թ. 1-ին հատոր՝ 24-30, 163, 212-213, 4-րդ հատոր՝ 104-105, դատական նիստի ձայնային արձանագրում)
Դատաքննության ընթացքում հրապարակվել են վկա Սվետլանա Սիմոնյանի նախաքննական ցուցմունքներն այն մասին, որ 2009 թվականին իր մտերիմ Ռոբերտ Թումանյանը խնդրել է օգնել ընկերոջ կնոջը՝ Սուսաննա Պողոսյանին եկամուտ ստանալու նպատակով տոկոսով գումար տրամադրելու հարցում: Այդ ընթացքում ծանոթներից Արայիկը խնդրել է օգնել ընկերոջը՝ Հակոբ Մկրտչյանին անշարժ գույքի գրավադրման դիմաց և տոկոս վճարելու պայմանով գումար ստանալու հարցում: Պայմանավորվածության համաձայն ծանոթացել են Հակոբ Մկրտչյանի հետ: Նրա հետ գնացել և տեսել են Երևան քաղաքի Դավիթաշեն Իոսիֆյան 3-րդ փողոցի 7-րդ տունը, որտեղ ընտանիք է բնակվել: Առաջարկի մասին հայտնել է Ռոբերտին: Վերջինս տեղեկացրել է իրեն, որ Սուսաննան բնակարանի գրավադրման դիմաց կարող է տրամադրել 22.000 ԱՄՆ դոլար գումար: 2009 թվականի մարտի 21-ին գնացել են նոտարական գրասենյակ, որտեղ տվյալ տան փաստաթղթային սեփականատիրոջ Վոլոդյա Սարուխանյանի և Սուսաննա Պողոսյանի միջև կնքվել է նշված տան ձևական առուվաճառքի պայմանագիր: Նույն պահին Ռոբերտը Հակոբին է տվել 22.000 ԱՄՆ դոլար, որից նա Ռոբերտին է վճարել առաջին ամսվա 5 տոկոսը կազմող՝ 1100 ԱՄՆ դոլար գումարը: Դրանից հետո 2 ամիս Հակոբը չի կարողացել տոկոսները վճարել, այնուհետև իրեն հայտնել է, որ ցանկանում է այդ տունը գրավադրել այլ անձի՝ ոմն Ռոբին Օսկանյանի մոտ և կրկին ամսական 5 տոկոս վճարելու պայմանով մի փոքր ավել գումար վերցնել և մարել ամբողջ պարտքը, միաժամանակ վճարել անցած ամիսների չվճարված տոկոսները: Նշված առաջարկի մասին հայտնել է Ռոբերտին: Վերջինս Սուսաննայի հետ համաձայնվել է բնակարանը անվանափոխել Հակոբի նշած անձի անունով: Ռոբերտը Սուսաննայի և Հակոբի հետ գնացել են նոտարական գրասենյակ, որտեղ Սուսաննան ձևական առուվաճառքի պայմանագրով Ռոբին Օսկանյանին է վաճառել նշված բնակարանը, իսկ Հակոբը, Ռոբին Օսկանյանից ստանալով պահանջվող գումարը, վերադարձրել է մայր գումարը և չվճարված տոկոսագումարները:
(գ.թ. 1-ին հատոր՝ 122-125, 4-րդ հատոր՝ 116-118, դատական նիստի ձայնային արձանագրում)
Դատաքննության ընթացքում հրապարակվել են վկա Սվետլանա Սիմոնյանի նախաքննական ցուցմունքներն այն մասին, որ 2009 թվականին իր մտերիմ Ռոբերտ Թումանյանը խնդրել է օգնել ընկերոջ կնոջը՝ Սուսաննա Պողոսյանին եկամուտ ստանալու նպատակով տոկոսով գումար տրամադրելու հարցում: Այդ ընթացքում ծանոթներից Արայիկը խնդրել է օգնել ընկերոջը՝ Հակոբ Մկրտչյանին անշարժ գույքի գրավադրման դիմաց և տոկոս վճարելու պայմանով գումար ստանալու հարցում: Պայմանավորվածության համաձայն ծանոթացել են Հակոբ Մկրտչյանի հետ: Նրա հետ գնացել և տեսել են Երևան քաղաքի Դավիթաշեն Իոսիֆյան 3-րդ փողոցի 7-րդ տունը, որտեղ ընտանիք է բնակվել: Առաջարկի մասին հայտնել է Ռոբերտին: Վերջինս տեղեկացրել է իրեն, որ Սուսաննան բնակարանի գրավադրման դիմաց կարող է տրամադրել 22.000 ԱՄՆ դոլար գումար: 2009 թվականի մարտի 21-ին գնացել են նոտարական գրասենյակ, որտեղ տվյալ տան փաստաթղթային սեփականատիրոջ Վոլոդյա Սարուխանյանի և Սուսաննա Պողոսյանի միջև կնքվել է նշված տան ձևական առուվաճառքի պայմանագիր: Նույն պահին Ռոբերտը Հակոբին է տվել 22.000 ԱՄՆ դոլար, որից նա Ռոբերտին է վճարել առաջին ամսվա 5 տոկոսը կազմող՝ 1100 ԱՄՆ դոլար գումարը: Դրանից հետո 2 ամիս Հակոբը չի կարողացել տոկոսները վճարել, այնուհետև իրեն հայտնել է, որ ցանկանում է այդ տունը գրավադրել այլ անձի՝ ոմն Ռոբին Օսկանյանի մոտ և կրկին ամսական 5 տոկոս վճարելու պայմանով մի փոքր ավել գումար վերցնել և մարել ամբողջ պարտքը, միաժամանակ վճարել անցած ամիսների չվճարված տոկոսները: Նշված առաջարկի մասին հայտնել է Ռոբերտին: Վերջինս Սուսաննայի հետ համաձայնվել է բնակարանը անվանափոխել Հակոբի նշած անձի անունով: Ռոբերտը Սուսաննայի և Հակոբի հետ գնացել են նոտարական գրասենյակ, որտեղ Սուսաննան ձևական առուվաճառքի պայմանագրով Ռոբին Օսկանյանին է վաճառել նշված բնակարանը, իսկ Հակոբը, Ռոբին Օսկանյանից ստանալով պահանջվող գումարը, վերադարձրել է մայր գումարը և չվճարված տոկոսագումարները:
(գ.թ. 1-ին հատոր՝ 122-125, 4-րդ հատոր՝ 116-118, դատական նիստի ձայնային արձանագրում)
Դատաքննության ընթացքում հրապարակվել են վկա Սերոժ Հարությունյանի նախաքննական ցուցմունքներն այն մասին, որ 2009 թվականի մարտ ամսին Բաղրամյան պողոտայում հանդիպել է իր վաղեմի ծանոթ Հակոբ Մկրտչյանին, ընդհանուր խոսակցության ժամանակ վերջինս իրեն հայտնել է, որ բիզնեսի մեջ ներդնելու համար իրեն 22.000 ԱՄՆ դոլար է անհրաժեշտ, ինչի դիմաց ինքը կարող է գրավադրել բնակարան և ամսական վճարել 5 տոկոս տոկոսադրույք: Գումար աշխատելու նպատակով համաձայնվել է Հակոբ Մկրտչյանի առաջարկին, որից հետո 2009 թվականի մարտի 10-ին վերջինիս հետ գնացել են նոտարական գրասենյակ՝ Երևան քաղաքի Դավիթաշեն 2-րդ թաղամասի 45-րդ շենքի 14-րդ բնակարանի վերաբերյալ կնքել ձևական առուվաճառքի պայմանագիր, համաձայն որի՝ նշված բնակարանը որպես սեփականություն գրանցվել է իր անվամբ: Նույն ժամանակ ամսական 5 տոկոս վճարելու պայմանով Հակոբին է տվել 22.000 ԱՄՆ դոլար: Հետագայում Հակոբը չի վճարել տոկոսագումարները և ինքը պահանջել է հետ վերադարձնել մայր գումարը և տոկոսները: 2009թ. մայիսի 11-ին Հակոբի հետ գնացել են կենտրոնական նոտարական գրասենյակ, որտեղ հանդիպել է Հակոբի ծանոթ ոմն Արտեմին ու նրանց հանձնել նշված բնակարանի սեփականության իրավունքի վկայականը: Դրանից հետո Արտեմը նոտարի աշխատասենյակ է ուղեկցել Մարիամ Սահակյանին, վերջնիս և իր միջև կնքվել է նշված բնակարանի առուվաճառքի պայմանագիր: Նույն ժամանակ Հակոբն իրեն է տվել 22.000 ԱՄՆ դոլար մայր գումարը և երկու ամսվա չվճարված տոկոսագումարները կազմող' 2.200 ԱՄՆ դոլարը:
(գ.թ. 2-րդ հատոր՝ 117-121, 137-139, դատական նիստի ձայնային արձանագրում)
Դատաքննության ընթացքում հրապարակվել են վկա Հայկուհի Չաղարյանի նախաքննական ցուցմունքներն այն մասին, որ Ալեն Ջանազյանն իր ամուսինն է: Իր ներկայությամբ Նոր-Նորքի նոտարական գրասենյակում, ամուսնուն պատկանող «Միցուբիշի պաջերո» մակնիշի ավտոմեքենան գնելու նպատակով Հակոբ Մկրտչյանի հետ կնքվել է փոխառության պայմանագիր, համաձայն որի Հակոբ Մկրտչյանը պարտավորվել է մինչև 2011թ. դեկտեմբեր ամսվա սկիզբը ամուսնուն փոխանցել 19.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 7.400.000 ՀՀ դրամ: Նախնական պայմանավորվածության համաձայն ամուսինն Հ. Մկրտչյանին պետք է փոխանցեր «Միցուբիշի պաջերո» մակնիշի ավտոմեքենան այն դեպքում, երբ վերջինս ամբողջությամբ վերադարձներ նշված գումարը: Հետագայում ամուսնուց տեղեկացել է, որ Հակոբ Մկրտչյանը վթարի է ենթարկել Երվանդ Թովմասովին պատկանող ավտոմեքենան և պարտավորվել է վերջինիս համար նմանատիպ ավտոմեքենա գնել: Նոտարական գրասենյակում գործարքին ներկա է գտնվել նաև Երվանդ Թովմասովը և ընդհանուր խոսակցության ժամանակ տեղեկացել է, որ Հակոբ Մկրտչյանը ավտոմեքենան գնելու համար գումար չի ունեցել և վերջինիս ու ամուսնու միջև նույն նոտարական գրասենյակում կնքվել է փոխառության պայմանագիր:
(գ.թ. 8-րդ հատոր՝ 176-177, դատական նիստի ձայնային արձանագրում)
Դատաքննության ընթացքում հրապարակվել են վկա Կարմեն Մնացականյանի նախաքննական ցուցմունքներն այն մասին, որ Ալեն Ջանազյանը հանդիսացել է իր քրոջ որդին, որի անունով է գրանցված եղել «Միցուբիշի պաջերո» մակնիշի 99 ՍՍ 959 համարանիշի ավտոմեքենան: Այն եղել է ընդհանուր օգտագործման: Ա. Ջանազյանը ավտոտնակ չունենալու պատճառով նշված ավտոմեքենան կայանել է իր տան ավտոտնակում: 2011 թվականին Ա. Ջանազյանը ցանկացել է վաճառել նշված ավտոմեքենան, այդ նպատակով իր վարորդ՝ Հովհաննես Սարգսյանին հանձնարարել է վաճառելու նպատակով շաբաթ և կիրակի օրերին ավտոմեքենան տանել ավտոշուկա: Վաճառքի գին սահմանել են 20.000 ԱՄՆ դոլար: Նույն ժամանակահատվածում իր ծանոթներից ոմն Լևոնը զանգահարել է իրեն և հայտնել, որ նրա ծանոթներից՝ Հակոբ Մկրտչյանը ավտոշուկայում տեսել է ավտոմեքենան, հավանել, խնդրել է իր միջամտությունը, որպեսզի ավտոմեքենան վաճառվի նրան: Դրանից հետո հանդիպել է Հակոբ Մկրտչյանին, վերջինս իրեն խնդրել է ավտոմեքենայի վաճառքը բանկով իրականացնել, որին ինքը համաձայնվել է: Ավտոմեքենայի վաճառքի հետ կապված հարցերը իրականացրել է Ալեն Ջանազյանը: Հետագայում նոտարական գրասենյակից իրեն է զանգահարել Ա.Ջանազյանը և հայտնել, որ Հակոբ Մկրտչյանը ընդամենը 1.000 ԱՄՆ դոլար տալով ցանկացել է ավտոմեքենան անվանափոխել Երվանդ Թովմասովի անվամբ և մեկ ամսվա ընթացքում մարել մնացած գումարը, ինչի դիմաց պատրաստակամություն է հայտնել նոտարական կարգով սահմանված պարտավորություն ստանձնել: Ինքը և Ալեն Ջանազյանը, վստահելով Հակոբ Մկրտչյանին, համաձայնվել են միայն այն պայմանով, որ անվանափոխությունից հետո ավտոմեքենան պետք է մնա իրենց մոտ մինչև գումարի վերջնական ստանալը: Դրանից հետո ավտոմեքենան մնացել է Ա. Ջանազյանի մոտ, սակայն նշված ժամկետում Հ. Մկրտչյանը չի վճարել գումարը, որից հետո տեղի է ունեցել դատական գործընթաց: Հետագայում Ա. Ջանազյանը ավտոմեքենան վաճառել է այլ անձի:
(գ.թ. 8-րդ հատոր՝ 317-320, դատական նիստի ձայնային արձանագրում)
Դատաքննության ընթացքում հրապարակվել են վկա Արմեն Թովմասյանի նախաքննական ցուցմունքներն այն մասին, որ 2004թ. Ռոբին-Օֆիկ Ռոբինի Օսկանյանին է վաճառել սեփականության իրավունքով իրեն պատկանող Երևան քաղաքի Գալշոյան փողոցի 62 տունը, որից հետո վերջինիս հետ սկսել է ընկերություն անել: Խոսակցությունների ժամանակ Ռոբին-Օֆիկ Օսկանյանն իրեն պատմել է, որ Ֆրանսիայում զբաղվել է անշարժ գույքի առուվաճառքով և ցանկացել է Հայաստանում նույն բիզնեսով զբաղվել: 2009 թվականին իր ծանոթ ոմն Վահեն իրեն հայտնել է, որ իր ընկերը շուկայականից էժան գներով տներ է վաճառում, որի վերաբերյալ ինքը տեղեկացրել է Ռոբին-Օֆիկ Օսկանյանին: Վերջինս ցանկություն է հայտնել տեսնել վաճառվող բնակարանները: Վահեի միջոցով Նոր-Նորք վարչական շրջանում գտնվող սրճարաններից մեկում Ռոբին-Օֆիկ Օսկանյանի հետ ծանոթացրել են Հակոբ Մկրտչյանի հետ: Խոսակցության ընթացքում Հակոբն իրենց հայտնել է, որ ինքը շտապ և շուկայականից էժան գներով վաճառվող տների տվյալներ ունի և անհրաժեշտության դեպքում կարող է կազմակերպել դրանց վաճառքը: Հակոբի առաջարկը հետաքրքրել է Ռոբին-Օֆիկ Օսկանյանին, որից հետո վերջինիս հետ գնացել են Երևան քաղաքի Դավիթաշեն 2-րդ թաղամասի 45-րդ շենքի 14-րդ բնակարան և տեսել այն, Հակոբը բնակարանում բնակվող բնակիչներին ներկայացրել է որպես վարձակալներ: Բնակարանը վաճառելու համար Հակոբը պահանջել է 40.000 ԱՄՆ դոլար: Դրանից հետո գնացել են Դավթաշեն թաղամասի Իոսիֆյան 3-րդ փողոցի 7 տուն: Հակոբը վաճառքի գին է հայտնել 30.000 ԱՄՆ դոլար: Ռոբին-Օֆիկ Օսկանյանը ցանկություն է հայտնել գնել նշված բնակարանները: Հետագայում նոտարական սահմանված կարգով, առուվաճառքի պայմանագրերով Ռոբին-Օֆիկ Օսկանյանը Հակոբ Մկրտչյանի կազմակերպմամբ բնակարանի սեփականատերերից գնել է նշված բնակարանները: Գնելուց մեկ տարի անց Ռոբին-Օֆիկ Օսկանյանի հետ գնացել են նշված բնակարաններ: Բնակիչներից պարզել են, որ Հակոբ Մկրտչյանը խարդախությամբ վաճառել է իրենց բնակարանները, իրենք դրա մասին տեղյակ չեն եղել: Ռոբին-Օֆիկ Օսկանյանը բնակիչներին առաջարկել է իրեն հետ վերադարձնել երկու բնակարանների համար վճարված 70.000 ԱՄՆ դոլարը, որից հետո պարտավորվել է սահմանված կարգով հետ վերադարձնել դրանք, սակայն բնակիչները հայտնել են, որ բոլոր հարցերը պետք է Հակոբ Մկրտչյանը կարգավորի: Դրամից հետո Ռոբին-Օֆիկ Օսկանյանի փաստաբան Վ. Սաֆարյանը դիմել է դատարան նշված հասցեների բնակիչներին բնակարանից վտարելու հայցով: 2009 թվականին իր ծանոթ՝ Հարություն Հակոբյանը գումարային խնդիրներ է ունեցել և այդ հարցով դիմել է իրեն, ինքը խնդրել է Ռոբին-Օֆիկ Օսկանյանին Հ. Հակոբյանին պարտքով 50.000 - 60.000 ԱՄՆ դոլար գումար տրամադրել: Հ. Հակոբյանը ցանկացել է ձևական վաճառել Երևան քաղաքի Նոր Նորքի 7-րդ զանգվածի 44 շենքի 3-րդ բնակարանը՝ գումարը հետ վերադարձնելու դեպքում այն հետ գնելու պայմանով: Ռոբին-Օֆիկ Օսկանյանը համաձայնվել է առաջարկին և իրեն տվել է լիազորագիր՝ իր անունից հանդես գալու համար: 2009 թվականին հուլիսի 29-ին նոտարական գրասենյակում Ռոբին-Օֆիկ Օսկանյանի ներկայությամբ, իր և Հարություն Հակոբյանի միջև կնքվել է նշված բնակարանի ձևական առուվաճառքի պայմանագիր, որի դիմաց Ռ. Օսկանյանը Հ. Հակոբյանին է տվել 22.000.000 ՀՀ դրամ գումարին համարժեք դոլար և մեկնել ՀՀ-ից: Հետագայում Հարություն Հակոբյանը իրեն տվել է մոտավորապես 57.000 ԱՄՆ դոլար, որի մեջ ներառված է եղել որպես Ռ. Օսկանյանին շնորհակալություն ավել գումար, ինքը այն մուտք է արել «Հայէկոնոմ» բանկում բացված Օսկանյանի հաշվեհամարին: Ռոբին-Օֆիկ Օսկանյանը վերադարձել է Հայաստան 2010 թվականի դեկտեմբերի 7-ին նոտարական գրասենյակում իր ներկայությամբ Ռոբին-Օֆիկ Օսկանյանը ձևական առուվաճառքի պայմանագրով բնակարանը վաճառել է Հարություն Հակոբյանին:
(գ.թ. 3-րդ հատոր՝ 124-129, 4-րդ հատոր՝ 187-190, 6-րդ հատոր 82, 86 դատական նիստի ձայնային արձանագրում)
Դատաքննության ընթացքում հրապարակվել են վկա Կարեն Բաղդասարյանի նախաքննական ցուցմունքներն այն մասին, որ Հակոբ Մկրտչյանի մորեղբոր որդին է: Տարիներ առաջ Հ. Մկրտչյանի հետ գտնվել է մտերիմ հարաբերությունների մեջ, նրա հետ շփումը կրել է ամենօրյա բնույթ, որպես վարորդ ծառայել է նրան: Մկրտչյանը մտերիմ հարաբերությունների մեջ է եղել Արմեն Ստամբուլցյանի հետ, վերջիններս իրար հետ տարաբնույթ գործեր են իրականացրել: 2009 թվականի ամռանը, Հակոբին և Արմենին ինչ-որ գործերի համար գումար է անհրաժեշտ եղել: Նրանք փնտրել են տոկոսով գումար տվող անձի, ինչի դիմաց ցանկացել են գրավադրել անշարժ գույք, մասնավորապես Արմենը առաջարկել է գրավադրել Շահումյան թաղամասում գտնվող ինչ-որ սեփական տներ, իսկ Հակոբը՝ Դավիթաշեն թաղամասում տեղակայված իր մտերիմների 2 բնակարանները: Այդ նպատակով նրանք ծանոթացել են Ռոբին-Օֆիկ Օսկանյանի հետ: Հ. Մկրտչյանի, Ա.Ստամբուլցյանի, Ռոբին-Օֆիկ Օսկանյանի և վերջինիս ընկերոջ հետ գնացել են Շահումյան փողոց, որտեղ Ռոբին-Օֆիկ Օսկանյանն ու նրա ընկերը նայել են անշարժ գույքերը, որպեսզի գնահատեն, թե որքան գումար կարող են տրամադրել դրանց գրավադրության դիմաց: Նրանց ընդհանուր խոսակցություններից, տեղեկացել է, որ վերջիններս արդեն նայել են Դավիթաշեն թաղամասում գտնվող բնակարանները և հավանություն են տվել դրանց գրավադրության դիմաց տոկոսով գումար տրամադրել: Ինքը փորձել է հորդորել նրանց հրաժարվել նշված գործարքները կատարելուց, քանի որ գումարը և տոկոսները եղել են ահռելի, սակայն վերջիններս իրեն չեն լսել: Հետագայում տեղեկացել է, որ Հակոբը նշված անշարժ գույքերը ձևական առուվաճառքի պայմանագրով գրանցել է Ռոբին-Օֆիկ Օսկանյանի անվամբ և նրանից տոկոսով գումարներ ստացել: 2010 թվականին իր և Հակոբի միջև անձնական տարաձայնություններ են եղել, որից հետո նրա հետ կապ չի պահպանել:
(գ.թ. 4-րդ հատոր՝ 112-115, դատական նիստի ձայնային արձանագրում)
Դատաքննության ընթացքում հրապարակվել են վկա Միխայիլ Թովմասովի նախաքննական ցուցմունքներն այն մասին, որ Երվանդ Թովմասովն իր հարազատ եղբայրն է: Եղբորից տեղեկացել է, որ սեփականության իրավունքով իրեն պատկանող «Միցուբիշի պաջերո» մակնիշի ավտոմեքենան վարելու նպատակով տվել է Հակոբ Մկրտչյանին, սակայն վերջինս ավտոմեքենայով վթարի է ենթարկվել, որը վերանորոգման ենթակա չի եղել: Հակոբ Մկրտչյանը պարտավորվել է վերականգնել եղբորը հասցված վնասը կամ նրա համար նմանատիպ ավտոմեքենա գնել: Հ. Մկրտչյանը չի կատարել իր պարտավորությունները: 2011թ.-ի դեկտեմբեր ամսին Երևան քաղաքի Բագրևանդ թաղամասում եղբոր և ընկերների հետ չի եղել, Հակոբ Մկրտչյանին չի հանդիպել և վերջինս 6.000 ԱՄՆ դոլար եղբորից ստանալու վերաբերյալ ստացական չի գրել:
(գ.թ. 8-րդ հատոր՝ 151-152, դատական նիստի ձայնային արձանագրում)
Դատաքննության ընթացքում հրապարակվել են վկա Էռնեստ Թովմասովի նախաքննական ցուցմունքներն այն մասին, որ Երվանդ Թովմասովն իր եղբայրն է: Եղբորից տեղեկացել է, որ սեփականության իրավունքով իրեն պատկանող «Միցուբիշի պաջերո» մակնիշի ավտոմեքենան վարելու նպատակով տվել է Հակոբ Մկրտչյանին, սակայն վերջինս ավտոմեքենայով վթարի է ենթարկվել, որը վերանորոգման ենթակա չի եղել: Հակոբ Մկրտչյանը պարտավորվել է վերականգնել եղբորը հասցված վնասը կամ նրա համար նմանատիպ ավտոմեքենա գնել: Հ. Մկրտչյանը չի կատարել իր պարտավորությունները: 2011թ.-ի դեկտեմբեր ամսին Երևան քաղաքի Բագրևանդ թաղամասում եղբոր և ընկերների հետ չի եղել, Հակոբ Մկրտչյանին չի հանդիպել և վերջինս 6.000 ԱՄՆ դոլար եղբորից ստանալու վերաբերյալ ստացական չի գրել:
(գ.թ. 8-րդ հատոր՝ 134-135, դատական նիստի ձայնային արձանագրում)
Դատաքննության ընթացքում հրապարակվել են վկա Սարգիս Սիմոնյանի նախաքննական ցուցմունքներն այն մասին, որ հանդիսացել է Երվանդ Թովմասովի ընկերը: Վերջինիցս տեղեկացել է, որ Հակոբ Մկրտչյանը վթարի է ենթարկվել նրան պատկանող «Միցուբիշի պաջերո» մակնիշի ավտոմեքենան, որը վերանորոգման ենթակա չի եղել և խոստացել է Ե. Թովմասովի համար գնել նմանատիպ ավտոմեքենա: Նշված ավտոմեքենան փնտրելու նպատակով Ե. Թովմասովի հետ գնացել են ավտոշուկա, որտեղ տեսել և հավանել են Ալեն Ջանազյանին պատկանող «Միցուբիշի պաջերո» մակնիշի ավտոմեքենան: Զրուցել են ավտոշուկայում ավտոմեքենան վաճառող Հովհաննես Սարգսյանի հետ, ով տեղեկացրել է, որ ավտոմեքենան վաճառվում է 20.000 ԱՄՆ դոլարով: Հետագայում ավտոմեքենան տեսնելու և այլ հարցեր քննարկելու համար վերցրել են վերջինիս բջջային հեռախոսահամարը: Այդ մասին հայտնել են Հ. Մկրտչյանին, որից հետո կրկին անգամ ավտոմեքենան տեսնելու նպատակով Ե. Թովմասովի հետ գնացել են Երևան քաղաքի Անտառային փողոց, այնուհետև նաև Երևան քաղաքի Նոր-Նորքի 2-րդ զանգվածում գտնվող նոտարական գրասենյակ, որտեղ Հ. Մկրտչյանի Ե. Թովմասովի միջև կնքվել է ավտոմեքենայի առուվաճառքի պայմանագիր: 2011թ. դեկտեմբեր ամսին ՀՀ գլխավոր դատախազության մոտ Հակոբ Մկրտչյանը իր ավտոմեքենայի մեջ Ե. Թովմասովից ստացել է 6.000 ԱՄՆ դոլար գումար և գրել այդ հանգամանքը հաստատող ստացական:
(գ.թ. 8-րդ հատոր՝ 83-84, դատական նիստի ձայնային արձանագրում)
Դատաքննության ընթացքում հրապարակվել են վկա Հովհաննես Սարգսյանի նախաքննական ցուցմունքներն այն մասին, որ մտերիմ հարաբերությունների մեջ է գտնվել Ալեն Ջանազյանի հետ: Նրա խնդրանքով 2011թ հոկտեմբեր ամսին, վաճառելու նպատակով ավտոշուկա է տարել վերջինիս պատկանող «Միցուբիշի պաջերո» մակնիշի 99 ՍՍ 959 համարանիշի ավտոմեքենան: Ավտոշուկայում ծանոթացել է Երվանդ Թովմասովի և Սարգիս Սիմոնյանի հետ, որոնք ավտոմեքենան գնելու վերաբերյալ հարցուփորձ են արել ու խնդրել են իր բջջային հեռախոսահամարը: Դրանից մի քանի օր հետո Ե. Թովմասովը զանգահարել է իրեն և հայտնել, որ ցանկանում է նորից տեսնել ավտոմեքենան, որը այդ ժամանակ գտնվել է Երևան քաղաքի Անտառային փողոցում: Ե. Թովմասովը իրեն հայտնել է, որ ավտոմեքենան իր համար պետք է գնի Հակոբ Մկրտչյանը, քանի որ նա վթարի է ենթարկել իր նմանատիպ ավտոմեքենան: Ավտոմեքենան վաճառելու մասով Ալեն Ջանազյանը տվել է իր համաձայնությունը: Նոր-Նորքի նոտարական գրասենյակում Ալեն Ջանազյանը որպես ավտոմեքենայի սեփականատեր, այն վաճառելու համար 1.000 ԱՄՆ դոլար կանխավճար է ստացել Հ. Մկրտչյանից և նրան տվել է ավտոմեքենան վաճառելու լիազորագիր: Հակոբ Մկրտչյանը այդ ժամանակ ավտոմեքենան կանխիկ գումարով գնելու հնարավորություն չի ունեցել, որի պատճառով Ա. Ջանազյանի հետ կնքել է փոխառության պայմանագիր, համաձայն որի՝ Հ.Մկրտչյանը պարտավորվել է մինչև դեկտեմբեր ամսվա սկիզբը Ա. Ջանազյանին վճարել 19.000 ԱՄՆ դոլար, որից հետո միայն ավտոմեքենան պետք է տրամադրվեր Հ. Մկրտչյանին:
(գ.թ. 8-րդ հատոր՝ 87-88, 240-241 դատական նիստի ձայնային արձանագրում)
Դատաքննության ընթացքում հրապարակվել են վկա Ռոբերտ Թումանյանի նախաքննական ցուցմունքներն այն մասին, որ 2009 թվականին օգնել է իր ծանոթ Սուսաննա Պողոսյանին տոկոսով գումար տալու հարցում: Այդ նպատակով դիմել է իր մտերիմ՝ Սվետլանա Սիմոնյանին: Վերջինս հայտնել է, որ ծանոթներից՝ Հակոբ Մկրտչյանը բնակարանի գրավադրման դիմաց ցանկանում է ամսական տոկոս վճարելու պայմանով գումար ստանալ: Պայմանավորվածության և փոխադարձ համաձայնության արդյունքում 2009 թվականի մարտի 21-ին Սուսաննա Պողոսյանի և գրավադրվող գույքի՝ Երևան քաղաքի Դավիթաշեն Իոսիֆյան 3-րդ փողոցի 7-րդ տան համապատասխան փաստաթղթերով սեփականատեր Վոլոդյա Սարուխանյանի միջև կնքվել է բնակարանի ձևական առուվաճառքի պայմանագիր: Նույն պահին Հակոբին է տվել 22.000 ԱՄՆ դոլար և ստացել է առաջին ամսվա տոկոսագումարը կազմող՝ 1100 ԱՄՆ դոլար գումարը և փոխանցել Սուսաննային: Հետագա 2 ամիսների ընթացքում Հակոբը տոկոսներ չի կարողացել վճարել: Դրանից հետո, 2009 թվականի հունիս ամսին, Սվետլանա Պողոսյանը զանգահարել է իրեն և հայտնել, որ Հակոբը ցանկանում է բնակարանը ձևակերպել այլ անձի անունով և ավել գումար վերցնել, որով կվճարի, թե մայր գումարը և անցած ամիսների չվճարված տոկոսագումարները: Պայմանավորվածության համաձայն 02.07.2009թ. Սուսաննան ձևական առուվաճառքի պայմանագրով բնակարանը ձևակերպել է Հակոբի հետ եկած անձնավորության՝ Ռոբին Օսկանյանի անվամբ: Պայմանագիրը ստորագրելուց հետո Հակոբը իրեն հայտնել է, որ բնակարանի գրավադրման դիմաց Ռոբին Օսկանյանից ստացել է 30.000 ԱՄՆ դոլար գումար՝ ամսական 5 տոկոս տոկոսադրույք վճարելու պայմանով: Հակոբը տեղում իրեն տվել է 22.000 ԱՄՆ դոլար և 2 ամսվա չվճարված տոկոսագումարները կազմող՝ 2.200 ԱՄՆ դոլար գումարը, որը ինքը փոխանցել է Սուսաննա Պողոսյանին:
(գ.թ. 1-ին հատոր՝ 159-162, 4-րդ հատոր՝ 86-87 դատական նիստի ձայնային արձանագրում)
Դատարանում հետազոտվեցին նաև հետևյալ ապացույցները.
Շինարարատեխնիկական փորձաքննության թիվ 01231207 եզրակացությունը, որի համաձայն՝ Երևան քաղաքի Դավթաշեն Իոսիֆյան 3-րդ փողոցի 7-րդ տունը 23.02.2009թ. դրությամբ գնահատվել է 28.900.000 ՀՀ դրամ:
(գ.թ. 1-ին հատոր՝ 78-83, 7-րդ հատոր՝ 130-136)
Շինարարատեխնիկական փորձաքննության թիվ 39191207 եզրակացությունը, որի համաձայն՝ Երևան քաղաքի Դավթաշեն 2-րդ թաղամասի 45 շենքի 14-րդ բնակարանը 2009 թվականի մարտի 10-ից մինչև հունիսի 26-ն ընկած ժամանակահատվածում գնահատվել է 21.520.000 ՀՀ դրամ:
(գ.թ. 2-րդ հատոր՝ 171-178)
20.06.2014 թվականի որոշմամբ ապացույց ճանաչված' այլ փաստաթուղթ հանդիսացող՝
Մեղադրյալ Հակոբ Մկրտչյանի կողմից գրված երկու ստացականները, որի համաձայն՝ վերջինս 14.11.2011թ. և 28.12.2011թ. Երվանդ Թովմասովից ստացել է համապատասխանաբար 3.000 և 6.000 ԱՄՆ դոլար գումար:
ՀՀ ԱՆ իրավաբանական անձանց պետական ռեգիստրի գործակալության 24.05.2013թ. թիվ 3-2/0907-13 գրությունը, որի համաձայն՝ 29.08.2008թ. գործակալությունում Ռոբին-Օֆիկ Ռոբինի Օսկանյանի անվամբ գրանցվել է «Օսկանյան ինտերնեշնլ Լ.Թ.Դ. քոմփանի» ՍՊ ընկերությունը:
ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ-ի Նոր Նորքի հարկային տեսչության 06.12.2013թ. թիվ Ժ 6599 գրությունը, որի համաձայն՝ տեսչությունում գրանցված «Օսկանյան ինտերնեշնլ Լ.Թ.Դ. քոմփանի» ՍՊ ընկերությունը տնտեսական գործունեություն չի իրականացրել:
«Հայէկոնոմբանկ» ԲԲ ընկերությունում Ռոբին-Օֆիկ Օսկանյանի անվամբ բացված բանկային հաշվի քաղվածքը, որի համաձայն՝ 02.06.2010թ. Արմեն Սերյոժայի Թովմասյանը Ռոբին-Օֆիկ Օսկանյանի բանկային հաշվին փոխանցել է 21.166.320 ՀՀ դրամին համարժեք 56.000 ԱՄՆ դոլար:
«Օրանժ-Արմենիա», «Վիվա-Սել» և «Արմեն-Տել» ՓԲ ընկերություններից ստացված մեղադրյալ Հակոբ Մկրտչյանի և տուժող Երվանդ Թովմասովի կողմից դեպքի Ժամանակահատվածում օգտագործված 077-26-00-98, 055-27-07-77 և 091-42-49-89 բջջային հեռախոսահամարի վերծանումներով և դրանց վերաբերյալ լազերային սկավառակներով, որոնց Զննությամբ պարզվել է, որ 2013 թվականի դեկտեմբերի 28-ին ժամը 22:00-ի սահմաններում նշված բջջային հեռախոսահամարներից կայացված ելքային, ինչպես նաև ընդունած մուտքային հեռախոսազանգերը միևնույն հասցեում տեղակայված կայանների կողմից չեն սպասարկվել: Բացի այդ մեղադրյալ Հակոբ Մկրտչյանի կողմից օգտագործված 077-26-00-98 բջջային հեռախոսահամարից 28.12.2013թ. ժամը 19:55-ից մինչև 29.12.2013թ. ժամը 00:10-ն ընկած ժամանակահատվածում կատարված ելքային հեռախոսազանգերը սպասարկվել են համապատասխանաբար Զվարթնոց օդանավակայան, Կուրղինյան 19, Ադմիրալ Իսակով 8 և Խորենացի պողոտա 24 հասցեներում տեղակայված կապի ծածկույթն ապահովող կայանների կողմից:
(գ.թ. 4-րդ հատոր՝ 44, 6-րդ հատոր՝ 54,125, 8-րդ հատոր՝ 14-15, 313, 326,328, 9-րդ հատոր՝ 71-90, 97-99)

3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Դատարանը 01.07.1998թ. ընդունված ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի դրույթներին համապատասխան, հետազոտելով և գնահատելով վերը մեջբերված ապացույցներն իրենց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից` հիմնված ներքին համոզմամբ, ապացուցված է համարում 18.04.2003թ. ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով Հ. Մկրտչյանին առաջադրված մեղադրանքով նկարագրված արարքը վերջինիս կողմից մեղավորությամբ կատարելը: Այդ արարքը քրեորեն պատժելի են ինչպես 18.04.2003թ. ընդունված, այնպես էլ 05.05.2021թ. ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքերով։
Անդրադառնալով պաշտպանական կողմի պնդումներին կապված ամբաստանյալի կողմից տուժողների գույքը վաճառելու նպատակ չունենալուն, այլ անձանց գույքերը ևս տոկոսով գումար ստանալու դիմաց գրավադրելու և այդ գումարներն ամբողջությամբ վճարելուն ու գույքերը վերադարձնելու մտադրության մասին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ նշված հանգամանքները չեն կարող ինքին բացառել ամբաստանյալի մեղավորությունն իրեն մեղսագրված արարքում, ավելին ամբաստանյալ Հ. Մկրտչյանին առաջադրված մեղադրանքի հանգամանքները առավել քան հաստատվում են քրեական գործով հարցաքննված տուժողների և վկաների կողմից վերը նշված ցուցմունքներում հայտնած տվյալների, ինչպես նաև հետազոտված ապացույցների համակցությամբ, այդ թվում նաև ամբաստանյալի նախաքննական ցուցմունքներով հայտնած տվյալներով: Ընդ որում, պաշտպանության կողմը այդ ապացույցների թույլատրելիությունը, վերաբերելությունը և արժանահավատությունը չի վիճարկել։
Դատարանը գտնում է, որ Հակոբ Մկրտչյանի արարքն ապացուցված է բավարար ապացույցների համակցությամբ և որակված է ճիշտ:
Անդրադառնալով Հակոբ Մկրտչյանին պատասխանատվության և պատժի ենթարկելու հարցին Դատարանն արձանագրում է, որ առկա է քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանք այն է՝ լրացել է Հ. Մկրտչյանին 18.04.2003թ. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետը:
18.04.2003թ. ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝
«1. Խարդախությունը` խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի գույքի զգալի չափերով հափշտակությունը կամ ուրիշի գույքի նկատմամբ իրավունք ձեռք բերելը`
պատժվում է տուգանքով` նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկից հինգհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանքով` առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ` առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
(...)
3. Խարդախությունը, որը կատարվել է`
1) առանձնապես խոշոր չափերով,
2) կազմակերպված խմբի կողմից,
պատժվում է ազատազրկմամբ` չորսից ութ տարի ժամկետով` գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա:»:
Նույն օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն`
«Ծանր հանցագործություններ են համարվում դիտավորությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում տասը տարի ժամկետով ազատազրկումը:»:
Նույն օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից անցել են հետևյալ ժամկետները.
3) տասը տարի` ծանր հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից
(…)»:
01.07.1998թ. ընդունված ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի համաձայն`
«Քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե՝ անցել են վաղեմության ժամկետները
(...):
5.Դատարանը, հայտնաբերելով քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանքներ, լուծում է ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հարցը:
6. Սույն հոդվածի առաջին մասի 6-րդ և 13-րդ կետերում նշված հիմքերով գործի վարույթի կարճում և քրեական հետապնդման դադարեցում չի թույլատրվում, եթե դրա դեմ առարկում է մեղադրյալը: Այս դեպքում գործի վարույթը շարունակվում է սովորական կարգով
(...)»:
01.07.1998թ. ընդունված ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ կետով նախատեսված հիմքի հարցին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է մի շարք որոշումներով և կայուն նախադեպային դիրքորոշում է ձևավորել առ այն, որ «(...) Քրեական հետապնդումը բացառող քննարկվող հիմքի առնչությամբ Վճռաբեկ դատարանը կրկնում է, որ օրենսդիրը վաղեմության ժամկետն անցնելը դիտում է որպես քրեական գործի վարույթը և քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանք` սահմանելով, որ քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե անցել են վաղեմության ժամկետները: Միևնույն ժամանակ, քրեադատավարական օրենքը վաղեմության ժամկետն անցնելու հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու պարտադիր նախապայման է դիտում մեղադրյալի համաձայնությունը, որի բացակայությունը ենթադրում է վարույթի շարունակում ընդհանուր կարգով: Այսինքն` այն դեպքում, երբ անձը համաձայն չէ վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով քրեական գործի հարուցումը մերժելու, իր նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և գործի վարույթը կարճելու հետ, նրան պետք է հնարավորություն ընձեռվի դատական քննության փուլում վիճարկելու իրեն առաջադրված մեղադրանքը:
Այն դեպքում, երբ անձին քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետը լրանում է գործի դատական քննության փուլում, այդ հիմքով նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու ընթացակարգի իրականացման պարտականությունը կրում է դատարանը: Ընդ որում, դատական քննությունը ենթադրում է վարույթն ինչպես առաջին ատյանի, այնպես էլ վերաքննիչ ու վճռաբեկ դատարաններում: Մասնավորապես, դատարանը պետք է պարզի, թե արդյոք ամբաստանյալը համաձայն է, որ նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցվի՝ քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով: Անձի համաձայնությունը ստանալու դեպքում` դատարանը պարտավոր է դադարեցնել նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը, իսկ համաձայնության բացակայության դեպքում` պետք է դատական քննությունը շարունակի ընդհանուր կարգով, սակայն դատավճիռ կայացնելիս` դադարեցնի անձի նկատմամբ քրեական հետապնդումը: Ընդ որում, երբ անձն արդեն հնարավորություն է ունեցել առաջին ատյանի, վերաքննիչ և վճռաբեկ դատարաններում (վերջին դեպքում՝ վճռաբեկ բողոք բերելու միջոցով) վիճարկելու իրեն առաջադրված մեղադրանքը, ապա քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով քրեական հետապնդումը դադարեցնելիս նրա դիրքորոշումը լրացուցիչ ճշտելու անհրաժեշտությունը բացակայում է:
Դատարանը փաստում է, որ ամբաստանյալ Հակոբ Մկրտչյանին մեղադրանք է առաջադրվել 18.04.2003թ. ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, որը դասվում է ծանր հանցագործությունների շարքին և վերջինիս մեղսագրված արարքները կատարվել են 2009 թվականի փետրվարի 23-ից 2011 թվականի դեկտեմբերի 28-ն ընկած ժամանակահատվածում։ Այսինքն, 18.04.2003թ. ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետով նախատեսված քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետը լրացել է, իսկ դրա ժամկետի ընթացքը ընդհատվելու կամ կասեցված լինելու վերաբերյալ տեղեկություններ առկա չեն: Հետևաբար՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով անցել է ամբաստանյալ Հ. Մկրտչյանին 18.04.2003թ. ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ 3-րդ մասի 1-ին կետով քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետը:
Վերոգրյալ արդյունքում՝ Դատարանը գտնում է, որ պետք է ամբաստանյալ Հ. Մկրտչյանին պետք է մեղավոր ճանաչել 18.04.2003թ. ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ 3-րդ մասի 1-ին մասով նախատեսված արարքի կատարման մեջ և ազատել քրեական պատասխանատվությունից և պատժից՝ քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցնելու հիմքով:
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո ամբաստանյալ Հակոբ Սարգսի Մկրտչյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ ստորագրությունը չհեռանալու մասին, պետք է վերացնել:
Անդրադառնալով նախաքննական մարմնի 14.04.2014թ. որոշմամբ Հակոբ Սարգսի Մկրտչյանի անշարժ և շարժական գույքերի վրա դրված կալանքի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո այն պետք է վերացնել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության (01.07.1998թ. ընդունված) օրենսգրքի 357-360-րդ, 365-րդ, 369-372-րդ, 3761-րդ և 379-րդ հոդվածներով` Դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց


Հակոբ Սարգսի Մկրտչյանի մեղավոր ճանաչել 18.04.2003թ. ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված արարքի կատարման մեջ ազատելով քրեական պատասխանատվությունից և պատժից՝ վաղեմության ժամկետն անցնելու հիմքով:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Հակոբ Սարգսի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված ստորագրությունը չհեռանալու մասին վերացնել:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո նախաքննական մարմնի 14.04.2014թ. որոշմամբ Հակոբ Սարգսի Մկրտչյանի անշարժ և շարժական գույքերի վրա դրված կալանքը վերացնել:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում:



ԴԱՏԱՎՈՐ` Վ. ՄԻՍԱԿՅԱՆ
Դատական ակտի ամսաթիվը 05-06-2024
Գործը քննվել է Դռնբաց