ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական ԵԿԴ/0226/01/14
շրջանների ընդհանուր իրավասության
առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը
կայացրած դատարանի կազմը
նախագահող դատավոր` Մ. Մարտիրոսյան

Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

25 մայիսի 2015թ. ք.Երևան

ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետ նաև`
Վերաքննիչ դատարան/ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ս. ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ
Գ. ՄԵԼԻՔ-ՍԱՐԳՍՅԱՆ

ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Ռ. ԴԱՎՈՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Ա. ՄԱՆՈՒԿՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ` Թ. ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Գ. ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ

դռնբաց դատական Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Գ.Գասպարյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա վճռաբեկության կարգով քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Գարեգին Զավենի Հակոբյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1/. Գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները.
Թիվ 15101114 քրեական գործը ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության /այսուհետ ՔԳՎ/ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնում հարուցվել է 2014թ. մայիսի 31-ին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով։
Քննիչի 2014թ. օգոստոսի 27-ի որոշմամբ, վերոհիշյալ քրեական գործով հանցավոր արարքը վերաորակվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և քրեական գործով վարույթը կասեցվել է` որպես մեղադրյալ ներգրավման ենթակա անձանց հայտնի չլինելու պատճառաբանությամբ։
Քննիչի 2014թ. սեպտեմբերի 17-ի որոշմամբ քրեական գործով վարույթը վերսկսվել է։
Նախաքննության մարմնի կողմից անչափահաս Գարեգին Զավենի Հակոբյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով այն բանի համար, որ նա, ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու շուրջ նախնական համաձայնության գալով քննությամբ չպարզված անձի հետ, 2014թ.-ի մայիսի 24-ին` ժամը 04։11-ից մինչև 04։23-ն ընկած ժամանակահատվածում, Երևան քաղաքի Վ. Սարգսյան և Դեղատան փողոցների խաչմերուկում տեղադրված <<Ամերիաբանկ>> ՓԲԸ-ին պատկանող` պահեստարան հանդիսացող բանկոմատի դուռը երկաթյա առարկայով կոտրելու եղանակով փորձել է գաղտնի հափշտակել բանկոմատում առկա` առանձնապես խոշոր չափի` 10.500.000 ՀՀ դրամ գումարը, սակայն հանցագործությունն ավարտին չի հասցրել իր կամքից անկախ հանգամանքներով, քանի որ չի կարողացել կոտրել բանկոմատի դուռը։
2014թ. դեկտեմբերի 16-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան /այսուհետ` Դատարան/ և 2014թ. դեկտեմբերի 16-ին ընդունվել է Դատարանի վարույթ։
Դատարանի 2015 թվականի մարտի 06-ի դատավճռով Գարեգին Զավենի Հակոբյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և դատապարտվել է տուգանքի` նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկի` 500.000 /հինգ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումարի չափով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 5-րդ մասով սահմանված` նշանակված պատժի մեղմացման սկզբունքի կիրառմամբ, ամբաստանյալ Գարեգին Հակոբյանի նկատմամբ պատիժ է նշանակվել տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի չորսհարյուրհիսունապատիկի` 450.000 /չորս հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամ գումարի չափով։
Վճռվել է`
Կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց գրավը` վերացել։
Գրավի գումար հանդիսացող 500.000 /հինգ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամը, մուծված 2014թ. սեպտեմբերի 20-ին Զավեն Մյասնիկի Հակոբյանի կողմից` Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 900013298014 հաշվին, հետ վերադարձնել նրան։
Ամբաստանյալ Գարեգին Հակոբյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել 67.200 /վաթսունյոթ հազար երկու հարյուր/ ՀՀ դրամ գումար` որպես դատական ծախսեր։
Դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ 14.04.2015 թվականին վերաքննիչ բողոք է բերել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազության դատախազ Գ. Գասպարյանը:
Թիվ ԵԿԴ/0026/01/14 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարանի դատավոր Մ. Պետրոսյանին և կոլեգիալ կազմում ընդգրկված դատավորներին է հանձնվել 28.04.2015 թվականին և Վերաքննիչ դատարանի 29.04.2015 թվականի որոշմամբ` վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ:

2/. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
Բողոքի հեղինակը` դատախազ Գ. Գասպարյանը գտել է, որ Դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ, ճիշտ չի կիրառել օրենքը, խախտել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների պահանջները, որի հիման վրա Դատարանի կողմից կայացված դատավճիռը` ամբաստանյալ Գարեգին Հակոբյանի մեղադրանքի և նրա նկատմամբ նշանակված պատժի մասով, ենթակա է բեկանման` հետևյալ պատճառաբանություններով։
Նախաքննության մարմինը ամբաստանյալ Գ. Հակոբյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորված է համարվել` մեղադրանքի հիմքում դնելով այն հանգամանքը, որ <<Ամերիաբանկ>> ՓԲԸ-ին պատկանող, պահեստարան հանդիսացող բանկոմատում առկա է եղել առանձնապես խոշոր չափի` 10.500.000 ՀՀ դրամ գումար և որ ամբաստանյալ Գարեգին Հակոբյանը նախնական համաձայնության գալով ոմն Արթուրի հետ, վերոհիշյալ բանկոմատի դուռը երկաթյա առարկայով կոտրելու եղանակով, ուրիշի գույքի առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, փորձել է հափշտակել այդ գումարը, սակայն հանցագործությունն ավարտին չի հասցրել իր կամքից անկախ հանգամանքներով, քանի որ չի կայաղացել կոտրել բանկոմատի դուռը։
Քրեական գործի նախաքննության րնթացքում Գ. Հակոբյանը հայտնել է, որ ընդունում է իրեն մեղսագրվող արարքի կատարումը, սակայն դիտավորություն չի ունեցել հափշտակել բանկոմատում եղած գումարի այն չափը, որը վերագրվում է իրեն։ Դատական քննության ընթացքում ամբաստանյալ Գարեգին Հակոբյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ի սկզբանե իր դիտավորությունն ուղղված է եղել բանկոմատից 100.000 ՀՀ դրամ գումար հափշտակելուն, սակայն դա իրեն չի հաջողվել, քանի որ բանկոմատի դուռը բացել չի կարողացել։ Բանկոմատում առկա գումարի չափի մասին տեղեկություններ չի ունեցել։
Մեղադրանքի կողմը Դատարանին բավարար ապացույցներ չի ներկայացրել հիմնավորված համարելու համար, որ ամբաստանյալ Գ. Հակոբյանը նախնական համաձայնության գալով գործով չպարզված անձի հետ` ի սկզբանե նպատակ է ունեցել տուժող <<Ամերիաբանկ>> ՓԲԸ-ին պատկանող բանկոմատից դիտավորությամբ առանձնապես խոշոր չափերի՝ 10.500.000 ՀՀ դրամ գումարի հափշտակություն կատարել և իր կամքից անկախ պատճառներով դա նրան չի հաջողվել։
Քրեական գործի դատական քննության ընթացքում պարզվել է, որ բանկոմատում առանձնապես խոշոր չափի գումարի առկայության մասին բանկային գաղտնիք հանդիսացող տեղեկությունն ամբաստանյալ Գ. Հակոբյանին հայտնի լինել չէր կարող։
Վերոգրյալի կապակցությամբ դատախազը նշել է, որ թեև ամբաստանյալ Գարեգին Հակոբյանն ի սկզբանե չէր կարող տեղյակ լինել, թե բանկոմատում որքան գումար է առկա, սակայն ուներ հափշտակության չկոնկրտեցված դիտավորություն։
Ակնհայտ է, որ ամբաստանյալի պնդումը, թե իր դիտավորությունն ուղղված էր միայն 100.000 ՀՀ դրամի հափշտակությանը` պարտքերը մարելու, վատառողջ մորը սնունդ և դեղորայք գնելու համար, մտացածին է և նպատակ է հետապնդում խուսափել կատարած ծանր հանցանքի համար նախատեսված խիստ քրեական պատասխանատվությունից։ Չկոնկրետացված դիտավորության դեպքում հանցավորը հափշտակում է այնքան նյութական արժեքներ (դրամ, գույք և այլն), որքան հայտնաբերում է, հետևաբար` յուրաքանչյուր նման հանցափորձի դեպքում պետք է արարքը որակել այն գումարային չափով, որը կարող էր հանցավորը հափշտակել, եթե հանցանքը կարողանար ավարտին հասցնել։ Տվյալ դեպքում հանցագործությունը պետք է որակել որպես բանկոմատում գտնվող ողջ գումարի` 10.500.000 ՀՀ դրամի գաղտնի հափշտակության փորձ։
Նշել է, որ ամբաստանյալի մայրը` վկա Լուսինե Հակոբյանը, իր ցուցմունքում հայտնել է, որ մինչև դեպքը վատառողջ է եղել, տառապել է <<տուբերկուլյոզ>> հիվանդությամբ և համապատասխան բուժում է ստացել։ Բուժման համար անհրաժեշտ է եղել դեղորայք և սնունդ։ Մեկ ամսվա համար նախատեսված դեղորայքի ձեռք բերման համար անհրաժեշտ է եղել 30.000 ՀՀ դրամ գումար։
Նշված հակասությունը ևս ցույց է տալիս, որ ամբաստանյալը 100.000 ՀՀ դրամ գումարի հափշտակության նպատակի մասին նշումն անհիմն է և ունի մեկ նպատակով՝ նվազեցնել իր արարքի հանրային վտանգավորությունը և որակումը, խուսափել կատարած ծանր հանցանքի համար նախատեսված խիստ քրեական պատասխանատվությունից։
Բացի այդ, <<Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները>> բաժնում Դատարանր նշել է. <<Դատաքննությամբ գործի տվյալներով դատարանը հիմնավորված է համարում հետևյալը.
2014թ. մայիսի 24-ին ժամը 4:11-ից մինչև 4:23-ն ընկած ժամանակահատվածում անչափահաս` այդ պահին տասնյոթ տարեկան, ամբաստանյալ Գարեգին Զավենի Հակոբյանը, սնունդ և դեղորայք գնելու համար 100.000 ՀՀ դրամ գումար ձեռք բերելու նպատակով, գործով չպարզված անձի հետ նախնական համաձայնության է եկել Երևան քաղաքի Սայի փողոցի թիվ 70 հասցեում գտնվող, տուժող <<Ամերիաբանկ>> փակ բաժնետիրական ընկերությանը /այսուհետ ՓԲԸ/ պատկանող, պահեստարան հանդիսացող բանկոմատից 100.000 ՀՀ դրամ գումար գաղտնի հափշտակելու մասին։ Այդ նպատակով նա փորձել է երկաթյա առարկայով կոտրել հիշյալ բանկոմատի դուռը, սակայն դա նրան չի հաջողվել, որի պատճառով հանցագործությունն ավարտին չի հասցրել` իր կամքից անկախ հանգամանքներով>>:
Մինչդեռ 2015թ. մարտի 06-ին կայացված դատավճռով Դատարանն ամբաստանյալ Գարեգին Զավենի Հակոբյանին մեղավոր է ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34–17-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքում և իրավական գնահատականի չի արժանացրել <<պահեստարան հանդիսացող բանկոմատից գաղտնի հափշտակություն կատարելու>> հանգամանքը։
Պահեստարանը հատուկ կառույց կամ հատկապես առանձնացված տեղ է գույքը մշտապես կամ ժամանակավորապես պահպանելու համար, որով գույքն ապահովագրվում է հափշտակությունից, ոչնչացումից, վնասումից կամ փչացումից։ Առաջին հերթին պահեստարան են համարվում հատուկ սարքավորումները, որոնցում պահպանվում են նյութատեխնիկական միջոցներ և արժեքներ` ապրանքներ, դրամ, թանկարժեք մետաղներ և զարդեր (ավտոֆուրգոններ, չհրկիզվող պահարաններ, բանկոմատներ, փակ կամ պահպանվող երկաթուղային վագոններ և այլն)։ Պահեստարան են համարվում նաև այն տարածքները, որոնք հատուկ հարմարեցված են մշտապես կամ ժամանակավորապես նյութական միջոցներ պահպանելու համար` ցանկապատված տարածք, երկաթուղային կայարանների, օդանավակայանների պահպանվող ապրանքատեղերը և այլն։
Այսպիսով, վերը շարադրվածից ակնհայտ է դառնում, որ եթե անգամ տեսականորեն ենթադրենք, որ Գարեգին Զավենի Հակոբյանը չի կատարել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարք, ապա վերջինս կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործություն, սակայն Դատարանդ վերջինիս մեղավոր է ճանաչել միայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ:
Բողոքաբերը հղում կատարելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների պահանջները` նշել է, որ ամբաստանյալի քրեական պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ քննությամբ չեն արձանագրել։
Որպես ամբաստանյալ Գարեգին Հակոբյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է ամբաստանյալի հանցանք կատարելու պահին եղել է անչափահաս։
Որպես ամբաստանյալ Գարեգին Հակոբյանի անձը բնութագրող հանգամանք է այն, որ վերջինիս մայրը տառապում է <<տուբերկուլյոզ>> հիվանդությամբ։
Վերը շարադրված հանգամանքները համադրելով և վերլուծելով՝ բողոքաբերը գտել է, որ ամբաստանյալ Գարեգին Հակոբյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանք կատարելու համար ենթակա է քրեական պատասխանատվության, վերջինիս նկատմամբ որպես պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկում` 4/չորս/ տարի ժամկետով:
Բողոքաբերը նկատի ունենալով, Դատարանի կողմից խախտվել են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների պահանջները, Գարեգին Հակոբյանը մեղավոր է ճանաչվել նվագ ծանր հանցանքի կատարման համար և վերջինիս նկատմամբ նշանակավել է ակնհայտ մեղմ և անարադարացի պատիժ, որը որևէ կերպ չի համապատասխանում կատարած հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին, բնույթին և բավարար չէ պատժի նպատակներն ապահովելու, սոցիալական արդարությունը վերականգնելու, պատժի ենթարկված անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցագործությունների կատարումը կանխելու համար, այսինքն` թույլ է տրվել դատական սխալ, որն ազդել է գործի ելքի վրա, ուստի ղեկավարվելով ՀՀ քրեկան դատավարության օրենսգրքի 54-րդ, 376-րղ, 376լ–րդ, 380լ-րդ, 381-րդ, 395-րդ և 399-րդ հոդվածներով, Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է`
<<Սույն վերաքննիչ բողոքն ընդունել վարույթ:
ԵԿԴ/0226/01/14 քրեական գործով քրեական Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-
Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի
2015թ. մարտի 06-ի դատական ակտը` պատժի և մեղադրանքի մասով բեկանել, ամբաստանյալ Գարեգին Զավենի Հակոբյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3–րդ մասի 1-ին կետով, իսկ առանձնապես խոշոր չափերի գույք հափշտակելու դիտավորությունը հաստատված չհամարելու դեպքում` մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով և ամբաստանյալի նկատմամբ կիրառել համաչափ պատիժ:
Ամբաստանյալ Գարեգին Հակոբյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված գրավը թողնել օրինական ուժի մեջ մինչև դատավավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը>>։

3/.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումները.
Վերաքննիչ դատարանը, ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, լսելով մեղադրողի հիմնավորումները վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ և պաշտպանական կողմի պատասխան առարկությունները բողոքի դեմ, ներկայացված վերաքննիչ բողոքի հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, հանգում է այն հետևության, որ դատախազ Գ. Գասպարյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել մասնակիորեն` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի համաձայն.
<<Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`
1) ապացուցված է արդյոք արարքը, որի կատարման մեջ մեղադրվում է ամբաստանյալը.
2) այդ արարքը համապատասխանում է արդյոք քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի նորմերի հատկանիշներին.
3) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի մեղավորությունը տվյալ հանցանքը կատարելու մեջ և, եթե այո, ապա քրեական օրենսգրքի որ հոդվածով, մասով, կետով է նախատեսված այն.
5) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների առկայությունը.
6) ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար.
7) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ.
8) ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը.
/…/
13) վերացվելու, փոխվելու կամ ընտրվելու է արդյոք խափանման միջոց և ինչպիսի միջոց.
/…/>>:
Սույն գործով նախաքննական մարմնի կողմից 19.09.2014 թվականին անչափահաս Գարեգին Զավենի Հակոբյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով այն բանի համար, որ նա, ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու շուրջ նախնական համաձայնության գալով քննությամբ չպարզված անձի հետ, 2014թ.-ի մայիսի 24-ին` ժամը 04։11-ից մինչև 04։23-ն ընկած ժամանակահատվածում, Երևան քաղաքի Վ. Սարգսյան և Դեղատան փողոցների խաչմերուկում տեղադրված <<Ամերիաբանկ>> ՓԲԸ-ին պատկանող` պահեստարան հանդիսացող բանկոմատի դուռը երկաթյա առարկայով կոտրելու եղանակով փորձել է գաղտնի հափշտակել բանկոմատում առկա` առանձնապես խոշոր չափի` 10.500.000 ՀՀ դրամ գումարը, սակայն հանցագործությունն ավարտին չի հասցրել իր կամքից անկախ հանգամանքներով, քանի որ չի կարողացել կոտրել բանկոմատի դուռը։
Սույն քրեական գործի փաստական տվյալներով Դատարանը հիմնավորված և հաստատված է համարել հետևյալը.
2014թ. մայիսի 24-ին` ժամը 4։11-ից մինչև 4։23-ն ընկած ժամանակահատվածում, անչափահաս ամբաստանյալ Գարեգին Զավենի Հակոբյանը, սնունդ և դեղորայք գնելու համար 100.000 ՀՀ դրամ գումար ձեռք բերելու նպատակով, գործով չպարզված անձի հետ նախնական համաձայնության է եկել Երևան քաղաքի Լեոյի փողոցի թիվ 70 հասցեում գտնվող, տուժող <<Ամերիաբանկ>> փակ բաժնետիրական ընկերությանը /այսուհետ ՓԲԸ/ պատկանող, պահեստարան հանդիսացող բանկոմատից 100.000 ՀՀ դրամ գումար գաղտնի հափշտակելու մասին։ Այդ նպատակով նա փորձել է երկաթյա առարկայով կոտրել հիշյալ բանկոմատի դուռը, սակայն դա նրան չի հաջողվել, որի պատճառով հանցագործությունն ավարտին չի հասցրել` իր կամքից անկախ հանգամանքներով։
Քրեական գործի նախաքննության ընթացքում պարզվել է, որ տվյալ բանկոմատում առկա է եղել առանձնապես խոշոր չափի` 10.500.000 ՀՀ դրամ գումար։
Դատարանն իր կողմից հաստատված վերոգրյալ հանգամանքները հիմնավորված է համարել քրեական գործով ձեռք բերված և դատավճռի հիմքում դրված ներքոհիշյալ ապացույցներով.
Ամբաստանյալ Գարեգին Զավենի Հակոբյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ վերջինս ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել մասնակիորեն` ընդունել է իրեն մեղսագրվող արարքի կատարումը և հայտնել, որ դիտավորություն չի ունեցել հափշտակել բանկոմատում եղած գումարի այն չափը, որը նշված է իրեն առաջադրված մեղադրանքում։ Հայտնել է, որ ընտանիքը գտնվել է ֆինանսական վատ վիճակում։ Իրենց օգնել են հարազատները։ Պարտքերը մարելու, վատառողջ մորը սնունդ և դեղորայք գնելու համար իրեն անհրաժեշտ է եղել 100.000 ՀՀ դրամ գումար, որի պատճառով կատարել է իրեն վերագրվող արարքը։ Ինքը չի մտածել, թե որքան գումար կարող է լինել բանկոմատում։ Եթե նույնիսկ բանկոմատում լիներ մեղադրանքում նշված 10.500.000 ՀՀ դրամ գումարը` ինքը դրանից կվերցներ միայն 100.000-ը։
Արարքը կատարել է Արթուր անունով իրեն անծանոթ անձի հետ։ Նրա հետ շփումը տևել է շուրջ վեց ժամ։ Իրենք բանկոմատից շուրջ տաս մետր հեռավորության վրա գտնվող տարածքից վերցրել են ամրանի կտոր և այն գործածելով փորձել բացել բանկոմատի դուռը։
Չի կարող ասել, թե Արթուրը որքան գումար կվերցներ, բայց այդ արարքը կատարել են իր համար։
Վկա Արթուր Արայիկի Գրիգորյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ հանդիսանում է տուժող <<Ամերիաբանկ>> ՓԲԸ-ի անվտանգության ծառայության բաժնի ղեկավար։ 2014թ. մայիսի 26-ին, ժամը 9։00-ի սահմաններում նույն բանկի պատասխանատու աշխատակից Գրիգոր Սարոյանն իրեն տեղեկացրել է, որ Երևան քաղաքի Վ. Սարգսյան և Դեղատան փողոցների խաչմերուկում գտնվող <<Ամերիաբանկ>> ՓԲԸ-ին պատկանող բանկոմատի դուռը կիսով չափ բաց է և բանկոմատի վրա առկա են վնասվածքի հետքեր։ Ինքն անձամբ մոտեցել է նշված բանկոմատին, համոզվել դրանում, որից հետո զանգահարել է ոստիկանություն։
Դրանից հետո ուսումնասիրել է բանկոմատի վրա առկա տեսախցիկների տեսագրությունը։ Պարզել է, որ նույն օրը, ժամը 4։11-ի սահմաններում, երկու անհայտ անձինք, որոնցից մեկի ձեռքում առկա է եղել երկաթյա ձող` մոտեցել են բանկոմատին և նրանցից մեկը երկաթյա ձողով փորձել է բացել բանկոմատի դուռը։ Դա տևել է շուրջ 15 րոպե, որից հետո նրանք չեն կարողացել բացել պահոցի դուռը և հեռացել են։
Հայտնել է նաև, որ բանկոմատի գումարի չափի մասին կարող են տեղյալ լինել միայն սպասարկողները։ Դա բանկային գաղտնիք է։ Բանկոմատում առկա գումարի չափի մասին ոչ ոք չի կարող իմանալ, նույնիսկ բանկի աշխատակիցները։ ՀՀ Կենտրոնական Բանկի պահանջով բանկոմատում միշտ պետք է գումար լինի։ Տոնական օրերին բանկը չի աշխատում։
Վկա Զավեն Մյասնիկի Հակոբյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ ամբաստանյալ Գ. Հակոբյանն իր հարազատ որդին է։ Դեպքի մասին տեղեկացել է նրան ոստիկանության բաժին բերման ենթարկելուց հետո։ Որդին իրեն պատմել է, որ 2014թ. մայիսի 24-ին գտնվել է Հանրապետության Հրապարակում և մասնակցել է <<Վերջին զանգ>>-ի միջոցառմանը։ Այդ ժամանակ պատահական ծանոթացել է Արթուր անունով մի երիտասարդի հետ, ով իրենից ծխախոտ է խնդրել։ Իրենք շուրջ երկու ժամ միասին են անցկացրել։ Միմյանց հետ զրուցելիս նրանից տեղեկացել է, որ նրա մայրը մահացած է, բավարար գումար չունի անձնական կարիքները հոգալու համար։ Այդ խոսակցությունից ինքն ազդվել է։ Միջոցառումից հետո նրանք քայլել են դեպի Երևան քաղաքի Վ. Սարգսյան և Դեղատան փողոցների խաչմերուկ և այդտեղ տեղակայված «Ամերիաբանկ» ՓԲԸ-ին պատկանող բանկոմատից փորձել են գողություն կատարել։ Որդին պատճառաբանել է, որ այդ արարքը կատարել է պահի ազդեցության տակ, սխալվել է։ Որդին իրեն հայտնել է նաև, որ այդ արարքը կատարել է վատառողջ մոր համար անհրաժեշտ սնունդ, դեղորայք ձեռք բերելու համար գումարի կարիք ունենալու պատճառով։ Բանկոմատում առկա գումարի չափի մասին տեղեկություն չի ունեցել։
Վկա Լուսինե Հակոբի Հակոբյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ Գարեգին Զավենի Հակոբյանն իր հարազատ որդին է։ Դեպքի մասին տեղեկացել է նրան ոստիկանության բաժին բերման ենթարկելուց հետո։ Որդին իրեն պատմել է, որ 2014թ. մայիսի 24-ին գտնվել է Հանրապետության Հրապարակում և մասնակցել է «Վերջին զանգ»-ի միջոցառմանը։ Այդ ժամանակ պատահական ծանոթացել է ոմն Արթուրի հետ, ով իրենից ծխախոտ է խնդրել։ Միմյանց հետ զրուցելիս նրանից տեղեկացել է, որ մայրը մահացած է, բավարար գումար չունի անձնական կարիքները հոգալու համար։ Նրա խոսքերից ինքն ազդվել է։ Դրանից հետո շուրջ երկու ժամ նրանք միասին են անցկացրել։ Միջոցառումից հետո որդին և այդ երիտասարդը քայլել են դեպի Երևան քաղաքի Վ. Սարգսյան և Դեղատան փողոցների խաչմերուկ, որտեղ տեսել են «Ամերիաբանկ» ՓԲԸ-ին պատկանող բանկոմատը և փորձել այդտեղից գողություն կատարել։ Որդին պատճառաբանել է, որ արարքը կատարել է պահի ազդեցության տակ, սխալվել է։
Մինչև դեպքն ինքը վատառողջ է եղել, տառապել է «տուբերկուլյոզ» հիվանդությամբ և համապատասխան բուժում է ստացել։ Իր բուժման համար անհրաժեշտ է եղել դեղորայք և սնունդ։ Մեկ ամսվա համար նախատեսված դեղորայքի ձեռք բերման համար անհրաժեշտ է եղել 30.000 ՀՀ դրամ գումար։
Վկա Գրիգոր Սարոյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2008թ.-ից աշխատում է <<Ամերիաբանկ>> ՓԲԸ-ում որպես տեխնիկական աշխատող։ 2014թ. մայիսի 26-ին, առավոտյան, աշխատանքի գնալու ճանապարհին Երևան քաղաքի Վ. Սարգսյան և Դեղատան փողոցների խաչմերուկում պատահաբար նկատել է, որ այդտեղ տեղակայված, <<Ամերիաբանկ>> ՓԲԸ-ին պատկանող բանկոմատի դռան վրա առկա է վնասվածք։ Մոտեցել և տեսել է, որ վնասված է բանկոմատի պահարանը քողարկող դռան ձախակողմյան հատվածը։ Զանգահարել է <<Ամերիաբանկ>> ՓԲԸ-ի ներքին անվտանգության բաժնի պետ Արթուր Գրիգորյանին և հայտնել այդ մասին։
Դատատեսաձայնագրային փորձաքննության 2014թ. օգոստոսի 11-ի թիվ 29221406 եզրակացությամբ և դրան կից լուսանկարչական հավելվածով, որոնց համաձայն`
<<(…) Հետազոտելի տեսագրություններից առանձնացվեցին թվով 9 կադրեր, որոնք կարող են կարևորություն ներկայացնել քննության համար, դրանք ենթարկվեցին համակարգչային մշակման (…) արտատպվեցին լուսանկարների տեսքով և բերված են եզրակացության լուսանկարչական հավելվածում։(…)>>։
Վերոհիշյալ եզրակացության բաղկացուցիչ մասը կազմող լուսանկարչական հավելվածի լուսանկարներում պատկերված անձը հանդիսանում է Գարեգին Զավենի Հակոբյանը։
Քննչական փորձարարություն կատարելու մասին 2014թ. սեպտեմբերի 19-ի արձանագրությամբ, համաձայն որի` Գարեգին Զավենի Հակոբյանը մատնացույց է արել Երևան քաղաքի Վ. Սարգսյան և Դեղատան փողոցների խաչմերուկում գտնվող «Ամերիաբանկ» ՓԲԸ-ին պատկանող բանկոմատը և հայտնել, որ 2014թ. մայիս ամսվա ընթացքում, ոմն Արթուրի հետ միասին, 25-30սմ երկարությամբ երկաթյա ձողի գործադրմամբ փորձել է ձախ ստորին հատվածից բացել այդ բանկոմատը։ Դրա վերին հատվածում առկա վնասվածքներն իր կամ իր հետ այդտեղ գտնվող ոմն Արթուրի կողմից չեն պատճառվել։ Իր կողմից բանկոմատի վրայից ոչինչ չի պոկվել և վնասվել։ Ինքը վնասել է բանկոմատի ձախ ստորին հատվածը։
Որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված, <<Ամերիաբանկ>> ՓԲԸ-ի գլխավոր տնօրեն Ա. Հանեսյանի 2014թ. հունիսի 04-ի O.AB.100.5SS.SGU.1.1673.14 գրությամբ, որի համաձայն` <<(...) 24.05.2014թ. ժամը 04։10 դրությամբ առկա է եղել 10.500.000 միլիոն գումար։ (...)>>։
Որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված, <<Ամերիաբանկ>> ՓԲԸ-ի 2014թ. հունիսի 4-ի O.AB.100.5SS.SGU.1.1673.14 գրությամբ տրամադրված լազերային սկավառակում առկա 2014թ. մայիսի 24-ի ժամը 4։10-ից մինչև 4։25-ն ընկած ժամանակահատվածում կատարված գողության փորձի տեսագրություններով։
Որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված, Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2014թ. սեպտեմբերի 27-ի թիվ ԴԴ 17Ե-38079 գրությամբ տրամադրված Գարեգին Զավենի Հակոբյանի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու վերաբերյալ միջնորդությունը քննության առնելու մասին 2014թ. սեպտեմբերի 19-ին կայացած դատական նիստի արձանագրության ձայնային կրիչով և այն զննելու մասին 2014թ. դեկտեմբերի 4-ի արձանագրությամբ, որոնց համաձայն` «(…) Գարեգին Զավենի Հակոբյանը դատական նիստի ժամանակ ընդունելով մեղքը` հայտնել է, որ այդ հիմար քայլին գնացել է ընտանեկան դրությունից ելնելով, քանի որ հայրը գտնվել է ՌԴ-ում, իսկ մայրը հաշմանդամ է։ (…)>>։
Վերաքննիչ դատարանը քրեական գործով հավաքված վերոգրյալ ապացույցներն ենթարկելով բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման ու վերլուծության, դրանցից յուրաքանչյուրը գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, ներքին համոզմամբ հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Գարեգին Զավենի Հակոբյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ, առանձնապես խոշոր չափերով` 10.500.000 ՀՀ դրամ գումար գաղտնի հափշտակելու փորձ կատարելն ապացուցված չէ, նրա արարքը ճիշտ չի որակված և չի համապատասխանում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
<<ՀՀ Սահմանադրության 21-րդ հոդվածի համաձայն`
<<(…) Մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը։ Չփարատված կասկածները մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի։>>։
Քրեական պատասխանատվության հիմքը ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսդրության հիմնարար սկզբունք հանդիսացող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
<<Քրեական պատասխանատվության միակ հիմքը հանցանք, այսինքն` այնպիսի արարք կատարելն է, որն իր մեջ պարունակում է քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Յուրաքանչյուր ոք ունի արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ, անկախ և անկողմնակալ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում իր շահերին առնչվող քրեական գործի քննության իրավունք։
2. Դատավորը, դատախազը, քննիչը, հետաքննության մարմնի աշխատակիցը չեն կարող մասնակցել քրեական գործով վարույթին, եթե նրանք ուղղակի կամ անուղղակի շահագրգռված են գործի ելքով։
3. Քրեական հետապնդում իրականացնող մարմինը պարտավոր է ձեռնարկել սույն օրենսգրքով նախատեսված բոլոր միջոցառումները` գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման համար, պարզել ինչպես կասկածյալի և մեղադրյալի մեղավորությունը հիմնավորող, այնպես էլ նրանց արդարացնող, ինչպես նաև նրանց պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
4. Կասկածյալի, մեղադրյալի և նրանց պաշտպանի հայտարարություններն իրենց անմեղության, կասկածյալին կամ մեղադրյալին արդարացնող, իրենց պատասխանատվությունը մեղմացնող ապացույցների առկայության մասին, ինչպես նաև քրեական դատավարության ընթացքում օրինականության խախտումների վերաբերյալ բողոքները պետք է մանրակրկիտ ստուգի քրեական վարույթն իրականացնող մարմինը։>>։
Անմեղության կանխավարկածի սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն`
<<Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամ>>:
Ապացույցների ազատ գնահատման սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
<<Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ>>:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
<<Քրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան` մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` <<Քրեական գործով ապացույցներ են ցանկացած փաստական տվյալներ, որոնց հիման վրա օրենքով որոշված կարգով հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը, դատարանը պարզում են քրեական օրենսգրքով նախատեսված արարքի առկայությունը կամ բացակայությունը, այդ արարքը կասկածյալի կամ մեղադրյալի կողմից կատարելը կամ չկատարելը և մեղադրյալի մեղավորությունը կամ անմեղությունը, ինչպես նաև գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքներ>>:
Նույն օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<Միայն ապացույցների հիման վրա են հաստատվում`
1) դեպքը և հանգամանքները (կատարման ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն).
2) կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3) հանցագործության` քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4) անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ.
5) քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները.
6) այն հանգամանքները, որոնցով դատավարության մասնակիցը կամ քրեական դատավարությանը մասնակցող այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները, եթե այլ բան նախատեսված չէ օրենքով>>։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` <<Ապացուցումը գործի օրինական, հիմնավորված և արդարացի լուծման համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներ բացահայտելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի համաձայն`
<<Գործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման` ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցով>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն`
<<Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ>>:
ՀՀ քրեական դատավարության վերը նշված հոդվածների բովանդակային վերլուծությունից հետևում է, որ քրեական գործով ապացուցման ենթակա հանգամանքները դա, ըստ էության, հանցագործության հատկանիշների փաստացի համակցությունն է, այն տարրերի համակցությունը, որոնք բնութագրում են տվյալ հանցագործության հատկանիշները, այսինքն` տվյալ հանցագործության հանցակազմը` օբյեկտը, օբյեկտիվ կողմը, սուբյեկտը, սուբյեկտիվ կողմը, այդ տարրերից յուրաքանչյուրի ենթատարրերը:
Այսինքն, քրեական գործով արդարադատություն իրականացնելու ժամանակ իրավասու դատարանը պետք է յուրաքանչյուր առանձին դեպքում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածով նախատեսված ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի առկայության կամ բացակայության վերաբերյալ իր եզրահանգումները հիմնավորի քրեական գործում առկա համապատասխան փաստական տվյալներով` ապացույցներով:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Մարգար Գագիկի Հակոբյանի գործով 08.05.2013 թվականի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 նախադեպային որոշմաբ իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ. <<(…) Ապացույցների գնահատումը, որպես ապացուցման գործընթացի տարր, իրենից ներկայացնում է մտավոր, տրամաբանական գործունեություն, որի արդյունքում եզրահանգում է արվում ապացույցներից յուրաքանչյուրի թույլատրելիության, վերաբերելիության, հավաստիության և ապացուցման առարկայի մեջ մտնող հանգամանքների բացահայտման համար ապացույցների համակցության բավարարության մասին:
Ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա: Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ:
Ապացույցները, որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան, կազմում են ներքին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը, որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշումներում: Թեպետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող լինել կամայական: Դրա հիմքում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունը:
(…)
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված՝ ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում՝ կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով: Այլ խոսքով` հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ` ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի: Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը: Այս հանգամանքը բազմիցս շեշտադրվել է Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի կողմից: Մասնավորապես, Եվրոպական դատարանը կարևորել է կոնկրետ գործով արդար դատական քննություն կատարված լինելու վերաբերյալ իր համոզմունքի ձևավորումը և նշել է, որ քրեական վարույթի իմաստով արդար դատական քննությունը ներառում է նաև անմեղության կանխավարկածի պահպանումը, ինչը նշանակում է, որ դատավորը չպետք է ելնի այն կանխավարկածից, թե անձը կատարել է իրեն մեղսագրվող հանցանքը, հանցանքի կատարման մեջ անձի մեղավորությունն ապացուցելու պարտականությունը կրում է դատախազությունը և կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի (տե՛ս Թելֆներն ընդդեմ Ավստրիայի (TELFNER v. AUSTRIA) գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 2001 թվականի մարտի 20-ի վճիռը, գանգատ թիվ 33501/96, կետ 15, ինչպես նաև Նատունենն ընդդեմ Ֆինլանդիայի (NATUNEN v. FINLAND) գործով 2009 թվականի մարտի 31-ի վճիռը, գանգատ թիվ 21022/04, կետ 53):
Վերոգրյալ հոդվածների բովանդակային վերլուծության և ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի վերը նշված նախադեպային որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո ուսումնասիրելով սույն քրեական գործի նյութերը, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ նախաքննական մարմնի կողմից առաջին ատյանի դատարան ներկայացված ապացույցներով հնարավոր չէ հիմնավորված համարել, որ ամբաստանյալ Գ. Հակոբյանը նախնական համաձայնության գալով գործով չպարզված անձի հետ` ի սկզբանե նպատակ է ունեցել տուժող <<Ամերիաբանկ>> ՓԲԸ-ին պատկանող բանկոմատից դիտավորությամբ առանձնապես խոշոր չափերի` 10.500.000 ՀՀ դրամ գումարի հափշտակություն կատարել և իր կամքից անկախ պատճառներով դա նրան չի հաջողվել։
Առաջին ատյանի դատարանում` քրեական գործի դատական քննության ընթացքում պարզվել է նաև, որ բանկոմատում առանձնապես խոշոր չափի գումարի առկայության մասին բանկային գաղտնիք հանդիսացող տեղեկությունն ամբաստանյալ Գ. Հակոբյանին հայտնի լինել չէր կարող։
Վերոգրյալ հիմքերի առկայության պայմաններում Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ առաջին ատյանի դատարանն իրավացիորեն հանգել է ճիշտ հետևության այն մասին, որ ամբաստանյալ Գ. Հակոբյանի արարքում բացակայում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հանցակազմը` այդ մեղադրանքը հիմնավորող բավարար ապացույցների բացակայության պատճառաբանությամբ:
Նման պայմաններում Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրողի վերաքննիչ բողոքի փաստարկներն` ամբաստանյալ Գ. Հակոբյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով մեղսագրվող արարքը նույն օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով վերաորակելու օբյեկտիվ հիմքեր չկան:
Անդրադառնալով մեղադրողի վերաքննիչ բողոքի փաստարկներին ու պահանջին այն մասին, որ ամբաստանյալ Գ. Հակոբյանի կողմից կատարած արարքը ենթակա է որակման ոչ թե ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, այլ նույն օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով, ապա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ մեղադրողի վերաքննիչ բողոքն այդ մասով ենթակա է բավարարման` նկատի ունենալով հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի համաձայն`
<<Գողությունը` ուրիշի գույքի զգալի չափերով գաղտնի հափշտակությունը`/…/ որը կատարվել է՝
1) մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ,
(…)
3) պահեստարան կամ շինություն ապօրինի մուտք գործելով` /…/>>:
Սույն քրեական գործի նյութերով հաստատված և հիմնավորված է, որ 2014թ. մայիսի 24-ին` ժամը 4։11-ից մինչև 4։23-ն ընկած ժամանակահատվածում, անչափահաս` այդ պահին տասնյոթ տարեկան, ամբաստանյալ Գարեգին Զավենի Հակոբյանը, սնունդ և դեղորայք գնելու համար 100.000 ՀՀ դրամ գումար ձեռք բերելու նպատակով, գործով չպարզված անձի հետ նախնական համաձայնության է եկել Երևան քաղաքի Լեոյի փողոցի թիվ 70 հասցեում գտնվող, տուժող <<Ամերիաբանկ>> փակ բաժնետիրական ընկերությանը /այսուհետ ՓԲԸ/ պատկանող, պահեստարան հանդիսացող բանկոմատից 100.000 ՀՀ դրամ գումար գաղտնի հափշտակելու մասին։ Այդ նպատակով նա փորձել է երկաթյա առարկայով կոտրել հիշյալ բանկոմատի դուռը, սակայն դա նրան չի հաջողվել, որի պատճառով հանցագործությունն ավարտին չի հասցրել` իր կամքից անկախ հանգամանքներով։
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ պահեստարանը հատուկ կառույց կամ հատկապես առանձնացված տեղ է` գույքը մշտապես կամ ժամանակավորապես պահպանելու համար, որով գույքն ապահովագրվում է հափշտակությունից, ոչնչացումից, վնասումից կամ փչացումից։ Առաջին հերթին պահեստարան են համարվում հատուկ սարքավորումները, որոնցում պահպանվում են նյութատեխնիկական միջոցներ և արժեքներ` ապրանքներ, դրամ, թանկարժեք մետաղներ և զարդեր (ավտոֆուրգոններ, չհրկիզվող պահարաններ, բանկոմատներ, փակ կամ պահպանվող երկաթուղային վագոններ և այլն)։ Պահեստարան են համարվում նաև այն տարածքները, որոնք հատուկ հարմարեցված են մշտապես կամ ժամանակավորապես նյութական միջոցներ պահպանելու համար` ցանկապատված տարածք, երկաթուղային կայարանների, օդանավակայանների պահպանվող ապրանքատեղերը և այլն։
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ թեև առաջին ատյանի դատարանը հիմնավորված և հաստատված է համարել այն փաստը, որ անչափահաս ամբաստանյալ Գ. Հակոբյանը <<Ամերիաբանկ>> ՓԲԸ-ին պատկանող, պահեստարան հանդիսացող բանկոմատից փորձել է 100.000 ՀՀ դրամ գումար գաղտնի հափշտակել, սակայն վերջինիս արարքին չի տվել պատշաճ իրավական գնահատական, այն է` ամբաստանյալ Վ. Հակոբյանին մեղավոր է ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով` անտեսելով պահեստարան հանդիսացող բանկոմատից գաղտնի հափշտակության փորձ կատարելու հանգամանքը, ինչը սույն քրեական գործով նույն հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետի պարտադիր հատկանիշ է:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 2-րդ, 3-րդ կետերի համաձայն` բողոքարկված դատական ակտը բեկանվում կամ փոփոխվում է, եթե թույլ է տրվել դատական սխալ, այն է` ճիշտ չի կիրառվել քրեական օրենքը կամ Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագիրը, առկա է քրեադատավարական օրենքի էական խախտում:
Նույն օրենսգրքի 397-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` քրեական օրենքի կամ միջազգային պայմանագրի ոչ ճիշտ կիրառումը քրեական օրենքի կամ Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրի այն հոդվածի կամ հոդվածի այն մասի կիրառումն է, որը ենթակա չէր կիրառման, կամ այն հոդվածի կամ հոդվածի այն մասի չկիրառումն է, որը ենթակա էր կիրառման, կամ քրեական օրենքի կամ միջազգային պայմանագրի սխալ մեկնաբանումն է:
ՀՀ քրեական դատվարության օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` քրեադատավարական օրենքի էական խախտումներ են դատական քննության ժամանակ սույն օրենսգրքի սկզբունքների և այլ ընդհանուր դրույթների խախտումները, որոնք գործին մասնակցող անձանց` օրենքով երաշխավորված իրավունքներից զրկելու կամ դրանցում սահմանափակելու կամ այլ ճանապարհով խոչընդոտել են գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտմանը, ազդել են կամ կարող էին ազդել գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա:
Ընդհանուր իրավասության դատարանի դատական ակտի բեկանման կամ փոփոխման վերաբերյալ ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրության վերը նշված իրավադրույթների պահանջների համատեքստում քննության առնելով ամբաստանյալ Գարեգին Զավենի Հակոբյանին նախաքննական մարմնի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքը Դատարանի կողմից նույն հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով վերաորակելու հիմնավորվածությունը, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Դատարանն ամբաստանյալ Գ. Հակոբյանին մեղավոր ճանաչելով և դատապարտելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքում, չի կիրառել այն քրեական օրենքը /ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետեր/, որը պետք է կիրառեր, ինչն էլ, ըստ էության, դատական սխալ է:
Հետևաբար, Դատարանի 06.03.2015 թվականի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Գարեգին Զավենի Հակոբյանի`ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, պետք է փոփոխել և ամբաստանյալ Գ. Հակոբյանի արարքը որակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով:
Վերաքննիչ դատարանն անդրադառնալով մեղադրողի վերաքննի բողոքի փաստարկներին ու պահանջին` ամբաստանյալ Գ. Հակոբյանի նկատմամբ համաչափ պատիժ նշանակելու վերաբերյալ` արձանագրում է հետևյալը.
Համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների դրույթների` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հագամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
Շարադրված հոդվածների բովանդակային վերլուծությունից երևում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված` սոցիալական արդարությունը վերականգնելու նպատակը բխում է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքն ամրագրած` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի բովանդակությունից: Մասնավորապես, նշված հոդվածի այն պահանջից, ըստ որի` հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 48-րդ հոդվածների վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է հայտնել ՎԲ-50/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԱՎԴ2/0059/01/08 և այլ որոշումներում):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 14-րդ գլխում ամրագրված է անչափահասների քրեական պատասխանատվության և պատժի առանձնահատկությունները, ըստ որի` անչափահասի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի են առնվում նրա կյանքի և դաստիարակության պայմանները, հոգեկան զարգացման աստիճանը, առողջության վիճակը, անձի այլ առանձնահատկությունները, ինչպես նաև նրա վրա այլ անձանց ազդեցությունը:
Բացի այդ, ըստ <<Երեխայի իրավունքների կոնվեցիա>>-ի, և ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի 29.11.1985 թվականի 40/33 բանաձևով հաստատված <<Պեկինյան կանոններ>>-ի /<<ՄԱԿ-ի նվազագույն ստանդարտ կանոնները` անչափահասների նկատմամբ արդարադատություն իրականացնելու վերաբերյալ>>/ դրույթների ազատազրկումը` որպես դատավճիռ, պետք է լինի վերջին միջոց, այն էլ հնարավորին չափ կարճ ժամանակով:
<<Վերջին միջոց>> սկզբունքի կիրառումը դատավճռում նշանակում է, որ ազատազրկումը պետք է նշանակվի միայն այն դեպքում, երբ դատավորը համոզված է, որ միջոցի նպատակը` անչափահասի դեպքում վերականգնումը, հնարավոր չէ իրականացնել ոչ կալանավորման եղանակով:
Նմանապես, <<հնարավոր ամենակարճ ժամկետը>>, պետք է ընդհանրապես մեկնաբանվի որպես այն ժամկետը, որի ընթացքում կալանքի ռեժիմը կարող է ապահովել տվյալ անչափահասի վերականգնումը: <<Երեխայի իրավունքների մասին>> ՄԱԿ-ի կոնվենցիայի 37-րդ հոդվածի <<բ>> կետի համաձայն`
<<Մասնակից պետություններն ապահովում են, որ ոչ մի երեխա չզրկվի ազատությունից անօրինական կամ կամայական կերպով: Երեխայի ձերբակալությունը, կալանքը կամ ազատազրկումն իրականացվում են համաձայն օրենքի և գործադրվում են միայն որպես ծայրահեղ միջոց և որքան հնարավոր է՝ կարճ ժամանակամիջոցով>>:
Նույն կոնվենցիայի 40-րդ հոդվածի համաձայն`
<<Մասնակից պետությունները ճանաչում են մեղադրվող կամ քրեական օրենսդրությունը խախտած համարվող յուրաքանչյուր երեխայի իրավունքը՝ արժանանալու այնպիսի վերաբերմունքի, որը նպաստում է նրա արժանապատվության և նշանակալիության զգացումի զարգացմանը, երեխայի մեջ ամրապնդում է հարգանքը մարդու իրավունքների և ուրիշների հիմնարար ազատությունների նկատմամբ, և որի դեպքում հաշվի է առնվում երեխայի տարիքը և հասարակության մեջ նրա վերաինտեգրացման և հետագա դրական դեր խաղալուն նպաստելու ցանկալիությունը>>:
Նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն`
<<Անհրաժեշտ է այնպիսի բազմազան միջոցառումների առկայությունը, ինչպիսիք են խնամքի, խնամակալության և հսկողության մասին հրամանները, խորհրդատվական ծառայությունները, փորձաշրջանի նշանակումը, դաստիարակությունը, կրթական և մասնագիտական պատրաստության ծրագրերը և առանձին հաստատություններում խնամքի այլընտրանքային այլ ձևեր, որոնք ապահովում են երեխայի նկատմամբ նրա բարեկեցությանը, ինչպես նաև դրությանն ու հանցագործության բնույթին համապատասխանող վերաբերմունք>>:
Պեկինյան կանոնների 19.1 կետով ամրագրված իրավադրույթի մեկնաբանություններում նշված է, որ <<Առաջադեմ քրեագիտությունը հանդեu է գալիu այնպիuի միջոցների oգտագործման գերադաuելիության oգտին, որոնք չեն նախատեuում ուղղիչ հիմնարկներում ներփակումը: Հաuտատված է, որ ուղղիչ հիմնարկներում ներփակելու միջոցով ձեռք բերված արդյունքները, լավագույն դեպքում, աննշան են այդ միջոցառման չկիրառման արդյունքների համեմատությամբ: Անհատականության համար բազմաթիվ աննպաuտ հետևանքներն անխուuափելի են ուղղիչ հիմնարկներում ներփակելու ցանկացած դեպքի համար և միանգամայն տեuանելի է, որ դրանք չեն փոխհատուցվում ուղղիչ աշխատանքով: Սա հատկապեu արդարացի է անչափահաuների նկատմամբ, որոնք ենթակա են բացաuական ազդեցությունների: Բացի դրանից, ոչ միայն ազատազրկման, այլև հաuարակությունից մեկուuացնելու հետ կապված բացաuական հետևանքներն անչափահաuի վրա ազդում են ավելի շատ, քան մեծահաuակի, քանի որ դրանց անչափահաuներն առնչվում են զարգացման uկզբնական շրջանում>>:
Վերոգրյալից հետևում է, որ անչափահասին հասարակությունից մեկուսացումը պետք է իրականացվի շատ զգույշ և բացառիկ դեպքերում, քանի որ մեկուսացման բացասական հետևանքների վտանգը շատ ավելի մեծ է անչափահասների մասով:
Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ Դատարանն ամբաստանյալ Գ. Հակոբյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս բավարար չափով ստուգման և բազմակողմանի քննության է ենթարկել ամբաստանյալին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով մեղսագրված հանցանքի բնույթը, հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում` պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները, մասնավորապես այն, որ ամբաստանյալ Գ. Հակոբյանն իրեն վերագրվող արարքը կատարել է անչափահաս ` 17 տարեկան հասակում, նրա մայր Լուսինե Հակոբի Հակոբյանը վատառողջ է` երրորդ խմբի հաշմանդամ, արարքը կատարել է մորն անհրաժեշտ դեղորայք և սնունդ գնելու համար գումար ձեռք բերելու նպատակով, նախկինում դատված չի եղել, վատառողջ է, զղջացել է կատարածի համար և չարձանագրելով ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող որևէ հանգամանք, իրավացիորեն հանգել է ճիշտ հետևության այն մասին, որ ամբաստանյալ Գարեգին Զավենի Հակոբյանի` հանրության համար վտանգավոր լինելու աստիճանը նվազել է, իսկ նրա անձը բնութագրող տվյալների և անհատական առանձնահատկությունների համակցությունը բավարար է հանգելու հետևության, որ Գ. Հակոբյանի ուղղվելը հնարավոր է առանց նրա ազատությունը սահմանափակելու, դրամական պատժի կիրառմամբ, և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայի սահմաններում պատիժ է նշանակել տուգանքի ձևով` նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկի` 500.000 ՀՀ դրամի չափով:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման տեսանկյունից կարևոր է նաև հանցավորի դրսևորած վարքագիծը` կատարած հանցագործությունից հետո:
Ինչպես երևում է գործի նյութերից, ամբաստանյալ Գ. Հակոբյանը հանցանքը կատարելուց հետո մինչ այսօր` մեկ տարի գտնվելով ազատության մեջ, դրսևորել է պատշաճ վարքագիծ:
Ինչ վերաբերվում է մեղադրողի վերաքննիչ բողոքի փաստարկներին, որով վերջինս ըստ էության վիճարկում է ամբաստանյալ Գ. Հակոբյանի կողմից կատարած արարքի բնույթն ու հասարակական վտանգավորության աստիճանը և գտնում, որ Դատարանն ամբաստանյալի նկատմամբ մեղմ պատիժ նշանակելով խախտել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների պահանջները, ապա Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրողն իր հետևությունները չի պատճառաբանել ու չի ներկայացրել իր պահանջը հիմնավորող և սույն գործի տվյալներից բխող համապատասխան փաստարկներ և չի մատնանշել այն հիմնարար խախտումները, որոնց արդյունքում ընդունված դատական ակտը խաթարում է արդարադատության բուն էությունը:
Վերաքննիչ դատարանն անդրադառնալով ամբաստանյալ Գ. Հակոբյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցին` արձանագրում է հետևյալը.
Առաջին ատյանի դատարանը քննարկելով ամբաստանյալ Գ. Հակոբյանի խափանման միջոցի հարցը` գտել է, որ ամբաստանյալ Գարեգին Զավենի Հակոբյանի նկատմամբ 2014թ. սեպտեմբերի 20-ի որոշմամբ ընտրված կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց գրավը ենթակա է վերացման, քանի որ տուգանքի դատապարտվելու դեպքում վերջինիս կողմից քրեական պատասխանատվությունից և նշանակված պատիժը կրելուց խուսափելու, դատարանի դատավճռի կատարմանը խոչընդոտելու հավանականությունը նվազում է։
Միաժամանակ դատարանը գտել է, որ գրավի գումար հանդիսացող 500.000 /հինգ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամը, մուծված 2014թ. սեպտեմբերի 20-ին Զավեն Մյասնիկի Հակոբյանի կողմից` Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 900013298014 հաշվին, ենթակա է վերադարձման նրան, ինչի հիման վրա վճռել է ամբաստանյալի նկատմամբ կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց գրավը` վերացնել, և գրավի գումարը հետ վերադարձնել նրան։
Նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ ամբաստանյալ Գ. Հակոբյանի վերաբերյալ առաջին ատյանի դատարանի 06.03.2015 թվականին կայացված դատավճիռը բողոքարկվել է դատախազի կողմից և այն դեռևս օրինական ուժ չի ստացել, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Գարեգին Զավենի Հակոբյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց գրավը պետք է պահպանել` մինչև սույն որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելը, որից հետո գրավի գումարը` 500.000 /հինգ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով, վերադարձնել Զավեն Մյասնիկի Հակոբյանին:
Վերոգրյալ հիմքերի առկայության պայմաններում Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ սույն գործով ընդհանուր իրավասության դատարանն ամբաստանյալ Գարեգին Զավենի Հակոբյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայի սահմաններում տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելով` թույլ չի տվել նյութական իրավունքի նորմերի այնպիսի խախտումներ, որոնք կարող են հիմք հանդիսանալ ամբաստանյալ Գ. Հակոբյանի նկատմամբ նշանակված պատժի խստացման առումով մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը բավարարելու համար, իսկ ամբաստանյալ Գ. Հակոբյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախաքննական մարմնի կողմից մեղսագրված արարքը նույն հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով վերաորակելու հարցում հանգել է սխալ եզրահանգման, թույլ է տվել թույլ է տվել քրեադատավարական նորմի խախտում, այն է` ամբաստանյալ Վ. Հակոբյանին մեղավոր ճանաչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով` անտեսել է պահեստարան հանդիսացող բանկոմատից գաղտնի հափշտակության փորձ կատարելու հանգամանքը, ինչը սույն քրեական գործով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետի պարտադիր հատկանիշ է:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015 թվականի մարտի 06-ի դատավճիռը պետք է փոփոխել ամբաստանյալ Գ. Հակոբյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով մեղսագրված արարքի որակման մասով` նրան մեղավոր ճանաչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ և 402-րդ հոդվածներով`Վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Դատախազի վերաքննիչ բողոքը բավարարել մասնակիորեն:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015 թվականի մարտի 06-ի դատավճիռը Գարեգին Զավենի Հակոբյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, փոփոխել:
Գարեգին Զավենի Հակոբյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով և դատապարտել տուգանքի 500.000 /հինգ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումարի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 5-րդ մասի կանոններով` ամբաստանյալ Գ. Հակոբյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք` 450.000 /չորս հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամ գումարի չափով:
Ամբաստանյալ Գ. Հակոբյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց գրավը պահպանել` մինչև սույն որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելը, որից հետո գրավի գումարը` 500.000 /հինգ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով, վերադարձնել Զավեն Մյասնիկի Հակոբյանին:
Ամբաստանյալ Գ. Հակոբյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել 67.200 /վաթսունյոթ հազար երկու հարյուր/ ՀՀ դրամ գումար` որպես դատական ծախսեր:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարանին` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ

ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ

Գ. ՄԵԼԻՔ-ՍԱՐԳՍՅԱՆ