Գործ
ԵԿԴ/0223/01/14

Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը
/այսուհետև` դատարան/

Նախագահությամբ դատավոր Մ. Մակյանի
Քարտուղարությամբ Թ. Խաչատրյանի

Մասնակցությամբ՝
Մեղադրող Ս. Յուզբաշյանի
Տուժողի ներկայացուցիչ Ա. Գրիգորյանի
Պաշտպան Ս. Խաչատրյանի

2015թ. հունվարի 23-ին, դռնբաց դատական նիստում, Երևան քաղաքում, դատաքննության արագացված կարգի կիրառմամբ քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Աշոտ Առուստամի Հովսեփյանի` ծնված 01.02.1992թ.-ին
Էջմիածին քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի,
միջնակարգ կրթությամբ, չամուսնացած, նախինում
չդատված, ծառայում է ՀՀ ՊՆ 43755 զորամասում որպես
1-ին ԶՀԴՆ-ի պահպանության դասակի հրամանատարի
տեղակալ, պայմանագրային զինծառայող, ավագ սերժանտ,
բնակվում է Արմավիրի մարզ, գ. Այգեկ, 1-ին փողոց, տուն 15,
մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ
հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով։

1.Գործի դատավարական նախապատմությունը
Գործով մեղադրյալ Աշոտ Առուստամի Հովսեփյանը ՀՀ ԶՈՒ ԳՇ պետի 06.10.2012թ-ի թիվ 280 հրամանի համաձայն ավագ սերժանտ կոչումով պայմանագրային հիմունքներով զինվորական ծառայության է նշանակվել է ՀՀ ՊՆ 43755 զորամասում որպես 1-ին զենիթահրթիռային դիվիզիոնի պահպանության դասակի հրաձիգ, այնուհետև, 19.08.2014թ-ին, համաձայն ՀՀ ՊՆ 43755 զորամասի հրամանատարի թիվ 184 հրամանի, Ա. Հովսեփյանը նշանակվել է նույն դիվիզիոնի պահպանության և պատսպարման դասակի I պահպանության 1-ին ջոկի հրամանատար-դասակի հրամանատարի տեղակալի պաշտոնին։
Աշոտ Առուստամի Հովսեփյանը 2014թ-ի սեպտեմբերի 28-ին իր մշտական բնակության վայրից՝ Արմավիրի մարզի Այգեկ գյուղից, գնացել է ք. Երեան՝ անձնական հարցերով։ Նշված օրը, ժամը 19։00-ի սահմաններում գտնվելով Վ.Սարգսյան և Դեղատան փողոցների խաչմերուկում գտնվող «Ամերիաբանկ» ՓԲԸ-ին պատկանող բանկոմատի մոտ, իր մեջ ծագած հանկարծակի դիտավորությունն ի կատար ածելու նպատակով մոտակայքից վերցրել է մետաղե կտոր և մոտենալով բանկոմատին՝ ուրիշի գույքը գաղտնի հափշտակելու դիտավորությամբ փորձել է փականները վնասելու միջոցով մուտք գործել պահեստարան հանդիսացող բանկոմատի ներս և այնտեղից հափշտակել ներսում գտնվող ողջ գումարը` առանց իմանալու, թե կոնկրետ ինչքան գումար կա բանկոմատում։ Իր հանցավոր մտադրությունն ի կատար ածելու նպատակով Ա.Հովսեփյանը նախ փակել է բանկոմատի տեսագրման սարքը, այնուհետև, կռացած, փորձել է բացել բանկոմատի դուռը և չնայած գործադրված ջանքերհն՝ իր կամքից անկախ հանգամանքներով չի կարողացել հանցագործությունն ավարտին հասցնել, որից հետո հեռացել է։
Փաստի առթիվ ՀՀ ոստկանության Կենտրոնականի քննչական բաժնի կողմից 2014 թվականի հոկտեմբերի 01-ին հարուցվել է քրեական գործ։
2014 թվականի նոյեմբերի 06-ին որոշում է կայացվել Աշոտ Առուստամի Հովսեփյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին։
Քրեական գործը ՀՀ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի գրասենյակ է ստացվել և մուտքագրվել 15.12.2014թ.-ին։
2.Արագացված դատական քննություն
Մինչև դատաքննությունը սկսելն ամբաստանյալ Աշոտ Առուստամի Հովսեփյանը միջնորդել է դատաքննությունն անցկացնել արագացված կարգով և հայտարարել, որ միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված կարգով դատաքննություն անցկացնելու հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ և առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում լիովին։
Տուժողի ներկայացուցիչ Արթուր Գրիգորյանը չի առարկել արագացված կարգով դատաքննություն անցկացնելու դեմ։
Դատախազ Ս.Յուզբաշյանը, գործով մեղադրական եզրակացությունը հաստատելիս արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու դեմ առարկել է, սակայն դատարանում փոխելով իր դիրքորոշումը հայտարարել, որ չի առարկում արագացված կարգով դատաքննությունն անցկացնելու դեմ։
Դատարանը համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1 և 375.2 հոդվածներով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին։
Դատարանը, հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները` մեղադրյալի, տուժողի ներկայացուցչի, վկայի ցուցմունքները, տեսաձայնագրային փորձաքննության 46261406 եզրակացությունը, դեպքի վայրի զննության արձանագրությունը, իրեղեն ապացույց ճանաչված ձողերը, ապացույց ճանաչված այլ փաստաթղթերը, գտավ, որ ամբաստանյալ Աշոտ Առուստամի Հովսեփյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցավոր արարքը։
3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Դատարանը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի դրույթներին համապատասխան, հետազոտելով և գնահատելով ապացույցներն իրենց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից` հիմնված ներքին համոզմամբ, ապացուցված է համարում ամբաստանյալ Աշոտ Առուստամի Հովսեփյանին մեղսագրված հանցագործության կատարումը և գտնում, որ կատարած արարքի համար վերջինս ենթակա է պատժի։
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում ինչպես ամբաստանյալի կողմից կատարած հանցագործության բնույթն ու հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
Որպես Աշոտ Առուստամի Հովսեփյանի անձը բնութագրող դրական հանգամանք, դատարանը հաշվի է առնում ՀՀ ՊՆ 43755 զորամասի 1-ին ԶՀԴՆ-ի հրամանատար Վ.Հակոբյանի կողմից տրված ծառայողական բնութագիրը, համաձայն որի`
«Ավագ սերժանտ Աշոտ Առուստամի Հովսեփյանն անցել է պայմանագրային զինվորական ծառայության ՀՀ ԶՈւ-ում 02.10.2012թ.-ից` զբաղեցնելով ՀՀ ՊՆ 43755 զորամասի 1-ին ԶՀԴՆ-ի զենիթային հրթիռային դիվիզիոնի «Ս-300» պահպանության դասակի հրաձիգի պաշտոնը։ 14.08.2014թ.-ից զբաղեցնում է ՀՀ ՊՆ 43755 զորամասի 1-ին ԶՀԴՆ-ի զենիթային հրթիռային դիվիզիոնի «Ս-300» պահպանության և պատրաստման դասակի պահպանության 1-ին ջոկի հրամանատար-դասակի հրամանատարի տեղակալի պաշտոնը։ Ծառայության ընթացքում իրեն դրսևորել է դրականորեն։ Կարգապահ և պարտաճանաչ զինծառայող է։ Իր առջև դրված խնդիրներն ու պարտականությունները կատարում է ճիշտ և ժամանակին։ Գիտի պահել պետական և ռազմական գաղտնիքը։ Համեստ, հավասարակշռված անձնավորություն է։ Վայելում է կոլեկտիվի սերն ու հարգանքը»։
/տես` գ.թ. 83, դատական նիստի արձանագրությունը/
Որպես Աշոտ Առուստամի Հովսեփյանի անձը բնութագրող դրական հանգամանք, դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ Արմավիրի մարզի Այգեկ գյուղի գյուղապետ Վ.Աբրահամյանի կողմից տրված բնութագիրը, համաձայն որի՝
«Քաղաքացի Աշոտ Առուստամի Հովսեփյանը ծնվել է 1992 թվականի փետրվարի 01-ին ՀՀ Արմավիրի մարզի Այգեկ գյուղում։ 1999-2009թթ. սովորել է Այգեկի միջնակարգ դպրոցում։ 2009 թվականին ընդունվել է ՀՊՄՀ` պատմության և իրավագիտության ֆակուլտետ։ 2010-2012թթ. ծառայել է Հայոց բանակում, ստացել է ավագ սերժանտի կոչում։ Վերադառնալուց հետո շարունակում է ուսումը։ Աշխատում է ՀՀ ՊՆ 43755 զորամասում։ Քաղաքավարի, հավասարակշռված երիտասարդ է։ Բարի է, ընկերասեր և շփվող։ Աշխատասեր է, օգնում է ընտանիքին, համագյուղացիների կողմից բողոքներ չկան»։
/ տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Որպես Աշոտ Առուստամի Հովսեփյանի անձը բնութագրող դրական հանգամանք, դատարանը հաշվի է առնում նաև այն, որ նա ՀՀ Ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով չի անցնում, նախկինում դատապարտված կամ որևէ այլ կերպ արատավորված չի եղել։
/ տես` գ.թ. 38, դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասի 9-րդ կետի համաձայն որպես ամբաստանյալ Աշոտ Առուստամի Հովսեփյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում հանցագործությունը կատարելուց հետո ոստիկանության բաժին ինքնակամ և մեղայականով ներկայանալը։
/տես` գ.թ.36, դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն որպես ամբաստանյալ Աշոտ Առուստամի Հովսեփյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում նաև նախաքննության ընթացքում խոստովանական ցուցմունքներով հանդես գալը, ինչպես նաև՝ դատարանում՝ կատարած հանցանքի համար անկեղծորեն զղջալը։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի համաձայն՝ ամբաստանյալ Աշոտ Առուստամի Հովսեփյանի արարքում նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Ելնելով գործի հանգամանքներից, ինչպես նաև հիմք ընդունելով ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին կետի դրույթը, համաձայն որի՝ «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի, համապատաuխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար», ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ կետի դրույթը, համաձայն որի՝ «Պատժի նպատակն է վերականգնել uոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպեu նաև կանխել հանցագործությունները» և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասը` համաձայն որի՝ «Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով», դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Աշոտ Առուստամի Հովսեփյանի կողմից կատարված արարքի համար նրա նկատմամբ պետք է նշանակվի պատիժ՝ տուգանքի ձևով, որը նա պետք է կրի։


Նշված եզրահանգմանը գալիս դատարանն արձանագրում է հետևյալը՝

ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասը նախատեսում է պատիժ՝ տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկից հազարապատիկի չափով, կամ ազատազրկմամբ` երկուսից հինգ տարի ժամկետով։

Այլընտրանքային սանկցիաների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ. Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ. «(…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա։

Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ։

Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը։ (…)» (տե’ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը)։

Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Աշոտ Առուստամի Հովսեփյանի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը /հանցափորձի պարագան/, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դրանք համադրելով նրա անձը բնութագրող և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների հետ՝ դատարանը գտնում է, որ Աշոտ Առուստամի Հովսեփյանը իր կատարած` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի այդ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել մեղմ պատժի` տուգանքի ձևով, քանի որ դատարանում որևէ հիմնավորում ի հայտ չեկավ այն մասին, որ պատժի նվազ խիստ տեսակը տվյալ դեպքում չի կարող ապահովել պատժի նպատակները։

Անդրադառնալով նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Աշոտ Առուստամի Հովսեփյանի կողմից կրելու հարցին, հաշվի առնելով վերջինիս` 2014 թվականի նոյեմբերի 03-ից մինչև 2014 թվականի նոյեմբերի 06-ը ընկած ժամանակահատվածում 3 օր ձերբակալման մեջ գտնվելու հանգամանքը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 5-րդ մասի կիրառմամբ, համաձայն որի` «Մինչև դատական քննությունը կալանքի տակ գտնվող անձի նկատմամբ տուգանքի, որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու ձևով պատիժ նշանակելիս դատարանը, հաշվի առնելով կալանքի տակ պահելու ժամկետը, մեղմացնում է նշանակված պատիժը կամ լրիվ ազատում պատիժը կրելուց» դատարանը գտնում է, որ պետք է մեղմացնել վերջինիս նկատմամբ տուգանքի ձևով նշանակված պատժը։
Դատարանն անդրադառնալով Աշոտ Առուստամի Հովսեփյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի` չհեռանալու մասին ստորագրության, հարցին, գտնում է, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։

Լուծելով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածով` դատարանը գտնում է, որ գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված` մետաղյա ձողերը` պետք է ոչնչացնել, իսկ այլ փաստաթղթի կարգով ապացույց ճանաչված փաստաթղթերը` պետք է պահել քրեական գործի հետ միասին։

4. Եզրափակիչ մաս

Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360, 365, 369-373 375.1-375.4-րդ հոդվածներով, դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Աշոտ Առուստամի Հովսեփյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք` ՀՀ-ում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկի` 500.000 /հինգ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի, չափով։
Հաշվի առնելով Աշոտ Առուստամի Հովսեփյանի՝ 2014թ. նոյեմբերի 03-ից մինչև 06-ը` երեք օր ձերբակալման մեջ գտնվելու հանգամանքը, ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 5-րդ կետի կարգով մեղմացնել նշանակված պատիժը և Աշոտ Առուստամի Հովսեփյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ սահմանել տուգանք` ՀՀ-ում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի չորսհարյուրհիսնապատիկի` 450.000 /չորս հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով։
Աշոտ Առուստամի Հովսեփյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված մետաղյա ձողերը՝ ոչնչացնել, իսկ այլ փաստաթղթի կարգով ապացույց ճանաչված փաստաթղթերը՝ պահել քրեական գործի հետ միասին ։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում՝ բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին կետի։


Դ Ա Տ Ա Վ Ո Ր Մ. Մ Ա Կ Յ Ա Ն