Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

ՙ29՚ դեկտեմբերի 2014թ. ք. Երևան

ԵԿԴ-0219/01/14

Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը հետևյալ կազմով.

նախագահող դատավոր` Մ. Մարտիրոսյան,
քարտուղար` Ա. Հովհաննիսյան,

մասնակցությամբ`

մեղադրող,
Երևան քաղաքի դատախազության
դատախազ Ա. Աբրահամյանի,

պաշտպան Վ. Հայրապետյանի,


դատարանում, դռնբաց դատական նիստում, դատական քննության արագացված կարգի կիրառմամբ քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի

Մարտիրոս Սիրեկանի Մարտիրոսյանի`
ծնված 1964թ. մարտի 9-ին Հայաստանի Հանրապետության /այսուհետ ՀՀ/ Գեղարքունիքի մարզի Լճաշեն գյուղում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, նախկինում չդատված, աշխատում է Երևանի պետական հումանիտար-տեխնիկական քոլեջում որպես ֆիզղեկ, դասախոս, հաշվառված է ՀՀ Գեղարքունիքի մարզի Շատվան գյուղի Կենտրոնական խճուղու թիվ 37 տանը, բնակվում է Երևան քաղաքի Խաղաղ Դոնի թիվ 4 շենքի թիվ 26 բնակարանում, կալանքի տակ չէ, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:


Գործի դատավարական նախապատմությունը

Թիվ 58200514 քրեական գործը ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայության քննչական վարչությունում հարուցվել է 2014թ. հունվարի 14-ին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, մի խումբ անձանց` Մարտիրոս Մարտիրոսյանի և Հարություն Քոչինյանի կողմից նախնական համաձայնությամբ իրավունք վերապահող պաշտոնական կեղծ փաստաթուղթ իրացնելու դեպքի առթիվ:
2014թ. փետրվարի 19-ին որոշում է կայացվել վերոհիշյալ քրեական գործն ըստ քննչական ենթակայության ուղարկելու մասին:
2014թ. մարտի 3-ին այդ քրեական գործը ստացվել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի քննչական վարչության ծանր հանցագործությունների քննությանն բաժին և նույն օրն ընդունվել է այդ բաժնի հատկապես կարևոր գործերով ավագ քննիչի վարույթ:
Քննիչի 2014թ. դեկտեմբերի 3-ի որոշմամբ թիվ 58200514 քրեական գործից Հարություն Քոչինյանի և Արմինե Հարությունյանի անվամբ կազմված դիպլոմի վերաբերյալ մասն անջատվել է և դրան շնորհվել է 59104414 համարը:

Ամբաստանյալ Մարտիրոս Սիրեկանի Մարտիրոսյանին նախաքննության մարմնի կողմից մեղադրանք է առաջադրվել հետևյալ արարքի համար. ՙոր նա 2011թ-ի աշնանը ձեռք է բերել և իր մտերիմ Հարություն Քոչինյանի հետ նախնական համաձայնությամբ իրացրել է իրավունք վերապահող պաշտոնական փաստաթուղթ:
Այսպես` 2011թ-ի աշնանը Մարտիրոս Մարտիրոսյանը, իր մտերիմ Հարություն Քոչինյանից, Միխաիլ Կազումյանի համար բարձրագույն ուսումնական հաստատության ավարտական, կեղծ դիպլոմ իրացնելու շուրջ նախնական համաձայնության գալուց հետո, 2011թ-ի դեկտեմբերին ձեռք է բերել ՙԵրևանի Խ.Աբովյանի անվան Հայկական պետական մանկավարժական համալսարան՚ ՊՈԱ կազնակերպության իրավունք վերապահող թիվ AB064689 կեղծ դիպլոմը և նույն դիպլոմի կեղծ հավելվածը, որը Հարություն Քոչինյանի հետ ունեցած նախնական համաձայնությամբ, նույն ժամանակ, համալսարանի դիմաց գտնվող այգում` 800 ԱՄՆ դոլարով իրացրել է Միխաիլ Կազումյանին:
Այսպիսով, Մարտիրոս Մարտիրոսյանը խմբի կազմում նախնական համաձայնությամբ իրավունք վերապահող կեղծ փաստաթուղթ իրացնելով կատարել է հանցավոր արարք, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:՚:
2014թ. դեկտեմբերի 10-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան և 2014թ. դեկտեմբերի 12-ին ընդունվել է դատարանի վարույթ:

Արագացված դատական քննություն

Ամբաստանյալ Մարտիրոս Սիրեկանի Մարտիրոսյանը միջնորդեց դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով: Նա հայտարարեց, որ միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է իր պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, ինքը համաձայն է մեղադրանքի հետ:
Մեղադրական եզրակացությունը հաստատելիս` մեղադրողը դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու դեմ չի առարկել: Դատարանում նույնպես նա այդ կարգի կիրառման դեմ չառարկեց:
Դատարանը համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3751-րդ և 3752-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմանները` որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին:
Դատարանը հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները` գտնում է, որ ամբաստանյալ Մարտիրոս Սիրեկանի Մարտիրոսյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարք:
Ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների ուսումնասիրման արդյունքում պարզվել է, որ ամբաստանյալ Մարտիրոս Սիրեկանի Մարտիրոսյանը նախկինում դատված չի եղել, նախաքննության ընթացքում իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելով` զղջացել է կատարածի համար:


Դատարանի իրավական վերլուծությունները

Առաջադրված մեղադրանքն ամբաստանյալ Մարտիրոս Սիրեկանի Մարտիրոսյանի կողմից ընդունելու և դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու պայմաններում` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Մարտիրոս Սիրեկանի Մարտիրոսյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ իրավունք վերապահող կեղծ փաստաթուղթ իրացնելն ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին:
Ուսումնասիրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Մարտիրոս Սիրեկանի Մարտիրոսյանի նկատմամբ, նրա կատարած հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը, այն, որ նա նախկինում դատված չի եղել, իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելով` զղջում է կատարածի համար:
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրում:
Ամբաստանյալ Մարտիրոս Սիրեկանի Մարտիրոսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս` դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն`
ՙՀանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
ՙՊատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն`
ՙ1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները՚:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները, հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիան այլընտրանքային է` պատիժ է նախատեսում տուգանքի կամ ազատազրկման ձևով:
Այլընտրանքային սանկցիաների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ. Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ. ՙ(…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա:
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը: (…)՚ (տե’ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը):
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Մարտիրոս Սիրեկանի Մարտիրոսյանի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դրանք համադրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող հանգամանքների հետ` դատարանը գտնում է, որ Մարտիրոս Մարտիրոսյանն իր կատարած` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի այդ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել մեղմ պատժի` տուգանքի ձևով, որի միջոցով հնարավոր կլինի ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները:
Քննարկելով նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Մարտիրոս Մարտիրոսյանի կողմից կրելու հարցը` դատարանը գտնում է հետևյալը.
Մեկ այլ` ԵԿԴ/0096/01/13 (62203813) քրեական գործով, 2013թ. դեկտեմբերի 04-ին կայացված և օրինական ուժի մեջ մտած որոշմամբ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը պարզել է, որ. ՙԱմբաստանյալ Մարտիրոս Մարտիրոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 313-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա. ՙԿաշառք ստացողի և կաշառք տվողի միջև կաշառքի համաձայնության գալուն ու կայացած համաձայնության իրականացմանը նպաստելով կատարել է կաշառքի միջնորդություն. որն արտահայտվել է հետևյալում.
Մարտիրոս Մարտիրոսյանը քրոջ որդու` ՀՀ ոստիկանության ՊՊԳ վարչության Վարդենիսի պահպանության բաժանմունքի դասակի ջոկի հրամանատար, ոստիկանության ենթասպա Արտակ Ալֆրեդի Հովհաննիսյանին սպայական կոչում հատկացնելու, այնուհետև բարձր աշխատանքի տեղավորելու հարցում կաշառք տալու միջնորդությամբ այդ հարցը լուծելու լիազորությամբ օժտված համապատասխան պաշտոնատար անձանց կաշառք տալու համար ծանոթացրել, նպաստել է Մեսրոպ Հունանյանի հետ կապերի հաստատմանը, որի արդյունքում Արտակ Հովհաննիսյանի և Մեսրոպ Հունանյանի միջև հանդիսանալով կապող օղակ` 2012թ. հոկտեմբերի սկզբին ձեռք են բերել 3.253.040 ՀՀ դրամին համարժեք 8000 ԱՄՆ դոլարով կաշառք տալու համաձայնություն, իսկ 2012թ. հոկտեմբերի 27-ին` արդեն իսկ ձեռք բերված համաձայնության հիման վրա, Արտակ Հովհաննիսյանի հետ միասին Մեսրոպ Հունանյանին են փոխանցել գումարի մի մասը` 1.621.200 ՀՀ դրամին համարժեք 4000 ՄՄՆ դոլարը, խոստանալով գործընթացն ավարտելուց հետո տալ նաև խոստացված գումարի մյուս մասը՚։ Դատարանը ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 312-րդ, 313-րդ հոդվածներով և ՙՀայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին՚ ՀՀ ԱԺ 2013թ. հոկտեմբերի 3-ի որոշման 13-րդ կետի 1-ին ենթակետով` որոշել է. ՙՀայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին՚ ՀՀ ԱԺ 2013թ. հոկտեմբերի 3-ի որոշման 5-րդ կետի 2-րդ ենթակետի կիրառմամբ Մարտիրոս Սիրեկանի Մարտիրոսյանի նկատմամբ դադարեցնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 313-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը, և վերացնել նրա նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը։՚:
ՙՀայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին՚ ՀՀ Ազգային ժողովի 2013թ. հոկտեմբերի 03-ի որոշման 1-ին կետի 2-րդ ենթակետի համաձայն` որոշվել է.
ՙ1. Պատժից ազատել, բացառությամբ սույն որոշման 8-րդ կետի 4-6-րդ ենթակետերով և 9-րդ կետով նախատեսված դեպքերի`
(…)
2) այն անձանց, որոնց նկատմամբ նշանակվել է ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժ.՚:
Նույն որոշման 9-րդ կետի 2-րդ ենթակետի դ. պարբերության համաձայն` որոշվել է.
ՙ9. Համաներումը չկիրառել`
2) այն անձանց նկատմամբ, որոնց նկատմամբ վերջին տասը տարվա ընթացքում`
դ. որոնց նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցվել է Հայաuտանի Հանրապետության Ազգային ժողովի` համաներում հայտարարելու մաuին որոշման հիման վրա և կարող են մեղադրվել կամ մեղադրվում են կրկին դիտավորյալ հանցագործություն կատարելու մեջ կամ դատապարտվել են կրկին դիտավորյալ հանցագործություն կատարելու համար.՚:
Ելնելով վերոգրյալից և հաշվի առնելով, որ ԵԿԴ/0096/01/13 (62203813) քրեական գործով, 2013թ. դեկտեմբերի 04-ի որոշմամբ Մարտիրոս Սիրեկանի Մարտիրոսյանի նկատմամբ, համաներում հայտարարելու մասին որոշման հիման վրա քրեական հետապնդումը դադարեցնելուց հետո նա կրկին դիտավորյալ հանցագործություն կատարելու մեջ չի մեղադրվել` դատարանը գտնում է, որ սույն դատավճռով Մարտիրոս Մարտիրոսյանի նկատմամբ ենթակա է կիրառման ՙՀայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին՚ ՀՀ Ազգային ժողովի 2013թ. հոկտեմբերի 03-ի որոշումը և ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժ նշանակվելու դեպքում նա ենթակա է պատժից ազատման:
Գործով քաղաքացիական հայց չի հարուցվել, գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացվել:
Քննարկելով իրեղեն ապացույցների հարցը` դատարանը գտնում է, որ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, 2014թ. օգոստոսի 19-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, Միխայիլ Կազումյանի տվյալներով թիվ AB064689 դիպլոմը և դրա հավելվածը պետք է պահել քրեական գործի հետ միասին:
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Մարտիրոս Մարտիրոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունն ընտրված է ճիշտ և վերացվելու կամ փոփոխվելու ենթակա չէ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ, 3751-3754-րդ հոդվածներով` դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Ամբաստանյալ Մարտիրոս Սիրեկանի Մարտիրոսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել տուգանքի նվազագույն աշխատավարձի ութհարյուրապատիկի` 800.000 /ութ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումարի չափով:
Համաներման ակտի` ՙՀայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին՚ ՀՀ Ազգային ժողովի 2013թ. հոկտեմբերի 03-ի որոշման 1-ին կետի 2-րդ ենթակետի կիրառմամբ ամբաստանյալ Մարտիրոս Մարտիրոսյանին ազատել նշանակված պատիժը կրելուց:
Խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, նախաքննության մարմնի 2014թ. օգոստոսի 19-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, Միխայիլ Կազումյանի տվյալներով թիվ AB064689 դիպլոմը և դրա հավելվածը պահել քրեական գործի հետ միասին:
Դատավճիռը հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան:
Դատավճիռը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով չի կարող բողոքարկվել:


ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ