ԵԿԴ/0207/01/14


ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) հետևյալ կազմով.
նախագահող դատավոր` Ռ.Մխիթարյան
դատավորներ` Ա.Դանիելյան
Մ.Արղամանյան

քարտուղարությամբ` Հ.Հակոբյանի

մասնակցությամբ`
ամբաստանյալ Ա.Մայսուրյանի
պաշտպաններ Ա.Ալիխանյանի
Մ.Կարապետյանի
մեղադրող Ա.Մանուկյանի
տուժողի իրավահաջորդ Հ.Պողոսյանի
տուժողի իրավահաջորդի ներկայացուցիչ
Ա.Հակոբյանի

2018 թվականի դեկտեմբերի 27-ին, Երևան քաղաքում,

դռնբաց դատական նիստում, ամբաստանյալ Արփինե Սերժիկի Մայսուրյանի և վերջինիս պաշտպաններ Մակբեթ Կարապետյանի ու Արթուր Ալիխանյանի վերաքննիչ բողոքների հիման վրա վերաքննության կարգով քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արփինե Սերժիկի Մայսուրյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 349-րդ հոդվածի 1-ին մասով,
ՊԱՐԶԵՑ

Գործի դատավարական նախապատմությունը
1. 2011 թվականի օգոստոսի 20-ին Զարուհի Լևոնի Պողոսյանը ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնական բաժնում հաղորդում է տվել այն մասին, որ իր` Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցի 31 շենքի թիվ 25 բնակարանը վաճառելու նպատակով 2010 թվականի սեպտեմբերի 11-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն նոտարական գրասենյակում առուվաճառքի և փոխառության պայմանագրեր է կնքել Արփինե Սերժիկի Մայսուրյանի և Արմենակ Ալբերտի Հովհաննիսյանի հետ այն պայմանով, որ բնակարանի արժեքը վճարեն հետագայում, սակայն չարաշահելով իր վստահությունը` նրանք չեն տվել բնակարանի արժեքը` 35.000 ԱՄՆ դոլար, և բնակարանը չեն վերաձևակերպում իր անվամբ:
ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի հետաքննիչի` 2011 թվականի հոկտեմբերի 20-ի որոշմամբ Զարուհի Լևոնի Պողոսյանի հաղորդման հիման վրա նախապատրաստված նյութերն ըստ ենթակայության ուղարկվել են ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժին:
2012 թվականի ապրիլի 3-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Մխիթարյանը որոշում է կայացրել Զարուհի Լևոնի Պողոսյանի հաղորդման հիման վրա նախապատրաստված նյութերով քրեական գործի հարուցումը մերժելու և քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին` Արփինե Սերժիկի Մայսուրյանի և Արմենակ Ալբերտի Հովհաննիսյանի արարքներում հանցակազմի բացակայության հիմքով:
Քննիչի` քրեական գործ հարուցելը մերժելու և քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին վերոնշյալ որոշումը Զարուհի Լևոնի Պողոսյանի ներկայացուցչի կողմից բողոքարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի` 2012 թվականի սեպտեմբերի 6-ի որոշմամբ բողոքը բավարարվել, և ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Մխիթարյանի` քրեական գործ հարուցելը մերժելու և քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին որոշումը վերացվել է:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ս.Հարությունյանի` 2012 թվականի հոկտեմբերի 29-ի որոշմամբ Զարուհի Լևոնի Պողոսյանի հաղորդման հիման վրա նախապատրաստված նյութերով հարուցվել է թիվ 13201312 քրեական գործը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, և նախաքննություն կատարելու համար ուղարկվել է ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժին:
2012 թվականի հոկտեմբերի 31-ին քրեական գործն ընդունվել է ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Մխիթարյանի վարույթ։
2012 թվականի նոյեմբերի 13-ին Զարուհի Լևոնի Պողոսյանը ճանաչվել է տուժող, իսկ Անուշ Հակոբյանը` տուժողի ներկայացուցիչ:
2013 թվականի օգոստոսի 12-ին Արփինե Սերժիկի Մայսուրյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանք
կատարելու կասկածանքով ձերբակալվել է:
2013 թվականի օգոստոսի 14-ին Արփինե Սերժիկի Մայսուրյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի` 2013 թվականի օգոստոսի 14-ի որոշմամբ Արփինե Սերժիկի Մայսուրյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը` երկու ամիս ժամկետով:
Քննիչը 2013 թվականի օգոստոսի 20-ին որոշումներ է կայացրել Արմենակ Ալբերտի Հովհաննիսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով որպես մեղադրյալ ներգրավելու և նրա նկատմամբ հետախուզում հայտարարելու մասին:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի` 2013 թվականի օգոստոսի 20-ի որոշմամբ Արմենակ Ալբերտի Հովհաննիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի` 2013 թվականի սեպտեմբերի 10-ի որոշմամբ Արփինե Սերժիկի Մայսուրյանին կալանքից գրավով ազատելը ճանաչվել է թույլատրելի` որպես գրավ սահմանվելով 2.000.000 (երկու միլիոն) ՀՀ դրամը:
2013 թվականի սեպտեմբերի 23-ին Արփինե Սերժիկի Մայսուրյանն արգելանքից ազատվել է:
Քննիչի` 2014 թվականի փետրվարի 11-ի որոշմամբ թիվ 13201312 քրեական գործից Արմենակ Ալբերտի Հովհաննիսյանի վերաբերյալ մասն անջատվել է առանձին վարույթում` թիվ 13201312/1 նախաքննական համարի ներքո:
2014 թվականի փետրվարի 24-ին թիվ 13201312 քրեական գործով կազմվել է մեղադրական եզրակացություն, որը քրեական գործի հետ միասին ուղարկվել է դատախազին:
2014 թվականի մարտի 3-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ա.Բեգինյանը որոշում է կայացրել մեղադրական եզրակացությունը չհաստատելու և քրեական գործը լրացուցիչ քննություն կատարելու համար քննիչին վերադարձնելու մասին:
2014 թվականի մարտի 5-ին քրեական գործն ընդունվել է ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա.Մխիթարյանի, իսկ 2014 թվականի մայիսի 27-ին` նույն քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա.Տոնոյանի վարույթ։
2014 թվականի հոկտեմբերի 30-ին Արփինե Սերժիկի Մայսուրյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է, լրացվել և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 349-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2014 թվականի դեկտեմբերի 2-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան` ըստ էության քննելու համար։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի (այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան)` 2017 թվականի հունվարի 27-ի թիվ ԵԿԴ/0207/01/14 դատավճռով Արփինե Սերժիկի Մայսուրյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 349-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքներ կատարելու մեջ, քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով ազատվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 349-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական պատասխանատվությունից, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով դատապարտվել է ազատազրկման` 5 (հինգ) տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման: Նշանակված պատժին հաշվակցվել է արգելանքի տակ գտնվելու 1 (մեկ) ամիս 11 (տասնմեկ) օրը, և թողնվել է կրելու ազատազրկում` 4 (չորս) տարի 10 (տասը) ամիս 19 (տասնինը) օր ժամկետով: Պատժի սկիզբը հաշվվել է փաստացի արգելանքի վերցվելու պահից, իսկ որպես կալանավորմանն այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառված գրավը թողնվել է անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Առաջին ատյանի դատարանի վերը նշված դատավճռի դեմ ամբաստանյալ Արփինե Սերժիկի Մայսուրյանի և վերջինիս պաշտպանների կողմից բերվել են վերաքննիչ բողոքներ, որոնք ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի (նախագահող դատավոր` Ռ.Մխիթարյան, դատավորներ` Ս.Չիչոյան և Մ.Արղամանյան)՝ 2017 թվականի մարտի 10-ի որոշմամբ ընդունվել են վարույթ:
Դատավոր Ս.Չիչոյանի՝ այլ դատարանի դատավորի պաշտոնում նշանակվելու կապակցությամբ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի դատավորի լիազորությունները դադարեցվելու հիմքով տեղի է ունեցել գործով դատարանի կազմի փոփոխություն` դատավոր Ս.Չիչոյանի փոխարեն ընդգրկվել է դատավոր Տ.Սիմոնյանը:
Դատավոր Տ.Սիմոնյանի՝ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի դատավորի լիազորությունները դադարեցվելու հիմքով 2018 թվականի հոկտեմբերի 2-ին դարձյալ տեղի է ունեցել կազմի փոփոխություն, որի արդյունքում գործով ձևավորվել է Վերաքննիչ դատարանի հետևյալ կազմը. նախագահող դատավոր` Ռ.Մխիթարյան, դատավորներ` Մ.Արղամանյան և Ա.Դանիելյան:

Գործի փաստական հանգամանքները և վերաքննիչ բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը.
2. Արփինե Սերժիկի Մայսուրյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 349-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ. «[Ն]ա, նախնական համաձայնության գալով Արմենակ Ալբերտի Հովհաննիսյանի հետ, 2010թ. սեպտեմբերի 15-ին խարդախությամբ հափշտակել է Զարուհի Պողոսյանին պատկանող առանձնապես խոշոր չափի գույքը, բացի այդ 2010թ. սեպտեմբեր-հոկտեմբեր ամիսների ընթացքում պատրաստել է իրավունք վերապահող ակնհայտ կեղծ փաստաթուղթ հանդիսացող` «Հայտարարություն» և «Ստացական» վերնագրերով գրություններ` 2010թ. սեպտեմբերի 11-ին Զ.Պողոսյանի կողմից բնակարանի վաճառքի համար նախատեսված 10.180.000 ՀՀ դրամ գումարն ամբողջությամբ ստանալու բովանդա-կությամբ, որոնք էլ որպես ապացույց քաղաքացիական գործի քննության ընթացքում` 2011թ. օգոստոսի 2-ին ներկայացրել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան։
Այսպես.
2010թ. ամռանը փաստական ամուսնական հարաբերությունների մեջ գտնվող և Երևան քաղաքի Որմնադիրների փողոցի թիվ 48 տանը վարձակալական հիմունքներով բնակվող Արփինե Մայսուրյանը և Արմենակ Հովհաննիսյանը, գտնվելով Երևան քաղաքի Հրաչյա Քոչար փողոցում գործող անշարժ գույքի շուկայում և տեղեկանալով, որ 1939թ. ծնված, Զարուհի Լևոնի Պողոսյանը ցանկանում է վաճառել իրեն պատկանող` Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցի 31 շենքի թիվ 25 հասցեում գտնվող բնակարանը, նպատակադրվել են խարդախությամբ հիշյալ բնակարանի նկատմամբ սեփականության իրավունք ձեռք բերել։
Հանցավոր մտադրությունն իրականացնելու նպատակով Ա.Մայսուրյանը և Ա.Հովհաննիսյանը ներկայացել են որպես սիրահարված զույգեր, ապա հայտնել, որ որպես նորաստեղծ ընտանիք պատրաստվում են հիփոթեքային վարկավորման միջոցով բնակարան ձեռք բերել։ Դրանից հետո Ա.Մայսուրյանը և Ա.Հովհաննիսյանը Զ.Պողոսյանի հետ գնացել են Խանջյան փողոցի 31 շենքի թիվ 25 բնակարան, որտեղ քողարկելով իրենց հանցավոր նպատակները, և իրական գնորդների տպավորություն թողելու միջոցով Զ.Պողոսյանին մոլորության մեջ գցելու համար զննել են բնակարանային պայմանները և հաստատել հիշյալ բնակարանը գնելու մտադրությունը։
Զ.Պողոսյանի դուստր Հասմիկ Պողոսյանը, տեղեկանալով այդ մասին, հանդիպել է Ա.Հովհաննիսյանին և Ա.Մայսուրյանին ու նրանց տեղեկացրել, որ բնակարանի առուվաճառքի գործարքը հնարավոր է միայն կանխիկ վճարման միջոցով և բացառել է հիփոթեքային վարկավորմամբ բնակարանի ձեռքբերումը։
Դրանից հետո Ա.Հովհաննիսյանը և Ա.Մայսուրյանը ժամանակ շահելու ու հարմար պահին հանցավոր մտադրությունը վերջնականապես իրագործելու նպատակով 2010թ. օգոստոսի 26-ին Զ.Պողոսյանին որպես կանխավճար փոխանցել են 180.000 ՀՀ դրամին համարժեք 500 ԱՄՆ դոլար, և ստանալով նշված հանգամանքը հաստատող` Զարուհի Պողոսյանի կողմից գրված և ստորագրված ստացական, հավաստիացրել են, թե կարճ ժամանակահատվածում կլուծեն մնացած գումարային խնդիրները և գործարքն ավարտին կհասցնեն։
Զարուհի և Հասմիկ Պողոսյանները, հիփոթեքային վարկավորմամբ բնակարանի իրացմանը կտրականապես դեմ լինելով, այնուամենայնիվ իրավաբանական խորհրդատվություն ստանալու նպատակով մեղադրյալներ Ա.Հովհաննիսյանի և Ա.Մայսուրյանի հետ գնացել են Կոտայքի մարզի Աբովյան քաղաքի նոտար Ռիմա Մխիթարյանի մոտ, որը տեղեկանալով, որ ապագա գնորդները փաստացի չունեն Խանջյան փողոցի վրա գտնվող բնակարանը գնելու համար նախատեսված անհրաժեշտ դրամական միջոցներ, մերժել է վավերացնել առուվաճառքի պայմանագիրը։
Այնուհետև Ա.Մայսուրյանը և Ա.Հովհաննիսյանը, տեղեկանալով, որ Հ.Պողոսյանը 2010թ. օգոստոսի 29-ին մեկնել է Ռուսաստանի Դաշնություն և Զ.Պողոսյանը մնացել է միայնակ, որոշել են հիշյալ հանգամանքն օգտագործելով` վերջնականապես իրագործել իրենց հանցավոր մտադրությունը և խարդախությամբ վերջինիս բնակարանի նկատմամբ սեփականության իրավունք ձեռք բերել։
Այդ նպատակով 2010թ. սեպտեմբերի սկզբներին Ա.Հովհաննիսյանը և Ա.Մայսուրյանը Զ.Պողոսյանին հավաստիացրել են, թե իբր բնակարանի առուվաճառքի գործարքը նոտարական գրասենյակում վավերացնելուց հետո կարճ ժամանակահատվածում հնարավոր կլինի հիփոթեքային վարկավորմամբ վճարում կատարել, ապա առաջարկել են ընդառաջել իրենց ու բնակարանի առուվաճառքի գործարքին վերջնական լուծում տալ։ Զ.Պողոսյանը, գտնվելով մոլորության մեջ ու տեղի տալով Ա.Հովհաննիսյանի և Ա.Մայսուրյանի հավաստիացումներին, 2010թ. սեպտեմբերի 11-ին վերջիններիս հետ գնացել է Երևան քաղաքի Տերյան փողոցում գործող «Կենտրոն» նոտարական գրասենյակ, որտեղ կնքել է բնակարանի առուվաճառքի պայմանագիր։ Հիշյալ պայմանագրի կնքումից անմիջապես հետո Զ.Պողոսյանն Ա. Հովհաննիսյանի և Ա.Մայսուրյանի կողմից պայմանավորված գումարի` բնակարանի արժեքի վճարումն ապահովագրելու նպատակով պահանջել է փաստաթուղթ տրամադրել բնակարանի արժեքը վճարված չլինելու վերաբերյալ։
Ա.Հովհաննիսյանը և Ա.Մայսուրյանը հասկանալով, որ գործարքը կարող է չեղյալ համարվել ու հանցագործությունն ավարտական փուլում խափանվել, Զ.Պողոսյանին առաջարկել են դրա փոխարեն փոխառության պայմանագիր կնքել։ Վերջինս համաձայնել է, ապա Ա.Հովհաննիսյանի հետ կնքել է փոխառության պայմանագիր` վերջինիս կողմից Զ.Պողոսյանից փոխառությամբ 8.750.000 ՀՀ դրամ վերցնելու և մինչև 2012թ. սեպտեմբերի 30-ը վերադարձնելու բովանդակությամբ։
Այնուհետև, գործարքից չորս օր անց` 2010թ.-ի սեպտեմբերի 15-ին, Ա.Հովհաննիսյանը և Ա.Մայսուրյանը, Զ.Պողոսյանի առանձնապես խոշոր չափի` 10.180.000 ՀՀ դրամ արժողության գույքի հափշտակությունն ավարտին հասցնելով, նոտարական կարգով վավերացված առուվաճառքի պայմանագիրը ներկայացրել են ՀՀ կառավարությանն առընթեր անշարժ գույքի կադաստրի պետական կոմիտեի «Կենտրոն» ստորաբաժանում և կատարել սեփականության իրավունքի պետական գրանցում։
Ա.Մայսուրյանն իր և Ա.Հովհաննիսյանի կողմից կատարված` ուրիշի առանձնապես խոշոր չափի գույքի հափշտակությունը քողարկելու և դրա համար քրեական պատասխա-նատվությունից խուսափելու նպատակով խաբեությամբ` Խանջյան փողոցի 31 շենքի մուտքի դուռը փոխելու համար բնակիչների գրավոր համաձայնությունը ստանալու պատրվակով, Զ.Պողոսյանին ստորագրել է տվել դատարկ թղթերի տակ, ապա դրանից հետո իր ձեռագրով գրառումներ կատարելով 2010թ. սեպտեմբեր-հոկտեմբեր ամիսների ընթացքում պատրաստել է իրավունք վերապահող ակնհայտ կեղծ փաստաթուղթ հանդիսացող` «Հայտարարություն» և «Ստացական» վերնագրերով գրություններ` 2010թ. սեպտեմբերի 11-ին Զ.Պողոսյանի կողմից վերոհիշյալ բնակարանի վաճառքի համար նախատեսված 10.180.000 ՀՀ դրամ գումարն ամբողջությամբ ստանալու բովանդակությամբ։
Զ.Պողոսյանը բնակարանի վաճառքի գումարի վճարմանը մինչև 2011թ. հունվարի 27-ն ապարդյուն սպասելուց հետո, հայցադիմում է ներկայացրել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան` Խանջյան փողոցի 31 շենքի թիվ 25 բնակարանի առքուվաճառքի գործարքն անվավեր ճանաչելու և հիշյալ բնակարանից Ա.Մայսուրյանին վտարելու պահանջով։
Հիշյալ գործի դատաքննության ընթացքում Ա.Մայսուրյանն իր իսկ կողմից պատրաստված իրավունք վերապահող կեղծ փաստաթղթերը` «Ստացական» և «Հայտարարություն» վերնագրերով գրությունները որպես քաղաքացիական գործով ապացույց 2011թ. օգոստոսի 2-ին ներկայացրել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան, որոնք նշանակություն են ունեցել գործի համար, և դատարանի 2012թ. հունիսի 25-ին կայացված վճռի համաձայն Զարուհի Լևոնի Պողոսյանի հայցը` Խանջյան փողոցի 31 շենքի թիվ 25 բնակարանի առքուվաճառքի գործարքն անվավեր ճանաչելու և հիշյալ բնակարանից մեղադրյալ Ա.Մայսուրյանին վտարելու պահանջով, մերժվել է»:
3. Դատաքննության արդյունքում Առաջին ատյանի դատարանը հաստատված է համարել, որ ամբաստանյալ Ա.Մայսուրյանը մոր՝ վկա Կարինե Ասլանյանի հետ վարձակալական հիմունքներով բնակվել է Գորիս քաղաքում, իսկ 2010 թվականի սկզբներին տեղափոխվել է Երևան քաղաք, որտեղ ևս բնակվել է վարձակալական հիմունքներով և տարբեր սննդի կետերում աշխատել որպես վաճառողուհի։
2010 թվականի մայիս ամսից մինչև օգոստոս ամիսն ամբաստանյալ Ա.Մայսուրյանն իր մտերիմ տղամարդու հետ վարձակալական հիմունքներով բնակվել է Երևան քաղաքի Որմնադիրների 1-ին նրբանցքի համար 46 տանը։
2010 թվականի ամռանն ամբաստանյալ Ա.Մայսուրյանը և նրա մտերիմը, Երևան քաղաքի Հ.Քոչարի փողոցում գործող անշարժ գույքի շուկայում Զարուհի Պողոսյանից տեղեկանալով, որ նա ցանկանում է վաճառել իրեն պատկանող` Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցի 31-րդ շենքի թիվ 25 բնակարանը, որոշել են խարդախությամբ հիշյալ բնակարանի նկատմամբ ձեռք բերել սեփականության իրավունք։ Այդ նպատակով նրանք Զ.Պողոսյանին ասել են, որ իրենք պատրաստվում են ամուսնանալ և ցանկանում են բնակարան գնել։ Դրանից հետո նրանք Զ.Պողոսյանի հետ գնացել են նրա բնակարան, որտեղ իրական գնորդների տպավորություն թողնելու և Զ.Պողոսյանին մոլորության մեջ գցելու նպատակով զննել են բնակարանն ու հաստատել այն վերջինիս պահանջած գնով՝ 35.000 ԱՄՆ դոլարով գնելու իրենց մտադրությունը, սակայն ասել են, որ բնակարանը կարող են գնել բանկից վարկ վերցնելու և վճարելու միջոցով, ինչի համար Զ.Պողոսյանին առաջարկել են բնակարանի սեփականության իրավունքը վերաձևակերպել ամբաստանյալի անվամբ, որպեսզի նա հնարավորություն ունենա այդ բնակարանը գրավադ[ն]ել բանկում, ստանալ վարկ և վճարել դրա համար պահանջված գումարը։
Զ.Պողոսյանի դուստրը՝ տուժողի իրավահաջորդ Հասմիկ Պողոսյանը, տեղեկանալով, որ մայրը ցանկանում է վաճառել բնակարանը, հանդիպել է ամբաստանյալ Ա.Մայսուրյանին և նրա մտերիմին ու նրանց տեղեկացրել, որ բնակարանի առուվաճառքի գործարքը հնարավոր է միայն կանխիկ վճարման միջոցով ու բացառել է հիփոթեքային վարկավորմամբ բնակարանի ձեռքբերումը։
Զարուհի և Հասմիկ Պողոսյանները իրավաբանական խորհրդատվություն ստանալու նպատակով ամբաստանյալի և նրա մտերիմի հետ միասին գնացել են Կոտայքի մարզի Աբովյան քաղաքի նոտար, վկա Ռիմա Մխիթարյանի մոտ։ Վերջինս, տեղեկանալով, որ ապագա գնորդները փաստացի չունեն Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցի վրա գտնվող բնակարանը գնելու համար նախատեսված անհրաժեշտ դրամական միջոցներ, մերժել է վավերացնել առուվաճառքի պայմանագիրը։
Ամբաստանյալը և նրա մտերիմը, չհրաժարվելով իրենց մտադրությունից և Զ.Պողոսյանին վստահեցնելով, որ գնելու են նրա բնակարանը, 2010 թվականի օգոստոսի 26-ին նրան՝ որպես կանխավճար, տվել են 180.000 ՀՀ դրամին համարժեք 500 ԱՄՆ դոլար և ստանալով նշված հանգամանքը հաստատող` Զ.Պողոսյանի կողմից գրված ու ստորագրված ստացական` հավաստիացրել են, որ կարճ ժամանակահատվածում կլուծեն մնացած գումարային խնդիրները և գործարքն ավարտին կհասցնեն։
Այնուհետև ամբաստանյալը և նրա մտերիմը, տեղեկանալով, որ տուժողի դուստր Հ.Պողոսյանը 2010 թվականի օգոստոսի 29-ին մեկնել է ՌԴ Սանկտ Պետերբուրգ քաղաք, և Զ.Պողոսյանը մնացել է միայնակ, որոշել են օգտվել վերջինիս դստեր բացակայության հանգամանքից և ավարտին հասցնել իրենց հանցավոր մտադրությունը։ Այդ նպատակով 2010 թվականի սեպտեմբերի սկզբներին նրանք հանդիպել են Զ.Պողոսյանին և հավաստիացնելով, իբր, բնակարանի առուվաճառքի գործարքը նոտարական գրասենյակում կնքելուց ու վավերացնելուց հետո կարճ ժամանակահատվածում կվճարեն բնակարանի արժեքը, խնդրել են ընդառաջել իրենց ու կատարել գործարքը։ Զ.Պողոսյանը, գտնվելով մոլորության մեջ, հավատալով և տեղի տալով նրանց խնդրանքին, 2010 թվականի սեպտեմբերի 11-ին նրանց հետ գնացել է Երևան քաղաքի Տերյան փողոցում գործող «Կենտրոն» նոտարական գրասենյակ, որտեղ կնքվել է բնակարանի առուվաճառքի պայմանագիրն ու վավերացվել նոտարի՝ վկա Մարինե Մանուկյանի կողմից։ Չնայած բնակարանի պայմանավորված գինը եղել է 35.000 ԱՄՆ դոլար, սակայն պայմանագրում այն նշվել է 28.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք դրամի չափով, ինչն ամբաստանյալը և նրա մտերիմը Զ.Պողոսյանին բացատրել են, որ արվել է տոկոսներ քիչ վճարելու համար ու նրան վստահեցրել են, որ միևնույնն է, իրենք ամբողջությամբ վճարելու են պայմա-նավորված գումարը։ Քանի որ Զ.Պողոսյանը պահանջել է, որպեսզի իրեն փաստաթուղթ տան, որը կհաստատի այն հանգամանքը, որ բնակարանի վաճառքի գումարն իրեն չեն տվել, ամբաստանյալն ու նրա մտերիմը չեն մերժել նրան, և Զ.Պողոսյանի կողմից ընդունված նրանց առաջարկով նույն գրասենյակում Զ.Պողոսյանի ու ամբաստանյալի մտերիմի միջև կնքվել է փոխառության պայմանագիր՝ իբր վերջինս Զ.Պողոսյանից փոխառությամբ ստացել է 8.750.000 ՀՀ դրամ՝ մինչև 2012 թվականի սեպտեմբերի 30-ը վերադարձնելու պայմանով։
Նույն օրն ամբաստանյալը դիմել է անշարժ գույքի կադաստր, որից հետո գրանցել է բնակարանի նկատմամբ իր սեփականության իրավունքը։
Դրանից հետո ամբաստանյալն ու նրա մտերիմը հաճախակի հանդիպել են Զ.Պողոսյանին, Աբովյան քաղաքում գտնվող նրա տանը կենցաղային հարցերում օգնել են նրան ու մշտապես վստահեցրել, որ շուտով կվճարեն բնակարանի մնացած գումարը՝ վստահեցնելով, որ Ուկրաինայում բնակվող և աշխատող ամբաստանյալի հայրը գումար է ուղարկելու։
Վերը նշված գործարքները կատարելուց հետո, իր հանցավոր մտադրությունն ավարտին հասցնելու և հնարավոր վտանգներից խուսափելու նպատակով ամբաստանյալը Զ.Պողոսյանին համոզել է ստորագրել առանց գրառումների երկու թղթի տակ՝ խաբելով, թե Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցի 31-րդ շենքի մուտքի դուռը պետք է փոխվի, ինչի համար անհրաժեշտ է նաև նրա գրավոր համաձայնությունը։ Զ.Պողոսյանը, հավատալով արդեն իսկ իր մոտ վստահություն ձեռք բերած ամբաստանյալին, ստորագրել է նշված թղթերի ներքևի հատվածներում, որից հետո ամբաստանյալը, իր ձեռքով լրացնելով ստորագրությունների վերևի հատվածները, պատրաստել է իրավունք վերապահող կեղծ փաստաթուղթ հանդիսացող` «Հայտարարություն» և «Ստացական» վերնագրերով գրությունները` 2010 թվականի սեպտեմբերի 11-ին Զ.Պողոսյանի կողմից վերոհիշյալ բնակարանի վաճառքի համար նախատեսված 10.180.000 ՀՀ դրամ գումարն ամբողջությամբ ստանալու բովանդակությամբ։
Երբ Զ.Պողոսյանը կասկածել է, որ ամբաստանյալն ու նրա մտերիմը խաբում են իրեն, գնացել է Երևան քաղաքի Որմնադիրների փողոց, որտեղ վարձակալած բնակարանում ժամանակին բնակվել են նրանք, հեռախոսով զրուցել է տանտիրոջ եղբոր՝ վկա Տիգրան Արզումանյանի հետ և հայտնել, որ փնտրում է ամբաստանյալին ու նրա մտերիմին, քանի որ նրանք չեն վճարել իր բնակարանի վաճառքի գումարը։ Վկա Տ.Արզումանյանը հայտնել է, որ ամբաստանյալն ու նրա մտերիմը հանձնել են վարձակալած բնակարանն ու չգիտի, թե որտեղ են գտնվում նրանք։
2010 թվականի դեկտեմբեր ամսին Զ.Պողոսյանը, մեկնելով Ռուսաստանի Դաշնություն, գործարքի մասին տեղեկացրել է հարազատներին։ Նրա ավագ որդին` վկա Վարդան Պողոսյանը, ծանոթանալով բնակարանի առուվաճառքի և փոխառության պայմանագրերին, հասկացել է, որ խաբել են մորն ու պարզաբանումներ կատարելու նպատակով զանգահարել է ամբաստանյալին, ով նրան նույնպես հավաստիացրել է, թե վճարելու է պարտքը՝ հայտարարելով, որ եթե բանկից գումար չստանա, ապա հայրն արտասահմանից գումար է ուղարկելու, որն ինքը կփոխանցի Զ.Պողոսյանին։
Դրանից հետո վկա Վ.Պողոսյանը եկել է Երևան, և մոր ու ազգականի՝ վկա Վրեժ Դանիելյանի հետ Խանջյան փողոցի 31-րդ շենքի թիվ 25 բնակարանում հանդիպել է ամբաստանյալին, նրա մորն ու մտերիմին՝ զրուցելով բնակարանի առուվաճառքի և գումարներն ստանալու հարցերի շուրջ։ Խոսակցության ընթացքում ամբաստանյալն ու նրա մտերիմը, հաստատելով 500 ԱՄՆ դոլարից բացի Զ.Պողոսյանին բնակարանի վաճառքի մնացած գումարը չտալու հանգամանքը, կրկին հավաստիացրել են, որ բանկից գումար չստանալու դեպքում ամբաստանյալի հայրը գումար պետք է ուղարկի, որպեսզի Զ.Պողոսյանի հետ լուծեն գումարային հարցերը։
Զ.Պողոսյանը և նրա հարազատները, վերջնականապես համոզվելով, որ խաբվել են, հայցադիմում են ներկայացրել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարաչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան` Խանջյան փողոցի 31-րդ շենքի թիվ 25 բնակարանի առքուվաճառքի գործարքն անվավեր ճանաչելու և ամբաստանյալին վտարելու պահանջով։
Քաղաքացիական գործի դատաքննության ընթացքում ամբաստանյալն իր իսկ կողմից պատրաստած իրավունք վերապահող, «Հայտարարություն» վերնագրով վերը նշված կեղծ փաստաթուղթը` որպես քաղաքացիական գործով ապացույց, ներկայացրել է դատարան, որը դատարանը գնահատել է մյուս ապացույցների հետ, և 2012 թվականի հունիսի 25-ին կայացված վճռով Զ.Պողոսյանի հայցն ամբողջությամբ մերժվել է։
Առաջին ատյանի դատարանը նաև հաստատված է համարել, որ ամբաստանյալ Ա.Մայսուրյանը փորձել է 45.000 ԱՄՆ դոլարով վաճառել Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցի 31-րդ շենքի թիվ 25 բնակարանը, սակայն դա նրան չի հաջողվել (տե՛ս Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2017 թվականի հունվարի 27-ի թիվ ԵԿԴ/0207/01/14 դատավճռի «Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները» վերտառությամբ բաժինը):
4. Առաջին ատյանի դատարանն իր դատական ակտի «Ապացույցների հետազոտում և գնահատում» վերտառությամբ բաժնում նշել է. «ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 349-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալն իրեն մեղավոր չճանաչեց, պատճառաբանելով, որ չի կատարել իրեն վերագրվող արարքները:
Ամբաստանյալ Ա.Մայսուրյանի դատաքննությամբ հետազոտված նախաքննական ցուցմունքների համաձայն` ինքը Զ.Պողոսյանի բնակարանին խարդախությամբ չի տիրացել, այլ այն գնել է, ինչի համար ամբողջությամբ վճարել է պայմանավորված գումարը։ Մինչև հիշյալ բնակարանը գնելն Արմենակ Հովհաննիսյանին չի ճանաչել, կեղծ փաստաթուղթ չի պատրաստել և դատարանում կեղծ ապացույցներ չի ներկայացրել։
2010թ. սկզբներից աշխատել է Երևան քաղաքում գործող առևտրի կրպակներից մեկում` որպես վաճառող, և վարձակալական հիմունքներով` ամսական 50.000 ՀՀ դրամ վարձավճարով, միայնակ բնակվել է Երևան քաղաքի Որմնադիրների փողոցի հ. 46 տանը։
2010թ. սեպտեմբեր ամսին՝ մեկ կամ երկու սենյականոց բնակարան գնելու նպատակով միայնակ գնացել է Երևան քաղաքի Հ.Քոչարի փողոցում գտնվող անշարժ գույքի շուկա, որտեղ ծանոթացել է Զ.Պողոսյանի հետ և խոսակցության ընթացքում տեղեկացել է, որ նա ցանկանում է 30.000 ԱՄՆ դոլարով վաճառել Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցում գտնվող իր բնակարանը։ Նա ասել է, որ դա բնակարանի նախնական գինն է և հնարավոր է այն սակարկել։
Նույն օրը Զ.Պողոսյանի հետ գնացել են նրա` Երևանի Խանջյան փողոցի 31-րդ շենքի հ. 25 բնակարան, որն ուսումնասիրելուց հետո սակարկել է և պայմանավորվել են, որ այն կգնի 28.000 ԱՄՆ դոլարով։
2010թ. օգոստոսի 26-ին միայնակ գնացել է Զ.Պողոսյանի բնակարան և որպես կանխավճար՝ նրան 500 ԱՄՆ դոլար է տվել։ Նույն օրը նրա բնակարանում հանդիպել և ծանոթացել է Արմենակ Հովհաննիսյանի հետ, ում Զարուհին ներկայացրել է որպես իրեն հարազատ մարդու՝ տեղեկացնելով, որ բնակարանի վերանորոգման հետ կապված հարցեր լինելու դեպքում ինքը կարող է դիմել Արմենակի օգնությանը։
2010թ. սեպտեմբերի 7-ին Ուկրաինայի Հանրապետությունում բնակվող իր հայրը` Սերժիկ Մայսուրյանը, դեպի Հայաստանի Հանրապետություն ուղևորափոխադրում կատարող երթուղային ավտոբուսի անծանոթ վարորդի միջոցով իրեն է ուղարկել բնակարանի ձեռքբերման համար անհրաժեշտ գումարը։ Վարորդը եղել է անծանոթ, նրա հետ հանդիպել է Երևան քաղաքի Արցախի փողոցում։
2010թ. սեպտեմբերի 11-ին, պայմանավորվածության համաձայն, Զարուհի Պողոսյանն այցելել է իր կողմից վարձակալած Երևան քաղաքի Որմնադիրների փողոցում գտնվող տուն, որտեղ էլ նրան է փոխանցել բնակարանի վաճառքի համար նախատեսված 10.000.000 ՀՀ դրամ գումարը։ Գումարը փոխանցելու ընթացքում իրենցից բացի ոչ ոք չի եղել, գումարները հաշվելուց հետո Զարուհի Պողոսյանը դրանք տեղավորել է պայուսակում, որից հետո վատ տեսողության պատճառով, Զարուհու խնդրանքով և թելադրանքով ինքը գրել է «Ստացական» և «Հայտարարություն» վերնագրերով երկու փաստաթուղթ` Զարուհու կողմից բնակարանի վաճառքի գումարն ամբողջությամբ ստանալու վերաբերյալ, որոնք ստորագրվել են վերջինիս կողմից։
Դրանից հետո Զարուհու հետ գնացել են Երևանի «Կենտրոն» նոտարական գրասենյակ, որտեղ կնքել և վավերացրել են բնակարանի առուվաճառքի պայմանագիրը։ Նոտարական գրասենյակում Զարուհին հայտնել է, որ գործեր ունի, ինչ-որ մեկին է սպասում, ինչից հետո ինքը հրաժեշտ է տվել նրան և բաժանվել։
Մի քանի օր անց պայմանագիրը ներկայացրել է անշարժ գույքի կադաստր և Երևանի Խանջյան փողոցի 31 շենքի թիվ 25 բնակարանի նկատմամբ գրանցել սեփականության իր իրավունքը։ Վերոհիշյալ բնակարանում բնակվել է մոր` Կարինե Ասլանյանի հետ։ Բնակարանը գնելուց և մոր հետ այնտեղ որոշ ժամանակ բնակվելուց հետո Ռուսաստանի Դաշնությունից իրեն է զանգահարել Զարուհու որդին, ով հայտնել է, թե մայրը բնակարանը վաճառել է գնից ցածր արժեքով և պահանջել է ևս 7.000 ԱՄՆ դոլար վճարել։ Ինքը չի համաձայնել` պատճառաբանելով, որ բնակարանի դիմաց ամբողջությամբ Զարուհուն է տվել պայմանավորված գումարը։
Հետագայում իրեն է զանգահարել Աբովյան քաղաքի նոտար Ռիմա Մխիթարյանը և տեղեկացրել, որ Զարուհի Պողոսյանի բարեկամները պատրաստվում են նոտարի հետ այցելել Երևանի Խանջյան փողոցի 31 շենքի թիվ 25 բնակարան` հիշյալ բնակարանի առուվաճառքի պայմանագրում առկա 7.000 ԱՄՆ դոլարի հետ կապված անճշտությունը վերացնելու և այն նոր պայմանագրում բնակարանի արժեքի մեջ ներառելու համար։
Բնակարանի առուվաճառքի գործարքից շուրջ վեց ամիս անց իր բնակարան են այցելել Զարուհու որդին` Վարդանը, և ազգական Վրեժը, որոնք որևէ խոսակցություն չեն վարել բնակարանի վաճառքի գումարը Զարուհուն չփոխանցելու վերաբերյալ, այլ միայն պնդել են, որ բնակարանը 7.000 ԱՄՆ դոլար էժան է վաճառվել և պահանջել են ևս 7.000 ԱՄՆ դոլար վճարել։ Հրաժարվել է նրանց պահանջը կատարել, ինչից հետո վերջիններս սպառնացել են, որ պահանջված գումարը չտալու դեպքում կդիմեն դատարան և կհայտնեն, որ բնակարանի գումարը Զարուհուն չի փոխանցվել։ Հիշյալ խոսակցությանը, բացի իրենից, ներկա է գտնվել մայրը` Կարինե Ասլանյանը։
Մինչ հիշյալ այցելությունը Վրեժը մի քանի անգամ զանգահարել է իր 093-83-99-03 բջջային հեռախոսահամարին և Զարուհուց գնված բնակարանի դիմաց ևս 7.000 ԱՄՆ դոլար պահանջել։
Հետագայում պարզելով, որ բնակարանի վերանորոգման համար անհրաժեշտ են ահռելի ֆինանսական միջոցներ և ինքն ի վիճակի չէ վերանորոգել այն, Զարուհի Պողոսյանի` բնակարանի առուվաճառքի գործարքն անվավեր ճանաչելու դատական գործընթաց սկսելուց անտեղյակ, նպատակադրվել է վաճառել Խանջյան փողոցի 31 շենքի թիվ 25 բնակարանը, սակայն գնորդներ չի գտել։
Ամբաստանյալ Ա.Մայսուրյանի դատաքննական ցուցմունքի համաձայն` իր ծնողներն ու եղբայրը գտնվել են արտերկրում և ՀՀ-ում բնակարան գնելու ցանկություն են ունեցել։ Հայրն ու եղբայրը մշտապես իրեն գումարով, հագուստով օգնել են, չնայած, որ ինքն աշխատել է։ Ինքը նախկինում բնակվել է Գորիսում՝ իր պապիկի տանը, սակայն այդ բնակարանի այրվելուց հետո տեղափոխվել է Երևան, որտեղ վարձակալական հիմունքներով միայնակ բնակվել է Որմնադիրների փողոցում գտնվող բնակարանում։ Բնակարանի վարձավճարը 45.000 ՀՀ դրամ է եղել, սակայն ինքը բնակարանը որոշ չափով կարգի է բերել, որպեսզի կարողանա բնակվել այնտեղ ու մեկ ամսվա վարձը չի տվել։ 2010 թվականի սկզբներին իր ընտանիքը որոշել է բնակարան գնել։ Այդ նպատակով ինքը մի քանի անգամ գնացել է անշարժ գույքի շուկա և այցելություններից մեկի ժամանակ իրեն է մոտեցել Զարուհի Պողոսյանը, ով ցանկացել է վաճառել իր՝ Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցի 31-րդ շենքի հ. 25 բնակարանը։ Զ.Պողոսյանն իրեն առաջարկել է գնել բնակարանը, որի վաճառքի նախնական գինը 30.000 ԱՄՆ դոլար է եղել։ Ինքը ցանկություն է հայտնել տեսնել բնակարանը։ Զ.Պողոսյանն իրեն ասել է, որ այնտեղ վարձակալությամբ ուսանողներն են բնակվում, նրանց հետ կպայմանավորվի, որ տանը լինեն, և իրենք կգնան բնակարանը տեսնելու։ Բնակարանը գտնվել է անմխիթար վիճակում, Զ.Պողոսյանն ինչ-որ կցակառույց է ցույց տվել իրեն և ասել, որ դրա վերաբերյալ վճարումներ կան անելու, ուստի բնակարանի գինը դարձրել է 28.000 ԱՄՆ դոլար։ Դրանից հետո ինքը խոսել է հոր հետ և որոշել են գնել բնակարանը։ 2010թ. օգոստոսի 26-ին Զ.Պողոսյանի խնդրանքով բնակարանի համար նրան 500 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 180.000 ՀՀ դրամ նախավճար է տվել, որպեսզի նա կարողանա բնակարանի սեփականության վկայականի հետ կապված խնդիրները լուծել։ Զ.Պողոսյանը նախավճարն ստանալու մասին ստացական է գրել և ստորագրել։ Բնակարանը գնելու համար իր հայրն ու եղբայրն Ուկրաինայից եկող միկրոավտոբուսի վարորդի միջոցով 30.000 ԱՄՆ դոլար են ուղարկել իրեն։ Հայրը վարորդին ստացական է տվել, որը պատռել է՝ գումարը Երևան քաղաքի Արցախի փողոցում այդ վարորդից վերցնելուց հետո։ Հոր ուղարկած գումարն իր մոտ տեսել է իր հորաքրոջ աղջիկը՝ Նաիրա Հարությունյանը, ում հետ նախքան այդ գումարը Զ.Պողոսյանին տալը, հաշվել են այն։ Իրենք պայմանավորվել են միասին գնալ նոտարական գրասենյակ, սակայն Ն.Հարությունյանն իր երեխայի վատառողջության պատճառով չի կարողացել միանալ իրեն։ Նշված գումարից 27.500 ԱՄՆ դոլարն ինքը 2010թ. սեպտեմբերի 11-ին Երևան քաղաքի Որմնադիրների փողոցի թիվ 46 տանը տվել է Զ.Պողոսյանին, որից հետո վերջինիցս՝ նրա ստորագրությամբ, սակայն իր ձեռքով գրված ստացական է վերցրել, և իրենք բնակարանի առուվաճառքի պայմանագիրը կնքելու նպատակով գնացել են նոտարական գրասենյակ։ Նոտարը` Մարինե Մանուկյանը, իրենց ներկայությամբ բարձրաձայն կարդացել է առուվաճառքի պայմանագիրը, Զ.Պողոսյանին հարցրել է, թե, արդյո՞ք, գումարն ամբողջությամբ ստացել է, թ՞ե՝ ոչ, նույնիսկ երկու անգամ կրկնել է՝ «վստա՞հ եք, նորմա՞լ է ամեն ինչ, գումարն ստացել ե՞ք ամբողջությամբ», իսկ Զ.Պողոսյանը, ձեռքերը դնելով պայուսակի վրա, հայտնել է, որ իր մոտ է գումարը, եկել է գործարքը կնքի ու գնա։ Դրանից հետո սեղանամատյանում գրանցվել է պայմանագիրը։ Զ.Պողոսյանը, բացի պայմանագրի օրինակների վրա ստորագրելուց, գրանցամատյանում գրել է, որ գումարն ամբողջությամբ ստացել է, գրել է անուն, ազգանունն ու ստորագրել։ Նոտարն իրենց շնորհավորել է և դուրս են եկել։ Ինքը Զ.Պողոսյանին առաջարկել է ուղեկցել նրան, սակայն նա հրաժարվել է` ասելով, որ իրեն մարդ է սպասում, ում հետ ինչ-որ գործ ունի։ Այդ պահին ինքը նկատել է Արմենակ Հովհաննիսյանին, ում թեև նախաքննության ընթացքում ցուցմունք տալիս իր նախկին փաստաբանի խորհրդով, հայտնել է, որ չի ճանաչում, սակայն հիմա ասում է, որ նրան նախկինում ճանաչել է։ Տարիներ առաջ ինքն աշխատել է «Օրիֆլեյմ» ընկերության Գորիսի մասնաճյուղում, իսկ Ա.Հովհաննիսյանը մեկ այլ ընկերությունում տնտեսական ապրանքների առաքիչ է եղել ու դեպքեր են պատահել, որ ինքը նրանց ընկերությունից ապրանքներ է վերցրել ու վաճառել։ Ինքն Արմենակի հետ անձնական կապ չի ունեցել, իրենք միայն գործնական հարցերով են շփվել։ Ա.Հովհաննիսյանն իր ու իր մոր անվամբ ապրանքների գումարներն է փոխանցել։ 2007-2008 թվականներից ինքն ու Արմենակը շատ լարված հարաբերությունների մեջ են եղել, քանի որ Ա.Հովհաննիսյանն ապրանքների գումարն իրեն չի վճարել։ Երբ նոտարական գրասենյակում հանդիպել է Ա.Հովհաննիսյանին, նրան անգամ չի էլ բարևել։ Արմենակ Հովհաննիսյանի մասով վկաների ցուցմունքներն իրականությանը չեն համապատասխանում, քանի որ ինքը կապ չի ունեցել նրա հետ, նրա հետ միասին երբեք ոչ մի տեղ չի բնակվել։ Մինչ առուվաճառքի պայմանագիրը կնքելը չի իմացել, որ Զ.Պողոսյանն ու Ա.Հովհաննիսյանը փոխառության պայմանագիր են կնքել։ Դրա մասին իմացել է առուվաճառքի պայմանագիրը կնքելուց 6 ամիս հետո։
Զ.Պողոսյանից գնած բնակարանն իրենք վաճառելու ցանկություն չեն ունեցել, այդ մասով վկա Գեղամ Ազիզյանի ցուցմունքներն իրականությանը չեն համապատասխանում։ Իրենք ցանկացել են նոր գնած բնակարանը վերանորոգել և երկարաժամկետ վարձակալության հանձնել, քանի որ ինքը պետք է մեկներ Ուկրաինա՝ ծնողների մոտ։
Ինքը տեղյակ է եղել, որ բնակարանում վարձակալությամբ ուսանողներ են բնակվում և բնակարանը գնելուց հետո նրանց խնդրանքով նրանց թույլատրել է ևս երկու ամիս բնակվել այնտեղ, իսկ վարձավճարը՝ 50.000 ՀՀ դրամը, նրանք իրեն են տվել։
Ինքը բնակարանը գնել է 2010թ. սեպտեմբերի 11-ին, սակայն այդ բնակարան Որմնադիրների փողոցի թիվ 46 տանից տեղափոխվել է 2010թ. նոյեմբերի 10-ին, իսկ մինչ այդ բնակվել է նշված հասցեում։ Իրենց նոր բնակարանում ինքը բնակվել է իր մոր հետ։
Բնակարանը գնելուց մի քանի ամիս հետո իրեն զանգահարել է մի անծանոթ տղամարդ, և ներկայանալով որպես Զ.Պողոսյանի բարեկամ, իրեն վախեցրել է` ասելով, որ իրեն ականջներից քարշ տալով տանելու է Աբովյանի նոտար Ռիմա Մխիթարյանի մոտ՝ 7000 ԱՄՆ դոլարի պարտավորագիր գրելու համար, իսկ ինքը պատասխանել է, որ ինքն ու Զ.Պողոսյանը նախկինում նման պայմանավորվածություն չեն ունեցել։ Այդ ամենի մասին պատմել է իր մորը, ով էլ զանգահարել է Զ.Պողոսյանի բարեկամ Վրեժ Դանիելյանին և նրան հրավիրել է իրենց բնակարան։ Երբ Վրեժ Դանիելյանը, Զ.Պողոսյանը և վերջինիս որդի Վարդան Պողոսյանը գտնվել են իրենց բնակարանում, խոսակցության ընթացքում Զ.Պողոսյանը նրանց ասել է, որ բնակարանն ինչ գնով ցանկացել է, այդ գնով էլ վաճառել է։
Դրանից հետո, երբ ինքը, մայրը և իրենց հարևանուհի Աիդան սուրճ խմելիս են եղել, նորից իրենց բնակարան է եկել Վրեժ Դանիելյանը, սակայն իր մայրը դուռը չի բացել, իսկ վերջինս դռան հետևից ասել է, որ դատարանը սուտ բան է, 7000 ԱՄՆ դոլարը տվեք գնամ։
Երբ գործը գտնվել է դատարանում, դատական նիստերի ընթացքում Զ.Պողոսյանը երբեք չի ասել, որ ինքը դատարկ թղթերի տակ է ստորագրել։ Ինքը պնդում է, որ երբեք Զ.Պողոսյանին ստորագրելու համար դատարակ թղթեր չի տվել, քանի որ եթե ինքը ցանկանար փոխել բնակարանի մուտքի դուռը, ապա դրա բոլոր իրավունքներն ուներ և կարող էր փոխել։ Դատարանում ինքը Զ.Պողոսյանից վերցրած ստացականը ներկայացնելու անհրաժեշտությունը չի տեսել, քանի որ արդեն իսկ ներկայացրած է եղել բնակարանի առուվաճառքի պայմանագիրը։
Ինքը Վերա Վարդանյանին և Ռոմելա Մինասյանին երբեք գումարներ պարտք չի եղել, և նրանց ցուցմունքները նույնպես իրականությանը չեն համապատասխանում։ Իրենց հարևան Կարեն Անտոնյանը շատ վատ մարդ է, նրա ցուցմունքները նույնպես սուտ են։ Իրենք նախկինում մտերիմ են եղել, սակայն իրենց հարաբերությունները վատացել է այն ժամանակ, երբ իրենց պատճառով Կ.Անտոնյանի բնակարանի առաստաղը թրջվել է։
Իրեն անօրինական կալանավորել են ու նախաքննության ընթացքում քննիչը ոտնահարել է իր արժանապատվությունը և իրեն ապտակելով՝ ստիպել են ցուցմունք տալ, որ չի վճարել բնակարանի գումարը։ Ինքը երբեք չի խուսափել քննությունից, երբեք իրեն բերման չեն ենթարկել։ Իրենք մի շարք անգամ քննիչից պահանջել են առերեսում կատարել Զ.Պողոսյանի հետ, սակայն նա տարբեր պատճառաբանություններ է բերել և առերեսում այդպես էլ չի եղել։
Նախաքննության ընթացքում քննիչն իրեն ուղորդել և ստիպել է ցուցմունք տալիս նշել, որ բնակարանի գումարն ինքը վճարել է ՀՀ դրամով, սակայն ինքն այն վճարել է ԱՄՆ դոլարով։
Տուժող Զարուհի Պողոսյանի դատաքննությամբ հետազոտված նախաքննական ցուցմունքի համաձայն` 2010 թվականի օգոստոսին Երևանի Խանջյան 31 շենքի 25 բնակարանը վաճառելու նպատակով գնացել է Երևան քաղաքի Հրաչյա Քոչար փողոցում գտնվող անշարժ գույքի առուվաճառքի շուկա։ Այնտեղ ծանոթացել է Արփինե Մայսուրյանի և Արմենակ Հովհաննիսյանի հետ, որոնք ներկայացել են որպես նորապսակներ և հայտնել, որ վարձով են ապրում ու ցանկանում են բնակարան գնել։ Նախնական պայմանավորվածություն է ձեռք բերել բնակարանը վաճառել 35.000 ԱՄՆ դոլարով, ինչի մասին տեղյակ են եղել իր բարեկամները։ Արփինեն և Արմենակը հայտնել են, որ իրենց մոտ բնակարանը գնելու համար նախատեսված գումար չկա և պետք է բանկից վարկ վերցնեն, սակայն չունեն համապատասխան գույք, որ գրավադրեն որևէ բանկում։ Առաջարկել են իրեն, որպեսզի բնակարանն անվանափոխի Արփինեի անունով, որից հետո իրեն կտրամադրեն բնակարանի վաճառքի գումարը։ Սակայն դստեր` Հասմիկ Պողոսյանի հետ նշված առաջարկին չեն համաձայնվել։ Միևնույն ժամանակ, նշված հարցը լուծելու նպատակով գնացել են իր փաստացի բնակության վայր հանդիսացող Աբովյան քաղաքի նոտար Ռիմա Մխիթարյանի մոտ, որպեսզի նրանից խորհուրդ ստանան։ Ռիմա Մխիթարյանը, համոզվելով, որ Արփինե Մայսուրյանը և Արմենակ Հովհաննիսյանը չունեն Երևանի Խանջյան փողոցի վրա գտնվող բնակարանը գնելու համար ֆինանսական միջոցներ, հայտնել է, որ չի կարող վավերացնել բնակարանի առուվաճառքի պայմանագիրը։ Արփինեն և Արմենակը հայտնել են, որ Արփինեի հայրը պետք է շուտով իրենց գումար ուղարկի և առաջարկել են գումարը մաս-մաս փոխանցել, սակայն նոտարը նշված առաջարկին նույնպես չի համաձայնվել։
Այնուհետև դուստրը մեկնել է ՌԴ` Սանկտ Պետերբուրգ, որից հետո կրկին իր մոտ են եկել Արփինեն ու Արմենակը և հայտնել, որ ցանկանում են ամուսնանալ ու իրենց սեփական տունն ունենալ։ Կարեկցելով նրանց` փորձել է օգնել, սակայն քանի որ իրեն փաստացի գումար չեն տվել, Երևանի Տերյան փողոցի վրա գտնվող «Կենտրոն» նոտարական գրասենյակում, ուր իրեն 2010 թվականի սեպտեմբերի 11-ին տարել են Արմենակն ու Արփինեն, չի ցանկացել ստորագրել առքուվաճառքի պայմանագիրը։ Պահանջել է, որպեսզի իրեն փաստաթուղթ տան, որը կհաստատի այն հանգամանքը, որ իրեն գումար չեն տվել։ Որպես երաշխիք՝ Արմենակն իր հետ նույն նոտարի մոտ կնքել է փոխառության պայմանագիր, համաձայն որի` վերջինս, իբր, իրեն պարտք է 8.750.000 ՀՀ դրամ գումար, որը պետք է վերադարձնի 2012 թվականի սեպտեմբերի 30-ին։ Իրականում նրան որևէ գումար չի տվել և չէր կարող տալ, քանի որ իր բնակարանի վաճառքի գումարը չի ստացել։
Հետագայում Արփինե Մայսուրյանն իրեն է տվել դատարկ թղթեր և խնդրել, որպեսզի դրանք ստորագրի` ասելով, որ Երևանի Խանջյան փողոցի թիվ 31 շենքի մուտքի դուռը վերանորոգելու նպատակով անհրաժեշտ են բնակիչների ստորագրությունները։ Ոչինչ չկասկածելով` ստորագրել է դատարկ թղթերի տակ, որից հետո Արփինեն կատարել է հավելագրումներ` ավելացնելով, թե իբրև իրեն փոխանցել է բնակարանի վաճառքի համար նախատեսված 10.180.000 ՀՀ դրամ գումարը։ Նշված ստացականները չեն համապատասխանում իրականությանը, եթե Արփինեն իրեն գումար փոխանցեր, ապա ինքն իր ձեռքով կգրեր ստացականները։ Արփինե Մայսուրյանից Աբովյան քաղաքում գտնվող տանն ստացել է միայն Խանջյան փողոցի բնակարանի գնման համար նախատեսված 180.000 ՀՀ դրամին համարժեք 500 ԱՄՆ դոլար գումար և իր ձեռքով գրել, թվագրել և ստորագրել է նշված հանգամանքը հաստատող ստացական։
Իրենց ծանոթությունից հետո Արփինեն և Արմենակը մի քանի անգամ եղել են Աբովյան քաղաքի իր տանը, իրեն օգնել են տարբեր կենցաղային հարցերում, որի հետևանքով վերջիններիս հետ ձեռք է բերել լավ հարաբերություններ և վստահել նրանց։ Արփինե Մայսուրյանը և Արմենակ Հովհաննիսյանը նաև հայտնել են, որ իրեն չեն տրամադրել Խանջյան փողոցի բնակարանի վաճառքի համար նախատեսված գումարը, քանի որ այն պետք է ուղարկի արտասահմանում գտնվող Արփինեի հայրը, սակայն նա դեռևս չի ուղարկել այն։ Երբ հասկացել է, որ Արփինեն և Արմենակն իրեն խաբել են, գնացել է Երևան քաղաքի Որմնադիրների փողոց, որտեղ վարձակալական հիմունքներով ժամանակին բնակվել են նրանք, հեռախոսով զրուցել է տանտիրոջ հետ և հայտնել, որ փնտրում է Արփինեին և Արմենակին, քանի որ վերջիններս չեն վճարել բնակարանի գնման համար նախատեսված գումարները։ Տանտերը հայտնել է, որ ներկայումս չգիտի, թե որտեղ են գտնվում Արփինեն և Արմենակը։
Տուժողի իրավահաջորդ Հասմիկ Պողոսյանի ցուցմունքի համաձայն` իր մայրը՝ Զարուհի Պողոսյանը, ցանկացել է վաճառել սեփականության իրավունքով իրեն պատկանող Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցում գտնվող բնակարանը։ Նա իրեն պատմել է, որ բնակարանը վաճառելու նպատակով գնացել է Հ.Քոչարի փողոցում գտնվող անշարժ գույքի շուկա և այնտեղ ծանոթացել է Արփինե Մայսուրյանի ու Արմենակ Հովհաննիսյանի հետ, ովքեր բնակարանը գնելու ցանկություն են հայտնել։ Դրանից հետո ինքը հանդիպել է Ա.Մայսուրյանի հետ, ով զրույցի ընթացքում ասել է, որ բնակարանն անպայման գնելու է, և իրենք պայմանավորվել են, որ բնակարանի առուվաճառքի գործարքն իր ներկայությամբ պետք է կատարվի։ Արփինեն Արմենակ Հովհաննիսյանին ներկայացրել է որպես իր նշանածի և հայտնել է, որ իրենք առուվաճառքի պայմանագիրը կնքելու համար միասին կգան Աբովյան քաղաք։ Դրանից մի քանի օր անց Արփինեի և Արմենակի հետ գնացել են Աբովյան քաղաքի նոտար Ռիմա Մխիթարյանի մոտ, որտեղ նրանք հայտնել են, որ բնակարանը գնելու համար իրենք դեռ գումար չունեն։ Ռ.Մխիթարյանը բացատրել է, որ եթե նրանք գումար չունեն, ապա առուվաճառքի պայմանագիրը չի կարող կնքվել։ Դրանից հետո, նրանք առաջարկել են բնակարանի գումարը վճարել 3 փուլով։
2010թ. օգոստոսի 26-ին Ա.Մայսուրյանն իր ներկայությամբ իր մորը՝ որպես նախավճար, 500 ԱՄՆ դոլար է տվել և խոստացել է, որ մինչև օգոստոսի 29-ը բնակարանի գումարի մի մասը կբերի։
Դրանից հետո ինքը, հասկանալով, որ նրանք ցանկանում են խարդախություն կատարել, վերցրել է բնակարանի փաստաթղթերը և մեկնել է ՌԴ Մոսկվա քաղաք, ու դրանք տվել է իր եղբորը՝ Վարդան Պողոսյանին, ում պատմել է, որ բնակարանի գնորդները խարդախ մարդիկ են։ Իր ՌԴ մեկնելուց որոշ ժամանակ հետո մայրը նույնպես պետք է մեկներ ՌԴ։
Իր մեկնելուց հետո՝ 2010թ. օգոստոսի 29-ից մինչև սեպտեմբերի 11-ը, Ա.Մայսուրյանն ու Ա.Հովհաննիսյանը գնացել են իր մոր մոտ ու հայտնել, որ ցանկանում են ամուսնանալ և իրենց սեփական տունն ունենալ։ Նրանք իր մորը համոզել են, որ իրենք խարդախ մարդիկ չեն և մեկ այլ նոտարի մոտ կնքել են բնակարանի առուվաճառքի պայմանագիրը, որտեղ նշված է, որ իր մայրն իբրև Ա.Մայսուրյանից 10.180.000 ՀՀ դրամ՝ այսինքն 28.000 ԱՄՆ դոլար է ստացել։ Մեկ այլ՝ 2011թ. սեպտեմբերի 11-ին կնքված փոխառության պայմանագրում էլ նշված է եղել, որ իր մայրը, իբրև, Արմենակ Հովհաննիսյանին պարտքով 8.750.000 ՀՀ դրամ է տվել։
Երբ Զ.Պողոսյանը մեկնել է ՌԴ Մոսկվա քաղաք, պատմել է, որ Ա.Մայսուրյանն իրեն ոչ մի գումար չի տվել, սակայն ասել է, որ նրանք լավ մարդիկ են, խոստացել են և անպայման կտան գումարը։ Նրանք ասել են, որ մայրը հանգիստ մեկնի ՌԴ, ուր կուղարկեն գումարը։
Նրանք իր մորը խնդրել են առուվաճառքի պայմանագրում բնակարանի վաճառքի գումարը նշել 28.000 ԱՄՆ դոլար, որպեսզի տոկոսները քիչ վճարեն և խոստացել են, որ մյուս 7000 ԱՄՆ դոլարը ևս կվճարեն, քանի որ բնակարանի գինը 35.000 ԱՄՆ դոլար է եղել։
Զ.Պողոսյանն իրենց պատմել է, որ Արփինեն իրեն դատարակ թղթեր է տվել և համոզել է, որպեսզի նա ստորագրի դրանց տակ։
Առուվաճառքի պայմանագրի կնքումից հետո ինքն Արփինեին չի հանդիպել, այլ միայն հեռախոսով է խոսել նրա հետ։ Նա մշտապես խոստացել է, որ անպայման կտան գումարը։
Դրանից հետո ինքն էլ, իր եղբայրն էլ անընդհատ զանգահարել են Ա.Մայսուրյանին, սակայն պատասխանել է նրա մայրը և ասել է, որ մի քիչ էլ սպասեն, շուտով Արփինեի հայրը գումարն ուղարկելու է։
2011թ. հունվար ամսին եղբայրը՝ Վ.Պողոսյանը, եկել է ՀՀ ու հանդիպել է Արփինեին, Արմենակին և Արփինեի մորը՝ Կարինեին։ Վ.Պողոսյանը մոր և իրենց բարեկամ Վրեժ Դանիելյանի հետ գնացել է Խանջյան փողոցի վրա գտնվող իրենց բնակարան, որտեղ բնակվել են Արփինեն, նրա մայրն ու Արմենակը։ Նրանց ներկայությամբ Արփինեն և Արմենակն ընդունել են, որ բացի 500 ԱՄՆ դոլար նախավճարից՝ իրենք այլ գումար իր մորը չեն տվել։
Իր մայրը մինչև մահը պնդել է, որ Արփինեն իրեն բնակարանի վաճառքի գումարը չի տվել։
Վկա, Զարուհի Պողոսյանի որդի Վարդան Պողոսյանի ցուցմունքի համաձայն` Զարուհի Պողոսյանն իրեն պատկանող բնակարանը վաճառել է Արփինե Մայսուրյանին և Արմենակ Հովհաննիսյանին, ովքեր ներկայացել են որպես ամուսիններ։
Բնակարանի վաճառքի գումարը սկզբում եղել է 40.000 ԱՄՆ դոլար, սակայն Զ.Պողոսյանն այն էժանացրել է՝ դարձնելով 35.000 ԱՄՆ դոլար։ Բնակարանի առուվաճառքի գործարքում՝ որպես բնակարանի վաճառքի գին, նշված է տասը միլիոն ութ հարյուր հազար ՀՀ դրամ։ Մոր պատմելով` Ա.Մայսուրյանի և Ա.Հովհաննիսյանի առաջարկով բնակարանի վաճառքի գինը պայմանագրում քիչ է նշվել, որպեսզի վերջիններս հնարավորինս քիչ հարկեր վճարեն։ Ինքն իմացել է նաև, որ բնակարանի առուվաճառքի գործարքի կնքման օրը մայրը նաև 8.750.000 ՀՀ դրամի փոխառության պայմանագիր է կնքել Արմենակ Հովհաննիսյանի հետ։ Իր մոր և քրոջ ասելով՝ Արմենակն ու Արփինեն բնակարանի վաճառքի գումարից միայն 500 ԱՄՆ դոլար «բեհ» են տվել։ Նշված գործարքները կնքելուց հետո Արփինեի և Արմենակի առաջարկով իր մայրը ստորագրել է դատարկ թղթերի տակ։
2010թ-ին Զ.Պողոսյանը մեկնել է Մոսկվա քաղաք, բոլոր փաստաթղթերն իրեն է տվել և ասել է, որ բնակարանի գնորդները լավ մարդիկ են և բնակարանի վաճառքի գումարն անպայման կտան, սակայն փաստաթղթերում նշված է եղել, որ իր մայրն Ա.Մայսուրյանից բնակարանի վաճառքի ողջ գումարն ստացել է։
Ինքը, ուսումնասիրելով փաստաթղթերը, հասկացել է, որ մորը խաբել են, քանի որ հնարավոր չէր նույն օրը կնքել այդ երկու գործարքը։ Մոսկվայից զանգահարել է Ա.Մայսուրյանին՝ ձայնագրելով իրենց խոսակցությունը։ Դրանից հետո նորից զանգահարել է Արփինեն և ասել, որ 10 օր սպասեն, իրենք գումարը կտան։ Այդ խոսակցությունը նույնպես ձայնագրել է։
2010թ. հունվարի 17-ին ինքը Մոսկվայից եկել է ՀՀ և իր հորեղբոր տղայի՝ Վրեժ Դանիելյանի հետ գնացել են Խանջյան փողոցում գտնվող բնակարան ու հանդիպել են Արփինեի, նրա մոր՝ Կարինեի և Արմենակ Հովհաննիսյանի հետ։ Վերջիններս ասել են, որ բնակարանի գումարը 2 օրից կտան, քանի որ բանկն իրենց գումար պետք է տա։ Ինքը ձայնագրել է նաև այդ խոսակցությունը։ Մի քանի օր հետո նրանք խնդրել են ևս 2-3 օր սպասել, քանի որ բանկը դեռ գումարը չի տվել իրենց։ Դրանից որոշ ժամանակ անց՝ երրորդ հանդիպման ժամանակ, նրանք ասել են, որ գումարը մեկ շաբաթից կտան։ Առաջին հանդիպումից հետո ինքը մյուս հանդիպումների խոսակցությունները չի ձայնագրել, իսկ ձայնագրությունները չի մոնտաժել։ Արփինեն մշտապես ասել է, որ կամ բանկն է իրենց գումար տալու կամ էլ իր հայրն է ուղարկելու բնակարանի գումարը։
Վկա Վրեժ Դանիելյանի ցուցմունքի համաձայն` ինքը տեղյակ է, որ Զ.Պողոսյանը ցանկացել է վաճառել Խանջյան փողոցի իր բնակարանը, որը նախքան Արփինե Մայսուրյանին վաճառելը, 40.000 ԱՄՆ դոլարով վաճառված է եղել մեկ այլ անձի, ով բնակարանի գումարը պետք է վճարեր մեկ տարվա ընթացքում, սակայն չի կարողացել վճարել գումարը և բնակարանը հետ է վերադարձրել Զարուհուն։
Զ.Պողոսյանը 2010թ. սեպտեմբեր ամսին իր բնակարանը վաճառել է Արփինե Մայսուրյանին, ով Արմենակ Հովհաննիսյանին ներկայացրել է որպես իր նշանածի։ Ինքը լսել է, որ բնակարանի վաճառքից առաջ Արփինեն Զարուհի Պողոսյանին առաջարկել է բնակարանը գրանցել իր անունով, որպեսզի հետագայում ինքն այդ բնակարանը գրավադրի և ստացված գումարը տա նրան։ Ինքը տեղյակ է, որ Ա.Մայսուրյանը, բացի բնակարանի վաճառքի համար վճարած 500 ԱՄՆ դոլարից, այլևս ոչ մի գումար չի վճարել Զ.Պողոսյանին։ Արփինեն կամ վերջինիս մայրը՝ Կարինեն, Զ.Պողոսյանին 2 դատարկ թուղթ են տվել ստորագրելու։
2011թ. կեսերին Վարդան Պողոսյանը Մոսկվայից վերադարձել է ՀՀ և իրեն խնդրել է միասին գնալ Խանջյան փողոցում գտնվող բնակարան ու հանդիպել Արփինե Մայսուրյանի հետ՝ հասկանալու, թե նա բնակարանի գումարը տալու է, թե՝ ոչ։ Ինքը, Վարդանն ու Զ.Պողոսյանը գնացել են նշված բնակարան, որտեղ եղել են Արփինե Մայսուրյանը, վերջինիս մայրը՝ Կարինեն, և Արմենակ Հովհաննիսյանը։ Հանդիպման սկզբում նրանք վիճաբանել են և ասել, որ իրենք պայմանագրում նշված 28.000 ԱՄՆ դոլարը Զարուհուն տվել են և պարտք են միայն մնացած 7000 ԱՄՆ դալարը, սակայն երբ մթնոլորտը խաղաղվել է, նրանք ընդունել են, որ բնակարանի վաճառքի գումարը՝ 35.000 ԱՄՆ դոլարը, իրենք չեն վճարել։ Իրենց խոսակցությունը Վարդանը ձայնագրել է և դրանից մոտ 15-20 րոպե հետո գնացել։ Վարդանի գնալուց հետո Արմենակն իրեն խնդրել է սպասել և ասել է, որ ինքը 50.000 ԱՄՆ դոլար արժողությամբ եվրոշինանյութ ունի, որը պետք է վաճառի և ստացված գումարով վճարի բնակարանի գումարը։ Դրանից հետո նրանք նաև ասել են, որ Արփինեի հայրը, ով գտնվոմ է արտերկրում, պետք է գումար ուղարկի, որպեսզի իրենք վճարեն բնակարանի գումարը, իսկ տիկին Կարինեն ասել է, որ իրենք բնակարանը կվաճառեն և այդ եղանակով կվճարեն գումարը։ Արմենակն իրեն մի թուղթ է ցույց տվել, որ նա 22.000 ԱՄՆ դոլար է փոխառությամբ վերցրել Զ.Պողոսյանից, որի նպատակն իրեն հայտնի չէ, սակայն գիտի, որ Զ.Պողոսյանն Արմենակին գումար չի տվել։
Հանդիպումից մոտ 5-10 օր հետո իրենք հանդիպել են մի փաստաբանի՝ Տիգրանի հետ, ով իրենց հայտնել է, որ Արփինե Մայսուրյանն իրենց խաբել է, քանի որ այժմ նա ցանկանում է վաճառել բնակարանը։
Մի քանի օր հետո, երբ Զ.Պողոսյանն ու նրա ընկերուհի Ժենիկ Մեհրաբյանը գնացել են Խանջյան փողոցի վրա գտնվող բնակարան, այնտեղ մի քանի բրոքերների են տեսել։
Վարդան Պողոսյանի կատարած ձայնագրություններն իրենք չեն մոնտաժել։
Զարուհի Պողոսյանը մասնագիտությամբ ուսուցչուհի է եղել և հոգեկան շեղումներ չի ունեցել, ուղղակի ժամանակի ընթացքում նրա հիշողությունն է վատացել, սակայն Արփինեի հետ հանդիպման օրը նրա հիշողությունը լավ է եղել և բոլոր գումարները հիշել է։
Վկա, ամբաստանյալի մայր Կարինե Ասլանյանի ցուցմունքի համաձայն` իր որդին և ամուսինը գտնվում են Ուկրաինայում և բիզնեսով են զբաղվում։ Նրանց համար 30.000 ԱՄՆ դոլարն այնքան էլ մեծ գումար չի եղել։ Իր ամուսինը միշտ էլ ցանկացել է բնակարան գնել, որպեսզի Արփինեն բնակվի այնտեղ։ Իր որդին Ուկրաինայից 30.000 ԱՄՆ դոլար է տվել երթուղային տաքսու վարորդին, որպեսզի նա գումարը բերի Ա.Մայսուրյանին և 2 ստացական է գրել՝ մեկը պահել է իր մոտ, իսկ մյուսը տվել է վարորդին, սակայն հետագայում նրանք ստացականները պատռել են։ Ամբողջ գումարը եղել է 100 ԱՄՆ դոլար թղթադրամներով։ Որդու ուղարկած գումարը տեսել են ինքն էլ, «տալի» աղջիկն էլ, ով գումարն ստանալուց հետո Ա.Մայսուրյանի հետ հաշվել է այն։ Բնակարանի գումարն իր որդին ու ամուսինն աշխատել և հավաքել են։
Ա.Մայսուրյանն աշխատել է «Օրիֆլեյմ» ընկերությունում, իսկ Արմենակ Հովհաննիսյանն ինչ-որ տնտեսական ապրանքներ է առաքել։ Արփինեի և Արմենակի միջև սովորական ծանոթություն է եղել։ Արմենակը, ինչպես Արփինեին, այնպես էլ Զարուհի Պողոսյանին ճանաչել է։ Այն տեղեկությունները, որ իբրև Արմենակն Արփինեի ամուսինը կամ նշանածն է, չեն համապատասխանում իրականությանը։ Արփինեն միայնակ վարձակալությամբ բնակվել է Որմնադիրների փողոցում գտնվող բնակարանում։
Ա.Մայսուրյանը Զ.Պողոսյանի հետ բնակարանի առուվաճառքի պայմանագիրը կնքել է 2010 թվականի սեպտեմբերի 11-ին։ Իրենք տեղյակ են եղել, որ բնակարանում վարձակալությամբ այլ մարդիկ են բնակվում, և բնակարանն Արփինեի կողմից գնելուց հետո նրանք բնակարանի վարձը տվել են Արփինեին։ Իր ամուսինն Արփինեին ասել է, որ նա սպասի, այդ մարդիկ իրենց համար նոր բնակարան գտնեն և նոր դուրս գան իրենց բնակարանից։
Ա.Մայսուրյանն իրենց նոր բնակարան տեղափոխվել է 2010թ. նոյեմբերի 10-ին, իսկ ինքն Ուկրաինայից ՀՀ վերադարձել է 2010թ. նոյեմբերի 29-ին ու աղջկա հետ միասին բնակվել է նոր բնակարանում։ Սկզբում ամեն ինչ շատ լավ է եղել։ Զարուհի Պողոսյանը երբեք իրենց բնակարան չի եկել ու չի ասել` գումար տվեք։ Բնակարանը գնելուց 5-6 ամիս հետո Զ.Պողոսյանի եղբոր որդին՝ Վրեժ Դանիելյանը, իրենցից հավելյալ 7000 ԱՄՆ դոլար է պահանջել՝ ասելով, որ իր բարեկամուհի Զ.Պողոսյանը բնակարանն էժան է վաճառել։ Զ.Պողոսյանը, վերջինիս որդին՝ Վարդան Պողոսյանը, և Վրեժ Դանիելյանն իրենց տանը պահանջել են 7000 ԱՄՆ դոլար, սակայն Զ.Պողոսյանն ասել է, որ ինքն ինչ գնով ցանկացել է, այդ գնով էլ վաճառել է իր բնակարանը։ Վրեժ Դանիելյանն իրենց անընդհատ սպառնացել է, որ կդիմի դատարան և Արփինեին բանտ կնստեցնի։
Ա.Մայսուրյանը 41 օր գտնվել է կալանքի տակ և քննիչները ստիպել են նրան ցուցմունք տալ, որ ինքը չի վճարել բնակարանի գումարը։
Վկա Ժենիկ Մեհրաբյանի դատաքննությամբ հետազոտված նախաքննական ցուցմունքի համաձայն՝ իր ընկերուհի Զարուհի Պողոսյանը 2010թ. ցանկացել է վաճառել Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցում գտվող բնակարանը, ինչի կապակցությամբ ծանոթացել է Արփինե Մայսուրյանի և Արմենակ Հովհաննիսյանի հետ, ովքեր ներկայացել են որպես «հարս և փեսա» ու ցանկացել են գնել Զարուհու բնակարանը։
Զարուհու խնդրանքով 2010թ-ին ինքն այցելել է Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցում գտնվող բնակարան, որտեղ տեսել է Արմենակին, Արփինեին և վերջինիս մորը` Կարինեին։ Զրույցի ընթացքում Կարինեն հայտնել է, որ ինքը եկել է Ուկրաինայից, սակայն իրենց մոտ այդ պահին գումար չկա, որպեսզի տրամադրեն Զարուհուն` բնակարանի գնման համար։ Նա նաև հավաստիացրել է, որ նշված գումարը պետք է փոխանցի արտասահմանում բնակվող իր ամուսինը։
Արփինե Մայսուրյանը և նրա մայրը՝ Կարինե Ասլանյանը, իր և Զարուհի Պողոսյանի ներկայությամբ հաստատել են, որ Զարուհու բնակարանի վաճառքի գումարը իրենք չեն տվել և այն պետք է Կարինեի ամուսինը արտասահմանից ուղարկի։
Տեղյակ է, որ Արփինեն, Արմենակը և Կարինեն մինչ օրս բնակարանի գնման համար նախատեսված գումարը Զարուհի Պողոսյանին չեն տրամադրել։
Վկա Ռիմա Մխիթարյանի ցուցմունքի համաձայն` ինքը Զարուհի Պողոսյանին ճանաչում է որպես իրենց քաղաքի բնակչի, ում հետ շատ մտերիմ չի եղել։ Զ.Պողոսյանն իր մոտ՝ նոտարական գրասենյակում, եղել է մի երիտասարդ աղջկա և տղայի հետ, ու նրանք խնդրել են ձևակերպել Զարուհու՝ Խանջյան փողոցում գտնվող բնակարանի առուվաճառքի պայմանագիրը։ Քանի որ նրանք Զարուհուն բնակարանը գնելու համար գումարը չեն ունեցել, սակայն պնդել են, որ պայմանագրում պետք է անպայման նշվի, որ Զարուհին ամբողջությամբ ստացել է բնակարանի վաճառքի գումարը, ինքն այդ գործարքը նման պայմաններով չի կնքել։
Դրանից 1 օր անց ինքը հանդիպել է Զարուհու հետ, և նա իրեն տեղեկացրել է, որ իրենք Երևանում կնքել են առուվաճառքի պայմանագիր և բնակարանը վաճառել է իր մոտ եկած երիտասարդներին։ Դրանից հետո Զարուհին մի քանի անգամ եղել է իր մոտ և ար-տասվել՝ ասելով, որ գնորդներն այդպես էլ իր գումարը չեն վճարել։
Ինքն ամբաստանյալի դեմքը չի հիշում, սակայն հստակ հիշում է, որ Զարուհին ասել է, որ բնակարանը վաճառել է հենց այն նույն երիտասարդներին, որոնց հետ եղել է իր մոտ։
Վկա Տիգրան Արզումանյանի ցուցմունքի համաձայն` իր քույրը՝ Անահիտ Արզումանյանը, ով շուրջ 15 տարի է` ՀՀ-ում չի բնակվում, իրեն խնդրել է հետևել նրան պատկանող՝ Երևան քաղաքի Որմնադիրների 46 հասցեում գտնվող տանը։ Քույրն իրեն ասել է, որ տունն ինքը նաև կարող է վարձակալության հանձնել։ Քրոջ տունը վարձակալական հիմունքներով՝ ամսական 40.000 ՀՀ դրամի դիմաց, հանձնել է Արփինե Մայսուրյանին և Արմենակ Հովհաննիսյանին, ովքեր ներկայացել են որպես քույր ու եղբայր։ Նրանք ասել են, որ միասին են բնակվելու և տեղափոխվելիս իրենց հետ ինչ-որ կենցաղային իրեր են բերել։ Ինքն Արփինեին և Արմենակին ամիսը մեկ անգամ է տեսել, և նրանք միասին են եղել։ Նրանք բնակվել են 2-3 ամիս, որից հետո՝ ամռանը, գումարը վճարել են և գնացել են տնից։ Գնալուց մոտ 10 օր առաջ նրանք իրեն տեղեկացրել են, որ գնալու են։ Նրանք իրեն երբեք չեն ասել, որ ցանկանում են Երևանում բնակարան գնել ու իր կարծիքով նրանք կարիքավոր մարդիկ են եղել։
Արփինեի և Արմենակի գնալուց հետո, իրեն է զանգահարել Զարուհի Պողոսյանն ու ասել, որ ինքը Խանջյան փողոցի վրա գտնվող բնակարան ունի, որի հետ կապված խնդիրներ կան Արփինեի և Արմենակի հետ, որի համար նրանց է փնտրում։
Վկա Լուսինե Բարեղամյանի՝ դատաքննությամբ հետազոտված նախաքննական ցուցմունքի համաձայն՝ ինքը 2010 թվականի սեպտեմբեր ամսից բնակվում է Երևան քաղաքի Որմնադիրների 1-ին նրբանցք թիվ 46 տանը, որը պատկանում է իր ազգական Տիգրան Արզումանյանի բարեկամին։ Հիշյալ տանը նախկինում բնակվել են Արփինե և Արմենակ անուններով անձինք։ Հետագայում տուն է եկել մի տարեց կին, ով հայտնել է, որ փնտրում է Արփինեին և Արմենակին, քանի որ նրանց հետ խնդիրներ ունի։ Ինքը նշված կնոջն է փոխանցել Տիգրան Արզումանյանի հեռախոսահամարը։
Վկա, Զարուհի Պողոսյանի հարևան Կարեն Անտոնյանի ցուցմունքի համաձայն` Զարուհի Պողոսյանը ցանկացել է վաճառել իր բնակարանը։ Մի օր, երբ ինքը բարձրացել է Զարուհու բնակարան, այնտեղ հանդիպել ու ծանոթացել է Արփինե Մայսուրյանի և Արմենակ Հովհաննիսյանի հետ, ովքեր ներկայացել են որպես հորեղբոր երեխաներ։ Իրենք սկսել են շփվել, որից հետո եկել է նաև Արփինե Մայսուրյանի մայրը՝ Կարինեն, և նրանք երեքով բնակվել են Զարուհու բնակարանում։ Քանի որ ինքը հանդիսանում է այդ շենքի լիազորը, Արմենակն իրեն խնդրել է տեղեկանք տալ այն մասին, որ նա ժամանակավորապես բնակվում է այդ հասցեում։ Տեղեկանքը տալուց հետո Արփինեի մայրն իրեն խնդրել է աշխատանք գտնել Արմենակի համար՝ ասելով, որ իրենք ֆինանսապես շատ վատ վիճակում են։ Արմենակն իր միջամտությամբ աշխատել է շենքի հարևանությամբ իրականացվող շինարարությունում։
Արփինեն բնակարանը 45.000 ԱՄՆ դոլարով ցանկացել է վաճառել Գեղամ Ազիզյանին, ով մոտեցել է իրեն ու խնդրել բնակարանը գնելուց հետո թույլատրել օգտագործել տանիքը, սակայն ինքը թույլ չի տվել տանիքում որևէ կառույց իրականացնել, քանի որ շենքը երրորդ կարգի վնասվածության աստիճան ունի։
Ինքն Արփինե Մայսուրյանի ընտանիքի հետ լարված հարաբերություններ չունի, ուղղակի եղել են դեպքեր, երբ նրանք իր անդորրը խանգարել են, ինքն էլ նրանց բարձր ձայնով զգուշացրել է դադարեցնել աղմուկը և այլևս չկրկնել։
Նրանք իրեն նյութական վնաս են պատճառել, սակայն ինքը վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացրել, քանի որ մտածել է, որ նրանք նոր հարևաններ են, և դա կարող է նորից կրկնվել։ Ինքն անգամ նրանց որոշակի կենցաղային իրեր է տվել։
Վկա Գեղամ Ազիզյանի՝ դատաքննությամբ հետազոտված նախաքննական ցուցմունքի համաձայն՝ ինքն աշխատել է «Լևոն Ամիրխանյան» ՍՊ ընկերությունում` որպես աշխատանքային ղեկավար։ Նշված ՍՊ ընկերությունը 2009թ.-ից Երևանի Խանջյան փողոցում նոր շենք է կառուցել։ 2010 թվականի աշնանը, հստակ ժամանակահատվածը չի հիշում, իրեն է մոտեցել Արփինե անունով մի երիտասարդ աղջիկ` մոր հետ, և առաջարկել 45.000 ԱՄՆ դոլարով գնել Երևանի Խանջյան փողոցում գտնվող բնակարանը։ Արփինեն հայտնել է, որ պարտքերի պատճառով ցանկանում է բնակարանը վաճառել և պատրաստ է այն վաճառել 20.000 ԱՄՆ դոլարը տվյալ պահին, իսկ մնացած 25.000 ԱՄՆ դոլարը հետագայում վճարելու պայմանով, սակայն բնակարանը գնելու առաջարկին չի համաձայնվել։ Նշվածի մասին հայտնել է Արփինեի շենքի լիազոր Կարեն Անտոնյանին։
Վկա Նունե Վարդանյանի՝ դատաքննությամբ հետազոտված նախաքննական ցուցմունքի համաձայն՝ ինքը ճանաչում է Արփինե Մայսուրյանին, վերջինիս հետ ժամանակին մտերմություն է արել։ Արփինեն ունեցել է Արմենակ անունով ընկեր, որին մի քանի անգամ տեսել է փողոցում։ Արփինեն ու Արմենակը ցանկացել են ամուսնանալ, սակայն հետագայում Արփինեից տեղեկացել է, որ վերջինս մտափոխվել է և այլևս չի ցանկացել Արմենակի հետ ամուսնանալ։
Ինքը մի անգամ Արփինե Մայսուրյանի հրավերով գնացել է Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցի վրա գտնվող բնակարան, որտեղ հանդիպել է Զարուհի Պողոսյանին, ով այդ բնակարանի սեփականատերն է եղել և պատրաստվել է բնակարանը վաճառել Արփինեին, ում բնակարանը գնելու հարցում պետք է վերջինիս հայրը օգներ։ Այդ օրն ինքը բնակարանում տեսել է նաև Արմենակին։
Վկա Գարուն Ավանեսյանի՝ դատաքննությամբ հետազոտված նախաքննական ցուցմունքի համաձայն՝ իր համագյուղացի, ներկայումս ՌԴ-ում գտնվող Արմենակ Հովհաննիսյանը ժամանակին ընկերություն է արել Արփինե անունով աղջկա հետ։ Արփինեն և Արմենակը ժամանակին վարձակալությամբ բնակվել են Երևանի Էրեբունի թաղապետարանի հետնամասում գտնվող տանը, ուր 2010 թվականի աշնանը մեկ անգամ այցելել է և ծանոթացել Արփինեի հետ։ Արմենակը ներկայացրել է Արփինեին` որպես իր ընկերուհի, ում հետ պատրաստվել է ամուսնանալ։ Արմենակն աշխատել է օրավարձու բանվոր և նպատակ էլ չի ունեցել Երևանում բնակարան գնել։ Արփինեի և Արմենակի հետ շփվելու ընթացքում նրանք նշված հանգամանքի մասին իրեն ոչինչ չեն հայտնել։ Արմենակը Զարուհի Պողոսյան տվյալներով ծանոթ չի ունեցել և իրեն չի հայտնել, որ Զարուհի Պողոսյանից պարտքով գումար է վերցրել։
Վկա Ռոմելա Մինասյանի ցուցմունքի համաձայն` ինքն Արփինե Մայսուրյանին ճանաչում է մոտ 5 տարի և նրանց ընտանիքի հետ իրենք գտնվել են մտերիմ հարաբերությունների մեջ։ Ա.Մայսուրյանն ու նրա մայրն իրենց բնակարանի հրդեհվելուց հետո միշտ վարձով են բնակվել։ Ինքը սննդամթերքի կրպակ ունի, որտեղից նրանք միշտ պարտքով սննդամթերք են վերցրել։ Նրանց նաև իր ոսկեղենն է տվել, որը նրանք բանկում գրավադրեն, սակայն հետագայում նրանք ոսկեղենն իրեն չեն վերադարձրել՝ ասելով, որ դրանք կորել են։
Ինքն Արփինեին խնդրել է իր համար երկարաժամկետ վարկ դասավորել, սակայն նա ասել է, որ դա հնարավոր է միայն «մաղարիչով»։ Դրանից հետո ինքն իր ունեցած մյուս ոսկեղենը բանկում գրավադրել է և ստացված 500 ԱՄՆ դոլարն իր աղջկա՝ Վերա Վարդանյանի միջոցով ուղարկել է Ա.Մայսուրյանին, որպեսզի 10 օրվա ընթացքում նա իր համար երկարաժամկետ վարկ ձևակերպի։ Ա.Մայսուրյանն այդ գործընթացն անընդհատ երկարաձգել է և այդպես 4 տարի շարունակ խաբել է իրեն։
Արփինեն, երբ նրա մայրը մեկնել է Ուկրաինա, տեղափոխվել է Շինուհայր գյուղի բնակիչ Արմենակ Հովհաննիսյանի տուն։ Ինքն Արմենակին անձամբ չի ճանաչում, նրան մի քանի անգամ փողոցում Արփինեի հետ է տեսել։ Մի անգամ նրանք միասին եկել են իրենց տուն ու ներկայանալով որպես քույր ու եղբայր` խնդրել են թույլատրել գիշերել իրենց տանը։
Այնուհետև Արփինեի մայրն իրեն ասել է, որ իրենք Երևանում բնակարան են գնել ու ցանկանում են 45.000 ԱՄՆ դոլարով վաճառել այն, որից հետո միայն կտան իր գումարը։ Իր կարծիքով, եթե Արփինեն տուն գնելու համար գումար ունենար, ապա իր գումարը կվերադարձներ։
Վկա Վերա Վարդանյանի նույնաբովանդակ ցուցմունքի համաձայն` ինքն Արփինեին ճանաչում է մոտ 10 տարի և նրա հետ շատ մտերիմ հարաբերությունների մեջ են եղել։ Արփինեի ընկերը եղել է Շինուհայր գյուղի բնակիչ Արմենակ Հովհաննիսյանը, ում ինքն անձամբ չի ճանաչում, սակայն նրա մասին շատ է լսել։ Հետագայում իր մայրն ասել է, որ Արմենակն ու Արփինեն նշանվել են։ Արփինեն իրեն հայտնել է, որ Երևան քաղաքում Խանջյան փողոցի վրա բնակարան է գնել և այն ցանկանում է 45.000 ԱՄՆ դոլարով վաճառել, սակայն չի պատմել, թե ինչպես է ձեռք բերել այդ բնակարանը։
Մի անգամ Ա.Մայսուրյանի մայրն իրեն կանչել է Խանջյան փողոցում գտնվող բնա-կարան և խնդրել է հետ վերցնել իր ցուցմունքը և խոստացել է վերադարձնել իր 500 ԱՄՆ դոլար գումարը՝ ասելով, որ Ա.Մայսուրյանին կալանավորել են։ Այդ ժամանակ նա իրեն ցույց է տվել նաև բնակարանի վերաբերյալ փաստաթղթերը, սակայն ինքը չի ցանկացել դրանք նայել՝ ասելով, որ ինքը միայն իր գումարն է պահանջում։
Հետագայում լսել է, որ Արփինեն և Արմենակն ամուսնացել են, սակայն դեռ երեխաներ չունեն։
Վկա Իրինա Արսենյանի ցուցմունքի համաձայն` ինքը ճանաչում է Զ.Պողոսյանին, ով Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցի վրա գտնվող իր բնակարանը ցանկացել է վաճառել, իսկ ինքը ցանկացել է գնել այն և Զ.Պողոսյանի առաջարկով պայմանավորվել են բնակարանի վաճառքի գումարը մաս-մաս վճարել։ Բնակարանը գնել է 2009թ.-ին՝ իր փեսա Ներսեսի անունով։ Ինքը Զարուհուն բնակարանի գումարի մի մասը վճարել է, սակայն հետագայում բանկերի հետ ունեցած խնդիրների պատճառով չի կարողացել վճարել մյուս մասը, և Զարուհին իր գումարը հետ է վերադարձրել, իսկ ինքն էլ նոտարով բնակարանն է վերադարձրել։
Վկա Աիդա Խաչատրյանի ցուցմունքի համաձայն` ինքն Արփինե Մայսուրյանի հարևանուհին է, բնակվում է մեկ հարկ վերևում գտնվող բնակարանում։ Ա.Մայսուրյանն այդ բնակարանում իր մոր հետ բնակվում է 2010թ-ից: Ինքը երբեք նրանց բնակարանում տղամարդ չի տեսել։ Նախկինում բնակարանը պատկանել է Զարուհի Պողոսյանին։ Ինքը տեղյակ է, որ բնակարանն Արփինեն գնել է 28.000 ԱՄՆ դոլարով։
Մի օր, երբ ինքն Արփինեի բնակարանում նրա հետ միասին սուրճ խմելիս է եղել, բնակարանի դուռը թակել են, և Արփինեի մայրը՝ Կարինեն, տեսնելով, որ Վրեժ Դանիելյանն է, դուռը չի բացել։ Վրեժը դռան հետևից ասել է, որ ինքը Զարուհու բարեկամն է, և որ Արփինեն պետք է 7000 ԱՄՆ դոլար տա ու վերջ։ Ինքը ենթադրել է, որ այդ 7000 ԱՄՆ դոլարը տան գնին է վերաբերում։
Վկա Նաիրա Հարությունյանի ցուցմունքի համաձայն` Արփինե Մայսուրյանն իր մորեղբոր աղջիկն է, և իրենք շատ հաճախ են շփվել միմյանց հետ։ Իմացել է, որ իր մորեղբայրն Ուկրաինայից եկող երթուղային տաքսիներից մեկով պետք է գումար ուղարկեր Արփինեին՝ բնակարան գնելու նպատակով։ Նախկինում Արփինեն վարձակալական հիմունքներով բնակվել է Որմնադիրների փողոցում գտնվող տանը։ Երբ իր մորեղբայրը գումարն ուղարկել է, ինքն ու Արփինեն հենց այդ բնակարանում հաշվել են ուղարկված գումարը, որը կազմել է 30.000 ԱՄՆ դոլար, որից 28.500 ԱՄՆ դոլարն Արփինեն պետք է վճարեր բնակարանի համար։ Առուվաճառքի պայմանագիր կնքելիս ինքն Արփինեի հետ չի գնացել, քան որ իր ամուսինը վատառողջ է եղել։
Վկա, «Կենտրոն» վարչական շրջանի նոտար Մարինե Մանուկյանի ցուցմունքի համաձայն՝ 2010թ-ին վաճառողի կողմից նույն օրը կնքվել է 2 գործարք՝ առուվաճառքի և փոխառության։ Պայմանագրի կողմերին ինքը չի հիշում։ Ժամանակագրական առումով չի հիշում, թե սկզբից որ գործարքն է կնքել վաճառողը։ Առուվաճառքի պայմանագիրը վավերացնելիս եթե իր մոտ կասկած առաջանար, որ գնորդը վաճառողին չի վճարի բնակարանի գումարը, կամ վաճառողը հայտարարեր, որ ինքը գումարը կամ դրա մի մասը չի ստացել, ապա ինքը նման գործարքը չէր վավերացնի։ Չի հիշում, թե գնորդն իր ներկայությամբ է գումարը տվել վաճառողին, թե՝ ոչ։ Նույնը կարող է ասել նաև փոխառության պայմանագրի մասին։
Վկա Էթերիա Նավասարդյանի՝ դատաքննությամբ հետազոտված նախաքննական ցուցմունքի համաձայն՝ իր հարևանուհի Զարուհի Պողոսյանը 2010թ. ցանկացել է վաճառել իր՝ Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցում գտնվող բնակարանը։ Այդ կապակցությամբ Երևանի Հր.Քոչար փողոցում գործող անշարժ գույքի շուկայում 2010թ. ամռանը նա ծանոթացել է Արփինե Մայսուրյանի և Արմենակ Հովհաննիսյանի հետ։ Վերջիններս ներկայացել են որպես նորապսակներ և հայտնել են, որ ցանկանում են գնել բնակարանը, սակայն չունեն գնելու համար նախատեսված գումար։ Ի վերջո, Արփինե Մայսուրյանը և Արմենակ Հովհաննիսյանը Զարուհի Պողոսյանին համոզել են կնքել բնակարանի առուվաճառքի պայմանագիր, սակայն խաբել են և չեն տվել բնակարանը գնելու համար նախատեսված գումարը։
Մի քանի անգամ Արփինեին և Արմենակին տեսել է Զարուհու` Աբովյան քաղաքի տանը։ Արմենակը վերանորոգել է Զարուհու «գեյզերը»։ Հետագայում բնակարանի առուվաճառքի գործարքը կնքելուց և բնակարանը վաճառելուց հետո Արմենակին և Արփինեին 2010թ. հոկտեմբերին կրկին տեսել է Զարուհու տանը, որտեղ Արփինեն իր ներկայությամբ հայտնել է, որ հայրը բնակարանի գումարը կփոխանցի արտերկրից։ Արփինեն և Արմենակը հավաստիացրել են, որ եթե նույնիսկ այդ գումարը չլինի, բանկից գումար կվերցնեն և կտրամադրեն Զարուհի Պողոսյանին։ Նշված խոսակցությանը ներկա են գտնվել նաև իր դուստրը` Կարինե Միրզոյանը, և Արփինեի մայրը` Կարինե Ասլանյանը։
Զարուհի Պողոսյանից տեղեկացել է նաև, որ Արփինեն նրան է տվել դատարկ թղթեր և խնդրել է ստորագրել` ասելով, որ դրանք անհրաժեշտ են Երևանի Խանջյան փողոցի թիվ 31 շենքի մուտքի դուռը վերանորոգելու համար։ Զարուհի Պողոսյանը, ոչինչ չկասկածելով, ստորագրել է, որից հետո Արփինե Մայսուրյանն այդ թղթերի վրա իր ձեռքով գրել է, իբրև, Զարուհի Պողոսյանին է փոխանցել բնակարանի վաճառքի համար նախատեսված գումարը։
Վկա Կարինե Միրզոյանի՝ դատաքննությամբ հետազոտված նախաքննական ցուցմունքի համաձայն՝ իր հարևանուհի Զարուհի Պողոսյանը 2010թ. ցանկացել է վաճառել իր՝ Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցում գտնվող բնակարանը, որի կապակցությամբ Երևանի Հր.Քոչար փողոցում գործող անշարժ գույքի շուկայում 2010թ. ամռանը ծանոթացել է Արփինե Մայսուրյանի և Արմենակ Հովհաննիսյանի հետ։ Վերջիններս ներկայացել են որպես նորապսակներ։ Աբովյան քաղաքում` Զարուհի Պողոսյանի տանը, իր ներկայությամբ Արփինե Մայսուրյանը և Արմենակ Հովհաննիսյանը հայտնել են, որ ցանկանում են գնել բնակարանը, սակայն չունեն գնելու համար նախատեսված գումար, և որ նշված գումարը ՌԴ-ից պետք է ուղարկի Արփինե Մայսուրյանի մայրը` Կարինե Ասլանյանը։ Զարուհին, Արփինեն և Արմենակը խորհրդատվության համար դիմել են Աբովյան քաղաքի նոտար Ռիմա Մխիթարյանին, ով տեղեկանալով, որ Արփինեն և Արմենակը բնակարանի գումարը վճարելու համար ֆինանսական միջոցներ տվյալ պահին չունեն, մերժել է վավերացնել գործարքը։
Արփինե Մայսուրյանը և Արմենակ Հովհաննիսյանն ի վերջո համոզել են Զարուհի Պողոսյանին կնքել բնակարանի առուվաճառքի պայմանագիրը, սակայն խաբել են և չեն տվել բնակարանը գնելու համար նախատեսված գումարը։ Նրանք, Զարուհի Պողոսյանին հավաստիացնելով, որ բնակարանի վաճառքի գումարը վճարելու են կարճ ժամանակ անց, գումարը տված չլինելու մասին նրա պահանջը բավարարելով՝ նրա հետ կնքել են Արմենակ Հովհաննիսյանին փոխառությամբ գումար տրամադրելու վերաբերյալ պայմանագիր՝ ներկայացնելով, թե Զարուհին այդ կերպ կլինի ապահովագրված։
Դրանից հետո Զարուհի Պողոսյանն անընդհատ գանգատվել է, որ Արփինեն և Արմենակը չեն վճարել և չեն վճարում բնակարանի վաճառքի համար նախատեսված գումարները։ 2010թ. դեկտեմբեր ամսին Աբովյան քաղաքում գտնվող Զ.Պողոսյանի տանն իր և մոր` Էթերիայի ներկայությամբ Արփինեն և վերջինիս մայրը` Կարինե Ասլանյանը, խոստովանել են, որ բնակարանի վաճառքի գումարը չեն տվել Զարուհուն` հայտնելով, այն Արփինեի հայրը 2011 թվականի հունվար-փետրվար ամիսներին կփոխանցի։ Զարուհուց ժամանակ են խնդրել, բացի այդ, պատճառաբանել են, որ պետք է բանկից վարկ վերցնեն, որից հետո նշված գումարը կվճարեն։ Զարուհի Պողոսյանը դժգոհություն է հայտնել, որ նրանց ընդառաջել է և առանց գումար ստանալու կնքել է առքուվաճառքի պայմանագիր։ Նա ասել է, որ եթե նրանք չեն կարողանում գումարը մուծել, ապա պետք է վերադարձնեն բնակարանը, սակայն Արփինեն վստահեցրել է, որ գումարը մոտ ժամանակներս կվճարեն։ Բացի այդ, 2010թ. սեպտեմբեր-հոկտեմբեր ամիսներին հեռախոսային խոսակցություններ են եղել ինչպես Արփինե Մայսուրյանի, այնպես էլ Արմենակ Հովհաննիսյանի հետ, որի ժամանակ վերջիններս խնդրել են իրեն, որպեսզի զրուցի Զարուհի Պողոսյանի և հարազատների հետ, հանգստացնի նրանց` խոստանալով, որ կարճ ժամանակահատվածում կվճարեն բնակարանի գնման գումարը։
Արփինե Մայսուրյանին և Արմենակ Հովհաննիսյանին Աբովյան քաղաքում գտնվող Զ.Պողոսյանի տանը տեսել է 7-8 անգամ։ Առաջին անգամ տեսել է այն ժամանակ, երբ դեռ Երևանի Խանջյան փողոցի բնակարանի վաճառքի գործարքը կնքված չի եղել, իսկ հետագայում տեսել է գործարքը կատարելուց հետո։ Արփինեն և Արմենակը մշտապես համոզել են Զ.Պողոսյանին չբողոքել` հավաստիացնելով, որ շուտով կվճարեն բնակարանի գումարը։ Արփինեի մայրը` Կարինե Ասլանյանը, Զարուհի Պողոսյանին այցելելիս կոնֆետներ և թեյ է բերել, իսկ Արմենակը և Արփինեն տնային գործերում օգնել են։ Բացի այդ, Զ.Պողոսյանի տանը նշել են Արփինեի ծնունդը։
Տեղյակ է նաև, որ Երևանի Խանջյան փողոցի թիվ 31 շենքի մուտքի դուռը վերանորոգելու պատրվակով Արփինե Մայսուրյանը Զարուհի Պողոսյանին ստորագրել է տվել դատարկ թղթերի տակ։ Վերջինս, ոչինչ չկասկածելով, ստորագրել է, որից հետո Արփինե Մայսուրյանն այդ թղթերի վրա իր ձեռքով գրել է` իբր, Զարուհի Պողոսյանին է փոխանցել բնակարանի վաճառքի համար նախատեսված գումարը։
Վկա Աստղիկ Մակարյանի՝ դատաքննությամբ հետազոտված նախաքննական ցուցմունքի համաձայն՝ իր ամուսնու եղբայր Արմենակ Հովհաննիսյանը Շինուհայր գյուղում չի կարողացել աշխատանք գտնել և այդ պատճառով մեկնել է Երևան, որտեղ օրավարձով աշխատել է շինարարությունում, իսկ հետագայում` 2011թ-ին, մեկնել է ՌԴ՝ արտագնա աշխատանքի։ Արմենակը ծանոթացել և ընկերություն է արել Արփինե Մայսուրյանի հետ, ում տեսել է Շինուհայր գյուղում։ Արմենակն Արփինեին ներկայացրել է որպես ընկերուհու, ում հետ պատրաստվել է ամուսնանալ։ Ընդհանուր խոսակցության ժամանակ տեղեկացել է, որ Արփինեն Գորիս քաղաքից է և ոչ մի տեղ չի աշխատում։ Արփինեն իրենց տանը մնացել է մի քանի օր, որից հետո Արմենակն Արփինեին ուղեկցել է Գորիս քաղաք։ Այնուհետև շուրջ երկու ամիս անց Արփինեին կրկին տեսել է Գորիս քաղաքում։ Հանդիպել են Կամարի թաղամասում գտնվող տանը, որտեղ Արփինեն մոր` Կարինեի հետ բնակվել է վարձով։ Երբ Գորիսում փողոցով քայլել է Արփինեի հետ, նկատել է, թե ինչպես երիտասարդ տղաները, տեսնելով Արփինեին, վերջինիս հետ ժամադրվել են։ Այնուհետև Արփինեին տեսել է Երևանում՝ Արմենակի հորեղբոր` Սաշիկի Քանաքեռում գտնվող տանը։ Արփինեն եկել է այդ տուն, որպեսզի վերցնի անձնական իրերը` հայտնելով, որ ցանկանում է վարձակալությամբ ուրիշ տեղ բնակվել։ Նշված ժամանակահատվածում Արմենակն Արփինեի հետ խզել է կապերը։
Արփինեի հետ կարճ ժամանակ շփվելու ընթացքում հասկացել է, որ վերջինս ստախոս է, և չի բացառում այն հանգամանքը, որ Արփինեն չի վճարել Զարուհի Պողոսյանին բնակարանի վաճառքի համար նախատեսված գումարը։ Բացի այդ, Արփինեն բնակարան գնելու համար գումար չի ունեցել, քանի որ բնակվել է վարձով և ունևոր անձի տպավորություն չի թողել։ Արմենակ Հովհաննիսյանը Զարուհի Պողոսյանի մասին իրեն ոչ մի տեղեկություն չի հայտնել։ Զարուհի Պողոսյան տվյալներով անձնավորություն իրենց բարեկամների, հարազատների, ընկերների շրջանում գոյություն չունի։ Տեղյակ չէ, որ Արմենակ Հովհաննիսյանը Զարուհի Պողոսյանի հետ կնքել է 8.750.000 ՀՀ դրամի փոխառության պայմանագիր։ Ա.Հովհաննիսյանի մոտ փոխառությամբ ստացած գումարներ չեն եղել, հակառակ դեպքում որպես հարազատ այդ մասին տեղյակ կլիներ։
Վկա, ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ավագ քննիչ Աշոտ Մխիթարյանի ցուցմունքի համաձայն` ինքն է իրականացրել Արփինե Մայսուրյանի վերաբերյալ քրեական գործի նախաքննությունը և այդ ընթացքում ոչ մի ապօրինի գործողություն, ոչ մի սպառնալիք կամ նման բնույթ կրող արտահայտություններ, մասնավորապես՝ «որ եթե դուք Ձեր մեղքը չընդունեք, ապա մենք Ձեզ կձերբակալենք կամ կկալանավորենք» և նմանատիպ այլ արտահայտություններ իր կողմից չեն հնչել։ Ա.Մայսուրյանը ողջ նախաքննության ընթացքում մշտապես օգտվել է իր պաշտպան ունենալու իրավունքից, և եթե ինքը որևէ անօրինական գործողություն կատարեր, ապա և ամբաստանյալը, և նրա պաշտպանն անմիջապես կարձանագրեին այդ հանգամանքը։ Ա.Մայսուրյանն ու իր պաշտպանը գործի նախաքննության ընթացքում դիմումներ են գրել տարբեր գերատեսչություններ և եթե վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից որևէ խախտում կատարված լիներ, ապա միանշանակ դա կարձանագրվեր։
Ա.Մայսուրյանի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու միջնորդություն հարուցելու որոշումն ինքն իր նախաձեռնությամբ է կայացրել և այդ հարցում իրեն քննչական բաժնի պետը չի ուղղորդել և ցուցում չի տվել։
Նախաքննության ընթացքում Ա.Մայսուրյանին հարցաքննելիս ինքը երբեք նրան գործի որոշակի հանգամանքների շուրջ ցուցմունք տալիս չի ուղղորդել և չի համոզել։ Վերջինս ողջ նախաքննության ընթացքում բնակարանի գումարի հետ կապված իրարամերժ և հակասական ցուցմունքներ է տվել։
«Բանկային և վարկային գաղտնիք պարունակող տեղեկությունները զննելու մասին» 10.02.2014թ. արձանագրության համաձայն՝ 2010 թվականի հոկտեմբերի 5-ին «ՎՏԲ Հայաստան» բանկի միջոցով Արբեն Արմենակյանի դրամական հաշվից Արփինե Մայսուրյանի դրամական հաշվին կատարվել է 7.000 ՀՀ դրամ գումարի չափով դրամական փոխանցում, 2009 թվականի օգոստոսի 14-ին Արմենակ Հովհաննիսյանի դրամական հաշվից 320.00 ՀՀ դրամ է փոխանցվել Կարինե Քալանթարի Ասլանյանի դրամական հաշվին, 2009 թվականի դեկտեմբերի 21-ին Արփինե Մայսուրյանի դրամական հաշվից 30.000 ՀՀ դրամ է փոխանցվել Արմենակ Հովհաննիսյանի դրամական հաշվին, 2010 թվականի փետրվարի 16-ին Արմենակ Հովհաննիսյանի դրամական հաշվից 15.000 ՀՀ դրամ է փոխանցվել Արփինե Մայսուրյանի դրամական հաշվին, 2009 թվականի օգոստոսի 31-ին Արմենակ Հովհաննիսյանի դրամական հաշվից 249.501 ՀՀ դրամ է փոխանցվել Արփինե Մայսուրյանի դրամական հաշվին, 2010 թվականի փետրվարի 1-ին Արփինե Մայսուրյանի դրամական հաշվից 100 ԱՄՆ դոլար է փոխանցվել Իրինա Յուրիի Շկուրկոյի դրամական հաշվին, 2010 թվականի փետրվարի 16-ին Արմենակ Հովհաննիսյանի դրամական հաշվից 14.970 ՀՀ դրամ է փոխանցել Արփինե Մայսուրյանի դրամական հաշվին, 2010 թվականի փետրվարի 19-ին Արմենակ Հովհաննիսյանի դրամական հաշվից 30.060 ՀՀ դրամ է փոխանցվել Արփինե Մայսուրյանի դրամական հաշվին, 2010 թվականի սեպտեմբերի 18-ին Արբեն Արմենակյանի դրամական հաշվից 60.010 ՀՀ դրամ է փոխանցվել Արփինե Մայսուրյանի դրամական հաշվին, 2010 թվականի հոկտեմբերի 10-ին Արբեն Արմենակյանի դրամական հաշվից 7.000 ՀՀ դրամ գումար է փոխանցվել Արփինե Մայսուրյանի դրամական հաշվին, 2010 թվականի սեպտեմբերի 2-ին Շկուրկոյի դրամական հաշվից 500 ԱՄՆ դոլար է փոխանցվել Արփինե Մայսուրյանի դրամական հաշվին։
«Առեքսիմբանկ Գազպրոմբանկի խումբ» ՓԲԸ-ի միջոցով 2010 թվականի հոկտեմբերի 29-ին Արփինե Մայսուրյանի դրամական հաշվից 400 ԱՄՆ դոլար գումար է փոխանցվել «ՎՏԲ Բանկ»-ի Ուկրաինայի հաշվեհամարին։ 2010 թվականի հունվարի 16-ին Արփինե Մայսուրյանի դրամական հաշվից 320 ԱՄՆ դոլար է փոխանցվել Իրինա Յուրիի Շկուրկոյի հաշվեհամարին։
Արփինե Մայսուրյանը «Արդշինինվեստ» բանկից 2011 թվականի օգոստոսի 18-ին՝ որպես վարկ, ստացել է 60.000 ՀՀ դրամ, «Արարատ» բանկից 2011 թվականի հուլիսի 26-ին՝ որպես վարկ, ստացել է 123.000 ՀՀ դրամ` գրավադնելով ոսկյա թևնոց, «Հայէկոնոմբանկից» 2008 թվականի սեպտեմբերի 8-ին, մարտի 30-ին, 2009 թվականի հունվարի 26-ին դեկտեմ-բերի 08-ին և 2011 թվականի հուլիսի 31-ին՝ որպես վարկ, համապատասխանաբար ստացել է 100.000, 110.000 ՀՀ դրամ, 180, 500 և 100 ԱՄՆ դոլար։
Որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված` ՀՀ ԿԱ պետական եկամուտների կոմիտեի 19.07.2013թ. գրության համաձայն՝ ՀՀ կենտրոնական բանկի խորհրդի 29.07.2005թ. թիվ 386-Ն որոշմամբ հաստատված կարգի 2.2 կետի համաձայն` ֆիզիկական, իրավաբանական անձինք (...) և անհատ ձեռնարկատերերը իրավունք ունեն առանց գրավոր մաքսային հայտարարագիր լրացնելու, բացառությամբ օրենքով նախատեսված դեպքերի, Հայաստանի Հանրապետություն ներմուծել 15 հազար եվրոյին համարժեք կանխիկ դրամ (...), ինչպես նաև վճարային արժեթղթեր։ Սույն կետում նշված արժեքը գերազանցելու դեպքում նշված արժութային արժեքների ներմուծումը ենթակա է մաքսային հայտարարագրման։ 2010 թվականի սեպտեմբերի 1-ից մինչև սեպտեմբերի 30-ը ընկած ժամանակահատվածում Ուկրաինայի Հանրապետությունից ժամանած անձանց կողմից 25.000 ԱՄՆ դոլար և ավելի գումար հայտարարագրելու դեպքեր չեն եղել։
Որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված` «Անշարժ գույքի առուվաճառքի» 11.09.2010թ-ին կնքված պայմանագրի 3.1 և 3.2 կետերի համաձայն՝ վաճառողը վաճառում է, իսկ գնորդը գնում է օբյեկտը 10.180.000 /տասը միլիոն հարյուր ութսուն հազար/ Հայաստանի Հանրապետության դրամով։ Կողմերը հավաստիացնում են, որ պայմանագրի ստորագրման պահին գնորդը վճարել է օբյեկտի գինը, իսկ վաճառողը ստացել է այն ամբողջությամբ։
Որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված` 11.09.2010թ-ին կնքված փոխառության պայմանագրի համաձայն՝ փոխատուն փոխառության ձևով տալիս է փոխառուին սեփականության իրավունքով իրեն պատկանող 8.750.000 /ութ միլիոն յոթ հարյուր հիսուն հազար դրամ/ Հայաստանի Հանրապետության դրամը, մինչև երկու հազար տասներկու թվականի սեպտեմբերի երեսունը (30.09.2012թ.), առանց տոկոսների վճարման։
Որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված` 11.09.2010թ. «Ստացական» և «Հայտարարություն» վերնագրերով և 26.08.2010թ. գրությունների համաձայն՝
«Ես` Զարուհի Լևոնի Պողոսյանս, բնակվող Ք.Աբովյան 2-րդ մ/շ 27 շենք բն. 9. անձնագիր AK 0606023 տրված 30.08.2010թ. 019-ի կողմից, տալիս եմ սույն ստացականը այն մասին, որ Երևան Խանջյան փողոցի 31-շենքի 25-բնակարանս վաճառեցի քաղ. Արփինե Սերժիկի Մայսուրյանին և նրանից ստացա 10.180.000 ՀՀ դրամ։ Նրանից այդ հարցի վերաբերյալ որևէ պահանջ չունեմ։ Ստացականը գրված է Ա.Մայսուրյանի ձեռքով, սակայն ստորագրում եմ ես»։
«Ես` Զարուհի Լևոնի Պողոսյանս, բնակվող Ք.Աբովյան 2-րդ մ/շ 27 շենք բն.9. անձնագիր AK 0606023 տրված 30.08.2010թ. 019-ի կողմից, տալիս եմ սույն ստացականը այն մասին, որ Երևան Խանջյան փողոցի 31-շենքի 25-բնակարանս վաճառեցի քաղ. Արփինե Սերժիկի Մայսուրյանին և նրանից ստացա 10.180.000 ՀՀ դրամ։ Նրանից այդ հարցի վերաբերյալ որևէ պահանջ չունեմ։ Հայտարարությունը գրված է Ա.Մայսուրյանի ձեռքով, սակայն ստորագրում եմ ես»։
«Ես` Զարուհի Պողոսյանս, Արփինեից վերցրի 180 հազ. դրամ»։
Որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված` անշարժ գույքի սեփականության իրավունքի գրանցման վկայականի համաձայն՝ ք.Երևանի Խանջյան փողոցի 31-րդ շենքի հ. 25 բնակարանի սեփականության վկայականը տրված է Արփինե Սերժիկի Մայսուրյանին՝ 11.09.2010թ. հ.2184 առուվաճառքի պայմանագրի հիման վրա։
Որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված` հայցվոր Զարուհի Պողոսյանի «Առուվաճառքի գործարքն անվավեր ճանաչելու և բնակարանից վտարելու մասին» հայցադիմումի համաձայն` «(...) Համաձայն ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի, նույնիսկ բացառությամբ նոտարական վավերացում սահմանված պահանջող գործարքների, քաղաքացիների միջև աշխատավարձի սահմանված նվազագույն չափի քսանապատիկ գումարը գերազանցող գործարքները պետք է կնքվեն գրավոր, այսինքն` ինձ գումարը տալու դեպքում, պետք է լիներ իմ գրավոր ապացույցը` գումարն ստանալու մասին։ Գումարը ես չեմ ստացել և հետևաբար որևէ գրավոր ապացույցի մասին խոսք չի կարող գնալ։ (...) Իմ կողմից պայմանագրով նախատեսված պարտավորությունները ես լրիվ կատարել եմ, իսկ գնորդը, այն է՝ պատասխանողը, չի կատարել արժեքի վճարման իր պարտավորությունները, որը հիմք է հանդիսանում գործարքն անվավեր ճանաչելու համար։
Գործարքն անվավեր ճանաչելու հիմք է հանդիսանում այն, որ ես չեմ հասկացել իմ գործողությունների նշանակությունը, նախատեսված ՀՀ քաղ. օր-ի 311 հոդվածի և առանց գումարը ստանալու ստորագրել եմ առուվաճառքի պայմանագիրը»։
Որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված` թիվ ԵԿԴ/0150/02/11 քաղաքացիական գործով պատասխանող Արփինե Մայսուրյանի հայցադիմումի պատասխան-առարկության համաձայն՝ «(...) 2. Անշարժ գույքի առուվաճառքի պայմանագիրը վավերացվել է նոտարի կողմից այն դեպքում, երբ կողմերը վստահեցրել են նրանց, որ իրոք վաճառողը վաճառում է իրեն պատկանող բնակարանը, իսկ դրա դիմաց գնորդից ստանում է անշարժ գույքի ամբողջ արժեքը, հակառակ դեպքում որևէ նոտար, այդ թվում նաև տվյալ գործարքը վավերացնող նոտարը, թույլ չէր տա իրեն կատարելու կեղծ գործարք, հատկապես բնակարանի առուվաճառքի դեպքում։ (...) 4. Բացի դա, եթե ես գումարը տված չլինեի հայցվորին, ապա նոտարը կարող էր որոշակի ժամկետ սահմանել, չտրամադրելով վավերացված առուվաճառքի պայմանագիրը ինձ մինչև վաճառողին իմ կողմից բնակարանի արժեքը վճարելը։ Եվ տրամաբանական է արդյոք ինչ-որ մի անծանոթ մարդ կվստահեր ինձ և գումար չէր պահանջի։ (...) Եթե գործարքի վավերացումից հետո ես բնակարանի արժեքը չվճարեցի, ապա ինչու չբարձրաձայնեց և թույլ տվեց այն գրանցելու անշարժ գույքի կադաստրում և որի հիման վրա ձեռք բերելով սեփականության իրավունքի վկայական դարձա այդ բնակարանի սեփականատեր։
Եվ երկրորդ, հայցվորը ինչու անմիջապես միջոցներ չձեռնարկեց պայմանագիրը չեղյալ համարելու և այդ մասին մտածեց միայն վեց ամիս անցնելուց հետո։
5. Հայցվորը մատնանշել է նաև ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածը, որն իմ կարծիքով առքուվաճառքի պայմանագրի հետ որևէ կապ չունի, այն վերաբերվում է հասարակ գրավոր ձևով կնքված գործարքին, այլ ոչ թե առքուվաճառքի պայմանագրի առկայության դեպքում, պարտադիր պետք է լինի գրավոր ստացական գումարը ստանալու մասին։
Գտնում եմ` հայցվորը լավ չի ուսումնասիրել առուվաճառքի պայմանագրի կետերը և ճիշտ եզրահանգման չի եկել։ (...) Եվ վերջապես, եթե հայցվորն այդքան շատ է ցանկանում իր բնակարանը վերադարձվի իրեն, ապա թող բարի լինի վերադարձնել իմ կողմից իրեն վճարված 10.180.000 գումարը և պլյուս դրան ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 411 հոդվածով նախատեսված բանկային տոկոսները, և ես կվերադարձնեմ նրան տվյալ բնակարանը»։
Որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված` «Լազերային սկավառակը զննելու և այն վերարտադրելու մասին» 10.02.2014թ. արձանագրության համաձայն՝ 2011 թվականի մարտի 3-ի դատական նիստի ժամանակ Զարուհի Պողոսյանի փաստաբանը` Ռոբերտ Նիկոլայի Ղազարյանը, հայտնել է այն մասին, որ որևէ ստացական կամ այլ փաստաթուղթ գոյություն ունենալ չի կարող, որը կհաստատի այն հանգամանքը, որ Զ.Պողոսյանին վճարվել է բնակարանի վաճառքի գումարը։ Ցանկացած գործարք՝ 20.000 ՀՀ դրամից առավել, պետք է կնքվի գրավոր կերպով։ Հայցվոր Զարուհի Պողոսյանը, եթե գումար ստանար, ապա պատասխանող Արփինե Մայսուրյանը պետք է ներկայացներ որևէ փաստաթուղթ, այն մասին, որ գումարն ստացել է, սակայն նման ապացույց չի կարող գոյություն ունենալ։
2011 թվականի մայիսի 20-ի դատական նիստին Արփինե Մայսուրյանը չի ներկայացել` հայտնելով, որ հիվանդ է։ Դատական նիստի ժամանակ վկա Վրեժ Դանիելյանը հայտնել է, որ Զարուհի Պողոսյանի Խանջյան փողոցի բնակարանի առքուվաճառքի գործարքը պետք է կնքվեր 35.000 ԱՄՆ դոլարով, սակայն առքուվաճառքի փաստաթղթի մեջ նշվել է 28.000 ԱՄՆ դոլար։ Զարուհի Պողոսյանը ստացել է միայն 500 ԱՄՆ դոլար գումար։ Յուրաքանչյուր անգամ, երբ հանդիպել է Արփինե Մայսուրյանին և Արմենակ Հովհաննիսյանին, վերջիններս խոստովանել են, որ Զարուհի Պողոսյանի բնակարանի վաճառքի համար նախատեսված գումարները չեն տվել` հայտնելով, որ բնակարանը պետք է գրավադրեն որևէ բանկում, ստանան համապատասխան գումար, որից հետո այդ գումարը կտրամադրեն Զ.Պողոսյանին։ Զարուհի Պողոսյանին խաբել են երկու անգամ, առաջին անգամ խաբել են բնակարանի վաճառքի գնի մեջ, իսկ երկրորդ անգամ` ընդհանրապես վաճառքի գումարները չեն տրամադրել։ Ա.Մայսուրյանից և Ա.Հովհաննիսյանից 7.000 ԱՄՆ դոլար գումար չեն պահանջել, միայն պահանջել են, որպեսզի նրանք ընդհանուր առմամբ վերադարձնեն բնակարանի վաճառքի համար նախատեսված գումարները։
Վկա Արմենակ Հովհաննիսյանը հայտնել է, որ աշխատում է «Լևոն Ամիրխանյան» ՍՊ ընկերությունում` որպես շինարար, բնակվում է Քանաքեռ ՀԷԿ-ի մոտ, հասցեն հստակ չգիտի։ Զարուհի Պողոսյանի հետ ծանոթացել է Կոմիտասի փակ շուկայի մոտ։ Ընդհանուր խոսակցության ժամանակ հայտնել է, որ Գորիսից է, տեղեկացել է այն մասին, որ Զ.Պողոսյանը Ղարաբաղից է։ Օգնել է Զ.Պողոսյանին և վերջինիս Խանջյան փողոցի բնակարանում որոշակի վերանորոգման գործեր է կատարել։ Զարուհի Պողոսյանն իրեն հրավիրել է Կենտրոնում գտնվող նոտարական գրասենյակ, որտեղ հանդիպել է Արփինե Մայսուրյանին և տեղեկացել, որ Զարուհի Պողոսյանը ցանկանում է Խանջյան փողոցի բնակարանը վաճառել Ա.Մայսուրյանին։ Գործարքն ավարտելուց հետո սպասել է միջանցքում, այնուհետև Զարուհի Պողոսյանն իրեն պարտքով տրամադրել է 20.000 ԱՄՆ դոլար գումար։ Նույն նոտարական գրասենյակում Զարուհի Պողոսյանի հետ կնքել է փոխառության պայմանագիր։ Պայմանավորվել է Զ.Պողոսյանին երկու տարուց հետո վերադարձնել 24.000 ԱՄՆ դոլար գումար և չի հրաժարվում իր պարտավորություններից։ Արփինե Մայսուրյանին առաջին անգամ տեսել է նոտարում և Արփինեի հետ որևէ ընդհանուր բան չունի։ Արփինե Մայսուրյանի հետ Խանջյան փողոցի բնակարանում չի բնակվել, նրա հետ նշանված չի եղել, չի տեսել, թե նա Զարուհի Պողոսյանի բնակարանի վաճառքի համար նախատեսված գումարը վերջինիս փոխանցել է, թե` ոչ։ Ներկայումս Արփինե Մայսուրյանի և Զարուհի Պողոսյանի հետ գտնվում է լարված հարաբերությունների մեջ, քանի որ իրեն անիմաստ քաշքշոցների մեջ են գցել։ Արփինե Մայսուրյանը իրենից երկու տարով մեծ է և իր իմանալով նա ունի նշանած, իսկ ինքն ամուսնացած չէ։
Դատական նիստի ժամանակ Զարուհի Պողոսյանը հայտնել է, որ Արփինե Մայսուրյանը և Արմենակ Հովհաննիսյանը ներկայացել են իրեն որպես ամուսնացող զույգ, ովքեր չունեն բնակարան և գումար, սակայն ցանկություն են հայտնել գնելու իր բնակարանը։ Գործարքը կնքելու նպատակով նախ գնացել են Աբովյան քաղաքի նոտարի մոտ, որտեղ նոտարը, տեղեկանալով, որ Արփինեի և Արմենակի մոտ գումար չկա, հրաժարվել է վավերացնել բնակարանի առքուվաճառքի գործարքը, որից հետո գնացել են Տերյան փողոցում գտնվող նոտարական գրասենյակ, որտեղ վերջինս պահանջել է, որպեսզի իրեն որևէ գրավոր փաստաթուղթ հանձնեն, այն մասին, որ իրեն գումար են պարտք, հակառակ դեպքում հրաժարվել է ստորագրել բնակարանի առքուվաճառքի պայմանագիրը, և այդ ժամանակ Արմենակը ցանկություն է հայտնել վերջինիս տրամադրել նշված հանգամանքը հաստատող գրավոր փաստաթուղթ։
2011 թվականի օգոստոսի 2-ին Արփինե Մայսուրյանը ներկա է գտնվել դատական նիստին, որտեղ հայտնել է այն մասին, որ Արմենակ Հովհաննիսյանին նախկինում չի ճանաչել։ Արմենակի հետ ծանոթացել է Զարուհի Պողոսյանի միջոցով։ Զ.Պողոսյանի հետ գտնվել է լավ հարաբերությունների մեջ։ Զարուհի Պողոսյանին Երևանի Որմնադիրների տանը, որտեղ միայնակ բնակվել է վարձով, փոխանցել է բնակարանը գնելու համար նախատեսված 27.450 ԱՄՆ դոլար գումարը։ Արփինե Մայսուրյանը դատական նիստի ժամանակ ներկայացրել է «Հայտարարություն» վերնագրով գրությունը, որի բովանդակությունը գրել է իր ձեռքով և որտեղ նշված է, որ Զարուհի Պողոսյանը ստացել է բնակարանի վաճառքի 10.180.000 ՀՀ դրամ գումարը։ Նոտարական գրասենյակում՝ առքուվաճառքի պայմանագիրը կնքելու ժամանակ, նոտարին չի հայտնել, որ Զարուհի Պողոսյանը նշված դեպքով ստորագրել և իրեն է փոխանցել ստացական։ Խանջյան փողոցի բնակարանը գնելուց հետո այն չի ցանկացել վաճառել։ Զ.Պողոսյանի ներկայացուցչի հարցին, թե ինչպես կբացատրի այն հանգամանքը, որ երբ Զ.Պողոսյանն իր բարեկամների հետ գնացել է Խանջյան փողոցի բնակարան, տեսել են բնակարանի առուվաճառքով զբաղվող գործակալին և իրենից այդ հարցի շուրջ բացատրություն են պահանջել, Ա.Մայսուրյանը պատասխանել է, որ հնարավոր է ցանկացել է վաճառել բնակարանը, դա իր բնակարանն է և այլևս հրաժարվել է նշված հարցին պատասխանելուց։
Զարուհի Պողոսյանը դատական քննության ժամանակ կրկին հայտնել է, որ նախնական պայմանավորվածության համաձայն` ցանկացել է իր բնակարանը վաճառել 35.000 ԱՄՆ դոլարով։ Հր.Քոչարի շուկայում հանդիպել է Արփինե Մայսուրյանին և Արմենակ Հովհաննիսյանին։ Վերջիններս իրեն հայտնել են, որ բնակարանը գնելու համար իրենց մոտ գումար չկա, առաջարկել են, որպեսզի ինքը բնակարանը գրանցի Արփինեի անունով, որից հետո բնակարանը կգրավադրեն որևէ բանկում, կստանան գումարը և այն կտրամադրեն իրեն։ Նշված առաջարկին չի համաձայնվել։ Կենտրոնի նոտարական գրասենյակում Արփինեից և Արմենակից՝ որպես երաշխիք, որ իրեն գումար են պարտք, փաստաթուղթ է պահանջել։ Երիտասարդներին ցանկացել է օգնել, լավություն անել։ Բնակարանի առքուվաճառքի գործարքը կնքելուց հետո Արփինեն և Արմենակը հայտնել են, որ սեպտեմբեր-հոկտեմբեր ամիսներին գումարը կփոխանցեն իրեն, բայց այդպես էլ գումարը չեն տվել։ Հայտնել է նրանց, որ շուտով պետք է մեկնի ՌԴ, և Արփինեն ու Արմենակը ասել են, որ իրեն գումարը կփոխանցեն։ 7.000 ԱՄՆ դոլար գումար պահանջելու մասով խոսակցություն չի եղել, քանի որ իրեն ընդհանրապես, բացի 500 ԱՄՆ դոլարից, Խանջյան փողոցի վրա գտնվող բնակարանի վաճառքի համար նախատեսված գումարները չեն տվել։ Հերթական անգամ բնակարան այցելելու ժամանակ տանը տեսել է բնակարանի վաճառքով զբաղվող գործակալի և Արփինեից բացատրություն է պահանջել, վերջինս ասել է, որ ցանկանում է բնակարանը վաճառել, որ իր գումարը հետ վերադարձնի։ Արփինեին ասել է, որ նա վերադարձնի բնակարանը իրեն, որպեսզի ինքը այն վաճառի»։
Որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված` Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի` 25.06.2012թ. վճռի համաձայն՝ մերժվել է Զարուհի Լևոնի Պողոսյանի հայցն ընդդեմ Արփինե Սերժիկի Մայսուրյանի, երրորդ անձ՝ Կենտրոն նոտարական տարածքի նոտար Մարինե Գերասիմի Մանուկյանի՝ Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցի 31 շենքի թիվ 25 բնակարանի առուվաճառքի գործարքը անվավեր ճանաչելու, անվավերության հետևանքներ կիրառելու և Ա.Մայսուրյանին նշված բնակարանից վտարելու պահանջների մասին, և նշված վճիռը ՀՀ վերաքննիչ քաղաքացիական դատարանի` 19.10.2012թ. որոշմամբ թողնվել է անփոփոխ՝ օրինական ուժի մեջ։
Որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված` «Հեռախոսային համարների վերծանումները զննելու մասին» 07.02.2014թ. արձանագրության համաձայն` 2010 թվականի սեպտեմբերի 27-ին՝ ժամը 12:36-ին, Կարինե Միրզոյանի հեռախոսահամարից հեռախոսազանգ է կատարվել Արփինե Մայսուրյանի 093-83-99-03 բջջային համարին, հեռախոսազանգը սպասարկվել է Կոտայքի մարզի Աբովյան քաղաքի Հանրապետության փողոցի 26 ալեհավաքի կողմից։ 2010 թվականի դեկտեմեբերի 16-ին՝ ժամը 15։43-ին, Կարինե Միրզոյանի հեռախոսահամարից հեռախոսազանգ է կատարվել Արփինե Մայսուրյանի 093-83-99-03 բջջային համարին, հեռախոսազանգը սպասարկվել է Կոտայքի մարզի Աբովյան քաղաքի Հանրապետության փողոցի 26 ալեհավաքի կողմից։ 2010 թվականի հոկտեմբերի 08-ին՝ ժամը` 17։42-ին, Կարինե Միրզոյանի հեռախոսահամարից հեռախոսազանգ է կատարվել Արմենակ Հովհաննիսյանի 093-46-67-07 բջջային համարին, հեռախոսզանգը սպասարկվել է Կոտայքի մարզի Աբովյան քաղաքի (ԱՀԿ շենք) ալեհավաքի կողմից։ 2010 թվականի հոկտեմբերի 08-ին՝ ժամը 19։32-ին, Կարինե Միրզոյանի հեռախոսահամարից հեռախոսազանգ է կատարվել Արմենակ Հովհաննիսյանի 093-46-67-07 բջջային համարին, հեռախոսազանգը սպասարկվել է Կոտայքի մարզի Աբովյան քաղաքի Հանրապետության փողոցի 26 ալեհավաքի կողմից։ 2010 թվականի հոկտեմբերի 13-ին՝ ժամը 21։11-ին, Կարինե Միրզոյանի հեռախոսահամարից հեռախոսազանգ է կատարվել Արմենակ Հովհաննիսյանի 093-46-67-07 բջջային համարին, հեռախոսազանգը սպասարկվել է Կոտայքի մարզի Աբովյան քաղաքի Հանրապետության փողոցի 26 ալեհավաքի կողմից։ 2010 թվականի նոյեմբերի 1-ին՝ ժամը 19։29-ին, Կարինե Միրզոյանի հեռախոսահամարից հեռախոսազանգ է կատարվել Արմենակ Հովհաննիսյանի 093-46-67-07 բջջային համարին, հեռախոսազանգը սպասարկվել է Կոտայքի մարզի Աբովյան քաղաքի Հանրապետության փողոցի 26 ալեհավաքի կողմից։ Արփինե Մայսուրյանը 093-83-99-03, իսկ Արմենակ Հովհաննիսյանի 093-46-67-07 հեռախոսահամարից 2010 թվականի հուլիսի 1-ից մինչև դեկտեմբերի 14-ն ընկած ժամանակահատվածում բազմիցս զանգահարել են միմյանց, և նշված հեռախոսազանգերի մի մասը սպասարկվել է Աբովյան քաղաքում տեղակայված ալեհավաքների կողմից։ Արփինե Մայսուրյանի 093-83-99-03 հեռախոսահամարից բազմաթիվ զանգեր են կատարվել նաև վկա Տիգրան Ծատրյանի 077-05-13-53 համարին, սակայն մուտքային և ելքային հեռախոսազանգերի վերծանումների զննությամբ չեն հայտնաբերվել ամբաստանյալի բարեկամ, վկա Նաիրա Հարությունյանի կողմից շահագործվող 093-61-53-25 բջջային հեռախոսահամարի, ինչպես նաև Վրեժ Ջրաբերդի Դանիելյանի կողմից շահագործվող 093-30-26-37 բջջային հեռախոսահամարների տվյալները։
Փաստաթղթաբանական և ձեռագրաբանական փորձաքննության 07.10.2016թ. թիվ 31501601 եզրակացության համաձայն` փորձաքննությանը տրամադրված 2010 թվականի սեպտեմբերի 11-ի թվագրմամբ «Ստացական» վերնագրով փաստաթղթի ձեռագիր տեքստի տակ «...եմ ես։» գրառման և «Զարուհի Պողոսյան» անուն-ազգանվան դիմաց տեղավորված ստորագրությունները կատարվել են Զարուհի Պողոսյանի կողմից։
Արա Սերժիկի Մայսուրյանի կողմից ուղարկված 23.10.2013թ. «Հայտարարություն» վերնագրով փաստաթղթի համաձայն՝ Արա Մայսուրյանը հաստատել է, որ ՀՀ Երևան քաղաքում բնակարան գնելու նպատակով իր քրոջը՝ Արփինե Սերժիկի Մայսուրյանին, 2010 թվականի սեպտեմբերի 7-ին դրամական միջոցներ է ուղարկել՝ 30.000 ԱՄՆ դոլարի չափով։ Գումարը փոխանցվել է «Զապորոժիե-Երևան» երթուղային տաքսու վարորդի միջոցով, որի մասին ինքը հեռախոսով տեղեկացրել է Ա.Մայսուրյանին, ով պայմանավորված վայրում ստացել է իր կողմից փոխանցված գումարը։ Իր հոր՝ Սերժիկ Արամի Մայսուրյանի խոսքերով, նա 2010 թվականի սեպտեմբերի 11-ին զանգահարել է Ա.Մայսուրյանին և խոսել է նրա ու Զ.Պողոսյանի հետ, ով հաստատել է, որ վաճառված բնակարանի դիմաց ստացել է 27.500 ԱՄՆ դոլարի չափով գումար։
5. Առաջին ատյանի դատարանն իր` 2017 թվականի հունվարի 27-ի թիվ ԵԿԴ/0207/01/14 դատավճռի «Դատարանի վերլուծություն» վերտառությամբ բաժնում նշել է. «(...) Դատարանը, հաշվի առնելով Վճռաբեկ դատարանի` [Լ.Ավետիսյանի գործով 2011 թվականի փետրվարի 24-ի ԵԿԴ/0176/01/09 որոշմամբ արտահայտված] իրավական դիրքորոշումները, վերլուծելով ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքն ու համակցության մեջ գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման վրա ձևավորված համոզմամբ հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալի կատարած արարքներին տրվել են ճիշտ քրեաիրավական գնահատականներ, քրեական գործի` դատարանի կողմից գնահատված ապացույցները ձեռք են բերվել քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանմամբ, և սույն քրեական գործին վերաբերվող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ՝ տուժողի, նրա իրավահաջորդի և վկաների ցուցմունքներով ու մյուս ապացույցներով, բացառությամբ դատարանի կողմից որպես արժանահավատ չհամարվող ապացույցները, հաստատվում է, որ ամբաստանյալը կատարել է հանցագործություններ` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 349-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որոնցով և պետք է մեղավոր ճանաչվի, պատասխանատվության ենթարկվի ու ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով դատապարտվի, իսկ 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 349-րդ հոդվածի 1-ին մասով ազատվի քրեական պատասխանատվությունից՝ քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմութ-յան ժամկետն անցած լինելու հիմքով։
Դատարանը, անդրադառնալով (...) ամբաստանյալի պատճառաբանություններին, հանցագործության դեպքի բացակայության հիմքով ամբաստանյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 325-րդ հոդվածի 1-ին ու 349-րդ հոդվածի 1-ին մասերով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու, քրեական գործի վարույթը կարճելու և նրան արդարացնելու վերաբերյալ պաշտպանի միջնորդությանը, դրա հիմնավորումներին, պատճառաբանություններին ու պաշտպանի իրավական վերլուծություններին, գտնում է, որ դրանք դատաքննությամբ չհաստատվեցին և հերքվում են սույն դատավճռի նույն մասում շարադրված ու դատարանի կողմից որպես արժանահավատ գնահատվող ապացույցների համակցությամբ՝ տուժողի, տուժողի իրավահաջորդի, վկաների ցուցմունքներով ու գործի գրավոր մյուս ապացույցներով։
Միաժամանակ, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալի կատարած արարքներին տրվել են ճիշտ քրեաիրավական գնահատականներ, ու քրեական գործի վերոգրյալ ապացույցները ձեռք են բերվել քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանմամբ, իսկ վերը նշված պատճառաբանություններով ամբաստանյալը ցանկանում է խուսափել կատարած հանցանքների համար պատասխանատվությունից և պատժից։
Դատարանն արձանագրում է, որ ինչպես ամբաստանյալի դատաքննական և նախաքննական, այնպես էլ նախաքննության տարբեր ժամանակահատվածներում նրա տված ցուցմունքների միջև առկա են էական հակասություններ, ինչը նույնպես դատարանին հիմք է տալիս եզրահանգելու, որ նրա ցուցմունքներն արժանահավատ չեն, իսկ տուժող Զ.Պողոսյանի ցուցմունքները՝ դատարանի կողմից որպես արժանահավատ գնահատվող ապացույցների համադրությամբ արժանահավատ են և դրանցով նույնպես հերքվում են ամբաստանյալի պատճառաբանությունները։
Այսպես.
Ամբաստանյալ Ա.Մայսուրյանի՝ 2012թ. նոյեմբերի 19-ի որպես վկա տված ցուցմունքի համաձայն՝ ինքը 2010թ. սեպտեմբերի 11-ին Որմնադիրների փողոցում գտնվող տանը, որտեղ բնակվել է վարձով, Զ.Պողոսյանին առձեռն տվել է բնակարանի վաճառքի գումարը՝ «10.180.000 ՀՀ դրամ, մեծ մասը 20.000 ՀՀ թղթադրամանոց էր» նշումով։ Նշված գումարն իրեն հայրն է ուղարկել պատահական վարորդի միջոցով, և այն 2010թ. սեպտեմբերի 7-ին ինքը վերցրել է «վստրեչի մոստի մոտ»։
Նույն ցուցմունքով նա հստակեցնում է և նշում, որ Որմնադիրների փողոցում գտնվող տանը տուժողին տվել է 10.000.000 ՀՀ դրամ, իսկ 180.000 ՀՀ դրամը նրան տված է եղել մինչ այդ։
2013թ. փետրվարի 20-ին կրկին որպես վկա հարցաքննվելիս Ա.Մայսուրյանը ցուց-մունք է տվել այն մասին, որ Զ.Պողոսյանի բնակարանի գումարը՝ 28.000 ԱՄՆ դոլարը, նրան փոխանցել է Որմնադիրների փողոցում գտնվող տանը։
2013թ. մարտի 23-ի հարցաքննության արձանագրության համաձայն՝ Ա.Մայսուրյանը, ծանոթանալով իր հեռախոսահամարի մուտքային և ելքային զանգերի վերծանումներին` ցուցմունք է տվել այն մասին, որ չի հիշում, թե այն անձը (վարորդը), ով 2010թ. սեպտեմբերի 7-ին իրեն փոխանցել է 27.500 ԱՄՆ դոլար, որ հեռախոսահամարով է իրեն զանգահարել։
Ա.Մայսուրյանը՝ որպես մեղադրյալ, 2013թ. օգոստոսի 22-ին ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ինքը գործարքի կնքման օրը՝ 2010թ. սեպտեմբերի 11-ին, Որմնադիրների փողոցում գտնվող տանը, որտեղ վարձով է բնակվել, Զ.Պողոսյանին տվել է 27.500 ԱՄՆ դոլար, որից հետո վերջինիս խնդրանքով ինքն իր ձեռագրով ստացական է գրել, որի համաձայն՝ ինքը Զ. Պողոսյանին վճարել է 10.180.000 ՀՀ դրամ, որի տակ Զարուհին գրել է իր անուն, ազգանունը և ստորագրել է։ Ստացականը գրելուց հետո կրկին Զ.Պողոսյանի խնդրանքով ինքը նույնաբովանդակ հայտարարություն է գրել։
Քաղաքացիական գործի քննության ընթացքում ամբաստանյալը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ տուժողին փոխանցել է 27.450 ԱՄՆ դոլար։
Դատաքննությամբ ամբաստանյալը պնդեց, որ 2010թ. սեպտեմբերի 7-ին Ուկրաինայի Հանրապետությունում բնակվող իր հայրն ու եղբայրն իրեն ուղարկել են 30.000 ԱՄՆ դոլար, մինչդեռ նախաքննության ընթացքում նաև ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ծնողներն իրեն 27.500 ԱՄՆ դոլար են ուղարկել։
Ամբաստանյալի եղբոր՝ Արա Մայսուրյանի կողմից ուղարկված 23.10.2013թ. հայտարարության համաձայն՝ նա Երևան քաղաքում բնակարան գնելու նպատակով իր քրոջը՝ Արփինե Մայսուրյանին, 2010թ. սեպտեմբերի 7-ին ուղարկել է 30.000 ԱՄՆ դոլարի չափով դրամական միջոցներ։ Գումարը փոխանցվել է Զապորոժիե-Երևան երթուղային տաքսու վարորդի միջոցով։
Նշվածներից հետևում է, որ ամբաստանյալը, ցուցմունքներ տալով ենթադրյալ և իրականում տեղի չունեցած փաստական հանգամանքների մասին ու ցանկանալով դրանք ամրապնդել հարազատների՝ մոր և հորաքրոջ դստեր ցուցմունքներով ու եղբոր հայտարարությամբ, նշում է, տուժողին, իբր, վճարված ենթադրյալ գումարների միմյանցից տարբերվող արժույթներ ու չափեր, ինչը դատարանի համոզմամբ վկայում է այն մասին, որ նա որևէ գումար, բացի 500 ԱՄՆ դոլարից, չի վճարել տուժողին, մինչդեռ փորձում է հիմնավորել, որ տուժողին վճարել է նրա բնակարանի արժեքը՝ ցանկանալով խուսափել կատարած հանցագործությունների համար պատասխանատվությունից և պատժից։
Դատարանը նաև իրատեսական և ողջամիտ չի համարում, որ 2010թ. սեպտեմբերի 7-ին Ուկրաինայի Զապորոժիե քաղաքից ավտոմեքենայով ուղարկված գումարը կարող էր Երևան քաղաքում նույն օրը տրվել ամբաստանյալին, ինչի մասին մշտապես պնդել է վեր-ջինս՝ նախաքննության ընթացքում։
Դատարանը ուշադրության արժանի է համարում այն հանգամանքը, որ դատաքննությամբ թարգմանված «Հայտարարություն» վերնագրմամբ փաստաթղթի համաձայն՝ ամբաստանյալին ուղարկվել է ոչ թե 30.000 ԱՄՆ դոլար, այլ այդ գումարի չափով դրամական միջոցներ, ինչը դատարանի համոզմամբ չի կարող նույնացվել և համարվել, որ նրան ուղարկվել է 30.000 ԱՄՆ դոլար։
Բացի դա, տրամաբանական չէ նաև այն հանգամանքը, որ գումար ստանալու մասին ստացականը եղել է այն ամբաստանյալին փոխանցած վարորդի և ոչ թե ամբաստանյալի կամ նրա եղբոր կամ հոր մոտ։
Դատարանը, որպես ամբաստանյալի ցուցմունքի անարժանահավատության վերա-բերյալ իր եզրահանգման հիմնավորում, հարկ է համարում նաև նշել, որ ողջամիտ չի կարող համարվել նաև ամբաստանյալին անծանոթ անձի միջոցով, 15 հազար եվրոն գերազանցող գումարի պարտադիր մաքսային հայտարարագրման կանոնների խախտմամբ խոշոր չափով գումար ուղարկելու հանգամանքը, նկատի ունենալով, որ դատաքննությամբ հետազոտված, գումարների բանկային փոխանցումների համաձայն՝ ամբաստանյալը քաջատեղյակ է եղել, որ բանկային փոխանցումների միջոցով կարելի է ստանալ գումարներ, այդ թվում՝ Ուկրաինայից, ուր նա կատարել է դրամական փոխանցումներ և ստացել այդպիսիք։
Դատարանը, արձանագրելով, որ նշված հակասությունների վերաբերյալ ամբաստանյալը փորձեց դատաքննությամբ տալ պարզաբանումներ այն մասին, որ քննիչի ստիպմամբ է գրել, որ գումարը տուժողին վճարել է ՀՀ դրամով, իսկ Ուկրաինայից ուղարկված գումարը չի հիշում, թե կոնկրետ որ օրն է ստացել, գտնում է, որ ամբաստանյալն այդ կերպ ցանկանում է վերացնել իր նախաքննական ցուցմունքներում առկա վերոգրյալ էական հակասությունները` հասկանալով, որ դրանք կարող են ունենալ էական նշանակություն իր ցուցմունքները գնահատելիս։
Ամբաստանյալի դատաքննական ցուցմունքի արժանահավատությունը և սույն քրեական գործի վարույթի ընթացքում քննիչի կողմից թույլ տրված ենթադրյալ չարաշահումների վերաբերյալ նրա հայտարարությունն ստուգելու համար որպես վկա հրավիրված և հարցաքննված քննիչ Ա.Մխիթարյանի ցուցմունքով հերքվեցին ամբաստանյալի այն պնդումները, որ քննիչն է իրեն ստիպել գրել, որ չի վճարել տուժողի բնակարանի վաճառքի գումարը, իսկ դրան առարկելու դեպքում՝ նա է իրեն ուղղորդել, որպեսզի գրի տուժողին ՀՀ դրամով գումարը վճարելու մասին, այն էլ գումարի մեծ մասը 20.000 ՀՀ թղթադրամներով։
Դատարանը նաև արժանահավատ չի համարում ամբաստանյալի մոր՝ վկա Կարինե Ասլանյանի և հորաքրոջ դստեր՝ վկա Նաիրա Հարությունյանի ցուցմունքները, որոնց համաձայն վերջինս ամբաստանյալի՝ Որմնադիրների փողոցում վարձակալած տանն ամբաստանյալի հետ հաշվել է նրան ուղարկված 30.000 ԱՄՆ դոլարը։
Նշված ցուցմունքներով նրանք ցանկանում են իրենց պաշտպանության տակ վերցնել ամբաստանյալին, որպիսի եզրակացության դատարանը գալիս է նաև` հիմք ընդունելով ամբաստանյալի և վկա Ն.Հարությունյանի ցուցմունքներում առկա հակասությունները՝ ամբաստանյալի հետ նոտարական գրասենյակ չգնալու պատճառների մասին, նկատի ունենալով, որ ամբաստանյալի ցուցմունքի համաձայն՝ վկա Ն.Հարությունյանն իր հետ չի գնացել նոտարական գրասենյակ, քանի որ նրա երեխան վատառողջ է եղել, իսկ վկա Ն.Հարությունյանի ցուցմունքի համաձայն՝ դրա պատճառը եղել է ամուսնու վատառողջությունը։
Ինչ վերաբերում է ամբաստանյալի և պաշտպանի այն պատճառաբանություներին, որ նախաքննության ընթացքում խախտվել է տուժողի ու մի շարք վկաների հետ ամբաստանյալի առերես հարցաքննվելու (կոնֆրոնտացիայի) իրավունքը, ապա դատարանն արձանագրում է, որ դատաքննությամբ հետազոտված մի շարք ծանուցագրերի, տեղեկանքների, հեռախոսագրերի և «Բերման ենթարկելու մասին» որոշումների համաձայն նախաքննության մարմինն անհրաժեշտ միջոցներ է ձեռնարկել ամբաստանյալին հարցաքննությունների, այդ թվում՝ առերես հարցաքննության հրավիրելու և ներկայացնելու համար, սակայն վերջինս խուսափել է և չի ներկայացել հարցաքննություններին։ Իսկ երբ տուժողը մեկնել է ՌԴ, այնուհետև վատառողջ է եղել և օբյեկտիվորեն՝ ելնելով նրա առողջական վիճակի վերաբերյալ բժշկական փաստաթղթերից, հնարավոր չի եղել ապահովել առերես հարցաքննությանը նրա մասնակցությունը, ամբաստանյալն ու նրա պաշտպանը, շահարկելով այդ հանագմանքները, պահանջել են իրականացնել ամբաստանյալի և տուժողի առերես հարցաքննություն, ինչը հետագայում հնարավոր չի եղել կատարել տուժողի մահվան պատճառով։
Դատարանը, հաշվի առնելով վերոգրյալը, գտնում է, որ ամբաստանյալը, սկզբնական շրջանում՝ մինչև ՀՀ-ից տուժողի բացակայելը և առողջության վատթարացումը, խուսափելով վարույթն իրականացնող մարմնից, չարաշահել է իր դատավարական իրավունքը, հասկանալով, որ առերես հարցաքննությունը չի բխում իր շահերից։
Միաժամանակ, դատարանը հարկ է համարում նշել, որ քաղաքացիական դատավարության շրջանակներում՝ իր բնակարանի վերաբերյալ քաղաքացիական գործի քննության ընթացքում տուժողն ըստ էության իր ցուցմունքն առերես պնդել է ամբաստանյալի և նրա մտերիմի ներկայությամբ։
Դատարանը նաև արձանագրում է, որ վկաներ Լուսինե Բարեղամյանի և Տիգրան Արզումանյանի ցուցմունքներով հերքվում է ամբաստանյալ Ա.Մայսուրյանի այն պնդումը, որ ինքը Զ.Պողոսյանին բնակարանի արժեքը վճարել է 2010թ. սեպտեմբերի 11-ին՝ Որմնադիրների փողոցի հ. 46 տանը, որտեղ բնակվել է մինչև 2010թ. նոյեմբերի 10-ը։ Նշված ցուցմունքներից հետևում է, որ ամբաստանյալը չէր կարող այդ տանը տուժողին վճարել գումար, քանի որ նշված օրվա դրությամբ նա այդ տանը չի բնակվել, այնտեղ 2010թ-ի սեպտեմբերից բնակվել է վկա Լ.Բարեղամյանը՝ ըստ նրա ցուցմունքի, իսկ վկա Տ.Արզումանյանի ցուցմունքի համաձայն՝ ամբաստանյալը նշված տանը բնակվել է 2010թ. ամռան ամիսներին։
Ինչ վերաբերվում է ամբաստանյալի այն պատաճառաբանություններին և պնդմանը, որ ինքը պաշտպանի խորհրդով է նախաքննության ընթացքում ցուցմունք տվել այն մասին, որ չի ճանաչում տուժողի և վկաների կողմից նշված անձնավորությանը (ում ներկայացրել է որպես ընկերոջ, փեսացուի, եղբոր կամ հորեղբոր որդու), քանի որ իրականում աշխատանքի բերումով ծանոթ է եղել նրա հետ, սակայն նրա հետ համատեղ չի բնակվել, նրան չի ներկայացրել որպես նշանածի, ընկերոջ կամ եղբոր, և 2007-2008 թվականներից ինքն ու այդ անձնավորությունը շատ լարված հարաբերությունների մեջ են ու նույնիսկ նրան չի բարևել, երբ տուժողի հետ առուվաճառքի պայմանագիրը կնքելուց հետո նրան տեսել է նոտարական գրասենյակում, ապա դատարանը գտնում է, որ դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով, մասնավորապես՝ նրանց մտերմության վերաբերյալ տուժողի և վկաների ցուցմունքներով ու նրանց բազմաթիվ հեռախոսազանգերի վերծանումներով հերքվում է նաև ամբաստանյալի նշված պատճառաբանությունը։
Անդրադառնալով պաշտպանի այն պատճառաբանությանը, որ ամբաստանյալի մտերիմը Զարուհի Պողոսյանից փոխառության պայմանագրով միանշանակ ստացել է 20.000 ԱՄՆ դոլար, որին ավելացրել է ևս 15.000 ԱՄՆ դոլար գումար և երեք ամիս անց՝ 10.12.2010 թվականին, «Հայէկոնոմբանկ» ԲԲ ընկերության Գորիսի մասնաճյուղից 34.930 ԱՄՆ դոլար գումար է փոխանցել Թուրքիա, որի վերաբերյալ առկա են 10.12.2010 թվականի «Հայէկոնոմբանկ» ԲԲ ընկերության Գորիսի մասնաճյուղի վճարման հանձնարարականի պատճենը և նույն ընկերության վարչության նախագահ Ա.Նալջյանի պատասխանը, որոնցով ևս մեկ անգամ հաստատվում է այն փաստը, որ Զարուհի Պողոսյանը 11.09.2011 թվականին կնքված առուվաճառքի պայմանագրի գումարը ստացել է, և նրա ցուցմունքն ակնհայտ սուտ է, դատարանը, չառարկելով նշվածին և ընդունելով նշված փաստը, գտնում է, որ նշված հանգամանքը չի կարող միանշանակ մեկնաբանվել, որպես տուժողի կողմից ամբաստանյալից գումար ստանալու և սուտ ցուցմունք տալու վերաբերյալ հիմնավորում, նկատի ունենալով, որ պաշտպանական մարտավարության կանոներին հետևելու դեպքում կարելի է մի շարք որևէ կերպ չհիմնավորվող ենթադրություններով հերքել պաշտպանի պատճառաբանությունը, հաշվի առնելով, որ դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով հիմնավորվում է, որ ամբաստանյալի մտերիմը, ով փոխառության պայմանագիր է կնքել տուժողի հետ, եղել է օրավարձով աշխատող բանվոր, ոչ ունևոր անձ և ողջամիտ չէ, որ կարող էր անձամբ ունենալ ևս 15.000 ԱՄՆ դոլար։
Դատարանը գտնում է, որ բացի պաշտպանի ենթադրությունից, որևէ ապացույցով չի հիմնավորվում, որ ամբաստանյալի մտերիմն իրականում տուժողից փոխառությամբ ստացել է 20.000 ԱՄՆ դոլար, իսկ վերը նշված փաստաթղթերը չեն կարող գնահատվել որպես նշված հանագամանքը հիմնավորող ապացույց։
Ինչ վերաբերվում է պաշտպանի այն պատճառաբանությանը, որ մեղադրանքի հիմ-քում դրված է Զարուհի Պողոսյանի միակ ցուցմունքը, որն օրենսդրությամբ և մի շարք իրավական ակտերով միանշանակ պետք է որպես ապացույց ճանաչվի անթույլատրելի, ապա դատարանը գտնում է, որ վերը նշված հիմնավորումներով տուժողի ցուցմունքները ձեռք չեն բերվել ամբաստանյալի առերես հարցաքննության իրավունքի անտեսմամբ, և քրեական գործով դրանք միակ ու վճռորոշ ապացույցները չեն։
Դատարանը, անդրադառնալով վկա Աիդա Խաչատրյանի ցուցմունքին, համաձայն որի նա երբեք ամբաստանյալի բնակարանում տղամարդ չի տեսել, և ամբաստանյալը տուժողի բնակարանը գնել է 28.000 ԱՄՆ դոլարով, ապա դատարանը գտնում է, որ դատարանի կողմից արժանահավատ համարվող ապացույցների համակցությամբ հերքվում է վկա Ա.Խաչատրյանի նշված ցուցմունքը։
Դատարանը, նկատի ունենալով, որ նախաքննությամբ ձեռք բերված առանձին ապացույցներ վերաբերելի ապացույցներ չեն, չի անդրադառնում դրանց ու չի գնահատում դրանք։
Այսպիսով, ապացույցների վերաբերելիության, գնահատման և անմեղության կանխավարկածի վերաբերյալ մի շարք որոշումներով Վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումների համաձայն գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, վերը նշված հիմնավորումներով և պատճառաբանություններով դատարանը հանգում է եզրակացության, որ ամբաստանյալն ու նրա մտերիմը, չարաշահելով տուժողի վստա-հությունը, խաբել են նրան և, վստահեցնելով, որ առուվաճառքի պայմանագրի կնքումից հետո՝ հետագայում, կվճարեն նրա բնակարանի վաճառքի գումարը, չունենալով այն, ինչպես նաև նպատակ չունենալով վճարել պայմանավորված գումարը, տուժողին համոզել են կնքել առուվաճառքի և փոխառության պայմանագրեր, որից հետո ամբաստանյալը պատրաստել է բնակարանի վաճառքի գումարը վճարելու վերաբերյալ կեղծ փաստաթղթեր, տուժողի բնա-կարանի վերաբերյալ քաղաքացիական գործի քննության ընթացքում օգտագործել է իր կող-մից լրացված ու պատրաստված կեղծ փաստաթուղթը և փորձել է շտապ վաճառել տուժողի բնակարանը, ինչը սակայն չի հաջողվել նրան։
Հետևաբար, տուժողի ցուցմունքներն ու ամբաստանյալի կատարած հանցագործու-թյունները հիմնավորող մյուս ապացույցներն արժանահավատ, օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված և ամբաստանյալի մեղավորությունը հիմնավորող բավարար ու վերաբերելի ապացույցներ են։
(…)»:
6. Նախաքննության մարմնի` 2014 թվականի փետրվարի 11-ի որոշմամբ, ի թիվս այլնի, որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց են ճանաչվել թիվ ԵԿԴ/0150/02/11 քաղաքացիական գործով դատական նիստերի ձայնային արձանագրման կրիչները («դատական նիստերի ձայնագրությունները»), որոնք Առաջին ատյանի դատարանում չեն հետազոտվել, դրանք հետազոտելու մասին պաշտպանության կողմի միջնորդությունը մերժվել է, նշված կրիչները քրեական գործից փաստացի բացակայել են:
Վերաքննիչ դատարանը պաշտպանության կողմի համապատասխան միջնորդության հիման վրա ՀՀ դատական դեպարտամենտի միջոցով ստացել է վերոնշյալ քաղաքացիական գործով դատական նիստերի ձայնային արձանագրման կրիչները, և դատաքննությամբ հետազոտելով դրանցում առկա ձայնագրառումները, Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտված` «Լազերային սկավառակը զննելու և այն վերարտադրելու մասին» 2014 թվականի փետրվարի 10-ի արձանագրության մեջ նշվածից (տե'ս սույն որոշման 4-րդ կետում մեջբերվածի համապատասխան մասը) բացի, արձանագրել է նաև, որ հիշյալ քաղաքացիական գործով 2011 թվականի օգոստոսի 2-ի դատական նիստում հայցվոր Զարուհի Պողոսյանը պատասխանող կողմի ներկայացրած 10.180.000 ՀՀ դրամ գումար ստանալու մասին «Հայտարարություն» և «Ստացական» վերտառությամբ փաստաթղթերի վերաբերյալ հայտարարում է, որ դրանցում առկա ստորագրություններն իրենը չեն, եթե Արփինե Մայսուրյանն իրեն փող է տվել, ապա ինքն ինչու է դիմել դատարան:
Նույն դատական նիստի ընթացքում պատասխանելով առաջադրված հարցերին` պատասխանող Արփինե Մայսուրյանը նշում է, որ գործարքից հետո հայցվոր Զարուհի Պողոսյանի հարազատները նախ զանգահարել են, իր հետ կոպիտ տոնով խոսել, ապա սկսել են սպառնալ, որ 7000 դոլար չտալու դեպքում իրեն քարշ կտան նոտարի մոտ: Զարուհի Պողոսյանի որդու ասելով` ինքն այդ գումարն պետք է վճարի, քանի որ բնակարանը 35.000 դոլար արժե, և ինքը քիչ է վճարել: Սակայն բնակարանի արժեքն իրենք 28.000 դոլար են պայմանավորվել ու ինքն այդքան էլ վճարել է: Զարուհի Պողոսյանի հարազատների ներկայությամբ ինքը երբևէ չի ասել, որ առուվաճառքի ամբողջ գումարը չի տվել: Ինչ վերաբերում է ձայնագրությանը, ապա դրա մեջ խոսքը վերաբերել է հենց այդ 7000 դոլար գումարին, որի վերաբերյալ էլ հայտարարել է, որ չի վճարել ու չի վճարելու:
Այնուհետև հայցվոր Զարուհի Պողոսյանը դարձյալ հայտարարում է, որ ներկայացված փաստաթղթերը կեղծ են` դրանցում առկա ստորագրություններն իրենը չեն, և որ այդ ստորագրությունները, հավանաբար («երևի»), Արփինե Մայսուրյանի մայրն է կատարել:
Արձագանքելով հայցվոր Զարուհի Պողոսյանի հայտարարությանը` Արփինե Մայսուրյանը նշում է, որ իր մայրն այդ ժամանակ Հայաստանում չի գտնվել, և Զարուհի Պողոսյանը ստում է:
2011թվականի հոկտեմբերի 13-ի դատական նիստում հայցվոր կողմը ներկայացնում է դատաձեռագրաբանական փորձաքննություն նշանակելու մասին միջնորդություն, որը դատարանի կողմից բավարարվում է:

Վերաքննիչ բողոքներիի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքները քննվում են հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
7. Ամբաստանյալ Ա.Մայսուրյանը և պաշտպան Մ.Կարապետյանը (սույն կետում այսուհետ նաև` բողոքի հեղինակներ) փաստարկել են, որ Առաջին ատյանի դատարանի` 2017 թվականի հունվարի 27-ի թիվ ԵԿԴ/0207/01/14 դատավճիռն անհիմն է, ենթակա է բեկանման` նյութական և դատավարական նորմերի կոպիտ խախտման հիմքով։
Ի հիմնավորումն վերոնշյալ փաստարկի` բողոքի հեղինակները մասնավորապես նշել են, որ ինչպես նախաքննության մարմինը, այնպես էլ Առաջին ատյանի դատարանը հաշվի չեն առել, որ անշարժ գույքի նախկին սեփականատեր Զարուհի Պողոսյանն առուվաճառքի պայմանագիրը կնքելուց վեց ամիս անց դիմել է դատարան` անշարժ գույքի առուվաճառքի պայմանագիրն անվավեր ճանաչելու հայցով, և Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը նրա հայցն ամբողջությամբ մերժել է` գործարքը համարելով օրինական։ Այնուհետև հայցվոր կողմի վերաքննիչ բողոքը ՀՀ վերաքննիչ քաղաքացիական դատարանը մերժվել է` Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի վճիռը թողնելով օրինական ուժի մեջ, իսկ ՀՀ վերաքննիչ քաղաքացիական դատարանի որոշման դեմ նույն կողմի ներկայացրած վճռաբեկ բողոքը ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վարույթ չի ընդունել և վերադարձրել է։
Առաջին ատյանի դատարանն իր դատավճռի հիմքում դրել է նաև Արփինե Մայսուրյանի և Արմենակ Հովհաննիսյանի միջև կապ լինելու հանգամանքը, որ իբր իմանալով կամ հասկանալով, որ կնքված առուվաճառքի գործարքը կարող է հետագայում չեղյալ համարվել, Զարուհի Պողոսյանին առաջարկել են կնքել փոխառության պայմանագիր` նրանից մինչև 2012 թվականի սեպտեմբերի 30-ը վերադարձնելու պայմանով 8.750.000 ՀՀ դրամ վերցնելու վերաբերյալ։ Այդ պայմանագրի հետ Արփինե Մայսուրյանն իրականում որևէ կապ չի ունեցել, ինչի մասին նա հայտնել է ինչպես քաղաքացիական, այնպես էլ քրեական գործի քննության ընթացքում, սակայն Առաջին ատյանի դատարանը, առանց խորամուխ լինելու գործի էության մեջ, հենվել է նախաքննության մարմնի կողմից արձանագրվածի վրա այն դեպքում, երբ որևէ առերեսում չի եղել ամբաստանյալի և տուժողի միջև, նաև չի հարցաքննվել Արմենակ Հովհաննիսյանը: Ինչպես նախաքննության մարմինը, այնպես էլ Առաջին ատյանի դատարանը երևույթները գնահատել են ենթադրությունների հիման վրա, կատարել են միակողմանի վերլուծություններ, ինչն էլ հանգեցրել է նյութական իրավունքի նորմերի կոպիտ խախտումների։
Վկայակոչելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի դրույթները` բողոքի հեղինակները նշել են նաև, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից հաստատված ճանաչված հանգամանքները չեն համապատասխանում դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներին, գործով ձեռք չեն բերվել անյպիսի հիմնավոր ապացույցներ, որոնք հիմք կհանդիսանային ամբաստանյալի նկատմամբ կայացնելու մեղադրական դատավճիռ, ուստի Առաջին ատյանի դատարանը պարտավոր է եղել կայացնելու արդարացման դատավճիռ:
Բողոքի հեղինակները նաև նշել են, որ Առաջին ատյանի դատարանն անտեսել և չի մեկնաբանել դատաքննության ընթացքում որպես վկա հարցաքննված Կենտրոն վարչական շրջանի նոտար Մարինե Մանուկյանի ցուցմունքը, նաև հետամուտ չի եղել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի պահանջներին, հիմնվել է ենթադրությունների վրա:
Արդյունքում խնդրել են Առաջին ատյանի դատարանի` 2017 թվականի հունվարի 27-ի դատավճիռը բեկանել և կայացնել արդարացման դատավճիռ։
8. Ամբաստանյալ Ա.Մայսուրյանի պաշտպան Ա.Ալիխանյանը (այսուհետ նաև` Պաշտպան) փաստարկել է, որ իր պաշտպանյալը որևէ հանցագործություն չի կատարել, նրան առաջադրված մեղադրանքն ակնհայտ անհիմն է, որը երկու տարուց ավելի տևած նախաքննության և մեկ տարուց ավելի տևած դատաքննության ընթացքում ոչ թե հիմնավորվել է, այլ ընդհակառակը՝ հերքվել է:
Ի հիմնավորումն վերը նշված փաստարկի` Պաշտպանը նախևառաջ նշել է, որ Զարուհի Պողոսյանը Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցի 31 շենքի թիվ 25 բնակարանը գնել է Խոսրով Ավագյանից, ով դատապարտվել է տարեց կանանց սպանությունների համար, և Զարուհի Պողոսյանը գործարքների մեջ է մտել նրա հետ: Այնուհետև Զարուհի Պողոսյանն այդ բնակարանը վաճառել և նույն գնով հետ է գնել, որից հետո վաճառել է իր պաշտպանյալ Արփինե Մայսուրյանին ու կրկին ցանկացել է ապօրինի հետ ստանալ այն: Մասնավորապես 2010 թվականի սեպտեմբերի 11-ին Արփինե Մայսուրյանն օրինական` նոտարական կարգով, Զարուհի Պողոսյանից գնել է նշված բնակարանը` վճարելով 10.180.000 ՀՀ դրամ գումար: Նույն օրը՝ 2010 թվականի սեպտեմբերի 11-ին, նույն նոտարի մոտ Զարուհի Պողոսյանը փոխառության պայմանագիր է կնքել Արմենակ Հովհաննիսյանի հետ և բնակարանի առուվաճառքի գումարի 8.750.000 ՀՀ դրամը, որն այդ ժամանակ համարժեք է եղել 20.000 ԱՄՆ դոլարի, տվել է Արմենակ Հովհաննիսյանին: Վերջինիս կողմից քաղաքացիական գործի քննությամբ տրված ցուցմունքի համաձայն՝ այդ 20.000 ԱՄՆ դոլար գումարին նա ավելացրել է ևս 15.000 ԱՄՆ դոլար և փոխանցել է Թուրքիա: Քրեական գործում դրա վերաբերյալ առկա է 34.930 ԱՄՆ դոլար գումարի բանկային փոխանցման կտրոն:
Միևնույն ժամանակ, Զարուհի Պողոսյանը քաղաքացիական գործի քննության ժամանակ ցուցմունք է տվել, որ ինքը չի ստորագրել ներկայացված հայտարարության և ստացականի տակ, սակայն գործում առկա են դատաձեռագրաբանական փորձաքննության եզրակացություններ, համաձայն որոնց՝ ստացականը և հայտարարությունը ստորագրվել են Զարուհի Պողոսյանի կողմից, ինչն ապացուցում է Զարուհի Պողոսյանի ցուցմունքի կեղծ լինելը:
Ակնհայտ ստելով՝ Զարուհի Պողոսյանն այս անգամ քրեական գործի քննության ժամանակ հայտնել է, որ իբր դատարկ թղթերի տակ է ստորագրել՝ նշելով մի քանի տարբեր պատճառաբանություններ, մոռանալով նախորդ ցուցմունքը: Զարուհի Պողոսյանը, ազգական Վրեժ Դանիելյանն ու տղան՝ Վարդան Պողոսյանը, պահանջել են 28.000 ԱՄՆ դոլար գումարից բացի ևս 7.000 ԱՄՆ դոլար գումար, ինչը հիմնավորվում է ներկայացված հայցապահանջով, որում նշվել է, որ 10.180.000 ՀՀ դրամ բնակարանի գումարը, որը համարժեք է 28.000 ԱՄՆ դոլարին, չի տրվել, իսկ հաղորդման մեջ նշվել է, որ բնակարանի արժեքը՝ 35.000 ԱՄՆ դոլարը, խարդախությամբ չեն տվել:
Զարուհի Պողոսյանը խուսափել է Արփինե Մայսուրյանի հետ առերես հարցաքննությունից, որի արդյունքում խախտվել է վեջինիս կոնֆրոնտացիայի իրավունքը: Գործում առկա չէ որևէ ծանուցում առ այն, որ Արփինե Մայսուրյանը հրավիրվել է Զարուհի Պողոսյանի հետ առերես հարցաքննվելու: Նույնիսկ Արփինե Մայսուրյանի՝ 41 օր կալանքի տակ գտնվելու ընթացքում առերեսում չի կատարվել, քանի որ Զարուհի Պողոսյանը, վերջինիս դուստրը և ներկայացուցիչ Անուշ Հակոբյանը դիմումներ են գրել, որ Զարուհի Պողոսյանին չանհանգստացնեն, այնուհետև նրան փախցրել են Ռուսաստանի Դաշնություն, ապա նաև պատճառաբանել են, որ իբր Զարուհի Պողոսյանն այն աստիճանի հիվանդ է, որ չի կարող մասնակցել առերեսմանը:
Արայիկ Մայսուրյանը նոտարական վավերացմամբ թարգմանված հայտարարություն է ուղարկել առ այն, որ բնակարանի գումարը Ուկրաինայի Զապորոժիե քաղաքից երթուղային տաքսու վարորդի միջոցով փոխանցել են Արփինե Մայսուրյանին: Միևնույն ժամանակ, առկա է քաղաքացիական գործով օրինական ուժի մեջ մտած վճիռ, որով մերժվել է Զարուհի Պողոսյանի հայցն ընդդեմ Արփինե Մայսուրյանի՝ սեփականության իրավունքի գրանցումն անվավեր ճանաչելու և վտարելու պահանջների մասին:
Նոտար Մարինե Գերասիմի Մանուկյանը որպես վկա չի ներառվել դատակոչի ցուցակում, սկզբում նաև մերժվել է նրան որպես վկա հարցաքննության կանչելու մասին պաշտպանական կողմի միջնորդությունը, իսկ հետագայում թեև պաշտպանության կողմի նույն միջնորդությունը բավարարվել է, սակայն դատարանում նրա տված ցուցմունքը դատավճռում ընդհանրապես չի գնահատվել: Նոտար Մարինե Գերասիմի Մանուկյանն Առաջին ատյանի դատարանին է ներկայացրել 2010 թվականի սեպտեմբերի 11-ին առուվաճառքի պայմանագրի նոտարական գրասենյակում առկա բնօրինակը, որտեղ Զարուհի Պողոսյանը ձեռագիր գրել է, որ վաճառքի ամբողջ գումարը ստացել է: Միաժամանակ, պաշտպանության կողմը միջնորդել է հրապարակել քաղաքացիական գործով դատական նիստի ձայնագրառումը, սակայն Առաջին ատյանի դատարանը հայտարարել է, որ դրա սկավառակը քրեական գործի 2-րդ հատորի 88-րդ էջից («գ.թ. 88-ից») բացակայում է, իսկ մեղադրողը հայտարարել է, որ այն իբր զննել են, և գտնվում է մեկ այլ «գործ թերթ»-ում:
Արփինե Մայսուրյանի ցուցմունքներում որևէ հակասություն չկա, գործում առկա մյուս ապացույցների համակցության մեջ դրանք արժանահավատ են: Մինչդեռ Առաջին ատյանի դատարանը հիմք է ընդունել գործի ելքով շահագրգռված Զարուհի Պողոսյանի աղջկա, տղաների, եղբոր տղա Վրեժ Դանիելյանի, ընկերուհու՝ Ժենյա Մեհրաբյանի, ընկերուհու՝ Կոտայքի նոտար Ռիմա Մխիթարյանի, ով ինչպես նախաքննության ընթացքում ճանաչման ժամանակ, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում հարցաքննվելիս հայտնել է, որ Արփինե Մայսուրյանին չի ճանաչել, հարևան Կարեն Անտոնյանի, ով ըստ իր իսկ դատաքննության ժամանակ տրված ցուցմունքի՝ լարված հարաբերությունների մեջ է Արփինե Մայսուրյանի հետ:
Արփինե Մայսուրյանի նկատմամբ իրականացվել է «Ներքին դիտում» օպերատիվ միջոցառում, սակայն երկու ամսվա ընթացքում մեղադրանքը հիմնավորող որևէ փաստ չի արձանագրվել:
Զարուհի Պողոսյանի տղան ներկայացրել է գաղտնի ձայնագրություներ, որոնք, համաձայն դատաձայնագրառման փորձաքննության եզրակացության, եղել են մոնտաժված:
Արփինե Մայսուրյանը ճանաչել է Արմենակ Հովհաննիսյանին, սակայն վերջինս նրա եղբայրը, ամուսինը կամ ընկերը չի եղել, ինչպես նշվել են Զարուհի Պողոսյանի ազգականների իրարամերժ ցուցմունքներում, այլ գործի բերումով եղել են ծանոթներ, սակայն Արփինե Մայսուրյանի նախկին պաշտպանը խորհուրդ տվել, որ նա հայտնի, թե իբր չի ճանաչել Արմենակ Հովհաննիսյանին՝ ավելորդ քաշքշուկներից խուսափելու համար:
Միևնույն ժամանակ, Արփինե Մայսուրյանն Առաջին ատյանի դատարանի թույլտվությամբ մեկնել է Հայաստանի Հանրապետությունից, մասնակցել հոր հուղարկավորությանը և լինելով արդար՝ ժամանակին վերադարձել է Հայաստանի Հանրապետություն՝ ակնկալելով արդարադատության իրականացում:
Պաշտպանը նշել է նաև, որ քրեական գործում առկա են որպես վկա հարցաքննված բազմաթիվ անձանց ցուցմունքներ, որոնք մեղադրանքին ընդհանրապես վերաբերելի չեն, և որ Արփինե Մայսուրյանն առաջադրված մեղադրանքներում իրեն մեղավոր չի ճանաչել, մեղադրողի կողմից երեք անգամ ընթերցված ճառում վաղեմության ժամկետի լրանալու հիմքով իր նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 349-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու դեմ առարկել է, սակայն Առաջին ատյանի դատարանը կիրառել է վաղեմության ժամկետ և քրեական հետապնդումը դադարեցրել է՝ խախտելով ամբաստանյալի իրավունքը:
Գտնելով, որ տվյալ դեպքում անհարաժեշտ է նաև ժամանակագրական կարգով պարզել, թե ովքեր են եղել Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցի 31 շենքի թիվ 25 բնակարանի սեփականատերերը, քանի անգամ, ումից և ինչ եղանակով է Զարուհի Պողոսյանը ձեռք բերել այդ բնակարանը, Պաշտպանը նշել է նաև, որ Սպանդարյանի շրջխորհրդի գործկոմի 1992 թվականի ապրիլի 10-ի որոշման համաձայն` Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցի 31 շենքի թիվ 25 բնակարանի վարձակալ է ճանաչվել Տատյանա Բաղդասարյանը, իսկ 1992 թվականի հունիսի 10-ին նշված բնակարանը Սպանդարյանի շրջխորհրդի գործկոմը վաճառել է նրան, և տրվել է սեփականության իրավունքի վկայագիր: Քրեական գործում առկա է 2001 թվականի հոկտեմբերի 4-ի օրինական ուժի մեջ մտած դատավճիռ, համաձայն որի՝ Խոսրով Ավագյանը ծանոթացել է Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցի 31 շենքի թիվ 25 բնակարանի բնակչուհի, միայնակ բնակվող, նյութական ծանր վիճակում գտնվող Տատյանա Բաղդասարյանի հետ և խաբելով վերջինիս, որ մինչև կյանքի վերջ նրան կխնամի՝ խաբեությամբ տիրացել է վերջինիս բնակարանին, որը սկզբում նվիրատվություն է ձևակերպել իր տղայի՝ Վահան Ավագյանի անվամբ: Ընդ որում, ուշագրավն այն է, որ Տատյանա Բաղդասարյանը հայերեն լեզվով գրված նվիրատվության պայմանագրում ռուսերեն գրառումներ է արել և ստորագրել, իսկ այնուհետև՝ 41 օր անց, 1.498.000 ՀՀ դրամով, 7600 ԱՄՆ դոլարով վաճառել է Զարուհի Լևոնի Պողոսյանին: Վերջինս էլ տեսնելով, որ այդ տանը շարունակում է բնակվել ծեր, միայնակ բնակվող, նյութական ծանր վիճակում գտնվող Տատյանա Բաղդասարյանը՝ զարմանալիորեն համաձայնվել է բնակարանը գնել, ավելին՝ որոշել են Խոսրովի հետ երկուսով գնված բնակարանը վարձակալության տալ այլ անձանց և ստացված գումարները կիսվել, ինչից կարծիք է ձևավորվում առ այն, որ Խոսրով Ավագյանին Զարուհի Պողոսյանը մինչ բնակարանը ձեռք բերելը ճանաչել է: Խոսրով Ավագյանը Տատյանա Բաղդասարյանին մեկ այլ վարձով բնակարան է տեղափոխել, սկզբում վարձը տվել է, այնուհետև չի տվել, իսկ Զարուհի Պողոսյանը, Մոսկվայից վերադառնալով, Տատյանա Բաղդասարյանին հաշվառումից ուղղակի դուրս է գրել: Խոսրով Ավագյանը տարբեր տարեց, ծեր, սոցիալապես ծանր, միայնակ կանանց խաբելու, ինչպես նաև սպանության համար դատապարտվել է 12 տարի ազատազրկման, սակայն ուշագրավ է, որ Երևանի Խանջյան փողոցի 31 շենքի թիվ 25 բնակարանը չի վերադարձվել Տատյանա Բաղդասարյանին, որպես հանցագործության հետևանքով պատճառված վնասի վերականգնում, քանի որ Խոսրով Ավագյանը խաբեության միջոցով է բնակարանը խլել Տատյանա Բաղդասարյանից: Իսկ եթե Տատյանա Բաղդասարյանը դատավճռից հետո եղել է մահացած և ժառանգ չի ունեցել, ապա այդ բնակարանն ինչու՞ չի պետականացվել, այլ շարունակել է մնալ որպես Զարուհի Պողոսյանի սեփականությունը:
Պաշտպանը նշել է նաև, որ 2009 թվականի սեպտեմբերի 3-ին Կոտայքի տարածքի նոտար, սույն գործով վկա Ռիմա Մխիթարյանը Զարուհի Պողոսյանի ամուսնու` Համլետ Պողոսյանի մահից հետո ըստ օրենքի ժառանգության իրավունքի վկայագիր է տվել Զարուհի Պողոսյանին, վերջինիս երկու որդիներին՝ Լևոն և Վարդան Պողոսյաններին, և դստերը՝ Հասմիկ Պողոսյանին, ովքեր ևս սույն գործով վկաներ են: Ընդ որում, նոտար Ռիմա Մխիթարյանը 2009 թվականի սեպտեմբերի 3-ին, ի լրումն 2007 թվականի հուլիսի 3-ի թիվ 131 ժառանգական գործի, ժառանգության զանգվածի մեջ ներառել է Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցի 31 շենքի թիվ 25 բնակարանը, իսկ 2 ամիս 27 օր անց՝ 2009 թվականի նոյեմբերի 30-ին, նույն նոտարը վավերացրել է Երևան քաղաքում գտնվող բնակարանի թիվ 4764 առուվաճառքի պայմանագիրը, համաձայն որի՝ Զարուհի Լևոնի Պողոսյանը, նաև որպես իր որդիների և դստեր լիազորված անձ, Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցի 31 շենքի թիվ 25 բնակարանը 11.700.000 ՀՀ դրամին համարժեք 32.500 ԱՄՆ դոլար գումարով վաճառել է Ներսես Վարդանյանին, վաճառողներն ու վերջիններիս ներկայացուցիչը հավաստիացրել են, որ պայմանագրի վավերացման պահին գույքի վաճառքի գինն ամբողջությամբ վճարված է: Դրանից ամիսներ անց` 2010 թվականի հուլիսի 14-ին, նույն նոտարը վավերացրել է Երևան քաղաքում գտնվող բնակարանի թիվ 2812 առուվաճառքի պայմանագիրը, համաձայն որի՝ Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցի 31 շենքի թիվ 25 բնակարանն այս անգամ Ներսես Վարդանյանն է նույն գնով՝ 11.700.000 ՀՀ դրամին համարժեք 32.500 ԱՄՆ դոլարով, վաճառել տուժող Զարուհի Պողոսյանին, ինչից ևս հարց է ծագում առ այն, թե տուժող Զարուհի Պողոսյանն արդյոք առուվաճառքի պայմանագրեր կնքելով, որպես լիազորված անձ հանդես գալով, գործարքների մեջ փորձառու, թրծված գործունյա անձ չէ, և ինչու է Ներսես Վարդանյանը հետ վաճառել բնակարանը, կամ եթե վերջինս բնակարանի գումարը չէր տվել Զարուհի Պողոսյանին, ապա նոտարն ինչու է օրենքի խախտմամբ առուվաճառքի պայմանագիրը վավերացրել ընդհանրապես, կամ ինչու է նույն նոտարը վավերացրել Երևան քաղաքում գտնվող նույն բնակարանի առուվաճառքի մի քանի պայմանագրեր՝ Զարուհի Պողոսյանի մասնակցությամբ: Գտնում է, որ վերը նշվածով հիմնավորվում է սույն գործով վկա, նոտար Ռիմա Մխիթարյանի և տուժող Զարուհի Պողոսյանի մտերիմ հարաբերությունների մեջ գտնված լինելու հանգամանքը, ուստի Ռիմա Մխիթարյանը շահագրգռված անձ է, և որպես վկա տված նրա ցուցմունքներն արժանահավատ չեն, թեև դրանցով ոչինչ չի հիմնավորվել, առավել ևս, որ ինչպես նախաքննության ընթացքում Արփինե Մայսուրյանի հետ առերես հարցաքննվելու, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում հարցաքննվելիս նա հայտնել է, որ Արփինե Մայսուրյանին չի ճանաչել:
Պաշտպանը նշել է նաև, որ Ներսես Վարդանյանից բնակարանը հետ ստանալուց 1 ամիս 27 օր անց` 2010 թվականի սեպտեմբերի 11-ին, Զարուհի Պողոսյանը Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցի 31 շենքի թիվ 25 բնակարանն առուվաճառքի պայմանագրով օտարել է իր պաշտպանյալ Արփինե Մայսուրյանին: Համաձայն այդ պայմանագրի 2.4.2. կետի` «գնորդը պարտավոր է վճարել օբյեկտի արժեքը սույն պայմանագրի 3-րդ կետում նախատեսված կարգով, ժամկետներում, և գումարի չափով»: Նույն պայմանագրի 3.1 կետի համաձայն՝ «Վաճառողը վաճառում է, իսկ Գնորդը գնում է օբյեկտը՝ 10.180.000 /տասը միլիոն հարյուր ութսուն հազար/ ՀՀ դրամով»: Իսկ համաձայն 3.2 կետի՝ «Կողմերը հավաստիացնում են, որ սույն պայմանագրի ստորագրման պահին գնորդը վճարել է Օբյեկտի գինը, իսկ Վաճառողը ստացել է այն ամբողջությամբ»: Հաջորդ` 3.3 կետի համաձայն՝ «Օբյեկտի վաճառքի գինը որոշված է կողմերի համաձայնությամբ», իսկ 8.6 կետի համաձայն` «Պայմանագիրը ընթերցվեց կողմերի կողմից: Պայմանագրի տեքստը բավարարում է կողմերի պահանջներին»: Միևնույն ժամանակ, նույն պայմանագրի 8.7 կետի համաձայն` «Կողմերը հավաստիացնում են, որ պայմանագիրը մոլորության, խաբեության կամ սպառնալիքի ազդեցության տակ չեն կնքում և այն համապատասխանում է իրենց իրական մտադրություններին»: Դրա հետ մեկտեղ, պայմանագրի 4 օրինակներից նոտարի մոտ պահվող բնօրինակի վրա վերջում տպագիր գրված է` «Վաճառող Զարուհի Լևոնի Պողոսյան», այնուհետև առկա է ստորագրություն, իսկ վերևում Զարուհի Պողոսյանի` «վաճառքի ամբողջ գումարը ստացա» ձեռագիր գրառումն է:
Զարուհի Պողոսյանը, ստանալով առուվաճառքի պայմանագրի գումարը, հենց նույն օրը` 2010 թվականի սեպտեմբերի 11-ին, նույն նոտարի՝ սույն գործով վկա Մարինե Մանուկյանի մոտ Արմենակ Հովհաննիսյանի հետ կնքել է թիվ 2186 փոխառության պայմանագիրը, որի 1-ին կետի համաձայն` փոխատու Զարուհի Պողոսյանն իրեն պատկանող 8.750.000 ՀՀ դրամը փոխառությամբ տվել է փոխառու Արմենակ Հովհաննիսյանին, առանց տոկոսներ վճարելու պայմանի, մինչև 2012 թվականի սեպտեմբերի 30-ը: Նշված պայմանագրից պարզ է դառնում, որ կամ Արմենակ Հովհաննիսյանը Զարուհի Պողոսյանին շատ մտերիմ անձնավորություն է, կամ էլ Զարուհի Պողոսյանը եկամտաբեր գործարք է կնքել, քանի որ պայմանագրում թեև նշված է` առանց տոկոսի, սակայն Արմենակ Հովհաննիսյանը, քաղաքացիական գործի քննության ժամանակ որպես վկա նախազգուշացվելով ակնհայտ սուտ ցուցմունք տալու համար պատասխանատվության մասին, ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Զարուհի Պողոսյանը տվել է 20.000 ԱՄՆ դոլար գումար՝ երկու տարով, սակայն պայմանագրի մեջ նշված է 24.000 ԱՄՆ դոլար, որը միանվագ ինքը պետք է վերադարձնի 2012 թվականի սեպտեմբերի 30-ին: Այն, որ գումարն Արմենակ Հովհաննիսյանը Զարուհի Պողոսյանից միանշանակ ստացել է, հիմնավորվում է նաև այն անհերքելի փաստով, որ Արմենակ Հովհաննիսյանը Զարուհի Պողոսյանից իրականում 20.000 ԱՄՆ դոլար գումարն առձեռն ստանալով՝ դրան ավելացրել է ևս 15.000 ԱՄՆ դոլար գումար, և երեք ամիս անց՝ 2010 թվականի դեկտեմբերի 10-ին, «Հայէկոնոմբանկ» ԲԲԸ-ի Գորիսի մասնաճյուղից 34.930 ԱՄՆ դոլար գումար է փոխանցել Թուրքիա, որի վերաբերյալ առկա են ««Հայէկոնոմբանկ» ԲԲԸ-ի Գորիսի մասնաճյուղի` վճարման հանձնարարականի պատճենը, «Հայէկոնոմբանկ» ԲԲԸ-ի վարչության նախագահի`2013 թվականի սեպտեմբերի 30-ի գրությունն առ այն, որ Ա/Ձ Արմենակ Ալբերտի Հովհաննիսյանի (ՀՎՀՀ՝ 77924588, անձնագիր՝ AK 0291473) անվամբ բացված են բանկային հաշիվներ՝ դրամային ու դոլարային, և հաշվով կատարվել է փոխանցում: Արդյունքում, 2010 թվականի սեպտեմբերի 11-ի փոխառության պայմանագրի կնքումից 3 ամիս անց` 2010 թվականի դեկտեմբերի 10-ին, Արմենակ Հովհաննիսյանի մոտ փոխառության պայմանագրի գումարից ավելի՝ 34.930 ԱՄՆ դոլար գումարի առկայությամբ ևս հաստատվում է, որ Զարուհի Պողոսյանը 2011 թվականի սեպտեմբերի 11-ին կնքված առուվաճառքի պայմանագրի գումարը ստացել է, իսկ նրա ցուցմունքն ակնհայտ սուտ է: Բացի այդ, Արփինե Մայսուրյանի եղբայր Արա Մայսուրյանը նոտարական կարգով վավերացված հայտարարությամբ հաստատել է, որ 2010 թվականի սեպտեմբերի 7-ին քրոջը 30.000 ԱՄՆ դոլար գումար է ուղարկել, որը փոխանցվել է «Զապորոժիե-Երևան» երթուղային տաքսու վարորդի միջոցով, որի մասին հեռախոսով տեղեկացրել է Արփինե Մայսուրյանին: Պայմանավորված վայրում քույրը ստացել է փոխանցված գումարը, և իր հայրը՝ Սերժիկ Մայսուրյանը, 2010 թվականի սեպտեմբերի 11-ին հեռախոսազրույց է ունեցել Արփինե Մայսուրյանի ու Զարուհի Պողոսյանի հետ և տեղեկացել, որ այդ գումարից 27.500 ԱՄՆ դոլարը բնակարանի դիմաց փոխանցվել է Զարուհի Պողոսյանին, իսկ մինչ այդ Զարուհի Պողոսյանին վճարվել էր 500 ԱՄՆ դոլար կանխավճար: Միևնույն ժամանակ, Զարուհի Պողոսյանն իր հաղորդման մեջ նշել է, որ բնակարանի 35.000 ԱՄՆ դոլար գումարն Արփինե Մայսուրյանը և Արմենակ Հովհաննիսյանը չեն տվել, մինչդեռ 2010 թվականի սեպտեմբերի 11-ի առուվաճառքի պայմանագիրը որևէ կապ չունի Արմենակ Հովհաննիսյանի և Զարուհի Պողոսյանի փոխառության պայմանագրի հետ, և բացի այդ` բնակարանի արժեքը կողմերի գնահատմամբ ոչ թե 35.000 ԱՄՆ դոլար է եղել, այլ՝ 28.000 ԱՄՆ դոլար, որպիսի փաստը հաստատվել է հենց Զարուհի Պողոսյանի ստորագրությամբ՝ 2011 թվականի հունվարի 27-ին ներկայացված հայցադիմումով, որում շեշտվել է 28.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 10.180.000 ՀՀ դրամի մասին: Այսինքն՝ Զարուհի Պողոսյանը նաև գումարի չափի մասին ճիշտ ցուցմունք չի տվել, այդ մասով ևս արժանահավատ չէ նրա ցուցմունքը, և հենց այս հակասությամբ հաստատվում է նաև այն, որ Զարուհի Պողոսյանը հավելյալ 7.000 ԱՄՆ դոլար գումար է պահանջել Արփինե Մայսուրյանից: Բացի այդ, Զարուհի Պողոսյանը Երևան քաղաքի Որմնադիրների փողոցի` Արփինե Մայսուրյանի կողմից վարձակալած բնակարանում 2010 թվականի սեպտեմբերի 11-ին` մինչև նոտարական գրասենյակ գնալը և առուվաճառքի պայմանագիր կնքելը ստանալով 27.500 ԱՄՆ դոլար, իսկ դրանից մի քանի օր առաջ էլ` 500 ԱՄՆ դոլար նախավճարը, ստորագրել է հայտարարության և ստացականի տակ, որը գրվել է Արփինե Մայսուրյանի կողմից: Քաղաքացիական դատավարության դատական նիստերի ժամանակ Զարուհի Պողոսյանը ցուցմունք է տվել, որ այդ հայտարարությունը և ստացականն ինքը չի ստորագրել, որի մասին գրել է նաև հայցի հիմքը փոխելու վերաբերյալ դիմումի մեջ: Զարուհի Պողոսյանը և նրա ներկայացուցիչը միջնորդել են նշանակել դատաձեռագրաբանական փորձաքննություն, որը դատարանի կողմից բավարարվել է, և «ՀՀ Փորձագիտական կենտրոն» ՊՈԱԿ-ի կողմից 2011 թվականի դեկտեմբերի 7-ին տրվել է թիվ 42861101 ձեռագրաբանական փորձաքննության եզրակացությունը, համաձայն որի` փորձաքննությանը տրամադրված՝ 2010 թվականի սեպտեմբերի 11-ի «Հայտարարություն» վերնագրով փաստաթղթի ձեռագիր տեքստի տակ տեղավորված «Զարուհի Պողոսյան Լևոնի» ձեռագիր գրառումները կատարվել են Զարուհի Պողոսյանի կողմից, ներքևի հատվածի` «ստորագրում եմ ես», «Զ.Պողոսյան» և «Զարուհի Պողոսյան Լևոնի» ձեռագիր գրառումների դիմաց առկա ստորագրությունները կատարվել են Զարուհի Պողոսյանի կողմից: Նշված փորձագիտական եզրակացությամբ ևս մեկ անգամ հաստատվել է, որ Զարուհի Պողոսյանը սուտ ցուցմունք է տվել և նրա ցուցմունքերն արժանահավատ չեն, իսկ հետագայում նոր սուտ է հորինել, թե իբր Արփինե Մայսուրյանն իրեն դատարկ թղթեր է տվել, որի տակ ինքը ստորագրել է և Արփինե Մայսուրյանն իբր պատճառաբանել է, որ դրանք անհրաժեշտ են «ԺԷԿ»-ի վճարումների համար, բնակարանի շահագործման հետ կապված հարցերը լուծելու համար, այնուհետև այլ պատճառ է հորինվել, թե իբր մուտքի դուռը փոխելու համար: Ադ երեք պատճառաբանություններն էլ հորինված են և սուտ, քանի որ նախ նման բան չի եղել, բացի այդ «ԺԷԿ»-ում ի՞նչ վճարում պետք է արվեր կամ բնակարանի շահագործման հետ կապված ի՞նչ հարցեր պետք է լուծվեին, եթե Արփինե Մայսուրյանը 2010 թվականի սեպտեմբերի 11-ից տան սեփականատերն էր և այդպիսի հարցեր լինելու դեպքում դրանք անձամբ կլուծեր: Ուստի ինչպես «ԺԷԿ»-ում հանդես գալու, այնպես էլ բնակարանի շահագործման հետ կապված հարցերը լուծելու և ընդհանուր մուտքի դուռը փոխելու համար Զարուհի Պողոսյանի մասնակցության անհրաժեշտությունը չէր կարող լինել, իսկ վերջինս լինելով բարձրագույն կրթությամբ մանկավարժ, գիտակից և առուծախի գործարքների փորձ ունեցող անձնավորություն, ինչու՞ պետք է նման «անգրագիտություն» իրեն թույլ տար, ինչն իրականում այդպես չէ, Զարուհի Պողոսյանը գումարը ստանալով՝ տվել է և՛ ստացական, և՛ հայտարարություն: Դրանով ևս մեկ անգամ հաստատվում է, որ Զարուհի Պողոսյանի ցուցմունքներն արժանահավատ չեն: Զարուհի Պողոսյանը հայցապահանջի հիմք է նշել այն, որ ինքը չի հասկացել իր գործողությունների նշանակությունը, սակայն քաղաքացիական գործի քննության ժամանակ հասկացել են, որ հայցապահանջի հիմքը հիմնավորելու համար անհրաժեշտ է դատահոգեբուժական փորձաքննություն, որպեսզի Զարուհի Պողոսյանը ճանաչվի անգործունակ, սակայն նա եղել է գործունակ, ուստի հայցն այդ հիմքով չէր կարող հիմնավորվել: Այնուհետև, 2011 թվականի հունվարի 27-ի սկզբնական հայցապահանջից մեկ տարի հինգ ամիս անց՝ 2012 թվականի հունիսի 25-ին, Զարուհի Պողոսյանի ներկայացուցիչ Անուշ Հակոբյանը հայցի հիմքը փոխել է` նշելով. «հայցադիմումում նշված էր, որ գործարքը անվավեր ճանաչելու հիմք է հանդիսանում այն, որ հայցվորը չի հասկացել իր գործողությունների նշանակությունը, սակայն ներկայումս հայցվորը ցանկանում է փոխել հայցի հիմքը, այն է` գործարքը կնքվել է խաբեության ազդեցության ներքո և հայցի հիմքն է ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 313-րդ հոդվածը»: Արդյունքում ստացվում է, որ 2010 թվականի սեպտեմբերի 11-ի առուվաճառքի պայմանագիրը կնքելիս Զարուհի Պողոսյանը նախ իբր չի հասկացել իր գործողությունները, դրանից չորս ամիս անց՝ 2011 թվականի հունվարի 27-ին, հայցադիմում է ներկայացնում և դրա մասին նոր է հայտնում, իսկ ևս մեկ տարի հինգ ամիս անց՝ 2012 թվականի հունիսի 25-ին հայցի հիմքը փոխելով հերքում են այն` նշելով, որ Զարուհի Պողոսյանը ոչ թե չի հասկացել գործողությունների նշանակությունը, այլ ընդհակառակը՝ հասկացել է, սակայն իբր մոլորության մեջ է ընկել: Զարուհի Պողոսյանը և նրա ներկայացուցիչները խճճվել են իրենց իսկ հորինածի մեջ՝ մոռանալով նաև նախորդ ժամանակահատվածում իրենց իսկ կողմից ներկայացված փաստաթղթերում նշածները, ինչը ևս հիմնավորում է, որ 2010 թվականի սեպտեմբերի 11-ին առուվաճառքի գործարքը կնքելիս Զարուհի Պողոսյանը քաջ գիտակցել է իր գործողությունների նշանակությունը, և որևէ մոլորության մեջ ընկնելու նշույլ անգամ առկա չէ:
Պաշտպանը նշել է նաև, որ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի` 2015 թվականի հունիսի 25-ի վճռով Զարուհի Պողոսյանի հայցն ընդդեմ Արփինե Մայսուրյանի՝ Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցի 31 շենքի թիվ 25 բնակարանի առուվաճառքի գործարքն անվավեր ճանաչելու, անվավերության հետևանքներ կիրառելու և Արփինե Մայսուրյանին նշված բնակարանից վտարելու պահանջների մասին մերժվել է այն հիմնավորմամբ, որ. «Կենտրոն նոտարական տարածքի նոտար Մարինե Գերասիմի Մանուկյանի կողմից 11.09.2010 թվականին սեղանամատյանում թիվ 2184 համարի տակ վավերացված անշարժ գույքի առուվաճառքի պայմանագրի 1.1 և 3.1 կետերի՝ հայցվոր Զարուհի Պողոսյանը վաճառել, իսկ գնորդ Արփինե Մայսուրյանը 10.180.000 /տասը միլիոն հարյուր ութսուն հազար/ ՀՀ դրամով որպես սեփականություն ձեռք է բերել ք.Երևան, Խանջյան փողոց, 31 շենքի թիվ 25 հասցեում գտնվող բնակարանը: Տվյալ դեպքում պայմանագրի 2.4.2. կետով գնորդը պարտավոր է վճարել օբյեկտի արժեքը սույն պայմանագրի 3-րդ կետում նախատեսված կարգով, ժամկետներում, և գումարի չափով: Համաձայն պայմանագրի 3.2 կետի՝ Կողմերը հավաստիացնում են, որ սույն պայմանագրի ստորագրման պահին գնորդը վճարել է Օբյեկտի գինը, իսկ Վաճառողը ստացել է այն ամբողջությամբ: Գործում առկա է հայտարարություն վերնագրով ստացական` գրված Զարուհի Պողոսյանի կողմից 10.180.000 ՀՀ դրամ ստանալու վերաբերյալ: Նման պարագայում անհիմն է հայցվորի այն պատճառաբանությունը, որ առկա չէ գրավոր ապացույց գումարն իր կողմից ստանալու մասին: Ավելին, գործով ՀՀ Արդարադատության նախարարության «Փորձագիտական կենտրոն» ՊՈԱԿ-ի փորձագետի կողմից 2011 թվականի դեկտեմբերի 7-ին տրված թիվ 42861101 եզրակացության հետևության համաձայն` փորձաքննությանը տրամադրված՝ 11.09.2010 թվականի «Հայտարարություն» վերնագրով փաստաթղթի ձեռագիր տեքստի տակ տեղավորված, «Զարուհի Պողոսյան Լևոնի» ձեռագիր գրառումները կատարվել են Զարուհի Պողոսյանի կողմից, (…) ներքևի հատվածում «ստորագրում եմ ես», «Զ.Պողոսյան» և «Զարուհի Պողոսյան Լևոնի» ձեռագիր գրառումների դիմաց տեղավորված ստորագրությունները կատարվել են Զարուհի Պողոսյանի կողմից: Դատարանը որպես ապացույց գնահատելով նաև վկաների տված ցուցմունքները արժանահավատ համարեց գործով վկաներ հարցաքննված Արփինե Մայսուրյանի և Արմենակ Հովհաննիսյանի տված տեղեկությունները, քանի որ դրանց իրազեկության աղբյուրը հստակ էին»: Միևնույն ժամանակ, գործարքն անվավեր ճանաչելու պահանջի մասով դատարանը նշել է, որ գործով առկա չէ ապացույց՝ կոնկրետ դեպքում փորձագետի եզրակացություն, գործարքի պահին այդ գործարքի կնքման գործողության նշանակությունը գիտակցելու և այն ղեկավարելու հնարավորության բացակայությունն ապացուցելու համար, հետևաբար ապացուցված չէ այն փաստը, որ Զարուհի Պողոսյանը գործարքի կնքման պահին ընդունակ չի եղել հասկանալու գործարքի կնքմանն ուղղված իր գործողությունների նշանակությունը կամ ղեկավարելու դրանք: ՀՀ վերաքննիչ քաղաքացիական դատարանի` 2012 թվականի հոկտեմբերի 19-ի որոշմամբ Զարուհի Պողոսյանի վերաքննիչ բողոքը մերժվել է, իսկ այդ որոշման դեմ Զարուհի Պողոսյանի կողմից բերված վճռաբեկ բողոքը ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` 2013 թվականի հունվարի 16-ի որոշմամբ վերադարձվել է:
Մեջբերումներ կատարելով խարդախության հանցակազմի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած նախադեպային իրավունքից` Պաշտպանը նշել է նաև, որ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումների և սույն գործի փաստերի համադրմամբ հիմնավորվում է, որ Զարուհի Պողոսյանի և Արփինե Մայսուրյանի միջև կնքված առուվաճառքի պայմանագրից առաջ և հետո կատարված գործողություններում ի սպառ բացակայում են ինչպես խարդախության, այնպես էլ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ և 349-րդ հոդվածներով սահմանված հանցակազմերը, հարցը ենթակա է ոչ թե հանրային, այլ մասնավոր իրավունքի տիրույթում լուծման` քաղաքացիաիրավական և քաղաքացիադատավարական միջոցներով, ինչն արդեն իսկ լուծվել է, և դրա վերաբերյալ առկա է օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտ: 2010 թվականի սեպտեմբերի 11-ին առուվաճառքի պայմանագիրը կնքելիս սեփականատեր Զարուհի Պողոսյանն իր գույքը կամ դրա նկատմամբ իրավունքներն Արփինե Մայսուրյանին փոխանցել է կամային ակտի հիման վրա, Զարուհի Պողոսյանի գիտակցության և կամքի վրա Արփինե Մայսուրյանի կամ այլ անձի կողմից որևէ ներգործության հետևանք առկա չի եղել, Արփինե Մայսուրյանը խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու, ինչպես նաև շահադիտական որևէ նպատակ չի ունեցել, Զարուհի Պողոսյանի գույքը չի հափշտակել ու երբևէ չի նախատեսել և չի ցանկացել դա, այլ ընդհակառակը՝ օրինական կարգով կնքել է նոտարական վավերացմամբ առուվաճառքի պայմանագիր, որևէ կեղծ խոստում չի տվել և նրա գործողություններում ի սպառ բացակայում է խարդախության հանցակազմը: Ինչ վերաբերում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 349-րդ հոդվածների 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքներին, ապա դրանք հերքվում են հենց 2010 թվականի սեպտեմբերի 11-ի նոտարական վավերացմամբ առուվաճառքի պայմանագրի 2.4.2. կետով, համաձայն որի՝ «Գնորդը պարտավոր է վճարել օբյեկտի արժեքը սույն պայմանագրի 3-րդ կետում նախատեսված կարգով, ժամկետներում, և գումարի չափով», նույն պայմանագրի 3.1 կետով, համաձայն որի՝ «Վաճառողը վաճառում է, իսկ Գնորդը գնում է օբյեկտը՝ 10.180.000 (տասը միլիոն հարյուր ութսուն հազար) ՀՀ դրամով», այդ պայմանագրի 3.2 կետով, համաձայն որի՝ «Կողմերը հավաստիացնում են, որ սույն պայմանագրի ստորագրման պահին գնորդը վճարել է Օբյեկտի գինը, իսկ Վաճառողը ստացել է այն ամբողջությամբ», նշված պայմանագրի` նոտարի մոտ առկա բնօրինակի վերջում Զարուհի Պողոսյանի կողմից կատարված գրառմամբ առ այն, որ ամբողջ գումարը ստացել է, ինչպես նաև փորձագետի կողմից տրված թիվ 42861101 եզրակացությամբ: Բացի այդ, Առաջին ատյանի դատարանում Զարուհի Պողոսյանի դստեր ճառում արտահայտված այն մտքի համար, որ իբր ստացականի ստորագրություններից մեկն իր մորինը չէ, դատաքննությունը վերսկսվելուց հետո «Ստացական» վերնագրով փաստաթուղթն ուղարկվել է դատաձեռագրաբանական փորձաքննության, որի արդյունքում ստացված դատաձեռագրաբանական փորձաքննության եզրակացության համաձայն՝ «Ստացական» վերնագրով փաստաթղթի տակ առկա ստորագրությունները կատարվել են Զարուհի Պողոսյանի կողմից: Այլ կերպ` Զարուհի Պողոսյանը գումարը ստացել է ամբողջությամբ, որի վերաբերյալ նաև ստացական և հայտարարություն է անձամբ ստորագրել, որպիսի փաստերն օրինական ուժի մեջ մտած վճռով ևս հաստատված են, ուստի Արփինե Մայսուրյանի գործողություններում ի սպառ բացակայում են նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ մասի 1-ին և 349-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմերը: Մինչդեռ հաշվի չառնելով այդ փաստական տվյալները` Առաջին ատյանի դատարանը կայացրել է մեղադրական դատավճիռ: Միևնույն ժամանակ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ մասի 1-ին և 349-րդ հոդվածի 1-ին մասով վաղեմության ժամկետն անցնելու հիմքով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու դեմ Արփինե Մայսուրյանն առարկել է, որպիսի պայմանում քրեական հետապնդումը վաղեմության ժամկետն անցնելու հիմքով դադարեցնելով՝ Առաջին ատյանի դատարանը խախտել է իր պաշտպանյալի` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 6-րդ մասով («կետով») նախատեսված իրավունքը:
Պաշտպանը փաստարկել է նաև, որ սույն քրեական գործի 1-ին հատորի 157-158-րդ էջերում առկա է տուժողի հարցաքննության արձանագրություն («հատոր 1 գործ-թերթ 157-158-ում նշված է տուժողի հարցաքննություն»), սակայն տուժողի փոխարեն ցուցմունք է տվել տուժողի ներկայացուցիչը՝ փաստաբան Անուշ Հակոբյանը: Ընդ որում, արձանագրության մեջ չի նշվել, որ հարցաքննվողը փաստաբան է, և բացի այդ` Անուշ Հակոբյանը ներառվել է դատակոչի ցուցակում, որպիսի պայմաններում հարց է առաջանում. Անուշ Հակոբյանը գործին վերաբերելի ի՞նչ ցուցմունք պետք է տար Զարուհի Պողոսյանի փոխարեն: Մեղադրանքի հիմքում դրվել է տուժողի միակ ցուցմունքը, որը ոչ միայն որպես ապացույց արժանահավատ չէ, քանի որ դրանում էական հակասություններ կան, այլ նաև անթույլատրելի է, քանի որ նախաքննության ընթացքում պաշտպանության կողմը բազմիցս միջնորդել է Զարուհի Պողոսյանին առերես հարցաքննել Արփինե Մայսուրյանի հետ` պատճառաբանելով, որ էական հակասություններ կան նրանց ցուցմունքներում, իսկ համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 216-րդ հոդվածի 1-ին մասի՝ քննիչը պարտավոր է կատարել առերեսում, եթե էական հակասություններ կան մեղադրյալի և մեկ այլ անձի ցուցմունքներում: Քննիչներն անհիմն մերժել են նշված միջնորդությունները, նաև հայտնել են, որ իբր բազմաթիվ անգամ ծանուցել են Արփինե Մայսուրյանին առերեսում կատարելու համար, սակայն նա չի ներկայացել, ինչն իրականությանը չի համապատասխանում, քանի որ քրեական գործում առերես հարցաքննության վերաբերյալ առկա չէ որևէ ծանուցում, այլ միայն առկա են քննիչի կողմից կազմված ինչ-որ տպագիր տեղեկանքներ: Հետագայում առերեսում չկատարելը պատճառաբանվել է Զարուհի Պողոսյանի` ՀՀ-ում չգտնվելու, իսկ այնուհետև` ՀՀ-ում գտնվելու, սակայն առողջական խնդիրներ ունենալու, ապա դարձյալ ՀՀ-ում չգտնվելու հանգամանքներով, իսկ այնուհետև պատճառաբանել են, որ Զարուհի Պողոսյանը ՀՀ-ում է, բայց առողջական խնդիրները լուրջ են և չի կարող առերեսվել: Մասնավորապես առերեսում չիրականացվելու համար 2012 թվականի նոյեմբերի 13-ին Զարուհի Պողոսյանի փաստաբանը հայտնել է, որ իր վստահորդը գտնվում է ՌԴ-ում: Դրանից երկու ամիս անց՝ 2013 թվականի հունվարի 15-ին, Զարուհի Պողոսյանը որպես տուժող հարցաքննվել է Երևանում, սակայն առերեսում չի կատարվել: Այնուհետև, քննիչի` 2013 թվականի ապրիլի 20-ի հեռախոսային խոսակցություն ունենալու մասին արձանագրության մեջ նշվել է, որ Զարուհի Պողոսյանի աղջիկ Հասմիկ Պողոսյանը հայտնել է, որ մայրը գտնվում է ՌԴ Սանկտ Պետերբուրգ քաղաքում և կվերադառնա ամռանը: Քննիչի կողմից 2013 թվականի հոկտեմբերի 10-ին կազմված տեղեկանքի համաձայն՝ Զարուհի Պողոսյանի աղջիկ Հասմիկ Պողոսյանը հայտնել է, որ երկար ժամանակ է, ինչ Զարուհի Պողոսյանը գտնվում է ՌԴ-ում: Այնուհետև, Հասմիկ Պողոսյանը 2014 թվականի հունվարի 13-ին հայտնել է, որ մայրը հիվանդ է և չի կարող Երևան վերադառնալ: 2014 թվականի փետրվարի 11-ին Զարուհի Պողոսյանի ներկայացուցիչ Անուշ Հակոբյանն իր հերթին գրել է, որ Զարուհի Պողոսյանն աղջկա հետ գտնվում է ՌԴ-ում, նա վատառողջ է և չի կարող ներկայանալ առերեսմանը, իսկ արդեն 2014 թվականի ապրիլի 9-ին Զարուհի Պողոսյանի աղջիկը գրել է, որ մայրը վատառողջ է, հնարավոր չէ նրա մասնակցությամբ քննչական գործողություններ կատարել, մեկնում է ՌԴ: Պաշտպանության կողմն Արփինե Մայսուրյանի կալանավորումից 4 օր անց պահանջել է առերեսում կատարել Զարուհի Պողոսյանի հետ: 2013 թվականի օգոստոսի 16-ին Հասմիկ Պողոսյանը դիմում է ներկայացրել՝ նշելով, որ մորը չանհանգստացնեն, վերջինս արդեն հայտնել է այն ամենը, ինչ իմացել է: Այնուհետև` 2013 թվականի օգոստոսի 24-ին, Անուշ Հակոբյանը դիմումով հայտնել է, որ Զարուհի Պողոսյանը դեպքի հետևանքով ստրեսային վիճակի մեջ է, գրեթե տանից չի բացակայում, արդեն բազմաթիվ անգամ ցուցմունք է տվել, ուստի խնդրում են նրան մասնակից չդարձնել քննչական գործողություններին: Արփինե Մայսուրյանի կալանավորման օրը՝ 2013 թվականի օգոստոսի 12-ին, Զարուհի Պողոսյանը գտնվել է ոստիկանությունում, ուստի հենց այդ օրն էլ կարող էին առերեսում կատարել, սակայն վախեցել են, որ Զարուհի Պողոսյանը կասի իրականությունը, որ գումարը ստացել է: Վարույթն իրականացնող մարմինը նախաքննության ընթացքում Զարուհի Պողոսյանին փաստացի ամեն կերպ «մեկուսացրել է»: Մասնավորապես, Զարուհի Պողոսյանից ցուցմունք են վերցրել այն ժամանակ, երբ իրենց հարմար է եղել, իսկ հակառակ դեպքում` ինչ-որ ձևական տեղեկանք կամ դիմում է կցվել գործին: Արփինե Մայսուրյանը 42 օր գտնվել է կալանքի տակ, և քննիչն այդ ընթացքում ևս կարող էր Արփինե Մայսուրյանի հետ առերեսել Զարուհի Պողոսյանին, սակայն դա չի կատարել: Միաժամանակ զավեշտալի է նաև այն, որ բողոքարկվող դատական ակտում Առաջին ատյանի դատարանը նշել է, որ քաղաքացիական գործի քննության ընթացքում տուժողն ըստ էության իր ցուցմունքն առերես պնդել է ամբաստանյալի և նրա մտերիմի ներկայությամբ, ինչը չի բխում ՀՀ քրեական դատավարության 216-րդ հոդվածի և Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի պահանջներից: Դրա հետ մեկտեղ, Առաջին ատյանի դատարանը նաև մերժել է նշված քաղաքացիական գործով դատական նիստի ձայնագրառումը, որի սկավառակն ի դեպ անհայտ պատճառներով բացակայել է քրեական գործից, հետազոտելու վերաբերյալ պաշտպանության կողմի միջնորդությունը: Ընդ որում, նշված քաղաքացիական գործով դատական նիստերին Արփինե Մայսուրյանը հիմնականում ներկա չի գտնվել:
Պաշտպանը փաստարկել է նաև, որ գործով մեղադրական եզրակացության մեջ նշվել է, որ նախաքննության ավարտական փուլում պաշտպանական կողմն իբր անհիմն շահարկել է տուժողի հետ առերեսում չկատարելու փաստը, իբր Արփինե Մայսուրյանը խուսափել է առերեսման համար վարույթն իրականացնող մարմին ներկայանալուց, այնուհետև առանց որևէ փորձաքննություն նշանակելու և համապատասխան եզրա-կացության հաստատված է համարվել, որ տուժողի հետ առերեսումն այլևս անհնար է: Գործի նյութերի ուսումնասիրությամբ հիմնավորվում է, որ Արփինե Մայսուրյանը երբևէ չի խուսափել առերես հարցաքննությունից, առերեսումից խուսափողը եղել է հենց տուժող Զարուհի Պողոսյանը: Միևնույն ժամանակ անհիմն է քննիչի, մեղադրողի, ապա նաև Առաջին ատյանի դատարանի դատողությունն առ այն, որ տուժողն իր ցուցմունքն ըստ էության պնդել է Արփինե Մայսուրյանին առերես, թեկուզ և քաղաքացիական դատավարության շրջանակներում, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 216-րդ հոդվածից բացի որևէ այլ նորմով առերեսումը չի կարգավորվում, բացի այդ` քաղաքացիական դատավարության շրջանակներում Զարուհի Պողոսյանի տված ցուցմունքն արժանահավատ չի ճանաչվել: Նշվածով փորձել են առանց որևէ փորձաքննություն նշանակելու և համապատասխան եզրակացության արդարացնել վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից առերեսում չիրականացնելը, այնուհետև քրեական գործը երկու տարուց ավելի ժամանակ անց ուղարկվել է դատարան, Զարուհի Պողոսյանը մահացել է, և այդպես էլ Արփինե Մայսուրյանին հնարավորություն չի ընձեռվել թեկուզ դատարանում օգտվելու իր նվազագույն իրավունքից: Ուստի մեղադրանքի հիմքում դրված` Զարուհի Պողոսյանի միակ ցուցմունքը դատավճռով պետք է որպես ապացույց ճանաչվեր անթույլատրելի:
Մեջբերումներ կատարելով տուժողի իրավահաջորդ Հասմիկ Պողոսյանի կողմից սույն գործով տարբեր ժամանակներում տրված ցուցմունքներից` Պաշտպանը նաև փաստարկել է, որ այդ ցուցմունքներն իրենց հերթին պարունակում են շատ հակասություններ, ինչը հանգեցնում է գործի ելքով շահագրռված անձի ցուցմունքների անարժանահավատության:
Պաշտպանը նշել է նաև, որ տուժող Զարուհի Պողոսյանի որդի, գործով վկա Վարդան Պողոսյանի ցուցմունքները նունպես անարժանահավատ են, քանի որ 2010 սեպտեմբերի 11-ի առուվաճառքի պայմանագրի կնքման ժամանակ նա գտնվել է ՌԴ-ում, Հայաստան է վերադարձել բնակարանի առուվաճառքի պայմանագրի կնքումից 4 ամիս անց և ցուցմունք է տվել Զարուհի Պողոսյանի ասածի հիման վրա, բացառությամբ 2011 թվականի հունվար ամսին Խանջյան փողոցի 31 շենքի թիվ 25 բնակարանի խոսակցության մասին տված ցուցմունքի: Ընդ որում, նշված խոսակցությունը տեղի է ունեցել Վարդան Պողոսյանի, Զարուհի Պողոսյանի, Վրեժ Դանիելյանի, Արփինե Մայսուրյանի և Կարինե Ասլանյանի միջև, որն օրենքի խախտմամբ, գաղտնի ձայնագրել ու երկու այլ հեռախոսային խոսակցությունների հետ միասին ներկայացրել են քննիչին, որի արդյունքում ստացվել է 2012 թվականի մարտի 20-ի տեսաձայնագրային փորձաքննության թիվ 45441106 եզրակացությունն առ այն, որ փորձաքննությանը տրամադրվել են երեք առանձին ձայնագրություններ, որոնցից առաջին երկուսը հանդիսանում են հեռախոսային խոսակցություններ, իսկ երրորդը՝ ոչ հեռախոսային: Ձայնագրված խոսակցությունները չեն հանդիսանում բնօրինակներ, և դրանք տարբեր հատվածներում ենթարկվել են մոնտաժման: Այսինքն, ցանկացել են արհեստական ապացույց ստեղծել, որը հիմնավորվել է նշված եզրակացությամբ: Ընդ որում, Վարդան Պողոսյանն իր ցուցմունքում նույնիսկ նշել է, որ Արմենակ Հովհաննիսյանն էլ է ներկա գտնվել նշված խոսակցությանը, ինչն իրենց ցուցմունքներով հերքել են Կարինե Ասլանյանը և Արփինե Մայսուրյանը, վերջինս դա պնդել է նաև Վարդան Պողոսյանին առերես: Տեսաձայնագրային փորձաքննության թիվ 45441106 եզրակացության և Վարդան Պողոսյանի ցուցմունքների համադրումից երևում է, որ Վարդան Պողոսյանի ցուցմունքները ևս արժանահավատ չեն, դրանց մեջ էական հակասություններ ևս կան, և որ Վարդան Պողոսյանը նույնպես գործի ելքով շահագրգռված անձ է: Միևնույն ժամանակ, Զարուհի Պողոսյանի ամուսնու քրոջ որդի, գործով վկա Վրեժ Դանիելյանի ցուցմունքները նույնպես արժանահավատ չեն, քանի որ դրանց մեջ ևս առկա են էական հակասություններ և Վրեժ Դանիելյանը նույնպես գործի ելքով շահագրգռված անձ է:
Պաշտպանը նաև մեջբերումներ է կատարել վկա Վրեժ Դանիելյանի ցուցմունքներից` փաստարկելով, որ դրանք հակասում են ինչպես միմյանց, այնպես էլ Զարուհի և Հասմիկ Պողոսյանների ցուցմունքներին, նաև Կենտրոնական բանկի ֆինանսական վերահսկողության վարչության պետի` 2013 թվականի սեպտեմբերի 30-ի ծանուցմանը և «Հայէկոնոմբանկ» ԲԲԸ-ի Գորիսի մասնաճյուղի վճարման հանձնարարականին, համաձայն որի` Արմենակ Հովհաննիսյանը 2010 թվականի դեկտեմբերի 10-ին 34.930 ԱՄՆ դոլար գումար է փոխանցել Թուրքիա, մինչդեռ աղքատ անձը, ինչպես իր ցուցմունքներում նշել է Վրեժ Դանիելյանը, չէր կարող 34.930 ԱՄՆ դոլար գումարի փոխանցում կատարել:
Պաշտպանը նշել է նաև, որ գործով վկա Կարինե Միրզոյանը ծնվել է ԼՂՀ Մարտակերտ քաղաքում, որտեղ ծնվել են նաև տուժող Զարուհի Պողոսյանն ու վկա Վրեժ Դանիելյանը: Միևնույն ժամանակ, վկա Կարինե Միրզոյանը հանդիսացել է ոչ թե Զարուհի Պողոսյանի հարևանուհին, ինչպես իր ցուցմունքում է նշել, այլ` տնվորը: Ընդ որում, Զարուհի Պողոսյանը բնակվել է Աբովյան քաղաքի 2-րդ միկրոշրջանի 27-րդ շենքի թիվ 9 բնակարանում, իսկ Կարինե Միրզոյանը` Աբովյան քաղաքի 3-րդ միկրոշրջանի 12-րդ շենքի թիվ 15 բնակարանում, և Աբովյան քաղաքի 2-րդ ու 3-րդ միկրոշրջանները տարբեր թաղամասեր են: Վկա Կարինե Միրզոյանը դատաքննությանը չի ներկայացել, Առաջին ատյանի դատարանը դատական նիստում հրապարակել է նրա նախաքննական ցուցմունքը, ով Զարուհի Պողոսյանի հետ լինելով համերկրացի, ինչպես նաև վերջինիս տնվորն ու կախվածություն ունեցող շահագրգռված անձ, իր ցուցմունքում պատմել է Զարուհի Պողոսյանից լսածը, առուվաճառքի պայմանագրի կնքմանն ականատես չի եղել։ Գործով մյուս վկա Էթերիա Նավասարդյանը, ով նույնպես դատաքննությանը չի ներկայացել, իր հերթին հանդիսանում է վկա Կարինե Միրզոյանի դուստրը, վերջինիս ցուցմունքում ներկայացվել է Զարուհի Պողոսյանի կողմից Կարինե Միրզոյանին պատմածը, ուստի նրա ցուցմունքը ևս ապացուցողական նշանակություն չունի և արժանահավատ համարվել չի կարող:
Գործով վկա Ժենիկ Մեհրաբյանն իր հերթին դատաքննության ընթացքում հայտնել է, որ Զարուհի Պողոսյանի հետ շատ մտերիմ ընկերուհիներ են եղել, բացի այդ` նրա նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքները ևս ապացուցողական նշանակություն չունեն, քանի որ դրանցում նշվել է Զարուհի Պողոսյանի ասածների մասին: Մասնավորապես, նախաքննական ցուցմունքում Ժենիկ Մեհրաբյանը հայտնել է, որ Արփինեն և Արմենակը ներկայացել են որպես քույր և եղբայր, սակայն Արփինե Մայսուրյանի հետ առերեսման ժամանակ, նույնիսկ Արփինե Մայսուրյանին չի ճանաչել և քննիչին հարցրել է. ո՞վ է այս աղջիկը, իսկ փաստաբանից ճշտել է, թե արդյոք Արմենակն ինքը չէ՞: Բացի այդ, դատաքննության ժամանակ ցուցմունք է տվել, որ հինգ անգամ գնացել է քննիչի մոտ, որից հարց է ծագում, թե ինչու՞ է հինգ անգամ գնացել քննիչի մոտ, երբ ընդամենը մեկ անգամ բացատրություն է տվել, մեկ անգամ` ցուցմունք, և մեկ անգամ էլ առերեսվել Արփինե Մայսուրյանի հետ: Միևնույն ժամանակ, վկա Ժենիկ Մեհրաբյանն իր ցուցմունքում նշել է. «մի գեղավարի աղջիկ եկավ և անունն ասաց Ջեմա է»: Այսինքն, վկան նույնիսկ Արփինե Մայսուրյանի անունը չի իմացել: Դատարանում նա հայտնել է, որ Զարուհու հետ առաջին անգամ Արփինե Մայսուրյանին հանդիպել են Խանջյան փողոցում, որտեղ իրենց ասել է, որ բնակարան է ցանկանում գնել: Մինչդեռ նշվածը հակասում է հենց Զարուհի Պողոսյանի ցուցմունքին, համաձայն որի՝ նա միայնակ է առաջին անգամ Արփինե Մայսուրյանին հանդիպել «Քոչարի տան վաճառքի» շուկայում: Դատարանում Ժենիկ Մեհրաբյանը սկսել է համոզվել նրանում, որ գումարն իրականում տվել են՝ ասելով. «կարողա՞ փողը տվել են, Զարյան չի ասել»: Այնուհետև նշել է. «գոնե Զարյան մաղարիչ կաներ, բայց չի արել»: Ընդ որում, վկա Ժենիկ Մեհրաբյանի կողմից դատաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքը հակասել է նրա նախաքննական ցուցմունքին, իսկ երբ հրապարակվել է նրա նախաքննական ցուցմունքը, առաջադրված հարցին ի պատասխան` վկան հայտարարել է, որ դա իր ցուցմունքը չէ, ինքն այն չի ստորագրել, անգրագետ է ու հնարավոր չէ, որ այդքան ցուցմունք իր ձեռքով գրած լիներ: Այնուհետև հայտարարվել է ընդմիջում, որից հետո պատասխանելով դատարանի առաջադրված նույն հարցին` վկան զարմանալիորեն ընդունել է, որ դա իր ցուցմունքն է, ինչն իր հերթին հիմնավորում է Ժենիկ Մեհրաբյանի ցուցմունքի ոչ ճիշտ ու անարժանահավատ լինելը: Ինչ վերաբերում է վկա Աննա Գևորգյանին, ապա վերջինս հանդիսանում է Զարուհի Պողոսյանի աղջկա մտերիմ ընկերուհին, շահագրգռված անձ է, ով հայտնել է, թե իբր Արփինե Մայսուրյանին առաջին անգամ տեսել է 500 ԱՄՆ դոլար գումարը տալու ժամանակ, հայտնել է նաև, թե իբր Արմենակն էլ է այդտեղ ներկա գտնվել, ինչը սակայն իրականությանը չի համապատասխանում: Եթե նա ներկա լիներ, ապա այդ ստացականի տակ կստորագրեր անձամբ, բացի այդ` Արփինե Մայսուրյանի հետ առերես հարցաքննության ժամանակ հարց է առաջադրվել` նկարագրելու Արմենակ Հովհաննիսյանին, սակայն վկան սկսել է խուսափել ու երկար մտածելուց հետո միայն հայտնել է, թե իբր ինքը «բալկոնում» է եղել, մի քանի վայրկյան է տեսել այդ տղամարդուն և նրան չի կարող նկարագրել: Բացի այդ` Արփինե Մայսուրյանը հարցրել, թե ի՞նչ հագուստով է եղել ինքն այդ օրը և ի՞նչ սանրվածքով, որին ևս վկան ոչինչ չի կարողացել պատասխանել: Նաև հարց է տրվել, թե Արփինե Մայսուրյանը և Զարուհի Պողոսյանը բնակարանի առուվաճառք որքանո՞վ էին պայմանավորվել կատարել, որի կապակցությամբ երկար մտածելուց հետո վկան նախ ասել է` իր ինչ գործն է, այնուհետև պատճառաբանել է, որ «բալկոնում» է եղել և չի իմանում: Նշված պատասխաններից հետևում է, որ վկան այդտեղ ընդհանրապես ներկա չի եղել և այդ օրն Արփինե Մայսուրյանին չի տեսել: Միևնույն ժամանակ, առերեսման հենց սկզբում վկան «բերանից թռցրե[լ է]», որ Արփինեին տեսել է «Ռայկոմի» գործի տեղը, մի քանի «բուլկի» է նրանից գնել: Այսինքն, Հասմիկ Պողոսյանն է ընկերուհուն բերել՝ հեռակա կարգով Արփինե Մայսուրյանին տեսնելու համար, քանի որ նա պետք է ցուցմունքի միջոցով ծառայություն մատուցեր: Ինքը պահանջել է արձանագրել այդ հայտարարությունը, սակայն քննիչն այն չի արձանագրել, իսկ վկան ավելացրել է. «Երևի դա ավելնորդ էր հա՞ ասեցի»: Ստացվում է, որ վկան Արփինե Մայսուրյանին տեսել է ոչ թե ստացականը գրելիս, այլ հենց «Ռայկոմ»-ից «բուլկի» առնելիս: Ընդ որում, Աննա Գևորգյանը հետագայում նույնիսկ չի բարեհաճել դատարան ներկայանալ:
Պաշտպանը փաստարկել է նաև, որ նոտար Ռիմա Մխիթարյանն իր հերթին մտերիմ է եղել Զարուհի Պողոսյանի հետ, սույն գործով հանդիսացել է շահագրգռված վկա, ուստի նրա ցուցմունքները ևս արժանահավատ համարվել չեն կարող: Ավելին, դրանցով ոչինչ չի հիմնավորվել, առավել ևս, որ Ռիմա Մխիթարյանն ինչպես առերես հարցաքննության ժամանակ, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում Արփինե Մայսուրյանին չի ճանաչել: Միևնույն ժամանակ, Ռիմա Մխիթարյանի և Արփինե Մայսուրյանի` 2014 թվականի սեպտեմբերի 11-ի առերես հարցաքննության ժամանակ քննիչի կողմից բոլոր գործողությունները և հնչեցված հարցերը չեն արձանագրվել: Բացի այդ, վկան դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել, որ մի երկու անգամ տարաժամկետ պայմանագիր է վավերացրել Զարուհի Պողոսյանի` Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցի 31 շենքի թիվ 25 բնակարանի համար, սակայն գնորդները չեն վճարել գումարը և գործարքը չեղյալ է համարվել: Մինչդեռ այդ ցուցմունքը հակասում է գործում առկա փաստական տվյալներին, մասնավորապես` թիվ 4764 և թիվ 2812 առուվաճառքի պայմանագրերին: Այլ կերպ` կնքվել է ուղղակի վաճառքի, այլ ոչ թե տարաժամկետ վճարման պայմանով առուվաճառքի պայմանագիր, այնինչ նոտար Ռիմա Մխիթարյանը դատարանում այլ բան է հայտնել: Դրա հետ մեկտեղ, Զարուհի Պողոսյանի և Արփինե Մայսուրյանի միջև կնքված առուվաճառքի պայմանագիրը վավերացրած նոտար Մարինե Մանուկյանը դատակոչի ցուցակում չի ներառվել որպես վկա, մինչդեռ դրանում ներառվել է այն նոտարը, ով այդ առուվաճառքի պայմանագրի հետ առնչություն չունի:
Պաշտպանը նշել է նաև, որ նախաքննության ընթացքում վկա Տիգրան Արզումանյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ իբր Արփինե Մայսուրյանն Արմենակ Հովհաննիսյանին ներկայացրել է որպես իր եղբոր, նրանք միասին վարձով բնակվել են իր քրոջ` Անահիտ Արզումանյանի` Որմնադիրների 1-ին նրբանցքի 46 տանը, և քանի որ քույրը բնակվել է ԱՄՆ-ում, ուստի ինքն է տունը տվել վարձով: Դատաքննության ժամանակ Տիգրան Արզումանյանը նշել է, որ ամսվա մեջ մեկ անգամ, իսկ ընդահանուրը երկու անգամ է հանդիպել Արփինե Մայսուրյանին և գումարը նրանից է վերցրել: Միաժամանակ չի կարողացել նկարագրել Արմենակ Հովհաննիսյանին, թեև նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել, որ Արփինեն և Արմենակը միասին են ապրել: Դրա հետ մեկտեղ ընդունել է, որ այդ երկու անգամն էլ տան վարձը վերցնելու ժամանակ իրականում չի մտել Արփինեի վարձակալած տուն, ուստի չի տեսել նրանց միասին ապրելը: Բացի այդ, նշված տան առաջին հարկում բնակվել է Նինա Կորուխովան, ով պաշտպանի մասնավոր հարցմանը հայտնել է, որ Արփինեն այդ տանը բնակվել է միայնակ և այդ ողջ ընթացքում նրա հետ ոչ մի տղամարդու չի տեսել: Հայտնել է նաև, որ Արփինե Մայսուրյանը չամուսնացած, միայնակ, հանգիստ և հավասարակշռված աղջիկ է եղել: Այդուհանդերձ, վարույթն իրականացնող մարմինը դիտավորությամբ Նինա Կորուխովային որպես վկա չի հարցաքննել, փոխարենը` 2013 թվականի հունիսի 14-ին որպես վկա է հարցաքննել Լուսինե Բարեղամյանին, ով ցուցմունք է տվել, որ Որմնադիրների 1-ին նրբանցք 46 տանը բնակվել է Արփինե Մայսուրյանի բնակվելուց հետո, այդ տունն իր բարեկամ Տիգրան Արզումանյանի բարեկամինն է, այդտեղ ապրում են որպես բարեկամի, 2010 թվականի սեպտեմբերից մինչ այդ պահը: Միաժամանակ տեղեկության աղբյուրը չնշելով` Լուսինե Բարեղամյանը նախաքննության ընթացքում նաև հայտնել է, որ տեղյակ է, որ այդ բնակարանում նախքան իր բնակվելը բնակվել են Արփինե և Արմենակ անուններով անձնավորությունները: Դատարանում հայտնել է, որ չի ճանաչում Արփինե Մայսուրյանին, և բառացի ցուցմունք է տվել այն մասին, որ. «Որմնադիրների 1-ին փողոցի 46 տունը մեր հարևանների տունն է, մենք խնդրել ենք վարձով նստենք 2010 թվին, ամիսը չեմ հիշում, ոչ ոքի չեմ տեսել, չեմ էլ ճանաչում, տանտերերից՝ Տիգրանից եմ տունը վերցրել, անձրևոտ ամիս էր՝ սեպտեմբեր էր, ապրիլ էր չեմ հիշում: Մենք տունն ընդունել ենք Տիգրանից, թե ով է բնակվել մինչ այդ չգիտեմ, մի անգամ մի կին է եկել, ասաց քույր ու եղբայրներ են այդտեղ ապրել չգիտե՞ս ուր են, ես ասել եմ՝ չգիտեմ, և տվել եմ Տիգրանի համարը»: Այսինքն, վկան իրականում չի ճանաչել ո՛չ Արփինե Մայսուրյանին, ո՛չ Արմենակ Հովհաննիսյանին, և չգիտի թե այդ տանը մինչ իր բնակվելն ով է բնակվել, սակայն նրա նախաքննական ցուցմունքներում արձանագրվել է, որ այդ տանն իրենից առաջ բնակվել են Արփինեն և Արմենակը: Արդյունքում, վկա Լուսինե Բարեղամյանի կողմից դատաքննության ժամանակ տրված ցուցմունքն էականորեն հակասում է նրա նախաքննական ցուցմունքին, որպիսի պայմաններում պետք է հիմք ընդունվի դատաքննությամբ տրվածը, որով հիմնավորվում է նախաքննական մարմնի միակողմանի քննության փաստը, սակայն խեղաթյուրելով վկայի կողմից դատաքննության ժամանակ տրված ցուցմունքը` Առաջին ատյանի դատարանը նշել է, որ Լուսինե Բարեղամյանը հստակ նշել է, որ Որմնադիրների փողոցի տանը բնակվել է սեպտեմբերից: Մինչդեռ դատարանում նա այլ ցուցմունք է տվել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանը դատավճռում պատճառաբանել է, որ համաձայն Լուսինե Բարեղամյանի ցուցմունքի` Արփինե Մայսուրյանը չէր կարող բնակարանի գումարը սեպտեմբերի 11-ին Զարուհի Պողոսյանին տալ Որմնադիրների տանը, քանի որ այդ ժամանակ այդտեղ բնակվում էր Լուսինե Բարեղամյանը: Դատարանն անձրևոտ օրվա փոխարեն հստակ սեպտեմբերն է նշել՝ անտեսելով վկայի ասած ապրիլ ամիսը, որը ձեռնտու չի եղել: Գտնում է, որ նշված վկայի նախաքննական ցուցմունքն ընդհանրապես անարժանահավատ է, իսկ դատաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը որևէ ապացուցողական նշանակություն չունի և վերաբերելի չէ սույն քրեական գործին:
Անդրադառնալով վկա Կարեն Անտոնյանի ցուցմունքին` Պաշտպանը նշել է, որ Կարեն Անտոնյանը բնակվում է Արփինե Մայսուրյանի բնակարանի անմիջապես տակի բնակարանում, նա եղել է Զարուհի Պողոսյանի հին ու մտերիմ հարևանը, ով ներկայանալով որպես շենքի ինքնակոչ լիազոր, նախաքննության ընթացքում իր հնարավորության սահմաններից էլ դուրս գալով, թշնամական տրամադրվածությամբ ցուցմունք է տվել, որը սկսվում է հենց նրանով, որ առաջին անգամ Արփինեին և իբր Արմենակին տեսել է, երբ իր բնակարանի վրա ջուր են լցրել: Շարունակելով ցուցմունքը` Կարեն Անտոնյանը նշել է, որ մինչ այժմ իր բնակարանի բաղնիքի, հյուրասենյակի և միջանցքի առաստաղները շարունակում է վերանորոգել ինքը: Այնուհետև ցուցմունք է տվել, որ Արփինեն իբր 5.000 դրամ է հարևանից ուզել վերելակի համար, ապա նշել է, որ իբր Արփինեն և Կարինեն 2013 թվականի հունիս ամսին գիշերները մի քանի անգամ վիճել են, սակայն վիճաբանության բուն իմաստն ինքը չի հասկացել, հետագայում իրեն ասել են, որ Զարուհու բնակարանը գնել են Արմենակը և Արփինեն, բայց իր մոտ կասկած է առաջացել, թե ինչպես կարող էին երկուսով Գորիսից գային ու Խանջյան փողոցում բնակարան գնեին, քանի որ նրանց հագուկապից և պահելաձևից զարմանալի է եղել: Հաջորդիվ նշել է, որ իբր 2010 թվականի սեպտեմբերին Արփինեն և Կարինեն խնդրել են իրեն, որ Արմենակին աշխատանքի տեղավորի և իր շնորհիվ տեղավորվել է կողքի շինարարությունում որպես շինարար, Կարինեն գումար չի ունեցել որևէ բան գնելու, սպասք չի ունեցել, ինքն է տվել, օրացույց է նվիրել Արմենակին և Արփինեին, որը վերաբերել է Աստծո 10 պատվիրաններին, և քանի որ Արմենակը բացարձակ որևէ հագուստ չի ունեցել, ինքն իր օգտագործած հագուստների մի մասը տվել է նրան: Այնուհետև, մոռանալով իր հայտնած տեղեկությունն առ այն, որ Կարինեն գումար չուներ, նշել է, որ քեֆ էին անում գիշերը ժամը 01:00-ին, ինքը գնացել ու նկատողություն է արել, Արմենակն իրեն ասել է, որ Ռուսաստան է գնալու, քեֆ են անում: Ապա ցուցմունք է տվել, որ ինքը տեղյակ չէ թե կոնրետ ինչպես են Արփինեն ու Արմենակը խաբել Զարուհուն, բայց որ խաբել են` միանշանակ է, քանի որ բացառում է, որ նրանց մոտ գումար լիներ: Վկան վերջում ավելացրել է. «Իմ լավությունը ո՛չ Արմենակը, ո՛չ Արփինեն, ո՛չ էլ Կարինեն չհասկացան»:
Պաշտպանը փաստարկել է նաև, որ վկա Կարեն Անտոնյանի նախաքննական ցուցմունքն առ այն, որ իբր 2010 թվականի ամառվանից տեսել է Արփինե և Արմենակ տվյալներով անձանց, ովքեր գնել են բնակարանը, իբր Արփինեի և Կարինեի հետ է ապրել Արմենակը, և որ 2010 թվականի սեպտեմբերից Արմենակին ընդունել է տվել կողքի շինարարությունում որպես շինարար, սուտ ու հորինված է հենց միայն այն պատճառով, որ Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցի 31 շենքի թիվ 25 բնակարանն Արփինե Մայսուրյանը գնել է 2010 թվականին և նույն թվականի նոյեմբեր ամսից է բնակվել այնտեղ: Բացի այդ, 2010 թվականի ամռանն Արփինեի և Կարինեի հետ Արմենակը չէր կարող բնակվել, քանի որ Կարինե Ասլանյանն այդ ժամանակ գտնվել է Ուկրաինայում՝ ամուսնու և տղայի մոտ, իսկ Արփինեն միայնակ բնակվել է Որմնադիրների փողոցի տանը: Միաժամանակ, նման պայմաններում Կարինեն և Արփինեն 2010 թվականի սեպտեմբերին վկա Կարեն Անտոնյանին ոչ միայն չէին կարող խնդրել Արմենակ Հովհաննիսյանին աշխատանքի տեղավորել, այլ նաև ճանաչել Կարեն Անտոնյանին: Ավելին, ըստ վերջինիս ցուցմունքի` առաջին անգամ Արփինե Մայսուրյանին տեսել է, երբ իր բնակարանի վրա ջուր են բաց թողել, այսինքն՝ մինչ Արփինե Մայսուրյանի բնակվելը Կարեն Անտոնյանը նրան չէր կարող ճանաչել: Բացի այդ, Կարեն Անտոնյանը նշել է, որ Արմենակը բացարձակ որևէ հագուստ ու գումար չի ունեցել և իր օգտագործած հագուստների մի մասն ինքը տվել է նրան: Մինչդեռ Կարեն Անտոնյանի նշած ժամանակից երեք ամիս անց Արմենակ Հովհաննիսյանը «Հայէկոնոմբանկ» ԲԲԸ-ի Գորիսի մասնաճյուղից 34.930 ԱՄՆ դոլար գումար է փոխանցել Թուրքիա, մինչդեռ հագուստի գումար չունեցող աղքատ անձը չէր կարող 34.930 ԱՄՆ դոլար բանկային փոխանցում կատարել: Դրա հետ մեկտեղ, դատաքննության ընթացքում պատասխանելով առաջադրած հարցերին` վկան հայտնել է, որ Արմենակ Հովհաննիսյանն ամսեկան 1.000 ԱՄՆ դոլար աշխատավարձ է ստացել: Ընդ որում, դատաքննության ժամանակ վկան ընդունել է, որ իր կողմից Արփինե Մայսուրյանի վրա շենքի ընդհանուր միջանցքում քայլելու ժամանակ գոռալու առնչությամբ Արփինեն ու նրա մայրը բողոքել են ոստիկանություն և ինքը պարտավորվել է այլևս չանհանգստացնել Արփինե Մայսուրյանին: Այսինքն, Արփինե Մայսուրյանի ու վերջինիս մոր հետ վկա Կարեն Անտոյանի հարաբերությունները եղել են լարված:
Անդրադառնալով վկա Գեղամ Ազիզյանի ցուցմունքին` Պաշտպանը, ի թիվս այլնի, նշել է, որ նշված վկան նախաքննության ընթացքում` 2013 թվականի օգոստոսի 20-ին ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Արփինե անունով անծանոթ անձն իրեն առաջարկել է գնել նրանց բնակարանը, սակայն ինքը բնակարան գնելու նպատակ չի ունեցել, չգիտի թե նրան ով է տվել իր տվյալները: Սակայն նույն վկան դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել, որ իրեն ասել են, որ բնակարան է վաճառվում կողքի շենքում, ինքը գնացել, տեսել է այն, և քանի որ բնակարանը գտնվել է տանիքի տակ, ինքը միանգամից հրաժարվել է գնել այն: Պատասխանելով առաջադրված հարցերին` վկան հայտնել է, որ ամբաստանյալ Արփինե Մայսուրյանը չի առաջարկել, որ բնակարան է վաճառում, կանխավճարը 20.000 ԱՄՆ դոլար է եղել, գինը չի հիշում, կին է եղել հետը, Արփինեին չի ճանաչում: Նշել է նաև, որ նույն աղջիկը չի եղել, իրեն մոտեցել է ուրիշ աղջիկ՝ ավելի հայկական:
Անդրադառնալով վկա Աստղիկ Մակարյանի ցուցմունքին` Պաշտպանը, ի թիվս այլնի, փաստարկել է, որ նշված վկան նախաքննական ցուցմունքով հայտնել է, որ Արմենակի եղբոր կինն է, ծանոթացել է Արփինեի հետ, ում Արմենակը ներկայացրել է որպես ընկերուհի, նշանած, առուվաճառքի պայմանագրից տեղեկություն չունի, Արմենակի կողմից փոխառության պայմանագրից ևս տեղեկություն չունի, Զարուհի Պողոսյանին չի ճանաչում և տեղյակ չէ, որ Արմենակին 8.750.000 ՀՀ դրամ գումար է տրվել, տեղյակ է, որ Արփինեն բնակարան է գնել Խանջյան փողոցում, իսկ Արմենակը չէր կարող բնակարան գնել այդ փողոցում, քանի որ իր կարծիքով` եթե գումար ունենար, շինարարությունում բանվոր չէր աշխատի: Արփինե Մայսուրյանը նախաքննության սկզբում հայտնել է, որ Արմենակ Հովհաննիսյանին չի ճանաչում, սակայն այդպիսի ցուցմունք է տվել իր նախորդ պաշտպանի առաջարկով՝ ելնելով փաստաբանական մարտավարությունից: Սակայն նախաքննության վերջում ընդունել է, որ Արմենակ Հովհաննիսյանին ճանաչել է, բայց ոչ այնպես, ինչպես վկաներն են ներկայացրել, այլ ուղղակի ինքն աշխատել է «Օրիֆլեյմ» ընկերության ներկայացուցիչ, իսկ Արմենակ Հովհաննիսյանը` այդ ընկերությանը մոտ գտնվող մեկ այլ ընկերության տնտեսական բաժնում՝ որպես առաքիչ, և ընդամենը եղել են աշխատանքային ծանոթներ ու ոչ ավելին: Սակայն վկա Աստղիկ Մակարյանն իր ցուցմունքում նրան ներկայացրել է որպես Արմենակի ընկերուհու և նույնիսկ նշանածի, ինչն իրականությանը չի համապատասխանում: Դրա հետ մեկտեղ, Արփինե Մայսուրյանի և Աստղիկ Մակարյանի ցուցմունքներում առկա էական հակասությունների հիմքով քննիչը պարտավոր է եղել առերեսում կատարել, ինչը չի կատարել: Միևնույն ժամանակ, վկա Աստղիկ Մակարյանը դատաքննությանը ևս չի ներկայացել, որի արդյունքում Արփինե Մայսուրյանը զրկվել է իր դեմ ցուցմունք տված անձին առերես հարցաքննելու հնարավորությունից: Ուստի, վկա Աստղիկ Մակարյանի` դատաքննությամբ հրապարակված նախաքննական ցուցմունքի օգտագործումն անթույլատրելի է, բացի այդ` մեղադրանքը հիմնավորող ապացուցողական նշանակություն ևս չունի:
Անդրադառնալով վկա Նունե Վարդանյանին` Պաշտպանը նշել է, որ նա հանդիսացել է Արփինե Մայսուրյանի ընկերուհին, ով նախաքննական ցուցմունքով հայտնել է, որ մի քանի անգամ փողոցում Արփինեին տեսել է մի տղայի հետ, ում անունը Արմենակ է եղել, նրանք ցանկացել են ամուսնանալ, սակայն հետագայում չեն ամուսնացել, Արփինեն իրեն ասել է, որ փոշմանել է: 2010 թվականին, ամիսը չի հիշում, Արփինե Մայսուրյանի հրավերով այցելել է Խանջյան 31շենքի թիվ 25 բնակարան, որտեղ տեսել է Զարուհի Պողոսյանին՝ տան տիրոջը, ով պետք է տունը վաճառեր Արփինեին, գումարը հայրը պետք է ուղարկեր, իսկ թե որքա՞ն ու ի՞նչ ժամկետում, ինքը չգիտի: Իր ներկայությամբ գումարային որևէ խոսակցություն չի եղել: Դատաքննության ընթացքում վկան հայտնել է, որ մի անգամ Արփինեին տեսել է մի տղայի հետ, Արփինեի հետ խոսել է և կարծել է, որ այդ տղան նրա ընկերն է, սակայն հնարավոր է, որ նրանք ուղղակի ծանոթներ են եղել ու ինքը սխալված լինի: Դրա հետ մեկտեղ, վկայի ցուցմունքով հիմնավորվում է կարևոր հանգամանք` այն, որ Արմենակ Հովհաննիսյանն այդ օրը Զարուհի Պողոսյանի հրավերով ջրատաքացուցիչ է տեղադրելիս եղել Խանջյան 31շենքի թիվ 25 բնակարանի խոհանոցում, իսկ Արմենակ Հովհաննիսյանը քաղաքացիական գործով ցուցմունք է տվել, որ մինչև Խանջյանի բնակարանում ջրատաքացուցիչ («գեյզեր») տեղադրելն ինքը սանտեխնիկայի աշխատանքներ է կատարել նաև Զարուհի Պողոսյանի` Աբովյան քաղաքում գտնվող բնակարանում: Այսինքն, մինչև փոխառության պայմանագիր կնքելը Զարուհու և Արմենակի հարաբերությունները եղել են մտերիմ, քանի որ Արմենակը Զարուհու համար աշխատանքներ է կատարել և հետագայում էլ վերջինս փոխառության պայմանագրով նրան 8.750.000 ՀՀ դրամ գումար է տվել: Ինչ վերաբերվում է նրան, որ Արմենակ Հովհաննիսյանին և Արփինե Մայսուրյանին տեսել է միասին, դա ճիշտ է, բայց նրանք ինչպես արդեն նշվեց` ընդամենը եղել են ծանոթներ:
Պաշտպանը նաև նշել է, որ գործով մեղադրողը մեղադրանքի ծավալից հանել և հրաժարվել է վկա Հասմիկ Հարությունյանի նախաքննական ցուցմունքից, իսկ նրան հարցաքննության կանչելու մասին պաշտպանության կողմի միջնորդությունն Առաջին ատյանի դատարանի կողմից մերժվել է: Մինչդեռ Հասմիկ Հարությունյանը 2010 թվականին աշխատել է Խանջյան փողոցի վրա գտնվող նորակառույց շինարարությունում որպես հավաքարար և ծանոթ է եղել Արմենակ Հովհաննիսյանի հետ, ով այդ շինարարությունում աշխատել է որպես բանվոր: Եթե Հասմիկ Հարությունյանի ցուցմունքը դատաքննությամբ հետազոտվեր, ապա դրանով կհիմնավորվեր, որ Արմենակ Հովհաննիսյանը երբևէ չի բնակվել Արփինե Մայսուրյանի վարձակալած Որմնադիրների փողոցում գտնվող տանը կամ սեփականության իրավունքով նրան պատկանող Խանջյան փողոցի 31 շենքի թիվ 25 բնակարանում, Արմենակն ու Արփինեն նշանած կամ ամուսիներ չեն եղել, և որ Արմենակը ՌԴ-ում ամուսնացել է:
Պաշտպանը փաստարկել է նաև, որ մեղադրանքի ծավալից մեղադրողը հանել և հրաժարվել է նաև դատակոչի ցուցակում որպես Հասմիկ Խաչատրյան նշված, սակայն իրականում` Հասմիկ Կարապետյանի նախաքննական ցուցմունքից: Մինչդեռ նշված վկան հայտնել է, որ Արփինե Մայսուրյանի ներքևի հարկի հարևանն է, գիտի, որ Արփինեն բնակվում է մոր հետ, տեղյակ է, որ Արփինեն լահմաջոյանոցում է աշխատում, ամուսնացած չէ, նախկինում ամուսնացած չի եղել, Արփինեին որևէ տղամարդու հետ չի տեսել: Միևնույն ժամանակ, քննիչի հարցին պատասխանել է, որ Արմենակ Հովհաննիսյան տվյալներով անձնավորության չի ճանաչում, նրան Արփինե Մայսուրյանի բնակարանում և ընդհանրապես չի տեսել:
Անդրադառնալով վկաներ, մայր և դուստր Ռամելա Մինասյանի ու Վերա Վարդանյանի ցուցմունքներին` Պաշտպանը փաստարկել է, որ թեև նշված վկաների ցուցմունքների առնչությամբ գործում առկա է խարդախության դեպքի բացակայության հիմքով քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին վարույթն իրականացնող մարմնի` 2014 թվականի փետրվարի 11-ի որոշումը, սակայն նրանց անունները զարմանալիորեն ներառվել են դատակոչի ցուցակում և մեղադրողն Առաջին ատյանի դատարանում պնդել, որ այդ վկաները ցուցմունք տան: Մինչդեռ նրանց ցուցմունքները ոչ միայն անարժանահավատ են, այլ նաև՝ սույն քրեական գործին վերաբերելի չեն: Միաժամանակ վկա Կարինե Ասլանյանը հանդիսանում է Արփինե Մայսուրյանի մայրը, ով նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել և դատակոչի ցուցակում ներառվել է որպես վկա, սակայն մեղադրողը դատաքննության ժամանակ մեղադրանքի ծավալից հանել է իր իսկ հաստատված մեղադրական եզրակացության դատակոչի ցուցակում որպես վկա ներառված Կարինե Ասլանյանի, Հասմիկ Հարությունյանի և Աիդա Խաչատրյանի ցուցմունքները՝ հայտարարելով, որ նրանք պաշտպանության կողմի վկաներ են: Դրանով հիմնավորվում է միակողմանի քննության փաստն ու գործով բացառապես մեղադրական տրամադրվածությունը: Այդուհանդերձ, պաշտպանության կողմի միջնորդությամբ վկա Կարինե Ասլանյանը դատաքննության ընթացքում ևս հարցաքննվել է գործի փաստական հանգամանքների շուրջ, նրա ցուցմունքները թուլատրելի են, արժանահավատ ու գնահատման ենթակա: Մասնավորապես, Կարինե Ասլանյանի նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքների համաձայն` 2010 թվականի աշնանը նա Ուկրաինայից վերադարձել է Երևան ու դստեր հետ միասին բնակվում են ամուսնու և տղայի կողմից ուղարկված փողերով գնված` Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցի 31 շենքի թիվ 25 բնակարանում: Բացի նրանցից, այդ բնակարանում որևէ այլ անձ չի բնակվել, դուստրն ամուսնացած կամ նշանված չէ: Այդ բնակարանը գնել են 28.000 ԱՄՆ դոլարով, սակայն տան նախկին տեր Զարուհի Պողոսյանը իր տղայի և եղբորորդի Վրեժ Դանիելյանի հետ եկել են իրենց բնակարան, որտեղ նախ անակնկալի են եկել` տեսնելով իրեն, քանի որ մինչ այդ մտածել են` Արփինեն միայնակ աղջիկ է: Այնուհետև, Զարուհի Պողոսյանի տղան ու եղբոր տղան պահանջել են ևս 7.000 ԱՄՆ դոլար գումար կամ ստացական՝ 7.000 ԱՄՆ դոլարի մասին, պատճառաբանելով, որ բնակարանը Զարուհին էժան է վաճառել, ինչին մերժում են ստացել: Իսկ Զարուհի Պողոսյանը հայտնել է, որ ինքը ոչ մի պարտք ու պահանջ չունի իրենցից, նույնիսկ իրենք` մայր ու աղջիկ առաջարկել են, որ 28.000 ԱՄՆ դոլար գումարը նրանք հետ վերադարձնեն և գործարքը չեղյալ անեն, սակայն Վարդան Պողոսյանն ու Վրեժ Դանիելյանը չհամաձայնվելով՝ հայտնել են, որ եթե չվճարեն հավելյալ 7.000 ԱՄՆ դոլար գումարը, ապա կդիմեն դատարան և կասեն, որ ընդհանրապես գումար չեն ստացել: Իրենք կրկին մերժել են` ասելով, որ նրանց պահանջն ապօրինի է, և հավելյալ գումար չեն տալու: Այդ ժամանակ Վարդան Պողոսյանը և Վրեժ Դանիելյանը դուրս են եկել բնակարանից` Զարուհի Պողոսյանին թողնելով այնտեղ: Այն հարցին, թե տիկին Զարուհուն բա չե՞ն տանում, Վրեժ Դանիելյանը պատասխանել է. «Մեզ նա պետք չէ, ուզում եք պատուհանից ցած գցեք»: Զարուհի Պողոսյանը կրկին ասել է, որ որևէ պարտք ու պահանջ չունի իրենցից և հեռացել է: Մի անգամ էլ Վրեժ Դանիելյանն է եկել իրենց տուն, դուռը չեն բացել, նա դռան ետևից պահանջել է 7.000 ԱՄՆ դոլար գումար և սպառնացել է` ասելով. «Նապաստակ ե՞ս, ինչի՞ դուռը չես բացում»: Այդ ժամանակ հարևանուհի Աիդա Խաչատրյանը բնակարանի ներսում է գտնվել և ամբողջ խոսակցությունը լսել է: Մի անգամ էլ Վրեժ Դանիելյանը զանգել է աղջկա հեռախոսին և պահանջել է 7.000 ԱՄՆ դոլար գումար` սպառնալով, որ եթե չտա, ապա ականջներից քարշ տալով կտանի նոտար՝ 7.000 ԱՄՆ դոլարի ստացական գրելու: Ստացականի և հայտարարության մասին Կարինե Ասլանյանը ցուցմունք է տվել, որ դրանք ստորագրել է Զարուհի Պողոսյանը: Նաև հայտնել է, որ բնակարանը գնելու գումարն ուղարկել են իր ամուսինն ու տղան` Ուկրաինայի Զապորոժիե քաղաքից, որտեղ ամուսինն աշխատել է կրպակում՝ ստանալով ամսեկան 800-900 ԱՄՆ դոլար գումար, իսկ տղան զբաղվել է մանրածախ առևտրով և հոգացել է իրենց կարիքները: Նշել է նաև, որ գումարն ուղարկել են երթուղայինի վարորդի միջոցով, և որ այն ժամանակ իմացել են վարորդի տվյալները, սակայն երկար ժամանակ անցնելու պատճառով չեն պահպանել և մոռացել են այն: Վկա Աիդա Խաչատրյանն իր հերթին նախաքննության ժամանակ հիմնականում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 1980 թվականից բնակվել է Խանջյան փողոցի 31 շենքի 11 բնակարանում: Արփինե Մայսուրյանին ճանաչում է որպես հարևանուհու, ով բնակվում է մոր հետ միասին: Իմացել է, որ բնակարանն Արփինեն գնել է Զարուհուց 28.000 ԱՄՆ դոլարով, բայց տեղյակ չէ թե այդ գումարը որտեղից Արփինեին, քանի որ դա իրեն չի հետաքրքրել ու չի հարցրել, ուղղակի Արփինեից հարցրել է, թե որքան գումարով է Զարուհուց բնակարանը ձեռք բերել, իսկ նա պատասխանել է, որ 28.000 ԱՄՆ դոլարով: Նշել է նաև, որ Արփինեի ու Կարինեի հետ շփվել է որպես հարևանների, և մի օր էլ, երբ Կարինեի հետ միասին գտնվել է նրանց բնակարանում, դուռը թակել է մի անծանոթ տղամարդ, սակայն Կարինեն դուռը չի բացել, այդ տղամարդը գոռգոռալով պահանջել է 7.000 ԱՄՆ դոլար, որպիսի իրար հետ էլ կապ չունենան: Այնուհետև սկսել է բղավել ու ասել, որ նապաստակ է, դրա համար դուռը չի բացում, որից հետո հեռացել է: Ինքը Կարինեից հարցրել է, թե այդ անձն ինչ 7.000 ԱՄՆ դոլար է պահանջել, Կարինեն պատասխանել է, որ նա բնակարանի գումարից բացի հավելյալ ևս 7.000 ԱՄՆ դոլար է պահանջում: Հաջորդ հարցաքննության ժամանակ պատասխանելով քննիչի հարցին` վկան հայտնել է, որ Արմենակին չի ճանաչում և Արփինեի հետ նրան ընդհանրապես չի տեսել: Նա դատաքննության ժամանակ ևս ցուցմունք է տվել և պնդել նախաքննական ցուցմունքները:
Վկայակոչելով վկա Ներսես Վարդանյանի նախաքննական ցուցմունքը և փաստարկելով, որ դատաքննությանը նա չի ներկայացել և բերման ենթարկելու մասին որոշում կայացնելու միջոցով նույնպես չի ապահովվել դատաքննության ընթացքում նրա հարցաքննությունը, Պաշտպանը նշել է նաև, որ Ներսես Վարդանյանի նախաքննական ցուցմունքում առկա են հակասություններ: Մասնավորապես, սկզբում նա ցուցմունք է տվել, որ Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցի 31 շենքի թիվ 25 բնակարանը ցանկացել է գնել իր համար, մոտը եղած 6.000 ԱՄՆ դոլար գումարը տվել է Զարուհի Պողոսյանին, իսկ մնացածը պայմանավորվել է, որ գործարքից հետո մաս-մաս մուծի, և որ Զարուհին ու նրա երեխաներն այդ առաջարկին համաձայնվել են, այնուհետև իր գումարները չի հերիքել տունը գնելու համար, գումարի մի մասը Զարուհին վերադարձրել է իրեն ու բնակարանը հետ է վերադարձրել նրան: Սակայն ցուցմունքի վերջում վկան նշել է, որ ավելի ճիշտ բնակարանը ցանկացել է գնել Իրինան, ուղղակի որպես բարեկամ պայմանագիրն իր անվամբ է կնքվել: Այսինքն, վկան վերջում ընդունում է, որ սուտ ցուցմունք է տվել` նշելով, որ բնակարանն Իրինան է ցանկացել գնել: Այդ ցուցմունքով բնութագրվում է նաև այն, որ Զարուհի Պողոսյանն ու նրա երեխաները պայմանագիրը կնքել են նոտար Ռիմա Մխիթարյանի մոտ, ցանկացել են մաս-մաս վճարելու պայմանով վաճառել բնակարանը, խաբել են նոտարին և վերջինս կնքել է առուվաճառքի պայմանագիր, սակայն նոտար Ռիմա Մխիթարյանն իր ցուցմունքում նշել է, որ ինքը տեղյակ է եղել, որ գումարի մի մասը չեն տվել, այդ պատճառով էլ վավերացրել է տարաժամկետ առուվաճառքի պայմանագիր, մինչդեռ իրականում գործին կցված է այլ պայմանագիր: Միևնույն ժամանակ, վկա Իրինա Արսենյանը նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել, որ բնակարանը փեսայի անունով է գրանցվել, քանի որ ինքը ամուսնացած չէ, սակայն դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել, որ փեսայի անվամբ ձևակերպելու պատճառը եղել է այն, որ իր անվամբ բանկով ավտոմեքենա է ձեռք բերել, նաև չի հիշել բնակարանի գինը, ինչը կասկածելի է, բացի այդ` նշել է, որ Զարուհին է եկել հիվանդանոց և առաջարկել, որ բնակարան է վաճառում Երևան քաղաքում, Զարուհին է առաջարկել բնակարանի արժեքը մաս-մաս վճարել, սակայն նոտարում գրվել է, որ պարտք ու պահանջ չունեն:
Ամփոփելով դատաքննությամբ հետազոտված ցուցմունքների վերաբերյալ իր դիտարկումները` Պաշտպանը մասնավորապես նշել է, որ տուժողի իրավահաջորդ Հասմիկ Պողոսյանի, վկաներ` Վարդան Պողոսյանի, Վրեժ Դանիելյանի, Ժենիկ Մեհրաբյանի, Ռիմա Մխիթարյանի և Կարեն Անտոնյանի ցուցմունքները որպես առաջադրված մեղադրանքներում ամբաստանյալ Արփինե Մայսուրյանի մեղքը հաստատող ապացույցներ օգտագործելն իրավաչափ չէ, քանի որ նախ թվարկվածները գործի ելքով շահագրգռված անձինք են, դեպքի ականատեսներ չեն և հայտնած տեղեկությունները նրանց հայտնի են դարձել հիմնականում Զարուհի Պողոսյանից կամ այլ անձանցից լսելու արդյունքում, ցուցմունքների աղբյուրը Զարուհի Պողոսյանն է, ով առերես չի հարցաքննվել Արփինե Մայսուրյանի հետ։ Բացի այդ, նշված անձանց ցուցմունքների մի մասը մեղադրանքին վերաբերելի չէ, դրանք հակասական են և իրարամերժ, որպիսի պայմաններում չեն կարող հիմք հանդիսանալ սույն գործով ապացուցման առարկան կազմող հանգամանքները հաստատված համարելու համար։ Ինչ վերաբերում է մյուս ապացույցներին, ապա դրանցով ևս չի հաստատվում Արփինե Մայսուրյանի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ։ Մասնավորապես, բանկային գաղտնիք կազմող տվյալներ պարունակող փաստաթղթերով հիմնավորվում է, որ Արփինե Մայսուրյանը և Արմենակ Հովհաննիսյանն աշխատանքային ծանոթներ են եղել և բանկային փոխանցումներ են կատարել, մինչդեռ նշվածը մեկնաբանվել է որպես Արփինե Մայսուրյանի սոցիալապես անապահով վիճակում գտնվելու հիմնավորում` ենթադրություն արվելով, որ նա բավարար նյութական միջոցներ չի ունեցել բնակարան գնելու համար: Ապացույց ճանաչված գրությամբ տեղեկացվել է, որ 2010 թվականի սեպտեմբերի 1-ից մինչև սեպտեմբերի 30-ն ընկած ժամանակահատվածում Ուկրաինայի Հանրապետությունից ժամանած անձանց կողմից 25.000 ԱՄՆ դոլար գումար հայտարարագրելու դեպքեր չեն եղել, սակայն այդ գրությամբ չի հիմնավորվել, որ վարորդի միջոցով Ուկրաինայից ուղարկված գումարը Հայաստանի Հանրապետություն մուտք չի եղել, քանի որ հնարավոր է, օրինակ, որ Հայաստանի Հանրապետություն մուտք գործելիս վարորդը գումարը կիսեր իր և օգնականի միջև, կամ ընդհանրապես չհայտարարագրեր այն: Սյունիքի մարզի դատախազությունից Ա/Ձ «Արմենակ Հովհաննիսյան»-ի վերաբերյալ ստացված գրությունն իր հերթին կապ չունի Արփինե Մայսուրյանի հետ և վերջինիս մեղադրանքին ընդհանրապես չի առնչվում: Փոխարենը Արփինե Մայսուրյանի և Զարուհի Պողոսյանի միջև կնքված առուվաճառքի պայմանագիրը որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց է ճանաչվել, սակայն այդ փաստաթղթի վերաբերյալ մեկնաբանությունը սուբյեկտիվ է ու անհիմն:
Պաշտպանը, ի թիվս այլնի, նշել է նաև, որ 2010 թվականի սեպտեմբերի 11-ին Արփինե Մայսուրյանի և Զարուհի Պողոսյանի միջև կնքված թիվ 2184 առուվաճառքի պայմանագիրը վավերացրած նոտար Մարինե Մանուկյանին դատաքննության ժամանակ ներկայացրել է վերոնշյալ պայմանագրի 4 օրինակներից նոտարի մոտ պահվող բնօրինակը, որը հետազոտվել և պարզվել է, որ դրանում Զարուհի Պողոսյանը գրել է. «վաճառքի ամբողջ գումարը ստացա»: Այսինքն, Զարուհի Պողոսյանի և Արփինե Մայսուրյանի միջև կնքված անշարժ գույքի առուվաճառքի պայմանագրի` նոտարի մոտ պահվող օրինակն անհերքելի ապացույց է, որ Զարուհի Պողոսյանը բնակարանի վաճառքի ամբողջ գումարը՝ 10.180.000 ՀՀ դրամը ստացել է, մինչդեռ Առաջին ատյանի դատարանը հաշվի չի առել ինչպես նշվածը, այնպես էլ որպես վկա հարցաքննված նոտար Մարինե Մանուկյանի ցուցմունքները:
Պաշտպանը փաստարկել է նաև, որ Արփինե Մայսուրյանի նկատմամբ նախաքննության ընթացքում երկու ամսից ավելի իրականացվել է «Ներքին դիտում» օպերատիվ հետախուզական միջոցառում, սակայն մեղադրանքը հիմնավորող ոչինչ ձեռք չի բերվել, դրա վերաբերյալ երկու լազերային կրիչներ են ներկայացվել փորձաքննության, սակայն նույնիսկ ապացույցների շարքում չեն ներառվել: Օպերատիվ աշխատակիցը ներկայացել է Հովսեփ անունով, և իբրև թե որպես մտերիմ ցանկանում է «օգնել» Արփինե Մայսուրյանին, սկսել է խառը հարցեր տալ նրան, իսկ այնուհետև տեսնելով, որ խառնելու ոչինչ չկա, գարեջուր է խմեցնում ու կրկին հարցեր տալիս, ապա սկսում խճճել և համոզել, որպեսզի ասի, որ Ուկրաինայից ուղարկված գումարը ոչ թե Արցախի փողոցից է վարորդից վերցրել, այլ Կիլիկիա ավտոկայանից, սակայն Արփինե Մայսուրյանը պնդում է, թե՝ ինչի՞սուտ ասի, եթե իրականությունը հենց դա է: Արդյունքում, իրեն հետաքրքրող որևէ ապացույց ձեռք չբերելով` օպերատիվ աշխատակից Հովսեփ անվամբ ներկայացած անձը վիճել է Արփինե Մայսուրյանի հետ և հեռացել, ինչն իր հերթին վկայում է մեղադրանքի անհիմն լինելու մասին:
Պաշտպանը նշել է նաև, որ Առաջին ատյանի դատարանը հիմք է ընդունել տուժողի, վերջինիս դստեր և մյուս շահագրգիռ վկաների ցուցմունքները, գնահատման չի արժանացրել գործում առկա ծանրակշիռ փաստական տվյալները, որի արդյունքում կարծիք է ձևավորվում առ այն, որ դատական ակտի հեղինակը դատաքննության ընթացքում ապացույցների հետազոտմանը ներկա չի եղել: Դրա հետ մեկտեղ, երեք տարվա ընթացքում տուժողի հետ առերեսում չի կատարվել, հակառակ դեպքում` իրականությունը կբացահայտվեր, ինչը ձեռնտու չի եղել տուժողին, վերջինիս ներկայացուցչին, ինչպես նաև իրավահաջորդին: Այն, որ նախաքննությունը եղել է կողմնակալ ու միակողմանի է ընթացել, պարզ է դառնում հենց նրանից, որ պաշպանական կողմը քննիչի դեմ ներկայացրել է բացարկի բազմաթիվ միջնորդություններ, սակայն դրանք անհիմն մերժվել են:
Պաշտպանը նաև նշել է, որ Արփինե Մայսուրյանի կողմից ինչպես նախաքննության տարբեր ժամանակահատվածներում, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքների միջև հակասություններ չկան, Առաջին ատյանի դատարանն այդ ցուցմունքները համեմատել է Զարուհի Պողոսյանի նախաքննական ցուցմունքի հետ, ինչն անիրավաչափ է նախ այն պատճառով, որ Զարուհի Պողոսյանի ցուցմունքն արժանահավատ չէ, քանի որ հաղորդման մեջ նա նշել է, որ իրեն չեն տվել 35.000 ԱՄՆ դոլար գումար, իսկ հայցադիմումում` 10.180.000 ՀՀ դրամ, այսինքն` 28.000 ԱՄՆ դոլար: Դրա հետ մեկտեղ, քաղաքացիական դատավարության ընթացքում ստացականի և հայտարարության տակ կատարած ստորագրությունների մասին ցուցմունք է տվել, որ դրանք իր ստորագրությունները չեն, սակայն դրա ակնհայտ սուտ լինելը հիմնավորվել է դատաձեռագրաբանական փորձաքննություներով, որի պատճառով էլ ներկայացուցիչը հրաժարվել է նրա շահերը ներկայացնելուց: Այնուհետև, քրեական գործի քննության ընթացքում մոռանալով քաղաքացիական դատավարության ընթացքում իր տված ցուցմունքը` Զարուհի Պողոսյանը կրկին նոր սուտ է հորինել` նշելով, որ Արփինեն սպիտակ թղթեր է տվել իրեն, որպեսզի ինքը ստորագրի: Հակընդդեմ հարցման իրավունքի խախտման պայմանում Առաջին ատյանի դատարանն իրավասու չի եղել Զարուհի Պողոսյանի` այդօրինակ անհիմն և անարժանահավատ ցուցմունքը համեմատել Արփինե Մայսուրյանի ցուցմունքների հետ: Վերջինս Առաջին ատյանի դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ նախավճարի 180.000 ՀՀ դրամ գումարի մեծամասնությունը եղել է 20.000 ՀՀ դրամանոցներ, իսկ բնակարանի մնացած գումարը՝ 27.500 ԱՄՆ դոլարը, բացառապես եղել է 100 ԱՄՆ դոլարանոց թղթադրամներով, երեք կապոցով, այդ թվում՝ երկու կապոցն ամբողջական, իսկ մեկը՝ կիսատ: Նախաքննության ընթացքում քննիչն իրեն ասել է` քանի որ պայմանագիրը ՀՀ դրամով է գրված, ուստի ինքը նշի, որ տվել է 10.180.000 ՀՀ դրամ գումար: Սակայն, իրականում Ուկրաինայից եղբոր ուղարկած 30.000 ԱՄՆ դոլար գումարից 2.500 ԱՄՆ դոլարը պահել է իր անձնական կարիքների համար, իսկ 27.500 ԱՄՆ դոլարը Որմնադիրների փողոցի վրա իր վարձակալած տանը տվել է Զարուհի Պողոսյանին, այդ պատճառով էլ մի տեղ նշված է 10.180.000 ՀՀ դրամ, իսկ մյուսում` 27.500 ԱՄՆ դոլար: Գտնում է, որ նշվածում որևէ էական հակասություն չկա, միաժամանակ Առաջին ատյանի դատարանն իրավասու չէր քաղաքացիական դատավարության ընթացքում Արփինե Մայսուրյանի տված ցուցմունքն առ այն, որ Զարուհի Պողոսյանին փոխանցել է 27.450 ԱՄՆ դոլար, հիմք ընդունելու, սակայն Զարուհի Պողոսյանի ցուցմունքն առ այն, որ ինքը չի ստորագրել ստացականի և հայտարարության տակ, հիմք չընդունելու: Ավելին, Առաջին ատյանի դատարանը նույնիսկ մերժել է պաշտպանության կողմի միջնորդությունը՝ քաղաքացիական գործով դատական նիստի ձայնագրառման սկավառակը հետազոտելու մասին, որը հետագայում պարզվել է, որ բացակայում է քրեական գործից: Առաջին ատյանի դատարանը կողմնակալ քննություն է իրականացրել, իսկ քննիչ Աշոտ Մխիթարյանին որպես վկա հարցաքննելով` նաև խախտվել է ՀՀ քրեական դատավարության 86-րդ հոդվածի պահանջները, քանի որ իրավասու չէր սույն գործի շրջանակներում հրավիրել և հարցաքննել գործով քննիչին, առավել ևս վերջինիս` նախաքննություն իրականացրած, կողմնակալ և շահագրգիռ անձի ցուցմունքն ընդունելու որպես հիմք: Դրա հետ մեկտեղ, Արփինե Մայսուրյանի եղբայր Արա Մայսուրյանի կողմից ուղարկված «Հայտարարություն» վերտառությամբ փաստաթղթի համաձայն՝ Արփինե Մայսուրյանի` Ուկրաինայի Հանրապետությունում բնակված հայրն ու եղբայրը 2010 թվականի սեպտեմբերի 7-ին նրան ուղարկել են 30.000 ԱՄՆ դոլար, սակայն Առաջին ատյանի դատարանը նշել է, որ ըստ նշված փաստաթղթի` ուղարկվել է ոչ թե 30.000 ԱՄՆ դոլար, այլ այդ գումարի չափով դրամական միջոցներ, ինչը չի կարող նույնացվել և համարվել, որ Արփինե Մայսուրյանին ուղարկվել է 30.000 ԱՄՆ դոլար։ Նշված փաստաթուղթը թարգմանած թարգմանիչը դատարանում որպես վկա հարցաքննվել և նախագահող դատավորի նույն հարցադրմանը պատասխանել է, որ ուկրաիներենից հայերեն թարգմանությունն է այդպես, և որ 30.000 ԱՄՆ դոլարն ու այդ գումարի չափով դրամական միջոցները նույն իմաստն ունեն: Միաժամանակ, Առաջին ատյանի դատարանի ձևակերպումն առ այն, որ. «տրամաբանական չէ նաև այն հանգամանքը, որ գումար ստանալու մասին ստացականը եղել է այն ամբաստանյալին փոխանցած վարորդի և ոչ թե ամբաստանյալի կամ նրա եղբոր կամ հոր մոտ», անհասկանալի է, քանի որ Արփինե Մայսուրյանն ուղղակի հայտնել է, որ եղբայրը և հայրը 30.000 ԱՄՆ դոլար գումարը փոխանցել են վարորդի միջոցով: Բացի այդ, Առաջին ատյանի դատարանը նշել է, որ. «ողջամիտ չի կարող համարվել նաև ամբաստանյալին անծանոթ անձի միջոցով, 15 հազար եվրոն գերազանցող գումարի պարտադիր մաքսային հայտարարագրման կանոնների խախտմամբ խոշոր չափով գումար ուղարկելու հանգամանքը` նկատի ունենալով, որ դատաքննությամբ հետազոտված, գումարների բանկային փոխանցումների համաձայն՝ ամբաստանյալը քաջատեղյակ է եղել, որ բանկային փոխանցումների միջոցով կարելի է ստանալ գումարներ, այդ թվում՝ Ուկրաինայից, ուր նա կատարել է դրամական փոխանցումներ և ստացել այդպիսիք», մինչդեռ Արփինե Մայսուրյանը և նրա մայրը ցուցմունք են տվել, որ 30.000 ԱՄՆ դոլարը բանկով փոխանցելու դեպքում ավելի շատ տոկոս կպահվեր, քան վարորդին որոշակի գումար տալու միջոցով այդ ծրարը փոխանցելը: Միաժամանակ բազմաթիվ են դեպքերը, երբ սահմանով 15 հազար եվրոն գերազանցող գումարի պարտադիր մաքսային հայտարարագրման կանոնների խախտմամբ խոշոր չափի գումարներ են ուղարկվում և մաքսային ծառայության աշխատակիցները երթուղային մեքենաները չեն խուզարկում: Բացի այդ, եթե վարորդն իրեն փոխարինող վարորդի հետ գումարը կիսած ու սահմանն անցկացրած լինի, ապա մաքսային հայտարարագրման կանոնների խախտման դեպք ընդհանրապես չէր լինի:
Պաշտպանը նշել է նաև, որ իրականությանը չի համապատասխանում Առաջին ատյանի դատարանի պատճառաբանությունն առ այն, որ նախաքննության մարմինն անհրաժեշտ միջոցներ է ձեռնարկել ամբաստանյալին հարցաքննությունների, այդ թվում՝ առերես հարցաքննության հրավիրելու և ներկայացնելու համար, սակայն վերջինս խուսափել է և չի ներկայացել հարցաքննություններին, ուստի նրա հակընդդեմ հարցման իրավունքը չի խախտվել: Դատաքննության ընթացքում մեղադրողին հարց է ուղղվել առ այն, թե կարող է արդյոք ներկայացնել մեկ ծանուցագիր, որով Արփինե Մայսուրյանը պատշաճ ծանուցվել է Զարուհի Պողոսյանի հետ առերես հարցաքննության հրավիրվելու մասին: Մեղադրողը լռել է, մինչդեռ Առաջին ատյանի դատարանը նշել է, որ ծանուցագիր է ուղարկվել առերես հարցաքննության համար, սակայն Արփինե Մայսուրյանը չի ներկայացել, ինչն իրականությանն ակնհայտ չի համապատասխանում, բացի այդ` Արփինե Մայսուրյանը 41 օր գտնվել է կալանքի տակ և քննիչը որևէ միջոց չի իրականացրել Զարուհի Պողոսյանի հետ առերես հարցաքննելու ուղղությամբ, մինչդեռ վերջինս Արփինե Մայսուրյանի ձերբակալման օրը եղել է ոստիկանությունում: Արփինե Մայսուրյանի առերես հարցաքննության իրավունքը կոպիտ կերպով խախտել է նախաքննական մարմինը, և ստացվում է, որ Առաջին ատյանի դատարանն էլ իր մոտեցմամբ խրախուսում է օրենքի խախտումը՝ նշելով, որ ամբաստանյալը չարաշահել է իր դատավարական իրավունքը` պահանջելով առերեսում։ Առաջին ատյանի դատարանի այն պնդումը, որ քաղաքացիական դատավարության շրջանակներում տուժողն ըստ էության իր ցուցմունքն առերես պնդել է ամբաստանյալի և նրա մտերիմի ներկայությամբ, այսինքն կատարվել է առերեսում, ուղղակի հակասում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 216-րդ հոդվածի պահանջներին: Առաջին ատյանի դատարանի այն պատճառաբանությունը, որ վկաներ Լուսինե Բարեղամյանի և Տիգրան Արզումանյանի ցուցմունքներով հերքվում է ամբաստանյալ Արփինե Մայսուրյանի պնդումն առ այն, որ ինքը Զարուհի Պողոսյանին բնակարանի արժեքը վճարել է 2010 թվականի սեպտեմբերի 11-ին՝ Որմնադիրների փողոցի թիվ 46 տանը, որտեղ բնակվել է մինչև 2010 թվականի նոյեմբերի 10-ը, և որ նշված ցուցմունքներից հետևում է, որ ամբաստանյալը չէր կարող այդ տանը տուժողին վճարել գումար, քանի որ նշված օրվա դրությամբ նա այդ տանը չի բնակվել, այնտեղ 2010թ-ի սեպտեմբերից բնակվել է վկա Լուսինե Բարեղամյանը՝ ըստ նրա ցուցմունքի, իսկ վկա Տիգրան Արզումանյանի ցուցմունքի համաձայն՝ ամբաստանյալը նշված տանը բնակվել է 2010 թվականի ամռան ամիսներին, անհիմն է, քանի որ դատաքննության ժամանակ վկաներ Լուսինե Բարեղամյանը և Տիգրան Արզումանյանը նման ցուցմունքներ չեն տվել: Վկա Լուսինե Բարեղամյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ անձրևոտ օր են տեղափոխվել և ամիսը չի հիշում՝ ապրիլ էր, սեպտեմբեր էր, Արփինե Մայսուրյանին չի ճանաչում, իրենից առաջ ով է բնակվել՝ չգիտի: Իսկ վկա Տիգրան Արզումանյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ամեն ամիս բնակարանի վարձը վերցրել է Արփինե Մայսուրյանից, չի կարող ասել, որ ամսից և չի տեսել, որ Արմենակ Հովհաննիսյանը և Արփինե Մայսուրյանն իրար հետ ապրելիս լինեն, ինչը հակասում է նաև նրա կողմից տրված նախաքննական ցուցմունքին առ այն, որ Արմենակ Հովհաննիսյանը և Արփինե Մայսուրյանն ամուսիններ են և բնակվել են միասին: Անհասկանալի է, թե Առաջին ատյանի դատարանն ինչի հիման վրա է դատողություն արել, որ Արփինե Մայսուրյանը սեպտեմբեր ամսին չի բնակվել Որմնադիրների փողոցի թիվ 46 տանը, ուստի գումարը չէր կարող տալ, այն դեպքում, երբ վկան հայտնել է, որ տեղափոխման օրը եղել է անձրևոտ, սակայն ամիսը չի հիշում` ապրիլ էր, թե սեպտեմբեր: Առաջին ատյանի դատարանը նաև նշել է, որ պաշտպանական մարտավարության կանոններին հետևելու դեպքում կարելի է մի շարք որևէ կերպ չհիմնավորվող ենթադրություններով հերքել պաշտպանի պատճառաբանությունը, հաշվի առնելով, որ դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով հիմնավորվում է, որ ամբաստանյալի մտերիմը, ով փոխառության պայմանագիր է կնքել տուժողի հետ, եղել է օրավարձով աշխատող բանվոր, ոչ ունևոր անձ և ողջամիտ չէ, որ կարող էր անձամբ ունենալ ևս 15.000 ԱՄՆ դոլար, և որ բացի պաշտպանի ենթադրությունից, որևէ ապացույցով չի հիմնավորվում, որ ամբաստանյալի մտերիմն իրականում տուժողից փոխառությամբ ստացել է 20.000 ԱՄՆ դոլար, իսկ գործում առկա փաստաթղթերը չեն կարող գնահատվել որպես նշված հանգամանքը հիմնավորող ապացույց։ Առաջին ատյանի դատարանը դրանով փորձել է փոխաբերական իմաստով չեղարկել քրեական գործում գտնվող բանկային անդորրագիրը, համաձայն որի` Արմենակ Հովհաննիսյանը 2010 թվականի դեկտեմբերի 10-ին «Հայէկոնոմբանկ» ԲԲԸ-ի Գորիսի մասնաճյուղից 34.930 ԱՄՆ դոլար գումար է փոխանցել Թուրքիա, ինչպես նաև Կենտրոնական բանկի ֆինանսական վերահսկողության վարչության պետի ծանուցումն ու կից ներկայացված հաշիվներն առ այն, որ Ա/Ձ Արմենակ Ալբերտի Հովհաննիսյանի անվամբ բացված են դրամային ու դոլարային բանկային հաշիվներ, և որ դրանց միջոցով կատարվել է փոխանցում: Դրա հետ մեկտեղ, դատաքննության ժամանակ պատասխանելով առաջադրված հարցերին` վկա Կարեն Անտոնյանը հայտնել է, որ Արմենակ Հովհաննիսյանը շինարարությունում ամսեկան 1.000 ԱՄՆ դոլար գումար է ստացել և ինքը խնդրել է, որ նա իրեն էլ աշխատանքի տեղավորի: Առաջին ատյանի դատարանը նաև անտեսել է վկա Աիդա Խաչատրյանի ցուցմունքն առ այն, որ ամբաստանյալի բնակարանում երբեք տղամարդ չի տեսել, և որ ամբաստանյալը տուժողի բնակարանը գնել է 28.000 ԱՄՆ դոլարով:
Վերոգրյալի հիման վրա Պաշտպանը խնդրել է Առաջին ատյանի դատարանի` 2017 թվականի հունվարի 27-ի դատավճիռը բեկանել և ամբաստանյալ Արփինե Մայսուրյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 349-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնել, քրեական գործի վարույթը կարճել, կայացնել արդարացման դատավճիռ` հռչակելով և ճանաչելով Արփինե Մայսուրյանի անմեղությունը, կամ գործն ուղարկել ստորադաս դատարան` նոր քննության:

Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
9. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն`
«Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը ներկայացվում են բացառապես վերաքննիչ բողոքում, և դրանք չեն կարող փոփոխվել և լրացվել գործի դատական քննության ընթացքում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում»:
Մեջբերված քրեադատավարական իրավադրույթների լույսի ներքո վերլուծելով սույն որոշման 7-8-րդ կետերում շարադրված վերաքննիչ բողոքների հիմքերն ու հիմնավորումները՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ դեպքում պետք է պատասխանել այն հարցին, թե հիմնավորված և պատճառաբանված է արդյոք Ա.Մայսուրյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 349-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքներ կատարված լինելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունը:
Այսպես.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(…)
3. Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ։
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի։
(…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ:
2. Քրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան` մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի համաձայն`
«Գործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման` ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցով»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից:
2. Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`
1) ապացուցված է արդյոք արարքը, որի կատարման մեջ մեղադրվում է ամբաստանյալը.
2) այդ արարքը համապատասխանում է արդյոք քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի նորմերի հատկանիշներին.
3) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի մեղավորությունը տվյալ հանցանքը կատարելու մեջ և, եթե այո, ապա քրեական օրենսգրքի որ հոդվածով, մասով, կետով է նախատեսված այն.
(...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Մեղադրական դատավճիռը չի կարող հիմնված լինել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում, երբ հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունն ապացուցված է դատական քննության ընթացքում։ Հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունը կարող է համարվել ապացուցված, եթե դատարանը, ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով, հիմնվելով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դատական քննության ընթացքում գործի հանգամանքների հետազոտման արդյունքների վրա, դատաքննության ժամանակ հետազոտված հավաստի ապացույցների հիման վրա, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, սույն օրենսգրքի 360 հոդվածի առաջին մասի 1-4-րդ կետերում նշված հարցերին տալիս է հաստատող պատասխաններ»։
Մեջբերված նորմերը վերլուծության ենթարկելիս ՀՀ վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է, որ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, ինչը՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն մի կողմից պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ։ Ընդ որում, թեև ապացույցները գնահատվում են ներքին համոզմունքի հիման վրա, այնուամենայնիվ, այն չի կարող կամայական լինել և պետք է բխի գործի հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունից։ Այլ կերպ՝ յուրաքանչյուր գործով ապացուցման ենթակա հանգամանքները հաստատելիս (հանցագործության դեպքը և հանգամանքները, կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին, անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ և այլն) դատարանը կրում է առկա ապացույցները բարեխիղճ գնահատման ենթարկելու պարտականություն, ինչն էլ իր հերթին պետք է արտահայտվի պատճառաբանված եզրահանգումների տեսքով (տե՛ս, mutatis mutandis, ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի գործով 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 և Հմայակ Դավթյանի գործով 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ՇԴ/0126/01/12 որոշումները)։
«Ապացույցների բավարարություն» եզրույթի էությանը, ապացույցների բավարարությունը որոշելու ընդհանուր չափանիշներին և բնութագրին վերաբերող հարցերը ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից քննարկվել և վերլուծվել են, ի թիվս այլնի, Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշման շրջանակներում:
Մասնավորապես, վկայակոչված որոշման մեջ համեմատական վերլուծության ենթարկելով «ապացուցման առարկա» և «ապացույցների բավարարություն» հասկացությունները` ՀՀ վճռաբեկ դատարանը նշել է, որ. «(…) [Ե]թե ապացուցման առարկան ցույց է տալիս, թե ինչ է անհրաժեշտ պարզել յուրաքանչյուր քրեական գործով, ապա ապացույցների բավարարությունը կապված է այն ապացուցողական նյութի հետ, որը վերաբերում է ապացուցման առարկային և թույլ է տալիս այդ հանգամանքների մասին գալ արժանահավատ հետևության: Որոշելով ապացույցների բավարարությունը` վարույթն իրականացնող մարմինները լուծում են քրեական գործի համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքների հետազոտման խորության աստիճանի հետ կապված հարցերը, մասնավորապես այն, թե ինչ աստիճանի պետք է մանրացվի յուրաքանչյուր հանգամանքը, և ինչ ծավալի ապացույցներ են անհրաժեշտ այդ հանգամանքները հավաստի պարզելու և դրա հիման վրա այս կամ այն դատավարական որոշումը կայացնելու համար:
Այսպիսով, ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից` այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը:
Ի տարբերություն ապացուցման առարկայի, ապացույցների բավարարություն հասկացության բովանդակությունը քրեական դատավարության օրենսդրությամբ բացահայտված չէ, այսինքն` օրենքում հստակ նշում չկա այն մասին, թե մինչև երբ պետք է հավաքվեն և հետազոտվեն ապացույցները, որպեսզի յուրաքանչյուր գործով պարզվի ապացուցման առարկան ամբողջությամբ կամ նրա տարրերն առանձին վերցրած: Բացի այդ, օրենքում սահմանված չէ միասնական չափանիշ առ այն, թե երբ են ի հայտ գալիս յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման առարկան բացահայտված համարելու հիմքերը:
Վճռաբեկ դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի համակարգային վերլուծության հիման վրա արձանագրում է ապացույցների բավարարությունը որոշելու հետևյալ ընդհանուր չափանիշները`
1) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունք,
2) դատավարական որոշումների հիմնավորվածություն և պատճառաբանվածություն,
3) անմեղության կանխավարկած:
(…) Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ապացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով, այդ պատճառով ՀՀ քրեադատավարական օրենքն օգտագործում է «ապացույցների համակցություն» հասկացությունը: Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե`
1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար,
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ,
3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում» (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշումը):
Մ.Հակոբյանի գործով որոշման մեջ անդրադառնալով անձի մեղավորության հաստատման համար հաղթահարման ենթակա անհրաժեշտ չափանիշներից անմեղության կանխավարկածին, ՀՀ վճռաբեկ դատարանը շեշտել է, որ. «[Ա]պացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված` ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում` կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով: Այլ խոսքով` հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ` ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի: Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը (…)» (տե՛ս Մարգար Հակոբյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշումը):
Ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշների վերաբերյալ ձևավորած իրավական դիրքորոշումները ՀՀ վճռաբեկ դատարանն ամբողջացրել և զարգացրել է Ա.Ավագյանի և Վ.Սահակյանի գործով որոշման շրջանակներում՝ ընդգծելով, որ անձի դատապարտման համար անհրաժեշտ է ապացույցների այնպիսի համակցություն, որը բավարար կլինի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարելու, անձի մեղավորության առնչությամբ ցանկացած ողջամիտ կասկած բացառելու և ապացույցների գնահատումն իրականացնող սուբյեկտի մոտ համապատասխան ներքին համոզմունք ձևավորելու համար։ Ներքին համոզմունքը` որպես սուբյեկտիվ կատեգորիա, պետք է օբյեկտիվ հիմքեր ունենա, այն է` բխի թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների բավարար համակցությամբ հաստատված փաստական տվյալների ամբողջությունից, որոնք անկողմնակալ դիտորդի մոտ կձևավորեն անձի մեղավորության վերաբերյալ համոզվածություն։ Ընդ որում, ներքին համոզմունքն օբյեկտիվանում և իրավական նշանակություն է ձեռք բերում դատական ակտերի հիմնավորման և պատճառաբանման միջոցով:
Նշված որոշմամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ. «[Ք]րեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը։ Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը։ Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր)։ Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած» (տե՛ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը)։
Ընդհանրացնելով վերը շարադրվածը՝ պետք է փաստել, որ հանցագործության համար դատապարտումը չի կարող պայմանավորված լինել անձի հավանական մեղավորության վերաբերյալ հետևություններով կամ ենթադրություններով, այլ պետք է բխի նրա կողմից տվյալ արարքը կատարելու հարցում դատարանի համոզմունքից։ Միաժամանակ դատարանի համոզմունքը չի կարող կամայական և սուբյեկտիվ լինել. այն պետք է ձևավորվի պատշաճ ընթացակարգի շրջանակներում ապացույցների բազմակողմանի, լրիվ, օբյեկտիվ հետազոտման և գնահատման արդյունքում։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Դատարանի դատավճիռը պետք է լինի օրինական և հիմնավորված։
(…)
3. Դատարանի դատավճիռը հիմնավորված է, եթե`
դրա հետևությունները հիմնված են միայն դատաքննության ժամանակ հետազոտված ապացույցների վրա.
այդ ապացույցները բավարար են մեղադրանքը գնահատելու համար.
դատարանի կողմից հաստատված ճանաչված հանգամանքները համապատասխանում են դատարանում հետազոտված ապացույցներին։
4. Դատարանի դատավճիռը պետք է լինի պատճառաբանված։ Պատճառաբանման ենթակա են դատարանի կողմից դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի համաձայն՝
«Դատավճռի նկարագրական-պատճառաբանական մասում ցույց է տրվում (...)
3) այն ապացույցները, որոնց վրա հիմնված են դատարանի հետևությունները, ինչպես նաև այս կամ այն ապացույցն անարժանահավատ համարելու փաստարկները»։
Դատական ակտերի պատճառաբանվածության օրենսդրական պահանջը ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերլուծության է ենթարկել Ֆ.Գալստյանի գործով որոշման մեջ՝ իրավական դիրքորոշում ձևավորելով առ այն, որ. «(...) Դատական ակտի պատճառաբանվածությունը կոչված է պարզաբանելու, թե ինչու է դատարանը եկել այս կամ այն հետևության, որ իրավանորմերով է ղեկավարվել նման որոշում կայացնելիս և միևնույն ժամանակ հնարավորություն է ստեղծում վերադաս դատարանի կողմից դատական ակտի օրինականության և հիմնավորվածության ստուգման համար։
(...) Պատճառաբանված որոշման բացակայությունն արդեն իսկ օբյեկտիվորեն սահմանափակում է վերադաս դատական ատյանի հնարավորությունը` լիարժեք դատական ստուգման ենթարկելու բողոքարկվող դատական ակտի օրինականությունն ու հիմնավորվածությունը և կայացնելու արդարացի որոշում, հետևաբար դատական ակտի չպատճառաբանված լինելը հանգեցնում է քրեական դատավարության կարևորագույն սկզբունքներից մեկի` ՀՀ Սահմանադրությամբ և քրեադատավարական օրենքով երաշխավորված արդար դատական քննության իրավունքի խախտման (...)» (տե՛ս Ֆ.Գալստյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ 2010 թվականի մարտի 26-ի թիվ ԵԿԴ/0058/11/09 որոշումը)։
Մեկ այլ` Ն.Ափոյանի գործով որոշման շրջանակներում վերահաստատելով Ֆ.Գալստյանի գործով որոշման մեջ արտահայտված իրավական դիրքորոշումները` ՀՀ վճռաբեկ դատարանն ընդգծել է, որ «(...) [Դ]ատարանը պարտավոր է կայացվող դատական ակտում վերլուծության ենթարկել և թույլատրելիության, վերաբերելիության ու արժանահավատության տեսանկյունից գնահատել բոլոր այն ապացույցները, որոնց վրա հիմնված են դատարանի հետևությունները, ինչպես նաև նշել այս կամ այն ապացույցն անարժանահավատ համարելու փաստարկները։ Ընդ որում, ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս կարևոր է դրա աղբյուրի հատկանիշների բացահայտումը (ցուցմունք տվող անձանց շահագրգռվածություն, ֆիզիկական ու հոգեբանական վիճակ և այլն), բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հանգամանքների առկայությունը, այլ աղբյուրից նույն տեղեկությունն ստանալու հնարավորության պարզումը և այլն։ Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում։ Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում` դրա պատճառները (տե՛ս Ն.Ափոյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` 2015 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0009/01/13 որոշումը)։
10. Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ Ա.Մայսուրյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 349-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել Ա.Հովհաննիսյանի հետ նախնական համաձայնությամբ Զ.Պողոսյանին պատկանող առանձնապես խոշոր չափի գույքը 2010 թվականի սեպտեմբերի 15-ին խարդախությամբ (ընդ որում, մեղադրանքի փաստական կողմի նկարագրության մեջ հստակ չի բացահայտվել` խաբեության, թե վստահությունը չարաշահելու եղանակով) հափշտակելու, 2010 թվականի սեպտեմբեր-հոկտեմբեր ամիսների ընթացքում իրավունք վերապահող` 2010թ. սեպտեմբերի 11-ին Զ.Պողոսյանի կողմից բնակարանի վաճառքի համար նախատեսված 10.180.000 ՀՀ դրամ գումարն ամբողջությամբ ստանալու բովանդակությամբ ակնհայտ կեղծ փաստաթուղթ հանդիսացող «Հայտարարություն» և «Ստացական» վերնագրերով գրություններ պատրաստելու և դրանք` որպես ապացույց, 2011 թվականի օգոստոսի 2-ին քաղաքացիական գործի քննության ընթացքում Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան ներկայացնելու համար (տե՛ս սույն որոշման 2-րդ կետը)։
Առաջադրված մեղադրանքում Ա.Մայսուրյանն ինչպես նախաքննության, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և բոլոր ցուցմունքներում` թե՛ նախաքննական, թե՛ դատաքննական, հերքել է Զ.Պողոսյանից առանձնապես խոշոր չափերով գույք հափշտակելու, փաստաթուղթ և քաղաքացիական գործով ապացույց կեղծելու հանգամանքները (տե՛ս սույն որոշման 4-րդ կետը)։
Առաջին ատյանի դատարանը, գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, հաստատված է համարել Ա.Մայսուրյանի կողմից Զ.Պողոսյանից առանձնապես խոշոր չափերով գույք հափշտակելու, իրավունք վերապահող փաստաթուղթ և քաղաքացիական գործով ապացույց կեղծելու հանգամանքները` նշելով. «[Հ]աշվի առնելով [ՀՀ վ]ճռաբեկ դատարանի` [Լ.Ավետիսյանի գործով 2011 թվականի փետրվարի 24-ի ԵԿԴ/0176/01/09 որոշմամբ արտահայտված] իրավական դիրքորոշումները, վերլուծելով ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքն ու համակցության մեջ գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման վրա ձևավորված համոզմամբ հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալի կատարած արարքներին տրվել են ճիշտ քրեաիրավական գնահատականներ, քրեական գործի` դատարանի կողմից գնահատված ապացույցները ձեռք են բերվել քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանմամբ, և սույն քրեական գործին վերաբերվող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ՝ տուժողի, նրա իրավահաջորդի և վկաների ցուցմունքներով ու մյուս ապացույցներով, բացառությամբ դատարանի կողմից որպես արժանահավատ չհամարվող ապացույցները, հաստատվում է, որ ամբաստանյալը կատարել է հանցագործություններ` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 349-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որոնցով և պետք է մեղավոր ճանաչվի, պատասխանատվության ենթարկվի» (տե՛ս սույն որոշման 5-րդ կետը)։
Նախ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 349-րդ հոդվածի 1-ին մասը պատասխանատվություն է նախատեսում քաղաքացիական կամ վարչական դատավարության գործով գործին մասնակցող անձի կամ նրա ներկայացուցչի կողմից ապացույցներ կեղծելու համար, իսկ ինչպես հետևում է սույն որոշման 4-րդ կետում մեջբերվածից, Առաջին ատյանի դատարանը դատաքննությամբ չի հետազոտել այնպիսի որևէ ապացույց, որը ոչ միայն մյուս ապացույցների համակցության մեջ հիմք կտար Ա.Մայսուրյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 349-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքը կազմող բոլոր փաստական հանգամանքները հիմնավորված համարելու ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած, այլև ընդհանրապես չի արձանագրվել որևէ ապացույց, որն ուղղակիորեն կվերաբերեր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 349-րդ հոդվածի 1-ին մասով սահմանված հանցակազմի տարրերի տեսանկյունից ապացուցման առարկային: Մինչդեռ ինչպես երևում է սույն որոշման 3-րդ կետում արձանագրվածից` Առաջին ատյանի դատարանը հաստատված է համարել, որ ամբաստանյալ Ա.Մայսուրյանը քաղաքացիական գործի դատաքննության ընթացքում դատարան է ներկայացրել իր իսկ կողմից պատրաստած, իրավունք վերապահող, «Հայտարարություն» վերնագրերով կեղծ փաստաթուղթ` որպես քաղաքացիական գործով ապացույց, որը դատարանը գնահատել է մյուս ապացույցների հետ, և 2012 թվականի հունիսի 25-ին կայացված վճռով Զ.Պողոսյանի հայցն ամբողջությամբ մերժվել է։
Միևնույն ժամանակ, անդրադառնալով ամբաստանյալ Ա.Մայսուրյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքի հենց միայն իրավական կողմին`Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասը պատասխանատվություն է սահմանում անձամբ կամ այլ անձի կողմից օգտագործելու կամ իրացնելու նպատակով իրավունք վերապահող կամ պատասխանատվությունից ազատող վկայական կամ պաշտոնական այլ փաստաթուղթ կեղծելու կամ այդպիսի փաստաթուղթ իրացնելու կամ նույն նպատակներով կեղծ կնիքներ, դրոշմներ, ձևաթղթեր, տրանսպորտային միջոցների հաշվառման համարանիշներ պատրաստելու կամ իրացնելու, ինչպես նաև ակնհայտ կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելու համար:
Նշված հանցագործությունը դասվում է կառավարման կարգի դեմ ուղղված հանցագործությունների շարքին, որի պարտադիր հատկանիշ է հանդիսանում հանցագործության առարկան` իրավունք վերապահող կամ պատասխանատվությունից ազատող վկայականը կամ պաշտոնական այլ փաստաթուղթը, ինչպես նաև կնիքը, դրոշմը, ձևաթուղթը, տրանսպորտային միջոցի հաշվառման համարանիշը։
Քննարկվող հանցակազմի առարկա կարող է հանդիսանալ միայն այն վկայականը կամ այլ պաշտոնական փաստաթուղթը, որը իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստեր է հավաստում:
Ընդ որում, ոչ պաշտոնական փաստաթղթերը նույնպես կարող են իրավաբանական նշանակություն ունենալ, սակայն դրանց հետ իրականացվող ապօրինի գործողությունները կառավարման կարգի դեմ ուղղված հանցագործություններ չեն հանդիսանում, քանի որ դրանցով չի խախտվում իշխանության մարմինների բնականոն գործունեությունը:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Ս.Պապիկյանի և Ա.Սարգսյանի գործով որոշման շրջանակներում անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի իմաստով պաշտոնական փաստաթղթի տրման սուբյեկտի հարցին, վերահաստատելով իր` թիվ ՎՔԲ-106/06 և թիվ ԵՇԴ/0115/01/09 գործերով որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, ինչպես նաև վերլուծելով Մարտիրոսյանն ընդդեմ Հայաստանի գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի ձևավորած դիրքորոշումները՝ արձանագրել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի իմաստով իրավունք վերապահող կամ պատասխանատվությունից ազատող պաշտոնական փաստաթուղթ կարող է տրվել պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմինների, դրանց կազմակերպությունների և այլ իրավաբանական անձանց կողմից (տե՛ս Սամվել Պապիկյանի և Արարատ Սարգսյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` 2017 թվականի հունիսի 22-ի թիվ ԱՐԴ/0116/01/15 որոշման 15.2.-րդ կետը)։ Այլ կերպ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի իմաստով իրավունք վերապահող պաշտոնական փաստաթուղթ չի կարող հանդիսանալ պետական կամ տեղական ինքնակառավարման մարմին, դրանց կազմակերպություն կամ այլ իրավաբանական անձ չհանդիսացող սուբյեկտի` քաղաքացու կողմից տրվող ստացականը կամ հայտարարությունը:
Ինչպես հետևում է սույն որոշման 2-րդ կետում մեջբերվածից`ամբաստանյալ Ա.Մայսուրյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ. «2010թ. սեպտեմբեր-հոկտեմբեր ամիսների ընթացքում պատրաստել է իրավունք վերապահող ակնհայտ կեղծ փաստաթուղթ հանդիսացող` «Հայտարարություն» և «Ստացական» վերնագրերով գրություններ` 2010թ. սեպտեմբերի 11-ին Զ.Պողոսյանի կողմից բնակարանի վաճառքի համար նախատեսված 10.180.000 ՀՀ դրամ գումարն ամբողջությամբ ստանալու բովանդակությամբ, որոնք էլ որպես ապացույց քաղաքացիական գործի քննության ընթացքում` 2011թ. օգոստոսի 2-ին ներկայացվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան»:
Նախորդ պարբերությունում մեջբերվածի` սույն կետում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով սահմանված հանցակազմի վերաբերյալ արձանագրված վերլուծության և իրավական դիրքորոշման լույսի ներքո դետալային վերլուծությունը հանգեցնում է նրան, որ ամբաստանյալ Ա.Մայսուրյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել իրավունք վերապահող, սակայն պաշտոնական չհանդիսացող փաստաթուղթ կեղծելու («պատրաստել է իրավունք վերապահող ակնհայտ կեղծ փաստաթուղթ հանդիսացող` «Հայտարարություն» և «Ստացական» վերնագրերով գրություններ 2010թ. սեպտեմբերի 11-ին Զ.Պողոսյանի կողմից բնակարանի վաճառքի համար նախատեսված 10.180.000 ՀՀ դրամ գումարն ամբողջությամբ ստանալու բովանդակությամբ») համար, ինչն ինքնին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմի առկայության չի հանգեցնում, և քաղաքացիական գործի քննության ընթացքում որպես ապացույց ակնհայտ կեղծ փաստաթուղթ դատարան ներկայացնելու («որոնք էլ որպես ապացույց քաղաքացիական գործի քննության ընթացքում` 2011թ. օգոստոսի 2-ին ներկայացրել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան») համար, ինչն ըստ էության հանդիսանում է Ա.Մայսուրյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 349-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքի փաստական կողմի դրսևորման նկարագրությունը: Իսկ այդ մեղադրանքի առնչությամբ Առաջին ատյանի դատարանի հետևության անհիմն լինելու մասին Վերաքննիչ դատարանի վերլուծություններն ու դատողությունները արդեն իսկ վերևում շարադրվել են:
Ընդ որում, թեև վերը շարադրվածն արդեն իսկ առավել քան բավարար է հանգելու այն հետևության, որ ամբաստանյալ Ա.Մայսուրյանի կողմից հենց միայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 349-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքներ կատարված լինելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունն անհիմն է, այդուհանդերձ նշված մեղադրանքների Առաջին ատյանի դատարանի կողմից հաստատված համարված հանգամանքների ապացուցվածության տեսանկյունից հատկանշական է նաև այն, որ ըստ գործի նյութերի` ինչպես Զ.Պողոսյանի և Ա.Մայսուրյանի միջև վեճի վերաբերյալ քաղաքացիա-դատավարական ընթացակարգով իրականացված դատական քննության, այնպես էլ սույն քրեական գործի շրջանակներում իրականացված դատական քննության ընթացքում նշանակված փորձաքննությունների արդյունքում տրված եզրակացություններով հիմնավորվել է, որ վերոնշյալ «Հայտարարություն» և «Ստացական» վերնագրերով փաստաթղթերի տակ դրված ստորագրությունները (ընդ որում, այդ փաստաթղթերից յուրաքանչյուրում մեկից ավելի և տարբեր տեղերում) կատարվել են Զ.Պողոսյանի կողմից (տե'ս քրեական գործի 10-րդ հատորի 5-26-րդ թերթերը և Առաջին ատյանի դատարանի դատական նիստերի արձանագրությունը): Այլ կերպ` Զ.Պողոսյանի ստորագրությունները չեն կեղծվել, մինչդեռ ինչպես հետևում է սույն որոշման 6-րդ կետում շարադրվածից` քաղաքացիական գործով դատական քննության ընթացքում Զ.Պողոսյանը հերքել է այդ ստորագրություններն իր կողմից կատարված լինելու հանգամանքը` փաստարկելով նաև, որ դրանք կատարվել են Ա.Մայսուրյանի մոր կողմից:
Ինչ վերաբերում է վերոնշյալ փաստաթղթերի` բովանդակային առումով կեղծված լինելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի դատողություններին, ապա սույն գործի հանգամանքների պայմաններում դրանք պետք է դիտարկել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասով մեղադրանքի առնչությամբ Առաջին ատյանի դատարանի հետևության հիմնավորվածության հարցի շրջանակներում, ինչը կիրականացվի ստորև:
11. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն`
«Քրեական պատասխանատվության միակ հիմքը հանցանք, այսինքն` այնպիսի արարք կատարելն է, որն իր մեջ պարունակում է քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի համաձայն`
«Միայն ապացույցների հիման վրա են հաստատվում`
1) դեպքը և հանգամանքները (կատարման ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն).
2) կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
(…)
4) անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ.
(…)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` խարդախությունը խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի գույքի զգալի չափերով հափշտակությունն է կամ ուրիշի գույքի նկատմամբ իրավունք ձեռք բերելը:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը խարդախության հանցակազմի օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ հատկանիշները բազմիցս վերլուծության է ենթարկել և կայուն նախադեպային իրավունք ձևավորել այն մասին, որ օբյեկտիվ կողմից խարդախությունը դրսևորվում է խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով, իսկ սուբյեկտիվ կողմից բնութագրվում է միայն ուղղակի դիտավորությամբ և շահադիտական դրդումներով։ Այլ կերպ ասած` կատարվածը խարդախություն որակելու համար անհրաժեշտ է, որ հանցավորն ի սկզբանե` մինչև գույքը վերցնելը կամ գույքին տիրանալը, նպատակ հետապնդի չվերադարձնելու և հափշտակելու այն, չկատարելու խոստումը կամ պայմանագրային պարտավորությունները (համապատասխանաբար տե՛ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ Լ.Ավետիսյանի գործով 2011 թվականի փետրվարի 24-ի թիվ ԵԿԴ/0176/01/09 որոշման 25-26.2-րդ և Վ.Մաթևոսյանի գործով 2012 թվականի հունիսի 8-ի թիվ ԵՇԴ/0037/01/11 որոշման 26-27-րդ կետերը)։
Մեկ այլ` Ն.Ափոյանի գործով որոշման շրջանակներում վերահաստատելով և զարգացնելով Լ.Ավետիսյանի և Վ.Մաթևոսյանի գործերով որոշումներում արտահայտած իրավական դիրքորոշումները` ՀՀ վճռաբեկ դատարանն ընդգծել է, որ. «ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված` յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման ենթակա հանգամանքներից առաջինը` հանցագործության դեպքը (ՀՀ քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով նախատեսված հանրորեն վտանգավոր արարքը) և այն բնութագրող հանգամանքները (հանցագործության տեղ, ժամանակ, եղանակ, միջոցներ և այլն) բացահայտելու պահանջն է (հանցագործության օբյեկտիվ կողմը), ինչից հետո միայն անհրաժեշտ է անդրադառնալ դեպքին անձի առնչությանը և նրա մեղավորությանը քրեական օրենքով արգելված արարք կատարելու մեջ (հանցագործության սուբյեկտիվ կողմը)։ Հետևաբար խարդախության հանցակազմի առկայությունը հավաստելու համար նախևառաջ պետք է պարզել հանցագործության օբյեկտիվ կողմը բնութագրող հատկանիշների առկայությունը, այնուհետև անցնել սուբյեկտիվ կողմի բացահայտմանն ու վերլուծությանը։
Այսպես` խարդախության հանցակազմի օբյեկտիվ կողմի պարտադիր հատկանիշներն են հանրորեն վտանգավոր արարքը` ուրիշի գույքը հափշտակելը, այսինքն` այն վերցնելը, հանցավորինը կամ այլ անձինը դարձնելը, և հանցագործության եղանակը` ուրիշի գույքը հափշտակելը խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու միջոցով։ Սուբյեկտիվ կողմից խարդախությունը բնութագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ և շահադիտական դրդումներով»։
12. Նախորդ կետում շարադրվածը համադրելով սույն որոշման 9-րդ կետում արձանագրված իրավական դիրքորոշումների հետ` Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ խարդախության գործերով անձին քրեական պատասխանատվության ենթարկելու համար անհրաժեշտ է թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների այնպիսի համակցություն, որը, հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը, անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն հանցագործության դեպքի և այն բնութագրող հանգամանքների (մասնավորապես` ուրիշի գույքը հափշտակելու և խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակի) առկայության, դրանում անձի մեղավորության (մասնավորապես` հանցավորի մոտ ի սկզբանե ուրիշի գույքը հափշտակելու ուղղակի դիտավորության առկայության) վերաբերյալ, ինչպես նաև կհաստատի գործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հանգամանքները և հնարավորություն կտա կայացնելու հիմնավորված ու պատճառաբանված որոշում։
13. Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ Ա.Մայսուրյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղադրանք է առաջադրվել Ա.Հովհաննիսյանի հետ նախնական համաձայնությամբ Զ.Պողոսյանին պատկանող առանձնապես խոշոր չափի` 10.180.000 ՀՀ դրամ արժողության գույքը` Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցի 31 շենքի թիվ 25 բնակարանը, խարդախությամբ (ընդ որում, ինչպես արդեն սույն որոշման 10-րդ կետում նշվեց, մեղադրանքի փաստական կողմի նկարագրությունից միանշանակ չէ` խաբեության, թե վստահությունը չարաշահելու եղանակով, կամ` երկուսը միասին) հափշտակելու համար (տե՛ս սույն որոշման 5-րդ կետը)։ Առաջադրված մեղադրանքում Ա.Մայսուրյանն իրեն մեղավոր չի ճանաչել և բոլոր ցուցմունքներում` թե՛ նախաքննական, թե՛ դատաքննական, հերքել է Զ.Պողոսյանից առանձնապես խոշոր չափի գույք հափշտակելու հանգամանքը` պնդելով, որ Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցի 31 շենքի թիվ 25 բնակարանը Զ.Պողոսյանից գնել է օրենքով սահմանված կարգով կնքված առուվաճառքի պայմանագրով, փոխադարձ համաձայնությամբ, և ամբողջությամբ վճարել է դրա արժեքը, որի կապակցությամբ Զ.Պողոսյանը ստորագրել է համապատասխան փաստաթղթեր ու այդ մասին հայտնել է նաև բնակարանի առուվաճառքի գործարքը վավերացրած նոտարին (տե'ս, ի թիվս այլնի, սույն որոշման 4-րդ կետում մեջբերվածը և Առաջին ատյանի դատարանի դատական նիստի արձանագրությունը): Դրա հետ մեկտեղ, սույն որոշման 10-րդ կետում արձանագրվածից բացի, Առաջին ատյանի դատարանի դատաքննությամբ, ի թիվս այլնի, հետազոտվել է գործով որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված` Ա.Մայսուրյանի և Զ.Պողոսյանի միջև 2010 թվականի սեպտեմբերի 11-ին կնքված ու նոտարի կողմից վավերացված`Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցի 31 շենքի թիվ 25 բնակարանի առուվաճառքի պայմանագիրը, որի 3.1 կետում նշված է, որ. «Վաճառողը վաճառում է, իսկ գնորդը գնում է օբյեկտը 10.180.000 /տասը միլիոն հարյուր ութսուն հազար/ Հայաստանի Հանրապետության դրամով», իսկ 3.2 կետում արձանագրված է. «Կողմերը հավաստիացնում են, որ սույն պայմանագրի ստորագրման պահին գնորդը վճարել է օբյեկտի գինը, իսկ վաճառողը ստացել է այն ամբողջությամբ»։ Ընդ որում, նշվածն ըստ էության իր ցուցմունքով հաստատել է նաև գործարքը վավերացրած նոտար, գործով որպես վկա հարցաքննված Մ.Մանուկյանը, ով դատաքննության ընթացքում նաև ներկայացրել է վերոնշյալ պայմանագրի` նոտարի մոտ պահվող օրինակը, որի վերջին էջում` վաճառող Զ.Պողոսյանի ստորագրությունից առաջ կատարված է «վաճառքի ամբողջ գումարը ստացա» ձեռագիր գրառումը, իսկ վերջինիս` Զ.Պողոսյանի կողմից կատարված լինելու հանգամանքը գործով կողմերից որևէ մեկը չի վիճարկում (տե'ս, ի թիվս այլնի, Առաջին ատյանի դատարանի դատական նիստի արձանագրությունը և քրեական գործի 9-րդ հատորի 85-86-րդ թերթերը): Միևնույն ժամանակ, Առաջին ատյանի դատարանի դատաքննությամբ նաև հետազոտվել է գործով որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված` Զ.Պողոսյանի և Ա.Հովհաննիսյանի միջև 2010 թվականի սեպտեմբերի 11-ին կնքված և նոտարի կողմից վավերացված փոխառության պայմանագիր, համաձայն որի` Զ.Պողոսյանը նույն օրը փոխառությամբ 8.750.000 (ութ միլիոն յոթ հարյուր հիսուն հազար դրամ) ՀՀ դրամ գումար է տվել Ա.Հովհաննիսյանին: Առաջին ատյանի դատարանի դատաքննությամբ հետազոտված մեկ այլ ապացույցի` «Լազերային սկավառակը զննելու և այն վերարտադրելու մասին» 2014 թվականի փետրվարի 10-ի արձանագրության համաձայն՝ Զ.Պողոսյանի և Ա.Մայսուրյանի միջև կնքված գործարքի վերաբերյալ քաղաքացիադատավարական կարգով քննված գործի շրջանակներում որպես վկա հարցաքննվելիս` Ա.Հովհաննիսյանն ընդունել է Զ.Պողոսյանից փոխառությամբ գումար վերցնելու հանգամանքը` ըստ էության նշելով, որ Ա.Մայսուրյանի հետ գործարքն ավարտելուց հետո Զ.Պողոսյանն իրեն պարտքով տրամադրել է 20.000 ԱՄՆ դոլար գումար` պայմանավորվելով, որ երկու տարի հետո վերադարձնի 24.000 ԱՄՆ դոլար, որի վերաբերյալ կնքել են փոխառության պայմանագիր և իր պարտավորություններից ինքը չի հրաժարվում։ Միևնույն ժամանակ, ՀՀ կենտրոնական բանկից գործով որպես բանկային գաղտնիք առգրավված և դատաքննությամբ հետազոտված` «Հայէկոնոմբանկ» ԲԲ ընկերության նախագահի կողմից ՀՀ կենտրոնական բանկի ֆինանսական վերահսկողության վարչության պետին հասցեագրված 2013 թվականի հոկտեմբերի 3-ի թիվ 02-02/121 գրության և դրան կից վճարման հանձնարարականի ու հաշիվների քաղվածքների պատճենների համաձայն` Ա.Հովհաննիսյանի անվամբ առկա են դրամային և դոլարային բանկային հաշիվներ, որոնցով կատարվել են գործարքներ, այդ թվում նաև` 2010 թվականի դեկտեմբերի 10-ին Ա.Հովհաննիսյանը «Հայէկոնոմբանկ» ԲԲ ընկերության Գորիսի մասնաճյուղից 34.930 ԱՄՆ դոլարի փոխանցում է կատարել Թուրքիա (տե'ս քրեական գործի 3-րդ հատորի 163-164-րդ, 221-224-րդ էջերը և դատական նիստի արձանագրությունը):
Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ վերը նշվածը դատաքննությամբ հետազոտված մյուս ապացույցների համակցության մեջ արդեն իսկ բավարար է եղել առնվազն արձանագրելու, որ տվյալ դեպքում առկա են ամբաստանյալ Ա.Մայսուրյանի մեղավորության մասին չփարատված ողջամիտ կասկածներ, որոնք ենթակա են նրա օգտին մեկնաբանման (տե'ս ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասը և սույն որոշման 9-րդ կետում շարադրված իրավական դիրքորոշումները), մինչդեռ ինչպես երևում է սույն որոշման 4-րդ և 5-րդ կետերում մեջբերվածների և Առաջին ատյանի դատարանի դատական նիստերի արձանագրության համադրումից, Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատված կասկածները փաստացի մեկնաբանել է ի վնաս ամբաստանյալի` իր հետևությունները հիմնավորելով ոչ թե դատաքննությամբ հետազոտված և գործին վերաբերող փոխկապակցված, հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ, այլ ամբաստանյալի նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքների միջև հակասությունների առկայությամբ, դրանց վերաբերյալ ամբաստանյալի կողմից տրված պարզաբանումները, ինչպես նաև նրա օգտին վկայած անձանց ցուցմունքներն ու որպես այլ փաստաթուղթ հետազոտված մյուս ապացույցները մեղադրանքի կողմի` հիմնականում գործի ելքով շահագրգռված և միմյանց հետ բարեկամական կամ որևէ այլ կերպ մտերիմ հարաբերությունների մեջ գտնվող, կամ ամբաստանյալի նկատմամբ ակնառու բացասական տրամադրված անձանց ցուցմունքների հետ հակասելու հիմքով պարզապես արժանահավատ չհամարելու պատճառաբանությամբ:
Ընդ որում, Վերաքննիչ դատարանը նաև արձանագրում է, որ Ա.Մայսուրյանի` վկայի կարգավիճակում տրված ցուցմունքները փաստացի օգտագործվել են նրա մեղադրանքը հիմնավորելու համար` այդ ցուցմունքները գնահատման առարկա դարձվելով Ա.Մայսուրյանի մյուս ցուցմունքների արժանահավատության տեսանկյունից, որով խախտվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածը և անտեսվել ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Գագիկ Միքայելյանի գործով թիվ ԵԱԴԴ/0085/06/09 և Նորիկ Պողոսյանի գործով թիվ ՀՅՔՐԴ2/0153/01/08 որոշումներում ձևավորած իրավական դիրքորոշումները:
Դրա հետ մեկտեղ, ամբաստանյալի և վերջինիս օգտին վկայած անձանց ցուցմունքներում տեղ գտած էական և ոչ էական հակասությունները մանրամասն վերլուծելով` Առաջին ատյանի դատարանը որևէ կերպ չի վերլուծել ու ընդհանրապես չի անդրադարձել մյուսների ցուցմունքներում տեղ գտած ինչպես ներքին, այնպես էլ այլոց ցուցմունքների հետ առկա հակասություններին (տե'ս սույն որոշման 4-րդ և 5-րդ կետերը և Առաջին ատյանի դատարանի դատական նիստերի արձանագրությունը), որի առումով, Պաշտպանի` սույն որոշման 8-րդ կետում շարադրված վերաքննիչ բողոքի համապատասխան հիմնավորումների հետ ընդհանուր առմամբ չհամաձայնելու իրավաչափ հիմքեր չկան: Ընդ որում, Առաջին ատյանի դատարանը ոչ միայն չի վերլուծել ու բարեխիղճ գնահատման չի արժանացրել նշված անձանց ցուցմունքների հակասությունները, այլ դրանք իրենց պատշաճ արտացոլումը չեն գտել նաև դատավճռում: Օրինակ, վկա Լուսինե Բարեղամյանը դատաքննության ընթացքում նույնպես հարցաքննվել է, նաև հակասության հիմքով հրապարակվել է նրա նախաքննական ցուցմունքը (տե'ս 2015 թվականի ապրիլի 3-ի դատական նիստերի արձանագրությունը), սակայն դատավճռում արտացոլվել է միայն նրա նախաքննական ցուցմունքը: Տուժողի իրավահաջորդ, գործով որպես վկա հարցաքննված Հասմիկ Պողոսյանն իր ցուցմունքում նշել է, որ 2010 թվականի օգոստոսի 26-ին Արփինե Մայսուրյանն իր ներկայությամբ իր մորը որպես նախավճար 500 ԱՄՆ դոլար է տվել և խոստացել է, որ մինչև օգոստոսի 29-ը բնակարանի գումարի մի մասը կբերի։
Դրանից հետո ինքը, հասկանալով, որ նրանք ցանկանում են խարդախություն կատարել, վերցրել է բնակարանի փաստաթղթերը և մեկնել է ՌԴ Մոսկվա քաղաք, ու դրանք տվել է իր եղբորը՝ Վարդան Պողոսյանին, ում պատմել է, որ բնակարանի գնորդները խարդախ մարդիկ են։ Իր՝ ՌԴ մեկնելուց որոշ ժամանակ հետո մայրը նույնպես պետք է մեկներ ՌԴ։
Իր մեկնելուց հետո՝ 2010 թվականի օգոստոսի 29-ից մինչև սեպտեմբերի 11-ը, Արփինե Մայսուրյանն ու Արմենակ Հովհաննիսյանը գնացել են իր մոր մոտ ու հայտնել, որ ցանկանում են ամուսնանալ և իրենց սեփական տունն ունենալ։ Նրանք իր մորը համոզել են, որ իրենք խարդախ մարդիկ չեն և մեկ այլ նոտարի մոտ կնքել են բնակարանի առուվաճառքի պայմանագիրը:
Տուժողի իրավահաջորդն իր ցուցմունքներում, այդ թվում նաև` տվյալ պահին վկայի կարգավիճակով հանդես եկած Արփինե Մայսուրյանի հետ 2013 թվականի օգոստոսի 12-ին առերես հարցաքննվելիս, նաև պնդել է, որ ինքը, մայրը, Արփինեն և Արմենակը երկու անգամ գնացել են Աբովյան քաղաքի նոտար Ռիմա Մխիթարյանի մոտ ու վերջինիցս խորհուրդ են հարցրել (տե'ս, ի թիվս այլնի քրեական գործի 2-րդ հատորի 6-8-րդ, 210-215-րդ թերթերը և դատական նիստերի արձանագրությունը): Մինչդեռ, գործով որպես վկա հարցաքննված նոտար Ռիմա Մխիթարյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Զարուհի Պողոսյանն իր մոտ` նոտարական գրասենյակ է եկել անծանոթ գնորդների` մի կնոջ ու տղամարդու հետ, և հայտնել է, որ ցանկանում է վաճառել Երևանի Խանջյան փողոցում գտնվող բնակարանը, սակայն գնորդները կանխիկ գումար չունեն, և իրենից խորհուրդ է հարցրել: Ինքը զրուցել է գնորդների հետ և հավաստիանալով, որ վերջիններս համապատասխան գումար չունեն բնակարանը գնելու համար, հայտնել է, որ այդ պայմաններում չի կարող վավերացնել առուվաճառքի պայմանագիրը, որից հետո Զարուհին և գնորդները հեռացել են: Դրանից մեկ օր անց հանդիպել է Զարուհու հետ, և նա իրեն տեղեկացրել է, որ իրենք Երևանում կնքել են առուվաճառքի պայմանագիր և բնակարանը վաճառել է իր մոտ եկած գնորդներին։ Դրանից հետո Զարուհին մի քանի անգամ եղել է իր մոտ և արտասվել՝ ասելով, որ գնորդներն այդպես էլ իր գումարը չեն վճարել։
Հատկանշական է նաև այն, որ հենց միայն վերոնշյալ ակնառու հակասությունների պատճառներն առանց պարզելու և վերլուծելու, Առաջին ատյանի դատարանը հաստատված է համարել, որ. «(…) Զ.Պողոսյանի դուստրը՝ տուժողի իրավահաջորդ Հասմիկ Պողոսյանը, տեղեկանալով, որ մայրը ցանկանում է վաճառել բնակարանը, հանդիպել է ամբաստանյալ Ա.Մայսուրյանին և նրա մտերիմին ու նրանց տեղեկացրել, որ բնակարանի առուվաճառքի գործարքը հնարավոր է միայն կանխիկ վճարման միջոցով ու բացառել է հիփոթեքային վարկավորմամբ բնակարանի ձեռքբերումը։
Զարուհի և Հասմիկ Պողոսյանները իրավաբանական խորհրդատվություն ստանալու նպատակով ամբաստանյալի և նրա մտերիմի հետ միասին գնացել են Կոտայքի մարզի Աբովյան քաղաքի նոտար, վկա Ռիմա Մխիթարյանի մոտ։ Վերջինս, տեղեկանալով, որ ապագա գնորդները փաստացի չունեն Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցի վրա գտնվող բնակարանը գնելու համար նախատեսված անհրաժեշտ դրամական միջոցներ, մերժել է վավերացնել առուվաճառքի պայմանագիրը։
Ամբաստանյալը և նրա մտերիմը, չհրաժարվելով իրենց մտադրությունից և Զ.Պողոսյանին վստահեցնելով, որ գնելու են նրա բնակարանը, 2010 թվականի օգոստոսի 26-ին նրան՝ որպես կանխավճար, տվել են 180.000 ՀՀ դրամին համարժեք 500 ԱՄՆ դոլար և ստանալով նշված հանգամանքը հաստատող` Զ.Պողոսյանի կողմից գրված ու ստորագրված ստացական` հավաստիացրել են, որ կարճ ժամանակահատվածում կլուծեն մնացած գումարային խնդիրները և գործարքն ավարտին կհասցնեն։
Այնուհետև ամբաստանյալը և նրա մտերիմը, տեղեկանալով, որ տուժողի դուստր Հ.Պողոսյանը 2010 թվականի օգոստոսի 29-ին մեկնել է ՌԴ Սանկտ Պետերբուրգ քաղաք, և Զ.Պողոսյանը մնացել է միայնակ, որոշել են օգտվել վերջինիս դստեր բացակայության հանգամանքից և ավարտին հասցնել իրենց հանցավոր մտադրությունը։ Այդ նպատակով 2010 թվականի սեպտեմբերի սկզբներին նրանք հանդիպել են Զ.Պողոսյանին և հավաստիացնելով, իբր, բնակարանի առուվաճառքի գործարքը նոտարական գրասենյակում կնքելուց ու վավերացնելուց հետո կարճ ժամանակահատվածում կվճարեն բնակարանի արժեքը, խնդրել են ընդառաջել իրենց ու կատարել գործարքը։ Զ.Պողոսյանը, գտնվելով մոլորության մեջ, հավատալով և տեղի տալով նրանց խնդրանքին, 2010 թվականի սեպտեմբերի 11-ին նրանց հետ գնացել է Երևան քաղաքի Տերյան փողոցում գործող «Կենտրոն» նոտարական գրասենյակ, որտեղ կնքվել է բնակարանի առուվաճառքի պայմանագիրն ու վավերացվել նոտարի՝ վկա Մարինե Մանուկյանի կողմից։ Չնայած բնակարանի պայմանավորված գինը եղել է 35.000 ԱՄՆ դոլար, սակայն պայմանագրում այն նշվել է 28.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք դրամի չափով, ինչն ամբաստանյալը և նրա մտերիմը Զ.Պողոսյանին բացատրել են, որ արվել է տոկոսներ քիչ վճարելու համար ու նրան վստահեցրել են, որ միևնույն է, իրենք ամբողջությամբ վճարելու են պայմա-նավորված գումարը։ Քանի որ Զ.Պողոսյանը պահանջել է, որպեսզի իրեն փաստաթուղթ տան, որը կհաստատի այն հանգամանքը, որ բնակարանի վաճառքի գումարն իրեն չեն տվել, ամբաստանյալն ու նրա մտերիմը չեն մերժել նրան, և Զ.Պողոսյանի կողմից ընդունված նրանց առաջարկով նույն գրասենյակում Զ.Պողոսյանի ու ամբաստանյալի մտերիմի միջև կնքվել է փոխառության պայմանագիր՝ իբր վերջինս Զ.Պողոսյանից փոխառությամբ ստացել է 8.750.000 ՀՀ դրամ՝ մինչև 2012 թվականի սեպտեմբերի 30-ը վերադարձնելու պայմանով» (տե'ս Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի` «Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքները» վերտառությամբ բաժինը և սույն որոշման 3-րդ կետը):
Ուշադրության է արժանի նաև այն, որ ըստ Առաջին ատյանի դատարանի` բնակարանի պայմանավորված գինը եղել է 35.000 ԱՄՆ դոլար, սակայն պայմանագրում այն նշվել է 28.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք դրամի չափով, Զ.Պողոսյանը պահանջել է, որպեսզի իրեն փաստաթուղթ տան, որը կհաստատի այն հանգամանքը, որ բնակարանի վաճառքի գումարն իրեն չեն տվել, ամբաստանյալն ու նրա մտերիմը չեն մերժել նրան, և Զ.Պողոսյանի ու ամբաստանյալի մտերիմի միջև կնքվել է փոխառության պայմանագիր՝ իբր վերջինս Զ.Պողոսյանից փոխառությամբ ստացել է 8.750.000 ՀՀ դրամ՝ մինչև 2012 թվականի սեպտեմբերի 30-ը վերադարձնելու պայմանով: Մինչդեռ քննությամբ նույնիսկ փորձ չի կատարվել բացահայտելու տրամաբանությունն առ այն, թե նման պայմաններում Զ.Պողոսյանն ինչու պետք է կնքեր 8.750.000 ՀՀ դրամի, այլ ոչ թե` 35.000 կամ առնվազն 28.000 ԱՄՆ դոլարի կամ դրանց համարժեք ՀՀ դրամի փոխառության պայմանագիր:
Հատկանշական է նաև այն, որ սույն գործով մեղադրանքի առանցքում դրված ապացույցի հիմնական աղբյուրը Զ.Պողոսյանն է, ով քննության ընթացքում ամբաստանյալ Ա.Մայսուրյանի հետ այդպես էլ չի առերեսվել և վերջինիս հակընդդեմ հարցման իրավունքի իրացումը չի ապահովվել: Ընդ որում, գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ Ա.Մայսուրյանին մեղադրանք առաջադրվելուց հետո պաշտպանության կողմը բազմաթիվ միջնորդություններ է ներկայացրել վարույթն իրականացնող մարմնին` մեղադրյալի հակընդդեմ հարցման իրավունքն ապահովելու մասին (տե'ս քրեական գործի 3-րդ հատորի 158-րդ, 4-րդ հատորի 24-րդ, 6-րդ հատորի 133-135-րդ, 171-172-րդ էջերը և այլն), սակայն դրանք փաստացի մնացել են անհետևանք: Օրինակ, ըստ գործի նյութերի` պաշտպանության կողմի` 2013 թվականի հոկտեմբերի 7-ի համապատասխան միջնորդությանը ժամանակագրական առումով հետևում է քննիչի` 2013 թվականի հոկտեմբերի 10-ի տեղեկանքը, որում նշված է. «(…) [Կ]ազմեցի սույն տեղեկանքն այն մասին, որ 79657562399 համարից զանգահարեց Հասմիկ Պողոսյանը և հայտնեց, որ մոր` Զարուհի Պողոսյանի հետ, բավականին երկար ժամանակ է, ինչ գտնվում են ՌԴ-ի Սանկտ Պետերբուրգ քաղաքում» (տե'ս քրեական գործի 4-րդ հատորի 1-ին էջը): Մինչդեռ դրանից օրեր անց ՀՀ ոստիկանության քրեական հետախուզության գլխավոր վարչությունից ստացվել և փաստացի անհետևանք է մնացել Զարուհի Պողոսյանի կողմից 2013 թվականի հունվարի 1-ից մինչև 2013 թվականի հոկտեմբերի 25-ը ՀՀ պետական սահմանը հատելու վերաբերյալ «ՍԷԿՏ» համակարգում առկա տեղեկատվությունը, համաձայն որի` Զարուհի Պողոսյանը 2013 թվականի հունիսի 1-ին արտերկրից վերադարձել է Հայաստանի Հանրապետություն և մինչև տեղեկատվությունը տրամադրելու պահը` 2013 թվականի հոկտեմբերի 25-ի ժամը 15:30-ը, ՀՀ պետական սահմանը չի հատել (տե'ս քրեական գործի 4-րդ հատորի 11-12-րդ էջերը): Այլ կերպ` ինչպես 2013 թվականի հոկտեմբերի 10-ին, այնպես էլ դրանից առաջ և հետո Զարուհի Պողոսյանը գտնվել է Հայաստանի Հանրապետությունում: Մինչդեռ դրան հետևել է քննիչի կողմից Ա.Մայսուրյանի պաշտպանին հասցեագրված 2013 թվականի նոյեմբերի 11-ի գրությունն առ այն, որ. «[Ք]ննության ընթացքում ստացված տեղեկության համաձայն, գործով տուժող Զարուհի Լևոնի Պողոսյանը ներկայումս ՀՀ-ում չի գտնվում» (տե'ս քրեական գործի 4-րդ հատորի 30-րդ էջը):
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Ա.Մայսուրյանի հակընդդեմ հարցման իրավունքի խախտման վերաբերյալ պաշտպանության կողմի պնդումներին` Առաջին ատյանի դատարանն իր դատական ակտում նշել է. «(…) Ինչ վերաբերում է ամբաստանյալի և պաշտպանի այն պատճառաբանություններին, որ նախաքննության ընթացքում խախտվել է տուժողի ու մի շարք վկաների հետ ամբաստանյալի առերես հարցաքննվելու (կոնֆրոնտացիայի) իրավունքը, ապա դատարանն արձանագրում է, որ դատաքննությամբ հետազոտված մի շարք ծանուցագրերի, տեղեկանքների, հեռախոսագրերի և «Բերման ենթարկելու մասին» որոշումների համաձայն նախաքննության մարմինն անհրաժեշտ միջոցներ է ձեռնարկել ամբաստանյալին հարցաքննությունների, այդ թվում՝ առերես հարցաքննության հրավիրելու և ներկայացնելու համար, սակայն վերջինս խուսափել է և չի ներկայացել հարցաքննություններին։ Իսկ երբ տուժողը մեկնել է ՌԴ, այնուհետև վատառողջ է եղել և օբյեկտիվորեն՝ ելնելով նրա առողջական վիճակի վերաբերյալ բժշկական փաստաթղթերից, հնարավոր չի եղել ապահովել առերես հարցաքննությանը նրա մասնակցությունը, ամբաստանյալն ու նրա պաշտպանը, շահարկելով այդ հանգամանքները, պահանջել են իրականացնել ամբաստանյալի և տուժողի առերես հարցաքննություն, ինչը հետագայում հնարավոր չի եղել կատարել տուժողի մահվան պատճառով։
Դատարանը, հաշվի առնելով վերոգրյալը, գտնում է, որ ամբաստանյալը, սկզբնական շրջանում՝ մինչև ՀՀ-ից տուժողի բացակայելը և առողջության վատթարացումը, խուսափելով վարույթն իրականացնող մարմնից, չարաշահել է իր դատավարական իրավունքը, հասկանալով, որ առերես հարցաքննությունը չի բխում իր շահերից։
Միաժամանակ, դատարանը հարկ է համարում նշել, որ քաղաքացիական դատավարության շրջանակներում՝ իր բնակարանի վերաբերյալ քաղաքացիական գործի քննության ընթացքում տուժողն ըստ էության իր ցուցմունքն առերես պնդել է ամբաստանյալի և նրա մտերիմի ներկայությամբ։
(…)
Ինչ վերաբերվում է պաշտպանի այն պատճառաբանությանը, որ մեղադրանքի հիմքում դրված է Զարուհի Պողոսյանի միակ ցուցմունքը, որն օրենսդրությամբ և մի շարք իրավական ակտերով միանշանակ պետք է որպես ապացույց ճանաչվի անթույլատրելի, ապա դատարանը գտնում է, որ վերը նշված հիմնավորումներով տուժողի ցուցմունքները ձեռք չեն բերվել ամբաստանյալի առերես հարցաքննության իրավունքի անտեսմամբ, և քրեական գործով դրանք միակ ու վճռորոշ ապացույցները չեն» (տե'ս սույն որոշման 5-րդ կետը)։
Գործի նյութերից երևում է, որ Ա.Մայսուրյանը սույն գործով պաշտոնապես կասկածյալի դատավարական կարգավիճակ է ձեռք բերել 2013 թվականի օգոստոսի 12-ին, երբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանք կատարելու կասկածանքով ձերբակալվել է, իսկ մեղադրյալի դատավարական կարգավիճակ` պաշտոնապես ձեռք է բերել 2013 թվականի օգոստոսի 14-ին: Դրա հետ մեկտեղ, գործի նյութերում առկա չէ որևէ փաստական տվյալ, որը հիմք կտար ողջամիտ դատողություն անելու առ այն, որ մեղադրյալի կամ ամբաստանյալի դատավարական կարգավիճակում Ա.Մայսուրյանը երբևէ խուսափել է վարույթն իրականացնող մարմնի կանչով ներկայանալուց, կամ որ պաշտոնապես կասկածյալի կամ մեղադրյալի դատավարական կարգավիճակ ստանալուց հետո խուսափել է տուժողի կամ որևէ վկայի հետ առերեսվելուց: Ավելին, ինչպես արդեն վերը նշվեց` համապատասխան միջնորդություններով պարբերաբար վարույթն իրականացնող մարմնին դիմել է հենց պաշտպանության կողմը:
ՀՀ Սահմանադրության 67-րդ հոդվածի համաձայն`
«Հանցագործության համար մեղադրվող յուրաքանչյուր ոք ունի`
(…)
4) իր դեմ ցուցմունք տվող անձանց հարցման ենթարկելու իրավունք, կամ որ այդ անձինք ենթարկվեն հարցման, ինչպես նաև, որ իր օգտին ցուցմունք տվող անձինք կանչվեն և հարցաքննվեն նույն պայմաններով, ինչ իր դեմ ցուցմունք տված անձինք.
(…)»:
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 3-րդ կետի համաձայն`
«Քրեական հանցագործություն կատարելու մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր ոք ունի հետևյալ նվազագույն իրավունքները.
(…)
դ) հարցաքննելու իր դեմ ցուցմունք տվող վկաներին կամ իրավունք ունենալու, որ այդ վկաները ենթարկվեն հարցաքննության, և իրավունք ունենալու` իր վկաներին կանչելու ու հարցաքննելու միևնույն պայմաններով, ինչ իր դեմ ցուցմունք տված վկաները,
(…)»:
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը բազմիցս վերահաստատել է իր արտահայտած այն իրավական դիրքորոշումը, որ «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 3-րդ կետի «դ» ենթակետն արտացոլում է այն սկզբունքը, որ մինչև մեղադրյալի դատապարտումը ներկայացված բոլոր ապացույցները պետք է պատշաճ դիտարկվեն իր ներկայությամբ հրապարակային դատաքննության ընթացքում՝ հաշվի առնելով մրցակցության սկզբունքը: Այս սկզբունքից հնարավոր է բացառություններ կատարել, սակայն այդ դեպքում չպետք է խախտվի պաշտպանության իրավունքը, որը, որպես կանոն, պահանջում է, որպեսզի մեղադրյալին ընձեռվի բավարար և պատշաճ հնարավորություն առարկություններ ներկայացնելու և հարցաքննելու իր դեմ ցուցմունք տված վկաներին, ինչպես վկայի ցուցմունք տալու ընթացքում, այնպես էլ դատավարության հետագա փուլերում (տե´ս Delta v. France, 19 դեկտեմբերի 1990թ., § 36, Series A թիվ 191-A, Van Mechelen and Others v. the Netherlands, 23 ապրիլի 1997թ., § 51, Reports of Judgments and Decisions 1997-III, Luca v. Italy, թիվ 33354/96, § 39, ՄԻԵԴ 2001-II):
Վկաներին մեղադրյալի ներկայությամբ հարցաքննելու սկզբունքից բացառություն անելու դեպքում պետք է պահպանվի երկու պահանջ. առաջին՝ պետք է լինի հարգելի պատճառ վկայի չներկայանալու համար, երկրորդ՝ երբ դատապարտումը հիմնվում է միայն կամ վճռորոշ կերպով գրավոր ցուցմունքների վրա, որոնք արել է անձը, ում մեղադրյալը չի կարողացել հարցաքննել ինքնուրույն հետաքննության կամ դատաքննության փուլում, ապա պաշտպանական կողմի իրավունքները սահմանափակվում են այն չափով, որքանով չեն համապատասխանում հոդված 6-ով ամրագրված երաշխիքներին: Արդար դատաքննության իրավունքը ոտնահարվում է բոլոր այն դեպքերում, երբ դատավարության որևէ փուլում անձին հնարավորություն չի տրվում հարցեր ուղղելու իր դեմ ցուցմունք տված վկային (տե´ս AL-Kհawaja and Tahery v. the United Kingdom, 2iv 26766/05, 22228/06, § 119, 15 դեկտեմբերի 2011թ.):
Ընդ որում, վերոնշյալ իրավական դիրքորոշումները Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը վերահաստատել է նաև Գաբրիելյանն ընդդեմ Հայաստանի գործով որոշման շրջանակներում (տե´ս Գաբրիելյանն ընդդեմ Հայաստանի գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 2012 թվականի ապրիլի 10-ի վճիռը, գանգատ թիվ 8088/05):
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր հերթին հիմնվելով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի վրա, Հ.Սարգսյանի վերաբերյալ որոշման շրջանակներում ընդգծել է, որ. «[Հ]ակընդդեմ հարցման իրավունքով չապահովված ապացույցը չի կարող դրվել անձի մեղադրական դատավճռի հիմքում: Միևնույն ժամանակ այս արգելքը բացարձակ բնույթ չի կրում, մասնավորապես` հակընդդեմ հարցման իրավունքով չապահովված վկայի ցուցմունքը մեղադրական դատավճռի հիմքում դնելն արդար դատաքննության իրավունքի խախտման չի հանգեցնի, եթե վկայի բացակայությունը եղել է արդարացված, և եթե այդ ապացույցը վճռական կշիռ չի ունեցել անձի մեղքը հաստատող ապացույցների զանգվածում» (տե՛ս Հարություն Սամվելի Սարգսյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2015 թվականի փետրվարի 27-ի թիվ ՇԴ/0172/01/12 որոշումը):
Մեջբերված նորմերի և նախադեպային իրավունքի լույսի ներքո նախ պետք է փաստել, որ հակընդդեմ հարցման իրավունքը ոչ թե վկայի (սույն գործով մինչև 2013 թվականի օգոստոսի 12-ն Ա.Մայսուրյանն ունեցել է վկայի դատավարական կարգավիճակ) կամ որևէ քաղաքացիական գործով կողմի (Առաջին ատյանի դատարանի վկայակոչած գործով Ա.Մայսուրյանը հանդիսացել է պատասխանող) նվազագույն իրավունքն է, այլ` հանցագործություն կատարելու մեջ մեղադրվող անձի, որպիսի պայմաններում Առաջին ատյանի դատարանի` սույն կետում մեջբերված պատճառաբանություններն ինքնին անհիմն են և առարկայազուրկ: Ընդ որում, առավել քան անհասկանալի ու անընդունելի է Առաջին ատյանի դատարանի դիտարկումն առ այն, որ. «[Ք]աղաքացիական դատավարության շրջանակներում՝ իր բնակարանի վերաբերյալ քաղաքացիական գործի քննության ընթացքում տուժողն ըստ էության իր ցուցմունքն առերես պնդել է ամբաստանյալի և նրա մտերիմի ներկայությամբ»: Այն դեպքում, երբ նշվածը որևէ աղերս չունի հանցագործություն կատարելու մեջ մեղադրվողի` իր դեմ ցուցմունք տվող վկային հարցաքննելու իրավունքի և քրեադատավարական որևէ ինստիտուտի հետ: Վերը շարադրվածի համատեքստում հիմնազուրկ ու անընդունելի են նաև Առաջին ատյանի դատարանի դատողություններն առ այն, որ սույն գործով տուժող Զ.Պողոսյանի ցուցմունքը վճռորոշ չէ, և որ նախաքննության մարմինն անհրաժեշտ միջոցներ է ձեռնարկել ամբաստանյալի հակընդդեմ հարցման իրավունքի իրացումն ապահովելու համար, սակայն վերջինս չարաշահել է իր դատավարական իրավունքը։
Վերոգրյալի արդյունքում Վերաքննիչ դատարանը պաշտպանության կողմի քննարկվող փաստարկը համարում է հիմնավորված և գտնում, որ Առաջին ատյանի դատարանը, Զ.Պողոսյանի նախաքննական ցուցմունքը որպես Ա.Մայսուրյանի մեղադրանքը հիմնավորող ապացույց օգտագործելով, թույլ է տվել «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 3-րդ կետի «դ» ենթակետի խախտում:
14. Համադրելով և ամփոփելով սույն որոշման 9-13-րդ կետերում շարադրված և վերլուծված փաստերը, մեջբերված նորմերը, արձանագրված իրավական դիրքորոշումներն ու արված դատողությունները` Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ ամբաստանյալ Ա.Մայսուրյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 349-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքներ կատարված լինելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները հիմնավորված չեն, Առաջին ատյանի դատարանը խախտել է ապացույցները գնահատելու վերաբերյալ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ, 127-րդ, 126-րդ, 365-րդ հոդվածների պահանջները և ամբաստանյալ Ա.Մայսուրյանի նկատմամբ մեղադրական դատավճիռ կայացնելով` թույլ է տվել գործի ելքի վրա ազդեցություն ունեցած դատական սխալ՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 396-398-րդ հոդվածներով նախատեսված նյութական և դատավարական իրավունքի էական խախտումներ, որոնք Վերաքննիչ դատարանին հիմք են տալիս բերված վերաքննիչ բողոքները բավարարելու, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 394-րդ հոդվածի հիման վրա Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելու, ճանաչելու Ա.Մայսուրյանի անմեղությունը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 349-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքներում, նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետով նախատեսված հիմքով դադարեցնելու համար:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը.

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Վերաքննիչ բողոքները բավարարել:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի` ամբաստանյալ Արփինե Սերժիկի Մայսուրյանի վերաբերյալ 2017 թվականի հունվարի 27-ի թիվ ԵԿԴ/0207/01/14 դատավճիռը բեկանել:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 349-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքներում Արփինե Սերժիկի Մայսուրյանին արդարացնել՝ արարքում հանցակազմի բացակայության հիմքով, և նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել:
Արփինե Սերժիկի Մայսուրյանի նկատմամբ որպես կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառված 2.000.000 (երկու միլիոն) ՀՀ դրամ գրավի գումարը սույն որոշումն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո վերադարձնել գրավատուին, իսկ Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցի 31-րդ շենքի 25-րդ բնակարանի վրա դրված կալանքը վերացնել:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ռ.ՄԽԻԹԱՐՅԱՆ

ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ

ԵԿԴ/0207/01/14
ՀԱՏՈՒԿ ԿԱՐԾԻՔ

«27» դեկտեմբերի 2018թ. ք.Երևան


ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի դատավոր Մ.Արղամանյանս չհամաձայնելով թիվ ԵԿԴ/0207/01/14 քրեական գործով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2017 թվականի հունվարի 27-ի դատավճռի դեմ ամբաստանյալ Արփինե Մայսուրյանի, նրա պաշտպաններ Մ.Կարապետյանի ու Ա.Ալիխանյանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքները ամբողջությամբ բավարարելու, Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2017 թվականի հունվարի 27-ի թիվ ԵԿԴ/0207/01/14 դատավճիռը բեկանելու և արարքում հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 349-րդ հոդվածի 1-ին մասով Արփինե Սերժիկի Մայսուրյանին արդարացնելու ու նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու վերաբերյալ նախագահող դատավոր Ռ.Մխիթարյանի և դատավոր Ա.Դանիելյանի եզրահանգումների հետ, հայտնում եմ սույն հատուկ կարծիքը:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը 2017 թվականի հունվարի 27-ի դատավճռով Արփինե Մայսուրյանի մեղքը հիմնավորված է համարել գործով ձեռք բերված ներքոշարադրյալ ապացույցների՝ իրենց համակցության մեջ վերլուծությամբ ու գնահատմամբ:
<<(…)Դատարանն արձանագրում է, որ ինչպես ամբաստանյալի դատաքննական և նախաքննական, այնպես էլ նախաքննության տարբեր ժամանակահատվածներում նրա տված ցուցմունքների միջև առկա են էական հակասություններ, ինչը նույնպես դատարանին հիմք է տալիս եզրահանգելու, որ նրա ցուցմունքներն արժանահավատ չեն, իսկ տուժող Զ.Պողոսյանի ցուցմունքները՝ դատարանի կողմից որպես արժանահավատ գնահատվող ապացույցների համադրությամբ արժանահավատ են և դրանցով նույնպես հերքվում են ամբաստանյալի պատճառաբանությունները։
Այսպես.
Ամբաստանյալ Ա.Մայսուրյանի՝ 2012թ. նոյեմբերի 19-ի որպես վկա տված ցուցմունքի համաձայն՝ ինքը 2010թ. սեպտեմբերի 11-ին Որմնադիրների փողոցում գտնվող տանը, որտեղ բնակվել է վարձով, Զ.Պողոսյանին առձեռն տվել է բնակարանի վաճառքի գումարը՝ «10.180.000 ՀՀ դրամ, մեծ մասը 20.000 ՀՀ թղթադրամանոց էր» նշումով։ Նշված գումարն իրեն հայրն է ուղարկել պատահական վարորդի միջոցով, և այն 2010թ. սեպտեմբերի 7-ին ինքը վերցրել է «վստրեչի մոստի մոտ»։
Նույն ցուցմունքով նա հստակեցնում է և նշում, որ Որմնադիրների փողոցում գտնվող տանը տուժողին տվել է 10.000.000 ՀՀ դրամ, իսկ 180.000 ՀՀ դրամը նրան տված է եղել մինչ այդ։
2013թ. փետրվարի 20-ին կրկին որպես վկա հարցաքննվելիս Ա.Մայսուրյանը ցուց-մունք է տվել այն մասին, որ Զ.Պողոսյանի բնակարանի գումարը՝ 28.000 ԱՄՆ դոլարը, նրան փոխանցել է Որմնադիրների փողոցում գտնվող տանը։
2013թ. մարտի 23-ի հարցաքննության արձանագրության համաձայն՝ Ա.Մայսուրյանը, ծանոթանալով իր հեռախոսահամարի մուտքային և ելքային զանգերի վերծանումներին` ցուցմունք է տվել այն մասին, որ չի հիշում, թե այն անձը (վարորդը), ով 2010թ. սեպտեմբերի 7-ին իրեն փոխանցել է 27.500 ԱՄՆ դոլար, որ հեռախոսահամարով է իրեն զանգահարել։
Ա.Մայսուրյանը՝ որպես մեղադրյալ, 2013թ. օգոստոսի 22-ին ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ինքը գործարքի կնքման օրը՝ 2010թ. սեպտեմբերի 11-ին, Որմնադիրների փողոցում գտնվող տանը, որտեղ վարձով է բնակվել, Զ.Պողոսյանին տվել է 27.500 ԱՄՆ դոլար, որից հետո վերջինիս խնդրանքով ինքն իր ձեռագրով ստացական է գրել, որի համաձայն՝ ինքը Զ. Պողոսյանին վճարել է 10.180.000 ՀՀ դրամ, որի տակ Զարուհին գրել է իր անուն, ազգանունը և ստորագրել է։ Ստացականը գրելուց հետո կրկին Զ.Պողոսյանի խնդրանքով ինքը նույնաբովանդակ հայտարարություն է գրել։
Քաղաքացիական գործի քննության ընթացքում ամբաստանյալը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ տուժողին փոխանցել է 27.450 ԱՄՆ դոլար։
Դատաքննությամբ ամբաստանյալը պնդեց, որ 2010թ. սեպտեմբերի 7-ին Ուկրաինայի Հանրապետությունում բնակվող իր հայրն ու եղբայրն իրեն ուղարկել են 30.000 ԱՄՆ դոլար, մինչդեռ նախաքննության ընթացքում նաև ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ծնողներն իրեն 27.500 ԱՄՆ դոլար են ուղարկել։
Ամբաստանյալի եղբոր՝ Արա Մայսուրյանի կողմից ուղարկված 23.10.2013թ. հայտարարության համաձայն՝ նա Երևան քաղաքում բնակարան գնելու նպատակով իր քրոջը՝ Արփինե Մայսուրյանին, 2010թ. սեպտեմբերի 7-ին ուղարկել է 30.000 ԱՄՆ դոլարի չափով դրամական միջոցներ։ Գումարը փոխանցվել է Զապորոժիե-Երևան երթուղային տաքսու վարորդի միջոցով։
Նշվածներից հետևում է, որ ամբաստանյալը, ցուցմունքներ տալով ենթադրյալ և իրականում տեղի չունեցած փաստական հանգամանքների մասին ու ցանկանալով դրանք ամրապնդել հարազատների՝ մոր և հորաքրոջ դստեր ցուցմունքներով ու եղբոր հայտարարությամբ, նշում է, տուժողին, իբր, վճարված ենթադրյալ գումարների միմյանցից տարբերվող արժույթներ ու չափեր, ինչը դատարանի համոզմամբ վկայում է այն մասին, որ նա որևէ գումար, բացի 500 ԱՄՆ դոլարից, չի վճարել տուժողին, մինչդեռ փորձում է հիմնավորել, որ տուժողին վճարել է նրա բնակարանի արժեքը՝ ցանկանալով խուսափել կատարած հանցագործությունների համար պատասխանատվությունից և պատժից։
Դատարանը նաև իրատեսական և ողջամիտ չի համարում, որ 2010թ. սեպտեմբերի 7-ին Ուկրաինայի Զապորոժիե քաղաքից ավտոմեքենայով ուղարկված գումարը կարող էր Երևան քաղաքում նույն օրը տրվել ամբաստանյալին, ինչի մասին մշտապես պնդել է վեր-ջինս՝ նախաքննության ընթացքում։
Դատարանը ուշադրության արժանի է համարում այն հանգամանքը, որ դատաքննությամբ թարգմանված «Հայտարարություն» վերնագրմամբ փաստաթղթի համաձայն՝ ամբաստանյալին ուղարկվել է ոչ թե 30.000 ԱՄՆ դոլար, այլ այդ գումարի չափով դրամական միջոցներ, ինչը դատարանի համոզմամբ չի կարող նույնացվել և համարվել, որ նրան ուղարկվել է 30.000 ԱՄՆ դոլար։
Բացի դա, տրամաբանական չէ նաև այն հանգամանքը, որ գումար ստանալու մասին ստացականը եղել է այն ամբաստանյալին փոխանցած վարորդի և ոչ թե ամբաստանյալի կամ նրա եղբոր կամ հոր մոտ։
Դատարանը, որպես ամբաստանյալի ցուցմունքի անարժանահավատության վերաբերյալ իր եզրահանգման հիմնավորում, հարկ է համարում նաև նշել, որ ողջամիտ չի կարող համարվել նաև ամբաստանյալին անծանոթ անձի միջոցով, 15 հազար եվրոն գերազանցող գումարի պարտադիր մաքսային հայտարարագրման կանոնների խախտմամբ խոշոր չափով գումար ուղարկելու հանգամանքը, նկատի ունենալով, որ դատաքննությամբ հետազոտված, գումարների բանկային փոխանցումների համաձայն՝ ամբաստանյալը քաջատեղյակ է եղել, որ բանկային փոխանցումների միջոցով կարելի է ստանալ գումարներ, այդ թվում՝ Ուկրաինայից, ուր նա կատարել է դրամական փոխանցումներ և ստացել այդպիսիք։
Դատարանը, արձանագրելով, որ նշված հակասությունների վերաբերյալ ամբաստանյալը փորձեց դատաքննությամբ տալ պարզաբանումներ այն մասին, որ քննիչի ստիպմամբ է գրել, որ գումարը տուժողին վճարել է ՀՀ դրամով, իսկ Ուկրաինայից ուղարկված գումարը չի հիշում, թե կոնկրետ որ օրն է ստացել, գտնում է, որ ամբաստանյալն այդ կերպ ցանկանում է վերացնել իր նախաքննական ցուցմունքներում առկա վերոգրյալ էական հակասությունները` հասկանալով, որ դրանք կարող են ունենալ էական նշանակություն իր ցուցմունքները գնահատելիս։
Ամբաստանյալի դատաքննական ցուցմունքի արժանահավատությունը և սույն քրեական գործի վարույթի ընթացքում քննիչի կողմից թույլ տրված ենթադրյալ չարաշահումների վերաբերյալ նրա հայտարարությունն ստուգելու համար որպես վկա հրավիրված և հարցաքննված քննիչ Ա.Մխիթարյանի ցուցմունքով հերքվեցին ամբաստանյալի այն պնդումները, որ քննիչն է իրեն ստիպել գրել, որ չի վճարել տուժողի բնակարանի վաճառքի գումարը, իսկ դրան առարկելու դեպքում՝ նա է իրեն ուղղորդել, որպեսզի գրի տուժողին ՀՀ դրամով գումարը վճարելու մասին, այն էլ գումարի մեծ մասը 20.000 ՀՀ թղթադրամներով։
Դատարանը նաև արժանահավատ չի համարում ամբաստանյալի մոր՝ վկա Կարինե Ասլանյանի և հորաքրոջ դստեր՝ վկա Նաիրա Հարությունյանի ցուցմունքները, որոնց համաձայն վերջինս ամբաստանյալի՝ Որմնադիրների փողոցում վարձակալած տանն ամբաստանյալի հետ հաշվել է նրան ուղարկված 30.000 ԱՄՆ դոլարը։
Նշված ցուցմունքներով նրանք ցանկանում են իրենց պաշտպանության տակ վերցնել ամբաստանյալին, որպիսի եզրակացության դատարանը գալիս է նաև` հիմք ընդունելով ամբաստանյալի և վկա Ն.Հարությունյանի ցուցմունքներում առկա հակասությունները՝ ամբաստանյալի հետ նոտարական գրասենյակ չգնալու պատճառների մասին, նկատի ունենալով, որ ամբաստանյալի ցուցմունքի համաձայն՝ վկա Ն.Հարությունյանն իր հետ չի գնացել նոտարական գրասենյակ, քանի որ նրա երեխան վատառողջ է եղել, իսկ վկա Ն.Հարությունյանի ցուցմունքի համաձայն՝ դրա պատճառը եղել է ամուսնու վատառողջությունը։
Ինչ վերաբերում է ամբաստանյալի և պաշտպանի այն պատճառաբանություներին, որ նախաքննության ընթացքում խախտվել է տուժողի ու մի շարք վկաների հետ ամբաստանյալի առերես հարցաքննվելու (կոնֆրոնտացիայի) իրավունքը, ապա դատարանն արձանագրում է, որ դատաքննությամբ հետազոտված մի շարք ծանուցագրերի, տեղեկանքների, հեռախոսագրերի և «Բերման ենթարկելու մասին» որոշումների համաձայն նախաքննության մարմինն անհրաժեշտ միջոցներ է ձեռնարկել ամբաստանյալին հարցաքննությունների, այդ թվում՝ առերես հարցաքննության հրավիրելու և ներկայացնելու համար, սակայն վերջինս խուսափել է և չի ներկայացել հարցաքննություններին։ Իսկ երբ տուժողը մեկնել է ՌԴ, այնուհետև վատառողջ է եղել և օբյեկտիվորեն՝ ելնելով նրա առողջական վիճակի վերաբերյալ բժշկական փաստաթղթերից, հնարավոր չի եղել ապահովել առերես հարցաքննությանը նրա մասնակցությունը, ամբաստանյալն ու նրա պաշտպանը, շահարկելով այդ հանագմանքները, պահանջել են իրականացնել ամբաստանյալի և տուժողի առերես հարցաքննություն, ինչը հետագայում հնարավոր չի եղել կատարել տուժողի մահվան պատճառով։
Դատարանը, հաշվի առնելով վերոգրյալը, գտնում է, որ ամբաստանյալը, սկզբնական շրջանում՝ մինչև ՀՀ-ից տուժողի բացակայելը և առողջության վատթարացումը, խուսափելով վարույթն իրականացնող մարմնից, չարաշահել է իր դատավարական իրավունքը, հասկանալով, որ առերես հարցաքննությունը չի բխում իր շահերից։
Միաժամանակ, դատարանը հարկ է համարում նշել, որ քաղաքացիական դատավարության շրջանակներում՝ իր բնակարանի վերաբերյալ քաղաքացիական գործի քննության ընթացքում տուժողն ըստ էության իր ցուցմունքն առերես պնդել է ամբաստանյալի և նրա մտերիմի ներկայությամբ։
Դատարանը նաև արձանագրում է, որ վկաներ Լուսինե Բարեղամյանի և Տիգրան Արզումանյանի ցուցմունքներով հերքվում է ամբաստանյալ Ա.Մայսուրյանի այն պնդումը, որ ինքը Զ.Պողոսյանին բնակարանի արժեքը վճարել է 2010թ. սեպտեմբերի 11-ին՝ Որմնադիրների փողոցի հ. 46 տանը, որտեղ բնակվել է մինչև 2010թ. նոյեմբերի 10-ը։ Նշված ցուցմունքներից հետևում է, որ ամբաստանյալը չէր կարող այդ տանը տուժողին վճարել գումար, քանի որ նշված օրվա դրությամբ նա այդ տանը չի բնակվել, այնտեղ 2010թ-ի սեպտեմբերից բնակվել է վկա Լ.Բարեղամյանը՝ ըստ նրա ցուցմունքի, իսկ վկա Տ.Արզումանյանի ցուցմունքի համաձայն՝ ամբաստանյալը նշված տանը բնակվել է 2010թ. ամռան ամիսներին։
Ինչ վերաբերվում է ամբաստանյալի այն պատաճառաբանություններին և պնդմանը, որ ինքը պաշտպանի խորհրդով է նախաքննության ընթացքում ցուցմունք տվել այն մասին, որ չի ճանաչում տուժողի և վկաների կողմից նշված անձնավորությանը (ում ներկայացրել է որպես ընկերոջ, փեսացուի, եղբոր կամ հորեղբոր որդու), քանի որ իրականում աշխատանքի բերումով ծանոթ է եղել նրա հետ, սակայն նրա հետ համատեղ չի բնակվել, նրան չի ներկայացրել որպես նշանածի, ընկերոջ կամ եղբոր, և 2007-2008 թվականներից ինքն ու այդ անձնավորությունը շատ լարված հարաբերությունների մեջ են ու նույնիսկ նրան չի բարևել, երբ տուժողի հետ առուվաճառքի պայմանագիրը կնքելուց հետո նրան տեսել է նոտարական գրասենյակում, ապա դատարանը գտնում է, որ դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով, մասնավորապես՝ նրանց մտերմության վերաբերյալ տուժողի և վկաների ցուցմունքներով ու նրանց բազմաթիվ հեռախոսազանգերի վերծանումներով հերքվում է նաև ամբաստանյալի նշված պատճառաբանությունը։
Անդրադառնալով պաշտպանի այն պատճառաբանությանը, որ ամբաստանյալի մտերիմը Զարուհի Պողոսյանից փոխառության պայմանագրով միանշանակ ստացել է 20.000 ԱՄՆ դոլար, որին ավելացրել է ևս 15.000 ԱՄՆ դոլար գումար և երեք ամիս անց՝ 10.12.2010 թվականին, «Հայէկոնոմբանկ» ԲԲ ընկերության Գորիսի մասնաճյուղից 34.930 ԱՄՆ դոլար գումար է փոխանցել Թուրքիա, որի վերաբերյալ առկա են 10.12.2010 թվականի «Հայէկոնոմբանկ» ԲԲ ընկերության Գորիսի մասնաճյուղի վճարման հանձնարարականի պատճենը և նույն ընկերության վարչության նախագահ Ա.Նալջյանի պատասխանը, որոնցով ևս մեկ անգամ հաստատվում է այն փաստը, որ Զարուհի Պողոսյանը 11.09.2011 թվականին կնքված առուվաճառքի պայմանագրի գումարը ստացել է, և նրա ցուցմունքն ակնհայտ սուտ է, դատարանը, չառարկելով նշվածին և ընդունելով նշված փաստը, գտնում է, որ նշված հանգամանքը չի կարող միանշանակ մեկնաբանվել, որպես տուժողի կողմից ամբաստանյալից գումար ստանալու և սուտ ցուցմունք տալու վերաբերյալ հիմնավորում, նկատի ունենալով, որ պաշտպանական մարտավարության կանոներին հետևելու դեպքում կարելի է մի շարք որևէ կերպ չհիմնավորվող ենթադրություններով հերքել պաշտպանի պատճառաբանությունը, հաշվի առնելով, որ դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով հիմնավորվում է, որ ամբաստանյալի մտերիմը, ով փոխառության պայմանագիր է կնքել տուժողի հետ, եղել է օրավարձով աշխատող բանվոր, ոչ ունևոր անձ և ողջամիտ չէ, որ կարող էր անձամբ ունենալ ևս 15.000 ԱՄՆ դոլար։
Դատարանը գտնում է, որ բացի պաշտպանի ենթադրությունից, որևէ ապացույցով չի հիմնավորվում, որ ամբաստանյալի մտերիմն իրականում տուժողից փոխառությամբ ստացել է 20.000 ԱՄՆ դոլար, իսկ վերը նշված փաստաթղթերը չեն կարող գնահատվել որպես նշված հանագամանքը հիմնավորող ապացույց։
Ինչ վերաբերվում է պաշտպանի այն պատճառաբանությանը, որ մեղադրանքի հիմ-քում դրված է Զարուհի Պողոսյանի միակ ցուցմունքը, որն օրենսդրությամբ և մի շարք իրավական ակտերով միանշանակ պետք է որպես ապացույց ճանաչվի անթույլատրելի, ապա դատարանը գտնում է, որ վերը նշված հիմնավորումներով տուժողի ցուցմունքները ձեռք չեն բերվել ամբաստանյալի առերես հարցաքննության իրավունքի անտեսմամբ, և քրեական գործով դրանք միակ ու վճռորոշ ապացույցները չեն։
Դատարանը, անդրադառնալով վկա Աիդա Խաչատրյանի ցուցմունքին, համաձայն որի նա երբեք ամբաստանյալի բնակարանում տղամարդ չի տեսել, և ամբաստանյալը տուժողի բնակարանը գնել է 28.000 ԱՄՆ դոլարով, ապա դատարանը գտնում է, որ դատարանի կողմից արժանահավատ համարվող ապացույցների համակցությամբ հերքվում է վկա Ա.Խաչատրյանի նշված ցուցմունքը։
Դատարանը, նկատի ունենալով, որ նախաքննությամբ ձեռք բերված առանձին ապացույցներ վերաբերելի ապացույցներ չեն, չի անդրադառնում դրանց ու չի գնահատում դրանք։
Այսպիսով, ապացույցների վերաբերելիության, գնահատման և անմեղության կանխավարկածի վերաբերյալ մի շարք որոշումներով Վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումների համաձայն գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, վերը նշված հիմնավորումներով և պատճառաբանություններով դատարանը հանգում է եզրակացության, որ ամբաստանյալն ու նրա մտերիմը, չարաշահելով տուժողի վստա-հությունը, խաբել են նրան և, վստահեցնելով, որ առուվաճառքի պայմանագրի կնքումից հետո՝ հետագայում, կվճարեն նրա բնակարանի վաճառքի գումարը, չունենալով այն, ինչպես նաև նպատակ չունենալով վճարել պայմանավորված գումարը, տուժողին համոզել են կնքել առուվաճառքի և փոխառության պայմանագրեր, որից հետո ամբաստանյալը պատրաստել է բնակարանի վաճառքի գումարը վճարելու վերաբերյալ կեղծ փաստաթղթեր, տուժողի բնա-կարանի վերաբերյալ քաղաքացիական գործի քննության ընթացքում օգտագործել է իր կող-մից լրացված ու պատրաստված կեղծ փաստաթուղթը և փորձել է շտապ վաճառել տուժողի բնակարանը, ինչը սակայն չի հաջողվել նրան։
Հետևաբար, տուժողի ցուցմունքներն ու ամբաստանյալի կատարած հանցագործու-թյունները հիմնավորող մյուս ապացույցներն արժանահավատ, օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված և ամբաստանյալի մեղավորությունը հիմնավորող բավարար ու վերաբերելի ապացույցներ են (…)»:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Լիա Ավետիսյանի վերաբերյալ թիվ ԵԿԴ/0176/01/09 գործով 2011 թվականի փետրվարի 24- ի որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը:
<<(…)22. Խարդախությունը դասվում է սեփականության դեմ ուղղված հանցագործությունների, մասնավորապես՝ հափշտակությունների շարքին: Ինչպես երևում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի բովանդակությունից, խարդախությունը «խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի գույքի հափշտակությունը կամ ուրիշի գույքի նկատմամբ իրավունք ձեռք բերել[ն]» է:
Թեև խարդախության պարագայում առկա է գույքի սեփականատիրոջ կողմից հանցագործին գույքը կամ դրա նկատմամբ իրավունքները փոխանցելու կամային ակտ, սակայն գույքը կամ դրա նկատմամբ իրավունքները փոխանցելու ակտի կամային բնույթը սեփականատիրոջ գիտակցության և կամքի վրա հանցագործի ունեցած ներգործության հետևանք է: Այս կապակցությամբ էական նշանակություն կարող է ունենալ թե գույքն ուրիշին հանձնելու գործում ով է նախաձեռնություն դրսևորել: Արդյոք գույքը կամ գույքի նկատմամբ իրավունքները հանձնելու տուժողի մտադրությունն առաջացել է հանցավորի կողմից նրան համոզելու և հորդորելու արդյունքում (…)»:
Գործի վերոգրյալ փաստական տվյալների, ինչպես նաև Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2017 թվականի հունվարի 27-ի դատավճռում շարադրված մյուս ապացույցների վրա հիմնված ներքին համոզմամբ գտնում եմ, որ հանցավոր համաձայնության գալով և համագործակցելով իր մտերիմ Ա.Հ.-ի հետ, որպես կանխավճար տալով ընդամենը 500 ԱՄՆ դոլար և կարողանալով ներգործել արդեն իսկ հիվանդ, զառամյալ ու դյուրահավատ Զարուհի Պողոսյանի գիտակցության ու կամքի վրա, Արփինե Մայսուրյանը խոստացել և կարողացել է նրան վստահեցնել, որ մնացած գումարը կվճարի հետագայում, սակայն չարաշահելով այդ վստահությունը, 2010 թվականի սեպտեմբերին խարդախությամբ հափշտակել է նրա սեփականությունը հանդիսացող առանձնապես խոշոր չափերի հասնող 10.180.000 ՀՀ դրամ արժողության Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցի 31 շենքի թիվ 25 բնակարանը:
Ընդ որում, Արփինե Մայսուրյանն իսկզբանե ունեցել է այդ հանցավոր մտադրությունը, ինքն է նախաձեռնություն դրսևորել և բազմաքայլ ու հետևողական գործողությունների շնորհիվ տուժողին համոզելու և հորդորելու արդյունքում կարողացել հասնել այն բանին, որ Զարուհի Պողոսյանը դյուրահավատորեն նրան է հանձնել ինչպես վերոնշյալ բնակարանը, այնպես էլ բնակարանի նկատմամբ իրավունքները:
Տվյալ պայմաններում, երբ հանցավորի ներազդեցության հետևանքով Զարուհի Պողոսյանը վստահ է եղել, որ բնակարանի արժեքի մնացած գումարն իրեն անպայման վճարելու են, էական նշանակություն չի կարող ունենալ, թե նագիտակցելէ արդյոքինչփաստաթղթերիտակէստորագրում, թե ոչ. կարևորն այն է, որ այդ փաստաթղթերը՝ ստացականը, հայտարարությունը, նաև առուվաճառքի պայմանագիրը բովանդակային, իրենցում պարունակող տեղեկատվության առումով եղել են կեղծ, իրականությանը չհամապատասխանող, և խաբեության արդյունքում դրանք ձեռք բերելով՝ Արփինե Մայսուրյանը կարողացել է բնակարանը հափշտակել ու նախապես լավ ծրագրավորած ու պլանավորած հանցավոր մտադրությունը հասցնել իր համար բաղձալի նպատակին:
Վերոնշյալի մասին են վկայում նաև գործի հետևյալ փաստական հանգամանքները.
-Զարուհի Պողոսյանի կողմից «գործարքն» ի հակառակ իր հարազատների կամքի ու հորդորների, ինչպես նաև նրանց բացակայությամբ իրականցնելը: Ընդ որում այն «կնքվել է» նոտար Ռ.Մխիթարյանի կողմից մերժվելուց հետո մեկ այլ նոտարի մոտ:
-Արփինե Մայսուրյանը ջանք ու եռանդ չի խնայել Զարուհի Պողոսյանից ձեռք բերելու հնարավոր շատ փաստաթղթեր, որոնք հետագայում կարող էին պատրանք ստեղծել, թե բնակարանի դիմաց պայմանավորված ամբողջ գումարը նա վճարել է վերջինիս, երբ նման փաստաթղթերի՝ ստացական, հայտարարություն, անհրաժեշտություն, ինչպես նաև օրենսդրական որևէ պահանջ առկա չի եղել:
-Գործում բացակայում է որևէ օբյեկտիվ ապացույց, որը կարող էր վկայել ինչպես ԱրփինեՄայսուրյանինշած 30.000 ԱՄՆդոլարիստացման, ընդհանրապես դրա հնարավոր առկայության,այնպեսէլ 24.500 կամ 24.450 ԱՄՆ դոլարը 71-ամյա ԶարուհիՊողոսյանինհանձնելուուվերջինիսկողմից այն տնօրինելու մասին, իսկ ինչ վերաբերում է նրան, թե իբր բնակարանի առուվաճառքի «պայմանագրի» նոտարական հաստատման այդ նույն օրը՝ 11.09.2010թ-ին, նույն նոտարի մոտ 20.000 ԱՄՆ դոլարի համարժեք 8.750.000 ՀՀ դրամը վերջինս փոխառության պայմանագրով հանձնել է Արփինե Մայսուրյանի մտերիմ Ա.Հ.-ին, գործով ձեռք բերված մյուս ապացույցների համադրությամբ հիմնավորում է, որ Զարուհի Պողոսյանը ընդհանրապես որևէ գումար չի ստացել ու փոխանցել,և խարդախության շղարշի տակ ընդամենը կայացվել է անփոխ «գործարք»:
-Երևանում ապրելով վարձով, նյութական սուղ պայմաններում և ունենալով տան կարիք, Զարուհի Պողոսյանի բնակարանը խարդախությամբ հափշտակելուց և իր անվամբ ձևակերպելուց անմիջապես հետո Արփինե Մայսուրյանն սկսել է ինտենսիվ քայլեր ձեռնարկել այն վաճառելու, դրանից «ազատվելու» ուղղությամբ:
-Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները ամբաստանյալ Մայսուրյանի՝ առերես հարցաքննվելու (կոնֆրոնտացիայի) իրավունքը խախտված չլինելու վերաբերյալ, հիմնավորված ու պատճառաբան¬ված են:
Ավելորդ չեմ համարում հիշատակել նաև, որ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 26.03.2010 թվականի ԵՇԴ/0097/01/09/ որոշմամբ իր դիրքորոշումն է արտահայտել տուժողի շահերի պաշտպանության վերաբերյալ Մարդու իրավունքների Եվրոպական դատարանի և տուժողի շահերի պաշտպանության վերաբերյալ ուղղորդող նշանակություն ունեցող միջազգային-իրավական կարգադրագրերին, մասնավորապես արձանագրելով, որ
«(…)Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ «իր խախտված իրավունքները վերականգնելու համար» սահմանադրական ձևակերպումը որոշակիորեն վերաբերելի է նաև քրեական գործով տուժողին (նաև տուժողի իրավահաջորդին), քանի որ տուժողն այն անձն է, որի իրավունքները հանցագործությամբ խախտվում են։ Ընդ որում, տուժողի իրավաչափ շահերի շրջանակում է իրեն հասցված վնասի վերականգնումը, իրեն վնաս պատճառած արարքի հանգամանքների լրիվ բացահայտումը ու դրա ճիշտ քրեաիրավական որակումը, իր նկատմամբ հանցանք կատարած անձի դատապարտումը և արդարացի պատժի նշանակումը։ Այդ շահերի ապահովման երաշխիքներից է տուժողի իրավունքը, որպեսզի իր գործով դատական քննությունն ընթանա «արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ»։
... Եվրոպայի խորհրդի նախարարների կոմիտեի կողմից 1985 թվականին ընդունված Տուժողի դերը քրեական իրավունքի և դատավարության շրջանակներումե N R(85) 11 հանձնարարականի նախաբանում հատուկ ընդգծվել է, որ այն ընդունվել է` ելնելով այն հանգամանքից, որ քրեական արդարադատության նպատակները ավանդաբար ձևակերպվել են պետության և իրավախախտի միջև հարաբերությունների տիրույթում, ինչի արդյունքում այդ համակարգի գործառումը հաճախ բարդացնում է տուժողի մոտ ծագած խնդիրները, այլ ոչ թե նպաստում դրանց լուծմանը։ Մինչդեռ քրեական արդարադատության հիմնական գործառույթը պետք է լինի տուժողի պահանջները բավարարելը և շահերը պաշտպանելը։
... Քրեական արդարադատության համակարգում տուժողի պահանջմունքները բավարարելու և շահերը պաշտպանելու ուղղությամբ միջոցներ ձեռնարկելու պետությունների պարտավորությունը սահմանված է նաև ՄԱԿ–ի հռչակագրում, որի 4–րդ կետի համաձայն, հանցագործությունից տուժողները ներպետական օրենսդրությանը համապատասխան պետք է ունենան արդարադատության մատչելիության և իրենց պատճառված վնասի արագ փոխհատուցման իրավունք(…)»։
Այսպիսով, հիմք ընդունելով նաև առաջին ատյանի դատարանի դատավճռում շարադրված հետևությունները, գտնում եմ, որ գործի փաստական հանգամանքները բավարար են «հիմնավոր կասկածից» վեր ապացուցողական չափանիշներով հաստատված համարելու, որ ԱրփինեՄայսուրյանըկատարելէ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 349-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցավոր արարքները, ուստի պաշտպանականկողմի վերաքննիչբողոքներըըպետք է մերժել, իսկ ԵրևանքաղաքիԿենտրոնևՆորք-Մարաշվարչականշրջաններիընդհանուր իրավասության դատարանի 2017 թվականիհունվարի 27-ի թիվ ԵԿԴ/0207/01/14 դատավճիռը թողնել անփոփոխ:




ԴԱՏԱՎՈՐ Մ.ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆ