Հիմնական

Գործի համար: ԵԿԴ/0194/01/14
Վիճակագրական տողի համար : 8.21

Պատասխանող

Արմեն Գաբրիելյան Արթուրի
Արմեն Գաբիելյան

Դատավոր

Կենտրոն և Նորք-Մարաշ

Մնացական Մարտիրոսյան

Հոդվածներ

Կենտրոն և Նորք-Մարաշ

ՀՀ Քրեական օրենսգիրք

Հոդված 235 Մաս 4

Դատավոր

Կենտրոն և Նորք-Մարաշ

Մնացական Մարտիրոսյան

Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն: Արմեն Գաբրիելյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա 2014թ. օգոստոսի 31-ին, ապօրինի կերպով կրել է հարվածող-փշրող սառը զենքերի շարքին դասվող, արհեստագործական եղանակով կռփազենքի նմանողությամբ պատրաստված արծաթագույն մետաղյա առարկա, որը նույն օրը Երևան քաղաքի Տերյան փողոցում <<Կարապի լճի>> մոտ գտնվելիս, հայտնաբերվել է ոստիկանության աշխատակիցների կողմից:
Դատարան Օր Ժամ Դատարանի դահլիճի համար Ստատուս Որոշում Այլ նշումներ
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ 2015-01-12 12:00 4 Նշանակվել է դատական նիստ
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ 2014-12-11 11:30 4 Նշանակվել է դատական նիստ
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ 2014-11-28 10:00 4 Կայացել է
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
Քրեական պատասխանատվությունից ազատելու, քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին

Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը հետևյալ կազմով.

նախագահող դատավոր` Մ. Մարտիրոսյան,
քարտուղար` Ա. Հովհաննիսյան,

մասնակցությամբ`
մեղադրող,
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
վարչական շրջանների
դատախազության դատախազ Գ. Գասպարյանի,

հանրային պաշտպան Գ. Մադոյանի,

օրինական ներկայացուցիչ Լ. Վարդանյանի,



2015թ. հունվարի 12-ին, դատարանում, դռնբաց դատական նիստում քննելով ԵԿԴ-0194/01/14 (15147414) քրեական գործն ըստ մեղադրանքի անչափահաս Արմեն Արթուրի Գաբրիելյանի`
ծնված 1997թ. մարտի 19-ին Հայաստանի Հանրապետության /այսուհետ ՀՀ/ Լոռու մարզի Վանաձոր քաղաքում, հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուրի, չի աշխատում, նախկինում չդատված, բնութագրվում է դրական, հաշվառված է ՀՀ Լոռու մարզի Վանաձոր քաղաքի Ֆրիկի փողոցի թիվ 15 տանը, բնակվում է ՀՀ Լոռու մարզի Վանաձոր քաղաքի Ներսիսյան նրբանցքի թիվ 2 շենքի թիվ 31 բնակարանում, կալանքի տակ չէ, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով։


Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը

Թիվ 15147414 քրեական գործը ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության /այսուհետ ՔԳՎ/ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնում հարուցվել է 2014թ. սեպտեմբերի 9-ին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով։
Անչափահաս ամբաստանյալ Արմեն Արթուրի Գաբրիելյանին նախաքննության մարմնի կողմից մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով հետևյալ արարքի համար, որ նա. «2014թ.-ի օգոստոսի 31-ին, ապօրինի կերպով կրել է հարվածող-փշրող սառը զենքերի շարքին դասվող, արհեստագործական եղանակով կռփազենքի նմանողությամբ պատրաստված արծաթագույն մետաղյա առարկա, որը նույն օրը ժամը 22։30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Տերյան փողոցում` «Կարապի լճի» մոտ գտնվելիս, հայտնաբերվել է ոստիկանության ՊՊԾ գնդի 5-րդ հատուկ գումարտակի 2-րդ վաշտի ծառայողների կողմից։»։
2014թ. նոյեմբերի 11-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան և 2014թ. նոյեմբերի 14-ին ընդունվել է դատարանի վարույթ։


Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները

Դատաքննությամբ, գործի տվյալներով, դատարանը հիմնավորված է համարում հետևյալը.
2014թ. օգոստոսի 31-ին, ժամը 22։30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Կենտրոն վարչական շրջանի տարածքում գտնվող Տերյան փողոցի «Կարապի լճի» մոտ, անչափահաս ամբաստանյալ Ա. Գաբրելյանը տաբատի հետևի ձախ գրպանում ապօրինի կերպով կրել է սառը զենք` արհեստագործական եղանակով պատրաստված մետաղյա կռփազենք։ Այդտեղ ծառայություն իրականացնող, ՀՀ ոստիկանության պետական պահպանության ծառայության /այսուհետ ՊՊԾ/ 5-րդ հատուկ գումարտակի ոստիկաններ Սարգիս Խաչատրյանը և Արտաշես Նիկողոսյանը նկատելով այդ` մոտեցել են նրան և պահանջել ներկայացնել տաբատի հետև ձախ գրպանում առկա կռփազենքը։ Ա. Գաբրիելյանը ոստիկանների պահանջով գրպանից հանել և ներկայացրել է այն։
Անչափահաս ամբաստանյալ Արմեն Արթուրի Գաբրիելյանը ծնվել է 1997թ. մարտի 19-ին Վանաձոր քաղաքում, բնակվում է ծնողների հետ միասին։ Նրա դաստիարակությամբ և խնամքով զբաղվում են ծնողները` Արթուր Ասլանի Գաբրիելյանը և Լուսինե Ֆելիքսի Վարդանյանը։ Ա. Բաբաջանյանի կյանքի և դաստիարակության պայմանները, հոգեկան զարգացման աստիճանը և ընդհանուր զարգացման վիճակը բավարար են։
Ամբաստանյալ Արմեն Արթուրի Բաբաջանյանի անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների ուսումնասիրման արդյունքում պարզվել է նաև, որ նա իրեն վերագրվող արարքը կատարել է լինելով անչափահաս` տասնյոթ տարեկան հասակում, նախկինում դատված չի եղել, բնութագրվում է դրական։


Ապացույցների հետազոտում և գնահատում

Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքներն հիմնավորվում են հետևյալ ապացույցներով.
Վկա, ՀՀ ոստիկանության ՊՊԾ գնդի 5-րդ հատուկ գումարտակի ոստիկան Արտաշես Հակոբի Նիկողոսյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2014թ. օգոստոսի 31-ին նույն դասակի ոստիկան Սարգիս Խաչատրյանի հետ ծառայություն են իրականացրել Երևան քաղաքի Կենտրոն վարչական շրջանում։ Այդ օրը, ժամը 22։30-ի սահմաններում իրենք գտնվել են Տերյան փողոցում` «Կարապի լճի» մոտ, որտեղ նկատել են միասին քայլող երկու երիտասարդի։ Նրանցից մեկի տաբատի հետևի ձախ գրպանում կռփազենքի նմանությամբ ինչ-որ առարկա է երևացել։ Երիտասարդն իրենց պահանջով ցուցադրել է արծաթագույն մետաղյա կռփազենք։ Այն իրենք զննել և վերադարձրել են նրան։ Նա հայտնել է, որ այդ իրն իրեն նվիրել է ընկերը, սակայն ոչ իր հետ գտնվող երիտասարդը։ Դրանից հետո այդ երիտասարդին ներկայացրել են ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժին` ապօրինի կերպով սառը զենք կրելու կասկածանքով։ Պարզվել է, որ նա ՀՀ Լոռու մարզի Վանաձոր քաղաքի բնակիչ, 1997թ. մարտի 19-ին ծնված Արմեն Արթուրի Գաբրիելյանն է։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 49-50/
Վկա, ՀՀ ոստիկանության ՊՊԾ գնդի 5-րդ հատուկ գումարտակի ոստիկան Սարգիս Լյովայի Խաչատրյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2014թ. օգոստոսի 31-ին նույն դասակի ոստիկան Արտաշես Նիկողոսյանի հետ ծառայություն են իրականացրել Երևան քաղաքի Կենտրոն վարչական շրջանում։ Այդ օրը, ժամը 22։30-ի սահմաններում իրենք գտնվել են Տերյան փողոցում` «Կարապի լճի» մոտ, որտեղ նկատել են միասին քայլող երկու երիտասարդի։ Նրանցից մեկի տաբատի հետևի ձախ գրպանում կռփազենքի նմանությամբ ինչ-որ առարկա է երևացել։ Այդ երիտասարդն իրենց պահանջով ցուցադրել է արծաթագույն մետաղյա կռփազենք։ Դրանից հետո այդ երիտասարդին ներկայացրել են ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժին` ապօրինի կերպով սառը զենք կրելու կասկածանքով։ Պարզվել է, որ նա ՀՀ Լոռու մարզի Վանաձոր քաղաքի բնակիչ, 1997թ. մարտի 19-ին ծնված Արմեն Արթուրի Գաբրիելյանն է։ Նույն բաժնում ներկայացրել է համապատասխան զեկուցագիր, որին կից ներկայացրել է Ա. Գաբրիելյանի մոտից հայտնաբերված կռփազենքը։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 52-53/
Վկա Սերգեյ Սամվելի Աֆյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ Արմեն Գաբրիելյանի հետ եղել են համադասարանցիներ և բնակվում են հարևան փողոցներում։ Նրանից տեղեկացել է, որ 2014թ. օգոստոսի 31-ին կռփազենք է կրել, որը Երևան քաղաքի Կենտրոն վարչական շրջանի տարածքում զբոսնելիս` հայտնաբերվել է ոստիկանության աշխատակիցների կողմից։ Այդ մասին Ա. Գաբրիելյանն իրեն տեղեկացրել է հեռախոսով զրուցելիս։ Ա. Գաբրիելյանն ասել է նաև, որ ոստիկանությունում հայտնել է, իբրև թե այդ կռփազենքը վերցրել է իրենից։ Ա. Գաբրիելյանը պատճառաբանել է, որ ոստիկանությունում ստել է, քանի որ շփոթված է եղել և կարծել է, որ իրեն չեն կարող գտնել` հասցե չունենալու և ոստիկան ազգականներ ունենալու պատճառով։ Իրականում ինքը որևէ կապ չունի այդ և այլ կռփազենքի հետ, երբևէ այդպիսի առարկաներ չի ունեցել, չի պահել և Ա. Գաբրիելյանին չի նվիրել։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 71-72/
Նախաքննության ընթացքում անչափահաս ամբաստանյալ Արմեն Արթուրի Գաբրիելյանը հրաժարվել է առաջադրված մեղադրանքում իր մեղավորության շուրջ դիրքորոշում հայտնելուց և ցուցմունք տալուց։
/գ.թ. 33, 39/
Դատաքննության ընթացքում անչափահաս ամբաստանյալ Արմեն Գաբրիելյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2014թ. օգոստոսի 31-ին Վանաձոր քաղաքից եկել է Երևան` իր ընկեր Նարեկին տեսնելու նպատակով։ Գտնվելով Երևանի Արեշի այգում` այդտեղ տեղադրված նստարանի կողքից` գետնից գտել է արտաքին տեսքից ամբողջությամբ հուշանվերի նմանվող առարկա, որի վրա անցքեր են եղել։ Այդ առարկան վերցրել և դրել է գրպանը, քանի որ իրեն թվացել է, որ դա հուշանվեր է։ Կարծել է, թե այն պլաստմասե իր է։ Չի իմացել, որ դա զենք է։ Այդ իրը ոստիկանների պահանջով ներկայացրել է նրանց։ /դատական նիստի արձանագրություն/
Դատաքրեագիտական փորձաքննության 2014թ. սեպտեմբերի 05-ի թիվ 2585-14 եզրակացությամբ, որի համաձայն`
«Փորձաքննության ներկայացված արծաթագույն մետաղյա առարկան պատրաստված է արհեստագործական եղանակով կռփազենքերի նմանողությամբ, դասվում է հարվածող-փշրող սառը զենքերի շարքին։»։
/գ.թ. 8/
Որպես այլ փաստաթուղթ` ապացույց ճանաչված, 2014թ. հոկտեմբերի 31-ին Արմեն Գաբրիելյանի կողմից ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչին հասցեագրված դիմումով, որի համաձայն` Արմեն Գաբրիելյանը հայտնել է, որ իր մոտից հայտնաբերված առարկան գտել է Երևան քաղաքի Արեշի այգուց։
/գ.թ. 74-75/
Անչափահաս ամբաստանյալ Արմեն Արթուրի Գաբրելյանի մոտից հայտնաբերված սառը զենքն իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին որոշմամբ։
/գ.թ. 17/
Արմեն Արթուրի Գաբրիելյանի թիվ AN0605416 /տրված 2013թ. օգոստոսի 7-ին, 018-ի կողմից /անձնագրի համաձայն` նա ծնվել է 1997թ. մարտի 19-ին/։
/գ.թ. 20, դատական նիստի արձանագրություն/
Համաձայն քրեական գործի նյութերում առկա բնութագրերի` Ա. Գաբրիելյանը բնութագրվում է դրական։
/դատական նիստի արձանագրություն/


Դատարանի իրավական վերլուծությունները.

Վերլուծելով անչափահաս ամբաստանյալ Արմեն Արթուրի Գաբրիելյանին առաջադրված մեղադրանքը, նրա ցուցմունքը և գործով ձեռք բերված ապացույցները` դատարանը գտնում է, որ անչափահաս ամբաստանյալ Արմեն Արթուրի Գաբրիելյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, ապօրինի կերպով սառը զենք կրելն ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«Հանցագործություն է համարվում մեղավորությամբ կատարված` հանրության համար վտանգավոր այն արարքը, որը նախատեuված է uույն oրենuգրքով։»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
«Ոչ մեծ ծանրության հանցագործություններ են համարվում դիտավորությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում երկու տարի ժամկետով ազատազրկումը, կամ որոնց համար նախատեսված է ազատազրկման հետ կապ չունեցող պատիժ, ինչպես նաև անզգուշությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում երեք տարի ժամկետով ազատազրկումը։»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 85-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
«Հանցանք կատարած անչափահասի նկատմամբ կարող է նշանակվել պատիժ կամ կարող են նշանակվել դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ։»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 91-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«Առաջին անգամ ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք կատարած անչափահասը դատարանի կողմից կարող է ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, եթե դատարանը գտնի, որ նրա ուղղվելը հնարավոր է դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի միջոցների կիրառմամբ։»։
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
«Անչափահասի նկատմամբ դատարանը կարող է նշանակել դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի հետևյալ միջոցները.
1) (...)
2) ծնողների կամ նրանց փոխարինող անձանց կամ տեղական ինքնակառավարման կամ դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի հսկողությանը հանձնելն առավելագույնը վեց ամիս ժամկետով։ (...)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի համաձայն`
«(...)
4. Ապօրինի կերպով գազային, սառը կամ նետողական զենք կրելը՝
պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկից վեցհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանքով՝ մեկից երեք ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով։
(...)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետի համաձայն`
«Քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե` ... անձը Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի դրույթների ուժով ենթակա է ազատման քրեական պատասխանատվությունից.»։
Անչափահասին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու և նրա նկատմամբ դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ կիրառելու նպատակահարմարությունը և անհրաժեշտությունը մեծապես պայմանավորված է նաև անչափահասների շահերի պաշտպանության վերաբերյալ ուղղորդող նշանակություն ունեցող մի շարք միջազգային-իրավական ակտերի պահանջների իրացվելիության խնդրով։
Մասնավորապես` «Անչափահասների նկատմամբ արդարադատություն իրականացնելու վերաբերյալ» ՄԱԿ-ի նվազագույն ստանդարտ կանոնների («Պեկինյան կանոններ») 5.1-րդ մասի համաձայն`
«5.1 Անչափահասների վերաբերյալ արդարադատության համակարգն ուղղված է առաջին հերթին անչափահասի բարեկեցության ապահովմանը, որպեսզի անչափահաս իրավախախտների վրա ազդեցություն գործող ցանկացած միջոց միշտ համաչափ լինի ինչպես իրավախախտի անհատական առանձնահատկություններին, այնպես էլ իրավախախտման հանգամանքներին»։
Նույն կանոնների 17.1 կետի համաձայն`
«17.1 Ներգործության միջոցների ընտրության ժամանակ իրավասու մարմինը պետք է ղեկավարվի հետևյալ սկզբունքներով.
ա) ներգործության միջոցները միշտ պետք է համարժեք լինեն ոչ միայն իրավախախտման հանգամանքներին և ծանրությանը, այլև անչափահասի դրությանը և պահանջներին, ինչպես նաև հասարակության պահանջներին.
բ) անչափահասի անձնական ազատության սահմանափակման մասին որոշումը պետք է ընդունվի միայն հարցի մանրազնին քննարկումից հետո, և սահմանափակումը հնարավորության սահմաններում պետք է հասցնել նվազագույնի.
գ) անչափահաս իրավախախտին պետք չէ ազատազրկել, եթե միայն նա մեղավոր չի ճանաչվում այլ անձի դեմ բռնությամբ լուրջ արարք գործելու կամ բազմաթիվ լուրջ իրավախախտումներ կատարելու մեջ, ինչպես նաև ներգործության ուրիշ համապատասխան միջոցի բացակայության դեպքում.
դ) անչափահասի գործի քննության ժամանակ նրա բարեհաջողության հարցը պետք է որոշիչ գործոն լինի։»։
Նույն կանոնների 18.1 կետի համաձայն`
«18.1 Առավել ճկունություն ապահովելու և ուղղիչ հիմնարկներում կալանավորումից հնարավորին չափ խուսափելու նպատակով, իշխանության իրավասու մարմինը, գործի որոշման ժամանակ, իր տրամադրության տակ պետք է ներգործության համալիր միջոցառումներ ունենա։ Այդպիսի միջոցառումները, որոնք կարող են իրականացվել իրար հետ զուգակցելով, հանդիսանում են.
ա) խնամակալության մասին որոշումը, ղեկավարումը և հսկողությունը`
բ) պրոբացիան `
գ) ի բարօրություն համայնքի աշխատանքի մասին որոշումը`
դ) դրամական պատիժը, փոխհատուցումը և իրավունքների ռեստիտուցիան
ե) միջանկյալ և այլ կարգի միջոցառումների մասին որոշումը`
զ) խմբակային հոգեբուժությունը և նմանատիպ այլ միջոցառումների մասնակցության մասին որոշումը`
է) դաստիարակության հանձնելու, ապրելավայրի կամ այլ դաստիարակչական միջոցների վերաբերյալ որոշումը`
ը) համապատասխան այլ որոշումները։»։
«Երեխաների իրավունքների մասին» Նյու-Յորքի 1989 թվականի նոյեմբերի 20-ի կոնվենցիայի (Հայաստանի Հանրապետության կողմից վավերացվել է 1992 թվականի հունիսի 1-ին) 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Երեխաների նկատմամբ բոլոր գործողություններում, անկախ այն բանից, թե դրանք ձեռնարկվում են սոցիալական ապահովության հարցերով զբաղվող պետական կամ մասնավոր հիմնարկների, դատարանների, վարչական կամ օրենսդրական մարմինների կողմից, առաջնահերթ ուշադրություն է դարձվում երեխայի շահերի առավել ապահովմանը։»։
Նույն կոնվենցիայի 40-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Մասնակից պետությունները ճանաչում են մեղադրվող կամ քրեական օրենսդրությունը խախտած համարվող յուրաքանչյուր երեխայի իրավունքը՝ արժանանալու այնպիսի վերաբերմունքի, որը նպաստում է նրա արժանապատվության և նշանակալիության զգացումի զարգացմանը, երեխայի մեջ ամրապնդում է հարգանքը մարդու իրավունքների և ուրիշների հիմնարար ազատությունների նկատմամբ, և որի դեպքում հաշվի է առնվում երեխայի տարիքը և հասարակության մեջ նրա վերաինտեգրացման և հետագա դրական դեր խաղալուն նպաստելու ցանկալիությունը։
(…)
4. Անհրաժեշտ է այնպիսի բազմազան միջոցառումների առկայությունը, ինչպիսիք են խնամքի, խնամակալության և հսկողության մասին հրամանները, խորհրդատվական ծառայությունները, փորձաշրջանի նշանակումը, դաստիարակությունը, կրթական և մասնագիտական պատրաստության ծրագրերը և առանձին հաստատություններում խնամքի այլընտրանքային այլ ձևեր, որոնք ապահովում են երեխայի նկատմամբ նրա բարեկեցությանը, ինչպես նաև դրությանն ու հանցագործության բնույթին համապատասխանող վերաբերմունք։»։
Այսպիսով, վերոշարադրյալ ներպետական և միջազգային նորմերի վերլուծության արդյունքում պարզ է դառնում, որ անչափահասը դատարանի կողմից կարող է ազատվել քրեական պատասխանատվությունից` եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի միջոցների կիրառմամբ ամբաստանյալի ուղղվելու հնարավորության մասին։ Միևնույն ժամանակ, դատարանը նման հետևության կարող է հանգել միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, անչափահասի անձը և վկայում են քրեական պատասխանատվությունից ազատելու հիմքերի առկայության մասին։
Սույն գործի քննությամբ հիմնավորվել է, որ ամբաստանյալ Արմեն Արթուրի Գաբրիելյանը տասնյոթ տարեկան անչափահաս է, բնակվում է ծնողների հետ միասին, նախկինում դատված չի եղել, բնութագրվում է դրական, ոստիկանների պահանջով անմիջապես և իր կամքով ներկայացրել է սառը զենքը։
Հաշվի առնելով գործի հանգամանքները և վերոգրյալը` դատարանը գտնում է, որ անչափահաս ամբաստանյալ Արմեն Արթուրի Գաբրիելյանի անձը բնութագրող տվյալների և անհատական առանձնահատկությունների համակցությունը բավարար է հետևության հանգելու համար այն մասին, որ Ա. Գաբրիելյանի ուղղվելը հնարավոր է առանց քրեական պատժի միջոցներ կիրառելու, դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի միջոցների կիրառմամբ։ Այդ պատճառաբանությամբ նա ենթակա է ազատման քրեական պատասխանատվությունից, նրա նկատմամբ քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման և քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման` նրան հանձնելով ծնողների` Արթուր Ասլանի Գաբրիելյանի և Լուսինե Ֆելիքսի Վարդանյանի հսկողությանը վեց ամիս ժամկետով։
Դատարանի նման եզրահանգումն ուղղված է նաև անչափահաս ամբաստանյալ Ա. Գաբրիելյանի շահերի և նրա բարեկեցության առավել ապահովմանը։
Քննարկելով իրեղեն ապացույցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, 2014թ. սեպտեմբերի 17-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված սառը զենքը պետք է ոչնչացնել։
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ անչափահաս ամբաստանյալ Արմեն Արթուրի Գաբրիելյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց հսկողության հանձնելը ենթակա է վերացման։
Վերոգրյալների հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետով, 119-րդ, 313-րդ, 439-441-րդ, 443-րդ հոդվածներով` դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

ԵԿԴ-0194/01/14 (15147414) քրեական գործով ըստ մեղադրանքի անչափահաս Արմեն Արթուրի Գաբրիելյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով, անչափահաս ամբաստանյալ Արմեն Արթուրի Գաբրիելյանին ազատել քրեական պատասխանատվությունից, նրա նկատմամբ դադարեցնել քրեական հետապնդումն ու կարճել քրեական գործի վարույթը` նրան հանձնելով ծնողների` Արթուր Ասլանի Գաբրիելյանի և Լուսինե Ֆելիքսի Վարդանյանի հսկողությանը վեց ամիս ժամկետով։
Խափանման միջոց հսկողության հանձնելը վերացնել։
Որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, 2014թ. սեպտեմբերի 17-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված սառը զենքը ոչնչացնել։
Սույն որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում։



ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0194/01/14
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Նոր քրեական գործ
Երբ է գործը ստացվել 14-11-2014
Քրեական գործի համարը 0194/01/14
Ինչ կարգով է գործը ստացվել Առաջին անգամ
Դատախազություն Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազություն
Նախաքննական գործի համարը 15147414
Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն Արմեն Գաբրիելյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա 2014թ. օգոստոսի 31-ին, ապօրինի կերպով կրել է հարվածող-փշրող սառը զենքերի շարքին դասվող, արհեստագործական եղանակով կռփազենքի նմանողությամբ պատրաստված արծաթագույն մետաղյա առարկա, որը նույն օրը Երևան քաղաքի Տերյան փողոցում <<Կարապի լճի>> մոտ գտնվելիս, հայտնաբերվել է ոստիկանության աշխատակիցների կողմից:
Մեղադրյալ
Անձ
Անուն Արմեն
Ազգանուն Գաբրիելյան
Հայրանուն Արթուրի
Հասցե ---------------
Ծննդյան օր ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Վիճակագրական տողի համարը 8.21
Չափահաս Ոչ
Մակագրել
Երբ 14-11-2014
Նախագահող դատավոր
Անուն Մնացական
Ազգանուն Մարտիրոսյան
Ընդունվել է վարույթ
Երբ 14-11-2014
Որոշումը ուղարկվել է կողմերին 17-11-2014
Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը 17-11-2014
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 28-11-2014
Դատավարության կողմեր Մեղադրյալ
Դատավարության կողմեր Մեղադրող
Դատավարության կողմեր
Անուն Արմեն
Ազգանուն Գաբրիելյան
Հասցե ---------------
Սեռ 1
Դատավարության կողմեր
Անուն Գնել
Ազգանուն Գասպարյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Ժամ 10:00
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 11-12-2014
Ժամ 11:30
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 12-01-2015
Ժամ 12:00
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Անավարտ գործեր, որոնք փոխանցվել են 2015թ.
Տեսակը Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում
Քրեական գործի վարույթը կարճվել է ամբողջությամբ
Կարճման ամսաթիվը 12-01-2015
Քրեական դատավարության օրենսգրքի հոդված
Կարճման հիմքը Այլ
Մեղադրյալ
Անուն Արմեն
Ազգանուն Գաբիելյան
Հասցե ---------------
Սեռ 1
Հոդված
Օրենսգիրք Քրեական օրենսգիրք
Օրենսգիրք Քրեական դատավարության օրենսգիրք
Դատական ակտ
Դատական ակտի բովանդակությունը Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
Քրեական պատասխանատվությունից ազատելու, քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին

Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը հետևյալ կազմով.

նախագահող դատավոր` Մ. Մարտիրոսյան,
քարտուղար` Ա. Հովհաննիսյան,

մասնակցությամբ`
մեղադրող,
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
վարչական շրջանների
դատախազության դատախազ Գ. Գասպարյանի,

հանրային պաշտպան Գ. Մադոյանի,

օրինական ներկայացուցիչ Լ. Վարդանյանի,



2015թ. հունվարի 12-ին, դատարանում, դռնբաց դատական նիստում քննելով ԵԿԴ-0194/01/14 (15147414) քրեական գործն ըստ մեղադրանքի անչափահաս Արմեն Արթուրի Գաբրիելյանի`
ծնված 1997թ. մարտի 19-ին Հայաստանի Հանրապետության /այսուհետ ՀՀ/ Լոռու մարզի Վանաձոր քաղաքում, հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուրի, չի աշխատում, նախկինում չդատված, բնութագրվում է դրական, հաշվառված է ՀՀ Լոռու մարզի Վանաձոր քաղաքի Ֆրիկի փողոցի թիվ 15 տանը, բնակվում է ՀՀ Լոռու մարզի Վանաձոր քաղաքի Ներսիսյան նրբանցքի թիվ 2 շենքի թիվ 31 բնակարանում, կալանքի տակ չէ, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով։


Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը

Թիվ 15147414 քրեական գործը ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության /այսուհետ ՔԳՎ/ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնում հարուցվել է 2014թ. սեպտեմբերի 9-ին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով։
Անչափահաս ամբաստանյալ Արմեն Արթուրի Գաբրիելյանին նախաքննության մարմնի կողմից մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով հետևյալ արարքի համար, որ նա. «2014թ.-ի օգոստոսի 31-ին, ապօրինի կերպով կրել է հարվածող-փշրող սառը զենքերի շարքին դասվող, արհեստագործական եղանակով կռփազենքի նմանողությամբ պատրաստված արծաթագույն մետաղյա առարկա, որը նույն օրը ժամը 22։30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Տերյան փողոցում` «Կարապի լճի» մոտ գտնվելիս, հայտնաբերվել է ոստիկանության ՊՊԾ գնդի 5-րդ հատուկ գումարտակի 2-րդ վաշտի ծառայողների կողմից։»։
2014թ. նոյեմբերի 11-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան և 2014թ. նոյեմբերի 14-ին ընդունվել է դատարանի վարույթ։


Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները

Դատաքննությամբ, գործի տվյալներով, դատարանը հիմնավորված է համարում հետևյալը.
2014թ. օգոստոսի 31-ին, ժամը 22։30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Կենտրոն վարչական շրջանի տարածքում գտնվող Տերյան փողոցի «Կարապի լճի» մոտ, անչափահաս ամբաստանյալ Ա. Գաբրելյանը տաբատի հետևի ձախ գրպանում ապօրինի կերպով կրել է սառը զենք` արհեստագործական եղանակով պատրաստված մետաղյա կռփազենք։ Այդտեղ ծառայություն իրականացնող, ՀՀ ոստիկանության պետական պահպանության ծառայության /այսուհետ ՊՊԾ/ 5-րդ հատուկ գումարտակի ոստիկաններ Սարգիս Խաչատրյանը և Արտաշես Նիկողոսյանը նկատելով այդ` մոտեցել են նրան և պահանջել ներկայացնել տաբատի հետև ձախ գրպանում առկա կռփազենքը։ Ա. Գաբրիելյանը ոստիկանների պահանջով գրպանից հանել և ներկայացրել է այն։
Անչափահաս ամբաստանյալ Արմեն Արթուրի Գաբրիելյանը ծնվել է 1997թ. մարտի 19-ին Վանաձոր քաղաքում, բնակվում է ծնողների հետ միասին։ Նրա դաստիարակությամբ և խնամքով զբաղվում են ծնողները` Արթուր Ասլանի Գաբրիելյանը և Լուսինե Ֆելիքսի Վարդանյանը։ Ա. Բաբաջանյանի կյանքի և դաստիարակության պայմանները, հոգեկան զարգացման աստիճանը և ընդհանուր զարգացման վիճակը բավարար են։
Ամբաստանյալ Արմեն Արթուրի Բաբաջանյանի անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների ուսումնասիրման արդյունքում պարզվել է նաև, որ նա իրեն վերագրվող արարքը կատարել է լինելով անչափահաս` տասնյոթ տարեկան հասակում, նախկինում դատված չի եղել, բնութագրվում է դրական։


Ապացույցների հետազոտում և գնահատում

Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքներն հիմնավորվում են հետևյալ ապացույցներով.
Վկա, ՀՀ ոստիկանության ՊՊԾ գնդի 5-րդ հատուկ գումարտակի ոստիկան Արտաշես Հակոբի Նիկողոսյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2014թ. օգոստոսի 31-ին նույն դասակի ոստիկան Սարգիս Խաչատրյանի հետ ծառայություն են իրականացրել Երևան քաղաքի Կենտրոն վարչական շրջանում։ Այդ օրը, ժամը 22։30-ի սահմաններում իրենք գտնվել են Տերյան փողոցում` «Կարապի լճի» մոտ, որտեղ նկատել են միասին քայլող երկու երիտասարդի։ Նրանցից մեկի տաբատի հետևի ձախ գրպանում կռփազենքի նմանությամբ ինչ-որ առարկա է երևացել։ Երիտասարդն իրենց պահանջով ցուցադրել է արծաթագույն մետաղյա կռփազենք։ Այն իրենք զննել և վերադարձրել են նրան։ Նա հայտնել է, որ այդ իրն իրեն նվիրել է ընկերը, սակայն ոչ իր հետ գտնվող երիտասարդը։ Դրանից հետո այդ երիտասարդին ներկայացրել են ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժին` ապօրինի կերպով սառը զենք կրելու կասկածանքով։ Պարզվել է, որ նա ՀՀ Լոռու մարզի Վանաձոր քաղաքի բնակիչ, 1997թ. մարտի 19-ին ծնված Արմեն Արթուրի Գաբրիելյանն է։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 49-50/
Վկա, ՀՀ ոստիկանության ՊՊԾ գնդի 5-րդ հատուկ գումարտակի ոստիկան Սարգիս Լյովայի Խաչատրյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2014թ. օգոստոսի 31-ին նույն դասակի ոստիկան Արտաշես Նիկողոսյանի հետ ծառայություն են իրականացրել Երևան քաղաքի Կենտրոն վարչական շրջանում։ Այդ օրը, ժամը 22։30-ի սահմաններում իրենք գտնվել են Տերյան փողոցում` «Կարապի լճի» մոտ, որտեղ նկատել են միասին քայլող երկու երիտասարդի։ Նրանցից մեկի տաբատի հետևի ձախ գրպանում կռփազենքի նմանությամբ ինչ-որ առարկա է երևացել։ Այդ երիտասարդն իրենց պահանջով ցուցադրել է արծաթագույն մետաղյա կռփազենք։ Դրանից հետո այդ երիտասարդին ներկայացրել են ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժին` ապօրինի կերպով սառը զենք կրելու կասկածանքով։ Պարզվել է, որ նա ՀՀ Լոռու մարզի Վանաձոր քաղաքի բնակիչ, 1997թ. մարտի 19-ին ծնված Արմեն Արթուրի Գաբրիելյանն է։ Նույն բաժնում ներկայացրել է համապատասխան զեկուցագիր, որին կից ներկայացրել է Ա. Գաբրիելյանի մոտից հայտնաբերված կռփազենքը։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 52-53/
Վկա Սերգեյ Սամվելի Աֆյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ Արմեն Գաբրիելյանի հետ եղել են համադասարանցիներ և բնակվում են հարևան փողոցներում։ Նրանից տեղեկացել է, որ 2014թ. օգոստոսի 31-ին կռփազենք է կրել, որը Երևան քաղաքի Կենտրոն վարչական շրջանի տարածքում զբոսնելիս` հայտնաբերվել է ոստիկանության աշխատակիցների կողմից։ Այդ մասին Ա. Գաբրիելյանն իրեն տեղեկացրել է հեռախոսով զրուցելիս։ Ա. Գաբրիելյանն ասել է նաև, որ ոստիկանությունում հայտնել է, իբրև թե այդ կռփազենքը վերցրել է իրենից։ Ա. Գաբրիելյանը պատճառաբանել է, որ ոստիկանությունում ստել է, քանի որ շփոթված է եղել և կարծել է, որ իրեն չեն կարող գտնել` հասցե չունենալու և ոստիկան ազգականներ ունենալու պատճառով։ Իրականում ինքը որևէ կապ չունի այդ և այլ կռփազենքի հետ, երբևէ այդպիսի առարկաներ չի ունեցել, չի պահել և Ա. Գաբրիելյանին չի նվիրել։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 71-72/
Նախաքննության ընթացքում անչափահաս ամբաստանյալ Արմեն Արթուրի Գաբրիելյանը հրաժարվել է առաջադրված մեղադրանքում իր մեղավորության շուրջ դիրքորոշում հայտնելուց և ցուցմունք տալուց։
/գ.թ. 33, 39/
Դատաքննության ընթացքում անչափահաս ամբաստանյալ Արմեն Գաբրիելյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2014թ. օգոստոսի 31-ին Վանաձոր քաղաքից եկել է Երևան` իր ընկեր Նարեկին տեսնելու նպատակով։ Գտնվելով Երևանի Արեշի այգում` այդտեղ տեղադրված նստարանի կողքից` գետնից գտել է արտաքին տեսքից ամբողջությամբ հուշանվերի նմանվող առարկա, որի վրա անցքեր են եղել։ Այդ առարկան վերցրել և դրել է գրպանը, քանի որ իրեն թվացել է, որ դա հուշանվեր է։ Կարծել է, թե այն պլաստմասե իր է։ Չի իմացել, որ դա զենք է։ Այդ իրը ոստիկանների պահանջով ներկայացրել է նրանց։ /դատական նիստի արձանագրություն/
Դատաքրեագիտական փորձաքննության 2014թ. սեպտեմբերի 05-ի թիվ 2585-14 եզրակացությամբ, որի համաձայն`
«Փորձաքննության ներկայացված արծաթագույն մետաղյա առարկան պատրաստված է արհեստագործական եղանակով կռփազենքերի նմանողությամբ, դասվում է հարվածող-փշրող սառը զենքերի շարքին։»։
/գ.թ. 8/
Որպես այլ փաստաթուղթ` ապացույց ճանաչված, 2014թ. հոկտեմբերի 31-ին Արմեն Գաբրիելյանի կողմից ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչին հասցեագրված դիմումով, որի համաձայն` Արմեն Գաբրիելյանը հայտնել է, որ իր մոտից հայտնաբերված առարկան գտել է Երևան քաղաքի Արեշի այգուց։
/գ.թ. 74-75/
Անչափահաս ամբաստանյալ Արմեն Արթուրի Գաբրելյանի մոտից հայտնաբերված սառը զենքն իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին որոշմամբ։
/գ.թ. 17/
Արմեն Արթուրի Գաբրիելյանի թիվ AN0605416 /տրված 2013թ. օգոստոսի 7-ին, 018-ի կողմից /անձնագրի համաձայն` նա ծնվել է 1997թ. մարտի 19-ին/։
/գ.թ. 20, դատական նիստի արձանագրություն/
Համաձայն քրեական գործի նյութերում առկա բնութագրերի` Ա. Գաբրիելյանը բնութագրվում է դրական։
/դատական նիստի արձանագրություն/


Դատարանի իրավական վերլուծությունները.

Վերլուծելով անչափահաս ամբաստանյալ Արմեն Արթուրի Գաբրիելյանին առաջադրված մեղադրանքը, նրա ցուցմունքը և գործով ձեռք բերված ապացույցները` դատարանը գտնում է, որ անչափահաս ամբաստանյալ Արմեն Արթուրի Գաբրիելյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, ապօրինի կերպով սառը զենք կրելն ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«Հանցագործություն է համարվում մեղավորությամբ կատարված` հանրության համար վտանգավոր այն արարքը, որը նախատեuված է uույն oրենuգրքով։»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
«Ոչ մեծ ծանրության հանցագործություններ են համարվում դիտավորությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում երկու տարի ժամկետով ազատազրկումը, կամ որոնց համար նախատեսված է ազատազրկման հետ կապ չունեցող պատիժ, ինչպես նաև անզգուշությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում երեք տարի ժամկետով ազատազրկումը։»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 85-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
«Հանցանք կատարած անչափահասի նկատմամբ կարող է նշանակվել պատիժ կամ կարող են նշանակվել դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ։»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 91-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«Առաջին անգամ ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք կատարած անչափահասը դատարանի կողմից կարող է ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, եթե դատարանը գտնի, որ նրա ուղղվելը հնարավոր է դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի միջոցների կիրառմամբ։»։
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
«Անչափահասի նկատմամբ դատարանը կարող է նշանակել դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի հետևյալ միջոցները.
1) (...)
2) ծնողների կամ նրանց փոխարինող անձանց կամ տեղական ինքնակառավարման կամ դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի հսկողությանը հանձնելն առավելագույնը վեց ամիս ժամկետով։ (...)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի համաձայն`
«(...)
4. Ապօրինի կերպով գազային, սառը կամ նետողական զենք կրելը՝
պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկից վեցհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանքով՝ մեկից երեք ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով։
(...)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետի համաձայն`
«Քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե` ... անձը Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի դրույթների ուժով ենթակա է ազատման քրեական պատասխանատվությունից.»։
Անչափահասին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու և նրա նկատմամբ դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ կիրառելու նպատակահարմարությունը և անհրաժեշտությունը մեծապես պայմանավորված է նաև անչափահասների շահերի պաշտպանության վերաբերյալ ուղղորդող նշանակություն ունեցող մի շարք միջազգային-իրավական ակտերի պահանջների իրացվելիության խնդրով։
Մասնավորապես` «Անչափահասների նկատմամբ արդարադատություն իրականացնելու վերաբերյալ» ՄԱԿ-ի նվազագույն ստանդարտ կանոնների («Պեկինյան կանոններ») 5.1-րդ մասի համաձայն`
«5.1 Անչափահասների վերաբերյալ արդարադատության համակարգն ուղղված է առաջին հերթին անչափահասի բարեկեցության ապահովմանը, որպեսզի անչափահաս իրավախախտների վրա ազդեցություն գործող ցանկացած միջոց միշտ համաչափ լինի ինչպես իրավախախտի անհատական առանձնահատկություններին, այնպես էլ իրավախախտման հանգամանքներին»։
Նույն կանոնների 17.1 կետի համաձայն`
«17.1 Ներգործության միջոցների ընտրության ժամանակ իրավասու մարմինը պետք է ղեկավարվի հետևյալ սկզբունքներով.
ա) ներգործության միջոցները միշտ պետք է համարժեք լինեն ոչ միայն իրավախախտման հանգամանքներին և ծանրությանը, այլև անչափահասի դրությանը և պահանջներին, ինչպես նաև հասարակության պահանջներին.
բ) անչափահասի անձնական ազատության սահմանափակման մասին որոշումը պետք է ընդունվի միայն հարցի մանրազնին քննարկումից հետո, և սահմանափակումը հնարավորության սահմաններում պետք է հասցնել նվազագույնի.
գ) անչափահաս իրավախախտին պետք չէ ազատազրկել, եթե միայն նա մեղավոր չի ճանաչվում այլ անձի դեմ բռնությամբ լուրջ արարք գործելու կամ բազմաթիվ լուրջ իրավախախտումներ կատարելու մեջ, ինչպես նաև ներգործության ուրիշ համապատասխան միջոցի բացակայության դեպքում.
դ) անչափահասի գործի քննության ժամանակ նրա բարեհաջողության հարցը պետք է որոշիչ գործոն լինի։»։
Նույն կանոնների 18.1 կետի համաձայն`
«18.1 Առավել ճկունություն ապահովելու և ուղղիչ հիմնարկներում կալանավորումից հնարավորին չափ խուսափելու նպատակով, իշխանության իրավասու մարմինը, գործի որոշման ժամանակ, իր տրամադրության տակ պետք է ներգործության համալիր միջոցառումներ ունենա։ Այդպիսի միջոցառումները, որոնք կարող են իրականացվել իրար հետ զուգակցելով, հանդիսանում են.
ա) խնամակալության մասին որոշումը, ղեկավարումը և հսկողությունը`
բ) պրոբացիան `
գ) ի բարօրություն համայնքի աշխատանքի մասին որոշումը`
դ) դրամական պատիժը, փոխհատուցումը և իրավունքների ռեստիտուցիան
ե) միջանկյալ և այլ կարգի միջոցառումների մասին որոշումը`
զ) խմբակային հոգեբուժությունը և նմանատիպ այլ միջոցառումների մասնակցության մասին որոշումը`
է) դաստիարակության հանձնելու, ապրելավայրի կամ այլ դաստիարակչական միջոցների վերաբերյալ որոշումը`
ը) համապատասխան այլ որոշումները։»։
«Երեխաների իրավունքների մասին» Նյու-Յորքի 1989 թվականի նոյեմբերի 20-ի կոնվենցիայի (Հայաստանի Հանրապետության կողմից վավերացվել է 1992 թվականի հունիսի 1-ին) 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Երեխաների նկատմամբ բոլոր գործողություններում, անկախ այն բանից, թե դրանք ձեռնարկվում են սոցիալական ապահովության հարցերով զբաղվող պետական կամ մասնավոր հիմնարկների, դատարանների, վարչական կամ օրենսդրական մարմինների կողմից, առաջնահերթ ուշադրություն է դարձվում երեխայի շահերի առավել ապահովմանը։»։
Նույն կոնվենցիայի 40-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Մասնակից պետությունները ճանաչում են մեղադրվող կամ քրեական օրենսդրությունը խախտած համարվող յուրաքանչյուր երեխայի իրավունքը՝ արժանանալու այնպիսի վերաբերմունքի, որը նպաստում է նրա արժանապատվության և նշանակալիության զգացումի զարգացմանը, երեխայի մեջ ամրապնդում է հարգանքը մարդու իրավունքների և ուրիշների հիմնարար ազատությունների նկատմամբ, և որի դեպքում հաշվի է առնվում երեխայի տարիքը և հասարակության մեջ նրա վերաինտեգրացման և հետագա դրական դեր խաղալուն նպաստելու ցանկալիությունը։
(…)
4. Անհրաժեշտ է այնպիսի բազմազան միջոցառումների առկայությունը, ինչպիսիք են խնամքի, խնամակալության և հսկողության մասին հրամանները, խորհրդատվական ծառայությունները, փորձաշրջանի նշանակումը, դաստիարակությունը, կրթական և մասնագիտական պատրաստության ծրագրերը և առանձին հաստատություններում խնամքի այլընտրանքային այլ ձևեր, որոնք ապահովում են երեխայի նկատմամբ նրա բարեկեցությանը, ինչպես նաև դրությանն ու հանցագործության բնույթին համապատասխանող վերաբերմունք։»։
Այսպիսով, վերոշարադրյալ ներպետական և միջազգային նորմերի վերլուծության արդյունքում պարզ է դառնում, որ անչափահասը դատարանի կողմից կարող է ազատվել քրեական պատասխանատվությունից` եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի միջոցների կիրառմամբ ամբաստանյալի ուղղվելու հնարավորության մասին։ Միևնույն ժամանակ, դատարանը նման հետևության կարող է հանգել միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, անչափահասի անձը և վկայում են քրեական պատասխանատվությունից ազատելու հիմքերի առկայության մասին։
Սույն գործի քննությամբ հիմնավորվել է, որ ամբաստանյալ Արմեն Արթուրի Գաբրիելյանը տասնյոթ տարեկան անչափահաս է, բնակվում է ծնողների հետ միասին, նախկինում դատված չի եղել, բնութագրվում է դրական, ոստիկանների պահանջով անմիջապես և իր կամքով ներկայացրել է սառը զենքը։
Հաշվի առնելով գործի հանգամանքները և վերոգրյալը` դատարանը գտնում է, որ անչափահաս ամբաստանյալ Արմեն Արթուրի Գաբրիելյանի անձը բնութագրող տվյալների և անհատական առանձնահատկությունների համակցությունը բավարար է հետևության հանգելու համար այն մասին, որ Ա. Գաբրիելյանի ուղղվելը հնարավոր է առանց քրեական պատժի միջոցներ կիրառելու, դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի միջոցների կիրառմամբ։ Այդ պատճառաբանությամբ նա ենթակա է ազատման քրեական պատասխանատվությունից, նրա նկատմամբ քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման և քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման` նրան հանձնելով ծնողների` Արթուր Ասլանի Գաբրիելյանի և Լուսինե Ֆելիքսի Վարդանյանի հսկողությանը վեց ամիս ժամկետով։
Դատարանի նման եզրահանգումն ուղղված է նաև անչափահաս ամբաստանյալ Ա. Գաբրիելյանի շահերի և նրա բարեկեցության առավել ապահովմանը։
Քննարկելով իրեղեն ապացույցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, 2014թ. սեպտեմբերի 17-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված սառը զենքը պետք է ոչնչացնել։
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ անչափահաս ամբաստանյալ Արմեն Արթուրի Գաբրիելյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց հսկողության հանձնելը ենթակա է վերացման։
Վերոգրյալների հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետով, 119-րդ, 313-րդ, 439-441-րդ, 443-րդ հոդվածներով` դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

ԵԿԴ-0194/01/14 (15147414) քրեական գործով ըստ մեղադրանքի անչափահաս Արմեն Արթուրի Գաբրիելյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով, անչափահաս ամբաստանյալ Արմեն Արթուրի Գաբրիելյանին ազատել քրեական պատասխանատվությունից, նրա նկատմամբ դադարեցնել քրեական հետապնդումն ու կարճել քրեական գործի վարույթը` նրան հանձնելով ծնողների` Արթուր Ասլանի Գաբրիելյանի և Լուսինե Ֆելիքսի Վարդանյանի հսկողությանը վեց ամիս ժամկետով։
Խափանման միջոց հսկողության հանձնելը վերացնել։
Որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, 2014թ. սեպտեմբերի 17-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված սառը զենքը ոչնչացնել։
Սույն որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում։



ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ
Դատական ակտի ամսաթիվը 12-01-2015
Դատավճռի, որոշման կատարում
Ամսաթիվ 16-02-2015
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Գործը հանձնվել է գրասենյակ 09-02-2016
Էջերի քանակ 89, 71
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
Ամսաթիվ 10-02-2016
Էջերի քանակը 89, 71