ԵԿԴ/0192/01/14


Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
01 մարտի 2016թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների
ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը`

նախագահությամբ`
դատավոր Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ` Ա.ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆԻ
Ն.ԹՈՒՄԱՆՅԱՆԻ

մասնակցությամբ`
մեղադրող Ա.ԲԱՐՍԵՂՅԱՆԻ
տուժողներ Մ.ՊԵՏԻԿՅԱՆԻ
Մ.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԻ
Ն.ՄԱՐՏՈՅԱՆԻ
Տ.ՍԱՀՐԱԴՅԱՆԻ
Ա.ՂԱԶԱՐՅԱՆԻ
ամբաստանյալ Ք.ՆԵԲՈԳՈՎՅԱՆԻ
պաշտպաններ Հ.ԱՆԱՆՅԱՆԻ
Ս.ՄԱԴԱԹՅԱՆԻ

դատարանում` դռնբաց դատական նիստում, քննեց գործն ըստ մեղադրանքի Քրիստինա Ալեքսանդրի Նեբոգովայի` ծնված 19.07.1974թ. ք.Երևանում, ազգությամբ ռուս, ՀՀ քաղաքացի, չամուսնացած, իր հայտարարությամբ՝ խնամքին՝ 1 անձ, բարձրագույն կրթությամբ, առողջ, աշ-խատում է ՀՀ ԳԱԱ Լ.Օրբելու անվան ֆիզիոլոգիայի ինստիտուտում՝ որպես գիտաշխատող, չդատված, բնակվում է` ք.Երևան, Մանանդյան փողոց, 3-րդ շենք, հ. 18 բնակարան, արգելանքի տակ չէ, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Գործի դատավարական նախապատմությունը.

ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ ՀԿԳ ՔՎ քննիչ Ռ.Վարդանյանը 08.05.2014թ. որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1.1 և 2-րդ կետերով հարուցել է թիվ 69103814 քրեական գործը և այն ընդունել է իր վարույթ։
Քննիչի 19.05.2014թ. որոշմամբ որպես խափանման միջոց` Ք.Նեբոգովայի նկատմամբ ընտրվել է ստորագրություն չհեռանալու մասին։
Քննիչի 24.05.2014թ. որոշմամբ Ք.Նեբոգովան ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1.1 և 2-րդ կե-տերով։
Քննիչի 28.10.2014թ. որոշմամբ Ք.Նեբոգովային նախկինում առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի178-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով ու 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2014թ. նոյեմբերի 4-ին թիվ 69103814 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրա-վասության առաջին ատյանի դատարան` ըստ էության քննելու համար։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասու-թյան առաջին ատյանի դատարանի (դատավոր Գ.Պողոսյան) 2014թ. նոյեմբերի 11-ի որոշմամբ Քրիստինա Ալեքսանդրի Նեբոգովայի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական գործն ընդունվել է վարույթ, իսկ 2014թ. նոյեմբերի 26-ի որոշմամբ նշանակվել է դատաքննութ-յան։
Ամբաստանյալ Ք.Նեբոգովային ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջա-դըրվել այն բանի համար, որ նա. ««Ֆիզիկական կուլտուրայի հայկական պետական ինստի-տուտ» ՊՈԱԿ-ի հետ կնքած վճարովի ծառայությունների մատուցման պայմանագրի հիման վրա վարելով կարճատև մերսման դասընթացներ, նույն դասընթացի 16-րդ խմբի ունկնդիրներ Լիլիթ Դանիելյանի, Էդուարդ Դավթյանի, Արթուր Մարուքյանի և Էդուարդ Զաքարյանի ուսման վարձերի` ընդհանուր 440.000 ՀՀ դրամ գումարը ինստիտուտի ռեկտորատի որոշմամբ զեղչելու և այդ փաստը նշված ունկնդիրներից թաքցնելու, ինչպես նաև շահադիտական նպատակով փաս-տաթղթերում կեղծ տեղեկություններ մտցնելու եղանակով խարդախությամբ այդ գումարին տի-րանալու նպատակով, 2012 թվականի նոյեմբեր-դեկտեմբեր ամիսներին Երևան քաղաքի Ալեք Մանուկյան փողոցի 11 հասցեում գործող «Ֆիզիկական կուլտուրայի հայկական պետական ինստիտուտ» ՊՈԱԿ-ի իր աշխատասենյակում Լիլիթ Դանիելյանին և Էդուարդ Դավթյանին հայտնել է նրանց ուսման վարձերի զեղչման հնարավորության մասին և այդ պատրվակով նրանցից վերցրել դիմումներ։ Նույն ժամանակահատվածում, առանց Արթուր Մարուքյանի և Էդուարդ Զաքարյանի գիտության, իր ղեկավարած ամբիոնի աշխատակցուհի Գոհար Ղարիբ-յանին խնդրել է վերջիններիս անուններից նրանց ուսման վարձերի զեղչման վերաբերյալ դի-մումներ լրացնել և շահադիտական նպատակով զեղչման ենթակա գումարները հափշտակելու դիտավորությամբ վերը նշված չորս ունկնդիրների վերաբերյալ կազմել է ուսման վարձերը զեղ-չելու իրավունք վերապահող կեղծ զեկուցագիր, որը դիմումների հետ 2012 թվականի նոյեմբերի 16-ին ներկայացրել է ինստիտուտի ռեկտորատի նիստին։ Քրիստինա Նեբոգովայի զեկուցագրի հիման վրա նույն օրը ռեկտորատի նիստի որոշմամբ Լիլիթ Դանիելյանի, Էդուարդ Դավթյանի, Արթուր Մարուքյանի և Էդուարդ Զաքարյանի ուսման վարձերն ամբողջությամբ զեղչվել են։ Այ-նուհետև հանցավոր դիտավորությունն ավարտին հասցնելու նպատակով, Քրիստինա Նեբոգո-վան Արթուր Մարուքյանին և Էդուարդ Զաքարյանին չի հայտնել նրանց ուսման վարձի զեղչ-ման ռեկտորատի որոշման մասին, իսկ Լիլիթ Դանիելյանին և Էդուարդ Դավթյանին խաբեու-թյամբ հայտնել է, թե ուսման վարձի զեղչման վերաբերյալ նրանց դիմումները մերժվել են, և չա-րաշահելով վերջիններիս վստահությունը, ուսման վարձի գումարներն անձամբ վճարելու կեղծ խոստումներով հիշյալ չորս ունկնդիրներից ստացել և խաբեությամբ հափշտակել է զգալի չա-փերի՝ ընդհանուր 440.000 ՀՀ դրամ գումար։
Բացի այդ, Քրիստինա Նեբոգովան, խարդախությամբ ուրիշի գույքի խոշոր չափերի հափշտակություն կատարելու միասնական դիտավորությամբ, Երևան քաղաքի Ալեք Մանուկ-յան փողոցի 11 հասցեում գործող «Ֆիզիկական կուլտուրայի հայկական պետական ինստի-տուտ» ՊՈԱԿ-ի իր աշխատասենյակում, չարաշահելով «Բուժական և սպորտային մերսման, առողջարարական ֆիզկուլտուրայի» վճարովի դասընթացների 17-րդ խմբի ունկնդիրներ Անա-հիտ Ղազարյանի, Նարեկ Մարտոյանի, Մարինա Պետիկյանի, Սամվել Պողոսյանի և Տիգրան Սահրադյանի վստահությունը, ուսման վարձի գումարները վճարելու կեղծ խոստումներով, 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ից հոկտեմբերի սկիզբն ընկած ժամանակահատվածում Անահիտ Ղազարյանից վերցրել է 200.000 ՀՀ դրամ, Նարեկ Մարտոյանից՝ 100.000 ՀՀ դրամ, Մարինա Պետիկյանից՝ 100.000 ՀՀ դրամ, Տիգրան Սահրադյանից՝ 200.000 ՀՀ դրամ, Սամվել Պողոս-յանից՝ 200.000 ՀՀ դրամ գումարներ և խաբեությամբ հափշտակել խոշոր չափերի՝ ընդհանուր 800.000 ՀՀ դրամ գումար»։
Դատարանի 10.02.2015թ. որոշմամբ ԵԿԴ/0192/01/14 քրեական գործով ամբաստանյալ Ք.Նեբոգովայի նկատմամբ դադարեցվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը՝ տուժողների և նրա հաշտության հիմքով։

Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքները.

Դատաքննությամբ հաստատվեց, որ ամբաստանյալ Ք.Նեբոգովան, աշխատելով «Ֆիզի-կական կուլտուրայի հայկական պետական ինստիտուտ»-ի մարզաառողջարարական ֆակուլ-տետի կինեզոլոգիայի ամբիոնի վարիչ, որպես ֆիզիկական անձ՝ նույն ինստիտուտի հետ կնքած վճարովի ծառայությունների մատուցման պայմանագրերի հիման վրա 2012-2013թ.թ. վարել է կարճատև մերսման դասընթացներ։
Նշված ժամանակահատվածում ամբաստանյալ Ք.Նեբոգովան, ունենալով ֆինանսական խնդրիրներ, մասնավորապես՝ եղբոր՝ վկա Ֆյոդոր Նեբոգովի ունեցած 450.000 ՀՀ դրամի չավով պարտքը և վարկի գումարները վճարելու հետ կապված« 2013թ. սեպտեմբերի 13-ից հոկտեմբերի սկիզբն ընկած ժամանակահատվածում «Բուժական և սպորտային մերսում, առողջարարական ֆիզկուլտուրա» վճարովի դասընթացների 17-րդ խմբի ունկնդիրներ՝ տուժողներ, Անահիտ Ղա-զարյանին, Նարեկ Մարտոյանին, Մարինա Պետիկյանին, Սամվել Պողոսյանին և Տիգրան Սահրադյանին վստահեցնելով, որ նրանց փոխարեն անձամբ կվճարի նրանց ուսման վարձի գումարները, որպես ուսման վարձ՝ Ա.Ղազարյանից վերցրել է 200.000, Ն.Մարտոյանից՝ 100.000, Մ.Պետիկյանից՝ 100.000, Տ.Սահրադյանից՝ 200.000, իսկ Ս.Պողոսյանից՝ 200.000 ՀՀ դրամ, սա-կայն դրանք չի վճարել և հափշտակել է։

Դատարանի կողմից չհաստատված հանգամանքները.

Դատաքննությամբ չհաստատվեց, որ ամբաստանյալ Ք.Նեբոգովան, «Ֆիզիկական կուլ-տուրայի հայկական պետական ինստիտուտ» ՊՈԱԿ-ի հետ կնքած վճարովի ծառայություն-ների մատուցման պայմանագրի հիման վրա վարելով կարճատև մերսման դասընթացներ, 16-րդ խմբի ունկնդիրներ Լիլիթ Դանիելյանի, Էդուարդ Դավթյանի, Արթուր Մարուքյանի և Էդուարդ Զաքարյանի ուսման վարձերը` ընդհանուր առմամբ 440.000 ՀՀ դրամը, ինստիտուտի ռեկտորա-տի որոշմամբ զեղչելու, այդ փաստը նշված ունկնդիրներից թաքցնելու և շահադիտական նպա-տակով փաստաթղթերում կեղծ տեղեկություններ մտցնելու եղանակով խարդախությամբ այդ գումարին տիրանալու համար 2012 թվականի նոյեմբեր-դեկտեմբեր ամիսներին Լ.Դանիելյանից և Էդ.Դավթյանից վերցրել է դիմումներ, առանց Ա.Մարուքյանի և Էդ. Զաքարյանի գիտության՝ իր ղեկավարած ամբիոնի աշխատակցուհի Գոհար Ղարիբյանին խնդրել է վերջիններիս անուն-ներից նրանց ուսման վարձերի զեղչման վերաբերյալ դիմումներ լրացնել և շահադիտական նպատակով զեղչման ենթակա գումարները հափշտակելու դիտավորությամբ նշված չորս ուն-կնդիրների վերաբերյալ կազմել է ուսման վարձերը զեղչելու իրավունք վերապահող կեղծ զեկու-ցագիր, որը դիմումների հետ 2012թ. նոյեմբերի 16-ին ներկայացրել է ինստիտուտի ռեկտորատի նիստին, որի հիման վրա նույն օրը ռեկտորատի նիստի որոշմամբ Լ.Դանիելյանի, Էդ.Դավթյա-նի, Ա.Մարուքյանի և Էդ.Զաքարյանի ուսման վարձերն ամբողջությամբ զեղչվել են։

Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.

ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալն իրեն մեղավոր չճանաչեց՝ պատճառա-բանելով, որ չի կատարել իրեն մեղսագրվող նշված հանցանքները։
Ամբաստանյալ Ք.Նեբոգովայի ցուցմունքի համաձայն՝ ինստիտուտում ուսման վարձի զեղչման ընթացակարգը կանոնակարգված չի եղել« այսինքն՝ որևէ նորմատիվ ակտով նախա-տեսված չի եղել« որ պետք է դիմումներ գրել կամ զեկուցագրեր գրել« դրանցից մեկը կամ մյուսը« կամ միասին վերցված պետք է ինչ-որ տեղ ներկայացնել« այսինքն՝ չափորոշիչներ սահմանված չեն եղել փաստաշրջանառության համար։ Տվյալ դեպքում ինքը պնդում է« որ միակ փաստա-թուղթը՝ զեկուցագիրը, որը ներկայացվել է ինստիտուտի ռեկտորին և ռեկտորատի նիստին, կեղծ չի եղել ու կեղծ տվյալներ չի պարունակել. դրանում ընդհամենը զետեղված է եղել իր խնդրանքը՝ զեղչելու համապատասխան ունկնդիրների ուսման վարձը։ Այլ կերպ ասած՝ ռեկտորատի նիստը« որը եղել է միակ իրավազոր մարմինն ուսման վարձը զեղչելու« մասնակի զեղչելու կամ չզեղչելու վերաբերյալ որոշում կայացնելու հարցերով« քննարկել է բացառապես իր խնդրանքը և որևէ այլ փաստաթուղթ իր որոշման կայացման հիմքում չի դրել« ինչը և նշված է հենց ռեկտորատի նիստի համապատասխան արձանագրության մեջ։ Ինքն անգամ ռեկտորատի նիստին չի մասնակցել։ Այսինքն, ինքը որևէ կեղծ փաստաթուղթ չի կազմել« ունկնդիրների ուսման վարձի զեղչման նպա-տակով իր կողմից կազմված զեկուցագիրն ընդամենը առիթ է դարձել հարցի քննարկման հա-մար« ուսման վարձերը զեղչվել են ռեկտորատի նիստում կայացված որոշմամբ և նույն որոշմամբ կարող էր նաև մերժվել ուսման վարձի զեղչումը։
Ինչ վերաբերվում է այն հանգամանքին« որ ինքը միասնական դիտավորությամբ մերսման վեցամսյա վճարովի դասընթացների 17-րդ խմբի ունկնդիրների ուսման վարձի գումարները հափշտակել է« ապա պնդում է« որ ինքը նախնական դիտավորություն չի ունեցել հափշտակելու նշված ունկնդիրների գումարները։ Ինչպես սույն գործով տուժող հանդիսացող« այնպես էլ այլ ունկնդիրների ուսման վարձերի գումարները եղել են իր մոտ և ինքը հանգամանքների բերումով ծախսել է այդ հինգ ունկնդրի ընդհանուր առմամբ 800.000 դրամի չափով գումարները՝ հետա-գայում ակնկալելով, որ իր վաստակած գումարներից այդ ունկնդիրների ուսման վարձի գու-մարները կփոխանցի ինստիտուտի հաշվեհամարին։ Ինքն ընդամենը ժամանակավորապես օգ-տագործել է այդ գումարները և պետք է 2-3 ամսվա ընթացքում ըստ նպատակի վճարում կատա-րեր« բայց իր հաշվի վրա դրված կալանքի և այլ խնդիրների պատճառով չի կարողացել դա անել։ Նշված 800.000 դրամն օգտագործել է երկու տարբեր ժամանակահատվածներում և տարբեր ա-ռիթներով ծագած անհրաժշտությամբ։ Սկզբում խնդիր է առաջացած եղել եղբոր՝ Ֆյոդոր Նեբո-գովի 450.000 դրամի չավով պարտքը վճարելու հետ կապված« որը տեղի է ունեցել 2013թ. սեպ-տեմբեր ամսին, մնացած 350.000 դրամն օգտագործել է 2013թ. հոկտեմբեր ամսին՝ վարկը մարե-լու և այլ ծախսերի համար։ Հետագայում՝ 2013թ. նոյեմբեր ամսին, երբ պլանավորած է եղել կա-տարել այդ ունկնդիրների ուսման վարձի գումարների վճարումը« իր հաշիվներին արգելանք է դրվել և նույնիսկ չի կարողացել օգտագործել իր աշխատավարձի բան-կային քարտը։ Իր ընթացիկ աշխատավարձի գումարները սառեցվել են։ Այդ պատճառով էլ շուրջ 700.000 դրամից ավելի գումար կուտակվել է իր աշխատավարձի հաշվեհամարին և երբ սույն գործի նախաքննության վերջնական փուլում նշված արգելանքը հնարավոր է եղել հանել« ինքն հնարավորություն է ունեցել հետ վերադարձնելու ունկնդիրների գումարները։
Տուժող՝ «Ֆիզիկական կուլտուրայի հայկական պետական ինստիտուտ»-ի մարզաառող-ջարարական ֆակուլտետի շրջանավարտ, Անահիտ Ղազարյանի ցուցմունքի համաձայն՝ ինքը տեղեկանալով «Ֆիզիկական կուլտուրայի հայկական պետական ինստիտուտ»-ի մարզաառող-ջարարական ֆակուլտետի կինեզոլոգիայի ամբիոնին կից կազմակերպվող մերսման դասընթաց-ների մասին, 2013թ. սեպտեմբերին դիմել է ամբաստանյալին և նրանից հարցրել է, թե որտեղ՝ ինստիտուտի հաշվապահությունում թե բանկային փոխանցումով պետք է վճարի դասընթաց-ներին մասնակցելու վարձի գումարը։ Նա պատասխանել է, որ վճարումը պետք է կատարվի բանկային փոխանցումով և ասել է, որ ինքը պետք է բոլորի գումարները փոխանցման միջոցով վճարի։
Ամբաստանյալի աշխատասենյակի սեղանի վրա տեսել է կտրոններ, որոնց վերաբերյալ նա ասել է, որ դրանք ունկնդիրների վարձերի վճարման կտրոններն են։
Ուսման վարձի գումարը՝ 200.000 ՀՀ դրամը, ինքը վճարել է ամբաստանյալին, ով ասել է, որ կտա վճարումն հաստատող բանկային փոխանցման կտրոնը, սակայն այն իրեն չի տվել՝ պատճառաբանելով, որ վարձի փոխանցման հետ կապված բանկային խնդիրներ կան։
2014թ. հունվար ամսին ամբիոնի աշխատակից Ալինային պատասխանել է, որ վարձի գումարը հանձնել է ամբաստանյալին։ Դրա մասին նաև դիմում է գրել մարզաառողջարարական ֆակուլտետի դեկան Ա.Հարությունյանին, և մի քանի օր անց իմացել է, որ մի շարք ունկնդիրների վարձերի գումարը տեղ չի հասել։
Նախաքննության ընթացքում ամբաստանյալի եղբորից՝ Ֆյոդոր Նեբոգովից, ստացել է ամբաստանյալին վճարած ուսման վարձի գումարը՝ 200.000 ՀՀ դրամը, որը բանկային փոխանց-մամբ վճարել է ինստիտուտի հաշվին։
Տուժող Մարինա Պետիկյանի ցուցմունքի համաձայն՝ ինքը, տեղեկանալով «Ֆիզիկական կուլտուրայի հայկական պետական ինստիտուտ»-ում կազմակերպվող մերսման դասընթացների մասին, 2013 թվականի սեպտեմբերին որոշել է մասնակցել դրանց և այդ նպատակով գնացել է ինստիտուտ, ամբաստանյալն իրեն ծանոթացրել է մերսման դասընթացի պայմաններին՝ հայտ-նելով, որ ուսման վարձի չափը 200.000 ՀՀ դրամ է։ Նրան խնդրել է վարձի գումարը մաս-մաս վճարել, ինչին նա համաձայնվել է և նրա աշխատասենյակում նրան է տվել 100.000 ՀՀ դրամ, որի համար նա իրեն կտորն չի տվել՝ ասելով, որ կտրոնը կտա վարձի գումարի մյուս կեսը վճա-րելուց հետո։
Դասընթացների ավարտից հետո՝ մինչև դիպլոմ ստանալը, իրեն տեղեկացրել են, որ ինքը վճարում չի կատարել։ Դիմել է դեկանին և նշել, որ վարձի գումարի մի մասը տվել է ամբաս-տանյալին, սակայն իրեն պատասխանել են, որ ինստիտուտի դրամարկղ գումար չի մուտքա-գրվել։
2014 թվականի սեպտեմբերի 26-ին ամբաստանյալի եղբորից՝ Ֆյոդոր Նեբոգովից ստա-ցել է ամբաստանյալին վճարած գումարը՝ 100.000 ՀՀ դրամը, որը բանկային փոխանցումով վճարել է և ստացել դիպլոմը։
Տուժող Նարեկ Մարտոյանի ցուցմունքի համաձայն՝ ինքը, տեղեկանալով «Ֆիզիկական կուլտուրայի հայկական պետական ինստիտուտ»-ում կազմակերպվող մերսման դասընթացների մասին, 2013թ. սեպտեմբերին որոշել է մասնակցել դրանց։ Տեղեկանալով, որ դասընթացների ուսման վարձավճարը կազմում է 200.000 դրամ, որպես նույն ինստիտուտի ուսանողական խորհրդի անդամ և մարզաառողջարարական ֆակուլտետի ուսանող՝ ուսման վարձի զեղչման խնդրանքով դիմել է ինստիտուտի ռեկտորին, ով ընդառաջել է և իր ուսման վարձի գումարը 50 տոկոսով զեղչվել է։ Այդ մասին հայտնել է մերսման դասընթացների ղեկավարին՝ ամբաստանյալ Ք.Նեբոգովային, ում առաջարկով վարձի մնացած գումարը՝ 100.000 ՀՀ դրամը, տվել է նրան, քանի որ նա ասել է, որ գումարը կարող է տալ իրեն և այն կվճարի ինքը։
2014 թ-ին ամբաստանյալը զանգահարել է իրեն և հայտնել, որ փորձել է իր ուսման վար-ձի գումարը փորձել է բանկային փոխանցման միջոցով վճարել ինստիտուտի հաշվեհամարին, սակայն ինչ-որ խնդիրների պատճառով փոխանցումը չի կատարվել։
Երբ ինստիտուտից զանգահարել են իրեն և ասել, որ վարձի գումարը չի վճարվել, ինքը դիմում է գրել մարզաառողջական ֆակուլտետի դեկանին՝ նշելով, որ վարձի գումարը տվել է ամ-բաստանյալին։
Դրանից հետո ամբաստանյալի եղբայրը վերադարձրել է ամբաստանյալին տված իր գու-մարը և ներողություն խնդրել։
Տուժող՝ «Ֆիզիկական կուլտուրայի հայկական պետական ինստիտուտ»-ի շրջանավարտ, Տիգրան Սահրադյանի ցուցմունքի համաձայն՝ ինքը, տեղեկանալով «Ֆիզիկական կուլտուրայի հայկական պետական ինստիտուտ»-ում կազմակերպվող՝ կինեզիոլոգիայի ամբիոնին կից գոր-ծող, մերսման վեցամսյա դասընթացների մասին, 2013թ. սեպտեմբերին որոշել է մասնակցել դրանց, ինչի համար դիմել է դասընթացների ղեկավարին՝ ամբաստանյալ Ք.Նե-բոգովային, ով իր հարցին պատասխանել է, որ ուսման վարձի գումարը՝ 200.000 ՀՀ դրամը, կա-րող է վճարվել հաշվապահությունում կամ բանկային փոխանցման միջոցով կամ տրվել իրեն, որպեսզի ինքը վճարի այն և տրամադրի համապատասխան կտրոնը։ Համաձայնվելով նրա առաջարկին՝ 200.000 ՀՀ դրամը տվել է նրան, սակայն որոշ ժամանակ անց ամբիոնի աշխատակիցը պահան-ջել է վճարել վարձի գումարը՝ ասելով, որ վճարում չի կատարվել։
Մի քանի անգամ դիմել է ամբաստանյալին, ով հանգստացրել է իրեն՝ ասելով, որ բան-կային փոխանցման հետ կապված ինչ-որ խնդիր կա, սակայն պետք չէ անհանգստանալ, ինքն անպայման կվճարի վարձի գումարը։
Վարձի գումարն ամբաստանյալին վճարելու վերաբերյալ դիմում է գրել մարզաառողջա-կան ֆակուլտետի դեկանին, իսկ 2014թ. ապրիլի 23-ին ինստիտուտի ռեկտորի միջամտությամբ՝ առանց ուսման վարձը վճարելու, ստացել է դասընթացներն ավարտելու վերաբերյալ դիպլոմ։
2014թ. սեպտեմբերի 17-ին ամբաստանյալի եղբայր Ֆյոդոր Նեբոգովը իրեն վճարել է ամ-բաստանյալին տված 200.000 ՀՀ դրամը և նրա ու իր անունից ներողություն է խնդրել։
Տուժող Մարգարիտա Խաչատրյանի ցուցմունքի համաձայն՝ իր որդին՝ Սամվել Պողոս-յանը, 2013թ. հոկտեմբերից մասնակցել է «Ֆիզիկական կուլտուրայի հայկական պետական ինստիտուտ»-ում կազմակերպվող մերսման դասընթացներին։ 2013թ. հոկտեմբերի սկզբին որ-դուն տվել է 200.000 ՀՀ դրամ, որպեսզի նա վճարի մերսման դասընթացների ուսման վարձի գու-մարը։ Նույն օրը՝ երեկոյան, որդին հայտնել է, որ ուսման վարձի 200.000 դրամն առձեռն վճարել է կինոզոլոգիայի ամբիոնի վարիչին, ով վճարումը հաստատող որևէ փաստաթուղթ չի տվել, իսկ հետագայում պարզվել է, որ ամբաստանյալը վճարում չի կատարել։
2014թ. մարտի 26-ին տղան մեկնել է Հայաստանից և ներկայումս Իտալիայում է բնակ-վում։
2014թ. հոկտեմբերի 1-ին ամբաստանյալի եղբորից՝ Ֆյոդոր Նեբոգովից, ստացել է իր տված և որդու կողմից ամբաստանյալին վճարված ուսման վարձի 200.000 ՀՀ դրամը։ Վերջինս իր և ամբաստանյալի անունից ներողություն է խնդրել իրենից։
Վկա՝ տուժող Անահիտ Ղազարյանի հայր, Խոսրով Ղազարյանի ցուցմունքի համաձայն՝ իր դուստրը 2013թ. ցանկություն է հայտնել մասնակցել «Ֆիզիկական կուլտուրայի հայկական պետական ինստիտուտ»-ում կազմակերպվող մերսման դասընթացներին, որի համար դասըն-թացների ղեկավարին՝ ամբաստանյալին, տվել է վարձի գումարը՝ 200.000 ՀՀ դրամ, որը վեր-ջինս խոստացել է վճարել բանկում։ Տեղեկանալով, որ դստերն անդորրագիր չի տրվել՝ երկու ան-գամ զանգահարել է ամբաստանյալին, ով պատասխանել է, որ վարձի գումարը վճարել է, սա-կայն չի գտնում անդորրագիրը, որպեսզի հանձնի իրենց։ Երբ երրորդ անգամ է զանգահարել ամբաստանյալին, նա շատ կոպիտ տոնով պահանջել է իր հետ գործ չունենալ և ինքնուրույն զբաղվել սեփական հարցերով։ Այդ պատճառով էլ վրդովվել է և դիմել ոստիկանություն։
Վկա՝ «Ֆիզիկական կուլտուրայի հայկական պետական ինստիտուտ»-ի կինեզիոլոգիայի ամբիոնի ավագ լաբորանտ, Ալինա Գյորգյանի ցուցմունքի համաձայն՝ ինքը հանդիսացել է 2013թ. հոկտեմբերի 1-ից իրենց ամբիոնին կից կազմակերպված մերսման դասընթացների 17-րդ խմբի լաբորանտը։ Դասընթացի ուսման վարձի գումարը սահմանվել է 200.000 դրամ։
Դասընթացներին Նարեկ Մարտոյանի և Տիգրան Սահրադյանի մասնակցության դիմում-ների ընդունման ժամանակ ամբաստանյալն իրեն կանչել է իր աշխատասենյակ, հանձնարարել է ընդունել նրանց դիմումներն ու, մատնացույց անելով սեղանին դրված գումարները, ասել է, որ նրանք իրենց ուսման վարձերի գումարները վճարել են։ 2013թ. դեկտեմբերի վերջին ինստիտու-տի հաշվապահությունից ներկայացրել են ուսման վարձի գումարները չվճարած 5 անձի ցուցա-կը, որի համաձայն զանգահարել է Անահիտ Ղազարյանին, Նարեկ Մարտոյանին, Մարինա Պե-տիկյանին, Սամվել Պողոսյանին և Տիգրան Սահրադյանին ու պահանջել, որպեսզի նրանք վճա-րեն իրենց ուսման վարձերի գումարները։ Սակայն վերջիններս պատասխանել են, որ ուսման վարձի գումարներն իրենք առձեռն վճարել են ամբաստանյալին, բայց նա իրենց վճարումը հաս-տատող ոչ մի կտրոն չի տվել։
Վկա՝ «Ֆիզիկական կուլտուրայի պետական հայկական ինստիտուտ»-ի գլխավոր հաշ-վապահ, Անահիտ Գրիգորյանի ցուցմունքի համաձայն՝ ինքը 2014թ. հունվարի վերջին զանգա-հարել է մերսման դասընթացների ղեկավարին՝ ամբաստանյալին, և ասել, որ դասընթացի ուն-կնդիրներ Անահիտ Ղազարյանը, Նարեկ Մարտոյանը, Մարինա Պետիկյանը, Սամվել Պողոս-յանը և Տիգրան Սահրադյանը դիմումներ են ներկայացրել այն մասին, որ իրենց ուսման վարձի գումարներն առձեռն հանձնել են նրան, բայց վճարումը հաստատող որևէ փաստաթուղթ իրենց չի տվել։ Ամբաստանյալը հաստատել է, որ նշված ունկնդիրների ուսման վարձի գումարները վերցրել է և բանկային փոխանցման միջոցով վճարել ինստիտուտի հաշվեհամարին, սակայն իր հաշիվների վրա դրված կալանքի պատճառով դրանք դեռևս չեն փոխանցվել։ Նրանից պահան-ջել է վճարման անդորրագրերի պատճենները, ու թեև նա խոստացել է, սակայն վճարումը հաս-տատող որևէ փաստաթուղթ չի ներկայացրել։
Ամբաստանյալն ուսման վարձի գումարներն ունկնդիրներից վերցնելու և անձամբ վճա-րում կատարելու իրավունք չի ունեցել։
Վկա՝ «Ֆիզիկական կուլտուրայի պետական հայկական ինստիտուտ»-ի գիտական խորհրդի քարտուղար, Մարինե Ասատրյանի ցուցմունքի համաձայն՝ 2012թ. նոյեմբերի 16-ին հրավիրվել է ռեկտորատի նիստ, որի ընթացքում քննարկվել է նաև մարզաառողջարարական ֆա-կուլտետի կիեզոլոգիայի ամբիոնին կից գործող մերսման դասընթացների 16-րդ խմբի կազմա-կերպման վերաբերյալ հարցը, որը զեկուցել է «Բուժական և սպորտային մերսման, առողջարա-րական ֆիզկուլտուրայի» դասընթացի 16-րդ խմբի ղեկավար Քրիստինա Նեբոգովան։ Վերջինս նիստի ժամանակ ներկայացրել է ինստիտուտի ռեկտորին հասցեագրված զեկուցագիր, որով խնդրել է հրամանագրել մերսման դասընթացի 16-րդ խմբի թվով 36 ունկնդիրներին, ինչպես նաև` խնդրել է նշված ունկնդիրներից ութի, այդ թվում` Լիլիթ Դանիելյանի, Էդուարդ Դավթյանի, Արթուր Մարուքյանի և Էդուարդ Զաքարյանի ուսման վարձի գումարները զեղչել։ Զեկուցագրին կից չեն ներկայացվել զեղչման վերաբերյալ այդ ունկնդիրների դիմումները, քանի որ նիստում քննարկվում է միայն զեկուցագիրը։
Ռեկտորատը, քննարկելով ամբաստանյալի զեկուցագիրը, որոշում է կայացրել մերսման դասընթացի 16-րդ խմբի թվով 8 ունկնդիրների ուսման վարձերի գումարներն ամբողջությամբ զեղչել։
Վկա՝ ամբաստանյալի եղբայր, Ֆյոդոր Նեբոգովի ցուցմունքի համաձայն՝ 2013թ. հունի-սին Ռուսաստանի Դաշնություն արտագնա աշխատանքների մեկնելու նպատակով իր ծանոթ Արտակ Չալաբյանից ինքը պարտքով 450.000 ՀՀ դրամ գումար է վերցրել՝ խոստանալով այն վե-րադարձնել մինչև սեպտեմբերի սկիզբը։ 2013թ. հուլիսի կեսերին մեկնել է ՌԴ, սակայն գործերի անհաջողության պատճառով սեպտեմբերին չի կարողացել Արտակ Չալաբյանին վերադարձնել պարտքով վերցրած գումարը, ու քանի որ իրենից պահանջել է վերադարձնել պարտքը, այդ մա-սին հայտնել է քրոջը` Քրիստինա Նեբոգովային, և խնդրել է օգնել։ 2013թ. հոկտեմբերի սկզբին քույրը հայտնել է, որ կարողացել է 450.000 ՀՀ դրամ գումարը հայթայթել, սակայն չի հայտնել, թե որտեղից։ Քրիստինան կատարելով իր խնդրանքը՝ նույն ժամանակահատվածում նշված գումա-րը հանձնել է Արտակ Չալաբյանին։
2014 թվականի մայիսի 26-ին տեղեկացել է, որ Ա.Չալաբյանին վճարված 450.000 դրամը քույրը վերցրած է եղել մերսման դասընթացների ունկնդիրների ուսման վարձերի գումարներից։
Բացի դա, ՀՀ-ում չունենալով մշտական աշխատանք, քրոջ և մոր անուններով մի շարք բանկերում վարկեր է ձևակերպած եղել, որոնց մարումների համար անհրաժեշտ գումարներն ինքն է փոխանցել վերջիններիս, և երբևէ չի եղել, որ քույրը կամ մայրն իր փոխարեն վճարեն իր վարկերի գումարները։
Վկա Արտակ Չալաբյանի ցուցմունքի համաձայն՝ մինչև 2013թ. սեպտեմբեր ամիսը վե-րադարձնելու պայմանով Ֆյոդոր Նեբոգովին պարտքով 450.000 դրամ է տվել, որը նա ժամա-նակին չի վերադարձրել։ Իր պահանջից հետո նա 2013թ. սեպտեմբերի վերջերին զանգահարել և հայտնել է, որ գումարն իր քրոջ՝ Քրիստինայի մոտ է և նրանից կարող է վերցնել այն։ Դրանից հետո «Ֆիզիկական կուլտուրայի հայկական պետական ինստիտուտ»-ի մուտքի մոտ հանդիպել է Քրիստինային և վերցրել Ֆյոդորին պարտքով տված 450.000 դրամը։
Որպես այլ փաստաթուղթ՝ ապացույց ճանաչված, Նարեկ Մարտոյանի, Մարինա Պետիկ-յանի, Սամվել Պողոսյանի, Տիգրան Սահրադյանի և Անահիտ Ղազարյանի անուններից 2014թ. հունվարի 20-ին և 24-ին մարզաառողջարարական ֆակուլտետի դեկանին հասցեագրված դի-մումների համաձայն՝ վերջիններս հայտնել են, որ իրենց ուսման վարձերի գումարները վճարել են Քրիստինա Նեբոգովային։
«Փաստաթղթերի զննություն կատարելու մասին» 24.06.2014թ. արձանագրության համա-ձայն՝ որպես այլ փաստաթուղթ՝ ապացույց ճանաչված, ՀՀ կենտրոնական բանկից առգրավ-ված՝ Ք.Նեբոգովայի անվամբ բանկային հաշիվների, այդ հաշիվներով գումարային շարժի, վճա-րային միջոցներով բանկերում կանխիկացումներ կատարելու, ինչպես նաև՝ կատարված բոլոր գործարքների ու դրանց վերաբերող բանկային գաղտնիք պարունակող տեղեկությունների ու փաստաթղթերի զննությամբ պարզվել է, որ Ք.Նեբոգովայի կողմից Ա.Ղազարյանի, Ն.Մարտո-յանի, Մ.Պետիկյանի, Ս.Պողոսյանի և Տ.Սահրադյանի ուսման վարձերի գումարները չեն վճարվել և «Ֆիզիկական կուլտուրայի հայկական պետական ինստիտուտ»-ի հաշվեհամարին չեն փոխանցվել։
Որպես այլ փաստաթուղթ՝ ապացույց ճանաչված՝ Ա.Ղազարյանի, Ն.Մարտոյանի, Մ.Պե-տիկյանի և Տ.Սահրադյանի դիմումների հիման վրա «Ակբա Կրեդիտ Ագրիկոլ», «Հայէկոնոմ» և «Արդշինինվեստ» բանկերից ստացված տեղեկանքների համաձայն՝ նշված բանկերի միջոցով հիշյալ անձանց անուններից «Ֆիզիկական կուլտուրայի հայկական պետական ինստիտուտ»-ի բանկային հաշվեհամարներին գումարներ չեն փոխանցվել։
«Ծառայությունների վճարովի մատուցման մասին» 27.09.2012թ. հ. 177 և 19.11.2012թ. հ. 188 պայմանագրերի համաձայն՝ կարճատև մերսման դասընթացներ վարելու պայմանագրերը կնքվել են «Ֆիզիկական կուլտուրայի հայկական պետական ինստիտուտ» ՊՈԱԿ-ի և քաղաքա-ցի Քրիստինա Ալեքսանդրի Նեբոգովայի միջև։
«Իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին» 20.09.2014թ. որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճա-նաչված զեկուցագրի համաձայն՝ «Ֆիզիկական կուլտուրայի հայկական պետական ինստի-տուտ»-ի ռեկտորին հասցեագրված զեկուցագրով ամբաստանյալը խնդրել է մերսման դասըն-թացների 16-րդ խմբի ունկնդիրներից ութի, այդ թվում` Լիլիթ Դանիելյանի, Էդուարդ Դավթյանի, Արթուր Մարուքյանի և Էդուարդ Զաքարյանի ուսման վարձի գումարները զեղչել։
«Ֆիզիկական կուլտուրայի հայկական պետական ինստիտուտ»-ի ռեկտորատի նիստի 16.11.2012թ. հ. 6 արձանագրության համաձայն՝ նիստում քննարկվել է մերսման դասընթացների 16-րդ խմբի ղեկավար Ք.Նեբոգովայի զեկուցագիրը և որոշվել է ունկնդիրներից ութի, այդ թվում` Լիլիթ Դանիելյանի, Էդուարդ Դավթյանի, Արթուր Մարուքյանի և Էդուարդ Զաքարյանի ուսման վարձի գումարները 100 տոկոսով զեղչել։

Դատարանի վերլուծություն.

Դատարանը, վերլուծելով ամբաստանյալին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքն ու համակցության մեջ գնահատելով դատա-քննությամբ հետազոտված ապացույցները, գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման վրա ձևավորված համոզմամբ հանգում է հետևության, որ ամբաս-տանյալի կատարած արարքին տրվել է ճիշտ քրեաիրավական գնահատական, քրեական գոր-ծի` դատարանի կողմից որպես արժանահավատ գնահատվող ապացույցները՝ տուժողների և վկաների ցուցմունքներն ու մյուս ապացույցները, ձեռք են բերվել քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանմամբ, և սույն քրեական գործին վերաբերվող փոխկապակցված հավաս-տի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ հաստատվում է, որ ամբաստանյալը, չարաշա-հելով տուժողներ Ա.Ղազարյանի, Ն.Մարտոյանի, Մ.Պետիկյանի, Ս.Պողոսյանի և Տ.Սահրադ-յանի վստահությունը, խարդախությամբ՝ անձամբ վճարելու պայմանով, հափշտակել է որպես ուսման վարձ՝ նրանցից վերցրած գումարները՝ ընդհանուր առմամբ 800.000 ՀՀ դրամը, այսինքն՝ կատարել է հանցագործություն` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, որով և պետք է պատասխանատվության ենթարկվի։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը ԵԿԴ/0176/01/09 քրեական գործով 24.02.2011թ. կայացված որոշմամբ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ. «Վստահությունը չարաշահելն ուրիշի գույքին տիրանալու կամ դրա նկատմամբ իրավունք ձեռք բերելու նպատակով հանցա-վորի կողմից, նրա և գույքի սեփականատիրոջ կամ գույքը տիրապետողի միջև ձևավորված վստահության հարաբերությունների օգտագործումն է։ Արարքը խարդախություն որակելու հա-մար բավարար չէ, որ անձն իր արարքներով կամ որոշակի հանգամանքների բերումով տուժողի մոտ վստահություն վայելի, այլ անհրաժեշտ է, որպեսզի վերջինս համոզի տուժողին իրեն փո-խանցել գույքը կամ գույքի նկատմամբ իրավունքները։
Հանցագործի նկատմամբ տուժողի վստահությունը կարող է ինչպես իրավական, այնպես էլ փաստական հիմքեր ունենալ։ Այլ կերպ` հանցավորի և տուժողի միջև առկա՝ վստահության վրա հիմնված հարաբերությունները կարող են բխել ինչպես նրանց միջև առկա պայմանագրից, լիազորագրից և այլն, այնպես էլ առաջանալ հանցավորի և գույքը հանձնողի անձնական հարա-բերություններից, հանցավորի կողմից նախկինում դրսևորած վարքագծից, հանցավորի անձնա-վորությունից և այլն»։
Այսպիսով, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալը, չարաշահելով նույն ինստիտուտի շրջանավարտներ Ա.Ղազարյանի, Տիգրան Սահրադյանի, ուսանող Ն.Մարտոյանի ու մյուս տու-ժողներ Մ.Պետիկյանի և Ս.Պողոսյանի իր նկատմամբ ձևավորված վստահությունը, որոշ դեպ-քերում չբացատրելով ուսման վարձի գումարը վճարելու կարգը, համաձայնվելով վարձի գու-մարը մաս-մաս ընդունել, ցույց տալով աշխատասենյակի սեղանին դրված կտրոններն ու բա-ցատրելով, որ դրանք այլ ունկնդիրների՝ իր կողմից վճարված վարձերի վճարման կտրոններն են, և վստահեցնելով, որ իրեն վճարված գումարներն անձամբ կվճարի ու նրանց կհանձնի վճար-ման անդորրագրերը, վստահություն է ձեռք բերել տուժողների մոտ և հափշտակել է տուժողների կողմից իրեն վստահված գումարները։
Ինչ վերաբերվում է ամբաստանյալի և պաշտպանի այն պատճառաբանություններին, որ խարդախություն չի կատարվել, ամբաստանյալը գումար հափշտակելու նախնական դիտավո-րություն չի ունեցել, տուժողների ուսման վարձերի գումարները եղել են նրա մոտ և հանգա-մանքների բերումով նա ծախսել է այդ 800.000 դրամի չափով գումարը` հետագայում ակնկա-լելով, որ իր վաստակած գումարներից տուժողների ուսման վարձի գումարներն ինքը կփոխանցի ինստիտուտի հաշվեհամարին, նա ընդամենը ժամանակավորապես օգտագործել է այդ գումար-ները և պետք է 2-3 ամսվա ընթացքում վճարում կատարեր, բայց իր հաշվի վրա դրված կալանքի և այլ խնդիրների պատճառով չի կարողացել դա անել, և ծայրահեղ մեղադրական տեսանկյու-նից հարցին նայելու դեպքում անգամ ամբաստանյալի արարքը կարելի է որակել որպես երկու դրվագով զգալի չափերով յուրացում, ապա դատարանը գտնում է, որ վերը շարադրված ապա-ցույցներով և նշված վերլուծությամբ դրանք դատաքննությամբ չհաստատվեցին, իսկ ամբաս-տանյալի կատարած հանցագործությունը հիմնավորվեց նաև նրա մասնակի խոստովանութ-յամբ՝ որ իրոք տուժողներից վերցրել է գումարներ՝ վճարելու խոստումով, սակայն չի վճարել դրանք։
Դատարանը նաև գտնում է, որ ամբաստանյալը նշված պատճառաբանություններով կա-տարած հանցագործության համար պատժից և պատասխանատվությունից խուսափելու նպա-տակ է հետապնդում։
Վերը նշված հիմնավորումներով դատարանը գտնում է, որ անհիմն է նաև պաշտպանի այն պատճառաբանությունը, որ ամբաստանյալի կատարած արարքը պետք է որակվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179 հոդվածի 1-ին մասով՝ երկու դրվագով։
Միաժամանակ, վերլուծելով ամբաստանյալին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքն ու համակցության մեջ գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հե-տազոտման վրա ձևավորված համոզմամբ հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալի կատա-րած արարքին ճիշտ քրեաիրավական գնահատական չի տրվել, թեև այդ մասով քրեական գործի ապացույցները ձեռք են բերվել քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանմամբ, սակայն դրանք սխալմամբ գնահատվել են որպես հանցագործության կատարում հիմնավորող ապացույցներ։
ՀՀ Սահմանադրության 19-րդ հոդվածն ամրագրում է« որ յուրաքանչյուր ոք ունի իր խախտված իրավունքները վերականգնելու« ինչպես նաև իրեն ներկայացված մեղադրանքի հիմնավորվածությունը պարզելու համար հավասարության պայմաններում, արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ, անկախ և անկողմնակալ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկե-տում իր գործի հրապարակային քննության իրավունք։
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվ-րոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետի համաձայն՝ «Յուրաքանչյուր ոք« երբ որոշ-վում են նրա քաղաքացիական իրավունքներն ու պարտականությունները կամ նրան ներկա-յացված ցանկացած քրեական մեղադրանքի առնչությամբ« ունի օրենքի հիման վրա ստեղծված անկախ ու անաչառ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում արդարացի և հրապարակային դատաքննության իրավունք (…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասը սահմանում է« որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթա-դրությունների վրա« այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ։
Շարադրված դրույթների վերլուծությունից երևում է« որ հանցանք գործելու մեջ անձի մե-ղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա« այն ենթակա է հիմնավորման գործին վերաբերող փոխկապակցված« հավաստի ապացույցների բավարար ամ-բողջությամբ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածը պատասխանատվություն է նախատեսում իրա-վունք վերապահող կամ պատասխանատվությունից ազատող վկայական կամ պաշտոնական այլ փաստաթուղթ կեղծելու՝ կեղծողի կողմից անձամբ կամ այլ անձի կողմից դրանք օգտագոր-ծելու կամ իրացնելու նպատակով կամ այդպիսի փաստաթուղթ իրացնելու կամ նույն նպատակ-ներով կեղծ կնիքներ, դրոշմներ, ձևաթղթեր, տրանսպորտային միջոցների պետհամարանիշներ պատրաստելու կամ իրացնելու, ինչպես նաև ակնհայտ կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելու հա-մար։
Վճռաբեկ դատարանը, Ս.Գաբրիելյանի վերաբերյալ գործով 23.07.2010թ. թիվ ԵՇԴ/0115 /01/09 որոշմամբ վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասի դիսպոզի-ցիան, հայտնել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«Մեջբերված դրույթի վերլուծությունից երևում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդ-վածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմի պարտադիր հատկանիշ է հանդիսանում հան-ցագործության առարկան` իրավունք վերապահող կամ պատասխանատվությունից ազատող պաշտոնական փաստաթուղթը, դրոշմը, կնիքը, ձևաթուղթը, տրանսպորտային միջոցի պետհա-մարանիշը։
Տվյալ դեպքում որպես պաշտոնական փաստաթուղթ պետք է համարել պետական կամ տեղական ինքնակառավարման մարմինների, դրանց հիմնարկությունների, ձեռնարկություն-ների և կազմակերպությունների կողմից տրվող այն վավերացված տեղեկատվությունը, որը գտնվում է նյութական կրիչների վրա և հավաստում է իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստեր կամ իրադարձություններ։
Փաստաթղթերի, դրոշմների և մյուս առարկաների կեղծումը կարող է իրականացվել երկու ձևով`
1. իրական փաստաթղթերի կամ մյուս առարկաների տեքստի, բովանդակության, դրան-ցում առկա տեղեկատվության աղավաղումը տարբեր եղանակներով (ջնջում, քերծվածք, լրացում),
2. ամբողջովին կեղծ փաստաթղթի կամ այլ առարկայի պատրաստում։
Օգտագործել կեղծ փաստաթղթեր՝ նշանակում է դրանք շրջանառության մեջ դնել սեփա-կան կարիքների համար` դրանց միջոցով իրավունքներ ձեռք բերելու կամ պատասխանատվու-թյունից ազատվելու նպատակով։
Հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ, հանցավո-րը գիտակցում է, որ պատրաստում և օգտագործում է կեղծ փաստաթղթեր կամ այլ առարկա-ներ»։
Սույն գործի նյութերից և հետազոտված ապացույցներից երևում է, որ.
ա) ամբաստանյալը «Ֆիզիկական կուլտուրայի հայկական պետական ինստիտուտ» ՊՈԱԿ-ի հետ ծառայությունների մատակարարման պայմանագիրը կնքել է որպես ֆիզիկական անձ և ոչ թե իրավաբանական անձ՝ պետական կամ տեղական ինքնակառավարման մարմին-ների, դրանց հիմնարկությունների, ձեռնարկությունների և կազմակերպությունների ներկայա-ցուցիչ,
բ) իրեղեն ապացույց է ճանաչվել «Ֆիզիկական կուլտուրայի հայկական պետական ինս-տիտուտ»-ի ռեկտորին հասցեագրված ամբաստանյալի զեկուցագիրը, որով նա խնդրել է մերս-ման դասընթացների 16-րդ խմբի ունկնդիրներից ութի, այդ թվում` Լ.Դանիելյանի, Էդ.Դավթ-յանի, Ա.Մարուքյանի և Էդ. Զաքարյանի ուսման վարձի գումարները զեղչել։
Նշվածից հետևում է, որ հիշյալ զեկուցագիրը պետական կամ տեղական ինքնակառա-վարման մարմնինների, դրանց հիմնարկությունների, ձեռնարկությունների և կազմակերպութ-յունների կողմից տրված և այն վավերացված տեղեկատվություն՝ պաշտոնական փաստաթուղթ չէ ու չի հավաստում իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ կամ իրադարձություն։
գ) «Ֆիզիկական կուլտուրայի հայկական պետական ինստիտուտ»-ի ռեկտորատի նիստի 16.11.2012թ. հ. 6 արձանագրության համաձայն՝ նիստում քննարկվել է մերսման դասընթացների 16-րդ խմբի ղեկավար Ք.Նեբոգովայի զեկուցագիրը և որոշվել է ունկնդիրներից ութի, այդ թվում` Լ.Դանիելյանի, Էդ.Դավթյանի, Ա.Մարուքյանի և Էդ.Զաքարյանի ուսման վարձի գումարները 100 տոկոսով զեղչել։
դ) Վկա Մարինե Ասատրյանի դատաքննական ցուցմունքի համաձայն՝ 2012թ. նոյեմբերի 16-ին հրավիրված ռեկտորատի նիստում քննարկվել է միայն ինստիտուտի ռեկտորին հասցեա-գրված ամբաստանյալի զեկուցագիրը, և զեկուցագրին կից նիստին չեն ներկայացվել զեղչման վերաբերյալ ունկնդիրների դիմումները։
Նշվածից հետևում է, որ ռեկտորատի նիստում քննարկվել է միայն ամբաստանյալի զե-կուցագիրը, որևէ ունկնդրի դիմում չի ներկայացվել ու չի քննարկվել, և տվյալ դեպքում՝ որպես պաշտոնական փաստաթուղթ, համարվում է ռեկտորատի որոշումը, որով հավաստվում է իրա-վունք վերապահող (իրավաբանական նշանակություն ունեցող) փաստ։
Միաժամանակ, դատարանը գտնում է, որ վերոգրյալ հիմնավորմամբ չի հաստատվում տուժողներ Լ.Դանիելյանի, Էդ.Դավթյանի, Ա.Մարուքյանի և Էդ.Զաքարյանի ուսման վարձերը զեղչելու վերաբերյալ զեկուցագրի հետ տուժողների դիմումները 2012 թվականի նոյեմբերի 16-ին ինստիտուտի ռեկտորատի նիստին ներկայացնելու մասով մեղադրանքը, հետևաբար՝ այն պետք է հանվի մեղադրանքի ծավալից։
Այսպիսով, դատարանը հանգում է եզրակացության, որ ամբաստանյալի արարքի մեջ հանցակազմ չկա, նախաքննությամբ չի ապացուցվել և դատաքննությամբ չհաստատվեց, որ ամբաստանյալը կազմել է Լ.Դանիելյանի, Էդ.Դավթյանի, Ա.Մարուքյանի և Էդ.Զաքարյանի ուս-ման վարձերը զեղչելու իրավունք վերապահող կեղծ զեկուցագիր, որը նրանց դիմումների հետ 2012 թվականի նոյեմբերի 16-ին ներկայացրել է ինստիտուտի ռեկտորատի նիստին, այսինքն՝ չապացուցվեց, որ նա կեղծել է պաշտոնական փաստաթուղթ՝ իր կողմից անձամբ օգտագործելու նպատակով, ինչպես նաև օգտագործել է ակնհայտ կեղծ փաստաթուղթ։
Ավելին, դատաքննությամբ ապացուցվեց, որ ամբաստանյալի՝ որպես քաղաքացու կող-մից ռեկտորատի նիստին ներկայացվել է զեկուցագիր, որի քննարկմամբ նրա խնդրանքը կարող էր նաև մերժվել։
Ինչ վերաբերվում է մեղադրական եզրակացությունում շարադրված, սակայն դատարանի կողմից չգնահատված մյուս ապացույցներին, ապա դատարանը գտնում է, որ դրանք վերաբե-րելի ապացույցներ չեն, քանի որ դրանցով չի հաստատվում կամ հերքվում ՀՀ քրեական օրենս-գրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքը։
Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` պատժի չափը որոշելիս, դատարանը հաշվի է առնում ինչպես նրա կատարած հանցագործության բնույթը, հանրության համար վտան-գավորության աստիճանը և հետևանքները, այնպես էլ նրա անձը բնութագրող տվյալներն ու պա-տասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները։
Որպես ամբաստանյալ Ք.Նեբոգովայի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմաց-նող հանգամանք` դատարանը հաշվի է առնում, որ նա ամբողջությամբ հատուցել է տուժող-ներին պատճառված վնասները։
Որպես ամբաստանյալ Ք.Նեբոգովայի անձը բնութագրող հանգամանքներ՝ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա առաջին անգամ է դատապարտվում և բնութագրվում է դրական։
Դատաքննությամբ ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չարձանագրվեցին։
Դատարանը, հաշվի առնելով ամբաստանյալի անձը, նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող վերոգրյալ հանգամանքները, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծան-րացնող հանգամանքների բացակայությունը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, նրա կյանքի պայմանների վրա նշանակվելիք պատժի ազդեցության հնարավոր բացասական հետևանքները, ելնելով գործի փաստական տվյալների և հանգա-մանքների վերլուծության հիման վրա դատարանի մոտ ձևավորված նրա բարոյահոգեբանական ու քրեաիրավական դրական բնութագրից և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ ու 61-րդ հոդ-վածներով սահմանված՝ արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պա-տիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից, հանգում է հետևության, որ տուժողներին պատ-ճառված վնասները հատուցելուց հետո էականորեն նվազել է նրա կատարած արարքի ու անձի հասարակական վտանգավորության աստիճանն ու նրա ուղղվելը հնարավոր է նաև առանց նրան հասարակությունից մեկուսացնելու և նշանակված պատիժը կրելու` ՀՀ քրեական օրենս-գքրի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանակա-նորեն չկիրառելու միջոցով, ինչն անհրաժեշտ ու բավարար է նաև սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և նրա կողմից նոր հանցագործությունների կատարումը կանխելու համար։
Դատարանը, ինչպես պատիժ նշանակելիս հաշվի առնվող հանգամաքների« այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ վերոգրյալ հետևություն-ներին հանգելիս ղեկավարվում է նաև նշված հարցերի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ մի շարք որոշումներում արտահայտած իրավական դիրքորոշումներով։ /Տես` թիվ,թիվ ՎԲ-124/07« ՎԲ-192/07« ԵՇԴ/0029/01/08« ԱՎԴ2/0059/01/08« ԵԱՔԴ/0078/01/09« ԼԴ2/0019/01/09, ՍԴ/0085 /01/10, ԳԴ1/0003/01/10, ԱՎԴ/0082/01/12 որոշումները/։
Տուժողները քաղաքացիական հայցեր չհարուցեցին։
Քննության առնելով իրեղեն ապացույցի տնօրինման հարցը՝ դատարանը գտնում է, որ իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ Ք.Նեբոգովայի զեկուցագիրը և Ա.Մարուքյանի ու Էդ.Զաքար-յանի դիմումները պետք է պահվեն քրեական գործում։
Քննության առնելով ամբաստանյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ այն պետք է թողնվի անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը,։
Վերոգրյալների հիման վրա ու ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 365-րդ, 367-րդ և 369-372-րդ հոդվածներով` դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց

1. Քրիստինա Ալեքսանդրի Նեբոգովային ճանաչել անմեղ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում և արդարացնել` նրա արարքի մեջ հան-ցակազմ չլինելու հիմքով։
2. Քրիստինա Ալեքսանդրի Նեբոգովային ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և դատապարտել ազատազրկման 2 (երկու) տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ Ք.Նեբոգովայի նկատմամբ նշա-նակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան 2 (երկու) տարի ժամկետով։
Իրեղեն ապացույցները՝ Ք.Նեբոգովայի զեկուցագիրը և Ա.Մարուքյանի ու Էդ.Զաքար-յանի դիմումները պահել քրեական գործում։
Ք.Նեբոգովայի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորա-գրությունը, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակ-վելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում։

ԴԱՏԱՎՈՐ` Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆ