ԵԿԴ/0184/01/14

Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ


« 7 » հունիսի 2019թ. ք.Երևան

ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Վերաքննիչ դատարան) հետևյալ կազմով՝

նախագահող դատավոր՝ Ա.Վարդանյանի,
դատավորներ՝ Լ.Աբգարյանի և
Մ.Պապոյանի,
քարտուղարությամբ՝ Ա.Ավդալյանի,

մասնակցությամբ՝
դատախազ՝ Գ.Սարգսյանի,
ամբաստանյալ՝ Ռ.Մկրտչյանի,
տուժող՝ Վ.Մարգարյանի,

դռնբաց դատական նիստում, Վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահ¬մանված կանոններով քննելով թիվ ԵԿԴ/0184/01/14 քրեական գործով Երևանի Կենտ¬րոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդ¬հա¬¬¬նուր իրա¬վասության առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի օգոստոսի 24-ի դատավճռի դեմ ՀՀ գլխավոր դատախա¬զութ¬յան ՀՀ ազ¬գա¬յին անվտանգության մարմիններում քննվող, թմրամիջոցների ապօրի¬նի շրջա¬նառության հետ կապված և կիբեռհանցագործություննե-րի գործերով վարչության ավագ դատախազ Գ.Սարգսյանի ներկա¬յաց¬րած վե¬րաքննիչ բողոքը,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց ՝

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2011 թվականի հունվարի 11-ին ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի քննչական վար¬¬չության Նոր Նորքի քննչական բաժնում, Մելինե Մարգարյանի հաղորդման հիման վրա նախապատրաստված նյութերի վերանայման արդյունքնե¬րով, ՀՀ քրեական օրենսգր¬քի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով հարուցել է թիվ 17100411 քրեական գոր¬ծը:
2011 թվականի մարտի 26-ին որոշում է կայացվել Ռուբիկ Մկրտչյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով որպես մեղադրյալ ներգրավելու մա-սին:
Նույն օրը նրա նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում:
2011 թվականի մարտի 26-ին, Երևան քաղաքի Ավան և Նոր-Նորք վարչական շրջան¬¬¬ների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը, բավարարելով նա¬¬խաքննական մարմնի միջնորդությունը, Ռուբիկ Մկրտչյանի նկատմամբ որպես խա-փանման միջոց է կիրառել երկու ամիս ժամանակով կալանավորումը:
2011 թվականի մայիսի 11-ին որոշում է կայացվել թիվ 17100411 քրեական գործով վա¬րույթը կասեցնելու մասին՝ Ռուբիկ Մկրտչյանի գտնվելու վայրը հայտնի չլինելու պատ¬¬¬¬ճա¬ռաբանությամբ:
2013 թվականի ապրիլի 25-ին ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչությունում ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ սահմանապահ զորքերից ստացված նյութերի քննարկման արդյունքնե¬րով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 329-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցել է թիվ 58204213 քրեական գործը:
2013 թվականի նոյեմբերի 6-ին Ռուբիկ Մկրտչյանը բերման է ենթարկվել և ձեր¬բա-կալ¬վել:
ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Հ.Բադալյանի 2013 թվականի նոյեմբերի 8-ի գրութ¬¬¬յամբ թիվ 17100411 քրեական գործն ուղարկվել է ՀՀ ԿԱ ազգային անվտանգության ծա¬ռայություն՝ թիվ 58204213 քրեական գործին միացնելու և նախաքննությունը շարունա-կե¬լու նպատակով:
2013 թվականի նոյեմբերի 8-ի ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ա.Աղաջանյանը որո¬շում է կայացրել թիվ 17100411 քրեական գործը վարույթ ընդունելու, վերսկսելու, թիվ 58204213 քրեական գործին միացնելու և նախաքննությունը 58204213 համարով շարու¬նա¬կելու մասին:
2013 թվականի նոյեմբերի 9-ին որո¬շում է կայացվել Ռուբիկ Մկրտչյանին առա-ջադրված մեղադրանքը փոփոխելու մասին և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրել ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 325-րդ հոդվածի 1-ին մա-սով, 329-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 38-325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 38-329-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
2013 թվականի նոյեմբերի 9-ին Երևա¬¬նի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջան¬¬ների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը, մեղադրյալ Ռուբիկ Մկրտչյանի մասնակցությամբ քննարկելով նախաքննական մարմնի միջնոր-դությունը, վերահաստատել է Երևա¬¬նի Ավան և Նոր-Նորք վարչական շրջանների ընդ-հանուր իրավասության առա¬ջին ատյանի դատարանի 2011 թվականի մարտի 26-ի որո-շումը և նրա նկատմամբ երկու ամիս ժամկետով որպես խափանման մի¬ջոց է ընտրել կալանավորումը՝ կալանավորման սկիզբը հաշվելով 2013 թվականի նո¬յեմ¬¬բերի 6-ից, որի ժամկետը հետագայում երկարացվել է:
2014 թվականի սեպտեմբերի 27-ին որոշում է կայացվել թիվ 58204213 քրեական գործից Ռուբիկ Մկրտչյանի և Սասուն Մկրտումյանի վերաբերյալ մաս անջատելու և նախաքննությունը 58213614 համարով շարունակելու վերաբերյալ:
2014 թվականի հոկտեմբերի 4-ին որոշում է կայացվել թիվ 58213614 քրեական գոր-ծից Սասուն Մկրտումյանի և մյուսների վերաբերյալ մաս անջատելու և նախաքննութ-յունը 58214114 համարով շարունակելու մասին:
2014 թվականի հոկտեմբերի 4-ին որո¬շում է կայացվել Ռուբիկ Մկրտչյանին առա-ջադրված մեղադրանքը փոփոխելու մասին և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 329-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
2014 թվականի հոկտեմբերի 28-ին թիվ 58213614 քրեական գործը մեղադրական եզ-րա¬կացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջան-ների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան, որտեղ քրեական գործին շնորհ¬վել է ԵԿԴ/0184/01/14 համարը:
Դատաքննության արդյունքներով գործով մեղադրող Գ.Սարգսյանը 2016 թվականի սեպ¬տեմ¬բերի 30-ին որոշում է կայացրել Ռուբիկ Մկրտչյանին առաջադրված մե-ղադրանքը փոփոխելու և նրան ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով /21 դրվագներով/ և 329-րդ հոդվածի 1-ին մասով /12 դրվագ¬նե¬րով/ նոր մեղադրանք առաջադրելու մասին:
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրա¬վա¬սութ-յան առաջին ատյանի դատարանը (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դա¬տա¬րան) թիվ ԵԿԴ/0184/01/14 քրեական գործով 2017 թվականի օգոստոսի 24-ին վճռել է.
«Ռուբիկ Ռուբիկի Մկրտչյանի նկատմամբ դադարեցնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված 3 դրվագով քրեական հետապնդումը՝ քրեական պա¬տասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով:
Ռուբիկ Ռուբիկի Մկրտչյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդ¬վածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և դատապարտել ազատազրկման 4 (չորս) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով՝ առանց գույքի բռնագրավման:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի համաձայն՝ նշանակված և Երևան քաղաքի Մա¬¬լաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 18.03.2010թ. դատավճռով նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով, որպես պատիժ՝ նշանակել ազատազրկում 5 (հինգ) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով՝ առանց գույ¬քի բռնագրավման:
Ռուբիկ Ռուբիկի Մկրտչյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329-րդ հոդ¬¬¬վածի 1-ին մասով և դատապարտել ազատազրկման 1 (մեկ) տարի 6 (վեց) ամիս ժամ-կե¬¬տով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1 (մեկ) տարի 6 (վեց) ամիս ժամ¬¬¬¬¬կե¬տով նշանակված պատժին մասնակիորեն գումարել պատիժների համակ¬ցութ¬յամբ նշա¬¬¬նակ¬¬ված պատժի չկրած մասից՝ 1 (մեկ) տարի 8 (ութ) ամիս 12 (տասներկու) օ¬րից, 1 (մեկ) տարին և որպես վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում 2 (երկու) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով՝ առանց գույքի բռնագրավման, որպիսի պատիժը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում:
Պատժի կրման սկիզբը հաշվել 2017թ. օգոստոսի 24-ից:
Ռ.Մկրտչյանի գույքի՝ Արագածոտնի մարզի Թալին քաղաքում 224-413 և 219-009 ծած¬¬կագրերով գյուղ նշանակության հողերի վրա դրված կալանքը պահպանել՝ մինչև դա¬-տավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Իրեղեն ապացույցները՝ ՀՀ քաղաքացու թիվ AM 0281891 կեղծված անձնագիրը, թիվ AH 0233481 կեղծ դրոշմներով անձնագիրը, «Ակբա-Կրեդիտ Ագրիկոլ Բանկ» ՓԲ ընկե-րութ¬¬յան կողմից թողարկված, 4355 0339 2135 1171 համարով «VISA» և 5268 9800 0022 7354 համարով «MasterCard», «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության կողմից թողարկված 4847 0400 0015 6062 համարով «VISA» ու 5450 5700 0070 1041 համարով «MasterCard» բանկային վճա¬-րա¬յին քարտերը պահել քրեական գործի հետ միասին՝ վերջինիս պահելու ամբողջ ժամա¬նա¬կամիջոցում:
Ռ.Մկրտչյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ կալանքը, թողնել անփո-փոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը»:
2017 թվականի սեպտեմբերի 20-ին ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան է ստացվել Ռու¬¬¬բիկ Մկրտչյանի պաշտպան Մանվել Գրիգորյանի ներկա¬յաց¬րած վերաքննիչ բողոքը` Երևա¬¬¬նի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առա¬¬¬¬¬¬¬¬ջին ատյանի դա¬տա¬րանի 2017 թվականի օգոստոսի 24-ի դատավճիռը բեկանելու և փո¬¬¬փոխելու վերաբերյալ, որով նա խնդրել է Ռուբիկ Մկրտչյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվա¬ծի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում ճանաչել անմեղ և արդարաց¬նել՝ արարքում հանցակազմ չլինելու հիմքով, Ռուբիկ Մկրտչյա¬նին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 329-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտել նվազագույն պատ¬ժա¬¬չափով, պատժի սկիզբը հաշվել 2013 թվականի նո-յեմ¬բերի 6-ից և նրան ազատ արձակել դա¬տա¬րանի դահլիճում:
2017 թվականի հոկտեմբերի 5-ին ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան է ստացվել ավագ դատախազ Գ.Սարգսյանի ներկա¬յաց¬րած վերաքննիչ բողոքը՝ Երևա¬¬նի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առա¬¬¬¬¬ջին ատյանի դա-տա¬¬¬րանի 2017 թվականի օգոստոսի 24-ի դատավճիռը մասնակի բեկանելու վերաբերյալ, ո¬րով նա խնդրել է Ռուբիկ Մկրտչյանին մեղավոր ճանաչել 12 դեպքով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329-րդ հոդ¬վածի 1-ին մասով՝ նշանակելով համաչափ պատիժ, 21 դեպքով ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և վաղեմության ժամկետն անցած լի-նե¬լու հիմքով վերջինիս նկատմամբ իրականացվող քրեական հետապնդումը դադա¬րեց-նել:
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի (նախագահող դատավոր՝ Ս.Համբարձումյան, կազ¬¬մի դատավորներ՝ Կ.Ղազարյան և Մ.Պետրոսյան) 2017 թվականի հոկտեմբերի 3-ի որոշ¬¬¬¬մամբ պաշտ¬պան Մ.Գրիգորյանի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ, իսկ ավագ դա¬տա¬խազ Գ.Սարգսյանի վերաքննիչ բողոքը նույն դատարանի 2017 թվականի հոկտեմ¬բե¬¬րի 18-ի որոշմամբ թողնվել է առանց քննության՝ ժամկետանց լինելու պատճա-ռա¬բա¬նութ¬¬¬յամբ:
Մեղադրող Գ.Սարգսյանի վերաքննիչ բողոքն առանց քննության թողնելու մասին ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2017 թվականի հոկտեմբերի 18-ի որոշումը ՀՀ գլխա-վոր դատախազի տեղակալ Դ.Մելքոնյանը բողոքարկել է ՀՀ վճռաբեկ դատարան:
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի (նախագահող դատավոր՝ Ս.Համբարձումյան, կազ¬¬մի դատավորներ՝ Տ.Սահակյան և Մ.Պետրոսյան) 2018 թվականի մարտի 22-ի որոշ-մամբ պաշտ¬պան Մ.Գրիգորյանի վերաքննիչ բողոքը մերժվել է, իսկ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վար¬չական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դա-տա¬¬րանի 2017 թվա¬կանի օգոստոսի 24-ի դատավճիռը թողնվել է օրինական ուժի մեջ:
Վերաքննիչ դատարանի 2018 թվականի մարտի 22-ի որոշումը Ռուբիկ Մկրտչյանի պաշտպան Մկրտիչ Դավթյանը բողոքարկել է ՀՀ վճռաբեկ դատարան:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2018 թվականի հուլիսի 20-ի որոշմամբ ՀՀ գլխավոր դատա-խազի տեղակալ Դ.Մելքոնյանի վճռաբեկ բողոքը բավարարվել է, ՀՀ վերաքննիչ քրեական դա¬տա¬րանի 2017 թվականի հոկտեմբերի 18-ի որոշումը բեկանվել, և գործն ուղարկվել է նույն դատարան՝ նոր քննության:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2018 թվականի սեպտեմբերի 5-ի որոշմամբ ՀՀ վերաքննիչ քրեա¬¬կան դատարանի 2018 թվականի մարտի 22-ի որոշման դեմ պաշտպան Մկրտիչ Դավթ¬¬¬յանի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժվել է:
Թիվ ԵԿԴ/0184/01/14 քրեական գործը ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան է ստաց-վել 2019 թվականի մարտի 1-ին, իսկ նախագահող դատավորին (նախագահող դատա¬վոր՝ Ա.Վար¬¬դանյան, կազ¬մի դատավորներ Մ.Պետրոսյան և Մ.Պապո¬յա¬ն) է հանձնվել 2019 թվա¬¬¬կանի մարտի 4-ին:
2019 թվականի մարտի 4-ին դատավոր Մ.Պետրոսյանը սույն քրեական գործով հայտ¬¬նել է ինքնաբացարկ:
2019 թվականի մարտի 5-ին նախագահող դատավոր Ա.Վար¬դանյանի կողմից զեկու-ցա¬¬գիր է ներկայացվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի նախագահին՝ սույն քրեա-կան գոր¬ծով կազմում այլ դատավոր ընդգրկելու վերաբերյալ:
2019 թվականի մարտի 6-ին դատավոր Մ.Պետրոսյանի փոխարեն քրեական գոր¬ծով կազմում ընդգրկվել է դատավոր Լ.Աբգարյանը:
Վերաքննիչ դատարանի 2019 թվականի մար¬¬¬տի 11-ի որոշմամբ քրեական գործն ընդունվել է վարույթ և նշանակվել դռնբաց դատական նիստում քննության:

Վերաքննիչ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը.
Ռուբիկ Ռուբիկի Մկրտչյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով /21 դրվագներով/ և 329-րդ հոդվածի 1-ին մա-սով /12 դրվագ¬նե¬րով/ վերջնական մե¬¬ղադրանք է առա¬ջադրվել այն բանի համար, որ նա «խարդա¬խութ¬յան եղանակով ուրիշի գույքը հափշտա¬կելու նպատակով, փոխառությամբ գումար ձեռք բերելու և հափշտակելու դիտավորութ¬յամբ իր ծանոթ Գագիկ Խաչիկյանի և Վազգեն Մարգարյանի հետ միասին համատեղ բիզնես ծավալելու վերաբերյալ կեղծ խոստում¬ների և պայմանավորվածութ¬յուն¬ների միջոցով համոզել է վերջինիս պատկա-նող՝ Երևան քաղաքի Արշակունյաց 50/2 շենքի թիվ 16 բնակարանը գրավադնել Վարդա-նուշ Թովմաս¬յա¬նին և վերջինիցս փոխառությամբ ստանալ 15.000 ԱՄՆ դոլար գումար՝ ամսեկան 5% տոկոսադրույքով /…/ փաս¬տա¬ցի խաբեությամբ հափշ¬տակել է առանձնա-պես խոշոր չափերով՝ 14.000 ԱՄՆ դոլա¬րին համարժեք 5.235.280 ՀՀ դրամ գումար:
Այսինքն, Ռուբիկ Մկրտչյանը կատարել է հանցագործություն՝ նախատեսված ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:
Բացի այդ, Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի ընդհանուր իրա-վասության դատարանի 18.03.2011թ. դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 34-329-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործութ-յուն¬ների կատարման համար դատապարտվելով 2 տարի ժամկետով ազատազրկման, խու¬սափել է դատարանի կողմից վճռած վերոհիշյալ պատժի կրումից, որի նպատակով 2011թ. ընթացքում քննությամբ չպարզված հանգամանքներում ձեռք է բերել իր լու-սանկա¬¬րով, սակայն Արմեն Ֆյոդրի Առաքելյանի կենսորոշիչ տվյալներով ՀՀ քաղաքացու թիվ AM0281891 կեղծ անձնագիրը, որի օգտագործմամբ 2011-2013թթ. ընթացքում 12 ան-գամ ապօրինի հատել է ՀՀ պահպանվող պետական սահմանը, ընդ որում՝ 12.08.2011թ, 18.08.2011թ., 09.09.2011թ. և 17.09.2011թ. կեղծ անձնագրով ՀՀ պահպանվող պետական սա¬հ¬¬¬¬մանը հատել է «Զվարթնոց» օդանավակայանի հսկիչ-անցագրային կետով, 17.01. 2012թ., 28.09.2012թ., 29.09.2012թ.՝ երկու անգամ, 01.10.2012թ. և 03.10.2012թ.՝ ՀՀ «Բագրա-տա¬¬¬¬¬շեն» հսկիչ-անցագրային կետով, իսկ 31.10.2013թ. և 06.11.2013թ.՝ ՀՀ «Գոգավան» հսկիչ-անցագրային կետով:
Այսինքն, Ռուբիկ Մկրտչյանը 12 դեպքով կատարել է հանցագործություններ՝ նա-խա¬¬տեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 329-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Բացի այդ, օգտագործելով իր լուսանկարով, սակայն Արմեն Առաքելյանի կենսորո-շիչ տվյալներով ՀՀ քաղաքացու թիվ AM 0281891 կեղծ անձնագիրը, 2011-2013թ.թ. ընթաց-քում «Ակբա-Կրեդիտ Ագրիկոլ Բանկ» ՓԲ և «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերություննե¬րից ստա¬¬ցել է բազմաթիվ բանկային վճարային քարտեր, մասնավորապես՝ 09.03.2011թ. դիմել և 12.03.2011թ. «Ակբա-Կրեդիտ Ագրիկոլ Բանկ» ՓԲ ընկերությունից ստացել է թիվ 4355 0339 2133 2742 «VISA» և 5268 9800 0028 1229 «Master Card» բանկային վճարային քարտերը, 17.03.2011թ. վերջինս փոխարինել է 5268 9800 0024 6560 քարտով, իսկ ստացված քար¬տե-րը փոխարինելու վերաբերյալ 24.12.2012թ. դիմումների համաձայն՝ 13.01.2013թ. ստացել է Արմեն Առաքելյանի անվամբ թողարկված՝ թիվ 4355 0339 2135 1171 «VISA» և թիվ 5268 9800 0022 7354 «Master Card» բանկային վճարային քարտեր, ինչպես նաև՝ 10.03.2011թ. դի-մել և 12.03.2011թ. «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերությունից ստացել է թիվ 4847 0400 0015 6062 «VISA» վճարային քարտը, որը վերաթողարկվել է 20.08.2013թ., իսկ 25.12.2012թ. դիմումի համաձայն՝ նույն ընկերությունից ստացել է թիվ 5450 5700 0070 1041 «Master Card» բան-կա¬յին վճարային քարտը:
Այսինքն, Ռուբիկ Մկրտչյանը 8 դեպքով կատարել է հանցագործություններ՝ նախա-տես¬ված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Բացի այդ, 2006 թվականից Բելգիայում բնակվող ՀՀ քաղաքացի Նիկողոս Նիկողոս-յա¬նի խնդրանքով՝ այդ երկրում կացության ժամկետը խախտելու հետևանքով հնարավոր խնդիրներից խուսափելու նպատակով, «Շենգենյան համաձայնության երկրների» մուտ-քի նոր արտոնագիր ձեռք բերելու և համապատասխան դրոշմակնիքների առկայությունն ապահովելու համար 2013թ. հունիս-հուլիս ամիսների ընթացքում վերջինիս հոր՝ Զաքար Նիկողոսյանի միջոցով ստանալով Ն.Նիկողոսյանի անվամբ ՀՀ քաղաքացու թիվ AH 0233481 անձնագիրը, դրա 4-րդ էջի վրա՝ «ԱՆՁՆԱԳԻՐԸ ՕՏԱՐԵՐԿՐՅԱ ՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ-ՆԵ¬ՐՈՒՄ ՎԱՎԵՐԱԿԱՆ Է ՄԻՆՉԵՎ» բաժնի դիմաց տեղավորել է կեղծ կլոր կնիքի դրոշմ, իսկ 32-րդ էջի վրա տեղավորել է՝ ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ սահմանապահ զորքերի սահ¬մա¬նա-յին վերահսկողության բաժնի «Զվարթնոց» ՀԱԿ-ի՝ 21.12.2006թ. մուտքի և 02.11.2013թ. ել-քի շտամպի կեղծ դրոշմներ, որից հետո անձնագիրը հայտնաբերվել է նրան 06.11.2013թ. բերման ենթարկելու ժամանակ:
Այսինքն, Ռուբիկ Մկրտչյանը կատարել է հանցագործություն՝ նախատեսված ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով»:
Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռում, մասնավորապես, նշված է.
«(…) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետը պատասխա-նատ¬¬¬վութ¬յուն է նախատեսում խարդախությամբ՝ խաբեության կամ վստահությունը չա-րա¬շահելու եղանակով ուրիշի գույքի առանձնապես խոշոր չափերով հափշտակության համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասը պատասխանատվություն է նա-խատեսում կեղծողի կողմից անձամբ կամ այլ անձի կողմից դրանք օգտագործելու կամ իրացնելու նպատակով իրավունք վերապահող կամ պատասխանատվությունից ազա-տող վկայական կամ պաշտոնական այլ փաստաթուղթ կեղծելու կամ այդպիսի փաս¬տա-թուղթ իրացնելու կամ նույն նպատակներով կեղծ կնիքներ, դրոշմներ, ձևաթղթեր, տրանս¬¬¬¬պորտային միջոցների հաշվառման համարանիշներ պատրաստելու կամ իրաց-նե¬լու, ինչպես նաև ակնհայտ կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելու համար:
Ելնելով քրեական գործի փաստական տվյալներից և ապացույցնե¬րից, դատարանը հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալը չի կատարել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված 21 դրվագով և 329-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված 12 դրվագով հանցագործություններ՝ հետևյալ պատճառաբա¬նութ¬¬յուն¬նե-րով.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 20-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Հանցագործությունների համակցություն է համարվում սույն օրենսգրքով (տարբեր հոդվածներով կամ միևնույն հոդվածով կամ հոդվածի միևնույն կամ տարբեր մասերով կամ կետերով) նախատեսված երկու կամ ավելի հանցանք կատարելը, որոնցից ոչ մեկի համար անձը դատապարտված չի եղել (...)»:
Դատաքննությամբ հաստատվեց, որ ամբաստանյալը կեղծ անձնագրի օգտագործ-մամբ 12 անգամ հատել է Հայաստանի Հանրապետության պահպանվող պետական սահ-մանը, որպեսզի տեսակցի այլ երկրում բնակվող ընտանիքի անդամներին: Այսինքն, նա կատարել է միմյանց հետ միասնական դիտավորությամբ կապված մեկից ավելի հանցա-վոր արարքներ՝ շարունակվող հանցագործություն, ինչը բաղկացած է մեկից ավելի նույ-նա¬կան արարքներից, որոնցից յուրաքանչյուրը թեկուզև ինքնուրույն հանցակազմ է պա-րու¬նակում, բայց ընդգրկված է եղել ամբաստանյալի միասնական դիտավորության մեջ և դրանք հետապնդել են մեկ ընդհանուր նպատակ: Հետևաբար, դրանք պետք է դիտ¬վեն իբրև մեկ հանցագործություն, որն ավարտվել է ամբաստանյալի դիտավորութ¬յամբ ընդգրկ¬ված վերջին արարքի կատարման պահից և որպես շարունակվող հանցա¬գոր-ծություն՝ այն պետք է որակվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի մեկ հոդվածով՝ 325-րդ հոդ¬վածի 1-ին մասով: (տե՛ս Գարսևան Ոսկանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2014 թվա¬¬կանի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԷԴ/0119/01/13 որոշման 15-րդ և 16-րդ կետերն ու Ս.Ղամ¬բարյանի և այլոց գործով Վճռաբեկ 2014 թվականի մարտի 28-ի թիվ ԵՇԴ/0055/01/11 որոշման 21-րդ կետը):
Նույն հիմնավորմամբ, սակայն ելնելով ոտնձգության անմիջական օբյեկտի տար¬բե-րությունից, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալը, կեղծ անձնագրի օգտագործմամբ երկու բանկից ստանալով բանկային վճարային քարտեր, գործել է միասնական դիտավո-րութ¬¬յամբ, այսինքն՝ կատարվել է շարունակվող հանցագործություն, որը նույնպես պետք է որակվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի մեկ հոդվածով՝ 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով (տե՛ս թիվ ԿԴ3/0034/01/15 գործով Վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորո-շում¬նե¬րը):
Ընդ որում, նշված դրվագով դատարանը հարկ է համարում նշել ամբաստանյալը ոչ թե 8, այլ 7 անգամ է օգտագործել կեղծ անձնագիրը:
Դատարանը, ելնելով կատարված հանցագործության օբյեկտիվ կողմի հատկանիշի տար¬բերությունից, գտնում է, որ ամբաստանյալը ևս մեկ դրվագով (Ն.Նիկողոսյանի դրվագ) կատարել է հանցագործություն՝ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329-րդ հոդվածի 1-ին մասը պատասխանատվություն է նա-խատեսում առանց սահմանված փաստաթղթերի կամ առանց պատշաճ թույլտվության Հայաստանի Հանրապետության պահպանվող պետական սահմանը հատելու համար:
Դատարանն արձանագրում է, որ նախաքննությամբ չի հերքվել, որ ամբաստանյալը կեղծ անձնագրի օգտագորմամբ 12 անգամ հատել է Հայաստանի Հանրապետության պահ¬¬¬պանվող պետական սահմանը, որպեսզի տեսակցի այլ երկրում բնակվող ընտանիքի անդամներին:
Դատաքննությամբ նույնպես չհերքվեց նշված հանգամանքը, նկատի ունենալով, որ հակառակը հիմնավորող ապացույցներ ձեռք չբերվեցին:
Այսպիսով, դատարանը, վերլուծելով ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքն ու համակցության մեջ գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման վրա ձևավոր-ված համոզմամբ հանգում է հետևության, որ սույն քրեական գործին վերաբերվող փոխ-կա¬պակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ հաստատվում է, որ ամբաստանյալ Ռ.Մկրտչյանը խարդախությամբ՝ խաբեության և տուժող Վ.Մարգարյանի վստահությունը չարաշահելու եղանակով, հափշտակել է նրա առանձնապես խոշոր չա-փե¬րով գույքը՝ 5.235.280 ՀՀ դրամին համարժեք 14.000 ԱՄՆ դոլարը, 12 անգամ ակն¬հայտ կեղծ փաստաթղթի՝ անձնագրի օգտագործմամբ, այսինքն՝ առանց սահմանված փաս¬-տաթղ¬թի և պատշաճ թույլտվության, հատել է Հայաստանի Հանրապետության պահ¬¬¬պան¬¬-վող պետական սահմանը, 7 անգամ օգտագործել է ակնհայտ կեղծ փաս¬տա¬թուղթ՝ անձ-նագիր, և մեկ անգամ կեղծել է իրավունք վերապահող պաշտոնական փաստա¬թուղթ՝ այլ անձի անձնագիր՝ վերջինիս կողմից այն օգտագործելու նպատակով, այ¬սինքն՝ կա¬տա¬¬րել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 325-րդ հոդ¬վածի 1-ին մասով նախատեսված 3 դրվագով և 329-րդ հոդվածի 1-ին մասով նա¬խա¬տես¬ված հանցագործություններ:
Դատարանը նկատի ունենալով, որ պաշտպանության կողմը խնդրեց վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով ամ¬բաս¬տանյալի նկատմամբ դադարեցնել քրեական հետապնդումը, այսինքն՝ ամբաս-տան¬¬յալը չառարկեց այդ հիմքով իր նկատմամբ քրեական հետապնդման դադարեցմանը, գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված 3 դրվա¬գով նրա նկատմամբ պետք է դադարեցվի քրեական հետապնդումը՝ քրեական պա-տաս¬¬խանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով:
Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս՝ պատիժների չափը որոշելիս, դա¬¬¬¬տա¬րանը հաշվի է առնում ինչպես նրա կատարած հանցագործությունների բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության բարձր աստիճանը, այնպես էլ նրա անձը բնու-թագ¬րող տվյալներն ու պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծան¬րաց¬նող հանգամանքները:
Որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգա-մանքներ՝ դատարանը հաշվի է առնում, որ մասնակիորեն համաձայնվեց առաջադրված մե¬ղադրանքի հետ:
Որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հան¬գա-մանք՝ դատարանը հաշվի է առնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման ռեցիդիվը:
Դատարանը, նկատի ունենալով, որ ամբաստանյալը հանցագործություններ է կա-տա¬րել Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի ընդհանուր իրավա-սութ¬յան դատարանի 18.03.2010թ. իր վերաբերյալ դատավճռի կայացումից առաջ և հետո, գտնում է, որ նրա նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ և 67-րդ հոդվածներով սահմանված կանոններով:
(…)
Դատարանը, քննության առնելով ամբաստանյալի նկատմամբ ընտրված խափան-ման միջոցի հարցը, գտնում է, որ նրա նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, պետք է թողնվի անփոփոխ: (…)»:

Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Ավագ դատախազ Գ.Սարգսյանը, վերաքննիչ բո¬ղոք ներկայացնելով, խնդրել է Առա-ջին ատյանի դատարանի դատավճիռը մասնակի բեկանել և Ռուբիկ Մկրտչյանին մեղա-վոր ճանաչել 12 դեպքով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329-րդ հոդ¬վածի 1-ին մասով՝ նշանա-կե¬լով համաչափ պատիժ և 21 դեպքով՝ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և վաղեմության ժամկետն անցած լի¬նե¬լու հիմքով վերջինիս նկատմամբ իրա¬կա¬-նացվող քրեական հետապնդումը դադա¬րեց¬նել:
Այսպես, հղում կատարելով ՀՀ քրեական դատա¬վարության օրենսգրքի 127-րդ, 358-րդ, 376-րդ, 376.1, 379-րդ, 380.1 և 395-րդ հոդ¬ված¬¬ն¬ե¬¬րով նախատեսված դրույթներին և ՀՀ Վճռա¬բեկ դատարանի մի շարք գործերով կայացրած նախադեպային որոշումներին՝ ներ-կա¬¬յացրած վերաքննիչ բողոքում բողո¬քաբերը նշել է հետևյալը.
«(…) Գտնում եմ, որ խախտելով ապացույցների գնահատման վերաբերյալ ՀՀ քրեա-կան դատավարության օրենսգրքի 127-րդ և 358-րդ հոդվածների պահանջները, դատա-րա¬նը սխալ իրավաբանական գնահատական է տվել ամբաստանյալ Ռուբիկ Մկրտչյանի արարքներին, դատարանի կողմից սխալ են մեկնաբանվել «հանցանքների համակցութ-յուն» և «շարունակվող հանցագործություն» հասկացություններն ու դրանց սահմանա-զատ¬ման չափանիշները, որի հետևանքով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վար¬չա¬կան շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից թույլ է տրվել դատական սխալ՝ նյութական և դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտումներ, որոնք ազդել են գործի ելքի վրա, որպիսի պայմաններում նշված դատական ակտը ենթա-կա է բեկանման քրեական օրենքի ոչ ճիշտ կիրառման, քրեադատավարական օրենքի էական խախտման հիմքերով:
Այսպես.
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի՝ ապացույցների գնահատման վերաբերյալ թիվ ԵՔՐԴ/ 0632/01/08 և շարունակվող հանցագործությունների վերաբերյալ թիվ ԵՇԴ/0055/01/11 որո¬շում¬ներով արտահայտած իրավական դիրքորոշումների վերլուծությունից պարզ է դառնում, որ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհա-նուր իրավասության դատարանը սույն գործով ապացույցները յուրովի է գնահատել, որի արդյունքում ամբաստանյալի արարքների իրավաբանական որակման վերաբերյալ եկել է սխալ եզրահանգման: Ամբաստանյալ Ռուբիկ Մկրտչյանին մեղսագրված ակնհայտ կեղծ փաստաթղթի օգտագործման և ապօրինի սահմանահատման դեպքերը յուրաքանչ-յուր անգամ կատարվել են առանձին ծագած դիտավորությամբ տարբեր ժամանակա-հատ¬ված¬նե¬րում, որպիսի պայմաններում դրանք մեկ միասնական դիտավորությամբ կա-տար¬ված լինելու վերաբերյալ դատարանի պատճառաբանություններն անհիմն են և չեն բխում քրեական գործի նյութերից: Բոլոր այն դեպքերում, երբ անձը մի քանի, այդ թվում՝ նույնաբնույթ հանցագործություններ է կատարում, որոնք ուղղված չեն նույն հան¬ցավոր նպատակին և դրանց կատարումը պայմանավորված չէ նախորդ հանցագոր¬ծութ¬յամբ, իսկ նոր արարքը կատարելու դիտավորությունն առաջացել է նախորդ արար¬քը կատա-րելուց հետո, ապա շարունակվող հանցագործության մասին խոսք լինել չի կա¬րող:
Վերահաստատելով և զարգացնելով Գ.Ոսկանյանի և Ս.Ղամբարյանի գործերով ար-տա¬հայտված իրավական դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանը Վ.Մկրտչյանի և մյուս¬ների գործով թիվ ԿԴ1/0006/01/15 որոշման շրջանակներում փաստել է, որ «(…)»:
Հանցագործությունների իրական համակցությունը շարունակվող հանցագործութ-յու¬նից տարանջատելու վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ար¬տա¬հայտել նաև թիվ ԿԴ1/0006/01/15 որոշմամբ, համաձայն որի՝ «(…)»:
Նման պայմաններում Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջան-ների ընդհանուր իրավասության դատարանն առանց հաշվի առնելու նշված հարցերի վե¬¬րա¬բերյալ Վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումները և առանց պարզելու վերը նշված օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ հատկանիշների միաժանակյա առ¬կա¬յության հանգամանքը, ամբաստանյալ Ռուբիկ Մկրտչյանի կատարած արարքները դիտել է որպես շարունակվող հանցագործություն և դրանք որակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի մեկ հոդվածով:
Մասնավորապես, հարկ է նշել, որ սույն քրեական գործի ինչպես նախաքննության, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում Ռուբիկ Մկրտչյանի կողմից ակնհայտ կեղծ փաս¬տաթղթի օգտագործմամբ ՀՀ պահպանվող պետական սահմանն ապօրինի հատելու և ակնհայտ կեղծ փաստաթղթի օգտագործմամբ բանկային պլաստիկ քարտեր ստանալու միասնական դիտավորության առկայությունը, ինչպես նաև ամեն արարքից հետո վեր-ջինիս մոտ դիտավորության կրկին ծագած լինելու հավանականության բացակայութ-յունը հավաստող որևէ փաստական տվյալ ձեռք չի բերվել:
Անդրադառնալով դատարանի այն դիրքորոշմանը, որ ինչպես նախաքննությամբ, այնպես էլ դատաքննությամբ չի հերքվել այն հանգամանքը, որ ամբաստանյալ Ռուբիկ Մկրտչյանն այլ երկրում բնակվող ազգականներին տեսակցելու նպատակով է կեղծ անձ-նագ¬րի օգտագործմամբ 12 անգամ հատել ՀՀ պետական սահմանը, հարկ է նշել, որ յու¬րա-քանչ¬յուր դեպքում ապացուցման ենթակա է ոչ թե միասնական դիտավորության բացա-կա¬յությունը, այլ առկայությունը: Այլ կերպ ասած՝ արարքը յուրաքանչյուր դեպքով պետք է համարել ոչ միասնական դիտավորությամբ կատարված, եթե միասնական դիտա¬վո-րութ¬յամբ կատարված լինելը չի հաստատվել:
Ամբաստանյալ Ռուբիկ Մկրտչյանի կողմից դատարանում տված ցուցմունքն այն մա¬սին, որ կեղծ անձնագրի օգտագործմամբ 12 անգամ ապօրինի հատել է ՀՀ պետական սահմանը, որպեսզի այցելի արտերկրում բնակվող ազգականներին, արժանահավատ չէ, քրեական պատասխանատվությունից և պատժից խուսափելու նպատակ է հետապնդում:
Հարկ է նշել, որ եթե ակնհայտ կեղծ փաստաթղթի օգտագործմամբ ՀՀ պահպանվող պետական սահմանը միասնական դիտավորությամբ 12 անգամ ապօրինի հատելու վե-րա¬բերյալ առկա է ամբաստանյալ Ռուբիկ Մկրտչյանի ոչ արժանահավատ ցուցմունքը, ապա կեղծ անձնագրի օգտագործմամբ բանկային պլաստիկ քարտերը միասնական դի-տա¬վորությամբ ստանալու վերաբերյալ ընդհանրապես որևէ փաստական տվյալ գործի քննության ընթացքում ձեռք չի բերվել, սակայն դատարանն անհասկանալի տրամաբա-նութ¬յամբ և չթույլատրված անալոգիայի կիրառմամբ հանգել է հետևության, որ Ռուբիկ Մկրտչյանը քարտերը տարբեր բանկերից ստացել է միասնական դիտավորությամբ:
Բացի այդ, գտնում եմ, որ դատարանի կողմից Ռուբիկ Մկրտչյանի կողմից կատար-ված արարքները մեկ հոդվածով որակելու արդյունքում նշանակվել է նաև ամբաստան-յա¬¬¬¬լի կատարած հանցանքներին ոչ համաչափ, ակնհայտ մեղմ պատիժ, որը բավարար չէ պատժի նպատակներին հասնելու համար:
Ուսումնասիրելով քրեական գործի նախաքննությամբ ձեռք բերված և դա-տաքննութ¬¬յամբ հետազոտված ապացույցներն իրենց համակցության մեջ, դրանք համադ-րելով 2017թ. օգոստոսի 24-ի դատավճռին՝ գտնում եմ, որ առաջին ատյանի դատարանի կողմից ամբաստանյալ Ռուբիկ Մկրտչյանի կատարած արարքները 3 դեպքով ՀՀ քրեա-կան օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 1 դեպքով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329-րդ հոդվածի 1-ին մասով որակվելով, թույլ են տրվել նյութական և դատավարական սխալ-ներ, որի արդյունքում կայացված դատական ակտով խաթարվել է արդարադատության բուն էությունը, խախտվել է սահմանադրորեն պաշտպանվող շահերի հավասա-րակշռութ¬¬յունը և նշանակվել է ոչ համաչափ և ակնհայտ մեղմ պատիժ: (…)»:

Վերաքննիչ դատարանում կողմերի արտահայտած դիրքորո¬շում¬ները.
Դատական նիստի ժամանակ ավագ դատախազ Գ.Սարգսյանը ներկայացված վե¬րաքննիչ բողոքը պնդեց՝ խնդրե¬լով այն բավարարել: Նշեց, որ սույն գործով Ռ.Մկրտչյանին վերագրված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329-րդ հոդվածի 1-ին մասով նա-խա¬տեսված արարքների համար քրեական պատասխա¬նատվության ենթարկելու ժամ-կետը ընդհատվել է ամբաստանյալ Ռ.Մկրտչյանի կողմից նոր, ըստ բնույթի և վտանգա-վորության աստիճանի՝ ծանր հանցագործություններ կատարելու հանգամանքով, որի վերաբերյալ քրեական գործ է ներկայումս քննվող Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավա-սության առաջին ատյանի դատարանում/դատավոր Ա.Բեկթաշյան/, ներկայացրեց այդ փաստը հիմնավորող ապացույց: Ընդունեց, որ հաշվի առնելով ամբաստանյալ Ռ.Մկրտչյանի համաձայնության առկայությունը՝ մեղադրական ճառով Առաջին ատյանի դատարանին միջնորդել էր դադարեցնել ամբաստանյալ Ռ.Մկրտչյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգքրի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով բոլոր դրվագներով հարուցված քրեա-կան հետապնդումը՝ հաշվի առնելով, որ տվյալ հոդվածով նախատեսված արարքներն ըստ բնույթի և վտանգավորության աստի¬ճանի ոչ մեծ ծանրության հանցանքներ են:
Ամբաստանյալ Ռ.Մկրտչյանը խնդրեց մեր¬¬ժել մեղադրողի ներկա¬յաց¬րած վերաքննիչ բողոքը, նշեց նաև, որ տևական ժամանակ գտնվելով կալանքի տակ՝ իր հաշվարկներով նշանակված պատիժն ամբողջությամբ կրել է:

Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահան¬գումը.
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահման¬նե¬րում դատական ստուգ¬¬¬¬¬ման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի օրինականությունը և հիմնա¬վորվածութ¬յունը, ուսում¬նա¬սիրելով բողոքի վերաբերյալ ստացված քրեական գոր-ծի նյու¬թերը՝ Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևյալ հետևությունների.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 376.1 հոդվածի համաձայն՝ վե-րաքննության կարգով բողոքարկման ենթակա են՝
1) առաջին ատյանի դատարանների՝ գործն ըստ էության լուծող օրինական ուժի մեջ չմտած դատական ակտերը. (…):
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 379-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Վերաքննիչ բողոք բերվում են՝
1) առաջին ատյանի դատարանների՝ գործն ըստ էության լուծող դատական ակտերը՝ հրա¬պարակվելու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում. (…):
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 380.1 հոդվածի համաձայն՝
1. Վերաքննիչ բողոք բերելու հիմքերն են՝
1) դատական սխալը՝ նյութական կամ դատավարական իրավունքի այնպիսի խախ-տու¬մը, որը կարող էր ազդել գործի ելքի վրա. (…):
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում (…):
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 386-րդ հոդվածի համաձայն՝
Վերաքննիչ բողոքի հիման վրա վերաքննիչ դատարանն ստուգում է գործի փաս-տական հանգամանքների բացահայտման և քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեական դատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը (…):
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Բողոքը քննելու արդյունքում՝ վերաքննիչ դատարանը կայացնում է դատական ակտ, որն ամբողջությամբ կամ մասամբ փոխարինում է առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտին: (…)
4. Վերաքննիչ դատարանի դատական ակտում պետք է նշվեն, թե ինչ հիմքերով է առա¬ջին ատյանի դատարանի դատական ակտը համարվում ճիշտ, իսկ բողոքում բերված եզ¬րահան¬գումները՝ անհիմն, ինչն է հիմք ծառայել առաջին ատյանի դատա¬րա¬նի դատական ակտն ամբողջությամբ կամ մի մասով բեկանելու կամ փոխելու հա¬մար: (…)
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 394-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտերի վերաքննության արդյունքում վե-րաքննիչ դա¬տարանը՝
1) մերժում է վերաքննիչ բողոքը՝ դատական ակտը թողնելով օրինական ուժի մեջ: Այն դեպ¬¬քում, երբ վերաքննիչ դատարանը մերժում է վերաքննիչ բողոքը, սակայն դա¬տա¬րանի կա¬յացրած գործն ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտը թերի կամ սխալ է պատ¬ճա-ռա¬բան¬ված, ապա վերաքննիչ դատարանը պատճառաբանում է ան¬փոփոխ թողնված դատա¬կան ակտը.
2) ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն բավարարում է վերաքննիչ բողոքը` համա¬պա-տասխանաբար ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն բեկանելով դատական ակտը: Բե-կան¬ված մասով կայացվում է գործն ըստ էության լուծող դատական ակտ, կամ գործն ուղարկ¬վում է համապատասխան ստորադաս դատարան` նոր քննության՝ սահմանելով նոր քննութ¬¬յան ծավալը: Չբեկանված մասով դատական ակտը մտնում է օրինական ուժի մեջ. (…):
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Քրեադատավարական օրենքի էական խախտումներ են դատական քննության ժամա¬նակ սույն օրենսգրքի սկզբունքների և այլ ընդհանուր դրույթների խախտումները, որոնք գոր¬ծին մասնակցող անձանց՝ օրենքով երաշխավորված իրավունքներից զրկելու կամ դրան¬ցում սահմանափակելու կամ այլ ճանապարհով խոչընդոտել են գործի հանգա-մանք¬ների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտմանը, ազդել են կամ կարող էին ազդել գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա:
2. Դատավճիռը պետք է բեկանվի, երբ դատաքննության միակողմանիությունը կամ ոչ լրի¬վությունը հետևանք են թույլատրելի ապացույցները գործից սխալմամբ հանելու կամ այն ապացույցների հետազոտման հարցում կողմի միջնորդությունն անհիմն մերժելու համար, որոնք կարող էին նշանակություն ունենալ գործի համար:
(...):
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել են¬թադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հա¬վաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ: Նույն հոդվածի 4-րդ մասի համա-ձայն՝ մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փա¬րատ¬վել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթա¬ցա¬կարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ մե¬ղադ¬րական դատավճիռը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում, երբ հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունն ա¬պացուց¬ված է դատական քննության ընթացքում: Հանցանքը կատարելու մեջ ամբաս-տան¬յալի մեղա¬վո¬րությունը կարող է համարվել ապացուցված, եթե դատարանը, ղեկա-վար¬վելով անմեղութ¬յան կանխավարկածով, հիմնվելով պատշաճ իրավական ընթացա-կար¬գի շրջա¬նակ¬ներում դատական քննության ընթացքում գործի հանգամանքների հետազոտման արդ¬յունքների վրա, դատաքննության ժամանակ հետազոտված հավաստի ապացույցների հի¬ման վրա, ամ¬բաս¬տանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգ¬տին մեկնա¬բա¬նելով, սույն օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-4-րդ կետերում նշված հարցերին տալիս է հաստատող պատասխաններ:
Հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատելիս ապացույցների բավա¬րարությունը որոշելու հարցին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Արարատ Ավագ¬յանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ գործով իր 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ: Մասնավորապես՝ իրացնելով օրենքի միատեսակ կիրառութ¬յունն ապահովելու իր սահմանադրական գործառույթը` ՀՀ վճռաբեկ դատա-րանը հիշա¬տակված դատական ակտում նախադեպային նշանակության իրավական դիրքորոշումներ է արտահայտել առ այն, որ. «(...) Գործի լուծման համար բավարար ապացույցներ ասելով` պետք է հասկանալ թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների համակ¬ցություն, որը, հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը, անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն անձի մեղավորության վերաբերյալ, ինչպես նաև կհաստատի գործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հանգամանքները և հնարավորություն կտա կայացնել հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում:
(...) Ապացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով: Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե՝
1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանա-կություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար,
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքը անհրաժեշտ խորութ-յամբ և լրիվությամբ,
3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում (...):
Այսպիսով, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ քրեական դատավա-րությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմ¬նավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապա¬ցույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավա¬նա¬կանությունը: Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղա¬վո¬րութ¬յունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հա¬վա¬նականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած (...)»:
Բացի այդ, ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր վերը նշված՝ 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման մեջ, վերլուծելով ապացույցների արժանահավատության հատ¬կանիշը, արտահայտել է հետևյալ դիրքորոշումը՝
«(...) Ապացույցի արժանահավատության հատկանիշը նույնպես վերաբերում է ապա-ցույցի բովանդակային գնահատմանը: Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտա-ցիությունը կասկած չի հարուցում: Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնա¬հա¬տելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները.
ա) ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ՝ փորձագետի ձեռնհասությունը, ցուց¬մունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլո¬գիական հատկանիշները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկա-նիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանա-կություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտապահելու, վերարտադրելու գործըն-թացի վրա),
բ) ապացույցի ձևավորման հանգամանքները (օրինակ՝ վկայի կողմից կոնկրետ հան-գա¬մանքն ընկալելու պայմանները, պաշտպանի, ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն),
գ) ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը,
դ) ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հան¬գամանքների առկայությունը,
ե) նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից:
Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատ-վի ա¬պացույցների համակցության մեջ՝ բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաս¬տա¬կան տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը: Ապա¬ցույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդ¬յուն¬քում: Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկութ¬յուն¬նե¬րի արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրա¬ժեշտ է վերլուծել ստացված տե¬ղե¬կությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում` դրա պատ¬ճառները:
Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները պետք է հիմնվեն գործում առկա փաստական տվյալների վրա (...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե`
/.../
6) անցել են վաղեմության ժամկետները.
/.../
4. Մեղադրողը, դատարանում հայտնաբերելով քրեական հետապնդումը բացառող հան¬գամանքներ, պարտավոր է հայտարարել ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հե-տապնդում իրականացնելուց հրաժարվելու մասին: Ամբաստանյալի նկատմամբ քրեա-կան հետապնդում իրականացնելուց հրաժարվելու մասին մեղադրողի հայտարարութ-յունը դատարանի համար քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հիմք է:
5. Դատարանը, հայտնաբերելով քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանքներ, լուծում է ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հարցը:
6. Սույն հոդվածի առաջին մասի 6-րդ և 13-րդ կետերում նշված հիմքերով գործի վարույթի կարճում և քրեական հետապնդման դադարեցում չի թույլատրվում, եթե դրա դեմ առարկում է մեղադրյալը: Այս դեպքում գործի վարույթը շարունակվում է սովորական կարգով:
/.../»:
Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, հայտ¬նա-բերելով ամբաստանյալ Ռ.Մկրտչյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգքրի 325-րդ հոդ-վածի 1-ին մասով, վերջնական մեղադրանքի բոլոր դրվագներով հարուցված քրեա¬կան հետապնդումը բացառող հանգամանք, հաշվի առնելով նաև մեղադրողի կողմից հան-ցագործությունների այդ դրվագներով քրեական հետապնդում իրականացնելուց հրա-ժարվելու մասին՝ պարտավոր էր դադարեցնել այդ հոդվածներով հարուցված քրեական հետապնդումը առանձին որոշում կայացնելու կամ այլ մեղադրանքների առկայության և պաշտպանական կողմի համաձայնության պայմաններում՝ վերջնական դատական ակտ կայացնելու տարբերակով: Տվյալ դեպքում Առաջին ատյանի դատարանի համար նախ-ընտրելի է դարձել երկրորդ տարբերակը: Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ նույն-իսկ այդ տարբերակը նախընտրելու դեպքում Առաջին ատյանի դատարանն իրավասու չէր անդրադառնալ ամբաստանյալ Ռ.Մկրտչյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով վերագրված արարքների իրավաբանական որակման իրավաչա-փության հարցին, քանի որ իր նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդումը ոչ արդարացնող հիմքով դադարեցնելու վերաբերյալ միջնորդություն հարուցելու կամ համաձայնություն տալու, տվյալ դեպքում նաև մեղադրողի կողմից այդ դրվագներով մե-ղադրանքից հրաժարվելու պարագայում ամբաստանյալի մեղավորության հարցը մնում է բաց, Առաջին ատյանի դատարանի տվյալ մոտեցումը՝ հանցագործությունների առանձին դրվագները շարունակվող հանցագործություն դիտարկելը և քրեական պատասխանատ-վությունից ազատելը, իրավաչափ էր ամբաս¬տան¬յալի կողմից իր նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդումը դադարեցնելու անհա¬մա¬ձայնության /մեղավորությունը վիճար-կելու/, այլ կերպ՝ քրեական հետապնդումը բա¬ցառող հանգամանքի բացակա¬յության պայմաններում: Վերոնշյալ վերլուծությունների և դատողությունների արդյունքներով Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ ավագ դատա¬խազ Գ.Սարգսյանի վերաքննիչ բողոքը հիմնավոր է, ենթակա է բավարարման մասնակիորեն, իսկ վիճարկվող դատական ակտը՝ մասնակիորեն բեկանման և փոփոխ¬ման: Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ անձը, տվյալ դեպքում՝ գործով ամբաստանյալ Ռ.Մկրտչյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված քրեական պատասխանատ¬վութ¬յու¬¬նից քրեական պատասխանատվության ենթարկվելու վաղեմության ժամկետն անցնե¬լու հիմքով կարող էր ազատվել բացառապես տվյալ հոդվածով և դրվագներով նրա մեղա¬վո¬րությունը հաստատված/անմեղությունը հաղթահարված/ համարելու պարագայում, որը քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանքի առկայության պայմաններում անհնա¬¬րին է:
Վերաքննիչ դատարանը վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահ-մաններում դատական ստուգման ենթարկելով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհա¬նուր իրավասության դատարանի դատավճիռը՝ ամբաստանյալ Ռ.Մկրտչյանի արարքը շարունակական հանցագործություն դիտարկելու իրավաչափության տեսանկյունով, գտնում է, որ ամբաստանյալ Ռուբիկ Մկրտչյանին մեղ¬սագրված ակնհայտ կեղծ փաստաթղթի օգտագործմամբ ապօրինի սահմանահատ-ման դեպքերը յուրաքանչ¬յուր անգամ կատարվել են յուրաքանչյուր կոնկրետ դեպքում ծագած դիտավորությամբ, ժամանակային որոշակի դադարներով, որպիսի պայմաննե-րում դրանք մեկ միասնական դիտավորութ¬յամբ կա¬տար¬ված լինելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի պատճառաբանություններն անհիմն են և չեն բխում քրեական գործով պարզված փաստական տվյալներից: Բոլոր այն դեպքերում, երբ անձը մի քանի, այդ թվում՝ համասեռ հանցագործություններ է կատարում, որոնք ուղղված չեն նույն հան¬ցավոր նպատակին և դրանց կատարումը պայմանավորված չէ նախորդ հանցագոր¬ծութ¬յամբ, նոր արարքը կատարելու դիտավորությունն առաջացել է նախորդ արար¬քը կատա¬րելուց հետո, շարունակվող հանցագործության առկայության մասին խոսք լինել չի կա¬րող, այլ կերպ՝ ավագ դատա¬խազ Գ.Սարգսյանի վերաքննիչ բողոքն այդ մասով հիմնավորված և պատճառա¬բանված է, ենթակա է բավարարման, իսկ վիճարկվող դատական ակտը՝ բեկանման և փոփոխ¬ման: Ամբաստանյալ Ռուբիկ Մկրտչյանը քրեական պատասխանատվության և պատժի է ենթակա ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329-րդ հոդվածի 1-ին մասով` 12 (տասներկու) դրվագներով նախատեսված հանցագործութ¬յուն-ների կատար¬ման համար: Տվյալ հետևության հանգելիս Վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում նաև այն, որ սույն գործով Ռ.Մկրտչյանին վերագրված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329-րդ հոդվածի 1-ին մասով նա¬խա¬տեսված արարքների համար քրեական պատասխա-նատվության ենթարկելու ժամ¬կետը ընդհատվել է ամբաստանյալ Ռ.Մկրտչյանի կողմից նոր, ըստ բնույթի և վտանգա¬վորության աստիճանի՝ ծանր հանցագործություններ կա¬տա-րելու հանգամանքով, որի վերաբերյալ քրեական գործ է քննվում Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավա¬սության առաջին ատյանի դատարանում:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում Վերաքննիչ դա-տա¬րանը հարկ է համարում անդրադառնալ ամբաստանյալ Ռ.Մկրտչյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329-րդ հոդվածի 1-ին մասով` 12 (տասներկու) դրվագներով հա¬մա-չափ պատիժ և գործերով վերջնական պատիժ նշանակելու հարցին:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցա¬կազ¬մը որպես պատիժ է նախատեսում տուգանքի և մինչև 3 տարի ժամկետով ազատազրկման ձևով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ հանցանք կատա¬րած ան¬ձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոց¬ները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կա¬տա-րելու հան¬գամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վե¬րա¬կանգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչ¬պես նաև կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է ար¬դա¬րացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատաս¬խան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթ¬¬ները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտան¬¬գավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալնե¬րով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հան¬¬¬գա-մանք¬ներով:
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշա¬նակ-վում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»:
Գոռ Ավետիսյանի և Արմեն Հովակիմյանի գործով 2010 թվականի նոյեմբերի 5-ի թիվ ԵԱՔԴ/0164/01/09 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրա¬վա-կան դիրքորոշումը.
«ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների վերլուծությունից երևում է, որ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը համարվում է ար-դարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, հանցա-գործության՝ հան¬րության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցա¬վո¬րի անձը բնու¬թագ¬րող տվյալները, ինչպես նաև պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող ու ծան¬րաց¬նող հանգամանքները և քրեական օրենքով նախատեսված պա-հանջ¬ներից ելնելով, ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքնե¬րով՝ նշանակում է այնպիսի պա¬տիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Հետևաբար, ակնհայտ մեղմ կամ ակնհայտ խիստ լինելու պատ¬ճառով անարդարացի կլինի այնպիսի պատիժը, որը նշանակվել է առանց պատիժ նշա¬նակելու ընդհանուր սկզբունքների պահպանման»:
Նարեկ Սարգսյանի գործով 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշ¬ման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորո-շումը.
«Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանա¬կե-լիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը: (…)
ՀՀ քրեական օրենսգիրքը չի բովանդակում բոլոր այն հանգամանքների սպառիչ ցանկը, որոնք պետք է հաշվի առնվեն դատարանի կողմից կոնկրետ հանցագործության հա¬մար պատիժ նշանակելիս: Օրենսգիրքը, սակայն, դատարանին տալիս է պատժի անհատակա¬նաց¬ման ընդհանուր չափանիշներ, որոնց հիման վրա դատարանը կարող է նշանակել ար¬դա¬րության պահանջներին համապատասխանող պատիժ: Նշված չափա-նիշ¬ներն են՝
ա) հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, ընդհանրապես, կոնկրետ հանցագործության կատարման հանգամանքների տեսանկյունից մասնավորապես,
բ) հանցավորի անձը,
գ) պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքնե-րը:
(…)
Գարուշ Մադաթյանի գործով 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշ¬ման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորո-շումը.
«Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շար-ժառիթի, ինչ¬պես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարա¬բե-րութ¬յան՝ հան¬ցան¬քի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վե¬րա¬¬-բերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատա¬րանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հան-ցա¬գործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստի-ճանը, հանցակցության դեպքում՝ հանցավորի կատարած արարքը և հանցագոր¬ծությանը նրա մաս¬նակցության աստիճանը:
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում կարևորվում է խախտ¬ված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սո¬ցիա¬լական նշանակությունը: (…) Պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշ¬վի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպան¬վող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլոր¬տում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը»:
Դատաքննությամբ հետազոտվել և դատավճռի հիմքում դրվել են ամ¬բաս¬տանյալ Ռ.Մկրտչյանի անձը բնու¬թագրող տվյալների, պատասխա¬նատ¬վությունն ու պա¬տի¬ժը մեղ-մացնող և ծանրացնող հանգա¬մանք¬ների վերաբերյալ նյութեր, մասնա¬վորա¬պես՝ փաստ-վել է նաև, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքները կատարելիս վերջինս ունեցել է չմարված և չվերացված դատվածություն դիտավարութ¬յամբ կատարված հանցագործության համար, այլ կերպ՝ առկա է հանցագոր-ծությունների /պարզ/ ռեցիդիվ: Հաշվի առնելով ՀՀ քրեական օրենսգքրի 67.1 հոդվածի կարգով պատիժ նշանակելու առանձնահատկությունները՝ Վերաքննիչ դատարանը փաս-տում է, որ ամբաստանյալ Ռ.Մկրտչյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329-րդ հոդվածի 1-ին մասով յուրաքանչյուր դրվագով նշանակվող պատիժը չի կարող նվազ լինել 1 տարի 6 ամիս ժամկետով ազատազրկումից:
Վերաքննիչ դատարանը նաև փաստում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 3-րդ և 4-րդ մասերով սահմանված կարգով՝ Ռուբիկ Մկրտչյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նշանակված պատժին՝ 4 (չորս) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով ազատազրկմանն անհրաժեշտ է մասնակիորեն գումարել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329-րդ հոդվածի 1-ին մասով (12 դրվագներով) նշանակված պատիժ-նե¬րից յուրաքանչյուրից 3 (երեք) ամիս ժամկետով ազատազրկումները և Ռուբիկ Ռուբիկի Մկրտչյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 7 (յոթ) տարի 6 (վեց) ամիս ժամ¬¬կետով:
Սույն որոշմամբ նշանակված պատժին՝ 7 (յոթ) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով ազա-տազրկմանն անհրաժեշտ է մասնակիորեն գումարել Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաս-տիա վարչական շրջանի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատա¬րանի 2010 թվականի մարտի 18-ի դատավճռով Ռուբիկ Ռուբիկի Մկրտչյանի նկատմամբ նշա-նակված պատժի՝ 2 (երկու) տարի ժամկետով ազատազրկումից 6 (վեց) ամիս ժամկետով ազատազրկումը և Ռուբիկ Ռուբիկի Մկրտչյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշա-նակել ազատազրկում՝ 8 (ութ) տարի ժամկետով՝ առանց գույքի բռնագրավ¬ման, իսկ Ռու-բիկ Մկրտչյանի պատժի կրման սկիզբը հաշվարկել վերջինիս համար առավել բա-րենպաստ տարբերակով՝ արգելանքի տակ փաստացի վերցնելու օրվանից՝ 2013թ. նոյեմ-բե¬րի 6-ից:
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Ռ.Մկրտչյանի անձը, նրան վերագրվող հանցա-գործությունների բազմաթվությունը, բնույթն ու վտանգավորության բարձր աստիճա¬նը, չմարված դատվածության և հանցանքների ռեցիդիվի կանոններով պատիժ նշանակելու անխուսափելիությունը, ինչպես նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառման տեսանկյունով բացա¬ռիկ հանգամանքների բացակայությունը՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վեր¬ջինիս նկատմամբ տվյալ հոդվածով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատ-ժաչափ կամ պատ¬ժա¬տե¬սակ նշանակելու հիմքերը բացակայում են: Վերաքննիչ դատա-րա¬նի համոզմամբ ամբաս¬տան¬յալ Ռ.Մկրտչյանի ուղղվելը և նոր հանցագոր¬ծութ¬յուն¬¬ների կանխումը հնարավոր է նրա նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված վերջնական պատիժը կրելու պայմաններում, իսկ նրա անձը բնութագրող, պա¬տաս¬խանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները Վերաքննիչ դատա¬րանը հաշվի է առնում նրա նկատմամբ յուրաքանչյուր դրվագով պատժաչափ սահմանելիս և վերջնա-կան պատիժ նշանակելիս:
Այսպիսով, ավագ դատախազ Գ.Սարգսյանի ներ¬կա¬յաց¬րած վե¬րաքննիչ բողո¬քն ենթա-կա է բավարարման մասնակիորեն, թիվ ԵԿԴ/0184/01/14 քրեական գործով Երևանի Կենտ-րոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդ¬հա¬¬¬նուր իրա¬վասության առաջին ատյանի դա¬տա¬րանի 2017 թվականի օգոստոսի 24-ի դատավճիռն անհրաժեշտ է մաս¬նակիորեն բեկանել և փոփոխել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 8-րդ, 361.1, 377-րդ, 385-րդ, 393-րդ և 394-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց՝

Ավագ դատախազ Գ.Սարգսյանի ներ¬կա¬յաց¬րած վե¬րաքննիչ բողո¬քը բավարարել մաս¬նակիորեն, թիվ ԵԿԴ/0184/01/14 քրեական գործով Երևանի Կենտ¬րոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդ¬հա¬¬¬նուր իրա¬վասության առաջին ատյանի դա¬տա¬րանի 2017 թվականի օգոստոսի 24-ի դատավճիռը մասնակիորեն բեկանել և փոփոխել:
Ռուբիկ Ռուբիկի Մկրտչյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ 21 (քսանմեկ) դրվագներով, քրեական հետապնդումը դադարեցնել՝ քրեա-կան հետապնդման ենթարկելու վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով:
Ռուբիկ Ռուբիկի Մկրտչյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329-րդ հոդ¬վածի 1-ին մասով՝ 12 (տասներկու) դրվագներով նախատեսված հանցագործութ¬յուն-ների կատար¬ման մեջ և նրա նկատմամբ յուրաքանչյուր դրվագով նշանակել պատիժ՝ ազատազրկում 1 (մեկ) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 3-րդ և 4-րդ մասերով սահմանված կարգով՝ Ռուբիկ Մկրտչյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նշանակված պատժին՝ 4 (չորս) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով ազատազրկմանը մասնակիորեն գումարել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329-րդ հոդվածի 1-ին մասով (12 դրվագ¬¬ներով) նշանակված պատիժներից յուրաքանչյուրից 3 (երեք) ամիս ժամկետով ազա¬տազրկումները և Ռուբիկ Ռուբիկի Մկրտչյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել ազա-տազրկում՝ 7 (յոթ) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով:
Սույն որոշմամբ նշանակված պատժին՝ 7 (յոթ) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով ազա-տազրկմանը, մասնակիորեն գումարել Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչա-կան շրջանի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2010 թվականի մար¬տի 18-ի դատավճռով Ռուբիկ Ռուբիկի Մկրտչյանի նկատմամբ նշա¬նակված պատժի՝ 2 (երկու) տարի ժամկետով ազատազրկումից 6 (վեց) ամիս ժամկետով ազատազրկումը և Ռուբիկ Ռուբիկի Մկրտչյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշա¬նակել ազա¬տազրկում՝ 8 (ութ) տարի ժամկետով՝ առանց գույքի բռնագրավման:
Ռուբիկ Ռուբիկի Մկրտչյանի պատժի կրման սկիզբը հաշվարկել 2013թ. նոյեմբերի 6-ից:
Դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան՝ ստաց¬ման պահից մեկամս¬¬յա ժամկետում:

ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ Մ.ՊԱՊՈՅԱՆ

Լ.ԱԲԳԱՐՅԱՆ


Սույն որոշման վերաբերյալ առկա է նախագահող դատավոր Ա.Վարդանյանի հա-տուկ կարծիքը:


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ




ԵԿԴ/0184/01/14

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԻ ԴԱՏԱՎՈՐ
Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆԻ ՀԱՏՈւԿ ԿԱՐԾԻՔԸ

« 7 » հունիսի 2019թ. ք.Երևան

Արժևորելով ՀՀ վերաքննիչ դատարանի կազմի դատավորներ Մ.Պապոյանի և Մ.Պետրոսյանի մոտեցումները և ընդհանուր առմամբ համաձայնելով դատարանի հետևութ-յունների հետ, այնուամենայնիվ, ամբաստանյալ Ռուբիկ Ռուբիկի Մկրտչյանին ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 329-րդ հոդվածի 1-ին մասով վերագրված արարքը 12 դրվագներով որակելու, Առաջին ատյանի դատավճիռը բեկանելու և փոփոխելու վերա¬բերյալ ավագ դատախազ Գ.Սարգսյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարելու մասով մնում եմ հատուկ կարծիքի:
Այսպես, մեղադրողը դատաքննության արդյունքներով Ռուբիկ Ռուբիկի Մկրտչյա¬նին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով /21 դրվագներով/ և 329-րդ հոդվածի 1-ին մա¬սով /12 դրվագ¬նե¬րով/ վերջնական մե¬-ղադրանք է առա¬ջադրվել այն բանի համար, որ նա «խարդա¬խութ¬յան եղանակով ուրիշի գույքը հափշտա¬կելու նպատակով, փոխառությամբ գումար ձեռք բերելու և հափշտակելու դիտավորութ¬յամբ իր ծանոթ Գագիկ Խաչիկյանի և Վազգեն Մարգարյանի հետ միասին հա-մատեղ բիզնես ծավալելու վերաբերյալ կեղծ խոստում¬ների և պայմանավորվածութ¬յուն¬ների միջոցով համոզել է վերջինիս պատկա¬նող՝ Երևան քաղաքի Արշակունյաց 50/2 շենքի թիվ 16 բնակարանը գրավադնել Վարդա¬նուշ Թովմաս¬յա¬նին և վերջինիցս փոխառությամբ ստանալ 15.000 ԱՄՆ դոլար գումար՝ ամսեկան 5% տոկոսադրույքով /…/ փաս¬տա¬ցի խաբեությամբ հափշ¬տակել է առանձնա¬պես խոշոր չափերով՝ 14.000 ԱՄՆ դոլա¬րին համար¬ժեք 5.235.280 ՀՀ դրամ գումար:
Այսինքն, Ռուբիկ Մկրտչյանը կատարել է հանցագործություն՝ նախատեսված ՀՀ քրեա-կան օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:
Բացի այդ, Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 18.03.2011թ. դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդ¬-վածի 1-ին մասով և 34-329-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործութ¬յուն¬ների կատարման համար դատապարտվելով 2 տարի ժամկետով ազատազրկման, խու¬սափել է դատարանի կողմից վճռած վերոհիշյալ պատժի կրումից, որի նպատակով 2011թ. ընթացքում քննությամբ չպարզված հանգամանքներում ձեռք է բերել իր լու¬սանկա¬¬րով, սակայն Արմեն Ֆյոդրի Առաքելյանի կենսորոշիչ տվյալներով ՀՀ քաղաքացու թիվ AM0281891 կեղծ անձնա-գի¬րը, որի օգտագործմամբ 2011-2013թթ. ընթացքում 12 ան¬գամ ապօրինի հատել է ՀՀ պահպան¬վող պետական սահմանը, ընդ որում՝ 12.08.2011թ, 18.08.2011թ., 09.09.2011թ. և 17.09.2011թ. կեղծ անձնագրով ՀՀ պահպանվող պետական սա¬հ¬¬¬¬մանը հատել է «Զվարթնոց» օդանավակայանի հսկիչ-անցագրային կետով, 17.01. 2012թ., 28.09.2012թ., 29.09.2012թ.՝ երկու անգամ, 01.10.2012թ. և 03.10.2012թ.՝ ՀՀ «Բագրա¬տա¬¬¬¬¬շեն» հսկիչ-անցագրային կետով, իսկ 31.10.2013թ. և 06.11.2013թ.՝ ՀՀ «Գոգավան» հսկիչ-անցագրային կետով: Այսինքն, Ռուբիկ Մկրտչյանը 12 դեպքով կատարել է հանցագործություններ՝ նա¬խա¬¬տեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 329-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Բացի այդ, օգտագործելով իր լուսանկարով, սակայն Արմեն Առաքելյանի կենսորո¬շիչ տվյալներով ՀՀ քաղաքացու թիվ AM 0281891 կեղծ անձնագիրը, 2011-2013թ.թ. ընթաց¬քում «Ակբա-Կրեդիտ Ագրիկոլ Բանկ» ՓԲ և «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերություննե¬րից ստա¬¬ցել է բազ¬մաթիվ բանկային վճարային քարտեր, մասնավորապես՝ 09.03.2011թ. դիմել և 12.03.2011 թ. «Ակբա-Կրեդիտ Ագրիկոլ Բանկ» ՓԲ ընկերությունից ստացել է թիվ 4355 0339 2133 2742 «VISA» և 5268 9800 0028 1229 «Master Card» բանկային վճարային քարտերը, 17.03.2011թ. վեր-ջինս փոխարինել է 5268 9800 0024 6560 քարտով, իսկ ստացված քար¬տե¬րը փոխարինելու վերա¬բերյալ 24.12.2012թ. դիմումների համաձայն՝ 13.01.2013թ. ստացել է Արմեն Առաքելյանի անվամբ թողարկված՝ թիվ 4355 0339 2135 1171 «VISA» և թիվ 5268 9800 0022 7354 «Master Card» բանկային վճարային քարտեր, ինչպես նաև՝ 10.03.2011թ. դի¬մել և 12.03.2011թ. «Կոն¬վերս Բանկ» ՓԲ ընկերությունից ստացել է թիվ 4847 0400 0015 6062 «VISA» վճարային քար¬տը, որը վերաթողարկվել է 20.08.2013թ., իսկ 25.12.2012թ. դիմումի համաձայն՝ նույն ընկե¬րությունից ստացել է թիվ 5450 5700 0070 1041 «Master Card» բան-կա¬յին վճարային քարտը:
Այսինքն, Ռուբիկ Մկրտչյանը 8 դեպքով կատարել է հանցագործություններ՝ նախա-տես¬ված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Բացի այդ, 2006 թվականից Բելգիայում բնակվող ՀՀ քաղաքացի Նիկողոս Նիկողոս¬յա¬նի խնդրանքով՝ այդ երկրում կացության ժամկետը խախտելու հետևանքով հնարավոր խնդիրներից խուսափելու նպատակով, «Շենգենյան համաձայնության երկրների» մուտ¬քի նոր արտոնագիր ձեռք բերելու և համապատասխան դրոշմակնիքների առկայությունն ապա¬հո¬վելու համար 2013թ. հունիս-հուլիս ամիսների ընթացքում վերջինիս հոր՝ Զաքար Նիկողոսյանի միջոցով ստանալով Ն.Նիկողոսյանի անվամբ ՀՀ քաղաքացու թիվ AH 0233481 անձնագիրը, դրա 4-րդ էջի վրա՝ «ԱՆՁՆԱԳԻՐԸ ՕՏԱՐԵՐԿՐՅԱ ՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ¬ՆԵ¬ՐՈՒՄ ՎԱՎԵՐԱԿԱՆ Է ՄԻՆՉԵՎ» բաժնի դիմաց տեղավորել է կեղծ կլոր կնիքի դրոշմ, իսկ 32-րդ էջի վրա տեղավորել է՝ ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ սահմանապահ զորքերի սահ¬մա¬նա¬յին վերահսկողութ-յան բաժնի «Զվարթնոց» ՀԱԿ-ի՝ 21.12.2006թ. մուտքի և 02.11.2013թ. ել¬քի շտամպի կեղծ դրոշմներ, որից հետո անձնագիրը հայտնաբերվել է նրան 06.11.2013թ. բերման ենթարկելու ժամանակ:
Այսինքն, Ռուբիկ Մկրտչյանը կատարել է հանցագործություն՝ նախատեսված ՀՀ քրեա-կան օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով»:
Վերը նշված մեղադրանքի սահմաններում քննելով քրեական գործը՝ Երևանի Կենտ¬րոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրա¬վա¬սութ¬յան առաջին ատյանի դա-տա¬¬րանը (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դա¬տա¬րան) թիվ ԵԿԴ/0184/01/14 քրեական գոր-ծով 2017 թվականի օգոստոսի 24-ին վճռել է.
«Ռուբիկ Ռուբիկի Մկրտչյանի նկատմամբ դադարեցնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված 3 դրվագով քրեական հետապնդումը՝ քրեական պա-տասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով:
Ռուբիկ Ռուբիկի Մկրտչյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդ-վածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և դատապարտել ազատազրկման 4 (չորս) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով՝ առանց գույքի բռնագրավման:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի համաձայն՝ նշանակված և Երևան քաղաքի Մա¬¬լաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 18.03. 2010թ. դատավճռով նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով, որպես պատիժ՝ նշանակել ազատազրկում 5 (հինգ) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով՝ առանց գույ¬քի բռնագրավման:
Ռուբիկ Ռուբիկի Մկրտչյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329-րդ հոդ¬¬-վածի 1-ին մասով և դատապարտել ազատազրկման 1 (մեկ) տարի 6 (վեց) ամիս ժամ¬կե¬¬տով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1 (մեկ) տարի 6 (վեց) ամիս ժամ¬¬¬¬¬կե-տով նշանակված պատժին մասնակիորեն գումարել պատիժների համակ¬ցութ¬յամբ նշա¬¬¬նակ¬-ված պատժի չկրած մասից՝ 1 (մեկ) տարի 8 (ութ) ամիս 12 (տասներկու) օ¬րից, 1 (մեկ) տարին և որպես վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում 2 (երկու) տարի 6 (վեց) ամիս ժամ-կե¬տով՝ առանց գույքի բռնագրավման, որպիսի պատիժը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատաս-խան քրեակատարողական հիմնարկում:
Պատժի կրման սկիզբը հաշվել 2017թ. օգոստոսի 24-ից:
Տվյալ դեպքում Առաջին ատյանի դատարանը ամբաստանյալ Ռ.Մկրտչյանի արար¬քը վերաորակելու հիմքում դրել է հետևյալ պատճառաբանությունը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասը պատասխանատվություն է նա-խատեսում կեղծողի կողմից անձամբ կամ այլ անձի կողմից դրանք օգտագործելու կամ իրաց¬նելու նպատակով իրավունք վերապահող կամ պատասխանատվությունից ազա¬տող վկա¬յական կամ պաշտոնական այլ փաստաթուղթ կեղծելու կամ այդպիսի փաս¬տա¬թուղթ իրացնելու կամ նույն նպատակներով կեղծ կնիքներ, դրոշմներ, ձևաթղթեր, տրանս¬¬¬¬պոր¬տա-յին միջոցների հաշվառման համարանիշներ պատրաստելու կամ իրաց¬նե¬լու, ինչպես նաև ակնհայտ կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելու համար:
Ելնելով քրեական գործի փաստական տվյալներից և ապացույցնե¬րից, դատարանը հան¬գում է հետևության, որ ամբաստանյալը չի կատարել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված 21 դրվագով և 329-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախա-տեսված 12 դրվագով հանցագործություններ՝ հետևյալ պատճառաբա¬նութ¬¬յուն¬նե¬րով.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 20-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Հանցագործությունների համակցություն է համարվում սույն օրենսգրքով (տարբեր հոդվածներով կամ միևնույն հոդվածով կամ հոդվածի միևնույն կամ տարբեր մասերով կամ կետերով) նախատեսված երկու կամ ավելի հանցանք կատարելը, որոնցից ոչ մեկի համար անձը դատապարտված չի եղել (...)»:
Դատաքննությամբ հաստատվեց, որ ամբաստանյալը կեղծ անձնագրի օգտագործ¬մամբ 12 անգամ հատել է Հայաստանի Հանրապետության պահպանվող պետական սահ¬մանը, որ-պեսզի տեսակցի այլ երկրում բնակվող ընտանիքի անդամներին: Այսինքն, նա կատարել է միմյանց հետ միասնական դիտավորությամբ կապված մեկից ավելի հանցա¬վոր արարքներ՝ շարունակվող հանցագործություն, ինչը բաղկացած է մեկից ավելի նույ¬նա¬կան արարքներից, որոնցից յուրաքանչյուրը թեկուզև ինքնուրույն հանցակազմ է պա¬րու¬նակում, բայց ընդգրկված է եղել ամբաստանյալի միասնական դիտավորության մեջ և դրանք հետապնդել են մեկ ընդհանուր նպատակ: Հետևաբար, դրանք պետք է դիտ¬վեն իբրև մեկ հանցագոր¬ծութ-յուն, որն ավարտվել է ամբաստանյալի դիտավորութ¬յամբ ընդգրկ¬ված վերջին արարքի կա-տար¬ման պահից և որպես շարունակվող հանցա¬գոր¬ծություն՝ այն պետք է որակվի ՀՀ քրեա-կան օրենսգրքի մեկ հոդվածով՝ 325-րդ հոդ¬վածի 1-ին մասով: (տե՛ս Գարսևան Ոսկանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2014 թվա¬¬կանի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԷԴ/0119/01/13 որոշ-ման 15-րդ և 16-րդ կետերն ու Ս.Ղամ¬բարյանի և այլոց գործով Վճռաբեկ 2014 թվականի մար-տի 28-ի թիվ ԵՇԴ/0055/01/11 որոշման 21-րդ կետը):
Նույն հիմնավորմամբ, սակայն ելնելով ոտնձգության անմիջական օբյեկտի տար¬բե-րությունից, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալը, կեղծ անձնագրի օգտագործմամբ երկու բանկից ստանալով բանկային վճարային քարտեր, գործել է միասնական դիտավո-րութ¬¬յամբ, այսինքն՝ կատարվել է շարունակվող հանցագործություն, որը նույնպես պետք է որակվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի մեկ հոդվածով՝ 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով (տե՛ս թիվ ԿԴ3/0034/01/15 գործով Վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորո¬շում¬նե-րը):
Ընդ որում, նշված դրվագով դատարանը հարկ է համարում նշել ամբաստանյալը ոչ թե 8, այլ 7 անգամ է օգտագործել կեղծ անձնագիրը:
Դատարանը, ելնելով կատարված հանցագործության օբյեկտիվ կողմի հատկանիշի տար¬¬բերությունից, գտնում է, որ ամբաստանյալը ևս մեկ դրվագով (Ն.Նիկողոսյանի դրվագ) կատարել է հանցագործություն՝ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329-րդ հոդվածի 1-ին մասը պատասխանատվություն է նա-խատեսում առանց սահմանված փաստաթղթերի կամ առանց պատշաճ թույլտվության Հայաստանի Հանրապետության պահպանվող պետական սահմանը հատելու համար:
Դատարանն արձանագրում է, որ նախաքննությամբ չի հերքվել, որ ամբաստանյալը կեղծ անձնագրի օգտագորմամբ 12 անգամ հատել է Հայաստանի Հանրապետության պահ¬¬-պանվող պետական սահմանը, որպեսզի տեսակցի այլ երկրում բնակվող ընտանիքի ան-դամ¬ներին:
Դատաքննությամբ նույնպես չհերքվեց նշված հանգամանքը, նկատի ունենալով, որ հակառակը հիմնավորող ապացույցներ ձեռք չբերվեցին:
Այսպիսով, դատարանը, վերլուծելով ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքն ու համակցության մեջ գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման վրա ձևավոր¬ված համոզ-մամբ հանգում է հետևության, որ սույն քրեական գործին վերաբերվող փոխ¬կա¬պակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ հաստատվում է, որ ամբաստանյալ Ռ.Մկրտչյանը խարդախությամբ՝ խաբեության և տուժող Վ.Մարգարյանի վստահությունը չարաշահելու եղանակով, հափշտակել է նրա առանձնապես խոշոր չա¬փե¬րով գույքը՝ 5.235.280 ՀՀ դրամին համարժեք 14.000 ԱՄՆ դոլարը, 12 անգամ ակն¬հայտ կեղծ փաս-տաթղթի՝ անձնագրի օգտագործմամբ, այսինքն՝ առանց սահմանված փաս¬¬տաթղ¬թի և պատ-շաճ թույլտվության, հատել է Հայաստանի Հանրապետության պահ¬¬¬պան¬¬¬վող պետական սահ-մանը, 7 անգամ օգտագործել է ակնհայտ կեղծ փաս¬տա¬թուղթ՝ անձ¬նագիր, և մեկ անգամ կեղ-ծել է իրավունք վերապահող պաշտոնական փաստա¬թուղթ՝ այլ անձի անձնագիր՝ վեր¬ջինիս կողմից այն օգտագործելու նպատակով, այ¬սինքն՝ կա¬տա¬¬րել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 325-րդ հոդ¬վածի 1-ին մասով նախատեսված 3 դրվագով և 329-րդ հոդվածի 1-ին մասով նա¬խա¬տես¬ված հանցագործություններ:
Դատարանը նկատի ունենալով, որ պաշտպանության կողմը խնդրեց վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով ամ-բաս¬տանյալի նկատմամբ դադարեցնել քրեական հետապնդումը, այսինքն՝ ամբաս¬տան¬¬յալը չառարկեց այդ հիմքով իր նկատմամբ քրեական հետապնդման դադարեցմանը, գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված 3 դրվա¬գով նրա նկատմամբ պետք է դադարեցվի քրեական հետապնդումը՝ քրեական պա¬տաս¬¬խանատվութ-յան ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով:
Նշված դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել ավագ դատախազ Գ.Սարգսյա¬նը, ով, անդրա¬դառնալով դատավճռով ամբաստանյալ Ռ.Մկրտչյանի արարքի վերաո¬րակմանը, նշել է հետևյալը.
«(…) Գտնում եմ, որ խախտելով ապացույցների գնահատման վերաբերյալ ՀՀ քրեա¬կան դատավարության օրենսգրքի 127-րդ և 358-րդ հոդվածների պահանջները, դատա¬րա¬նը սխալ իրավաբանական գնահատական է տվել ամբաստանյալ Ռուբիկ Մկրտչյանի արարքներին, դատարանի կողմից սխալ են մեկնաբանվել «հանցանքների համակցութ¬յուն» և «շարունակ-վող հանցագործություն» հասկացություններն ու դրանց սահմանա¬զատ¬ման չափանիշները, որի հետևանքով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վար¬չա¬կան շրջանների ընդհա-նուր իրավասության դատարանի կողմից թույլ է տրվել դատական սխալ՝ նյութական և դա-տա¬վարական իրավունքի այնպիսի խախտումներ, որոնք ազդել են գործի ելքի վրա, որպիսի պայմաններում նշված դատական ակտը ենթա¬կա է բեկանման քրեական օրենքի ոչ ճիշտ կիրառման, քրեադատավարական օրենքի էական խախտման հիմքերով: Այսպես.
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի՝ ապացույցների գնահատման վերաբերյալ թիվ ԵՔՐԴ/0632/ 01/08 և շարունակվող հանցագործությունների վերաբերյալ թիվ ԵՇԴ/0055/01/11 որո¬շում-ներով արտահայտած իրավական դիրքորոշումների վերլուծությունից պարզ է դառնում, որ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհա¬նուր իրավասութ-յան դատարանը սույն գործով ապացույցները յուրովի է գնահատել, որի արդյունքում ամ-բաս¬¬տան¬յալի արարքների իրավաբանական որակման վերաբերյալ եկել է սխալ եզրա¬հանգ-ման: Ամբաստանյալ Ռուբիկ Մկրտչյանին մեղսագրված ակնհայտ կեղծ փաստաթղթի օգ¬տա-գործ¬ման և ապօրինի սահմանահատման դեպքերը յուրաքանչ¬յուր անգամ կատարվել են առանձին ծագած դիտավորությամբ տարբեր ժամանակա¬հատ¬ված¬նե¬րում, որպիսի պայման-նե¬րում դրանք մեկ միասնական դիտավորությամբ կա¬տար¬ված լինելու վերաբերյալ դատա-րանի պատճառաբանություններն անհիմն են և չեն բխում քրեական գործի նյութերից: Բոլոր այն դեպքերում, երբ անձը մի քանի, այդ թվում՝ նույնաբնույթ հանցագործություններ է կա-տա¬րում, որոնք ուղղված չեն նույն հան¬ցավոր նպատակին և դրանց կատարումը պայմանա-վոր¬ված չէ նախորդ հանցագոր¬ծութ¬յամբ, իսկ նոր արարքը կատարելու դիտավորությունն առաջացել է նախորդ արար¬քը կատա¬րելուց հետո, ապա շարունակվող հանցագործության մասին խոսք լինել չի կա¬րող:
Վերահաստատելով և զարգացնելով Գ.Ոսկանյանի և Ս.Ղամբարյանի գործերով ար¬տա-հայտված իրավական դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանը Վ.Մկրտչյանի և մյուս¬ների գործով թիվ ԿԴ1/0006/01/15 որոշման շրջանակներում փաստել է, որ «(…)»:
Հանցագործությունների իրական համակցությունը շարունակվող հանցագործութ¬յու¬նից տարանջատելու վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ար¬տա-հայտել նաև թիվ ԿԴ1/0006/01/15 որոշմամբ, համաձայն որի՝ «(…)»:
Նման պայմաններում Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջան-ների ընդհանուր իրավասության դատարանը, առանց հաշվի առնելու նշված հարցերի վե¬-րա¬բերյալ Վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումները և առանց պարզելու վերը նշված օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ հատկանիշների միաժանակյա առ¬կա¬յության հանգամանքը, ամբաստանյալ Ռուբիկ Մկրտչյանի կատարած արարքները դիտել է որպես շարունակվող հանցագործություն և դրանք որակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի մեկ հոդվածով:
Մասնավորապես, հարկ է նշել, որ սույն քրեական գործի ինչպես նախաքննության, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում Ռուբիկ Մկրտչյանի կողմից ակնհայտ կեղծ փաս-տաթղթի օգտագործմամբ ՀՀ պահպանվող պետական սահմանն ապօրինի հատելու և ակնհայտ կեղծ փաստաթղթի օգտագործմամբ բանկային պլաստիկ քարտեր ստանալու միաս¬¬նական դիտավորության առկայությունը, ինչպես նաև ամեն արարքից հետո վեր¬ջինիս մոտ դիտավորության կրկին ծագած լինելու հավանականության բացակայութ¬յունը հավաս-տող որևէ փաստական տվյալ ձեռք չի բերվել:
Անդրադառնալով դատարանի այն դիրքորոշմանը, որ ինչպես նախաքննությամբ, այնպես էլ դատաքննությամբ չի հերքվել այն հանգամանքը, որ ամբաստանյալ Ռուբիկ Մկրտչյանն այլ երկրում բնակվող ազգականներին տեսակցելու նպատակով է կեղծ անձ-նագ¬րի օգտագործմամբ 12 անգամ հատել ՀՀ պետական սահմանը, հարկ է նշել, որ յու¬րա-քանչ¬յուր դեպքում ապացուցման ենթակա է ոչ թե միասնական դիտավորության բացա¬կա-յությունը, այլ առկայությունը: Այլ կերպ ասած՝ արարքը յուրաքանչյուր դեպքով պետք է հա-մա¬րել ոչ միասնական դիտավորությամբ կատարված, եթե միասնական դիտա¬վո¬րութ¬յամբ կատարված լինելը չի հաստատվել:
Ամբաստանյալ Ռուբիկ Մկրտչյանի կողմից դատարանում տված ցուցմունքն այն մա-սին, որ կեղծ անձնագրի օգտագործմամբ 12 անգամ ապօրինի հատել է ՀՀ պետական սահմանը, որպեսզի այցելի արտերկրում բնակվող ազգականներին, արժանահավատ չէ, քրեական պատասխանատվությունից և պատժից խուսափելու նպատակ է հետապնդում:
Հարկ է նշել, որ եթե ակնհայտ կեղծ փաստաթղթի օգտագործմամբ ՀՀ պահպանվող պետական սահմանը միասնական դիտավորությամբ 12 անգամ ապօրինի հատելու վե¬րա-բերյալ առկա է ամբաստանյալ Ռուբիկ Մկրտչյանի ոչ արժանահավատ ցուցմունքը, ապա կեղծ անձնագրի օգտագործմամբ բանկային պլաստիկ քարտերը միասնական դի¬տա¬վորութ-յամբ ստանալու վերաբերյալ ընդհանրապես որևէ փաստական տվյալ գործի քննության ընթաց¬քում ձեռք չի բերվել, սակայն դատարանն անհասկանալի տրամաբա¬նութ¬յամբ և չթույլատրված անալոգիայի կիրառմամբ հանգել է հետևության, որ Ռուբիկ Մկրտչյանը քարտերը տարբեր բանկերից ստացել է միասնական դիտավորությամբ:
Բացի այդ, գտնում եմ, որ դատարանի կողմից Ռուբիկ Մկրտչյանի կողմից կատար¬ված արարքները մեկ հոդվածով որակելու արդյունքում նշանակվել է նաև ամբաստան¬յա¬¬¬¬լի կատարած հանցանքներին ոչ համաչափ, ակնհայտ մեղմ պատիժ, որը բավարար չէ պատժի նպատակներին հասնելու համար:
Ուսումնասիրելով քրեական գործի նախաքննությամբ ձեռք բերված և դա¬տաքննութ¬-յամբ հետազոտված ապացույցներն իրենց համակցության մեջ, դրանք համադ¬րելով 2017թ. օգոստոսի 24-ի դատավճռին՝ գտնում եմ, որ առաջին ատյանի դատարանի կողմից ամ-բաստանյալ Ռուբիկ Մկրտչյանի կատարած արարքները 3 դեպքով ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 1 դեպքով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329-րդ հոդվածի 1-ին մասով որակվելով, թույլ են տրվել նյութական և դատավարական սխալ¬ներ, որի արդ-յունքում կայացված դատական ակտով խաթարվել է արդարադատության բուն էությունը, խախտվել է սահմանադրորեն պաշտպանվող շահերի հավասա¬րակշռութ¬¬յունը և նշանակվել է ոչ համաչափ և ակնհայտ մեղմ պատիժ: (…)»:
Կարծում եմ, որ Առաջին ատյանի դատարանը ամբաստանյալ Ռ.Մկրտչյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 12 դրվագներով վերագրված արարքը մեկ շարունակվող հանցանք դիտարկելով և այդ արարքը մեկ հոդվածով վերաորակելով և ամբաստանյալին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղավոր ճանաչելով հանգել է ճիշտ հետևության, այն բավարար չափով պատճառաբանել է, թեև առկա էր նաև լրացուցիչ պատճառաբանման խնդիր: Տվյալ հետևության հանգելիս Առաջին ատյանի դա¬տա¬րանը պետք է հաշվի առներ նաև հետևյալ հանգամանքները.
2011-2013թթ. ընթացքում ամբաստանյալ Ռ.Մկրտչյանը ՀՀ պահպանվող պետական սահմանն ապօրինաբար հատել է 12 անգամ, ապօրինի հատման ժամանակ օգտագործել է ՀՀ քաղաքացու անձնագիր, որն եղել է այլ քաղաքացու՝ ոմն Արմեն Ֆյոդրի Առաքելյանի կենսորոշիչ տվյալներով, սակայն իր լուսանկարով, ընդ որում՝ ապօրինի սահմանա¬հատ-ման վերոնշյալ դեպքերի ժամանակ վերջինս խուսափում էր Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 18.03.2011թ. դա-տավճռով իր նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատժից, այլ կերպ՝ կեղծ անձնա¬գիրը ձեռք էր բերել տարբեր քաղաքացիաիրավական գործարքներ կնքելու, ազատ և անխոչընդոտ տեղաշարժվելու և ան¬խու¬սափելի պատժից խուսա¬փելու նպատակով, որը տևական ժամանակ նրան հաջողվել էր:
Գտնում եմ, որ ամբաստանյալ Ռ.Մկրտչյանի արարքի ճիշտ իրավաբանական որակ-ման հարցը լուծելիս դատարանները պարտավոր էին հաշվի առնել նաև օգտագործ¬ված կեղծ փաստաթղթի տեսակը, մասնավորապես՝ այն, որ անձնագիրը բազմակի օգտա¬գործման փաս¬տաթուղթ է և այն հակաօրինական եղանակով ձեռք բերողը, տվյալ դեպ¬քում՝ ամբաս-տանյալ Ռ.Մկրտչյանը, ձեռքբերման պահից ևեթ հետապնդել է այն բազմիցս օգտագործելու, այդ թվում՝ ՀՀ պահպանվող պետական սահմանն ապօրինի հատելու, այլ կերպ՝ նաև արտ-երկիր մեկնելու մեկ միասնական հան¬ցավոր նպատակ, թեև ենթադրա¬բար մեկնել է ըստ անհրաժեշտության, կոնկրետ իրավի¬ճակից ելնելով և տարբեր ժամա¬նակային ընդհա-տումնե¬րով, իր մեկնա¬բանմամբ՝ արտերկրում բնակվող հարազատներին տեսակցելու հա-մար: Տվյալ պարագայում թեև ՀՀ պահպանվող պետական սահմանը կեղծ անձնագրի օգտա¬-գործմամբ ապօրինաբար հատելու յուրաքանչյուր դրվագը բովանդա¬կում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված ավարտված հանցակազմ, սակայն այն ընդգրկված էր նաև այդ նպատակով այլ անձի կեն¬սորոշիչ տվյալներով կեղծ անձնագիր ձեռք բերելու նախնական հանցավոր դիտավորության մեջ, որի պայմաններում 12 դրվագ-ներով նախատեսված արարքները կազմում են մեկ շարու¬նակվող հանցագործություն, որը սկսել է առաջին դրվագով կատարված ապօրինի սահմա¬նա¬¬հատ¬ման օրը՝ 2011թ. օգոստոսի 12-ին և ավարտվել վերջին դրվագով ապօրինի սահ¬մանա¬հատման օրը՝ 2013թ. նոյեմբերի 6-ին՝ դրանից բխող քրեաիրավական հետևանք¬ներով:
Այսպիսով, գտնում եմ, որ ավագ դատախազ Գ.Սարգսյանի վերաքննիչ բողոքը՝ ամ¬բաս-տանյալ Ռ.Մկրտչյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329-րդ հոդ¬վածի 1-ին մասով 12 դրվագ¬-ներով մեղա¬վոր ճանա¬չելու և համաչափ պատիժ նշանակելու, Առա¬ջին ատյանի դա¬տարանի դատավճիռն այդ մասով բեկանելու և փոփոխելու վերաբերյալ, անհիմն է, ենթակա է մերժ-ման, դատավճիռն այդ մասով, սույն կարծիքում ներկայացված լրացուցիչ պատ¬ճառաբա-նութ¬յամբ, հիմնավորված, պատճառաբանված և օրինական է:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 42-րդ, 361.1 և 369-րդ հոդվածներով՝
գտնում եմ՝

Ավագ դատախազ Գ.Սարգսյանի վերաքննիչ բողոքը՝ ամբաստանյալ Ռուբիկ Ռուբիկի Մկրտչյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329-րդ հոդ¬վածի 1-ին մասով /12 դրվագ¬նե¬րով/ մեղա-վոր ճանա¬չելու և համաչափ պատիժ նշանակելու, այդ մասով Առաջին ատյանի դատա¬րանի դատավճիռը բեկանելու և փոփոխելու վերաբերյալ անհիմն է, ենթակա է մերժման:


ԴԱՏԱՎՈՐ ՝ Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ