Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

27 հոկտեմբերի 2014թ. ք. Երևան

ԵԿԴ-0171/01/14

Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը հետևյալ կազմով.

նախագահող դատավոր` Մ. Մարտիրոսյան,
քարտուղար` Ա. Հովհաննիսյան,

մասնակցությամբ`
մեղադրող,
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
վարչական շրջանների
դատախազության դատախազ
Վ. Ասատրյանի,

պաշտպան Ա. Ալվանդյանի,


դատարանում, դռնբաց դատական նիստում, դատական քննության արագացված կարգի կիրառմամբ քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի
Նարեկ Վարուժանի Հախվերդյանի
ծնված 1996թ.-ի հոկտեմբերի 03-ին, Դիլիջան քաղաքում, հայ, Հայաստանի Հանրապետության /այսուհետ ՀՀ/ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուրի, նախկինում չդատված, բնութագրվում է դրական, չի աշխատում, հաշվառված է և բնակվում է ՀՀ Տավուշի մարզի Հաղարծին գյուղի 9-րդ փողոցի թիվ 21 տանը, կալանքի տակ չէ, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով։


Գործի դատավարական նախապատմությունը

Թիվ 15148914 քրեական գործը ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության /այսուհետ ՔԳՎ/ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնում հարուցվել է 2014թ. սեպտեմբերի 11-ին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով։
Ամբաստանյալ Նարեկ Վարուժանի Հախվերդյանին նախաքննության մարմնի կողմից մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով` հետևյալ արարքի համար. «որ նա ապօրինի կերպով կրել է հարվածող-փշրող-ծակող սառը զենքերի շարքին դասվող` արհեստագործական եղանակով պատրաստված արծաթագույն մետաղյա կռփազենք, որը 2014թ. օգոստոսի 29-ին նրա մոտ հայտնաբերվել է Երևան քաղաքի Հանրապետության հրապարակի մոտակայքում ծառայություն իրականացնող ՀՀ ոստիկանության աշխատակիցների կողմից։
Այսինքն` Նարեկ Վարուժանի Հախվերդյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235 հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցագործություն։»։
2014թ. հոկտեմբերի 10-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան, իսկ 2014թ. հոկտեմբերի 13-ին ստացվել է և ընդունվել դատարանի վարույթ։

Արագացված դատական քննություն

Ամբաստանյալ Նարեկ Վարուժանի Խախվերդյանը միջնորդեց դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով։ Նա հայտարարեց, որ միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է իր պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, ինքը համաձայն է մեղադրանքի հետ։
Մեղադրողը դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու դեմ չառարկեց։
Դատարանը համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3751-րդ և 3752-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմանները` որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին։
Դատարանը հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները` գտնում է, որ ամբաստանյալ Նարեկ Վարուժանի Հախվերդյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված արարք։
Ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների ուսումնասիրման արդյունքում պարզվել է, որ ամբաստանյալ Նարեկ Հախվերդյանն իրեն մեղավոր է ճանաչել, նախկինում դատված չի եղել, բնութագրվում է դրական, իրեն վերագրվող արարքը կատարել է` լինելով անչափահաս, 17 տարեկան հասակում։
Իրեն վերագրվող արարքը կատարելու ժամանակ նա բնակվել է ՀՀ Տավուշի մարզի Հաղարծին գյուղի 9-րդ փողոցի թիվ 21 տանը` ծնողների, եղբոր և տատի հետ միասին, սոցիալապես անապահով վիճակում գտնվող ընտանիքում։ Ֆիզիկապես և հոգեպես առողջ է։

Դատարանի իրավական վերլուծությունները

Առաջադրված մեղադրանքն ամբաստանյալ Նարեկ Վարուժանի Հախվերդյանի կողմից ընդունելու և դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու պայմաններում` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Նարեկ Հախվերդյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, ապօրինի կերպով սառը զենք կրելն ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Ուսումնասիրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Նարեկ Վարուժանի Հախվերդյանի կատարած հանցագործության համար նրա նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը, այն, որ նա իրեն մեղավոր է ճանաչել, նախկինում դատված չի եղել, բնութագրվում է դրական, իրեն վերագրվող արարքը կատարելու ժամանակ նա բնակվել է ՀՀ Տավուշի մարզի Հաղարծին գյուղի 9-րդ փողոցի թիվ 21 տանը` ծնողների, եղբոր և տատի հետ միասին, սոցիալապես անապահով վիճակում գտնվող ընտանիքում։ Ֆիզիկապես և հոգեպես առողջ է։
Որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դատարանը հաշվի է առնում հանցանք կատարելու պահին հանցավորի անչափահաս` տասնյոթ տարեկան լինելը, իսկ նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք դատարանը չի արձանագրում։
Ամբաստանյալ Նարեկ Վարուժանի Հախվերդյանի կողմից կատարված, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցագործության համար պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս` դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն`
«Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները, հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը)։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասի սանկցիան անյլընտրանքային է` պատիժ է նախատեսում ինչպես տուգանքի, այնպես էլ կալանքի կամ ազատազրկման ձևով։
Այլընտրանքային սանկցիաների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ. Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ. «(…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա։
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը։ (…)» (տե’ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը)։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Նարեկ Վարուժանի Հախվերդյանի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դրանք համադրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների հետ` դատարանը գտնում է, որ Նարեկ Վարուժանի Հախվերդյանն իր կատարած` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի այդ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել մեղմ պատժի` տուգանքի ձևով, որի միջոցով հնարավոր կլինի ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները։
Դատարանը գտնում է, որ իր նկատմամբ նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Նարեկ Վարուժանի Հախվերդյանը պետք է կրի, քանի որ դրան խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն։
Գործով քաղաքացիական հայց չի հարուցվել, գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացվել։
Քննարկելով իրեղեն ապացույցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, 2014թ. սեպտեմբերի 22-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված զենքը պետք է ոչնչացնել։
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Նարեկ Վարուժանի Հախվերդյանի նկատմամբ խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունն ընտրված է ճիշտ և վերացվելու կամ փոփոխվելու ենթակա չէ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, քանի որ տուգանքի դատապարտվելու դեպքում ամբաստանյալ Նարեկ Հախվերդյանի կողմից քրեական պատասխանատվությունից և նշանակված պատիժը կրելուց խուսափելու, դատարանի դատավճռի կատարմանը խոչընդոտելու հավանականությունը ցածր է։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ հոդվածներով` դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Ամբաստանյալ Նարեկ Վարուժանի Հախվերդյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել տուգանքի նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկի` 200.000 /երկու հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումարի չափով։
Խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, 2014թ. սեպտեմբերի 22-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված սառը զենքը ոչնչացնել։
Դատավճիռը հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան։
Դատավճիռը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով չի կարող բողոքարկվել։


ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ