Գործ
ԵԿԴ/0170/01/14

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ

ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԿԵՆՏՐՈՆ ԵՎ ՆՈՐՔ-ՄԱՐԱՇ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԴԱՏԱՐԱՆ

Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը /այսուհետև` դատարան/

Նախագահությամբ դատավոր Մ. Մակյանի
Քարտուղարությամբ Թ. Խաչատրյանի

Մասնակցությամբ՝
Մեղադրող Տ. Պողոսյանի
Հանրային պաշտպան Ա. Գարոյանի
Թարգմանիչ Ա. Մինասյանի

2014թ. դեկտեմբերի 22-ին, դռնբաց դատական նիստում, Երևան քաղաքում, դատաքննության արագացված կարգի կիրառմամբ քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Նիկոլայ Հարությունի Իվանյանի` ծնված 09.07.1961թ.-ին
Ադրբեջանի Հանրապետությունում, ազգությամբ հայ, ՀՀ
քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չամուսնացած,
նախինում չդատված, չի ածխատում, հաշվառված և
բնակվող ք. Թարենցավան 6-րդ թաղ., 18-րդ շենք
2-րդ բն., մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 263- րդ
հոդվածի 1-ին մասով։

1.Գործի դատավարական նախապատմությունը
ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Կենտրոնականի քննչական բաժնում քննվող թիվ 15108414 քրեական գործով կատարված նախաքննությամբ ձեռք բերված ապացույցներով պարզվել և հիմնավորվել է հետևյալը.
Կոտայքի մարզի Չարենցավան քաղաքի 6-րդ թաղամասի 18 շենքի 2-րդ բնակարանի բնակիչ, գործով մեղադրյալ Նիկոլայ Հարությունի Իվանյանը բնակվել է մոր՝ հաշմանդամության 2-րդ խումբ ունեցող էլմիրա Իվանյանի հետ։ Նա, չունենալով մշտական աշխատանք, զբաղվել է գրքերի ու ամսագրերի առևտրով, որի ընթացքում 7 տարի առաջ իրացնելու նպատակով ձեռք է բերել պոռնկագրական նյութեր պարունակող 17 հատ «Sublie M 5», «DEBAUCHES», «Fantastic», «EXTAZE», «EXTASY» տպագիր հրատարակություն հանդիսացող ամսագրեր, որոնցում կոպիտ, գռեհիկ, նատուրալիստական ձևով մանրակրկիտորեն ցույց են տրվում սեռական ակտի անատոմիական, ֆիզիոլոգիական մանրամասները, իսկ այդ ամսագրերից մեկը, առևտուր կատարելու եղանակով, 2014 թվականի հունիսի 7-ին՝ ժամը 12։00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցում գործող «Վերնիսաժ» տոնավաճառում ապօրինի տարածել է՝ վաճառել Վաչագան Խաչատրյանին։
Փաստի առթիվ ՀՀ ոստկանության Կենտրոնականի քննչական բաժնի կողմից 2014 թվականի հունիսի 19-ին հարուցվել է քրեական գործ։
2014 թվականի օգոստոսի 12-ին որոշում է կայացվել Նիկոլայ Հարությունի Իվանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 263-րդ հոդվածի 1-ին մասով որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին։
Քրեական գործը ՀՀ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի գրասենյակ է ստացվել և մուտքագրվել 10.10.2014թ.-ին։
2.Արագացված դատական քննություն
Մինչև դատաքննությունը սկսելն ամբաստանյալ Նիկոլայ Հարությունի Իվանյանը միջնորդել է դատաքննությունն անցկացնել արագացված կարգով և հայտարարել, որ միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված կարգով դատաքննություն անցկացնելու հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ և առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում լիովին։
Դատախազ Տ.Պողոսյանը, գործով մեղադրական եզրակացությունը հաստատելիս արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու դեմ չի առարկել։
Դատարանը համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1 և 375.2 հոդվածներով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին։
Դատարանը, հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները` մեղադրյալի և վկաների ցուցմունքները, դատաարվեստաբանական և դատամշակութաբանական փորձաքննության թիվ 00899-00915 եզրակացությունը և իրեղեն ապացույց հանդիսացող թվով 17 հատ ամսագրերը գտավ, որ ամբաստանյալ Նիկոլայ Հարությունի Իվանյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 263-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցավոր արարքը։
3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Դատարանը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի դրույթներին համապատասխան, հետազոտելով և գնահատելով ապացույցներն իրենց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից` հիմնված ներքին համոզմամբ, ապացուցված է համարում ամբաստանյալ Նիկոլայ Հարությունի Իվանյանին մեղսագրված հանցագործության կատարումը և գտնում, որ կատարած արարքի համար վերջինս ենթակա է պատժի։
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում ինչպես ամբաստանյալի կողմից կատարած հանցագործության բնույթն ու հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
Որպես Նիկոլայ Հարությունի Իվանյանի անձը բնութագրող դրական հանգամանք, դատարանը հաշվի է առնում նաև այն, որ նա ՀՀ Ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով չի անցնում, նախկինում դատապարտված կամ որևէ այլ կերպ արատավորված չի եղել։ Որպես ամբաստանյալի անձը բնքութագրող դրական հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա պարգևատրվել է բազմաթիվ պատվոգրերով և շնորհակալագրերով՝ մասնավորապես, պարգևատրվել է ՀՀ ԵԿՄ վարչության նախագահ, գեներալ լեյտենանտ Մանվել Գրիգորյանի կողմից տրված պատվոգրով, «Ընտանիք և Նոր Աշխարհ» ՀԿ-ի ներկայացուցիչ Ջուլետա Տեր-Մարտիրոսովայի կողմից տրված շնորհակալագրով և 70494 զորամասի հրամանատար Անդրոսովի կողմից տրված պատվոգրով։
/տես` գ.թ. 27, դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն որպես ամբաստանյալ Նիկոլայ Հարությունի Իվանյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում նախաքննության ընթացքում խոստովանական ցուցմունքներով հանդես գալը, ինչպես նաև դատարանում՝ կատարած հանցանքի համար անկեղծորեն զղջալը։ Բացի այդ, նրա խնամքին է գտնվում 2-րդ կարգի հաշմանդամ մայրը` Էլմիրա Իվանյանը՝ ծնված 04.04.1942թ.-ին։
/տես` գ.թ 46-47, դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի համաձայն՝ ամբաստանյալ Նիկոլայ Հարությունի Իվանյանի արարքում նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Անդրադառնալով ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակվելիք պատժատեսակի և պատժաչափի հարցին, դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
դատարանն անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրեսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների պահանջներով` հաշվի առնելով ինչպես օրենսդրական, այնպես էլ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորված նախադեպային մի շարք մոտեցումներ` մասնավորապես իր ՎԲ-142/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԱՎԴ2/0059/01/08 որոշումներում քննարկվող հարցի առումով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է ներքոհիշյալ իրավական դիրքորոշումները.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածն ամրագրել է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքը։ Պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դրսևորվում է օրենքով նախատեսված մի շարք պահանջներով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով նույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն՝ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժն արդարացի է, եթե համապատասխանում է հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը անհրաժեշտ և բավարար է անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար։
Միևնույն ժամանակ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։
Պատիժ նշանակելիս հանցավորի նկատմամբ անհատական մոտեցումն անհրաժեշտ է, որպեսզի դատարանը պատժի տեսակն ու չափը ընտրելիս համոզվի, որ դրանով կհասնի պատժի վերը նշված նպատակներին, որոնք փոխկապակցված և փոխհամաձայնեցված են (մեկ նպատակը ենթադրում է մյուսները և յուրաքանչյուրի ինքնուրույն իրականացումն օժանդակում է մյուսներին)։ Այսինքն՝ պատժի նպատակներին հասնելու երաշխիք է հանցագործություն կատարած անձի նկատմամբ արդարացի, արարքի ծանրությանը և հասարակական վտանգավորությանը համապատասխան պատիժ նշանակելը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները, որոշիչ հանգամանքներ են պատժի տեսակը և չափը որոշելու հարցում։
Այլ կերպ` դատարանը պետք է բացահայտի կատարված կոնկրետ հանցանքի առանձնահատուկ հատկանիշները, որոնք կարող են ազդել հանրության համար վտանգավորության աստիճանի վրա (հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, վնասի չափը և այլն)։ Դատարանը հանրության համար վտանգավորության բնույթը որոշելու ժամանակ պետք է պարզի և հաշվի առնի նաև պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը հանցանքի կատարման պահին։
Ելնելով գործի հանգամանքներից, ինչպես նաև հիմք ընդունելով ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին կետի դրույթը, համաձայն որի՝ «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի, համապատաuխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար», ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ կետի դրույթը, համաձայն որի՝ «Պատժի նպատակն է վերականգնել uոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպեu նաև կանխել հանցագործությունները» և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասը` համաձայն որի՝ «Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով», դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Նիկոլայ Հարությունի Իվանյանի կողմից կատարված արարքի համար նրան նկատմամբ պետք է նշանակվի պատիժ` տուգանքի ձևով, հաշվի առնելով, որ այդ պատժատեսակը սույն գործով կարող է ապահովել պատժի օրենսդրական նպատակները։
Դատարանն ամբաստանյալի նկատամամբ տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելիս, ինչպես նաև դրա չափը որոշելիս հաշվի է առնում վերջինիս գույքային դրությունը։ Գործի դատական քննության ժամանակ ամբաստանյալ Նիկոլայ Հարությունի Իվանյանը հատնել է, որ ամսվա շաբաթ և կիրակի օրերին զբաղվում է գրավաճառությամբ ու դրանով հոգում իր ու հիվանդ մոր կենցաղային խնդիրները։
Նման պարագայում, հաշվի առնելով ամբաստանյալի գույքային դրությունը, նրա եկամտի աղբյուրը, ինչպես նաև ընտանեկան դրությունը, դատարանը գտնում է, որ նշանակված տուգանքի վճարման համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 51-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կարգով հնարավոր է սահմանել վճարման ժամկետ՝ թույլատրելով ամբաստանյալին այն վճարել մաս առ մաս՝ 10 /տասը/ ամիս ժամկետում։
Դատարանն, անդրադառնալով Նիկոլայ Հարությունի Իվանյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի` չհեռանալու մասին ստորագրության, հարցին, գտնում է, որ այն պետք է թողնվի անփոփոխ մինչև դավատվճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ լուծելով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածով, գտնում է, որ գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ 17 հատ տպագիր հրատարակություն հանդիսացող պոռնկագրական բնույթի ամսագրերը` պետք է ոչնչացնել։

4. Եզրափակիչ մաս

Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360, 365, 369-373 375.1-375.4-րդ հոդվածներով, դատարանը


Վ Ճ Ռ Ե Ց

Նիկոլայ Հարությունի Իվանյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 263-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք` ՀՀ-ում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկի` 200.000 /երկու հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի, չափով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 51-րդ հոդվածի 3-րդ մասով սահմանված կարգով թույլատրել` Նիկոլայ Հարությունի Իվանյանին նշանակված տուգանքի գումարը վճարել մաս առ մաս` 10 /տասը/ ամիս ժամանակահատվածում` ամսեկան 20.000 /քսան հազար/ ՀՀ դրամի չափով։
Նիկոլայ Հարությունի Իվանյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ 17 հատ տպագիր հրատարակություն հանդիսացող ամսագրերը՝ ոչնչացնել։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում՝ բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին կետի։



Դ Ա Տ Ա Վ Ո Ր Մ. Մ Ա Կ Յ Ա Ն