Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

20 հոկտեմբերի 2014թ. ք. Երևան

ԵԿԴ-0153/01/14

Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների
ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը հետևյալ կազմով.

նախագահող դատավոր` Մ. Մարտիրոսյան,
քարտուղար` Ա. Հովհաննիսյան,

մասնակցությամբ`
մեղադրող,
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական
շրջանների դատախազության ավագ
դատախազ Տ. Ենոքյանի,

պաշտպան Հ. Հարությունյանի,

ամբաստանյալի
օրինական ներկայացուցիչ և
քաղաքացիական պատասխանող Ն. Մելիքյանի,

տուժողներ և քաղաքացիական
հայցվորներ Ա. Հարությունյանի,
Հ. Ավագյանի,
Ի. Գասպարյանի,

թարգմանիչ Ա. Մինասյանի,


դատարանում, դռնբաց դատական նիստում քննեց գործն ըստ մեղադրանքի անչափահաս
Արթուր Գագիկի Մելիքյանի
ծնված 1997թ. մայիսի 13-ին Լեհաստանի Հանրապետությունում, հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուրի, նախկինում չդատված, հաշվառված է և բնակվել է Երևանի Նուբարաշեն 11-րդ փողոցի թիվ 20 շենքի թիվ 37 բնակարանում, սույն քրեական գործով կալանքի տակ է 2014թ. հուլիսի 15-ից, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով։



Գործի դատավարական նախապատմությունը

Թիվ 15113214 քրեական գործը ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության /այսուհետ ՔԳՎ/ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնում հարուցվել է 2014թ. հուլիսի 02-ին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով։
Ամբաստանյալ Արթուր Գագիկի Մելիքյանին նախաքննության մարմնի կողմից մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով` հետևյալ արարքի համար, որ. «նա, ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ 2014թ.-ի հունիսի 21-ի՝ ժամը 23։00-ից մինչև 2014թ.-ի հունիսի 22-ը ժամը 01։00-ն ընկած ժամանակահատվածում, Երևան քաղաքի Պուշկին 38 հասցեի մոտակայքում կայանված Ա.Հարությունյանին պատկանող «ԲՄՎ» մակնիշի 32 ՕՍ 765 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի սրահից գաղտնի հափշտակել է Արթուր Հարությունյանին, Հովհաննես Ավագյանին և Ինեսա Գասպարյանին պատկանող 3 հատ սպորտային պայուսակները՝ վերջիններիս պատճառելով ընդհանուր խոշոր չափի 1.102.500 ՀՀ դրամի գույքային վնաս։
Այսինքն` Արթուր Գագիկի Մելիքյանը կատարել է հանցավոր արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով։»։
2014թ. սեպտեմբերի 01-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան /այսուհետ նաև Դատարան/։


Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները

Դատաքննությամբ, գործի տվյալներով, դատարանը հիմնավորված է համարում հետևյալը.
2014թ. հունիսի 21-ի ժամը 23։00-ից մինչև 2014թ. հունիսի 22-ի ժամը 01։00-ն ընկած ժամանակահատվածում, անչափահաս, այդ ժամանակ տասնյոթ տարեկան, ամբաստանյալ Արթուր Գագիկի Մելիքյանը Երևան քաղաքի Պուշկինի փողոցով քայլելիս նկատել է, որ նույն փողոցի թիվ 38 հասցեի մոտակայքում կայանված, տուժող Արթուր Հարությունյանին պատկանող «Բի Էմ Դաբլյու« մակնիշի 32 OU 765 պետհամարանիշի ավտոմեքենայի հետևի աջ դուռը կիսաբաց է և նպատակադրվել է հիշյալ ավտոմեքենայից գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարել։ Այդ նպատակով նա մոտեցել է վերոհիշյալ ավտոմեքենային, դուռը բացել և ավտոմեքենայի սրահից գաղտնի հափշտակել է տուժողներ Արթուր Հարությունյանին, Հովհաննես Ավագյանին և Ինեսա Գասպարյանին պատկանող երեք սպորտային պայուսակները` խոշոր չափի` 1.102.500 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողության տարբեր իրերի հետ միասին։

Ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների ուսումնասիրման արդյունքում պարզվել է հետևյալը.
-ամբաստանյալ Արթուր Գագիկի Մելիքյանը ծնվել է 1997թ. մայիսի 13-ին Լեհաստանի Հանրապետությունում, բնակվել է Երևանում` ծնողների հետ միասին։ Նրա դաստիարակութ¬յամբ և խնամքով հիմնականում զբաղվել է մայրը` Նաիրա Մելիքյանը։ Ա. Մելիքյանի ընտանիքը բավարար չափով նյութապես ապահովված է, կյանքի և դաստիարակության պայմանները բարվոք են, հոգեկան զարգացման աստիճանը և ընդհանուր զարգացման վիճակը` բավարար։ Նա նախաքննության ժամանակ իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և տալով ինքնախոստովանական ցուցմունքներ` անկեղծորեն զղջացել է կատարածի համար, նախկինում դատված չի եղել, իրեն վերագրվող արարքը կատարել է անչափահաս` 17 տարեկան հասակում։

ՀՀ առողջապահության նախարարության ««Նորք» հոգեբուժական կենտրոն» փակ բաժնետիրական ընկերության տնօրենի 2014թ. օգոստոսի 13-ի թիվ 257/14 գրության համաձայն` Արթուր Գագիկի Մելիքյանը «Նորք» հոգեբուժական կենտրոն փակ բաժնետիրական ընկերությունում հետազոտման և ստացիոնար բուժման մեջ չի գտնվել։
ՀՀ առողջապահության նախարարության «Նարկոլոգիական հանրապետական կենտրոն» փակ բաժնետիրական ընկերության տնօրենի 2014թ. օգոստոսի 12-ի թիվ 7026 գրության համաձայն` Արթուր Գագիկի Մելիքյանը «Նարկոլոգիական հանրապետական կենտրոն» փակ բաժնետիրական ընկերությունում հաշվառման մեջ չի գտնվում։

Տուժող և քաղաքացիական հայցվոր Արթուր Հարությունյանը, 2014թ. սեպտեմբերի 27-ին, հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցման պահանջի մասին քաղաքացիական հայց է ներկայացրել Դատարան` խնդրելով քաղաքացիական պատասխանողներ Արթուր Մելիքյանից և Նաիրա Մելիքյանից համապարտության կարգով հօգուտ իրեն բռնագանձել 512.000 (հինգ հարյուր տասներկու հազար) ՀՀ դրամ գումար։
Տուժող և քաղաքացիական հայցվոր Հովհաննես Ավագյանը, 2014թ. սեպտեմբերի 27-ին, հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցման պահանջի մասին քաղաքացիական հայց է ներկայացրել Դատարան` խնդրելով քաղաքացիական պատասխանողներ Արթուր Մելիքյանից և Նաիրա Մելիքյանից համապարտության կարգով հօգուտ իրեն բռնագանձել 100.000 (մեկ հարյուր հազար) ՀՀ դրամ գումար
Տուժող և քաղաքացիական հայցվոր Ինեսա Գասպարյանը, 2014թ. սեպտեմբերի 27-ին, հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցման պահանջի մասին քաղաքացիական հայց է ներկայացրել Դատարան` խնդրելով քաղաքացիական պատասխանողներ Արթուր Մելիքյանից և Նաիրա Մելիքյանից համապարտության կարգով հօգուտ իրեն բռնագանձել 487.000 (չորս հարյուր ութսունյոթ հազար) ՀՀ դրամ գումար։

Ապացույցների հետազոտում և գնահատում

Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքներն հիմնավորվում են հետևյալ ապացույցներով.
Անչափահաս ամբաստանյալ Արթուր Գագիկի Մելիքյանի ինքնախոստովանական ցուցմունքներով այն մասին, որ 2014թ.-ի հունիսի 21-ին, ժամը 23։00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Պուշկինի փողոցի թիվ 38 հասցեի մոտակայքում միայնակ զբոսնելիս նկատել է, որ մայթի հարևանությամբ կայանված ավտոմեքենայի հետևի աջ դուռը կիսաբաց է։ Մոտեցել է այդ ավտոմեքենային և նկատել, որ ավտոմեքենայի սրահի հետևի նստատեղին երեք սպորտային պայուսակներ կան։ Որոշել է դրանք գողանալ։ Այդ նպատակով ավտոմեքենայի դուռը բացել է, սրահի հետևի նստարանի վրայից աննկատ վերցրել է նշված պայուսակները և հեռացել։ Հետագայում պարզել է, որ դրանցում խոնավ հագուստներ, ուտելիքի և ջրի համար նախատեսված դատարկ տարաներ կան։ Պայուսակների պարունակությունն ամբողջությամբ չի ստուգել, սակայն տեսնելով, որ այդ պայուսակների վերին մասում խոնավ հագուստներ կան` ենթադրել է, որ դրանց տակ նույնպես այդպիսիք կլինեն։ Վերցրել է սպորտային կոշիկները և վերնաշապիկը, իսկ պայուսակները` մնացած պարունակությամբ նետել է Երևան քաղաքի Պռոշյան փողոցի 1-ին նրբանցքում գտնվող կիսաքանդ շինության նկուղը։ Հետագայում այդ սպորտային կոշիկները և վերնաշապիկը օգտագործել է։
Առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչում և անկեղծորեն զղջում է կատարածի համար։ Տուժողներին պատճառված վնասը չի վերականգնել։ Քաղաքացիական հայցերով ներկայացված գումարային չափի մասով տուժողների հետ ընդհանուր հայտարարի չեն եկել, ուստի առարկում է հայցերի դեմ։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 105, 156-157, 218/
Տուժող և քաղաքացիական հայցվոր Արթուր Սիաբանդի Հարությունյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2014թ. հունիսի 21-ին, ժամը 23։00-ին իրեն պատկանող «Բի Էմ Դաբլյու» մակնիշի 32 OU 765 պետհամարանիշի ավտոմեքենայով, Հովհաննես Ավագյանի և Ինեսա Գասպարյանի հետ գնացել են Երևան քաղաքի Կենտրոն վարչական շրջանի տարածք։ Ավտոմեքենան կայանել է Երևանի Պուշկինի փողոցի թիվ 38 հասցեի մոտակայքում, միասին քայլել են դեպի Երևանի Հյուսիսային պողոտա և զբոսնել։ Որոշ ժամանակ անց վերադարձել են ավտոմեքենայի մոտ, սրահից վերցրել են հեռախոսի լիցքավորման սարքը և կրկին շարունակել են Հյուսիսային պողոտայում զբոսնել։ Չի հիշում, թե լիցքավորման սարքը վերցնելուց հետո ավտոմեքենայի դուռը փականով փակել է` թե ոչ։
Հունիսի 22-ին, ժամը 01.10-ի սահմաններում, երբ տուն գնալու համար մոտեցել են ավտոմեքենային` նկատել են, որ ավտոմեքենայի հետևի նստատեղից բացակայում են իրենց պատկանող պայուսակները, որոնց մեջ տարբեր իրեր են եղել։ Կատարվածի կապակցությամբ ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Կենտրոնականի բաժնում հաղորդում է տվել։
2014թ. հուլիսի 15-ին, ժամը 01։00-ի սահմաններում, Ի. Գասպարյանի և Հ. Ավագյանի հետ գտնվելով «Մոսկվիչկա» հանրախանութում` նկատել են ամբաստանյալին։ Նրա հագին եղել է իրենից գողացված վերնաշապիկը և Ի. Գասպարյանից գողացված սպորտային կոշիկները։ Անմիջապես զանգահարել են ոստիկանություն և հայտնել այդ մասին։ Քիչ անց ժամանել են ոստիկանության աշխատակիցները և նրան բերման են ենթարկել ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Կենտրոնականի բաժին։ Ամբաստանյալ Արթուր Մելիքյանը խոստովանել է, որ իրենց գույքի հափշտակությունը նա է կատարել։
Իր պայուսակի արժեքը կազմել է 15.000 ՀՀ դրամ, իսկ պայուսակի մեջ եղել է «Էփլ» մոդելի պլանշետ համակարգիչ` լիցքավորման քարտի հետ միասին, 290.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ, երկու հատ սպորտային տարա` 22.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ, սպորտային հագուստ` 40.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ, հիգենայի պարագաներ` 60.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ, աշնանային ժիլետ` 25.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ, «Վուայդեր» («WEIDER») տեսակի սպորտային վերնազգեստ` 20.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ, սպորտային արևային ակնոց` 60.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ։
Հանցագործության հետևանքով իրեն պատճառվել է 512.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր գումարի չափով գույքային վնաս, որը պահանջում է բռնագանձել հօգուտ իրեն։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 22-24, 75, 179-180, 208/
Տուժող և քաղաքացիական հայցվոր Հովհաննես Խաչիկի Ավագյանի նույնաբովանդակ ցուցմունքներով այն մասին, որ 2014թ. հունիսի 21-ին, ժամը 23։00-ին Ինեսա Գասպարյանի և Արթուր Հարությունյանի հետ, վերջինիս պատկանող «Բի Էմ Դաբլյու» մակնիշի 32 OU 765 պետհամարանիշի ավտոմեքենայով գնացել են Երևան քաղաքի Կենտրոն վարչական շրջանի տարածք։ Արթուր Հարությունյանն ավտոմեքենան կայանել է Երևանի Պուշկինի փողոցի թիվ 38 հասցեի մոտակայքում։ Միասին քայլել են դեպի Երևանի Հյուսիսային պողոտա և զբոսնել։ Որոշ ժամանակ անց վերադարձել են ավտոմեքենայի մոտ, սրահից վերցրել են հեռախոսի լիցքավորման սարքը և կրկին շարունակել են Հյուսիսային պողոտայում զբոսնել։
Հունիսի 22-ին, ժամը 01.10-ի սահմաններում, երբ տուն գնալու համար մոտեցել են ավտոմեքենային` տեսել են, որ ավտոմեքենայի հետևի նստատեղից բացակայում են իրենց պատկանող պայուսակները, որոնց մեջ տարբեր իրեր են եղել։ Կատարվածի մասին Արթուր Հարությունյանը ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Կենտրոնականի բաժնում հաղորդում է տվել։
2014թ. հունիսի 26-ին իրեն է զանգահարել Վահե անունով մի անծանոթ տղա և հայտնել, որ Երևան քաղաքի Պռոշյան-Բաղրամյան խաչմերուկում գտել է իր փաստաթղթերը։ Վերջինիս հետ պայմանավորվել, հանդիպել և վերցրել է դրանք։
2014թ. հուլիսի 15-ին, ժամը 01։00-ի սահմաններում Ի. Գասպարյանի և Ա. Հարությունյանի հետ «Մոսկվիչկա» հանրախանութում նկատել են ամբաստանյալին։ Նրա հագին եղել է Ա. Հարությունյանից գողացված վերնաշապիկը և Ի. Գասպարյանից գողացված սպորտային կոշիկները։ Անմիջապես զանգահարել են ոստիկանություն և հայտնել այդ մասին։ Քիչ անց ժամանել են ոստիկանության աշխատակիցները և նրան բերման են ենթարկել ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Կենտրոնականի բաժին։ Ամբաստանյալ Արթուր Մելիքյանը խոստովանել է, որ իրենց գույքի հափշտակությունը նա է կատարել։
Իր պայուսակի արժեքը եղել է 20.000 ՀՀ դրամ, իսկ պայուսակի մեջ եղել է ջրի սպորտային տարա` 10.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ, սպորտային սնունդ` 40.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ, մազահանող տեխնիկա` 20.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ, սննդի տարաներ` 10.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ, դրամապանակ, որի մեջ առկա են եղել անձնագիր, ավտոմեքենայի տեխանձնագիր, բանկային քարտեր։
Հանցագործության հետևանքով իրեն պատճառվել է 100.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր գումարի չափով գույքային վնաս և պահանջում է բռնագանձել այն հօգուտ իրեն։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 27-28, 74, 177-178, 202/
Տուժող և քաղաքացիական հայցվոր Ինեսա Էդուարդի Գասպարյանի նույնաբովանդակ ցուցմունքներով այն մասին, որ 2014թ. հունիսի 21-ին, ժամը 23։00-ին Հովհաննես Ավագյանի և Արթուր Հարությունյանի հետ, վերջինիս պատկանող «Բի Էմ Դաբլյու» մակնիշի 32 OU 765 պետհամարանիշի ավտոմեքենայով գնացել են Երևան քաղաքի Կենտրոն վարչական շրջանի տարածք։ Ա. Հարությունյանն ավտոմեքենան կայանել է Երևանի Պուշկինի փողոցի թիվ 38 հասցեի մոտակայքում։ Միասին քայլել են դեպի Երևանի Հյուսիսային պողոտա և զբոսնել։ Որոշ ժամանակ անց վերադարձել են ավտոմեքենայի մոտ, սրահից վերցրել են հեռախոսի լիցքավորման սարքը և կրկին շարունակել են Հյուսիսային պողոտայում զբոսնել։ Հունիսի 22-ին, ժամը 01.10-ի սահմաններում, երբ տուն գնալու համար մոտեցել են ավտոմեքենային` նկատել են, որ ավտոմեքենայի հետևի նստատեղից բացակայում են իրենց պատկանող պայուսակները, որոնց մեջ տարբեր իրեր են եղել։ Կատարվածի մասին Արթուր Հարությունյանը ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Կենտրոնականի բաժնում հաղորդում է տվել։
2014թ. հուլիսի 15-ին, ժամը 01։00-ի սահմաններում, երբ Ա. Հարությունյանի և Հ. Ավագյանի հետ գտնվել են «Մոսկվիչկա» հանրախանութում` նկատել են ամբաստանյալին։ Նրա հագին եղել է իրենից գողացված սպորտային կոշիկները և Ա. Հարությունյանից գողացված վերնաշապիկը։ Անմիջապես զանգահարել են ոստիկանություն և հայտնել այդ մասին։ Քիչ անց ժամանել են ոստիկանության աշխատակիցները և նրան բերման են ենթարկել ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Կենտրոնականի բաժին։ Ամբաստանյալ Արթուր Մելիքյանը խոստովանել է, որ իրենց գույքի հափշտակությունը նա է կատարել։
Իր պայուսակի արժեքը կազմել է 25.000 ՀՀ դրամ, իսկ պայուսակի մեջ եղել է «Այֆոն 5» մոդելի բջջային հեռախոս` 250.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ, ժամացույց` 70.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ, սպորտային համազգեստ` 15.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ, ակֆոց` 10.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ, սպորտային սնունդ` 25.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ, ջրի սպորտային տարա` 7.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ, հարդարման պարագաներ` 15.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ, օծանելիք` 20.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ, չորս գրամ քաշով ոսկյա շղթա` 50.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ։
Հանցագործության հետևանքով իրեն պատճառվել է 487.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր գումարի չափով գույքային վնաս, ուստի պահանջում է այդ գումարը բռնագանձել հօգուտ իրեն։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 30-32, 76, 169, 175-176/
Դատաապրանքագիտական փորձաքննության 2014թ. հուլիսի 22-ի թիվ 633-ԱՊ-14 եզրակացությամբ, համաձայն որի` «Փորձաքննությանը տրամադրված ապրանքատեսակների միջին շուկայական արժեքները, որոշմամբ առաջադրված ժամանակահատվածի դրությամբ, առկա ապրանքային վիճակի հաշվառմամբ տրված են «Հետազոտություն բաժնում»։
Ըստ այդ եզրակացության «Հետազոտություն» բաժնի տվյալների` «Վուայդեր» («WEIDER») տեսակի վերնազգեստի միջին շուկայական արժեքը կարող է կազմել 2.000 ՀՀ դրամ, մեկ զույգ «Սկեչըրս» («SKECHERS») տեսակի սպորտային կոշիկի արժեքը կարող է կազմել 1.500 ՀՀ դրամ։
/գ.թ. 184-185/
Անչափահաս ամբաստանյալ Արթուր Գագիկի Մելիքյանի մասնակցությամբ քննչական փորձարարություն կատարելու մասին 2014թ. հուլիսի 18-ի արձանագրությամբ և դրան կից լուսանկարչական հավելվածով, որոնց համաձայն` ամբաստանյալ Ա. Մելիքյանը մատնացույց է արել Երևան քաղաքի Պուշկինի փողոցի թիվ 38 շենքի դիմացի մայթին հարակից տարածքը և հայտարարել, որ 2014թ. հունիսի 21-ին, ուշ ժամին նշված վայրում կայանված է եղել իր հիշելով արծաթագույն կամ սպիտակ ավտոմեքենա, որի սրահի հետևի նստատեղի վրայից հափշտակել է երեք հատ սպորտային պայուսակներ և դիմել փախուստի` դեպի Երևանի Կողբացու փողոց։
/գ.թ. 140-142/
Որպես այլ փաստաթուղթ` ապացույց ճանաչված, 2014թ. հուլիսի 15-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Կենտրոնականի բաժնի պետին հասցեագրված, նույն բաժնի հերթապահ մասի պետի օգնական Վ. Հակոբյանի զեկուցագրով, որի համաձայն` ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության օպերատիվ կառավարման կենտրոնից ահազանգ է ստացվել այն մասին, որ նույն օրը Արթուր Հարությունյանը զանգահարել և հայտնել է, որ Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտայում գտնվող «Մոսկվիչկա» հանրախանութում նկատել է մի քաղաքացու, ում հագին եղել են գողացված իրերը, որոնք ինքը ճանաչել է։
Անձին բերման ենթարկելու մասին 2014թ. հուլիսի 15-ի արձանագրությամբ, որի համաձայն` 1997թ. մայիսի 13-ին ծնված Արթուր Գագիկի Մելիքյանը գողություն կատարելու կասկածանքով բերման է ենթարկվել ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Կենտրոնականի բաժին։
/գ.թ. 209/
Անչափահաս ամբաստանյալ Արթուր Մելիքյանի կողմից ներկայացված, նախաքննության մարմնի 2014թ. օգոստոսի 21-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, «Վուայդեր» («WEIDER») տեսակի վերնազգեստով, մեկ զույգ «Սկեչըրս» («SKECHERS») տեսակի սպորտային կոշիկով։
/գ.թ. 204/

Դատարանի իրավական վերլուծությունները.

Վերլուծելով անչափահաս ամբաստանյալ Արթուր Գագիկի Մելիքյանին առաջադրված մեղադրանքը, նրա ցուցմունքները և գործով ձեռք բերված ապացույցները` դատարանը գտնում է, որ անչափահաս ամբաստանյալ Արթուր Գագիկի Մելիքյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, խոշոր չափերով գողություն կատարելն ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Ուսումնասիրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Արթուր Գագիկի Մելիքյանի նկատմամբ, նրա կատարած հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը, այն որ նա նախաքննության ժամանակ իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և տալով ինքնախոստովանական ցուցմունքներ` անկեղծորեն զղջացել է կատարածի համար։
Որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դատարանը հաշվի է առնում հանցանք կատարելու պահին հանցավորի անչափահաս` տասնյոթ տարեկան լինելը, իսկ նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք դատարանը չի արձանագրում։
Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս` դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն`
«Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
«Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները, հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը)։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիան անյլընտրանքային է` պատիժ է նախատեսում տուգանքի կամ ազատազրկման ձևով։
Այլընտրանքային սանկցիաների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ. Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ. «(…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա։
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը։ (…)» (տե’ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը)։
Հաշվի առնելով անչափահաս ամբաստանյալ Արթուր Մելիքյանի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դրանք համադրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների հետ` դատարանը գտնում է, որ Արթուր Մելիքյանն իր կատարած` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-ին մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի այդ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել մեղմ պատժի` տուգանքի ձևով, որի միջոցով հնարավոր կլինի ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն`
«Մինչև դատական քննությունը կալանքի տակ գտնվող անձի նկատմամբ տուգանքի, որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու ձևով պատիժ նշանակելիս դատարանը, հաշվի առնելով կալանքի տակ պահելու ժամկետը, մեղմացնում է նշանակված պատիժը կամ լրիվ ազատում պատիժը կրելուց։»։
Նշված իրավանորմի ուժով դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Արթուր Գագիկի Մելիքյանի նկատմամբ տուգանքի ձևով նշանակվող պատիժը պետք է մեղմացնել։
Միաժամանակ դատարանը գտնում է, որ Արթուր Գագիկի Մելիքյանի նկատմամբ սույն քրեական գործով 2014թ. հուլիսի 18-ի որոշմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանավորումը պետք է վերացնել։
Դատարանը գտնում է, որ իր նկատմամբ նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Արթուր Գագիկի Մելիքյանը պետք է կրի, քանի որ դրան խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն։
Քննարկելով քաղաքացիական հայցի հարցը` դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 154-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը հարուցվում, ապացուցվում և լուծվում է սույն օրենսգրքի դրույթներով սահմանված կանոններով։
2. Քաղաքացիական դատավարական օրենսդրության նորմերի կիրառումը թույլատրվում է, եթե դրանք չեն հակասում քրեական դատավարության օրենսգրքին, և քաղաքացիական հայցով վարույթի համար անհրաժեշտ են կանոններ, որոնք նախատեսված չեն սույն օրենսգրքով։
3. Քաղաքացիական հայցով որոշումն ընդունվում է քաղաքացիական օրենսդրության նորմերին համապատասխան։
(...)։»։
ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«1. Անձը, ում իրավունքը խախտվել է, կարող է պահանջել իրեն պատճառված վնասների լրիվ հատուցում, եթե վնասների հատուցման ավելի պակաս չափ նախատեսված չէ օրենքով կամ պայմանագրով։»։
Նույն օրենսգրքի 345-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
«2. Պարտավորությունները ծագում են պայմանագրից, վնաս պատճառելու հետևանքով և սույն օրենսգրքում նշված այլ հիմքերից։»։
Նույն օրենսգրքի 1058-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քաղաքացու անձին կամ գույքին, ինչպես նաև իրավաբանական անձի գույքին պատճառված վնասը լրիվ ծավալով ենթակա է հատուցման այն պատճառած անձի կողմից։
Վնասի հատուցման պարտականությունն օրենքով կարող է դրվել վնաս չպատճառած անձի վրա։
(…)»։
Նույն օրենսգրքի 1068-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Տասնչորսից մինչև տասնութ տարեկան անչափահասներն ընդհանուր հիմունքներով ինքնուրույն պատասխանատվություն են կրում իրենց պատճառած վնասի համար։
2. Այն դեպքում, երբ տասնչորսից մինչև տասնութ տարեկան անչափահասը վնասը հատուցելու համար չունի բավարար եկամուտներ կամ այլ գույք, վնասը լրիվ կամ պակասող մասով պետք է հատուցեն նրա ծնողները, որդեգրողները կամ հոգաբարձուն, եթե չեն ապացուցում, որ վնասն իրենց մեղքով չի պատճառվել։
(…)»։
Հետևաբար, դատարանը գտնում է, որ տուժողներ և քաղաքացիական հայցվորներ Արթուր Հարությունյանի, Հովհաննես Ավագյանի, Ինեսա Գասպարյանի քաղաքացիական հայցերը հիմնավոր են և ենթակա են բավարարման.
Անչափահաս ամբաստանյալ, քաղաքացիական պատասխանող Արթուր Մելիքյանից և նրա օրինական ներկայացուցիչ, քաղաքացիական պատասխանող Նաիրա Մելիքյանից, որպես հանցագործության հետևանքով պատճառված վնասի հատուցում, համապարտության կարգով ենթակա է բռնագանձման`
հօգուտ տուժող Արթուր Հարությունյանի` 512.000 (հինգ հարյուր տասներկու հազար) ՀՀ դրամ գումար,
հօգուտ տուժող Հովհաննես Ավագյանի` 100.000 (մեկ հարյուր հազար) ՀՀ դրամ գումար,
հօգուտ տուժող Ինեսա Գասպարյանի` 487.000 (չորս հարյուր ութսունյոթ հազար) ՀՀ դրամ գումար` որպես հանցագործության հետևանքով պատճառված վնասի հատուցում։
Քննարկելով գույքի վրա դրված կալանքի հարցը` դատարանը գտնում է, որ անչափահաս ամբաստանյալ, քաղաքացիական պատասխանող Արթուր Գագիկի Մելիքյանի, նրա օրինական ներկայացուցիչ, քաղաքացիական պատասխանող Նաիրա Վախտանգի Մելիքյանի գույքի և դրամական միջոցների վրա դատարանի 2014թ. սեպտեմբերի 27-ի որոշումներով դրված կալանքը պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի կատարումը։
Քննարկելով իրեղեն ապացույցների հարցը` դատարանը գտնում է, որ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, նախաքննության մարմնի 2014թ. օգոստոսի 21-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույցներ ճանաչված և քրեական գործին կցված «Վուայդեր» («WEIDER») տեսակի վերնազգեստը պետք է վերադարձնել տուժող Ա. Հարությունյանին, իսկ «Սկեչըրս» («SKECHERS») տեսակի սպորտային կոշիկը` տուժող Ի. Գասպարյանին։
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ սույն քրեական գործով անչափահաս ամբաստանյալ Արթուր Գագիկի Մելիքյանի նկատմամբ 2014թ. հուլիսի 18-ի որոշմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանավորումը ենթակա է վերացման։ Հաշվի առնելով, որ նա մեկ այլ քրեական գործով այժմ շարունակում է գտնվել կալանքի տակ` ՀՀ արդարադատության նախարարության «Աբովյան» քրեակատարողական հիմնարկում, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Արթուր Մելիքյանի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելու հիմքեր առկա չեն։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ, 119-րդ, 135-րդ, 142-րդ, 151-րդ, 154-րդ, 158-րդ, 160-րդ, 162-րդ, 163-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ հոդվածներով, դատարանը`

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Անչափահաս ամբաստանյալ Արթուր Գագիկի Մելիքյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել տուգանքի նվազագույն աշխատավարձի վեցհարյուրապատիկի` 600.000 /վեց հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումարի չափով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 5-րդ մասով սահմանված` նշանակված պատժի մեղմացման սկզբունքի կիրառմամբ, անչափահաս ամբաստանյալ Արթուր Գագիկի Մելիքյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկի` 500.000 /հինգ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումարի չափով։
Սույն քրեական գործով Արթուր Գագիկի Մելիքյանի նկատմամբ 2014թ. հուլիսի 18-ի որոշմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանավորումը վերացնել։
Տուժողներ և քաղաքացիական հայցվորներ Արթուր Հարությունյանի, Հովհաննես Ավագյանի, Ինեսա Գասպարյանի քաղաքացիական հայցերը բավարարել.
Անչափահաս ամբաստանյալ, քաղաքացիական պատասխանող Արթուր Մելիքյանից և նրա օրինական ներկայացուցիչ, քաղաքացիական պատասխանող Նաիրա Մելիքյանից բռնագանձել`
հօգուտ տուժող Արթուր Հարությունյանի` 512.000 (հինգ հարյուր տասներկու հազար) ՀՀ դրամ գումար,
հօգուտ տուժող Հովհաննես Ավագյանի` 100.000 (մեկ հարյուր հազար) ՀՀ դրամ գումար,
հօգուտ տուժող Ինեսա Գասպարյանի` 487.000 (չորս հարյուր ութսունյոթ հազար) ՀՀ դրամ գումար` որպես հանցագործության հետևանքով պատճառված վնասի հատուցում։
Անչափահաս ամբաստանյալ, քաղաքացիական պատասխանող Արթուր Գագիկի Մելիքյանի, նրա օրինական ներկայացուցիչ, քաղաքացիական պատասխանող Նաիրա Վախտանգի Մելիքյանի գույքի և դրամական միջոցների վրա դատարանի 2014թ. սեպտեմբերի 27-ի որոշումներով դրված կալանքը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի կատարումը։
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, նախաքննության մարմնի 2014թ. օգոստոսի 21-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույցներ ճանաչված և քրեական գործին կցված «Վուայդեր» («WEIDER») տեսակի վերնազգեստը վերադարձնել տուժող Ա. Հարությունյանին, իսկ «Սկեչըրս» («SKECHERS») տեսակի սպորտային կոշիկը` տուժող Ի. Գասպարյանին։
Դատավճիռը հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան։


ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ