Հիմնական
Գործի համար:
ԵԿԴ/0141/01/14
Վիճակագրական տողի համար :
1.9
Պատասխանող
Արմեն Բաբախանյան
Արմեն Բաբախանյան Լևոնի
Արմեն Բաբախանյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Գրիշա Մելիք-Սարգսյան
Հենրիկ Տեր-Ադամյան
Կարինե Ղազարյան
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Գագիկ Պողոսյան
Վճռաբեկ
Դավիթ Ավետիսյան
Ելիզավետա Դանիելյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Գրիշա Մելիք-Սարգսյան
Հենրիկ Տեր-Ադամյան
Կարինե Ղազարյան
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Գագիկ Պողոսյան
Վճռաբեկ
Դավիթ Ավետիսյան
Ելիզավետա Դանիելյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2015-01-23 | 12:00 | 1 | Կայացվել է | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2014-11-24 | 15:30 | 1 | Կայացել է | ||
| Վճռաբեկ | 2014-11-07 | 15:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2014-10-22 | 12:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2014-10-07 | 12:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2014-09-18 | 12:00 | 1 | Կայացել է |
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
Հ Ա Ն ՈՒ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ Ա Ն
Գործ. ԵԿԴ/0141/01/14
23 հունվարի 2015թ. ք.Երևան
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Գ. ՄԵԼԻՔ-ՍԱՐԳՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Կ.ՂԱԶԱՐՅԱՆ
Հ.ՏԵՐ-ԱԴԱՄՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Ա.ՋՈՒԼՀԱԿՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Տ.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Ա.ԲԱԲԱԽԱՆՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ` Թ.ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆԻ
Դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կարգով քննության առնելով պաշտպան Թ.Բաղդասարյանի վերաքննիչ բողոքը` քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Արմեն Լևոնի Բաբախանյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի նոյեմբերի 24-ի դատավճռի դեմ.
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1/. Գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները.
16.08.2013թ. ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Կենտրոնականի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցել է թիվ 15143213 քրեական գործը:
30.09.2013թ. Ա.Բաբախանյանը թիվ 15143213 քրեական գործով ներգրավել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով, իսկ նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ նրա նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում։
30.09.2013թ. Ա.Բաբախանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է կալանավորումը։
15.02.2014թ. թիվ 15143213 քրեական գործով վարույթը կասեցվել է` մեղադրյալի գտնվելու վայրն անհայտ լինելու պատճառաբանությամբ։
11.05.2014թ. մեղադրյալ Ա.Բաբախանյանը հայտնաբերվել է։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 14.05.2014թ. որոշմամբ վերահաստատվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 30.09.2013թ. որպես խափանման միջոց երկու ամիս ժամկետով կալանավորումն ընտրելու մասին անփոփոխ թողնելու մասին որոշումը, կալանավորման սկիզբը հաշվելով 2014թ. մայիսի 11-ից։
Արմեն Բաբախանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա 2013թ. օգոստոսի 09-ին՝ ժամը 24։00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի «Սուրբ Սարգիս» եկեղեցու դիմացի գետնանցումում միմյանց հետ սեռական փոխհարաբերության մեջ մտնելու հարցով վիճաբանության մեջ է մտել Սմբաթ Վասիլյանի հետ, որի ընթացքում գործով չպարզված բութ առարկայով հարվածներ է հասցրել վերջինիս գլխի տարբեր հատվածներին՝ դիտավորությամբ նրա առողջությանը պատճառելով կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր վնաս՝ ձախից ճակատային շրջանի սալջարդ վերքի, աջից ճակատային շրջանի քերծվածքի, ծոծրակային շրջանի փափուկ հյուսվածքների սալջարդի, գլխուղեղի ծոծրակային շրջանի թեթև աստիճանի սալջարդի, ծոծրակոսկրի կոտրվածքի ձևով։
Երևան քաղաքաի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 24.11.2014թ. դատավճռով Արմեն Լևոնի Բաբախանյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտվել ազատազրկման 4 (չորս) տարի ժամկետով:
Ա.Բաբախանյանի նկատմամբ՝ ըստ ազատազրկումը կրելու վայրի, պատժի կատարման հետ միացված նշանակվել է ամբուլատոր հարկադիր բուժում ալկոհոլամոլությունից և նյարդահոգեբույժի հսկողություն։
Ա.Բաբախանյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնվել է անփոփոխ, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
2/. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
Վերոհիշյալ դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է բերել պաշտպան Թ.Բաղդասարյանը` հետևյալ հիմքերի սահմաններում, ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
Պաշտպանը գտել է, որ թեն ստորադաս դատարանը նշել Է, որ ամբաստանյալ Արմեն Բաբախանյանին պատիժ նշանակելիս հաշվի են առնվել նրա անձը բնութագրող տվյալները և պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքները, սակայն ամբողջությամբ, խորությամբ և մանրակրկիտ վերլուծության չի ենթարկել դրանք։ Այդ իսկ պատճառով դատարանը պատժատեսակ ընտրելով ազատազրկման ձևով, սահմանել է չափազանց մեծ պատժաչափ։ Մեղմացնող հանգամանքները դատարանին թույլ են տալիս համեմատաբար մեղմ պատիժ սահմանել։ Ընդհանուր իրավասության դատարանը հաստատված է համարել մեղմացուցիչ հանգամանքները, սակայն պատշաճ չի գնահատել դրանք։ Պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ գործում չկան։
Վերը շարադրվածը բավարար հիմք է առաջացնում, որ Ա. Բաբախանյանի նկատմամբ ազատազրկումը պայմանականորեն չկիրառելը բավարար է նրան ուղղելու համար։
Պաշտպանը խնդրել է հաշվի առնել իր պաշտպանյալի կողմից հանցանքը կատարելուց հանցանքի շարժաոիթները ու նպատակները, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի բացառիկ հանգամանքները, որոնք էականորեն նվազեցնում են հանցանքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը:
Ելնելով վերոգրյալից` պաշտպանը միջնորդել է պատժաչափի մասով բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 24.11.2014թ. դատավճիռը, Արմեն Բաբախանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդված 1-ին մասով նշանակել սահմանված ազատազրկման ձևով պատժի նվազագույնը` կիրառելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը սահմանելով փորձաշրջան, կիրառել ՀՀ, Ազգային ժողովի 03.10.2013թ-ի Հայաստանի Հանրապետության անկախության 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին որոշման 1-ին կետի 3-րդ ենթակետը և Արմեն Բաբախանյանին ազատել սահմանված պատժից։
3/.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումները
Վերաքննիչ դատարանը, ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, լսելով պաշտպանի և ամբաստանյալի հիմնավորումները բողոքի կապակցությամբ, մեղադրողի պատասխանը դրանց դեմ, ներկայացված բողոքի հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, հանգում է այն հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները: Սոցիալական արդարությունը վերականգնելու նպատակը բխում է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի բովանդակությունից: Այն սահմանում է, որ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի, համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները:
Պատիժ նշանակելու արդարության սկզբունքը դրսևորվում է օրենքով նախատեսված մի շարք պահանջներով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով նույն օրենսգրքի ընդհանուր մասի դրույթները: Նույն հոդվածի երկրորդ մասի համաձայն` պատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով, իսկ 3-րդ մասի համաձայն` հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները, որոնք հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և բնույթի, հանցավորի անձնավորության մասին, և յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատականացնել պատիժը:
Պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ցանկի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ քննարկվող հանգամանքները վերաբերվում են ինչպես հանցագործության, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությանը կամ բնութագրում է միաժամանակ և' հանցագորոծությունը, և' հանցավորի անձնավորությունը:
Այդ իսկ պատճառով պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները պետք է դիտարկել որպես հանցագործության կազմի սահմաններից դուրս հանգամանքներ, որոնք ուղղակի կամ անուղղակի վերաբերվում են հանցագործությանը կամ հանցավորի անձնավորությանը, բարձրացնում կամ իջեցնում են հասարակական վտանգավորության աստիճանը և ազդում են պատժի վրա:
Զարգացնելով Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի գործով որոշմամբ ձևավորված իրավական դիրքորոշումը` Վճռաբեկ դատարանն 08.05.2013թ. թիվ ՇԴ/0126/01/12 նախադեպային որոշմամբ արձանագրել է, որ <</…/ դատարանը պարտավոր է իր դատական ակտում ամրագրել և համապատասխան վերլուծության ու գնահատման ենթարկել գործի քննության և լուծման, այդ թվում` անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելու և այդ պատժի կրման նպատակահարմարության հարցը լուծելու համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքները: Հետևաբար, անձի նկատմամբ նշանակված պատժի կրման նպատակահարմարության հարցը լուծելիս դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների, պարտավոր է բարեխիղճ գնահատման ենթարկել նրա անձը բնութագրող, ինչպես նաև պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները հաստատող ապացույցները>>:
Պատիժ նշանակելը քրեական գործերով արդարադատության իրականացման կարևոր տարրերից մեկն է, որի շրջանակներում կարևորվում է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների պահպանումը: Ն.Սարգսյանի գործով կայացված որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ <</…/ պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս:
Այդ սկզբունքներն են` ա/ օրինականությունը, բ/ արդարությունը, գ/պատժի անհատականացումը, դ/ մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս: Նշված սկզբունքներից յուրաքանչյուրը` որպես առանձին բաղադրամաս, ունի ինքնուրույն նշանակություն և պարտադիր հաշվի է առնվում քրեական պատիժ նշանակելիս: /…/>> /տես Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ կետը/:
Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին և նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության հարցին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է նաև թիվ ՎԲ-124/07, ՎԲ-192/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09, ԼԴ2/0019/01/09 և այլ որոշումներում:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն, եթե դատարանը կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
Փաստորեն, պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց ռեալ /իրական/ պատիժ նշանակելու, դատապարտյալի ուղղվելու հնարավորության մասին: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ, գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները և չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ Քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների տեսակների, հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, այնպես էլ անձանց շրջանակի հետ կապված հատուկ սահմանափակում չի նախատեսել, սակայն դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը:
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար կարևոր նշանակություն ունեն հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, մեղքի ձևը, հանցավորի կողմից այդ հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի բովանդակային վերլուծությունից երևում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու չափանիշները երկուսն են.
1/ ՀՀ քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածների սանկցիաներով նախատեսված կալանք, ազատազրկում կամ կարգապահական գումարտակում պահելը պատիժների առկայությունը:
2/ Դատարանի համոզված լինելը, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը ռեալ /իրական/ կրելու:
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները, որոնք հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և բնույթի, հանցավորի անձնավորության մասին, և յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատականացնել պատիժը:
Պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ցանկի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ քննարկվող հանգամանքները վերաբերվում են ինչպես հանցագործության, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությանը կամ բնութագրում է միաժամանակ և հանցագորոծությունը, և հանցավորի անձնավորությունը:
Այդ իսկ պատճառով պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները պետք է դիտարկել որպես հանցագործության կազմի սահմաններից դուրս հանգամանքներ, որոնք ուղղակի կամ անուղղակի վերաբերվում են հանցագործությանը կամ հանցավորի անձնավորությանը, բարձրացնում կամ իջեցնում են հասարակական վտանգավորության աստիճանը և ազդում են պատժի վրա:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերոգրյալ դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հագամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
Սույն քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունից ու վերլուծությունից ակնհայտ է դառնում, որ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրվող ամբաստանյալ Արմեն Լևոնի Բաբախանյանի նկատմամբ պատժի տեսակն ու չափը որոշելիս ղեկավարվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, արդեն իսկ հաշվի է առել և դատավճռի հիմքում դրել է պաշտպանի կողմից վերաքննիչ բողոքով ներկայացված պահանջները և բավարար չափով ստուգման ու պատշաճ գնահատության է ենթարկել նրա կողմից կատարած հանցանքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքները, մասնավորապես այն, որ նա վատառողջ է՝ տառապում է «C 4 ողի ոսկրային փոփոխություններ» ախտորոշմամբ հիվանդությամբ, խոստովանել է կատարած հանցանքն ու զղջացել դրա համար։
Որպես ամբաստանյալի անձը բնութագրող հանգամանք՝ դատարանը հաշվի է առել, որ բնակության վայրում նա բնութագրվում է դրական, ամուսնալուծված է, ունի երկու երեխա և պատիժն ու պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքների բացակայության պայմաններում ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակել է արդարացի պատիժ, ինչը բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածով ամրագրված արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքից` համապատասխանում է կատարված հանցանքի ծանրությանը, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ ու բավարար է նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար և կարող է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները, այն է` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին:
Տուժողը քաղաքացիական հայց չի հարուցել, սակայն ցուցմունք է տվել, որ իր քնած վիճակից օգտվելով` Արմեն Բաբախանյանը ինքն է արձակել իր տաբատի գոտին և վիճաբանությունն առաջացել է այդ պատճառով :
Նման պայմաններում ընդհանուր իրավասության դատարանը, նկատի ունենալով, որ ամբուլատոր դատահոգեբուժական հանձնաժողովային փորձաքննության 10.06.2014թ. հ. 208/14 եզրակացության համաձայն դատապարտվելու դեպքում ամբաստանյալը կարիք ունի նյարդահոգեբույժի հսկողության ու նարկոլոգի կողմից ամբուլատոր հարկադիր բուժման և հսկողության կալանավայրի պայմաններում, գտել է, որ նրա նկատմամբ` ըստ ազատազրկումը կրելու վայրի, պատժի կատարման հետ միացված պետք է նշանակվի ամբուլատոր հարկադիր բուժում ալկոհոլամոլությունից և նյարդահոգեբույժի հսկո-ղություն։
Այսպիսով, վերաքննիչ դատարանը քննության առնելով պաշտպանի վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանությունները, ամբաստանյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված պատիժը մեղմացնելու, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ, հաշվի առնելով վերաջինիս մեղսագրված հանցանքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող` դատարանի կողմից մատնանշված վերոգրյալ բոլոր հանգամանքները, ինչպես նաև գործի կոնկրետ տվյալները, հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Ա.Բաբախանյանի նկատմամբ նշանակվել է արդարացի և համաչափ պատիժ, նրա ուղղվելը և վերադաստիարակվելը հնարավոր չէ առանց ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը կրելու, հետևաբար նրա նկատմամբ նշանակված պատժաչափը մեղմացնելու, <<Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին>> ՀՀ ԱԺ 03.10.2014թ. որոշումը կիրառելու կամ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքեր չկան:
Այսինքն, ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից ամբաստանյալ Ա.Բաբախանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս պահպանվել են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների պահանջները և թույլ չի տրվել դատական սխալ, որը հիմք կհանդիսանար պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը բավարարելու և դատավճիռը պատժի մասով փոփոխելու համար:
Ելնելով վերոգրյալից` Վերաքննիչ քրեական դատարանը եկավ հետևության, որ կայացված դատավճիռը հիմնավորված և պատճառաբանված է, նշանակվել է արդարացի և համաչափ պատիժ, հետևաբար դատավճիռը բեկանելու, պատժաչափը մեղմացնելու, <<Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին>> ՀՀ ԱԺ 03.10.2014թ. որոշումը կիրառելու կամ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքեր չկան:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ, 394-րդ, 402-րդ հոդվածներով` ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը մերժել` օրինական ուժի մեջ թողնելով Արմեն Լևոնի Բաբախանյանի նկատմամբ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի նոյեմբերի 24-ի դատավճիռը:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատին` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Գ. ՄԵԼԻՔ-ՍԱՐԳՍՅԱՆ
Հ Ա Ն ՈՒ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ Ա Ն
Գործ. ԵԿԴ/0141/01/14
23 հունվարի 2015թ. ք.Երևան
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Գ. ՄԵԼԻՔ-ՍԱՐԳՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Կ.ՂԱԶԱՐՅԱՆ
Հ.ՏԵՐ-ԱԴԱՄՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Ա.ՋՈՒԼՀԱԿՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Տ.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Ա.ԲԱԲԱԽԱՆՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ` Թ.ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆԻ
Դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կարգով քննության առնելով պաշտպան Թ.Բաղդասարյանի վերաքննիչ բողոքը` քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Արմեն Լևոնի Բաբախանյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի նոյեմբերի 24-ի դատավճռի դեմ.
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1/. Գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները.
16.08.2013թ. ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Կենտրոնականի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցել է թիվ 15143213 քրեական գործը:
30.09.2013թ. Ա.Բաբախանյանը թիվ 15143213 քրեական գործով ներգրավել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով, իսկ նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ նրա նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում։
30.09.2013թ. Ա.Բաբախանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է կալանավորումը։
15.02.2014թ. թիվ 15143213 քրեական գործով վարույթը կասեցվել է` մեղադրյալի գտնվելու վայրն անհայտ լինելու պատճառաբանությամբ։
11.05.2014թ. մեղադրյալ Ա.Բաբախանյանը հայտնաբերվել է։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 14.05.2014թ. որոշմամբ վերահաստատվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 30.09.2013թ. որպես խափանման միջոց երկու ամիս ժամկետով կալանավորումն ընտրելու մասին անփոփոխ թողնելու մասին որոշումը, կալանավորման սկիզբը հաշվելով 2014թ. մայիսի 11-ից։
Արմեն Բաբախանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա 2013թ. օգոստոսի 09-ին՝ ժամը 24։00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի «Սուրբ Սարգիս» եկեղեցու դիմացի գետնանցումում միմյանց հետ սեռական փոխհարաբերության մեջ մտնելու հարցով վիճաբանության մեջ է մտել Սմբաթ Վասիլյանի հետ, որի ընթացքում գործով չպարզված բութ առարկայով հարվածներ է հասցրել վերջինիս գլխի տարբեր հատվածներին՝ դիտավորությամբ նրա առողջությանը պատճառելով կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր վնաս՝ ձախից ճակատային շրջանի սալջարդ վերքի, աջից ճակատային շրջանի քերծվածքի, ծոծրակային շրջանի փափուկ հյուսվածքների սալջարդի, գլխուղեղի ծոծրակային շրջանի թեթև աստիճանի սալջարդի, ծոծրակոսկրի կոտրվածքի ձևով։
Երևան քաղաքաի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 24.11.2014թ. դատավճռով Արմեն Լևոնի Բաբախանյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտվել ազատազրկման 4 (չորս) տարի ժամկետով:
Ա.Բաբախանյանի նկատմամբ՝ ըստ ազատազրկումը կրելու վայրի, պատժի կատարման հետ միացված նշանակվել է ամբուլատոր հարկադիր բուժում ալկոհոլամոլությունից և նյարդահոգեբույժի հսկողություն։
Ա.Բաբախանյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնվել է անփոփոխ, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
2/. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
Վերոհիշյալ դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է բերել պաշտպան Թ.Բաղդասարյանը` հետևյալ հիմքերի սահմաններում, ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
Պաշտպանը գտել է, որ թեն ստորադաս դատարանը նշել Է, որ ամբաստանյալ Արմեն Բաբախանյանին պատիժ նշանակելիս հաշվի են առնվել նրա անձը բնութագրող տվյալները և պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքները, սակայն ամբողջությամբ, խորությամբ և մանրակրկիտ վերլուծության չի ենթարկել դրանք։ Այդ իսկ պատճառով դատարանը պատժատեսակ ընտրելով ազատազրկման ձևով, սահմանել է չափազանց մեծ պատժաչափ։ Մեղմացնող հանգամանքները դատարանին թույլ են տալիս համեմատաբար մեղմ պատիժ սահմանել։ Ընդհանուր իրավասության դատարանը հաստատված է համարել մեղմացուցիչ հանգամանքները, սակայն պատշաճ չի գնահատել դրանք։ Պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ գործում չկան։
Վերը շարադրվածը բավարար հիմք է առաջացնում, որ Ա. Բաբախանյանի նկատմամբ ազատազրկումը պայմանականորեն չկիրառելը բավարար է նրան ուղղելու համար։
Պաշտպանը խնդրել է հաշվի առնել իր պաշտպանյալի կողմից հանցանքը կատարելուց հանցանքի շարժաոիթները ու նպատակները, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի բացառիկ հանգամանքները, որոնք էականորեն նվազեցնում են հանցանքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը:
Ելնելով վերոգրյալից` պաշտպանը միջնորդել է պատժաչափի մասով բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 24.11.2014թ. դատավճիռը, Արմեն Բաբախանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդված 1-ին մասով նշանակել սահմանված ազատազրկման ձևով պատժի նվազագույնը` կիրառելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը սահմանելով փորձաշրջան, կիրառել ՀՀ, Ազգային ժողովի 03.10.2013թ-ի Հայաստանի Հանրապետության անկախության 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին որոշման 1-ին կետի 3-րդ ենթակետը և Արմեն Բաբախանյանին ազատել սահմանված պատժից։
3/.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումները
Վերաքննիչ դատարանը, ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, լսելով պաշտպանի և ամբաստանյալի հիմնավորումները բողոքի կապակցությամբ, մեղադրողի պատասխանը դրանց դեմ, ներկայացված բողոքի հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, հանգում է այն հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները: Սոցիալական արդարությունը վերականգնելու նպատակը բխում է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի բովանդակությունից: Այն սահմանում է, որ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի, համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները:
Պատիժ նշանակելու արդարության սկզբունքը դրսևորվում է օրենքով նախատեսված մի շարք պահանջներով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով նույն օրենսգրքի ընդհանուր մասի դրույթները: Նույն հոդվածի երկրորդ մասի համաձայն` պատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով, իսկ 3-րդ մասի համաձայն` հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները, որոնք հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և բնույթի, հանցավորի անձնավորության մասին, և յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատականացնել պատիժը:
Պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ցանկի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ քննարկվող հանգամանքները վերաբերվում են ինչպես հանցագործության, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությանը կամ բնութագրում է միաժամանակ և' հանցագորոծությունը, և' հանցավորի անձնավորությունը:
Այդ իսկ պատճառով պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները պետք է դիտարկել որպես հանցագործության կազմի սահմաններից դուրս հանգամանքներ, որոնք ուղղակի կամ անուղղակի վերաբերվում են հանցագործությանը կամ հանցավորի անձնավորությանը, բարձրացնում կամ իջեցնում են հասարակական վտանգավորության աստիճանը և ազդում են պատժի վրա:
Զարգացնելով Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի գործով որոշմամբ ձևավորված իրավական դիրքորոշումը` Վճռաբեկ դատարանն 08.05.2013թ. թիվ ՇԴ/0126/01/12 նախադեպային որոշմամբ արձանագրել է, որ <</…/ դատարանը պարտավոր է իր դատական ակտում ամրագրել և համապատասխան վերլուծության ու գնահատման ենթարկել գործի քննության և լուծման, այդ թվում` անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելու և այդ պատժի կրման նպատակահարմարության հարցը լուծելու համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքները: Հետևաբար, անձի նկատմամբ նշանակված պատժի կրման նպատակահարմարության հարցը լուծելիս դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների, պարտավոր է բարեխիղճ գնահատման ենթարկել նրա անձը բնութագրող, ինչպես նաև պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները հաստատող ապացույցները>>:
Պատիժ նշանակելը քրեական գործերով արդարադատության իրականացման կարևոր տարրերից մեկն է, որի շրջանակներում կարևորվում է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների պահպանումը: Ն.Սարգսյանի գործով կայացված որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ <</…/ պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս:
Այդ սկզբունքներն են` ա/ օրինականությունը, բ/ արդարությունը, գ/պատժի անհատականացումը, դ/ մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս: Նշված սկզբունքներից յուրաքանչյուրը` որպես առանձին բաղադրամաս, ունի ինքնուրույն նշանակություն և պարտադիր հաշվի է առնվում քրեական պատիժ նշանակելիս: /…/>> /տես Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ կետը/:
Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին և նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության հարցին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է նաև թիվ ՎԲ-124/07, ՎԲ-192/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09, ԼԴ2/0019/01/09 և այլ որոշումներում:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն, եթե դատարանը կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
Փաստորեն, պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց ռեալ /իրական/ պատիժ նշանակելու, դատապարտյալի ուղղվելու հնարավորության մասին: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ, գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները և չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ Քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների տեսակների, հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, այնպես էլ անձանց շրջանակի հետ կապված հատուկ սահմանափակում չի նախատեսել, սակայն դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը:
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար կարևոր նշանակություն ունեն հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, մեղքի ձևը, հանցավորի կողմից այդ հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի բովանդակային վերլուծությունից երևում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու չափանիշները երկուսն են.
1/ ՀՀ քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածների սանկցիաներով նախատեսված կալանք, ազատազրկում կամ կարգապահական գումարտակում պահելը պատիժների առկայությունը:
2/ Դատարանի համոզված լինելը, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը ռեալ /իրական/ կրելու:
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները, որոնք հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և բնույթի, հանցավորի անձնավորության մասին, և յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատականացնել պատիժը:
Պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ցանկի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ քննարկվող հանգամանքները վերաբերվում են ինչպես հանցագործության, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությանը կամ բնութագրում է միաժամանակ և հանցագորոծությունը, և հանցավորի անձնավորությունը:
Այդ իսկ պատճառով պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները պետք է դիտարկել որպես հանցագործության կազմի սահմաններից դուրս հանգամանքներ, որոնք ուղղակի կամ անուղղակի վերաբերվում են հանցագործությանը կամ հանցավորի անձնավորությանը, բարձրացնում կամ իջեցնում են հասարակական վտանգավորության աստիճանը և ազդում են պատժի վրա:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերոգրյալ դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հագամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
Սույն քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունից ու վերլուծությունից ակնհայտ է դառնում, որ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրվող ամբաստանյալ Արմեն Լևոնի Բաբախանյանի նկատմամբ պատժի տեսակն ու չափը որոշելիս ղեկավարվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, արդեն իսկ հաշվի է առել և դատավճռի հիմքում դրել է պաշտպանի կողմից վերաքննիչ բողոքով ներկայացված պահանջները և բավարար չափով ստուգման ու պատշաճ գնահատության է ենթարկել նրա կողմից կատարած հանցանքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքները, մասնավորապես այն, որ նա վատառողջ է՝ տառապում է «C 4 ողի ոսկրային փոփոխություններ» ախտորոշմամբ հիվանդությամբ, խոստովանել է կատարած հանցանքն ու զղջացել դրա համար։
Որպես ամբաստանյալի անձը բնութագրող հանգամանք՝ դատարանը հաշվի է առել, որ բնակության վայրում նա բնութագրվում է դրական, ամուսնալուծված է, ունի երկու երեխա և պատիժն ու պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքների բացակայության պայմաններում ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակել է արդարացի պատիժ, ինչը բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածով ամրագրված արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքից` համապատասխանում է կատարված հանցանքի ծանրությանը, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ ու բավարար է նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար և կարող է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները, այն է` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին:
Տուժողը քաղաքացիական հայց չի հարուցել, սակայն ցուցմունք է տվել, որ իր քնած վիճակից օգտվելով` Արմեն Բաբախանյանը ինքն է արձակել իր տաբատի գոտին և վիճաբանությունն առաջացել է այդ պատճառով :
Նման պայմաններում ընդհանուր իրավասության դատարանը, նկատի ունենալով, որ ամբուլատոր դատահոգեբուժական հանձնաժողովային փորձաքննության 10.06.2014թ. հ. 208/14 եզրակացության համաձայն դատապարտվելու դեպքում ամբաստանյալը կարիք ունի նյարդահոգեբույժի հսկողության ու նարկոլոգի կողմից ամբուլատոր հարկադիր բուժման և հսկողության կալանավայրի պայմաններում, գտել է, որ նրա նկատմամբ` ըստ ազատազրկումը կրելու վայրի, պատժի կատարման հետ միացված պետք է նշանակվի ամբուլատոր հարկադիր բուժում ալկոհոլամոլությունից և նյարդահոգեբույժի հսկո-ղություն։
Այսպիսով, վերաքննիչ դատարանը քննության առնելով պաշտպանի վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանությունները, ամբաստանյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված պատիժը մեղմացնելու, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ, հաշվի առնելով վերաջինիս մեղսագրված հանցանքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող` դատարանի կողմից մատնանշված վերոգրյալ բոլոր հանգամանքները, ինչպես նաև գործի կոնկրետ տվյալները, հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Ա.Բաբախանյանի նկատմամբ նշանակվել է արդարացի և համաչափ պատիժ, նրա ուղղվելը և վերադաստիարակվելը հնարավոր չէ առանց ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը կրելու, հետևաբար նրա նկատմամբ նշանակված պատժաչափը մեղմացնելու, <<Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին>> ՀՀ ԱԺ 03.10.2014թ. որոշումը կիրառելու կամ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքեր չկան:
Այսինքն, ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից ամբաստանյալ Ա.Բաբախանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս պահպանվել են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների պահանջները և թույլ չի տրվել դատական սխալ, որը հիմք կհանդիսանար պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը բավարարելու և դատավճիռը պատժի մասով փոփոխելու համար:
Ելնելով վերոգրյալից` Վերաքննիչ քրեական դատարանը եկավ հետևության, որ կայացված դատավճիռը հիմնավորված և պատճառաբանված է, նշանակվել է արդարացի և համաչափ պատիժ, հետևաբար դատավճիռը բեկանելու, պատժաչափը մեղմացնելու, <<Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին>> ՀՀ ԱԺ 03.10.2014թ. որոշումը կիրառելու կամ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքեր չկան:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ, 394-րդ, 402-րդ հոդվածներով` ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը մերժել` օրինական ուժի մեջ թողնելով Արմեն Լևոնի Բաբախանյանի նկատմամբ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի նոյեմբերի 24-ի դատավճիռը:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատին` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Գ. ՄԵԼԻՔ-ՍԱՐԳՍՅԱՆ
ԵԿԴ/0141/01/14
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
24 նոյեմբերի 2014թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների
ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը`
նախագահությամբ`
դատավոր Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ` Ա.ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
մեղադրող Տ.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ
տուժող Ս.ՎԱՍԻԼՅԱՆԻ
ամբաստանյալ Ա.ԲԱԲԱԽԱՆՅԱՆԻ
պաշտպան Թ.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆԻ
դատարանում` դռնբաց դատական նիստում, քննեց գործն ըստ մեղադրանքի Արմեն Լևոնի Բաբախանյանի` ծնված 22.08.1978թ. ք.Երևանում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, իր հայտարարությամբ՝ ամուսնալուծված և ութամյա կրթությամբ, վատառողջ, չի աշխատել, դատ-վածություն չունեցող, բնակվել է` ք.Երևան, Սարի Թաղի 2-րդ փողոց, հ. 20 տուն, արգելանքի տակ է 2014թ. մայիսի 11-ից, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մա-սով։
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Կենտրոնականի քննչական բաժնի ՀԿԳ ավագ քննիչ Ա.Պողոսյանը 16.08.2013թ. որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցել է թիվ 15143213 քրեական գործը և այն ընդունել է իր վարույթ։
Քննիչ Ա.Պողոսյանը 30.09.2013թ. որոշմամբ Ա.Բաբախանյանին ներգրավել է որպես մե-ղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մա-սով, իսկ նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ նրա նկատմամբ հայտարարել է հետախուզում։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասու-թյան առաջին ատյանի դատարանի 30.09.2013թ. որոշմամբ Ա.Բաբախանյանի նկատմամբ` որ-պես խափանման միջոց, կիրառվել է կալանքը։
ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Կենտրոնականի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Է.Պետրոսյանը 02.10.2013թ. որոշմամբ թիվ 15143213 քրեական գործն ընդունել է իր վա-րույթ։
ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Կենտրոնականի քննչական բաժնի ՀԿԳ ավագ քննիչ Ա.Պողոսյանը 28.11.2013թ. որոշմամբ թիվ 15143213 քրեական գործն ընդունել է իր վարույթ։
ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Կենտրոնականի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ս.Ավետիսյանը 31.01.2014թ. որոշմամբ թիվ 15143213 քրեական գործն ընդունել է իր վա-րույթ։
ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Կենտրոնականի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ս.Ավետիսյանը 15.02.2014թ. որոշմամբ կասեցրել է թիվ 15143213 քրեական գործով վա-րույթը, մեղադրյալի գտնվելու վայրն անհայտ լինելու պատճառաբանությամբ։
11.05.2014թ. մեղադրյալ Ա.Բաբախանյանը հայտնաբերվել է։
ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Կենտրոնականի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ս.Ավետիսյանը 12.05.2014թ. որոշմամբ վերսկսել է թիվ 15143213 քրեական գործով կա-սեցված վարույթը։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա-սության առաջին ատյանի դատարանի 14.05.2014թ. որոշմամբ վերահաստատվել է Երևան քա-ղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 30.09.2013թ. որպես խափանման միջոց երկու ամիս ժամկետով կալանավորումն ընտրելու մա-սին անփոփոխ թողնելու մասին որոշումը, կալանավորման սկիզբը հաշվելով 2014թ. մայիսի 11-ից։
2014թ. օգոստոսի 15-ին թիվ 15143213 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրա-վասության առաջին ատյանի դատարան` ըստ էության քննելու համար։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասու-թյան առաջին ատյանի դատարանի (դատավոր Գ.Պողոսյան) 2014թ. սեպտեմբերի 2-ի որոշ-մամբ Արմեն Լևոնի Բաբախանյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական գործն ընդունվել է վարույթ, իսկ 2014թ. սեպտեմբերի 8-ի որոշմամբ նշանակվել է դատաքննության։
Ամբաստանյալ Արմեն Բաբախանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա. «2013թ. օգոստոսի 09-ին՝ ժամը 24։00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի «Սուրբ Սարգիս» եկեղեցու դիմացի գետնանցումում վիճաբանության մեջ է մտել Սմբաթ Վասիլյանի հետ, որի ընթացքում գործով չպարզված բութ առարկայով հարվածներ է հասցրել վերջինիս գլխի տարբեր հատվածներին՝ դիտավորությամբ նրա առողջությանը պատճառելով կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր վնաս՝ ձախից ճակա-տային շրջանի սալջարդ վերքի, աջից ճակատային շրջանի քերծվածքի, ծոծրակային շրջանի փափուկ հյուսվածքների սալջարդի, գլխուղեղի ծոծրակային շրջանի թեթև աստիճանի սալջար-դի, ծոծրակոսկրի կոտրվածքի ձևով»։
Նախաքննության ընթացքում ամբաստանյալ Ա.Բաբախանյանն իրեն մեղավոր չի ճա-նաչել։
Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքները.
Դատաքննությամբ պարզվեց, որ ամբաստանյալ Ա.Բաբախանյանը, չունենալով մշտա-կան բնակության վայր, 2013թ. ամռան ամիսներին գիշերել և պահակություն է կատարել ք.Երե-վանի «Սուրբ Սարգիս» եկեղեցու դիմաց գտնվող գետնանցումում, որտեղ ք.Երևանի Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների աշխատակազմի կողմից իրականացվել են վերանորոգ-ման աշխատանքներ։ Նույն տեղում առկա մեկ այլ կացարանում գիշերել է նաև մշտական բնա-կության վայր չունեցող վկա Հակոբ Գարսոյանը, ում հետ ամբաստանյալը պարբերաբար ոգելից խմիչք է գործածել։
2013թ. օգոստոսի 8-ին «Սուրբ Սարգիս» եկեղեցու դիմացի ձորում ամբաստանյալը, նրա ծանոթը՝ վկա Արմեն Մատնիշյանը և վկա Հ.Գարսոյանը միասին ալկոհոլ են գործածել և ժամը 2230-ի սահմաններում ծանոթացել են իրենց մոտեցած տուժող Սմբաթ Վասիլյանի հետ ու մի-ասին շարունակել են ալկոհոլ գործածել։ Դրանից հետո, հարբած տուժողը գիշերել է ձորում և հաջորդ օրը՝ օգսոտոսի 9-ին, արթնանալուց հետո կրկին հանդիպել է վերը նշված անձանց ու նրանց հետ շարունակել է ոգելից խմիչք գործածել։ Կեսգիշերից հետո տուժող Ս.Վասիլյանը քնելու ցանկություն է հայտնել, որի համար ամբաստանյալ Ա.Բաբախանյանը նրան ուղեկցել և քնելու համար տեղ է հատկացրել իր կացարանում, որտեղ տուժողը սեռական գործողություններ կատարելու առաջարկություն է արել ամբաստայալին, ինչի պատճառով վերջինս վիճաբանել է տուժողի հետ և գործով չպարզված բութ առարկայով հարվածներ է հասցրել նրա գլխի տարբեր հատվածներին՝ դիտավորությամբ վերջինիս առողջությանը պատճառելով կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր վնաս՝ ձախից ճակատային շրջանի սալջարդ վերքի, աջից ճակատային շրջանի քերծվածքի, ծոծրակային շրջանի փափուկ հյուսվածքների սալջարդի, գլխուղեղի ծոծ-րակային շրջանի թեթև աստիճանի սալջարդի և ծոծրակոսկրի կոտրվածքի ձևով։
Երբ նրանց վիճաբանությունը շարունակվել է կացարանից դուրս, նրանց են մոտեցել վկաներ Ա.Մատնիշյանն ու Հ.Գարսոյանը, որոնց միջամտությամբ վիաճաբանությունը դադարել է։ Դրանից հետո տուժողը հեռացել է նշված վայրից և վկա Հարություն Հակոբյանի վարած ՎԱԶ 2107 մակնիշի տաքսի ավտոմքենայով գնացել է «Մալաթիա» բժշկական կենտրոն, որտեղ նրան ցույց է տրվել բժշկական օգնություն։
Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.
Դատաքննությամբ ամբաստանյալ Ա.Բաբախանյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չճանաչեց` պատճառաբանելով, որ թեև 2013թ. օգոստոսի 8-ին և 9-ին «Սուրբ Սարգիս» եկեղեցու դիմացի գետնանցումում ոգելից խմիչքներ է խմել իր ծանոթներ Ա.Մատնիշ-յանի, Հ.Գարսոյանի և իրենց հետ պատահական ծանոթացած տուժողի հետ, ում օգոստոսի 9-ի կեսգիշերից հետո քնելու համար տեղ է հատկացրել իր կացարանում, սակայն նրան չի հարվա-ծել և մարմնական վնասվածքներ չի պատճառել։ Տուժողն իր կացարանում մոտ 20 րոպե քնելուց հետո արթնացել և իր հետ սեռական հարաբերություն ունենալու առաջարկ է արել իրեն, որի հա-մար նրանից պահանջել է հագնել կոշիկներն ու դուրս գալ կացարանից, սակայն կոշիկները հագնելուց հետո նա ոտքով հարվածել է իրեն։ Կացարանից դուրս գալուց հետո ինքը հրել է տու-ժողին և քաշքշել են միմյանց։ Իր հրելուց նա վայր չի ընկել,այլ հենվել է պատին, իսկ քաշքշուկի ընթացքում ինքն ընկել է գետնին և վնասվել։ Դրանից հետո ձայն է տվել քիչ հեռվում՝ իր կացա-րանում, քնած Հ.Գարսոյանին, ով Ա.Մատնիշյանի հետ մոտեցել է իրենց, իրեն օգնել է ոտքի կանգնել և լվացվել, իսկ Ա.Մատնիշյանն առաջարկել է շտապ բուժօգնություն կանչել, սակայն չի համաձայնվել։ Նրանցից տեղեկացել է, որ տուժողը փախել է ձորի ուղղությամբ։
Դատական վիճաբանությունների փուլում ամբաստանյալը, հայտարարելով, որ համա-ձայն է իրեն առաջադրված մեղադրանքի հետ, ու որ ինքն է մեղադրական եզրակացությունում նշված ժամկետում և հանգամանքներում մարմնական վնասվածքներ պատճառել տուժողին, հրաժարվեց լրացուցիչ ցուցմունք տալուց։
Տուժող Սմբաթ Վասիլյանի ցուցմունքի համաձայն՝ 2013թ. օգոստոսի 8-ին «Սուրբ Սար-գիս» եկեղեցու դիմացի գետնանցման մոտ ծանոթացել և ոգելից խմիչքներ է խմել ամբաստան-յալի և նրա երկու ընկերոջ հետ։ Այդ օրը գիշերել է դիմացի ձորում, իսկ հաջորդ օրը նույն վայրում նորից հանդիպել է վերը նշված անձանց և շարունակել են օղի խմել։ Կեսգիշերից հետո նրանց խնդրել է քնելու համար իրեն ինչ-որ տեղ հատկացնել, ու նրանցից մեկն իրեն ուղեկցել է գետնանցումում գտնվող կացարան և առաջարկել է քնել հատակին գցած ներքնակի վրա։
Հարբած վիճակում քնել է, սակայն մոտ 20 րոպե անց զգացել է, որ ինչ-որ մեկը փորձում է արձակել իր տաբատի գոտին։ Արթնանալով, տեսել է ամբաստանյալին և ոտքով հարվածել է նրան։ Դրանից հետո, երբ կռացած վիճակում ցանկացել է հագնել կոշիկները, ուժգին հարված-ներ է զգացել գլխի շրջանում, ընկել է գետնին և կորցրել գիտակցությունը։ Գիտակցության գա-լուց հետո իր հետ եղած անձանցից մեկն օգնել է իրեն, լվացվել է, ապա զգալով, որ լավ չի զգում՝ հեռացել է նշված վայրից և, «Հաղթանակ» կամրջի մոտ կանգնեցնելով պատահական տաքսի ավտոմեքենա, գնացել է «Մալաթիա» բժշկական կենտրոն։
Վկա Արմեն Մատնիշյանի ցուցմունքի համաձայն՝ 2013թ. օգոստոսի 08-ին՝ ժամը 19-ի սահմաններում, ինքն հանդիպել է իր ծանոթին՝ ամբաստանյալին, ում և նրա ընկեր Հ.Գարսոյա-նի հետ միասին «Սուրբ Սարգիս» եկեղեցու դիմաց գտնվող գետնանցման աստիճաններով իջել են դեպի ձոր և այնտեղ օղի են խմել։ Ժամը 2230-ի սահմաններում ծանոթացել են ալկոհոլ օգ-տագործած, ձեռքին մահակ ունեցող տուժողի հետ և միասին շարունակել են օղի խմել։ Կեսգի-շերից հետո տուժողն իջել է դեպի ձորի ուղղությամբ, իսկ ինքը գնացել է տուն։ Հաջորդ օրը՝ ժամը 16-ի սահմաններում, դարձյալ գնացել է նույն վայր, հանդիպել ամբաստանյալին և Հ.Գարսո-յանին։ Քիչ անց՝ մահակը ձեռքին, ձորի կողմից մոտեցել է տուժողը և միասին շարունակել են ոգելից խմիչք գործածել։ Ժամը 22-ի սահմաններում ուտելիքն ու խմիչքը վերջացել է, որի պատ-ճառով տուժողի հետ գնացել է խանութ, գնումներ են կատարել և վերադարձել։ Կեսգիշերին մոտ, երբ ինքը պատրաստվել է գնալ Մաշտոցի պողոտայի շուկայի մոտ՝ իր ծանոթին հանդիպելու, տուժողը քնելու ցանկություն է հայտնել, և ամբաստանյալը նրան ուղեկցել է գետնանցումում գտնվող իր կացարան՝ քնելու տեղ հատկացնելու համար։ Քնելու գնալիս տուժողն իր հետ վեր-ցըրել է իր մոտ եղած սպիտակ փայտե մահակը։ Երբ վերադարձել է գետնանցում, նկատել է միմյանց հետ վիճաբանող և ոտքերով ու ձեռքերով իրար հարվածող ամբաստանյալին ու տուժո-ղին։ Անմիջապես միջամտել և բաժանել է նրանց։ Դրանից հետո, ամբաստանյալից տեղեկացել է, որ տուժողը սեռական հարաբերություն ունենալու առաջարկություն է արել նրան, իսկ տուժողը պնդել է հակառակը։ Այդ պատճառով նրանք դարձյալ սկսել են քաշքշել միմյանց, սակայն Հ.Գարսոյանի հետ բաժանել են նրանց, որից հետո տուժողը վազքով գնացել է դեպքի ձոր։
Վկա Հակոբ Գարսոյանի նույնաբովանդակ ցուցմունքի համաձայն՝ 2013թ. օգոստոսի 9-ին ինքն ամբաստանյալի, տուժողի և Ա.Մատնիշյանի հետ օղի են խմել, որից հետո տուժողը քնելու ցանկություն է հայտնել, և ամբաստանյալը նրան ուղեկցել է գետնացումում գտնվող իր կացարան և քնելու տեղ հատկացրել։ Ա.Մատնիշյանն ինչ-որ տեղ է գնացել, իսկ մոտ 1 ժամ նո-րից տեսել է նրանց և նկատել է, որ ամբաստանյալի դեմքն արյունոտ է։ Վերջինս իր հարցին պատասխանել է, որ տուժողն իրեն սեռական հարաբերություն ունենալու առաջարկություն է արել, իսկ տուժողը պնդել է հակառակը։ Խոսակցության ընթացքում նրանք դարձյալ քաշքշել են միմյանց, սակայն ինքն ու Ա.Մատնիշյանը բաժանել են նրանց։ Դրանից հետո տուժողը վազքով գնացել է դեպի ձոր, իսկ ինքն ամբաստանյալին օգնել է լվացվել և իրեն կարգի բերել։
Վկա Հարություն Հակոբյանի ցուցմունքի համաձայն՝ 2013թ. օգոստոսի 10-ին՝ ժամը 04-ի սահմաններում, ինքն իր վարած ՎԱԶ 2107 մակնիշի ավտոմքենայով ք.Երևանի «Մետրոպոլ» հյուրանոցի մոտից տուժողին տարել է «Մալաթիա» բժշկական կենտրոն։ Նրա վրա նկատել է արնանման հետքեր, և ճանապարհին նա հայտնել է, որ քաղաքապետարանի մոտակայքում 3-4 անձինք ինչ-որ առարկայով հարվածներ են հասցրել գլխին ու որովայնին։
Դատաբժշկական փորձաքննության 15.08.2013թ. թիվ 1395/հ եզրակացության և փորձա-գետ Սամվել Հարությունյանի ցուցմունքի (պարզաբանումների) համաձայն՝ տուժողի մարմնա-կան վնասվածքները` ձախից ճակատային շրջանի սալջարդ վերքի, աջից ճակատային, աջ նա-խաբազկի, ձախ ծնկահոդի շրջանների քերծվածքների, ծոծրակային շրջանի փափուկ հյուս-վածքների սալջարդի, գլխուղեղի ծոծրակային շրջանի թեթև աստիճանի սալջարդի, ծոծրակ-ոսկրի կոտրվածքի ձևով, պատճառվել են բութ առարկայի ներգործությամբ, որոնք նրա առող-ջությանը պատճառել են ծանր վնաս` կյանքին վտանգ սպառնացող։
Նշված վնասվածքներն իրենց համակցությամբ չէին կարող առաջանալ վայր ընկնելու և որոշակի թեքությամբ հարթությունից գլորվելու արդյունքում։ Նրա գլխի շրջանում հայտնաբեր-ված վնասվածքները բնորոշ են բութ առարկայի/ների/ ուղղակի անմիջական ներգործության և կարող էին առաջանալ ինչպես մեկ անձի, այնպես էլ մի քանի անձանց կողմից ձեռքերով և ոտ-քերով հարվածելու հետևանքով։
Ամբուլատոր դատահոգեբուժական հանձնաժողովային փորձաքննության 10.06.2014թ. հ. 208/14 եզրակացության համաձայն՝ Ա.Բաբախանյանի մոտ հայտնաբերվել է «Հոգեկան և վար-քային խանգարումներ ալկոհոլի գործածման հետևանքով, կախվածության համախտանիշ»՝ փսիխոտիկ մակարդակի չհասնող հոգեկան գործունեության խանգարմամբ։ Սակայն նշված ախտորոշմամբ պայմանավորված անձի փոփոխություններն արտահայտված չեն այն աստի-ճանի, որ զրկեին նրան իրավախախտումը կատարելու պահին իր գործողությունների վտանգա-վորությունը գիտակցելու և դրանք ղեկավարելու հնարավորությունից, ուստի իրեն մեղսագրվող արարքի նկատմամբ Ա.Բաբախանյանին հարկ է ճանաչել մեղսունակ։
Իրավախախտումը կատարելու պահին Ա.Բաբախանյանը չի գտնվել նաև հոգեկան գոր-ծունեության որևէ ժամանակավոր խանգարման վիճակում, այլ գտնվել է սովորական ալկոհո-լային հարբածության վիճակում, և դատապարտվելու դեպքում կարիք ունի նյարդահոգեբույժի հսկողության ու նարկոլոգի կողմից ամբուլատոր հարկադիր բուժման և հսկողության կալանա-վայրի պայմաններում։
Դատարանի վերլուծություն.
Դատարանը, վերլուծելով ամբաստանյալ Ա.Բաբախանյանին առաջադրված մեղադը-րանքն ու համակցության մեջ գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման վրա ձևավորված հա-մոզմամբ հանգում է հետևության, որ սույն քրեական գործին վերաբերվող փոխկապակցված հա-վաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ հաստատվում է, որ ամբաստանյալ Ա.Բաբա-խանյանը դիտավորությամբ տուժողի առողջությանը պատճառել է կյանքի համար վտանգավոր ծանր վնաս։
Այսպիսով, դատարանն ապացուցված է համարում, որ ամբաստանյալ Ա.Բաբախանյանը կատարել է հանցանք` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որով և նա պետք է պատասխանատվության ենթարկվի։
Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալի կատարած հանցանքը հաստատվում է ինչ-պես նրա խոստովանությամբ, որ մեղադրական եզրակացությունում նշված ժամանակ և հան-գամանքներում ինքն է բութ առարկայով հարվածներ հասցրել տուժողի գլխին ու նրա առողջու-թյանը պատճառել ծանր վնաս, այնպես էլ դատաքննությամբ հետազոտված և համակցության մեջ գնահատված մյուս ապացույցներով։
Միաժամանակ, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալի կատարած արարքին տրվել է ճիշտ քրեաիրավական գնահատական և քրեական գործի ապացույցները ձեռք են բերվել քրեա-դատավարական օրենքի պահանջների պահպանմամբ։
Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` պատժի չափը որոշելիս, դատարանը հաշվի է առնում նրա կատարած հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավո-րության բարձր աստիճանը և նրա անձը։
Որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք` դատարանը հաշվի է առնում, որ նա վատառողջ է՝ տառապում է «C 4 ողի ոսկրային փոփոխու-թյուններ» ախտորոշմամբ հիվանդությամբ, խոստովանեց կատարած հանցանքն ու զղջաց դրա համար։
Որպես ամբաստանյալի անձը բնութագրող հանգամանք՝ դատարանը հաշվի է առնում, որ բնակության վայրում նա բնութագրվում է դրական և ունի մինչև 14 տարեկան երկու երեխա։
Դատաքննությամբ ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չարձանագրվեցին։
Տուժողը քաղաքացիական հայց չհարուցեց։
Դատարանը, նկատի ունենալով, որ ամբուլատոր դատահոգեբուժական հանձնաժողովա-յին փորձաքննության 10.06.2014թ. հ. 208/14 եզրակացության համաձայն դատապարտվելու դեպքում ամբաստանյալը կարիք ունի նյարդահոգեբույժի հսկողության ու նարկոլոգի կողմից ամբուլատոր հարկադիր բուժման և հսկողության կալանավայրի պայմաններում, գտնում է, որ նրա նկատմամբ` ըստ ազատազրկումը կրելու վայրի, պատժի կատարման հետ միացված պետք է նշանակվի ամբուլատոր հարկադիր բուժում ալկոհոլամոլությունից և նյարդահոգեբույժի հսկո-ղություն։
Ինչ վերաբերվում է ամբաստանյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվա-ծի 1-ին մասի սանկցիայով նախատեսված նվազագույն պատիժ նշանակելու, այն պայմանա-կանորեն չկիրառելու և «Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տա-րեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ ԱԺ 2013թ. հոկտեմբերի 3-ի որոշման կիրառմամբ նրան պատժից ազատելու մասին պաշտպանի խնդրանքին, ապա դա-տարանը, հաշվի առնելով գործի փաստական հանգամանքները, հանցագործության կատար-ման եղանակը, ամբաստանյալի անձը և ելնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ ու 61-րդ հոդվածներով սահմանված՝ արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից, հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալը պետք է դատապարտվի ազատազրկման և կրի պատիժը, քանի որ նրա ուղղվելը հնարավոր չէ առանց պատիժը կրելու` ՀՀ քրեական օրենսգքրի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պատիժը պայ-մանականորեն չկիրառելու միջոցով։
Նշված պատճառաբանությամբ դատարանը գտնում է, որ պաշտպանի խնդրանքը բավա-րարման ենթակա չէ։
Քննության առնելով ամբաստանյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հար-ցը` դատարանը գտնում է, որ նրա նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` մինչև դատա-վճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, պետք է թողնվի անփոփոխ։
Վերոգրյալների հիման վրա ու ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360-րդ, 365-րդ և 369-372 հոդվածներով` դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Արմեն Լևոնի Բաբախանյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդ-վածի 1-ին մասով և դատապարտել ազատազրկման 4 (չորս) տարի ժամկետով, որպիսի պատի-ժը 2014թ. մայիսի 11-ից պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնար-կում։
Ա.Բաբախանյանի նկատմամբ՝ ըստ ազատազրկումը կրելու վայրի, պատժի կատարման հետ միացված նշանակել ամբուլատոր հարկադիր բուժում ալկոհոլամոլությունից և նյարդահո-գեբույժի հսկողություն։
Ա.Բաբախանյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ քրեական վերաքննիչ դատարան` հրապարակվե-լու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում։
ԴԱՏԱՎՈՐ` Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆ
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
24 նոյեմբերի 2014թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների
ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը`
նախագահությամբ`
դատավոր Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ` Ա.ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
մեղադրող Տ.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ
տուժող Ս.ՎԱՍԻԼՅԱՆԻ
ամբաստանյալ Ա.ԲԱԲԱԽԱՆՅԱՆԻ
պաշտպան Թ.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆԻ
դատարանում` դռնբաց դատական նիստում, քննեց գործն ըստ մեղադրանքի Արմեն Լևոնի Բաբախանյանի` ծնված 22.08.1978թ. ք.Երևանում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, իր հայտարարությամբ՝ ամուսնալուծված և ութամյա կրթությամբ, վատառողջ, չի աշխատել, դատ-վածություն չունեցող, բնակվել է` ք.Երևան, Սարի Թաղի 2-րդ փողոց, հ. 20 տուն, արգելանքի տակ է 2014թ. մայիսի 11-ից, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մա-սով։
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Կենտրոնականի քննչական բաժնի ՀԿԳ ավագ քննիչ Ա.Պողոսյանը 16.08.2013թ. որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցել է թիվ 15143213 քրեական գործը և այն ընդունել է իր վարույթ։
Քննիչ Ա.Պողոսյանը 30.09.2013թ. որոշմամբ Ա.Բաբախանյանին ներգրավել է որպես մե-ղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մա-սով, իսկ նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ նրա նկատմամբ հայտարարել է հետախուզում։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասու-թյան առաջին ատյանի դատարանի 30.09.2013թ. որոշմամբ Ա.Բաբախանյանի նկատմամբ` որ-պես խափանման միջոց, կիրառվել է կալանքը։
ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Կենտրոնականի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Է.Պետրոսյանը 02.10.2013թ. որոշմամբ թիվ 15143213 քրեական գործն ընդունել է իր վա-րույթ։
ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Կենտրոնականի քննչական բաժնի ՀԿԳ ավագ քննիչ Ա.Պողոսյանը 28.11.2013թ. որոշմամբ թիվ 15143213 քրեական գործն ընդունել է իր վարույթ։
ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Կենտրոնականի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ս.Ավետիսյանը 31.01.2014թ. որոշմամբ թիվ 15143213 քրեական գործն ընդունել է իր վա-րույթ։
ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Կենտրոնականի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ս.Ավետիսյանը 15.02.2014թ. որոշմամբ կասեցրել է թիվ 15143213 քրեական գործով վա-րույթը, մեղադրյալի գտնվելու վայրն անհայտ լինելու պատճառաբանությամբ։
11.05.2014թ. մեղադրյալ Ա.Բաբախանյանը հայտնաբերվել է։
ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Կենտրոնականի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ս.Ավետիսյանը 12.05.2014թ. որոշմամբ վերսկսել է թիվ 15143213 քրեական գործով կա-սեցված վարույթը։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա-սության առաջին ատյանի դատարանի 14.05.2014թ. որոշմամբ վերահաստատվել է Երևան քա-ղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 30.09.2013թ. որպես խափանման միջոց երկու ամիս ժամկետով կալանավորումն ընտրելու մա-սին անփոփոխ թողնելու մասին որոշումը, կալանավորման սկիզբը հաշվելով 2014թ. մայիսի 11-ից։
2014թ. օգոստոսի 15-ին թիվ 15143213 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրա-վասության առաջին ատյանի դատարան` ըստ էության քննելու համար։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասու-թյան առաջին ատյանի դատարանի (դատավոր Գ.Պողոսյան) 2014թ. սեպտեմբերի 2-ի որոշ-մամբ Արմեն Լևոնի Բաբախանյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական գործն ընդունվել է վարույթ, իսկ 2014թ. սեպտեմբերի 8-ի որոշմամբ նշանակվել է դատաքննության։
Ամբաստանյալ Արմեն Բաբախանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա. «2013թ. օգոստոսի 09-ին՝ ժամը 24։00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի «Սուրբ Սարգիս» եկեղեցու դիմացի գետնանցումում վիճաբանության մեջ է մտել Սմբաթ Վասիլյանի հետ, որի ընթացքում գործով չպարզված բութ առարկայով հարվածներ է հասցրել վերջինիս գլխի տարբեր հատվածներին՝ դիտավորությամբ նրա առողջությանը պատճառելով կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր վնաս՝ ձախից ճակա-տային շրջանի սալջարդ վերքի, աջից ճակատային շրջանի քերծվածքի, ծոծրակային շրջանի փափուկ հյուսվածքների սալջարդի, գլխուղեղի ծոծրակային շրջանի թեթև աստիճանի սալջար-դի, ծոծրակոսկրի կոտրվածքի ձևով»։
Նախաքննության ընթացքում ամբաստանյալ Ա.Բաբախանյանն իրեն մեղավոր չի ճա-նաչել։
Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքները.
Դատաքննությամբ պարզվեց, որ ամբաստանյալ Ա.Բաբախանյանը, չունենալով մշտա-կան բնակության վայր, 2013թ. ամռան ամիսներին գիշերել և պահակություն է կատարել ք.Երե-վանի «Սուրբ Սարգիս» եկեղեցու դիմաց գտնվող գետնանցումում, որտեղ ք.Երևանի Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների աշխատակազմի կողմից իրականացվել են վերանորոգ-ման աշխատանքներ։ Նույն տեղում առկա մեկ այլ կացարանում գիշերել է նաև մշտական բնա-կության վայր չունեցող վկա Հակոբ Գարսոյանը, ում հետ ամբաստանյալը պարբերաբար ոգելից խմիչք է գործածել։
2013թ. օգոստոսի 8-ին «Սուրբ Սարգիս» եկեղեցու դիմացի ձորում ամբաստանյալը, նրա ծանոթը՝ վկա Արմեն Մատնիշյանը և վկա Հ.Գարսոյանը միասին ալկոհոլ են գործածել և ժամը 2230-ի սահմաններում ծանոթացել են իրենց մոտեցած տուժող Սմբաթ Վասիլյանի հետ ու մի-ասին շարունակել են ալկոհոլ գործածել։ Դրանից հետո, հարբած տուժողը գիշերել է ձորում և հաջորդ օրը՝ օգսոտոսի 9-ին, արթնանալուց հետո կրկին հանդիպել է վերը նշված անձանց ու նրանց հետ շարունակել է ոգելից խմիչք գործածել։ Կեսգիշերից հետո տուժող Ս.Վասիլյանը քնելու ցանկություն է հայտնել, որի համար ամբաստանյալ Ա.Բաբախանյանը նրան ուղեկցել և քնելու համար տեղ է հատկացրել իր կացարանում, որտեղ տուժողը սեռական գործողություններ կատարելու առաջարկություն է արել ամբաստայալին, ինչի պատճառով վերջինս վիճաբանել է տուժողի հետ և գործով չպարզված բութ առարկայով հարվածներ է հասցրել նրա գլխի տարբեր հատվածներին՝ դիտավորությամբ վերջինիս առողջությանը պատճառելով կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր վնաս՝ ձախից ճակատային շրջանի սալջարդ վերքի, աջից ճակատային շրջանի քերծվածքի, ծոծրակային շրջանի փափուկ հյուսվածքների սալջարդի, գլխուղեղի ծոծ-րակային շրջանի թեթև աստիճանի սալջարդի և ծոծրակոսկրի կոտրվածքի ձևով։
Երբ նրանց վիճաբանությունը շարունակվել է կացարանից դուրս, նրանց են մոտեցել վկաներ Ա.Մատնիշյանն ու Հ.Գարսոյանը, որոնց միջամտությամբ վիաճաբանությունը դադարել է։ Դրանից հետո տուժողը հեռացել է նշված վայրից և վկա Հարություն Հակոբյանի վարած ՎԱԶ 2107 մակնիշի տաքսի ավտոմքենայով գնացել է «Մալաթիա» բժշկական կենտրոն, որտեղ նրան ցույց է տրվել բժշկական օգնություն։
Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.
Դատաքննությամբ ամբաստանյալ Ա.Բաբախանյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չճանաչեց` պատճառաբանելով, որ թեև 2013թ. օգոստոսի 8-ին և 9-ին «Սուրբ Սարգիս» եկեղեցու դիմացի գետնանցումում ոգելից խմիչքներ է խմել իր ծանոթներ Ա.Մատնիշ-յանի, Հ.Գարսոյանի և իրենց հետ պատահական ծանոթացած տուժողի հետ, ում օգոստոսի 9-ի կեսգիշերից հետո քնելու համար տեղ է հատկացրել իր կացարանում, սակայն նրան չի հարվա-ծել և մարմնական վնասվածքներ չի պատճառել։ Տուժողն իր կացարանում մոտ 20 րոպե քնելուց հետո արթնացել և իր հետ սեռական հարաբերություն ունենալու առաջարկ է արել իրեն, որի հա-մար նրանից պահանջել է հագնել կոշիկներն ու դուրս գալ կացարանից, սակայն կոշիկները հագնելուց հետո նա ոտքով հարվածել է իրեն։ Կացարանից դուրս գալուց հետո ինքը հրել է տու-ժողին և քաշքշել են միմյանց։ Իր հրելուց նա վայր չի ընկել,այլ հենվել է պատին, իսկ քաշքշուկի ընթացքում ինքն ընկել է գետնին և վնասվել։ Դրանից հետո ձայն է տվել քիչ հեռվում՝ իր կացա-րանում, քնած Հ.Գարսոյանին, ով Ա.Մատնիշյանի հետ մոտեցել է իրենց, իրեն օգնել է ոտքի կանգնել և լվացվել, իսկ Ա.Մատնիշյանն առաջարկել է շտապ բուժօգնություն կանչել, սակայն չի համաձայնվել։ Նրանցից տեղեկացել է, որ տուժողը փախել է ձորի ուղղությամբ։
Դատական վիճաբանությունների փուլում ամբաստանյալը, հայտարարելով, որ համա-ձայն է իրեն առաջադրված մեղադրանքի հետ, ու որ ինքն է մեղադրական եզրակացությունում նշված ժամկետում և հանգամանքներում մարմնական վնասվածքներ պատճառել տուժողին, հրաժարվեց լրացուցիչ ցուցմունք տալուց։
Տուժող Սմբաթ Վասիլյանի ցուցմունքի համաձայն՝ 2013թ. օգոստոսի 8-ին «Սուրբ Սար-գիս» եկեղեցու դիմացի գետնանցման մոտ ծանոթացել և ոգելից խմիչքներ է խմել ամբաստան-յալի և նրա երկու ընկերոջ հետ։ Այդ օրը գիշերել է դիմացի ձորում, իսկ հաջորդ օրը նույն վայրում նորից հանդիպել է վերը նշված անձանց և շարունակել են օղի խմել։ Կեսգիշերից հետո նրանց խնդրել է քնելու համար իրեն ինչ-որ տեղ հատկացնել, ու նրանցից մեկն իրեն ուղեկցել է գետնանցումում գտնվող կացարան և առաջարկել է քնել հատակին գցած ներքնակի վրա։
Հարբած վիճակում քնել է, սակայն մոտ 20 րոպե անց զգացել է, որ ինչ-որ մեկը փորձում է արձակել իր տաբատի գոտին։ Արթնանալով, տեսել է ամբաստանյալին և ոտքով հարվածել է նրան։ Դրանից հետո, երբ կռացած վիճակում ցանկացել է հագնել կոշիկները, ուժգին հարված-ներ է զգացել գլխի շրջանում, ընկել է գետնին և կորցրել գիտակցությունը։ Գիտակցության գա-լուց հետո իր հետ եղած անձանցից մեկն օգնել է իրեն, լվացվել է, ապա զգալով, որ լավ չի զգում՝ հեռացել է նշված վայրից և, «Հաղթանակ» կամրջի մոտ կանգնեցնելով պատահական տաքսի ավտոմեքենա, գնացել է «Մալաթիա» բժշկական կենտրոն։
Վկա Արմեն Մատնիշյանի ցուցմունքի համաձայն՝ 2013թ. օգոստոսի 08-ին՝ ժամը 19-ի սահմաններում, ինքն հանդիպել է իր ծանոթին՝ ամբաստանյալին, ում և նրա ընկեր Հ.Գարսոյա-նի հետ միասին «Սուրբ Սարգիս» եկեղեցու դիմաց գտնվող գետնանցման աստիճաններով իջել են դեպի ձոր և այնտեղ օղի են խմել։ Ժամը 2230-ի սահմաններում ծանոթացել են ալկոհոլ օգ-տագործած, ձեռքին մահակ ունեցող տուժողի հետ և միասին շարունակել են օղի խմել։ Կեսգի-շերից հետո տուժողն իջել է դեպի ձորի ուղղությամբ, իսկ ինքը գնացել է տուն։ Հաջորդ օրը՝ ժամը 16-ի սահմաններում, դարձյալ գնացել է նույն վայր, հանդիպել ամբաստանյալին և Հ.Գարսո-յանին։ Քիչ անց՝ մահակը ձեռքին, ձորի կողմից մոտեցել է տուժողը և միասին շարունակել են ոգելից խմիչք գործածել։ Ժամը 22-ի սահմաններում ուտելիքն ու խմիչքը վերջացել է, որի պատ-ճառով տուժողի հետ գնացել է խանութ, գնումներ են կատարել և վերադարձել։ Կեսգիշերին մոտ, երբ ինքը պատրաստվել է գնալ Մաշտոցի պողոտայի շուկայի մոտ՝ իր ծանոթին հանդիպելու, տուժողը քնելու ցանկություն է հայտնել, և ամբաստանյալը նրան ուղեկցել է գետնանցումում գտնվող իր կացարան՝ քնելու տեղ հատկացնելու համար։ Քնելու գնալիս տուժողն իր հետ վեր-ցըրել է իր մոտ եղած սպիտակ փայտե մահակը։ Երբ վերադարձել է գետնանցում, նկատել է միմյանց հետ վիճաբանող և ոտքերով ու ձեռքերով իրար հարվածող ամբաստանյալին ու տուժո-ղին։ Անմիջապես միջամտել և բաժանել է նրանց։ Դրանից հետո, ամբաստանյալից տեղեկացել է, որ տուժողը սեռական հարաբերություն ունենալու առաջարկություն է արել նրան, իսկ տուժողը պնդել է հակառակը։ Այդ պատճառով նրանք դարձյալ սկսել են քաշքշել միմյանց, սակայն Հ.Գարսոյանի հետ բաժանել են նրանց, որից հետո տուժողը վազքով գնացել է դեպքի ձոր։
Վկա Հակոբ Գարսոյանի նույնաբովանդակ ցուցմունքի համաձայն՝ 2013թ. օգոստոսի 9-ին ինքն ամբաստանյալի, տուժողի և Ա.Մատնիշյանի հետ օղի են խմել, որից հետո տուժողը քնելու ցանկություն է հայտնել, և ամբաստանյալը նրան ուղեկցել է գետնացումում գտնվող իր կացարան և քնելու տեղ հատկացրել։ Ա.Մատնիշյանն ինչ-որ տեղ է գնացել, իսկ մոտ 1 ժամ նո-րից տեսել է նրանց և նկատել է, որ ամբաստանյալի դեմքն արյունոտ է։ Վերջինս իր հարցին պատասխանել է, որ տուժողն իրեն սեռական հարաբերություն ունենալու առաջարկություն է արել, իսկ տուժողը պնդել է հակառակը։ Խոսակցության ընթացքում նրանք դարձյալ քաշքշել են միմյանց, սակայն ինքն ու Ա.Մատնիշյանը բաժանել են նրանց։ Դրանից հետո տուժողը վազքով գնացել է դեպի ձոր, իսկ ինքն ամբաստանյալին օգնել է լվացվել և իրեն կարգի բերել։
Վկա Հարություն Հակոբյանի ցուցմունքի համաձայն՝ 2013թ. օգոստոսի 10-ին՝ ժամը 04-ի սահմաններում, ինքն իր վարած ՎԱԶ 2107 մակնիշի ավտոմքենայով ք.Երևանի «Մետրոպոլ» հյուրանոցի մոտից տուժողին տարել է «Մալաթիա» բժշկական կենտրոն։ Նրա վրա նկատել է արնանման հետքեր, և ճանապարհին նա հայտնել է, որ քաղաքապետարանի մոտակայքում 3-4 անձինք ինչ-որ առարկայով հարվածներ են հասցրել գլխին ու որովայնին։
Դատաբժշկական փորձաքննության 15.08.2013թ. թիվ 1395/հ եզրակացության և փորձա-գետ Սամվել Հարությունյանի ցուցմունքի (պարզաբանումների) համաձայն՝ տուժողի մարմնա-կան վնասվածքները` ձախից ճակատային շրջանի սալջարդ վերքի, աջից ճակատային, աջ նա-խաբազկի, ձախ ծնկահոդի շրջանների քերծվածքների, ծոծրակային շրջանի փափուկ հյուս-վածքների սալջարդի, գլխուղեղի ծոծրակային շրջանի թեթև աստիճանի սալջարդի, ծոծրակ-ոսկրի կոտրվածքի ձևով, պատճառվել են բութ առարկայի ներգործությամբ, որոնք նրա առող-ջությանը պատճառել են ծանր վնաս` կյանքին վտանգ սպառնացող։
Նշված վնասվածքներն իրենց համակցությամբ չէին կարող առաջանալ վայր ընկնելու և որոշակի թեքությամբ հարթությունից գլորվելու արդյունքում։ Նրա գլխի շրջանում հայտնաբեր-ված վնասվածքները բնորոշ են բութ առարկայի/ների/ ուղղակի անմիջական ներգործության և կարող էին առաջանալ ինչպես մեկ անձի, այնպես էլ մի քանի անձանց կողմից ձեռքերով և ոտ-քերով հարվածելու հետևանքով։
Ամբուլատոր դատահոգեբուժական հանձնաժողովային փորձաքննության 10.06.2014թ. հ. 208/14 եզրակացության համաձայն՝ Ա.Բաբախանյանի մոտ հայտնաբերվել է «Հոգեկան և վար-քային խանգարումներ ալկոհոլի գործածման հետևանքով, կախվածության համախտանիշ»՝ փսիխոտիկ մակարդակի չհասնող հոգեկան գործունեության խանգարմամբ։ Սակայն նշված ախտորոշմամբ պայմանավորված անձի փոփոխություններն արտահայտված չեն այն աստի-ճանի, որ զրկեին նրան իրավախախտումը կատարելու պահին իր գործողությունների վտանգա-վորությունը գիտակցելու և դրանք ղեկավարելու հնարավորությունից, ուստի իրեն մեղսագրվող արարքի նկատմամբ Ա.Բաբախանյանին հարկ է ճանաչել մեղսունակ։
Իրավախախտումը կատարելու պահին Ա.Բաբախանյանը չի գտնվել նաև հոգեկան գոր-ծունեության որևէ ժամանակավոր խանգարման վիճակում, այլ գտնվել է սովորական ալկոհո-լային հարբածության վիճակում, և դատապարտվելու դեպքում կարիք ունի նյարդահոգեբույժի հսկողության ու նարկոլոգի կողմից ամբուլատոր հարկադիր բուժման և հսկողության կալանա-վայրի պայմաններում։
Դատարանի վերլուծություն.
Դատարանը, վերլուծելով ամբաստանյալ Ա.Բաբախանյանին առաջադրված մեղադը-րանքն ու համակցության մեջ գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման վրա ձևավորված հա-մոզմամբ հանգում է հետևության, որ սույն քրեական գործին վերաբերվող փոխկապակցված հա-վաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ հաստատվում է, որ ամբաստանյալ Ա.Բաբա-խանյանը դիտավորությամբ տուժողի առողջությանը պատճառել է կյանքի համար վտանգավոր ծանր վնաս։
Այսպիսով, դատարանն ապացուցված է համարում, որ ամբաստանյալ Ա.Բաբախանյանը կատարել է հանցանք` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որով և նա պետք է պատասխանատվության ենթարկվի։
Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալի կատարած հանցանքը հաստատվում է ինչ-պես նրա խոստովանությամբ, որ մեղադրական եզրակացությունում նշված ժամանակ և հան-գամանքներում ինքն է բութ առարկայով հարվածներ հասցրել տուժողի գլխին ու նրա առողջու-թյանը պատճառել ծանր վնաս, այնպես էլ դատաքննությամբ հետազոտված և համակցության մեջ գնահատված մյուս ապացույցներով։
Միաժամանակ, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալի կատարած արարքին տրվել է ճիշտ քրեաիրավական գնահատական և քրեական գործի ապացույցները ձեռք են բերվել քրեա-դատավարական օրենքի պահանջների պահպանմամբ։
Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` պատժի չափը որոշելիս, դատարանը հաշվի է առնում նրա կատարած հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավո-րության բարձր աստիճանը և նրա անձը։
Որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք` դատարանը հաշվի է առնում, որ նա վատառողջ է՝ տառապում է «C 4 ողի ոսկրային փոփոխու-թյուններ» ախտորոշմամբ հիվանդությամբ, խոստովանեց կատարած հանցանքն ու զղջաց դրա համար։
Որպես ամբաստանյալի անձը բնութագրող հանգամանք՝ դատարանը հաշվի է առնում, որ բնակության վայրում նա բնութագրվում է դրական և ունի մինչև 14 տարեկան երկու երեխա։
Դատաքննությամբ ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չարձանագրվեցին։
Տուժողը քաղաքացիական հայց չհարուցեց։
Դատարանը, նկատի ունենալով, որ ամբուլատոր դատահոգեբուժական հանձնաժողովա-յին փորձաքննության 10.06.2014թ. հ. 208/14 եզրակացության համաձայն դատապարտվելու դեպքում ամբաստանյալը կարիք ունի նյարդահոգեբույժի հսկողության ու նարկոլոգի կողմից ամբուլատոր հարկադիր բուժման և հսկողության կալանավայրի պայմաններում, գտնում է, որ նրա նկատմամբ` ըստ ազատազրկումը կրելու վայրի, պատժի կատարման հետ միացված պետք է նշանակվի ամբուլատոր հարկադիր բուժում ալկոհոլամոլությունից և նյարդահոգեբույժի հսկո-ղություն։
Ինչ վերաբերվում է ամբաստանյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվա-ծի 1-ին մասի սանկցիայով նախատեսված նվազագույն պատիժ նշանակելու, այն պայմանա-կանորեն չկիրառելու և «Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տա-րեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ ԱԺ 2013թ. հոկտեմբերի 3-ի որոշման կիրառմամբ նրան պատժից ազատելու մասին պաշտպանի խնդրանքին, ապա դա-տարանը, հաշվի առնելով գործի փաստական հանգամանքները, հանցագործության կատար-ման եղանակը, ամբաստանյալի անձը և ելնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ ու 61-րդ հոդվածներով սահմանված՝ արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից, հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալը պետք է դատապարտվի ազատազրկման և կրի պատիժը, քանի որ նրա ուղղվելը հնարավոր չէ առանց պատիժը կրելու` ՀՀ քրեական օրենսգքրի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պատիժը պայ-մանականորեն չկիրառելու միջոցով։
Նշված պատճառաբանությամբ դատարանը գտնում է, որ պաշտպանի խնդրանքը բավա-րարման ենթակա չէ։
Քննության առնելով ամբաստանյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հար-ցը` դատարանը գտնում է, որ նրա նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` մինչև դատա-վճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, պետք է թողնվի անփոփոխ։
Վերոգրյալների հիման վրա ու ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360-րդ, 365-րդ և 369-372 հոդվածներով` դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Արմեն Լևոնի Բաբախանյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդ-վածի 1-ին մասով և դատապարտել ազատազրկման 4 (չորս) տարի ժամկետով, որպիսի պատի-ժը 2014թ. մայիսի 11-ից պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնար-կում։
Ա.Բաբախանյանի նկատմամբ՝ ըստ ազատազրկումը կրելու վայրի, պատժի կատարման հետ միացված նշանակել ամբուլատոր հարկադիր բուժում ալկոհոլամոլությունից և նյարդահո-գեբույժի հսկողություն։
Ա.Բաբախանյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ քրեական վերաքննիչ դատարան` հրապարակվե-լու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում։
ԴԱՏԱՎՈՐ` Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0141/01/14
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 19-08-2014 |
|---|---|
| Քրեական գործի համարը | ԵԿԴ/0141/01/14 |
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 51143213 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Արմեն Բաբախանյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա Երևան քաղաքի <Սուրբ Սարգիս> եկեղեցու դիմացի գետնանցումում վիճաբանության մեջ է մտել Սմբաթ Վասիլյանի հետ, որի ընթացքում գործով չպարզված բութ առարկայով հարվածներ է հասցրել վերջինիս գլխի տարբեր հատվածներին, դիտավորությամբ նրա առողջության պատճառելով կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր վնաս: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Արմեն |
| Ազգանուն | Բաբախանյան |
| Հայրանուն | Լևոնի |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Վիճակագրական տողի համարը | 1.9 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 19-08-2014 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Արշակ |
| Ազգանուն | Վարդանյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 20-08-2014 |
|---|---|
| Որոշումը ուղարկվել է կողմերին | 23-08-2014 |
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 23-08-2014 |
Կազմի փոփոխություն
| Ամսաթիվ | 01-09-2014 |
|---|---|
| Փոփոխության հիմքը | Այլ |
| Հիմքը | դատավոր Ա. Վարդանյանի 25.08.2014թ. զեկուցագիրը և դատարանի նախագահ Ռ. Վարդազարյանի 01.09.2014թ. կարգադրությունը: |
Մակագրել
| Երբ | 01-09-2014 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Գագիկ |
| Ազգանուն | Պողոսյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 02-09-2014 |
|---|---|
| Որոշումը ուղարկվել է կողմերին | 02-09-2014 |
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 02-09-2014 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 18-09-2014 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Տ. |
| Ազգանուն | Պողոսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Արմեն |
| Ազգանուն | Բաբախանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Սմբաթ |
| Ազգանուն | Վասիլյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 07-10-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 22-10-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 07-11-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 24-11-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 15:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 24-11-2014 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Արմեն |
| Ազգանուն | Բաբախանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամսաթիվ | 24-11-2014 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Որոշակի ժամկետով ազատազրկում |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | ԵԿԴ/0141/01/14 Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ 24 նոյեմբերի 2014թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը` նախագահությամբ` դատավոր Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ քարտուղարությամբ` Ա.ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆԻ մասնակցությամբ` մեղադրող Տ.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ տուժող Ս.ՎԱՍԻԼՅԱՆԻ ամբաստանյալ Ա.ԲԱԲԱԽԱՆՅԱՆԻ պաշտպան Թ.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆԻ դատարանում` դռնբաց դատական նիստում, քննեց գործն ըստ մեղադրանքի Արմեն Լևոնի Բաբախանյանի` ծնված 22.08.1978թ. ք.Երևանում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, իր հայտարարությամբ՝ ամուսնալուծված և ութամյա կրթությամբ, վատառողջ, չի աշխատել, դատ-վածություն չունեցող, բնակվել է` ք.Երևան, Սարի Թաղի 2-րդ փողոց, հ. 20 տուն, արգելանքի տակ է 2014թ. մայիսի 11-ից, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մա-սով։ Գործի դատավարական նախապատմությունը. ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Կենտրոնականի քննչական բաժնի ՀԿԳ ավագ քննիչ Ա.Պողոսյանը 16.08.2013թ. որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցել է թիվ 15143213 քրեական գործը և այն ընդունել է իր վարույթ։ Քննիչ Ա.Պողոսյանը 30.09.2013թ. որոշմամբ Ա.Բաբախանյանին ներգրավել է որպես մե-ղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մա-սով, իսկ նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ նրա նկատմամբ հայտարարել է հետախուզում։ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասու-թյան առաջին ատյանի դատարանի 30.09.2013թ. որոշմամբ Ա.Բաբախանյանի նկատմամբ` որ-պես խափանման միջոց, կիրառվել է կալանքը։ ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Կենտրոնականի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Է.Պետրոսյանը 02.10.2013թ. որոշմամբ թիվ 15143213 քրեական գործն ընդունել է իր վա-րույթ։ ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Կենտրոնականի քննչական բաժնի ՀԿԳ ավագ քննիչ Ա.Պողոսյանը 28.11.2013թ. որոշմամբ թիվ 15143213 քրեական գործն ընդունել է իր վարույթ։ ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Կենտրոնականի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ս.Ավետիսյանը 31.01.2014թ. որոշմամբ թիվ 15143213 քրեական գործն ընդունել է իր վա-րույթ։ ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Կենտրոնականի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ս.Ավետիսյանը 15.02.2014թ. որոշմամբ կասեցրել է թիվ 15143213 քրեական գործով վա-րույթը, մեղադրյալի գտնվելու վայրն անհայտ լինելու պատճառաբանությամբ։ 11.05.2014թ. մեղադրյալ Ա.Բաբախանյանը հայտնաբերվել է։ ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Կենտրոնականի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ս.Ավետիսյանը 12.05.2014թ. որոշմամբ վերսկսել է թիվ 15143213 քրեական գործով կա-սեցված վարույթը։ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա-սության առաջին ատյանի դատարանի 14.05.2014թ. որոշմամբ վերահաստատվել է Երևան քա-ղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 30.09.2013թ. որպես խափանման միջոց երկու ամիս ժամկետով կալանավորումն ընտրելու մա-սին անփոփոխ թողնելու մասին որոշումը, կալանավորման սկիզբը հաշվելով 2014թ. մայիսի 11-ից։ 2014թ. օգոստոսի 15-ին թիվ 15143213 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրա-վասության առաջին ատյանի դատարան` ըստ էության քննելու համար։ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասու-թյան առաջին ատյանի դատարանի (դատավոր Գ.Պողոսյան) 2014թ. սեպտեմբերի 2-ի որոշ-մամբ Արմեն Լևոնի Բաբախանյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական գործն ընդունվել է վարույթ, իսկ 2014թ. սեպտեմբերի 8-ի որոշմամբ նշանակվել է դատաքննության։ Ամբաստանյալ Արմեն Բաբախանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա. «2013թ. օգոստոսի 09-ին՝ ժամը 24։00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի «Սուրբ Սարգիս» եկեղեցու դիմացի գետնանցումում վիճաբանության մեջ է մտել Սմբաթ Վասիլյանի հետ, որի ընթացքում գործով չպարզված բութ առարկայով հարվածներ է հասցրել վերջինիս գլխի տարբեր հատվածներին՝ դիտավորությամբ նրա առողջությանը պատճառելով կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր վնաս՝ ձախից ճակա-տային շրջանի սալջարդ վերքի, աջից ճակատային շրջանի քերծվածքի, ծոծրակային շրջանի փափուկ հյուսվածքների սալջարդի, գլխուղեղի ծոծրակային շրջանի թեթև աստիճանի սալջար-դի, ծոծրակոսկրի կոտրվածքի ձևով»։ Նախաքննության ընթացքում ամբաստանյալ Ա.Բաբախանյանն իրեն մեղավոր չի ճա-նաչել։ Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքները. Դատաքննությամբ պարզվեց, որ ամբաստանյալ Ա.Բաբախանյանը, չունենալով մշտա-կան բնակության վայր, 2013թ. ամռան ամիսներին գիշերել և պահակություն է կատարել ք.Երե-վանի «Սուրբ Սարգիս» եկեղեցու դիմաց գտնվող գետնանցումում, որտեղ ք.Երևանի Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների աշխատակազմի կողմից իրականացվել են վերանորոգ-ման աշխատանքներ։ Նույն տեղում առկա մեկ այլ կացարանում գիշերել է նաև մշտական բնա-կության վայր չունեցող վկա Հակոբ Գարսոյանը, ում հետ ամբաստանյալը պարբերաբար ոգելից խմիչք է գործածել։ 2013թ. օգոստոսի 8-ին «Սուրբ Սարգիս» եկեղեցու դիմացի ձորում ամբաստանյալը, նրա ծանոթը՝ վկա Արմեն Մատնիշյանը և վկա Հ.Գարսոյանը միասին ալկոհոլ են գործածել և ժամը 2230-ի սահմաններում ծանոթացել են իրենց մոտեցած տուժող Սմբաթ Վասիլյանի հետ ու մի-ասին շարունակել են ալկոհոլ գործածել։ Դրանից հետո, հարբած տուժողը գիշերել է ձորում և հաջորդ օրը՝ օգսոտոսի 9-ին, արթնանալուց հետո կրկին հանդիպել է վերը նշված անձանց ու նրանց հետ շարունակել է ոգելից խմիչք գործածել։ Կեսգիշերից հետո տուժող Ս.Վասիլյանը քնելու ցանկություն է հայտնել, որի համար ամբաստանյալ Ա.Բաբախանյանը նրան ուղեկցել և քնելու համար տեղ է հատկացրել իր կացարանում, որտեղ տուժողը սեռական գործողություններ կատարելու առաջարկություն է արել ամբաստայալին, ինչի պատճառով վերջինս վիճաբանել է տուժողի հետ և գործով չպարզված բութ առարկայով հարվածներ է հասցրել նրա գլխի տարբեր հատվածներին՝ դիտավորությամբ վերջինիս առողջությանը պատճառելով կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր վնաս՝ ձախից ճակատային շրջանի սալջարդ վերքի, աջից ճակատային շրջանի քերծվածքի, ծոծրակային շրջանի փափուկ հյուսվածքների սալջարդի, գլխուղեղի ծոծ-րակային շրջանի թեթև աստիճանի սալջարդի և ծոծրակոսկրի կոտրվածքի ձևով։ Երբ նրանց վիճաբանությունը շարունակվել է կացարանից դուրս, նրանց են մոտեցել վկաներ Ա.Մատնիշյանն ու Հ.Գարսոյանը, որոնց միջամտությամբ վիաճաբանությունը դադարել է։ Դրանից հետո տուժողը հեռացել է նշված վայրից և վկա Հարություն Հակոբյանի վարած ՎԱԶ 2107 մակնիշի տաքսի ավտոմքենայով գնացել է «Մալաթիա» բժշկական կենտրոն, որտեղ նրան ցույց է տրվել բժշկական օգնություն։ Ապացույցների հետազոտում և գնահատում. Դատաքննությամբ ամբաստանյալ Ա.Բաբախանյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չճանաչեց` պատճառաբանելով, որ թեև 2013թ. օգոստոսի 8-ին և 9-ին «Սուրբ Սարգիս» եկեղեցու դիմացի գետնանցումում ոգելից խմիչքներ է խմել իր ծանոթներ Ա.Մատնիշ-յանի, Հ.Գարսոյանի և իրենց հետ պատահական ծանոթացած տուժողի հետ, ում օգոստոսի 9-ի կեսգիշերից հետո քնելու համար տեղ է հատկացրել իր կացարանում, սակայն նրան չի հարվա-ծել և մարմնական վնասվածքներ չի պատճառել։ Տուժողն իր կացարանում մոտ 20 րոպե քնելուց հետո արթնացել և իր հետ սեռական հարաբերություն ունենալու առաջարկ է արել իրեն, որի հա-մար նրանից պահանջել է հագնել կոշիկներն ու դուրս գալ կացարանից, սակայն կոշիկները հագնելուց հետո նա ոտքով հարվածել է իրեն։ Կացարանից դուրս գալուց հետո ինքը հրել է տու-ժողին և քաշքշել են միմյանց։ Իր հրելուց նա վայր չի ընկել,այլ հենվել է պատին, իսկ քաշքշուկի ընթացքում ինքն ընկել է գետնին և վնասվել։ Դրանից հետո ձայն է տվել քիչ հեռվում՝ իր կացա-րանում, քնած Հ.Գարսոյանին, ով Ա.Մատնիշյանի հետ մոտեցել է իրենց, իրեն օգնել է ոտքի կանգնել և լվացվել, իսկ Ա.Մատնիշյանն առաջարկել է շտապ բուժօգնություն կանչել, սակայն չի համաձայնվել։ Նրանցից տեղեկացել է, որ տուժողը փախել է ձորի ուղղությամբ։ Դատական վիճաբանությունների փուլում ամբաստանյալը, հայտարարելով, որ համա-ձայն է իրեն առաջադրված մեղադրանքի հետ, ու որ ինքն է մեղադրական եզրակացությունում նշված ժամկետում և հանգամանքներում մարմնական վնասվածքներ պատճառել տուժողին, հրաժարվեց լրացուցիչ ցուցմունք տալուց։ Տուժող Սմբաթ Վասիլյանի ցուցմունքի համաձայն՝ 2013թ. օգոստոսի 8-ին «Սուրբ Սար-գիս» եկեղեցու դիմացի գետնանցման մոտ ծանոթացել և ոգելից խմիչքներ է խմել ամբաստան-յալի և նրա երկու ընկերոջ հետ։ Այդ օրը գիշերել է դիմացի ձորում, իսկ հաջորդ օրը նույն վայրում նորից հանդիպել է վերը նշված անձանց և շարունակել են օղի խմել։ Կեսգիշերից հետո նրանց խնդրել է քնելու համար իրեն ինչ-որ տեղ հատկացնել, ու նրանցից մեկն իրեն ուղեկցել է գետնանցումում գտնվող կացարան և առաջարկել է քնել հատակին գցած ներքնակի վրա։ Հարբած վիճակում քնել է, սակայն մոտ 20 րոպե անց զգացել է, որ ինչ-որ մեկը փորձում է արձակել իր տաբատի գոտին։ Արթնանալով, տեսել է ամբաստանյալին և ոտքով հարվածել է նրան։ Դրանից հետո, երբ կռացած վիճակում ցանկացել է հագնել կոշիկները, ուժգին հարված-ներ է զգացել գլխի շրջանում, ընկել է գետնին և կորցրել գիտակցությունը։ Գիտակցության գա-լուց հետո իր հետ եղած անձանցից մեկն օգնել է իրեն, լվացվել է, ապա զգալով, որ լավ չի զգում՝ հեռացել է նշված վայրից և, «Հաղթանակ» կամրջի մոտ կանգնեցնելով պատահական տաքսի ավտոմեքենա, գնացել է «Մալաթիա» բժշկական կենտրոն։ Վկա Արմեն Մատնիշյանի ցուցմունքի համաձայն՝ 2013թ. օգոստոսի 08-ին՝ ժամը 19-ի սահմաններում, ինքն հանդիպել է իր ծանոթին՝ ամբաստանյալին, ում և նրա ընկեր Հ.Գարսոյա-նի հետ միասին «Սուրբ Սարգիս» եկեղեցու դիմաց գտնվող գետնանցման աստիճաններով իջել են դեպի ձոր և այնտեղ օղի են խմել։ Ժամը 2230-ի սահմաններում ծանոթացել են ալկոհոլ օգ-տագործած, ձեռքին մահակ ունեցող տուժողի հետ և միասին շարունակել են օղի խմել։ Կեսգի-շերից հետո տուժողն իջել է դեպի ձորի ուղղությամբ, իսկ ինքը գնացել է տուն։ Հաջորդ օրը՝ ժամը 16-ի սահմաններում, դարձյալ գնացել է նույն վայր, հանդիպել ամբաստանյալին և Հ.Գարսո-յանին։ Քիչ անց՝ մահակը ձեռքին, ձորի կողմից մոտեցել է տուժողը և միասին շարունակել են ոգելից խմիչք գործածել։ Ժամը 22-ի սահմաններում ուտելիքն ու խմիչքը վերջացել է, որի պատ-ճառով տուժողի հետ գնացել է խանութ, գնումներ են կատարել և վերադարձել։ Կեսգիշերին մոտ, երբ ինքը պատրաստվել է գնալ Մաշտոցի պողոտայի շուկայի մոտ՝ իր ծանոթին հանդիպելու, տուժողը քնելու ցանկություն է հայտնել, և ամբաստանյալը նրան ուղեկցել է գետնանցումում գտնվող իր կացարան՝ քնելու տեղ հատկացնելու համար։ Քնելու գնալիս տուժողն իր հետ վեր-ցըրել է իր մոտ եղած սպիտակ փայտե մահակը։ Երբ վերադարձել է գետնանցում, նկատել է միմյանց հետ վիճաբանող և ոտքերով ու ձեռքերով իրար հարվածող ամբաստանյալին ու տուժո-ղին։ Անմիջապես միջամտել և բաժանել է նրանց։ Դրանից հետո, ամբաստանյալից տեղեկացել է, որ տուժողը սեռական հարաբերություն ունենալու առաջարկություն է արել նրան, իսկ տուժողը պնդել է հակառակը։ Այդ պատճառով նրանք դարձյալ սկսել են քաշքշել միմյանց, սակայն Հ.Գարսոյանի հետ բաժանել են նրանց, որից հետո տուժողը վազքով գնացել է դեպքի ձոր։ Վկա Հակոբ Գարսոյանի նույնաբովանդակ ցուցմունքի համաձայն՝ 2013թ. օգոստոսի 9-ին ինքն ամբաստանյալի, տուժողի և Ա.Մատնիշյանի հետ օղի են խմել, որից հետո տուժողը քնելու ցանկություն է հայտնել, և ամբաստանյալը նրան ուղեկցել է գետնացումում գտնվող իր կացարան և քնելու տեղ հատկացրել։ Ա.Մատնիշյանն ինչ-որ տեղ է գնացել, իսկ մոտ 1 ժամ նո-րից տեսել է նրանց և նկատել է, որ ամբաստանյալի դեմքն արյունոտ է։ Վերջինս իր հարցին պատասխանել է, որ տուժողն իրեն սեռական հարաբերություն ունենալու առաջարկություն է արել, իսկ տուժողը պնդել է հակառակը։ Խոսակցության ընթացքում նրանք դարձյալ քաշքշել են միմյանց, սակայն ինքն ու Ա.Մատնիշյանը բաժանել են նրանց։ Դրանից հետո տուժողը վազքով գնացել է դեպի ձոր, իսկ ինքն ամբաստանյալին օգնել է լվացվել և իրեն կարգի բերել։ Վկա Հարություն Հակոբյանի ցուցմունքի համաձայն՝ 2013թ. օգոստոսի 10-ին՝ ժամը 04-ի սահմաններում, ինքն իր վարած ՎԱԶ 2107 մակնիշի ավտոմքենայով ք.Երևանի «Մետրոպոլ» հյուրանոցի մոտից տուժողին տարել է «Մալաթիա» բժշկական կենտրոն։ Նրա վրա նկատել է արնանման հետքեր, և ճանապարհին նա հայտնել է, որ քաղաքապետարանի մոտակայքում 3-4 անձինք ինչ-որ առարկայով հարվածներ են հասցրել գլխին ու որովայնին։ Դատաբժշկական փորձաքննության 15.08.2013թ. թիվ 1395/հ եզրակացության և փորձա-գետ Սամվել Հարությունյանի ցուցմունքի (պարզաբանումների) համաձայն՝ տուժողի մարմնա-կան վնասվածքները` ձախից ճակատային շրջանի սալջարդ վերքի, աջից ճակատային, աջ նա-խաբազկի, ձախ ծնկահոդի շրջանների քերծվածքների, ծոծրակային շրջանի փափուկ հյուս-վածքների սալջարդի, գլխուղեղի ծոծրակային շրջանի թեթև աստիճանի սալջարդի, ծոծրակ-ոսկրի կոտրվածքի ձևով, պատճառվել են բութ առարկայի ներգործությամբ, որոնք նրա առող-ջությանը պատճառել են ծանր վնաս` կյանքին վտանգ սպառնացող։ Նշված վնասվածքներն իրենց համակցությամբ չէին կարող առաջանալ վայր ընկնելու և որոշակի թեքությամբ հարթությունից գլորվելու արդյունքում։ Նրա գլխի շրջանում հայտնաբեր-ված վնասվածքները բնորոշ են բութ առարկայի/ների/ ուղղակի անմիջական ներգործության և կարող էին առաջանալ ինչպես մեկ անձի, այնպես էլ մի քանի անձանց կողմից ձեռքերով և ոտ-քերով հարվածելու հետևանքով։ Ամբուլատոր դատահոգեբուժական հանձնաժողովային փորձաքննության 10.06.2014թ. հ. 208/14 եզրակացության համաձայն՝ Ա.Բաբախանյանի մոտ հայտնաբերվել է «Հոգեկան և վար-քային խանգարումներ ալկոհոլի գործածման հետևանքով, կախվածության համախտանիշ»՝ փսիխոտիկ մակարդակի չհասնող հոգեկան գործունեության խանգարմամբ։ Սակայն նշված ախտորոշմամբ պայմանավորված անձի փոփոխություններն արտահայտված չեն այն աստի-ճանի, որ զրկեին նրան իրավախախտումը կատարելու պահին իր գործողությունների վտանգա-վորությունը գիտակցելու և դրանք ղեկավարելու հնարավորությունից, ուստի իրեն մեղսագրվող արարքի նկատմամբ Ա.Բաբախանյանին հարկ է ճանաչել մեղսունակ։ Իրավախախտումը կատարելու պահին Ա.Բաբախանյանը չի գտնվել նաև հոգեկան գոր-ծունեության որևէ ժամանակավոր խանգարման վիճակում, այլ գտնվել է սովորական ալկոհո-լային հարբածության վիճակում, և դատապարտվելու դեպքում կարիք ունի նյարդահոգեբույժի հսկողության ու նարկոլոգի կողմից ամբուլատոր հարկադիր բուժման և հսկողության կալանա-վայրի պայմաններում։ Դատարանի վերլուծություն. Դատարանը, վերլուծելով ամբաստանյալ Ա.Բաբախանյանին առաջադրված մեղադը-րանքն ու համակցության մեջ գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման վրա ձևավորված հա-մոզմամբ հանգում է հետևության, որ սույն քրեական գործին վերաբերվող փոխկապակցված հա-վաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ հաստատվում է, որ ամբաստանյալ Ա.Բաբա-խանյանը դիտավորությամբ տուժողի առողջությանը պատճառել է կյանքի համար վտանգավոր ծանր վնաս։ Այսպիսով, դատարանն ապացուցված է համարում, որ ամբաստանյալ Ա.Բաբախանյանը կատարել է հանցանք` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որով և նա պետք է պատասխանատվության ենթարկվի։ Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալի կատարած հանցանքը հաստատվում է ինչ-պես նրա խոստովանությամբ, որ մեղադրական եզրակացությունում նշված ժամանակ և հան-գամանքներում ինքն է բութ առարկայով հարվածներ հասցրել տուժողի գլխին ու նրա առողջու-թյանը պատճառել ծանր վնաս, այնպես էլ դատաքննությամբ հետազոտված և համակցության մեջ գնահատված մյուս ապացույցներով։ Միաժամանակ, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալի կատարած արարքին տրվել է ճիշտ քրեաիրավական գնահատական և քրեական գործի ապացույցները ձեռք են բերվել քրեա-դատավարական օրենքի պահանջների պահպանմամբ։ Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` պատժի չափը որոշելիս, դատարանը հաշվի է առնում նրա կատարած հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավո-րության բարձր աստիճանը և նրա անձը։ Որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք` դատարանը հաշվի է առնում, որ նա վատառողջ է՝ տառապում է «C 4 ողի ոսկրային փոփոխու-թյուններ» ախտորոշմամբ հիվանդությամբ, խոստովանեց կատարած հանցանքն ու զղջաց դրա համար։ Որպես ամբաստանյալի անձը բնութագրող հանգամանք՝ դատարանը հաշվի է առնում, որ բնակության վայրում նա բնութագրվում է դրական և ունի մինչև 14 տարեկան երկու երեխա։ Դատաքննությամբ ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չարձանագրվեցին։ Տուժողը քաղաքացիական հայց չհարուցեց։ Դատարանը, նկատի ունենալով, որ ամբուլատոր դատահոգեբուժական հանձնաժողովա-յին փորձաքննության 10.06.2014թ. հ. 208/14 եզրակացության համաձայն դատապարտվելու դեպքում ամբաստանյալը կարիք ունի նյարդահոգեբույժի հսկողության ու նարկոլոգի կողմից ամբուլատոր հարկադիր բուժման և հսկողության կալանավայրի պայմաններում, գտնում է, որ նրա նկատմամբ` ըստ ազատազրկումը կրելու վայրի, պատժի կատարման հետ միացված պետք է նշանակվի ամբուլատոր հարկադիր բուժում ալկոհոլամոլությունից և նյարդահոգեբույժի հսկո-ղություն։ Ինչ վերաբերվում է ամբաստանյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվա-ծի 1-ին մասի սանկցիայով նախատեսված նվազագույն պատիժ նշանակելու, այն պայմանա-կանորեն չկիրառելու և «Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տա-րեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ ԱԺ 2013թ. հոկտեմբերի 3-ի որոշման կիրառմամբ նրան պատժից ազատելու մասին պաշտպանի խնդրանքին, ապա դա-տարանը, հաշվի առնելով գործի փաստական հանգամանքները, հանցագործության կատար-ման եղանակը, ամբաստանյալի անձը և ելնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ ու 61-րդ հոդվածներով սահմանված՝ արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից, հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալը պետք է դատապարտվի ազատազրկման և կրի պատիժը, քանի որ նրա ուղղվելը հնարավոր չէ առանց պատիժը կրելու` ՀՀ քրեական օրենսգքրի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պատիժը պայ-մանականորեն չկիրառելու միջոցով։ Նշված պատճառաբանությամբ դատարանը գտնում է, որ պաշտպանի խնդրանքը բավա-րարման ենթակա չէ։ Քննության առնելով ամբաստանյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հար-ցը` դատարանը գտնում է, որ նրա նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` մինչև դատա-վճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, պետք է թողնվի անփոփոխ։ Վերոգրյալների հիման վրա ու ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360-րդ, 365-րդ և 369-372 հոդվածներով` դատարանը Վ Ճ Ռ Ե Ց Արմեն Լևոնի Բաբախանյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդ-վածի 1-ին մասով և դատապարտել ազատազրկման 4 (չորս) տարի ժամկետով, որպիսի պատի-ժը 2014թ. մայիսի 11-ից պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնար-կում։ Ա.Բաբախանյանի նկատմամբ՝ ըստ ազատազրկումը կրելու վայրի, պատժի կատարման հետ միացված նշանակել ամբուլատոր հարկադիր բուժում ալկոհոլամոլությունից և նյարդահո-գեբույժի հսկողություն։ Ա.Բաբախանյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ քրեական վերաքննիչ դատարան` հրապարակվե-լու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում։ ԴԱՏԱՎՈՐ` Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 24-11-2014 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 19-12-2014 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 1-249, 2-84, 3-79 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 19-12-2014 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | -249, 2-84, 3-79 |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-50977 |
Գործը բողոքարկվել է
| Ամսաթիվ | 23-12-2014 |
|---|
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
| Ամսաթիվ | 24-06-2015 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 25-06-2015 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 26-06-2015 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 1-249, 2-84, 3-163 |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 29-06-2015 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 1-249, 2-84, 3-163 |
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0141/01/14
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 15-12-2014 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 11-12-2014 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Թամարա |
| Ազգանուն | Բաղդասարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Արմեն Բաբախանյան Վերաքննիչ բողոքն ընդունել վարույթ : Բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի` Արմեն Լևոնի Բաբախանյանի /ՀՀ քր. օր-ի 112 հոդ. 1-ին մասով - ազատազրկում 4 տարի ժամկետով / վերաբերյալ 24.11.2014թ. կայացված դատավճիռը պատժաչափի մասով : ՀՀ քր. օր-ի 112 հոդ. 1-ին մասով նշանակել սահմանված ազատազրկման ձևով պատժի նվազագույնը , կիրառելով ՀՀ քր.օր-ի 70 հոդվածը` սահմանելով փորձաշրջան : Կիրառել ՀՀ ԱԺ 03.10.2013թ. <<ՀՀ անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին>> որոշման 1-ին կետի 3-րդ ենթակետը և Արմեն Բաբախանյանին ազատել սահմանված պատժից : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Առձեռն հանձնվել է գրասենյակ |
| Չափահաս | Այո |
| Բողոքը ստացվել է | Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ |
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 16-12-2014 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Գրիշա |
| Ազգանուն | Մելիք-Սարգսյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Հենրիկ |
| Ազգանուն | Տեր-Ադամյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Կարինե |
| Ազգանուն | Ղազարյան |
Քրեական գործի մուտքագրում
| Ամսաթիվ | 23-12-2014 |
|---|---|
| Կից փաստաթղթեր և իրեղեն ապացույց | Առկա չեն: |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 24-12-2014 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 23-01-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ
| Անփոփոխ թողնված դատական ակտը | Պատճառաբանվել է |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 23-01-2015 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Արմեն |
| Ազգանուն | Բաբախանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ Հ Ա Ն ՈՒ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ Ա Ն Գործ. ԵԿԴ/0141/01/14 23 հունվարի 2015թ. ք.Երևան ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ` ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Գ. ՄԵԼԻՔ-ՍԱՐԳՍՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Կ.ՂԱԶԱՐՅԱՆ Հ.ՏԵՐ-ԱԴԱՄՅԱՆ ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Ա.ՋՈՒԼՀԱԿՅԱՆԻ ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ` ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Տ.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Ա.ԲԱԲԱԽԱՆՅԱՆԻ ՊԱՇՏՊԱՆ` Թ.ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆԻ Դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կարգով քննության առնելով պաշտպան Թ.Բաղդասարյանի վերաքննիչ բողոքը` քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Արմեն Լևոնի Բաբախանյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի նոյեմբերի 24-ի դատավճռի դեմ. Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1/. Գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները. 16.08.2013թ. ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Կենտրոնականի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցել է թիվ 15143213 քրեական գործը: 30.09.2013թ. Ա.Բաբախանյանը թիվ 15143213 քրեական գործով ներգրավել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով, իսկ նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ նրա նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում։ 30.09.2013թ. Ա.Բաբախանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է կալանավորումը։ 15.02.2014թ. թիվ 15143213 քրեական գործով վարույթը կասեցվել է` մեղադրյալի գտնվելու վայրն անհայտ լինելու պատճառաբանությամբ։ 11.05.2014թ. մեղադրյալ Ա.Բաբախանյանը հայտնաբերվել է։ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 14.05.2014թ. որոշմամբ վերահաստատվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 30.09.2013թ. որպես խափանման միջոց երկու ամիս ժամկետով կալանավորումն ընտրելու մասին անփոփոխ թողնելու մասին որոշումը, կալանավորման սկիզբը հաշվելով 2014թ. մայիսի 11-ից։ Արմեն Բաբախանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա 2013թ. օգոստոսի 09-ին՝ ժամը 24։00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի «Սուրբ Սարգիս» եկեղեցու դիմացի գետնանցումում միմյանց հետ սեռական փոխհարաբերության մեջ մտնելու հարցով վիճաբանության մեջ է մտել Սմբաթ Վասիլյանի հետ, որի ընթացքում գործով չպարզված բութ առարկայով հարվածներ է հասցրել վերջինիս գլխի տարբեր հատվածներին՝ դիտավորությամբ նրա առողջությանը պատճառելով կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր վնաս՝ ձախից ճակատային շրջանի սալջարդ վերքի, աջից ճակատային շրջանի քերծվածքի, ծոծրակային շրջանի փափուկ հյուսվածքների սալջարդի, գլխուղեղի ծոծրակային շրջանի թեթև աստիճանի սալջարդի, ծոծրակոսկրի կոտրվածքի ձևով։ Երևան քաղաքաի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 24.11.2014թ. դատավճռով Արմեն Լևոնի Բաբախանյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտվել ազատազրկման 4 (չորս) տարի ժամկետով: Ա.Բաբախանյանի նկատմամբ՝ ըստ ազատազրկումը կրելու վայրի, պատժի կատարման հետ միացված նշանակվել է ամբուլատոր հարկադիր բուժում ալկոհոլամոլությունից և նյարդահոգեբույժի հսկողություն։ Ա.Բաբախանյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնվել է անփոփոխ, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։ 2/. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը. Վերոհիշյալ դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է բերել պաշտպան Թ.Բաղդասարյանը` հետևյալ հիմքերի սահմաններում, ներքոհիշյալ հիմնավորումներով. Պաշտպանը գտել է, որ թեն ստորադաս դատարանը նշել Է, որ ամբաստանյալ Արմեն Բաբախանյանին պատիժ նշանակելիս հաշվի են առնվել նրա անձը բնութագրող տվյալները և պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքները, սակայն ամբողջությամբ, խորությամբ և մանրակրկիտ վերլուծության չի ենթարկել դրանք։ Այդ իսկ պատճառով դատարանը պատժատեսակ ընտրելով ազատազրկման ձևով, սահմանել է չափազանց մեծ պատժաչափ։ Մեղմացնող հանգամանքները դատարանին թույլ են տալիս համեմատաբար մեղմ պատիժ սահմանել։ Ընդհանուր իրավասության դատարանը հաստատված է համարել մեղմացուցիչ հանգամանքները, սակայն պատշաճ չի գնահատել դրանք։ Պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ գործում չկան։ Վերը շարադրվածը բավարար հիմք է առաջացնում, որ Ա. Բաբախանյանի նկատմամբ ազատազրկումը պայմանականորեն չկիրառելը բավարար է նրան ուղղելու համար։ Պաշտպանը խնդրել է հաշվի առնել իր պաշտպանյալի կողմից հանցանքը կատարելուց հանցանքի շարժաոիթները ու նպատակները, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի բացառիկ հանգամանքները, որոնք էականորեն նվազեցնում են հանցանքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը: Ելնելով վերոգրյալից` պաշտպանը միջնորդել է պատժաչափի մասով բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 24.11.2014թ. դատավճիռը, Արմեն Բաբախանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդված 1-ին մասով նշանակել սահմանված ազատազրկման ձևով պատժի նվազագույնը` կիրառելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը սահմանելով փորձաշրջան, կիրառել ՀՀ, Ազգային ժողովի 03.10.2013թ-ի Հայաստանի Հանրապետության անկախության 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին որոշման 1-ին կետի 3-րդ ենթակետը և Արմեն Բաբախանյանին ազատել սահմանված պատժից։ 3/.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումները Վերաքննիչ դատարանը, ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, լսելով պաշտպանի և ամբաստանյալի հիմնավորումները բողոքի կապակցությամբ, մեղադրողի պատասխանը դրանց դեմ, ներկայացված բողոքի հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, հանգում է այն հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել` հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները: Սոցիալական արդարությունը վերականգնելու նպատակը բխում է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի բովանդակությունից: Այն սահմանում է, որ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի, համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները: Պատիժ նշանակելու արդարության սկզբունքը դրսևորվում է օրենքով նախատեսված մի շարք պահանջներով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով նույն օրենսգրքի ընդհանուր մասի դրույթները: Նույն հոդվածի երկրորդ մասի համաձայն` պատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով, իսկ 3-րդ մասի համաձայն` հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները: Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները, որոնք հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և բնույթի, հանցավորի անձնավորության մասին, և յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատականացնել պատիժը: Պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ցանկի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ քննարկվող հանգամանքները վերաբերվում են ինչպես հանցագործության, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությանը կամ բնութագրում է միաժամանակ և' հանցագորոծությունը, և' հանցավորի անձնավորությունը: Այդ իսկ պատճառով պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները պետք է դիտարկել որպես հանցագործության կազմի սահմաններից դուրս հանգամանքներ, որոնք ուղղակի կամ անուղղակի վերաբերվում են հանցագործությանը կամ հանցավորի անձնավորությանը, բարձրացնում կամ իջեցնում են հասարակական վտանգավորության աստիճանը և ազդում են պատժի վրա: Զարգացնելով Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի գործով որոշմամբ ձևավորված իրավական դիրքորոշումը` Վճռաբեկ դատարանն 08.05.2013թ. թիվ ՇԴ/0126/01/12 նախադեպային որոշմամբ արձանագրել է, որ <</…/ դատարանը պարտավոր է իր դատական ակտում ամրագրել և համապատասխան վերլուծության ու գնահատման ենթարկել գործի քննության և լուծման, այդ թվում` անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելու և այդ պատժի կրման նպատակահարմարության հարցը լուծելու համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքները: Հետևաբար, անձի նկատմամբ նշանակված պատժի կրման նպատակահարմարության հարցը լուծելիս դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների, պարտավոր է բարեխիղճ գնահատման ենթարկել նրա անձը բնութագրող, ինչպես նաև պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները հաստատող ապացույցները>>: Պատիժ նշանակելը քրեական գործերով արդարադատության իրականացման կարևոր տարրերից մեկն է, որի շրջանակներում կարևորվում է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների պահպանումը: Ն.Սարգսյանի գործով կայացված որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ <</…/ պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են` ա/ օրինականությունը, բ/ արդարությունը, գ/պատժի անհատականացումը, դ/ մարդասիրությունը: Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս: Նշված սկզբունքներից յուրաքանչյուրը` որպես առանձին բաղադրամաս, ունի ինքնուրույն նշանակություն և պարտադիր հաշվի է առնվում քրեական պատիժ նշանակելիս: /…/>> /տես Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ կետը/: Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին և նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության հարցին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է նաև թիվ ՎԲ-124/07, ՎԲ-192/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09, ԼԴ2/0019/01/09 և այլ որոշումներում: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն, եթե դատարանը կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին: Փաստորեն, պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց ռեալ /իրական/ պատիժ նշանակելու, դատապարտյալի ուղղվելու հնարավորության մասին: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ, գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին: Նույն հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները և չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ Քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների տեսակների, հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, այնպես էլ անձանց շրջանակի հետ կապված հատուկ սահմանափակում չի նախատեսել, սակայն դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը: Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար կարևոր նշանակություն ունեն հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, մեղքի ձևը, հանցավորի կողմից այդ հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի բովանդակային վերլուծությունից երևում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու չափանիշները երկուսն են. 1/ ՀՀ քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածների սանկցիաներով նախատեսված կալանք, ազատազրկում կամ կարգապահական գումարտակում պահելը պատիժների առկայությունը: 2/ Դատարանի համոզված լինելը, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը ռեալ /իրական/ կրելու: Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները, որոնք հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և բնույթի, հանցավորի անձնավորության մասին, և յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատականացնել պատիժը: Պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ցանկի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ քննարկվող հանգամանքները վերաբերվում են ինչպես հանցագործության, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությանը կամ բնութագրում է միաժամանակ և հանցագորոծությունը, և հանցավորի անձնավորությունը: Այդ իսկ պատճառով պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները պետք է դիտարկել որպես հանցագործության կազմի սահմաններից դուրս հանգամանքներ, որոնք ուղղակի կամ անուղղակի վերաբերվում են հանցագործությանը կամ հանցավորի անձնավորությանը, բարձրացնում կամ իջեցնում են հասարակական վտանգավորության աստիճանը և ազդում են պատժի վրա: ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերոգրյալ դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հագամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը: Սույն քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունից ու վերլուծությունից ակնհայտ է դառնում, որ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրվող ամբաստանյալ Արմեն Լևոնի Բաբախանյանի նկատմամբ պատժի տեսակն ու չափը որոշելիս ղեկավարվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, արդեն իսկ հաշվի է առել և դատավճռի հիմքում դրել է պաշտպանի կողմից վերաքննիչ բողոքով ներկայացված պահանջները և բավարար չափով ստուգման ու պատշաճ գնահատության է ենթարկել նրա կողմից կատարած հանցանքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքները, մասնավորապես այն, որ նա վատառողջ է՝ տառապում է «C 4 ողի ոսկրային փոփոխություններ» ախտորոշմամբ հիվանդությամբ, խոստովանել է կատարած հանցանքն ու զղջացել դրա համար։ Որպես ամբաստանյալի անձը բնութագրող հանգամանք՝ դատարանը հաշվի է առել, որ բնակության վայրում նա բնութագրվում է դրական, ամուսնալուծված է, ունի երկու երեխա և պատիժն ու պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքների բացակայության պայմաններում ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակել է արդարացի պատիժ, ինչը բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածով ամրագրված արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքից` համապատասխանում է կատարված հանցանքի ծանրությանը, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ ու բավարար է նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար և կարող է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները, այն է` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին: Տուժողը քաղաքացիական հայց չի հարուցել, սակայն ցուցմունք է տվել, որ իր քնած վիճակից օգտվելով` Արմեն Բաբախանյանը ինքն է արձակել իր տաբատի գոտին և վիճաբանությունն առաջացել է այդ պատճառով : Նման պայմաններում ընդհանուր իրավասության դատարանը, նկատի ունենալով, որ ամբուլատոր դատահոգեբուժական հանձնաժողովային փորձաքննության 10.06.2014թ. հ. 208/14 եզրակացության համաձայն դատապարտվելու դեպքում ամբաստանյալը կարիք ունի նյարդահոգեբույժի հսկողության ու նարկոլոգի կողմից ամբուլատոր հարկադիր բուժման և հսկողության կալանավայրի պայմաններում, գտել է, որ նրա նկատմամբ` ըստ ազատազրկումը կրելու վայրի, պատժի կատարման հետ միացված պետք է նշանակվի ամբուլատոր հարկադիր բուժում ալկոհոլամոլությունից և նյարդահոգեբույժի հսկո-ղություն։ Այսպիսով, վերաքննիչ դատարանը քննության առնելով պաշտպանի վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանությունները, ամբաստանյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված պատիժը մեղմացնելու, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ, հաշվի առնելով վերաջինիս մեղսագրված հանցանքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող` դատարանի կողմից մատնանշված վերոգրյալ բոլոր հանգամանքները, ինչպես նաև գործի կոնկրետ տվյալները, հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Ա.Բաբախանյանի նկատմամբ նշանակվել է արդարացի և համաչափ պատիժ, նրա ուղղվելը և վերադաստիարակվելը հնարավոր չէ առանց ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը կրելու, հետևաբար նրա նկատմամբ նշանակված պատժաչափը մեղմացնելու, <<Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին>> ՀՀ ԱԺ 03.10.2014թ. որոշումը կիրառելու կամ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքեր չկան: Այսինքն, ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից ամբաստանյալ Ա.Բաբախանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս պահպանվել են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների պահանջները և թույլ չի տրվել դատական սխալ, որը հիմք կհանդիսանար պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը բավարարելու և դատավճիռը պատժի մասով փոփոխելու համար: Ելնելով վերոգրյալից` Վերաքննիչ քրեական դատարանը եկավ հետևության, որ կայացված դատավճիռը հիմնավորված և պատճառաբանված է, նշանակվել է արդարացի և համաչափ պատիժ, հետևաբար դատավճիռը բեկանելու, պատժաչափը մեղմացնելու, <<Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին>> ՀՀ ԱԺ 03.10.2014թ. որոշումը կիրառելու կամ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքեր չկան: Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ, 394-րդ, 402-րդ հոդվածներով` ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը մերժել` օրինական ուժի մեջ թողնելով Արմեն Լևոնի Բաբախանյանի նկատմամբ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի նոյեմբերի 24-ի դատավճիռը: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատին` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում: ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ Իսկականի հետ ճիշտ է` ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Գ. ՄԵԼԻՔ-ՍԱՐԳՍՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 23-01-2015 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 24-02-2015 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 249, 84, 127 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 24-02-2015 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 249, 84, 127 |
| Ուր | Վճռաբեկ |
| Գրության համարը | Ե-3237/15 |
Գործը բողոքարկվել է
| Ամսաթիվ | 06-03-2015 |
|---|
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0141/01/14
Վճռաբեկ
Ստացվել է վճռաբեկ բողոք
| Բողոքի ստացման ամսաթիվ | 23-02-2015 |
|---|---|
| Բողոք բերող անձինք | Ամբաստանյալի պաշտպան |
| Բողոք բերող անձինք | |
| Անուն | Թամարա |
| Ազգանուն | Բաղդասարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Լրացուցիչ ինֆորմացիա | ամբաստանյալ` Արմեն Լևոնի Բաբախանյան |
| Չափահաս | Այո |
| Բողոքը ստացվել է | Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ |
Գործը ստացվել է վճռաբեկ դատարան
| Գործի առաքման ամսաթիվը | 24-02-2015 |
|---|---|
| Գրության համարը | Ե-3237 |
| Գործի ստացման ամսաթիվը | 06-03-2015 |
| Քրեական գործի հատորներ /փաստաթղթեր/ | 3 հատոր |
| Գործի համարը | ԵԿԴ/0141/01/14 |
| Գործը ստացվել է | Քրեական վերաքննիչ |
| Պատասխանատվության ենթարկվածների թիվը | 1 |
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 06-03-2015 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Դավիթ |
| Ազգանուն | Ավետիսյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Ելիզավետա |
| Ազգանուն | Դանիելյան |
Վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժվել է
| Ամսաթիվ | 05-06-2015 |
|---|---|
| Որոշման բովանդակություն | ԵԿԴ/0141/01/14 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԲՈՂՈՔԸ ՎԱՐՈՒՅԹ ԸՆԴՈՒՆԵԼԸ ՄԵՐԺԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 5 հունիսի 2015 թվական ք.Եր¨ան ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան), նախագահությամբ Դ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ մասնակցությամբ դատավորներ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ Ս. ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆԻ քննարկելով ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2015 թվականի հունվարի 23-ի որոշման դեմ ամբաստանյալ Արմեն Լ¨ոնի Բաբախանյանի պաշտպան Թ.Բաղդասարյանի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Եր¨անի Կենտրոն ¨ Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2014 թվականի նոյեմբերի 24-ի դատավճռով Արմեն Լ¨ոնի Բաբախանյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ¨ նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 4 տարի ժամկետով: Ամբաստանյալ Ա.Բաբախանյանի պաշտպան Թ.Բաղդասարյանի վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը 2015 թվականի հունվարի 23-ի որոշմամբ բողոքը մերժել է` օրինական ուժի մեջ թողնելով Եր¨անի Կենտրոն ¨ Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2014 թվականի նոյեմբերի 24-ի դատավճիռը: Վերոգրյալ որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք է բերել ամբաստանյալ Ա.Բաբախանյանի պաշտպան Թ.Բաղդասարյանը` խնդրելով վճռաբեկ բողոքն ընդունել վարույթ, բեկանել ու փոփոխել Եր¨անի Կենտրոն ¨ Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2014 թվականի նոյմբերի 24-ի դատավճիռը, Ա.Բաբախանյանի նկատմամբ նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով նախատեսված նվազագույն պատիժ, ¨ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի հիման վրա նրա նկատմամբ նշանակված այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան, ինչպես նա¨ ՀՀ Ազգային ժողովի «Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» 2013 թվականի հոկտեմբերի 3-ի որոշման 1-ին կետի 3-րդ ենթակետի հիման վրա Ա.Բաբախանյանին ազատել նշանակված պատժից: Բողոքաբերը փաստարկել է, որ բողոքը պետք է վարույթ ընդունվի, քանի որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետով սահմանված հիմքը, այն է` առեր¨ույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, որը կարող էր ազդել գործի ելքի վրա: Բողոքի հեղինակը նշել է, որ ստորադաս դատարանները խախտել են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի 3-րդ մասի, 23-րդ հոդվածի 4-րդ մասի, 124-րդ հոդվածի 1-ին մասի, 126-րդ, 398-րդ հոդվածների ¨ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ, 70-րդ հոդվածների պահանջները: Ի հիմնավորումն իր փաստարկի` բողոքաբերը նշել է, որ ստորադաս դատարանները ամբաստանյալ Ա.Բաբախանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս մանրամասն վերլուծության չեն ենթարկել ¨ հաշվի չեն առել նրա պատասախանատվությունը մեղմացնող հանգամանքները, որի արդյունքում նշանակվել է խիստ պատիժ: Բողոքաբերը նշել է նա¨, որ Ա.Բաբախանյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության պայմաններում ստորադաս դատարանները թույլ են տվել նյութական իրավունքի էական խախտում, այն է` չեն կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը: Ամփոփելով բողոքի հեղինակը նշել է, որ ստորադաս դատարանները, ամբաստանյալ Ա.Բաբախանյանի նկատմամբ խիստ պատիժ նշանակելով ¨ մերժելով նշանակված պատիժը պայմանականերեն չկիրառելը, կայացրել են չհիմնավորված ¨ չպատճառաբանված դատական ակտեր: Բողոքաբերի փաստարկների, գործի նյութերի ¨ բողոքարկվող դատական ակտի պատճառաբանությունների համադրված վերլուծության արդյունքում Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ բողոքաբերի կողմից չի հիմնավորվել այնպիսի դատական սխալ առեր¨ույթ թույլ տրված լինելու հանգամանքը, որը կարող էր ազդել գործի ելքի վրա: Հետ¨աբար, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետով նախատեսված հիմքը հիմնավորված չէ: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.3-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժվում է, եթե բացակայում են նույն օրենսգրքի 414.1-րդ հոդվածի 1-ին ¨ 2-րդ մասերով ¨ 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքերը, ուստի ներկայացված բողոքը վարույթ ընդունելը ենթակա է մերժման: Հաշվի առնելով վերոշարադրյալ հիմնավորումները ¨ ղեկավարվելով ՀՀ Սահմանադրության 92-րդ հոդվածով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.3-րդ հոդվածով` Վճռաբեկ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2015 թվականի հունվարի 23-ի որոշման դեմ ամբաստանյալ Արմեն Լ¨ոնի Բաբախանյանի պաշտպան Թ.Բաղդասարյանի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժել: Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացման պահից, վերջնական է ¨ ենթակա չէ բողոքարկման: Նախագահող՝ Դ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Դատավորներ` Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆ |
Որոշումը ուղարկվել է կողմերին
| Ամսաթիվ | 16-06-2015 |
|---|
Գործի առաքում
| Գործի առաքման ամսաթիվ | 23-06-2015 |
|---|---|
| Դատարան | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ |
| Այլ նշումներ | 3 հատոր` 249, 84, 157 թերթ: |