Գործ թիվ ԵԿԴ/0127/01/14




ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դա¬տարանը (այսուհետ` Դատարան),

նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի,
քարտուղարությամբ` Ժենյա Ավետիսյանի,

մասնակցությամբ`

մեղադրող, Երևանի Կենտրոն
և Նորք-Մարաշ վարչական
շրջանների դատախազության
ավագ դատախազ` Տիգրան Ենոքյանի,

պաշտպան(հանրային)` Արտակ Գարոյանի,


2014թ. սեպտեմբերի 26-ին դռնբաց դատական նիստում արա¬գաց¬ված դա¬տա¬կան քննության կարգով քննեց և ավարտեց քրեական գործն ըստ մե¬ղադ¬րանքի`
Արա Էդուարդի Մելիքսեթյանի` (ծնված 1981թ. նոյեմբերի 3-ին, Երևան քաղաքում, ազ¬գութ¬¬¬յամբ հայ, ՀՀ քաղա¬քա¬ցի, միջնակարգ կրթու¬թ¬յամբ, ամուրի, նախ¬կինում չդատապարտ¬ված, չի աշ¬խա¬¬¬տում, հաշ¬վառ¬¬ված և բնակվում է Երևա¬նի Արցախի Սարմ փողոցի թիվ 103 տանը)։

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Թիվ 13134314 քրեական գործն հարուցվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով 2014թ. ապրիլի 5-ին ՀՀ ոստիկա¬նության ՔԳՎ Երևանի Կենտրոնականի քննչա¬կան բաժնում` Արա Մելիքսեթյանի կողմից առանց իրացնելու նպատակի ապօրինաբար զգալի չափի թմրա¬միջոց պա¬հելու դեպքի առթիվ։
2014թ. ապրիլի 19-ին Արա Մելիքսեթյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրություն։
2014թ. ապրիլի 25-ին Արա Մելիքսեթյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2014թ. հուլիսի 24-ին նախաքննական մարմինը Արա Մելիքսեթյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխել և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով` մեղադրանքի ծավալում ընդգրկելով Արա Մելիքսեթյանի կողմից չպարզված հանգամանքներում առանց իրացնելու նպատակի ապօրինաբար թմրամիջոց ձեռք բերելու փաստը։
2014թ. հուլիսի 24-ին նախաքննական մարմինը որոշում է կայացրել սույն քրեական գործի նյու¬թերով անհայտ անձի կողմից Արա Մելիքսեթյանին և գործով վկա Վարազդատ Թաթոյանին ապօրինաբար թմրամիջոց իրացնելու դեպքի առթիվ թիվ 15123514ՀՀ համարով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նոր քրեական գործ հարուցելու և առանձին վարույթում առանձ¬նացնելու մասին։
2014թ. հուլիսի 29-ին քրեական գործն Արա Էդուարդի Մելիքսեթյանի նկատմամբ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով հաստատված մեղադրական եզրա¬կացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտ¬¬րոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդ¬հանուր իրավա¬սության դա¬տարան, 2013թ. օգոստոսի 1-ին ընդուն¬¬վել է վարույթ, նշանակվել դատական քննության։

2. Առաջադրված մեղադրանքի բովանդակությունը.
Նախաքննական մարմինն ամբաստանյալ Արա Մելիքսեթյանին մեղադրանք է առա¬ջադրել այն բանի համար, որ նա առանց իրացնելու նպա¬տա¬կի գործով չպարզված հանգամանքներում ապօ¬րինաբար ձեռք է բերել և իր մոտ պահել զգալի չափի` 0.68 գրամը գերազանցող «մարիխուանա» տեսակի թմրա¬միջոց, որից 0.38 գրամը պահել է թղթյա փաթեթի, իսկ 0.3 գրամը լցրել է ծխախոտի գլանակի մեջ, որոնցից փորձել է ազատվել 2014թ. մարտի 19-ին` ժամը 6։30-ի սահմաններում` Երևան քաղաքի Չարենցի 1 հասցեի մոտակայքում ծառայություն իրականացնող ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության ՊՊԾ գնդի աշխատակիցների նկատելով, սակայն թմրամիջոցը հայտնաբերվել և դրանով հանդերձ` բերման է ենթարկվել ՀՀ ոստիկանության Մարաշի բաժանմունք։
Վերոնշյալ հանցավոր արարքի կատարման համար ամբաստանյալ Արա Մելիքսեթյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով։

3. Արագացված դատական քննություն.
Մինչ դատաքննություն սկսելն ամբաստանյալ Արա Մելիքսեթյանը միջնորդեց գործը քննել դա¬տա¬կան քննության արագացված կարգով` հայտարարելով, որ վերը նշված միջ¬նոր¬¬դութ¬յունը ներկա¬յաց¬նում է կամավոր` նախա¬պես խորհրդակցելով իր պաշտպանի հետ, գիտակ¬ցում է արա¬գացված կարգով դատաքննութ¬յուն անցկացնելու իրավական հետևանք¬ները։ Ամբաս¬տան¬յալն հայտարարեց նաև, որ առաջադրված մե¬ղադրանքն իրեն պարզ և հասկանալի է, հա¬մա¬ձայն է դրա հետ, ավելին` առա¬ջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանա¬չում։
Քննության առնելով ամբաստանյալ Արա Մելիքսեթյանի վերոնշյալ միջնոր¬դութ¬յունը, հաշվի առ¬նելով այն, որ մեղադրողը, փոխելով սկզբնական դիրքերոշումը, Դատարանում չառարկեց գործն արա¬գաց¬ված դա¬տաքննութ¬յան կարգով քննելու դեմ, նկատի ունենալով, որ ամ¬բաս¬տանյալը չա¬փահաս է, մեղ¬սունակ է, փաստելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատա¬վա¬րության օրենսգրքի 375.1 և 375.2 հոդ¬ված¬ներով նախա¬տեսված` գործն արագացված դա¬տաքննութ¬յան կարգով քննելու հիմ¬քն ու բոլոր պայման¬ները` Դա¬տա¬¬րա¬նը, համապա¬տաս¬¬խան որոշ¬ման կայացմամբ, գործը քննեց արա¬գաց¬ված դա¬տաքննութ¬յան կար¬գով։

4. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով ամբաստանյալ Արա Մելիթսեթյանին առա¬¬ջադրված մեղադրանքը, բացի վերջինիս նախաքննական ցուց¬¬մունքից, Դատա¬րանն հաս¬տատված հա¬մա¬րեց գործով որպես վկա հարցաքննված Վարազդատ Հրանտի Թաթոյանի, Աբել Նորայրի Վարդանյանի, Հայկազ Սեյրանի Սարգսյանի նախաքննական ցուցմունքներով, դատաքիմիական փոր¬ձաքննության 2014թ. մարտի 25-ի թիվ 85Ք-14 եզրակացությամբ, տոքսիկո¬քի¬միա¬կան փորձաքննության 2014թ. մարտի 26-ի թիվ 14-0778 եզրակացությամբ, իրեղեն ապացույց ճանաչված` մեկտողանի թղթի կտորի մեջ 0.38 գրամ, իսկ գլանակում` 0.3 գրամ քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի առկա¬յութ¬¬յամբ։
Նախաքննությամբ ձեռք բերված վերոնշյալ ապացույցները գնահատելիս` Դատարա¬նը եկավ այն հետևության, որ ամբաստանյալ Արա Մելիքսեթյանին առաջադրված մեղադ¬րանքի հիմ¬քում դրված այդ ապա¬ցույցներն ըստ էության հա¬մա¬պա¬տաս¬խանում են ՀՀ քրեա¬կան դատա¬վա¬րութ¬յան օրենսգրքով սահ¬ման¬ված թույլատրելիության և վերա¬բերե¬լիության, իսկ համակ¬ցութ¬¬¬յամբ գործի ճիշտ լուծման տես¬անկյու¬¬նով` բավարա¬րութ¬յան չափա¬նիշներին։
Դատա¬րա¬նը հաստատված է համարում այն, որ ամբաստանյալ Արա Մելիքսեթյանը նրան մեղ¬սագրվող հանցավոր արարքը` առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափի թմրամիջոց ապօրինի ձեռք բերելը և պահելը, ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 268-րդ հոդ¬վածի 1-ին մասով որակված է ճիշտ, ամբաս¬տան¬յալը քրեա¬կան պատաս¬խա¬նատ¬վության ու պատժի ենթա¬կա է վերոնշյալ հոդվածի համապատասխան մասով։
Ամբաստանյալ Արա Մելիքսեթյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որո¬շելիս Դատարանն հաշվի է առնում հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերա¬կանգ¬նել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցա¬գոր¬ծությունները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հանցանք կատարած անձի նկատ¬մամբ կի¬րառ¬վող պատիժը և քրեաիրավական ներգոր¬ծության այլ միջոց¬ները պետք է լինեն արդարացի, համա¬պա¬տասխանեն հանցանքի ծան¬րութ¬յանը, այն կատարելու հանգա¬մանք¬ներին, հանցավորի անձնա¬վո¬րութ¬յանը, անհրա¬ժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա¬գործությունները կան¬խելու հա¬մար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասն սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, իսկ նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հան¬րության համար վտան¬գավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնու¬թագրող տվյալ¬ներով, այդ թվում՝ պատաս¬խա¬նատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծան¬րացնող հանգամանքներով։ Նույն հոդ¬վածի 3-րդ մասի համաձայն` հանցագործության համար նա¬խա¬տեսված պատիժներից առավել խիստը նշա¬նակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները։
Օրենքի և դատարանի առջև հավասարության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դա¬տա¬վա¬րական օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգամանքներ ունեցող գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատա¬րա¬նի դատական ակտի հիմ¬նավորումները, այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբանությունները, պար¬տադիր են դատարանի համար նույ¬նան¬ման փաստական հանգամանքներով այլ գործի քննության ժամանակ։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը, Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ 2007թ. հոկտեմբերի 26-ի ՎԲ-149/07 գոր¬ծով մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախա¬տես¬ված իրա¬վանորմը, նշել է, որ այն Դատարանին օժտել է անձի պատասխա¬նատվությունը մեղմացնող հան¬գամանքների կիրառման լայն հայեցողությամբ, քանի որ պա¬տիժ նշանակելիս Դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այնպիսի հանգա¬մանք¬ներ, որոնք նույն հոդվածի առաջին մասում նշված չեն։
Որպես ամբաստանյալ Արա Մելիքսեթյանի անձը դրականորեն բնու¬թագրող տվյալներ է գնա¬հատում` նախ¬կինում դատա¬պարտված չլինելը (ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոն 2014թ. հունիսի 27-ի դրությամբ կատարված ստուգ¬ման արդյունքներով), երիտասարդ լինելը, (ըստ 2011թ. հու¬նիսի 6-ին տրված թիվ 009-ի թիվ AM սերիայի 0326358 անձնագրի` ծնվել է 1981թ. նոյեմբերի 3-ին ), իսկ որպես պատասխանատվությունը և պա¬տի¬ժը մեղմացնող հանգա¬մանք է գնահատում իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելն ու կատարածի համար զղջալը։
Պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող վերոնշյալ հանգամանքներն հաս¬տատված են գործով ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետա¬զոտված, թույլատրելիութ¬յան ու վերաբերելիության չափանիշներին համապատասխանող ապացույց¬ներով և ող¬ջամտո¬րեն նվազեցնում են ամբաստանյալ Արա Մելիքսեթյանի հանրային վտան¬գավո¬րությունը։
Դատաքննությամբ ուսումնասիրված ապացույցի` տոքսիկոքիմիական փորձաքննության 2014թ. մարտի 26-ի թիվ 14-0778 եզրակացության համաձայն` Արա Մելիքսեթյանից վերցված մեզի փոր¬ձանմուշում հայտնաբերվել են կանաբինոիդների խմբին պատկանող թմրամիջոցի ալկալոիդներ։ Դա¬տա¬րանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դա¬տա¬¬վա¬րական օրենսգրքի 63-րդ հոդ¬վածի 2-րդ մասի պա¬հան¬ջով և ելնելով ամբաստանյալ Ա.Մելիքսեթյանին մեղ¬սագրվող հանցա¬գոր¬ծութ¬յան բնույթից, հաշվի առնե¬լով, որ Դատարանի համոզմամբ թմրամիջոցի գոր¬ծածումը չի նպաստել ամբաս¬տանյալին մեղսագրվող հան¬ցանքի կատար¬մանը, թմրամի¬ջոցի ազդեցության տակ մեղսագրվող հան¬ցանք կա¬¬տա¬րելը որպես ամբաստանյալ Ա.Մելիքսեթյանի պատաս¬խա¬նատ¬վությունը և պա¬տիժը ծանրացնող հանգա¬մանք չի գնա¬հատում։
Այսպիսով, ամբաստանյալ Արա Մելիքսեթյանի պատասխանատվությունը և պա¬տիժը ծան¬րաց¬նող հանգամանքներ Դատարանը չարձանագրեց։
Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյու¬նով անդրադառնալով ամբաս¬տանյալ¬ Արա Մելիքսեթյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տե¬սակին և այն կրելու անհրաժեշտութ¬յան հարցին` Դա¬տա¬րանը փաստում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով սահմանված հան¬ցա¬¬¬կազ¬մի պատժամասն այլընտրանքային է, նախա¬տեսում է պատժատեսակներ, որոնք ուղեկց¬վում են հասա¬րակութ¬յունից անձի մեկու¬¬սաց¬մամբ, հետևա¬բար` քննարկման ենթակա է ամբաստանյալ Ա.Մելիք¬սեթյանի նկատմամբ նշանակ¬վող պատժա¬տեսակի ընտ¬րության, պատժաչափի և պատիժը ռեալ կրելու կամ չկրելու հարցերը։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Արա Մելիքսեթյանի անձը դրականորեն բնութագրող տվյալ¬ները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները` նախկինում դա¬տա¬պարտ¬ված չլինելու հանգամանքը, Դատա¬րա¬նում անկեղծորեն զղջալն ու առաջադրված մե¬ղադրանքում իրեն մե¬ղա¬վոր ճանաչելը, երիտասարդ տա¬րի¬քը, նրան վե¬րագրվող հանցագոր¬ծութ¬յան բնույթն ու վտանգա¬վո¬րութ¬յան աստի¬ճանը, թմրամիջոցի տեսակը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ մասի ուղղակի պահանջով` Դա¬տարանը հանգում է այն համոզվա¬ծության, որ Ա.Մելիքսեթյանի ուղղվե¬լը և նոր հանցա¬գործությունների կանխելն հնա¬րավոր է նրա նկատմամբ նվազ խիստ պատժատեսակ` կալանք նշանակելու պայ¬ման¬ներում։ Այդ պատիժն է արդա¬րացի ու միա¬ժա¬¬մանակ անհրաժեշտ ամբաս¬տան¬յալ Ա.Մելիքսեթյանին ուղղելու և հնարավոր նոր հանցա¬գոր¬ծութ¬յունները կան¬խելու հա¬մար։ Միաժամանակ Դատարանն արձանագրում է, որ ամբաս¬տան¬յալի նկատմամբ կա¬լան¬քի ձևով նշա¬նակվող պատիժը պայմա¬նա¬¬կանորեն չկիրա¬ռելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդ¬վածով նախատեսված հիմքեր), ազա¬տազրկման նվա¬զագույն չափից ավելի ցածր պատիժ նշանակելու (ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 64-րդ հոդ¬վածի տեսանկյու¬նով) հիմքերը բացա¬կայում են, քանի որ թեև վերջի¬նիս դատվածությունները մարվել, սակայն երիտասարդ տարիքում նա արդեն իսկ երեք անգամ դատա¬պարտվել, կրել ազատազրկման ձևով պատիժ, երկու անգամ էլ նրա նկատմամբ քրեական հետապնդում չի իրականացվել կամ հարուցված հետապնդումը դադարեցվել է ոչ արդա¬րացնող հիմքով` դիմողի բողոքի բացակայության պատճառաբանությամբ։ Դատարանը գտնում է, որ պատժի նպա¬տակները հնարավոր է ապահովել կալանքի ձևով նրա նկատմամբ նշա¬նակվող պա¬տիժը ռեալ կրելու պայմաններում։
Դատարանը գտնում է նաև, որ սույն դատավճիռը կայացնելու պահին ամբաստանյալ Արա Մելիք¬սեթյանի նկատմամբ որպես խա¬¬¬¬փան¬ման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստո¬րագրությունը փո¬փո¬խելու կամ վերաց¬նելու հիմքերը բացա¬կա¬յում են, այն անհրաժեշտ է վերաց¬նել սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույց¬ների, գույքի նկատ¬մամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի, քաղա¬¬քա¬ցիական հայցի հարցերին։ Տվյալ խնդրին անդ¬րա¬¬¬¬դառ¬նալով` Դատարանն արձանագրում է, որ ամբաս¬տան¬յալի դեմ քաղաքացիական հայց չի ներ¬կա¬յացվել, նրա գույքի վրա արգելանք չի կիրառվել։
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման խնդրին` Դատարանը գտնում է, որ գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված և Դատարանում պահվող` նյութագիտական փորձաքննութ¬յունից հետո մնացած 0,48 գրամ «մարի¬խուանա» տեսակի թմրամիջոցն անհրաժեշտ է ոչնչաց¬նել` սույն դատավճիռն օրինա¬կան ուժի մեջ մտնե¬լուց հետո։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-8-րդ կետերով թվարկված դատական ծախսերը« ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 375.3 հոդվածի 8-րդ մասի համա¬ձայն« ամ¬բաստանյալ Արա Մելիքսեթյանից բռնա¬գա¬նձ¬ման ենթակա չեն« հետևաբար` Դատարանն այդ հարցը համարում է լուծված։
Գնահատելով և ամփոփելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույց¬ները, ղեկավար¬վելով ՀՀ քրեական դա¬տա¬վա¬րա¬կան օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ, ինչպես նաև 375.1-375.4-րդ հոդվածներով` Դատա¬րանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց ՝

Արա Էդուարդի Մելիքսեթյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդ¬վածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ, նրա նկատ¬մամբ նշանակել պատիժ` կալանք 1 (մեկ) ամիս ժամ¬կետով։
Արա Մելիքսեթյանի պատժի կրման սկիզբն հաշվել նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից, նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու վերաբերյալ ստորագրությունը վերացնել` սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված և նյութագիտական փորձաքննությունից հետո մնացած 0,48 գրամ «մարի¬խուանա» տեսակի թմրամիջոցն ոչնչացնել` սույն դատավճիռն օրինա¬կան ուժի մեջ մտնե¬լուց հետո։
Դատական ծախսերի հարցն համարել լուծված` գործն արագացված դատաքննության կարգով քննելու հիմքով։
Դատավճիռը հրապարակման օրվանից մե¬կամսյա ժամկետում կարող է բողո¬քարկվել ՀՀ վե¬րաքննիչ քրեական դատարան` բացառությամբ գործի փաստական հանգա¬մանք¬ների վերա¬բերյալ Դա¬տարանի հետևությունների։


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ