Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
Քրեական պատասխանատվությունից ազատելու, քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին

Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը հետևյալ կազմով.

նախագահող դատավոր` Մ. Մարտիրոսյան,
քարտուղար` Ա. Հովհաննիսյան,

մասնակցությամբ`
մեղադրող,
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
վարչական շրջանների
դատախազության դատախազներ Ն.Մելքոնյանի,
Գ. Գասպարյանի,

պաշտպան Գ. Մալխասյանի,

օրինական ներկայացուցիչ Ա. Գևորգյանի,


2014թ. հուլիսի 30-ին, դատարանում, դռնբաց դատական նիստում քննելով ԵԿԴ-0093/01/14 (13146414) քրեական գործն ըստ մեղադրանքի անչափահաս
Արշակ Աշոտի Թորոսյանի
/ծնված` 1998թ. մայիսի 14-ին Երևան քաղաքում, հայ, Հայաստանի Հանրապետության /այսուհետ ՀՀ/ քաղաքացի, սովորում է Երևան քաղաքի Բ. Ժամկոչյանի անվան թիվ 119 ավագ դպրոցի 12-րդ դասարանում, չի աշխատում, նախկինում չդատված, հաշվառված և բնակվում է Երևանի Էրեբունի զանգվածի Խաղաղ Դոնի թիվ 19/1 շենքի թիվ 19 բնակարանում, կալանքի տակ չէ, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 1-ին մասով/

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը

Թիվ 13146414 քրեական գործը ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնում հարուցվել է 2014թ. մայիսի 19-ին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 1-ին մասով` Էմմա Արմենի Բոշնաղյանի հաղորդման հիման վրա նախապատրաստված նյութերով։
Անչափահաս ամբաստանյալ Արշակ Աշոտի Թորոսյանին նախաքննության մարմնի կողմից մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 1-ին մասով հետևյալ արարքի համար, որ նա «2014թ.-ի մայիսի 19-ին` ժամը 19։15-ի սահմաններում, ուրիշի գույքի բացահայտ հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, Երևան քաղաքի Ալ. Մանուկյան փողոցում` Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարանի մասնաշենքի մոտ, բացահայտ հափշտակել է Էմմա Արմենի Բոշնաղյանի` զգալի չափերի՝ 1.500 ՀՀ դրամ արժողությամբ պայուսակը, որում եղել է 2.040 ՀՀ դրամ կանխիկ գումար, և ընդհանուր մոտ 20.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ շպարի բացովի հայելի, շպարի մատիտ, թարթիչները ներկելու համար նախատեսված պարագա, ինչպես նաև մեկ հատ ՀԴՄ կտրոն, որից հետո դիմել է փախուստի, սակայն չի կարողացել հանցագործությունն ավարտին հասցնել իր կամքից անկախ հանգամանքներով, քանի որ տեղում բռնվել է տարածքում ծառայություն իրականացնող ոստիկանության ծառայողների կողմից։
Այսինքն` Արշակ Աշոտի Թորոսյանը կատարել է հանցավոր արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176 հոդվածի 1-ին մասով։»։
2014թ. հունիսի 16-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան։

Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները

Դատաքննությամբ, գործի տվյալներով, դատարանը հիմնավորված է համարում հետևյալը.
2014թ. մայիսի 19-ին, ժամը 19։15-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Ալ. Մանուկյան փողոցում, Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարանի /այսուհետ ՀՊՏՀ/ մասնաշենքի մոտ, ուրիշի գույքի բացահայտ հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ անչափահաս ամբաստանյալ Արշակ Թորոսյանը բացահայտ հափշտակել է Էմմա Արմենի Բոշնաղյանին պատկանող, զգալի չափերի` 1.500 ՀՀ դրամ արժողությամբ պայուսակը, որում եղել է 2.040 ՀՀ դրամ կանխիկ գումար և ընդհանուր մոտ 20.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ շպարի բացովի հայելի, շպարի մատիտ, թարթիչները ներկելու համար նախատեսված պարագա, ինչպես նաև հսկիչ դրամարկղային մեքենաների /այսուհետ ՀԴՄ/ մեկ հատ կտրոն։ Դրանից հետո Ա. Թորոսյանը դիմել է փախուստի և իր կամքից անկախ հանգամանքներով չի կարողացել հանցագործությունն ավարտին հասցնել։
Անչափահաս ամբաստանյալ Արշակ Աշոտի Թորոսյանը ծնվել է 1998թ. մայիսի 14-ին Երևան քաղաքում, բնակվում է իր մայր Աննա Գևորգյանի, վերջինիս ծնողների և մորաքրոջ հետ միասին։ Արշակ Թորոսյանի ծնողներ Աննա Գևորգյանը և Աշոտ Թորոսյանն փաստացի ամուսնալուծվել են 2002թ.-ին, սակայն նրանց ամուսնալուծությունը ՀՀ արդարադատության նախարարության /այսուհետ ԱՆ/ քաղաքացիական կացության ակտերի գրանցման /այսուհետ ՔԿԱԳ/ բաժնում գրանցվել է 2006թ. հոկտեմբերի 18-ին։ /գ.թ. 28/։ 2002թ.-ից Արշակ Թորոսյանի դաստիարակությամբ և խնամքով զբաղվում է մայրը` Աննա Գևորգյանը։ Ա. Թորոսյանի կյանքի և դաստիարակության պայմանները, հոգեկան զարգացման աստիճանը և ընդհանուր զարգացման վիճակը բավարար են։
Ամբաստանյալ Արշակ Աշոտի Թորոսյանի անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների ուսումնասիրման արդյունքում պարզվել է նաև, որ նա իրեն վերագրվող արարքը կատարել է լինելով անչափահաս` 16 տարեկան հասակում, միջին առաջադիմությամբ սովորում է Երևանի Բ. Ժամկոչյանի անվան թիվ 119 ավագ դպրոցի 12-րդ դասարանում, նախկինում դատված չի եղել։

Ապացույցների հետազոտում և գնահատում

Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքներն հիմնավորվում են հետևյալ ապացույցներով.
Անչափահաս ամբաստանյալ Արշակ Աշոտի Թորոսյանի ինքնախոստովանական ցուցմունքներով այն մասին, որ բնակվում է Երևանի Էրեբունի զանգվածի Խաղաղ Դոնի թիվ 19/1 շենքի թիվ 19 բնակարանում` իր մայր Աննա Գևորգյանի, նրա ծնողների և մորաքրոջ հետ միասին։ Իր ծնողներն ամուսնալուծված են։ Իր դաստիարակությամբ և խնամքով զբաղվում է մայրը։ Սովորում է Երևանի Բ. Ժամկոչյանի անվան թիվ 119 ավագ դպրոցի 12-րդ դասարանում։
2014թ. մայիսի 19-ի առավոտյան, անձնական հարցերի շուրջ վիճաբանել է իր մայր Աննա Գևորգյանի հետ և հեռացել տնից։ Գումար չունենալու և քաղցած լինելու պատճառով փորձել է իր ծանոթից պարտքով գումար խնդրել, սակայն չի հաջողվել։ Դրանից հետո աշխատանք գտնելու նպատակով գնացել է Ազատության պողոտայում գտնվող մանկական սրճարաններից մեկը, աշխատանք է խնդրել և քանի որ իր բջջային հեռախոսն այդ օրն իր մոտ չի եղել` այնտեղ է թողել մոր և տատի հեռախոսահամարները` այդ հարցով իր հետ կապնվելու համար։ Այնուհետև քայլելով գնացել է Կենտրոն վարչական շրջան և զբոսնել։ Ժամը 19։15-ի սահմաններում, երբ գտնվել է Երևան քաղաքի Ալ. Մանուկյան փողոցում` նկատել է կողք-կողքի քայլող երկու կանանց, որոնցից մեկը եղել է երիտասարդ, իսկ մյուսն ավելի տարեց։ Քայլելով նրանց հետևից` նկատել է, որ երիտասարդ կնոջ թևատակին դրված է սև գույնի պայուսակ` առանց կապանների։ Քանի որ քաղցած է եղել` մտադրվել է հափշտակել այն, որպեսզի դրանում եղած գումարներով կարողանա սնունդ ձեռք բերել։ Հարմար պահն օգտագործելով մոտեցել է նրանց, երիտասարդ կնոջ թևատակից հափշտակել է պայուսակը և դիմել փախուստի` վազելով հակառակ ուղղությամբ, որի ընթացքում լսել է կանանց բղավոցներ, սակայն բռնվել է իրեն հետապնդող ոստիկանների կողմից և ներկայացվել ոստիկանության բաժին։
Անկեղծորեն զղջում է կատարածի համար և խնդրում է մեղմ պատժել։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 24-25, 41-42/
Տուժող Էմմա Լևոնի Բոշնաղյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ 2014թ.-ի մայիսի 19-ին, ժամը 19։15-ի սահմաններում, իր մայր Արմինե Մաժինյանի հետ Երևան քաղաքի Ալ. Մանուկյան փողոցով քայլելով անցել են Երևանի պետական համալսարանի մոտով, մտել են գետնանցում, որտեղից դուրս գալով շարունակել են քայել Ալ. Մանուկյան փողոցով` ՀՊՏՀ մասնաշենքի մոտով։ Գետնանցումից դուրս գալիս նկատել է մի պատանու, ով քայլել է իրենց հետևից և ուշադրությամբ նայել իրենց, սակայն ինքը տարված լինելով զրույցով` ուշադրություն չի դարձրել նրան։ Համալսարանի մասնաշենքի մուտքի մոտակայքում այդ պատանին անակնկալ կերպով մոտեցել է իրենց և քաշելով իր աջ թևատակին դրված սև գույնի պայուսակը, որում եղել են շպարի պարագաներ և 2.040 ՀՀ դրամ գումար, հափշտակել է այն և դիմել փախուստի։ Մայրը բղավել է, սակայն նա շարունակել է վազել։ Մոտակայքում ծառայություն իրականացնող ոստիկանները հետապնդել են հանցագործություն կատարած անձին և ներկայացրել ոստիկանություն։
Հայտնել է նաև, որ ուսումը շարունակելու նպատակով 2014թ. հունիսի 01-ից մեկնելու է Գերմանիա, որտեղից վերադառնալու է մեկ տարի անց։ Իր պայուսակը հափշտակած անձի դեմ բողոք և պահանջ չունի։
/գ.թ. 55-56, 60/
Վկա Արմինե Մաժինյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2014թ.-ի մայիսի 19-ին, ժամը 19։15-ի սահմաններում, իր դուստր Էմմա Բոշնաղյանի հետ քայլելիս է եղել Երևան քաղաքի Ալ. Մանուկյան փողոցով, ՀՊՏՀ մասնաշենքի մոտով դեպի Նալբանդյան փողոցի ուղղությամբ։ Քայլելիս իր դուստր Էմմա Բոշնաղյանը պայուսակը դրել է թևատակին, քանի որ այն կապաններ չի ունեցել։ ՀՊՏՀ-ի մասնաշենքի` Ալ. Մանուկյան փողոցում գտնվող մուտքի մոտակայքում անակնկալ կերպով մի պատանի բացահայտ հափշտակել է դստեր պայուսակը և դիմել փախուստի։ Ինքը բղավել է, սակայն պայուսակը հափշտակող տղան ուշադրություն չի դարձրել իր բղավոցներին։ Քիչ հետո նրան բռնել են տարածքում ծառայություն իրականացնող ոստիկանները։
Իր դուստր Ա. Բոշնաղյանն այժմ բացակայում է ՀՀ-ից։ Նա իր պայուսակը հափշտակած անձի դեմ բողոք կամ որևէ գույքային պահանջ չունի։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 62-63, 75/
Վկա, ՀՀ ոստիկանության պետական պահպանության ծառայության /այսուհետ ՊՊԾ/ գնդի 1-ին գումարտակի 2-րդ վաշտի 2-րդ դասակի ոստիկան Սեյրան Թովմասի Ստեփանյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2014թ.-ի մայիսի 19-ին, ժամը 16։00-ից նույն դասակի ոստիկան Գեղամ Ստեփանյանի հետ ծառայություն են իրականացրել Երևան քաղաքի Կենտրոն վարչական շրջանում։ Այդ օրը, ժամը 19։15-ի սահմաններում գտնվել են Ալ. Մանուկյան փողոցում` ՀՊՏՀ մասնաշենքի մոտ, որտեղ նկատել են հարակից մայթեզրով քայլող երկու կանանց և նրանց հետևից քայլող մի պատանու։ Վերջինս մոտենալով նրանց` հափշտակել է այդ կանանցից մեկի թևատակին եղած պայուսակը և դիմել փախուստի։ Ինքն ու Գ. Ստեփանյանը վազելով հետապնդել են այդ պատանուն և բռնել նրան։ Այնուհետև նրան ներկայացրել են ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնի Մարաշի բաժանմունք, որտեղ պարզվել է, որ նա հանդիսանում է Երևան քաղաքի բնակիչ, 1998թ. մայիսի 14-ին ծնված Արշակ Թորոսյանը։ Երբ նրան հարցրել են, թե ինչու է այդպիսի արարք կատարել` ասել է, որ «սոված էի, դրա համար»։ Ոստիկանություն է հրավիրվել նաև Ա. Թորոսյանի գործողություններից տուժած քաղաքացին և պարզվել է, որ նա հանդիսանում է 1991թ. հուլիսի 24-ին ծնված Էմմա Բոշնաղյանը։ Միաժամանակ ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնի Մարաշի բաժանմունք է ներկայացվել հափշտակված պայուսակը։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 73-74/
Վկա, ՀՀ ոստիկանության ՊՊԾ գնդի 1-ին գումարտակի 2-րդ վաշտի 2-րդ դասակի ոստիկան Գեղամ Գևորգի Ստեփանյանի նույնաբովանդակ ցուցմունքներով այն մասին, որ 2014թ.-ի մայիսի 19-ին, ժամը 16։00-ից նույն դասակի ոստիկան Սեյրան Ստեփանյանի հետ ծառայություն են իրականացրել Երևան քաղաքի Կենտրոն վարչական շրջանում։ Այդ օրը, ժամը 19։15-ի սահմաններում գտնվել են Ալ. Մանուկյան փողոցում` ՀՊՏՀ-ի մասնաշենքի մոտ, որտեղ նկատել են հարակից մայթեզրով քայլող երկու կանանց և նրանց հետևից քայլող մի պատանու։ Վերջինս մոտենալով նրանց` հափշտակել է այդ կանանցից մեկի թևատակին եղած պայուսակը և դիմել փախուստի։ Ինքն ու Ս. Ստեփանյանը վազելով հետապնդել են այդ պատանուն, բռնել նրան և ներկայացրել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժնի Մարաշի բաժանմունք։ Այնտեղ պարզվել է, որ նա հանդիսանում է Երևան քաղաքի բնակիչ Արշակ Թորոսյանը։ Վերջինս դրսևորել է պատշաճ վաքագիծ և երբ նրան հարցրել են, թե ինչու է այդպիսի արարք կատարել` ասել է, որ «սոված էի, դրա համար»։ Իրենք էլ ասել են` «թող մեզ մոտենայիր, մենք հաց կտայինք»։ Ոստիկանություն է հրավիրվել նաև Ա. Թորոսյանի գործողություններից տուժած քաղաքացի Էմմա Բոշնաղյանը։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 70-71/
Վկա, Աննա Գրիշայի Գևորգյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ հանդիսանում է Արշակ Աշոտի Թորոսյանի հարազատ մայրը։ Ա. Թորոսյանը ծնվել է 1998թ. մայիսի 14-ին Երևան քաղաքում։ Արշակ Թորոսյանի հայր Աշոտ Թորոսյանի հետ ամուսնալուծվել է 2002թ.-ին, սակայն իրենց ամուսնալուծությունը ՀՀ ԱՆ ՔԿԱԳ բաժնում գրանցվել է 2006թ. հոկտեմբերի 18-ին։ Թեև որդին հոր հետ պահպանել է կապը, սակայն 2002թ.-ից սկսած հիմնականում որդու խնամքով և դաստիարակությամբ դժվարությամբ զբաղվել է ինքը։ Որդին սովորում է Երևանի Բ. Ժամկոչյանի անվան թիվ 119 ավագ դպրոցի 12-րդ դասարանում։ Որդին հաճախել է տարբեր մարզադպրոցներ, զբաղվել է «կարատե», «ֆուտբոլ», «լող» մարզաձևերով։ Հետագայում աշխատանքային զբաղվածության պատճառով չի կարողացել որդուն մարզադպրոց ուղեկցել, որի պատճառով էլ նա դադարել է սպորտով զբաղվել։
2014թ.-ի մայիսի 19-ին, առավոտյան, իր և որդու միջև անձնական հարցերի շուրջ վիճաբանություն է տեղի ունեցել, որից հետո որդին դուրս է եկել տնից` ասելով, որ այլևս չի վերադառնալու, նույնիսկ իր հետ չի վերցրել բջջային հեռախոսը։ Կարծել է, որ դա նրա հերթական չարաճճիություններից է և մի քանի ժամ հետո կվերադառնա։ Երբ որդին ժամեր անց չի վերադարձել` սկսել է անհանգստանալ և նրան փնտրել բոլոր հավանական վայրերում, սակայն ապարդյուն։ Երեկոյան իրեն զանգահարել և հայտնել են, որ որդին գտնվում է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժնի Մարաշի բաժանմունքում։ Գնալով այնտեղ` տեղեկացել է, որ որդին փորձել է բացահայտ հափշտակել մի աղջկա պայուսակ, սակայն տեղում բռնվել է ոստիկանների կողմից։ Որդու հետ խոսելիս տեղեկացել է, որ այդ արարքը կատարելու պատճառը հանդիսացել է նրա քաղցած լինելը։ Հետո նա զղջացել է կատարածի համար։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 26-27/
Դատաապրանքագիտական փորձաքննության 2014թ. մայիսի 27-ի թիվ 445-ԱՊ-14 եզրակացությամբ, որի համաձայն` «Փորձաքննությանը տրամադրված կանացի պայուսակի վրա վնասված տեղամասեր մեր կողմից չհայտնաբերվեցին և դրա հավանական միջին շուկայական արժեքը, 2014թ. մայիսի 19-ի դրությամբ, առկա ապրանքային վիճակի հաշվառմամբ, գնահատվում է 1500/մեկ հազար հինգ հարյուր/ դրամ։»։
/գ.թ.58-59/
Դեպքի վայրի զննության մասին 2014թ. մայիսի 21-ի արձանագրությամբ և դրան կից լուսանկարչական հավելվածներով, որոնց համաձայն` դեպքի վայրը հանդիսանում է Երևան քաղաքի Ալ. Մանուկյան փողոցում գործող ՀՊՏՀ մասնաշենքի առջևի մայթեզրի սալիկապատ հատվածը։ Զննության ընթացքում մեղադրյալ Ա. Թորոսյանը մատնացույց է արել այդ մասնաշենքի հարակից մայթեզրը և հայտարարել, որ 2014թ.-ի մայիսի 19-ին, ժամը 19։15-ի սահմաններում, նշված հատվածում մոտեցել է կողք-կողքի քայլող երկու կանանց, որոնցից երիտասարդի աջ թևատակից բացահայտ հափշտակել է սև գույնի պայուսակը և վազել դեպի Նոր Մայրուղի փողոցի ուղղությամբ, սակայն Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալասարանի մասնաշենքի մուտքի հարևանությամբ գտնվող հատվածում բռնվել է ոստիկանության աշխատակիցների կողմից։
/գ.թ. 29-33/
Որպես այլ փաստաթուղթ` ապացույց ճանաչված, 2014թ. մայիսի 19-ին ՀՀ ոստիկանության ՊՊԾ գնդի 1-ին գումարտակի 2-րդ վաշտի 2-րդ դասակի ոստիկան Գեղամ Ստեփանյանի կողմից ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժնի Մարաշի բաժանմունքի պետ Հ. Հովհաննիսյանին ներկայացված զեկուցագրով, որի համաձայն` 2014թ. մայիսի 19-ին ոստիկանության ավագ սերժանտ Ս. Ստեփանյանի հետ ծառայություն են իրականացրել Երևանի Ալ. Մանուկյան փողոցում։ Ժամը 19։15-ի սահմաններում նկատել են մի քաղաքացու, որը բացահայտ կերպով հափշտակել է քաղաքացուհու սև գույնի պայուսակը և դիմել փախուստի։ Իրենք հետապնդել և նշված քաղաքացուն ներկայացրել են ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժնի Մարաշի բաժանմունք, որտեղ պարզվել է, որ նա հանդիսանում է 1998թ. մայիսի 14-ին ծնված Արշակ Աշոտի Թորոսյանը։ Զեկուցագրին կից ներկայացվել է հափշտակված պայուսակը, որում առկա է եղել երկու հազար ՀՀ դրամ, կարմիր գույնի փոքր հայելի, եղունգների համար նախատեսված գունավոր լաք, աչքի մատիտ և «Վիվասել ԷՄ ՏԷ ԷՍ»-ի կտրոն։
/գ.թ. 1, 86/
Որպես այլ փաստաթուղթ` ապացույց ճանաչված, 2014թ. մայիսի 19-ի` անձին ոստիկանության բաժին ներկայացնելու մասին արձանագրությամբ, որի համաձայն` նույն օրը, ժամը 20։20-ին ՀՀ ոստիկանության ՊՊԾ գնդի 1-ին գումարտակի 2-րդ վաշտի 2-րդ դասակի ոստիկանները ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնի Մարաշի բաժանմունք են ներկայացրել Արշակ Աշոտի Թորոսյանին։
/գ.թ. 5, 86/
2014թ. հունիսի 06-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույցներ ճանաչված սև գույնի պայուսակով, շպարի բացովի հայելիով, հարդարման շագանակագույն մատիտով, թարթիչները շպարելու համար նախատեսված պարագայով, «Վիվասել ԷՄ ՏԷ ԷՍ» («Viva cell MTS») և «06009958 Զ» գրառումներով ՀԴՄ կտրոնով, «ԱԱ31303217» և «ԱԱ36699968» սերիա-համարներով, «1000 դրամ» անվանական արժեքով ՀՀ թղթադրամներով, «20 դրամ» և թվով երկու հատ «10 դրամ» անվանական արժեքով մետաղադրամներով։
/գ.թ. 87-88/
Ամբաստանյալ Արշակ Աշոտի Թորոսյանի ԱԱ N 154712 /տրված 1998թ. մայիսի 18-ին ՀՀ ԱՆ ՔԿԱԳ բաժնի կողմից/ ծննդյան վկայականի համաձայն` Ա. Թորոսյանը ծնվել է 1998թ. մայիսի 14-ին։
/գ.թ. 35, դատական նիստի արձանագրություն/
ԱԱ N 011342 /տրված 2006թ. հոկտեմբերի 18-ին ՀՀ ԱՆ ՔԿԱԳ բաժնի կողմից/ ամուսնալուծության վկայականի համաձայն` Աշոտ Իշխանի Թորոսյանի և Աննա Թորոսյանի ամուսնությունը լուծվել է, որի մասին ամուսնալուծությունների վերաբերյալ ակտերի գրանցման գրքում 2006թ. հոկտեմբերի 18-ին կատարվել է թիվ 165 գրանցումը։
/գ.թ. 28, դատական նիստի արձանագրություն/
Քրեական գործի նյութերում առկա բնութագրի համաձայն` Ա. Թորոսյանը 2012թ.-ի սեպտեմբերից սովորում է Երևանի Բ. Ժամկոչյանի անվան թիվ 119 դպրոցում։ Ուսումնառության ընթացքում առանձնապես ակտիվությամբ աչքի չի ընկել, սահմանափակ է, ինքնամփոփ և լռակյաց, նրա վարքի և պահվածքի մեջ շեղումներ չեն նկատվել։ Սովորում է հնարավորության սահմաններում` դրսևորելով միջակ կարողություններ։
/դատական նիստի արձանագրություն/



Դատարանի իրավական վերլուծությունները.

Վերլուծելով անչափահաս ամբաստանյալ Արշակ Աշոտի Թորոսյանին առաջադրված մեղադրանքը, նրա ցուցմունքները և գործով ձեռք բերված ապացույցները` դատարանը գտնում է, որ անչափահաս ամբաստանյալ Արշակ Թորոսյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, ուրիշի գույքի բացահայտ հափշտակություն կատարելու փորձն ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Քննարկելով իր կատարած հանցանքի համար ամբաստանյալի` պատժի ենթակա լինելու հարցը` դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
«Միջին ծանրության հանցագործություններ են համարվում դիտավորությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում հինգ տարի ժամկետով ազատազրկումը, ինչպես նաև անզգուշությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում տաս տարի ժամկետով ազատազրկումը։»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի համաձայն`
«Առաջին անգամ ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք կատարած անձը կարող է ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, եթե պարզվի, որ իրադրության փոփոխման հետևանքով այդ անձը կամ նրա կատարած արարքը դադարել է հանրության համար վտանգավոր լինելուց։»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 85-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
«Հանցանք կատարած անչափահասի նկատմամբ կարող է նշանակվել պատիժ կամ կարող են նշանակվել դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ։»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 91-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«Առաջին անգամ ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք կատարած անչափահասը դատարանի կողմից կարող է ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, եթե դատարանը գտնի, որ նրա ուղղվելը հնարավոր է դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի միջոցների կիրառմամբ։»։
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
«Անչափահասի նկատմամբ դատարանը կարող է նշանակել դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի հետևյալ միջոցները.
1) (...)
2) ծնողների կամ նրանց փոխարինող անձանց կամ տեղական ինքնակառավարման կամ դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի հսկողությանը հանձնելն առավելագույնը վեց ամիս ժամկետով։ (...)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Կողոպուտը` ուրիշի գույքի բացահայտ հափշտակությունը`
պատժվում է տուգանքով` նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկից վեցհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանքով՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով։
(...)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետի համաձայն` «Քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե` ... անձը Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի դրույթների ուժով ենթակա է ազատման քրեական պատասխանատվությունից.»։
Անչափահասին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու և նրա նկատմամբ դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ կիրառելու նպատակահարմարությունը և անհրաժեշտությունը մեծապես պայմանավորված է նաև անչափահասների շահերի պաշտպանության վերաբերյալ ուղղորդող նշանակություն ունեցող մի շարք միջազգային-իրավական ակտերի պահանջների իրացվելիության խնդրով։
Մասնավորապես` «Անչափահասների նկատմամբ արդարադատություն իրականացնելու վերաբերյալ» ՄԱԿ-ի նվազագույն ստանդարտ կանոնների («Պեկինյան կանոններ») 5.1-րդ մասի համաձայն`
«5.1 Անչափահասների վերաբերյալ արդարադատության համակարգն ուղղված է առաջին հերթին անչափահասի բարեկեցության ապահովմանը, որպեսզի անչափահաս իրավախախտների վրա ազդեցություն գործող ցանկացած միջոց միշտ համաչափ լինի ինչպես իրավախախտի անհատական առանձնահատկություններին, այնպես էլ իրավախախտման հանգամանքներին»։
Նույն կանոնների 17.1 կետի համաձայն`
«17.1 Ներգործության միջոցների ընտրության ժամանակ իրավասու մարմինը պետք է ղեկավարվի հետևյալ սկզբունքներով.
ա) ներգործության միջոցները միշտ պետք է համարժեք լինեն ոչ միայն իրավախախտման հանգամանքներին և ծանրությանը, այլև անչափահասի դրությանը և պահանջներին, ինչպես նաև հասարակության պահանջներին.
բ) անչափահասի անձնական ազատության սահմանափակման մասին որոշումը պետք է ընդունվի միայն հարցի մանրազնին քննարկումից հետո, և սահմանափակումը հնարավորության սահմաններում պետք է հասցնել նվազագույնի.
գ) անչափահաս իրավախախտին պետք չէ ազատազրկել, եթե միայն նա մեղավոր չի ճանաչվում այլ անձի դեմ բռնությամբ լուրջ արարք գործելու կամ բազմաթիվ լուրջ իրավախախտումներ կատարելու մեջ, ինչպես նաև ներգործության ուրիշ համապատասխան միջոցի բացակայության դեպքում.
դ) անչափահասի գործի քննության ժամանակ նրա բարեհաջողության հարցը պետք է որոշիչ գործոն լինի։»։
Նույն կանոնների 18.1 կետի համաձայն`
«18.1 Առավել ճկունություն ապահովելու և ուղղիչ հիմնարկներում կալանավորումից հնարավորին չափ խուսափելու նպատակով, իշխանության իրավասու մարմինը, գործի որոշման ժամանակ, իր տրամադրության տակ պետք է ներգործության համալիր միջոցառումներ ունենա։ Այդպիսի միջոցառումները, որոնք կարող են իրականացվել իրար հետ զուգակցելով, հանդիսանում են.
ա) խնամակալության մասին որոշումը, ղեկավարումը և հսկողությունը`
բ) պրոբացիան `
գ) ի բարօրություն համայնքի աշխատանքի մասին որոշումը`
դ) դրամական պատիժը, փոխհատուցումը և իրավունքների ռեստիտուցիան
ե) միջանկյալ և այլ կարգի միջոցառումների մասին որոշումը`
զ) խմբակային հոգեբուժությունը և նմանատիպ այլ միջոցառումների մասնակցության մասին որոշումը`
է) դաստիարակության հանձնելու, ապրելավայրի կամ այլ դաստիարակչական միջոցների վերաբերյալ որոշումը`
ը) համապատասխան այլ որոշումները։»։
«Երեխաների իրավունքների մասին» Նյու-Յորքի 1989 թվականի նոյեմբերի 20-ի կոնվենցիայի (Հայաստանի Հանրապետության կողմից վավերացվել է 1992 թվականի հունիսի 1-ին) 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Երեխաների նկատմամբ բոլոր գործողություններում, անկախ այն բանից, թե դրանք ձեռնարկվում են սոցիալական ապահովության հարցերով զբաղվող պետական կամ մասնավոր հիմնարկների, դատարանների, վարչական կամ օրենսդրական մարմինների կողմից, առաջնահերթ ուշադրություն է դարձվում երեխայի շահերի առավել ապահովմանը։»։
Նույն կոնվենցիայի 40-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Մասնակից պետությունները ճանաչում են մեղադրվող կամ քրեական օրենսդրությունը խախտած համարվող յուրաքանչյուր երեխայի իրավունքը՝ արժանանալու այնպիսի վերաբերմունքի, որը նպաստում է նրա արժանապատվության և նշանակալիության զգացումի զարգացմանը, երեխայի մեջ ամրապնդում է հարգանքը մարդու իրավունքների և ուրիշների հիմնարար ազատությունների նկատմամբ, և որի դեպքում հաշվի է առնվում երեխայի տարիքը և հասարակության մեջ նրա վերաինտեգրացման և հետագա դրական դեր խաղալուն նպաստելու ցանկալիությունը։
(…)
4. Անհրաժեշտ է այնպիսի բազմազան միջոցառումների առկայությունը, ինչպիսիք են խնամքի, խնամակալության և հսկողության մասին հրամանները, խորհրդատվական ծառայությունները, փորձաշրջանի նշանակումը, դաստիարակությունը, կրթական և մասնագիտական պատրաստության ծրագրերը և առանձին հաստատություններում խնամքի այլընտրանքային այլ ձևեր, որոնք ապահովում են երեխայի նկատմամբ նրա բարեկեցությանը, ինչպես նաև դրությանն ու հանցագործության բնույթին համապատասխանող վերաբերմունք։»։
Այսպիսով, վերոշարադրյալ ներպետական և միջազգային նորմերի վերլուծության արդյունքում պարզ է դառնում, որ անչափահասը դատարանի կողմից կարող է ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի միջոցների կիրառմամբ ամբաստանյալի ուղղվելու հնարավորության մասին։ Միևնույն ժամանակ, դատարանը նման հետևության կարող է հանգել միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, անչափահասի անձը և վկայում են քրեական պատասխանատվությունից ազատելու հիմքերի առկայության մասին։
Սույն գործի քննությամբ հիմնավորվել է, որ ամբաստանյալ Արշակ Աշոտի Թորոսյանը տասնվեց տարեկան անչափահաս է, բնակվում է մոր հետ միասին։ Սովորում է Երևան քաղաքի Բ. Ժամկոչյանի անվան թիվ 119 ավագ դպրոցի 12-րդ դասարանում, նախկինում դատված չի եղել, անկեղծորեն զղջում է կատարածի համար։
Հաշվի առնելով վերոգրյալը, գործի հանգամանքները և Ա. Թորոսյանի անձը բնութագրող տվյալների և անհատական առանձնահատկությունների համակցությունը` դատարանը գտնում է, որ անչափահաս ամբաստանյալ Արշակ Աշոտի Թորոսյանի` հանրության համար վտանգավոր լինելու աստիճանը նվազել է և բավարար հիմքեր կան հետևության հանգելու համար, որ Ա. Թորոսյանի ուղղվելը հնարավոր է առանց քրեական պատժի միջոցներ կիրառելու, դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի միջոցների կիրառմամբ։ Այդ պատճառաբանությամբ նա ենթակա է ազատման քրեական պատասխանատվությունից, նրա նկատմամբ քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման և քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման։
Հաշվի առնելով, որ Ա. Թորոսյանի ծնողներն ամուսնալուծված են և նա գտնվում է մոր խնամքին` դատարանը գտնում է, որ նրան պետք է հանձնել մոր` Աննա Գրիշայի Գևորգյանի հսկողությանը` վեց ամիս ժամկետով։
Դատարանի նման եզրահանգումն ուղղված է նաև անչափահաս ամբաստանյալ Ա. Թորոսյանի շահերի և նրա բարեկեցության առավել ապահովմանը։
Գործով քաղաքացիական հայց չի հարուցվել, գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացվել։
Քննարկելով իրեղեն ապացույցների հարցը` դատարանը գտնում է, որ որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, 2014թ. հունիսի 06-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույցներ ճանաչված սև գույնի պայուսակը, շպարի բացովի հայելին, հարդարման շագանակագույն մատիտը, թարթիչների շպարելու համար նախատեսված պարագան, «Վիվասել ԷՄ ՏԷ ԷՍ» («Viva cell MTS») և «06009958 Զ» գրառումներով ՀԴՄ կտրոնը, «ԱԱ31303217» և «ԱԱ36699968» սերիա-համարներով, «1000 դրամ» անվանական արժեքով ՀՀ թղթադրամները, «20 դրամ» և թվով երկու հատ «10 դրամ» անվանական արժեքով մետաղադրամները պետք է վերադարձնել տուժող Էմմա Արմենի Բոշնաղյանին։
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ անչափահաս ամբաստանյալ Արշակ Աշոտի Թորոսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց հսկողության հանձնելն ենթակա է վերացման։
Վերոգրյալների հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետով, 119-րդ, 148-րդ, 151-րդ, 313-րդ, 439-441-րդ, 443-րդ հոդվածներով` դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

ԵԿԴ-0093/01/14 (13146414) քրեական գործով ըստ մեղադրանքի անչափահաս Արշակ Աշոտի Թորոսյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 1-ին մասով, անչափահաս ամբաստանյալ Արշակ Աշոտի Թորոսյանին ազատել քրեական պատասխանատվությունից, նրա նկատմամբ դադարեցնել քրեական հետապնդումն ու կարճել քրեական գործի վարույթը` նրան հանձնելով ծնողի` Աննա Գրիշայի Գևորգյանի հսկողությանը վեց ամիս ժամկետով։
Խափանման միջոց հսկողության հանձնելը վերացնել։
Որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, 06.06.2014թ. որոշմամբ իրեղեն ապացույցներ ճանաչված սև գույնի պայուսակը, շպարի բացովի հայելին, հարդարման շագանակագույն մատիտը, թարթիչների շպարելու համար նախատեսված պարագան, «Վիվասել ԷՄ ՏԷ ԷՍ» («Viva cell MTS») և «06009958 Զ» գրառումներով ՀԴՄ կտրոնը, «ԱԱ31303217» և «ԱԱ36699968» սերիա-համարներով, «1000 դրամ» անվանական արժեքով ՀՀ թղթադրամները, «20 դրամ» և թվով երկու հատ «10 դրամ» անվանական արժեքով մետաղադրամները վերադարձնել տուժող Էմմա Արմենի Բոշնաղյանին։
Սույն որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում։


ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ