Հիմնական

Գործի համար: ԵԿԴ/0065/01/14
Վիճակագրական տողի համար : 7.30

Պատասխանող

Անդրանիկ Քալաշյան Արտյոմի
Անդրանիկ Քալաշյան

Դատավոր

Կենտրոն և Նորք-Մարաշ

Արշակ Վարդանյան

Դատավոր

Կենտրոն և Նորք-Մարաշ

Արշակ Վարդանյան

Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն: Անդրանիկ Քալաշյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա մաքսանենգությամբ` մաքսային հսկողությունից թաքցնելով, ինչպես նաև մաքսային և այլ փաստաթղթերը խաբեությամբ օգտագործելով, ՀՀ մաքսային սահմանով տեղափոխել է խոշոր չափերի` 16.373.000 դրամ ընդհանուր արժողությամբ տարբեր տեսակի կոշիկներ:
Դատարան Օր Ժամ Դատարանի դահլիճի համար Ստատուս Որոշում Այլ նշումներ
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ 2014-08-20 09:30 5 Կայացել է
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ 2014-08-13 10:00 5 Նշանակվել է դատական նիստ
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ 2014-08-04 10:00 5 Նշանակվել է դատական նիստ
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ 2014-07-23 12:00 1 Նշանակվել է դատական նիստ
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ 2014-07-15 11:00 5 Նշանակվել է դատական նիստ
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ 2014-07-11 14:00 5 Նշանակվել է դատական նիստ
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ 2014-07-07 10:00 3 Նշանակվել է դատական նիստ
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ 2014-06-27 09:30 3 Նշանակվել է դատական նիստ
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ 2014-06-20 09:30 5 Նշանակվել է դատական նիստ
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ 2014-06-10 09:30 5 Նշանակվել է դատական նիստ
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ 2014-05-27 10:00 5 Չի կայացել
Գործ թիվ ԵԿԴ/0065/01/14




ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դա¬տարանը (այսուհետ` Դատարան),

նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի,

քարտուղարությամբ` Աննա Փանոսյանի և
Ժենյա Ավետիսյանի,
մասնակցությամբ`

մեղադրող, ՀՀ գլխավոր դատախազության
ՀԿԳ քննության վարչության դատախազ` Հայկ Մովսիսյանի,

պաշտպան (հանրային)` Անուշ Մխիթարյանի,


2014թ. օգոստոսի 20-ին՝ նույն Դատարանում՝ դռնբաց դատական նիստում, քննեց և ավարտեց քրեական գործն ըստ մե¬ղադ¬րանքի`
Անդրանիկ Արտյոմի Քալաշյանի` (ծնված 1970թ. սեպտեմբերի 22-ին, Կոտայքի մարզի Հրազդան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, սույն դատական ակտը կայացնելու պահին` խնամքին է 2013թ. հուլիսի 15-ին ծնված դուստրը, երրորդ խմբի հաշ¬մանդամ, նախկինում չդատապարտված, բնակվում է Գերմանիայի Դաշնության Բեռլին քաղաքի Շպանդաու 138-42, 3-րդ բնակարանում, ՀՀ-ում հաշվառված է Կոտայքի մարզի Հրազդան քաղաքի Միկ¬րոշրջան, 242-րդ շենքի 9-րդ բնակարանում, սույն գործով նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել գրավ)։

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Թիվ 84101313 քրեական գործը հարուցվել է 2010թ. մայիսի 13-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 215-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատ¬¬կանիշներով ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ քննչական վարչությունում` 2760 կգ ընդհանուր քաշով տարբեր տեսակի կոշիկների մաքսանենգության դեպքի առթիվ։
2010թ. նոյեմբերի 10-ին Անդրանիկ Քալաշյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 215-րդ հոդվածի 1-ին մասով` 16.373.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողությամբ 2760 կգ տարբեր տեսակի կոշիկների մաքսանենգություն կատարելու համար, նրա նկատմամբ այդ մեղադրան¬քով հայտարարվել է հետախուզում և որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորում։
2010թ նոյեմբերի 12-ին քրեական գործով վարույթը կասեցվել է` մինչև հետախուզվող Ա.Քալաշյանի հայտնաբերումը կամ վարույթն իրականացնող մարմին կամովին ներկայանալը։
2013թ. նոյեմբերի 23-ին՝ ժամը 5։00-ին «Զվարթնոց» միջազգային օդանավակայանից ՀՀ ոստի¬կանության Հրազդանի բաժին է բերման ենթարկվել Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետությունում հայտ¬նաբերված և Հայաստանին հանձնված մեղադրյալ Ա.Քալաշյանը։
2013թ. նոյեմբերի 25-ին քրեական գործով կասեցված վարույթը վերսկսվել է` հետախուզվող Ա.Քալաշյանին նախաքննական մարմին ներկա¬յացնելու պատճառաբա¬նությամբ, նրան նույն օրը մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 215-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Նույն օրը Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դա¬տարանը, վերստին քննարկելով նախաքննական մարմնի միջնորդությունը, մեղադրյալ Անդրանիկ Քալաշյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրել կալանավորումը։ Միաժամանակ, Դատարանը, բավարարելով պաշտպանական կողմի միջնորդությունը, նույն որոշմամբ մեղադրյալ Ա.Քալաշյանի նկատմամբ որպես կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց է կիրառել գրավ` 500.000 ՀՀ դրամի չափով։
2013թ. նոյեմբերի 26-ին մեղադրյալ Ա.Քալաշյանը կալանքից ազատ է արձակվել։
2014թ. ապրիլի 25-ին Անդրանիկ Քալաշյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել և նրան նոր մեղադրանք է առա¬ջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 215-րդ հոդվածի 1-ին մասով, սակայն 2550,24 կգ ընդհանուր քաշով 16.373.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ կոշիկների մաքսանենգություն կատարելու համար։
2014թ. մայիսի 5-ին սույն քրեական գործը Անդրանիկ Արտյոմի Քալաշյանի նկատ¬մամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 215-րդ հոդվածի 1-ին մասով հաստատված մեղադրական եզրա¬կացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վար¬¬¬չական շրջան¬ների ընդ¬հանուր իրավա¬սության դա¬տարան, 2014թ. մայիսի 8-ին ընդուն¬¬վել վարույթ և նշանակվել դատական քննութ¬յան։

2. Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատման արդյունքներով Դատարանն հաս¬տատված է համարում այն, որ Անդրանիկ Քալաշյանը մաքսային հսկողությունից թաքցնելու, մաքսային և այլ փաստաթղթերը խաբեությամբ օգտագործելու եղանակներով կատարել է խոշոր չափի ապրանքի մաք¬սանենգություն, որն արտահայտվել է հետևյալում.
Անդրանիկ Քալաշյանը Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետությունում ձեռք է բերել 2.700 կգ քաշով տար¬բեր տեսակի կոշիկներ, որոնք բեռնել է «Ֆոլկսվագեն» մակնիշի SN-MA896 պետ¬համարանիշի բեռնատարի բեռնախցիկի և GZ-94A համարի կցորդի մեջ և ուղարկել Հայաստան։ Մորաքրոջ որդու՝ Արման Գաբրիելյանի հետ տաքսի ավտոմեքե¬նայով 2010թ. փետրվարի 27-ին արդեն Հայաստանից մեկնելով Վրաստանի Հանրա¬պետության Փոթիի նավահանգիստ և Պար¬սամ Գրիգոր¬յանի տված լիազորագրի հիման ստանալով վերոնշյալ բեռնատարը, կցորդը և դրանցում առկա` Արման Գաբրիելյանի անվամբ ուղարկված բեռը` այն ձևակերպել է վերջինիս անվամբ, ապա 2010թ. փետրվարի 27-ին ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ Գոգավան-Պրիվոլնոյե մաքսակետում ներ¬կայացրել և այդ կերպ օգտագործել է նաև իր մոտ առկա վերոնշյալ կոշիկների քաշն էականորեն նվազեցրած տվյալով լրացված` 1450 կգ կոշիկներ տեղա¬փոխելու վերաբերյալ կեղծ հաշիվ-ապրանքագիրը, ինչպես նաև միջազգային տրանսպորտային փոխադրման ապրանքագիրը ։ Բեռնատարի, կցորդի և տեղափոխվող բեռի միասնական կշռումից, մաքսային ապահովության միջոցները ստուգելուց և լրացուցիչ ապահով¬ման միջոցներ տեղադրելուց հետո, երբ պարզվել է, որ դրանց ընդհանուր քաշը կազմում է 6.960 կգ, 2010թ. փետրվարի 27-ով կազմված 2010/34/33 փոխադրման ամփոփագրով 1.450 կգ քաշով հայտա¬րա¬րագրած, իրականում 2.700 կգ կազմող բեռը Երևան քաղաքում գտնվող մաքսային պահեստ ներկա¬յանալուց և մաքսազեր¬ծելուց առաջ Ա.Քալաշյանը բեռնատարը վարել և բեռը տեղափոխել է Կոտայքի մարզի Հրազդան քաղաք։ Բեռնատարի բեռնախցի¬կի, ինչպես նաև կցորդի դռան փականքի ու ապահովման միջոցների համար նախատեսված անկյու¬նակներն ամրացնող ամրագամերը գայլիկոն¬ման միջոցով ապամոն¬տա¬ժելու և կցորդի մետաղաճոպանը նորով փոխելու, 2.700 կգ ընդ¬հանուր քաշով կոշիկներից 16.373.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ 2550,24 կգ-ը մաքսային մարմնից թաքցնելու և մաքսանենգություն կատարելու դիտա¬վորությամբ Ա.Քալաշյանն այն բեռնաթափել է, միայն 149,76 կգ կոշիկներ թողնելով բեռնատարի և կցորդի մեջ` վերստին դռների փականքներն ու անկյունակներն ամրագամել է նորերով, իսկ կցորդը` նաև նոր մետաղաճոպանով, ապա՝ 2010թ. փետրվարի 28-ի երեկոյան, մաքսազերծման ենթակա կոշիկների չնչին քանա¬կութ¬յունը նույն բեռ¬նատարով և կցորդով ներկայացրել է «Ձյունիկ սառ¬նարան» ՍՊ ընկե¬րության մաք¬սա¬յին պահեստ՝ Ա.Գաբրիելյանի միջոցով մաքսային ձևա¬կերպումներ իրակա¬նաց¬նե¬լու համար, սակայն մաքսային հայտարարագիր ներկայացնելուց հետո 2010թ. մարտի 3-ին մաքսային պահեստ ներ¬կա¬յացված ապրանք¬ների նկատ¬մամբ մաքսային հսկողություն իրա¬կանացնելու ժամանակ մաքսա¬զերծման ենթակա բեռի կշիռ¬ների միջև առկա էական տարբերության հիմքով մաք¬սանենգության վե¬րոնշյալ դեպ¬քը բացա¬հայտվել է, բեռնատարում և կցորդում հայտնաբերվել են ընդամենը 149,76 կգ կոշիկներ։
Այսպիսով, ամբաստանյալ Անդրանիկ Քալաշյանը կատարել է հանցավոր արարք, որը նախա¬տես¬ված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 215-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Առաջադրված մեղադրանքի շուրջ հարցաքննվելիս ամբաստանյալ Անդրանիկ Քալաշյանը դատաքննության սկզբնա¬կան փուլում իրեն մեղավոր չճա¬նա¬չեց, ընդունեց, որ Գերմանիայից ՀՀ տեղափոխված բեռը պատկանում է իրեն, թեև այն ձևակերպվել և Հայաստան է տեղափոխել Արման Գաբրիելյանի անվամբ։ Ընդունեց նաև, որ մաքսային մարմիններին բեռի հետ կապված տվյալները և փաստաթղթերն ինքն է ներկայացրել և դրա հետ Ա.Գաբրիելյանը գործնականում որևէ առնչություն չի ունեցել, իր առաջարկությամբ է ստորագրել նրան ներկայացված բոլոր փաստաթղթերը։ Նշեց, թե իբր ՀՀ է տեղափոխել ընդամենը 450 կգ բեռ` տարբեր տեսակի կոշիկներ, սակայն Գոգավանի մաքսակետի աշխատակիցները թեև երեք անգամ, սակայն արդյունքում սխալ են կշռել իր վարած ավտոմեքենան և կցորդը` դրանցում առկա բեռով հանդերձ, իսկ Երևան ուղևորվելու ճանապարհին բեռնատարի թափքի ինքնաշարժ դուռը ( այսուհետ` նաև վերելակը) պոկվել է, յուղը թափվել, որի հետևանքով ստիպված են եղել վերելակը տեղափոխել Հրազդան, դրա վնասված այլ մասերը թողնել ճանապարհին, իսկ մեքենան «Ձյունիկ սառնարան» մաքսային պահեստ` կշռման ներկայացրել են առանց այդ վերելակի, պահես¬տամասերի և թափված յուղի, որն էլ հանդիսացել է կշիռների տարբե¬րության պատճառներից ևս մեկը։ Նշեց նաև, թե իբր տեղյակ չէր, որ առանց կապարակնիքները վնա¬սելու, որոշ դետալներ հանելով, հնարավոր էր բացել բեռնատարի և կցորդի բեռնախցիկի դռները։ Այնուամենայնիվ, դատական քննության ավարտական փուլում կա¬տա¬րածի համար զղջաց, խնդրեց հնա¬րավորինս մեղմ պատժել` այդ կերպ ապա¬հովելով արտասահ¬մանում բնակվող ընտանիքին հաս¬նելու հնարավարություն։
Ամբաստան¬յալ Անդրանիկ Քալաշյանի վերոնշյալ պատճառա¬բա¬նութ¬յուններն ան¬հիմն են և մտա¬ցածին, հետապնդում են հնարավոր քրեական պա¬տաս¬¬խա¬¬նատ¬վությունից և պատժից խու¬սա¬փելու նպատակ։ Նշված հետևության Դատարանը հանգեց ստորև ներկայացվող ապացույցների հա¬մադրման և գնահատման արդյունքներով.
Վկա Ռուդիկ Կյուրեղյանի ցուցմունքներով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ քննվող դեպքի ժամանակ աշխատել է ՀՀ ՊԵԿ նախաբացթողումային հսկողության վարչության Գուգարքի բաժնի Գոգավանի բաժանմունքում։ 2010թ. փետրվարի 2-ին Ա.Քալաշյանի բեռը եկել է մաքսակետ, իր պարտականությունները կատարելով` ստուգել է ավտոմեքենան և կցորդը, ստուգել կապարակնիքների և ամրալարի ամբողջականությունը, որևէ թաքստոց չի հայտնաբերել։ Ա.Քալաշյանի բեռը կշռվել է, հանվել է մուտքի բեռնագիր, ձևակերպվել է, որից հետո կապարակնքելուց հետո այն ուղարկել են մաքսային պահեստ` մաքսային ձևակերպումների համար։ Ա.Քալաշյանի բեռնատարի և կցորդի ստուգման ընթացքում որևէ արտառոց դեպք տեղի չի ունեցել։ Նշեց, որ կշեռքն ավտոմատ է, այդ գործընթացի ժամանակ խախտումները բացառվում են, քանի որ բեռի կշռի վերաբերյալ տվյալ¬ները լրացնում է ոչ թե կշռավարը, այլ ավտոմատ համակարգը, մարդկային գործոնը բացակայում է։ Նշեց, որ որպես բեռը տեղափոխող անձ` Ա.Քալաշյանն իր ներկայությամբ է ստորագրել կշռի վերա¬բերյալ տվյալների տակ՝ ըստ էության համաձայնելով դրա հետ։ Նշեց նաև, որ բեռնատարի սրահը զննել և հայտնաբերել է անձնական իրեր, նկատել է միայն միջին չափի պայուսակ, եթե արտառոց բան լիներ, կնկատեր։ Պոլիէթիլենային տոպրակով իրեր չի նկատել, հակառակ դեպքում կզններ և կկապա¬րակնքեր, որով հերքեց կոշիկների մի մասը 5 տոպրակներով իբր բեռնատարի սրահում տեղադրելու և ՀՀ ներկրելու վերաբերյալ ամբաստանյալ Ա.Քալաշյանի և վերջինիս ցուցմունք վերահաստատած նրա մորաքրոջ որդի Արման Գաբրիելյանի դատաքննական ցուցմունքները։ Նշեց, որ փոխադրման ամփո¬փագիրը լրացվում է երկու օրինակից, մեկը մնում է վարորդի, մյուսը` իրենց մոտ, որից հետո իրենց օրինակը փոստով ուղարկում են մաքսային պահեստ։
Վկա Սերգեյ Բոյաջյանի ցուցմունքներով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ 2010թ. փետրվարին աշխատել է Գուգարքի տարածաշրջանային մաքսակետի ձևակերպման բաժնում` որ¬պես հերթափոխի պատասխանատու։ Բեռը կշռվում է մաքսային տերմինալում և կապարակնքվում է, կտրո¬նի վրա նշվում է կապարակնիքի համարը, այնուհետև փաստաթուղթը ստանում ձևակերպում։ Կշռման վերաբերյալ կտրոնի մի օրինակը մնում է իրենց մոտ, մյուսը ուղեկցող փաստաթղթերի հետ ուղարկվում է ձևակերպման` մաքսակետ։ Նշեց նաև, որ կշռման գործընթացում մարդկային գործոնը բացակայում է։ Իր հիշելով` Անդրանիկ Քալաշյանը բեռը` մանկական կոշիկները, տեղափոխում էր կցորդով, վերջինս դիմում էր գրել ձևակերպումներն այլ մաքսատանը կատարելու համար, որը բավարարվել էր։ Սեփականատերն այլ անձ էր, իսկ Ա.Քալաշյանը միայն փոխադրողն էր։ Նշեց, որ փոխադրման ամփոփագիրը լրացնելուց ապրանքի տերը ներկա է գտնվել և ստորագրել այն, հնարավոր է Անդրանիկը նույնպես ներկա է գտնվել դրան։ Նշեց, որ ավտոմեքենայի քաշի վերաբերյալ տվյալը վերցնում են մեքենայի տեխնիկական անձ¬նագրից, իսկ եթե տվյալներն օտարալեզու են, իրենց հասկանալի չեն, դրանք ճշտում են վարորդներին կատարած հարցմամբ, այդ պատասխանները համադրում և ճշտում են մեքենայի տեխանձնագրի կամ իրենց մոտ եղած այլ փաստաթղթերի տվյալների հետ։ Հայտնեց, որ բեռի ձևակերպումներ կատարելիս մեքենայի տեխնիկական տվյալները լրացնելուց հնարավոր է այդ կարգով դիմած լինի նաև Ա.Քալաշյանին։ Նշեց, որ փոխադրման ամփոփագիրը լրացվում է փոխադրողի կամ բեռի տիրոջ կողմից։ Հայտնեց, որ բեռնատարի սրահում ապրանք չի տեսել, քանի որ զննումն իր պարտականությունը չէ։ Պնդեց, որ բեռի կշռի վերաբերյալ փո¬խադրողի կողմից բողոք չի եղել, դրա առկայության դեպքում փոխադրման ամփոփագիր չէր լրացվի, իսկ ինքն այդ մասին անպայման կիմանար։
Վկա Գրիշա Զալինյանի՝ հրապարակված և հետազոտված նախաքննական, այդ թվում` ամբաս¬տանյալ Ա.Քալաշյանի հետ առերես ցուցմունքներով, համաձայն որոնց՝ քննվող դեպքի պահին վերջինս աշխատել է ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ Գոգավան-Պրիվոլնոյե մաքսակետում՝ որպես կշռավար։ Վերջինս նշել է, որ մաքսակետի կշեռքն էլեկտրոնային է, որը միացված է համակարգչին։ Ապրանքների կշռման ժամանակ այն և տեղափոխող տրանսպորտային միջոցի կշիռը ֆիքսվում է միասին, որը երևում է էլեկտրոնային «տաբլոյի» վրա։ Կշռումից հետո տվյալներն ավտոմատ կերպով փոխանցվում են համակարգիչ, որից հետո տպվում և կազմվում է մուտքի բեռնագիրը։ Այն ստորագրում է, ներկայացնում նաև բեռը տեղափոխողի ստորագրությանը։ Բեռնագիրը ստորագրելուց հետո այն հանձնում է զննումն իրականացնող մաքսային տեսուչին, ով պարտադիր ներկա է գտնվում բեռի կշռմանը։ Քննվող դեպքի վերաբերյալ հայտնել է, որ «Ֆոլկսվագեն» մակնիշի բեռնատարը և կցորդը կշռել է միասին, կշռել է նաև երկրորդ անգամ, քանի որ սկզբնական կշռման ժամանակ մեքենան ուղեկցող անձանցից մեկը կշեռքի վրա էր։ Քաշը կազմել է 6960 կգ, ուստի մեքենան կշեռքից իջեցնելուց հետո համակարգչով տպել է մուտքի բեռնագիրը, ստորագրել և ներկայացրել նաև ապրանքն ուղեկցող անձանցից մեկի ստորագրմանը, որից հետո այն հանձնել է տեսուչ Ռ.Կյուրեղյանին, ով պետք է իրականացներ մեքենայի արտաքին զննումը և դռների կապարակնքումը։ Բեռն ուղեկցող անձանցից որևէ մեկը կշռի հետ կապված առարկություններ այդ օրը չի ներկայացել։ Դեպքի հետ կապված, երբ իբր կշեռքի սխալ աշխատելու վերաբերյալ անտեղի աղմուկ է բարձրացել, համապատասխան ծառայությունից եկել և կշեռքը ստուգել են, պարզվել է, որ այն ճիշտ է աշխատում։
ՀՀ ՊԵԿ Նախաբացթողումային վարչության Գուգարքի բաժնի մաքսային տեսուչ, Գոգա¬վան-Պրիվոլնոյե մաքսակետի աշխատակից, գործով վկա Աշոտ Գևորգյանի՝ հրապարակված և հետազոտված նախաքննական ցուցմունքներով, որոնք, ըստ էության, նույնաբովանդակ են վկաներ Գրիշա Զալին¬յանի և Ռուդիկ Կյուրեղյանի վերոնշյալ ցուցմունքներին։
Վկա Գուրգեն Պապյանի ցուցմունքներով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ 2010թ. փետրվարին աշխատել է «Ձյունիկ սառնարան» մաքսային պահեստում՝ որպես ավագ տեսուչ։ Իր պարտականութ¬յունների մեջ է մտնում բեռի ուսումնասիրությունը, տեսուչի միջոցով կապարակնիք¬ները ստուգելը և արտաքին ու ներքին զննում կատարելը։ Մաքսային պահեստում Ա.Քալաշյանի բեռը ևս կշռվել է, որից հետո ոստիկանության աշխատակիցները ստուգել են կապարակնիքների առկայությունը։ Բոլոր փաստաթղթերն առավոտյան հանձնվել են դիսպետչերին, ով գրանցումներ է կատարել համապա¬տասխան մատյանում, այնուհետև նրանից վերցրել են Ա.Քալաշյանի բեռն ուղեկցող փաստաթղթերը։ Նշեց, որ Ա.Քալաշյանի բեռնատարի և կցորդի արտաքին զննությամբ կապարակնիքների վնասում չեն հայտնաբերել, հակառակ պարագայում համապատասխան արձանագրություն կկազմեին։ Նշեց, որ բեռը մաքսային պահեստ մուտք գործելուց հետո առանձին կշռվում է, որի համար կտրոն է տրվում, իսկ տեղափոխողի ցանկության դեպքում բեռն ու մեքենան առանձին-առանձին է կշռվում։ Ա.Քալաշյանի ներկրած բեռի քաշի կապակցությամբ հայտնաբերել են անհամապատասխանություններ, որի կապակցությամբ կազմել են արձանագրություններ և տվել համա¬պատասխան ընթացք։
Վկա Արման Գաբրիելյանի ցուցմունքներով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ 2010թ. փետրվարի 26-ին իրեն է զանգահարել մորաքրոջ որդին՝ Անդրանիկ Քալաշյանը, առաջարկել միա¬սին գնալ Վրաստանի Փոթի քաղաք՝ նրա ուղարկած բեռնատարը վարելով ՀՀ տեղափոխելու համար։ Տեղե¬կացել է, որ բեռնատարը կոշիկի տեսականիով է բարձված։ Ա.Քալաշյանն իրեն առաջարկել է այդ ապրանքների մաքսային ձևակերպումները ՀՀ-ում իրականացնել իր անվամբ, քանի որ նա պետք է շտապ վերադառնար Գերմանիա։ Համաձայնել է ու երկուսով տաքսիով մեկնել են Վրաստան։ Փոթիում Անդրանիկը ստացել է «Ֆոլկսվագեն» մակնիշի փոքր բեռնատարը և դրա կցորդը։ Անդրա¬նիկի խոսքերից տեղեկացել է, որ բեռնատարի մեջ բեռնված կոշիկները պատկանում են Գերմա¬նիայում բնակվող նրա ծանոթի հարա¬զատներին, Հայաստան բերելուց հետո դրանք պետք է մաք¬սազերծվեն և որպես նմուշ տրվեն այդ ծանոթի բարեկամ¬ներին։ Նշեց, որ Փոթիում Ա.Քալաշյանը համապա¬տասխան ձևակերպումները կատարել է իր անվամբ, որից հետո ուղևորվել են Հայաստան։ Գոգավանի մաքսակետ հասել են երեկոյան ժամերին, որտեղ բեռնատարի սրահից գրեթե չի իջել, դարձյալ Անդրա¬նիկն է զբաղվել ապրանքի մաքսային ձևակերպումներով։
Մաքսակետում բեռնատարը մի քանի անգամ կշռելուց հետո մաքսային տեսուչները և Անդրա¬նիկը գնացել են ձևակերպումներ իրականացնելու։ Ձևակերպող մաքսային տեսուչի մոտ լրացվել է փոխադրման ամփոփագիր, որտեղ բեռնատարի մեջ գտնվող բեռի կշիռը նշվել է 1.450կգ, ինչի դեմ Անդրանիկն առարկել է` նշելով, որ բեռնա¬տա¬րի մեջ ընդամենը 450 կգ կոշիկներ կան։ Անդրանիկի պահանջով ինքը մաքսային տեսուչի մոտ մաքսակետի պետին ուղղված դիմում է գրել՝ խնդրելով թույլատրել բեռնատարի վերաբերյալ կազմել փոխադրման ամփոփագիր ու այն մաքսազերծման նպա¬տակով տեղափոխել Երևան քաղաք։ Այս գործողութ¬յուններն ավարտելուց ու բեռնատարը զննելուց հետո նրանք ևս բեռնատարի և կցորդի դռները կապարակնքել են, որից հետո՝ գիշերվա ժամը 1-ի սահմաններում շարժվել են Երևանի ուղղությամբ։ Բեռնատարի հետևի մասն անընդհատ բացվել է, այնուհետև` կախվել և ջարդվել։ Անդրանիկի հետ պոկել են այդ դռնակը (վերելակը), կապել են բեռնատարի և կցորդի արանքում, անջատված մասերից որոշները թողել տեղում, քանի որ դրանք ծանր էին։ Դուռը բեռնախցիկում չեն տեղավորել, քանի որ այն կապարակնքված էր։
Հասնելով Հրազդան քաղաքում գտնվող իրենց տուն` Անդրանիկը բեռնատարի վարորդի խցի մեջ գտնվող հինգ պոլիէթիլենային պարկերից երկուսը տվել է իրեն ու հայտնել, որ հետագայում կասի, թե ինչպես վարվել դրանց հետ։ Ինքը տնից դուրս է կանչել հորը` Սամվել Գաբրիելյանին ու նրա հետ միասին այդ երկու պոլիէթիլենային պարկերում լցված կոշիկները տեղափոխել են իրենց ավտոտնակ և պահել այնտեղ։ Դրանից հետո Անդրանիկը հեռացել է, ապա զանգել է ու առաջարկել միասին գնալ Երևան, ավտո¬մեքե¬նան կանգնեցնել «Ձյունիկ սառնարան» մաքսային պահեստում՝ խնդրելով այնուհետև իրեն տանել «Զվարթ¬նոց» օդանավա¬կայան ու ճանապարհել։ Քանի որ ուշ ժամ է եղել և կիրակի օր, ավտոմեքենան և կցորդը կանգնեցրել են, իսկ ինքը Ա.Քալաշյանին տեղափոխել է «Զվարթ¬նոց» օդանավակայան և ճանապարհել Գերմանիա։
Հաջորդ օրը, երբ Անդրանիկն արդեն Գերմանիայում էր, նրա խնդարնքով ներկայացել է Արարատյան տարա¬ծաշրջանային մաքսատուն, որտեղ դիմում է գրել բերված ապրանքների մաք¬սային ձևակեր¬պումներն իրականացնելու համար։ Գնացել է մաքսային պահեստ, որտեղ նախնական զննումն իրականացնելու ժամանակ բեռնատարի թափքի դռները բացել են, որից հետո տեսել են, որ այնտեղ 1450 կգ բեռ առկա չէ, փաստացի առկա է մոտ 450 կգ կոշիկներ։ Այնուհետև մաքսային տեսուչները կշռել են նաև բեռնա¬տա¬րը և կցորդը՝ դատարկ վիճակում և տեսել, որ դրանց կշիռները չեն համա¬պատասխանում փո¬խադրման ամփոփագրի մեջ նշված կշիռներին։ Պարզվել է, որ դատարկ բեռ¬նատարը կշռում է 2920 կգ, իսկ կցորդը 940 կգ, այն դեպքում, որ դրանց կշիռներն ըստ փոխադրման ամփոփագրի՝ եղել են համա¬պա¬տաս¬խանաբար 3700կգ և 1824 կգ։
Նշեց նաև, որ նախաքննության ընթացքում քննիչն իրեն հարցրել է, թե նախքան «Ձյունիկ սառնարան» մաքսային պահեստ հասնելը բեռնատարից ինչ իրեր են դատարկել, ուստի նրան տեղե¬կացրել է բեռ¬նատարի սրահից հանված և իր ավտոտնակում պահվող երկու տոպրակների մասին։ Դրանից հետո մաքսայինի աշխատակիցների և քննիչի պահանջով կոշիկների երկու տոպրակները տա¬րել ու ներկա¬յացրել է նրանց։
Վկա Ա.Գաբրիելյանը Դատարանում վերահաստատեց, որ մաքսազերծման հետ կապված իրեն ներկայացած բոլոր փաստաթղթերը ստո¬րագրել է Անդրանիկ Քալաշյանի առաջարկով՝ նրան վստահելով, առանց բո¬վանդակությանը ծանոթանալու։
Վկա Պարսամ Գրիգորյանի ցուցմունքներով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ իր բեռնա¬տարի տեխնիկական զննումից հետո իր կողմից մեքենայի վրա որևէ դետալ չի ամրացվել, կցորդի վրա` ևս, նույն վիճակում ավտոմեքենան և կցորդը վարձակալությամբ հանձնել է Ա.Քալաշյա¬նին, ով ցանկանում էր դրանով կոշիկի նմուշներ բերեր, ապա սեղանի ջուր արտա¬հաներ Հայաս¬տանից։ Հետագայում բեռնատարն իրեն է վերադարձվել վերելակը կոտրված վիճակում։ Որևէ տեղե¬կություն չի ունեցել, որ հնարավոր է ամրագամերի փոփոխմամբ բացել բեռնատարի և կցորդի բեռնախցիկների դռները։
Վկա Սամվել Գաբրիելյանի ցուցմունքներով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ 2010թ. փետրվարի 28-ին որդին` Արման Գաբրիելյանը և վերջինիս մորաքրոջ տղան` Անդրանիկ Քալաշյանն եկել են իրենց տուն, Արմանն իրեն դուրս է կանչել և խնդրել, որ տուն տանեն երկու պոլիէթիլենային պարկեր՝ փաթաթված կպչուն ժապավեն¬ներով։ Իր հերթին Անդրանիկը խնդրել է այդ պարկերը պահել` պարտավորվելով հետագայում գալ և տանել։ Որոշ ժամանակ անց, Անդրանիկի խնդրանքով, Արմանն այդ պարկերը հանձնել է քննությանը, որի ժամանակ ինքը ժամանակավորապես գտնվել է ԼՂՀ-ում։
Վկա Մարուսյա Քալաշյանի` հրապարակված և հետազոտված ցուցմունքով, համաձայն որի՝ որդին` Անդրանիկ Քալաշ¬յանը 2010թ. փետրվարի 28-ին, այսինքն` Գոգավանի մաքսակետից Երևան գալու օրն իրենց տուն չի եկել։
Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալի մեղավորության վերաբերյալ հետևության Դա¬տա¬րանը հանգեց նաև հետևյալ ապացույցների համադրման և գնահատման արդյունք¬նե¬րով.
Որպես ապացույց ճանաչված և գործին կցված փաստաթղթերի, մասնավորապես`
Քաղ. Պարսամ Գրիգորյանի կողմից գործով ամբաստանյալ Անդրանիկ Քալաշյանին 2010թ. փետրվարի 12-ին տրված լիազորագրով, համաձայն որի` վերջինս լիազորվել է ՎՀ Փոթի նավա¬հանգստում լինել Պ.Գրիգորյանի ներկայացուցիչը, ստանալու նրան պատկանող «Ֆոլկսվագեն SN-MA896» բեռնա¬տա¬րը և ПР-GZ 94 A կցորդը, ինչպես նաև դրանցում առկա բեռը, վարելով տեղա¬փոխել այն ՀՀ, զբաղվել փաստաթղթերի ձևակերպման և տեղափոխվող բեռի մաքսազերծման հարցերով ...։
Ներկրված կոշիկների ձեռքբերման վերաբերյալ հաշիվ-ապրանքագրի առկայությամբ, համա¬ձայն որի՝ 89 արկղ ընդհանուր 1.450 կգ կոշիկ ձեռք բերելու համար Արման Գաբրիելյանի կողմից վճարվել է 890 եվրո գումար։
Միջազգային տրանսպորտայի ապրանքագրի առկայությամբ, համաձայն որի՝ որպես 1.450 կգ քաշով 89 արկղ կոշիկը ստացող նշված է Հայաստանի Հանրապետության բնակիչ Արման Գաբրիել¬յանը, ով Հայաստանում բեռնաթափելու համար վերոնշյալ բեռով «Ֆոլկսվագեն SN-MA896» բեռնա¬տա¬րով և ПР-GZ 94 A կցորդով 2010թ. փետրվարի 27-ին հատել է Վրաստանի Հանրապետութ¬յան մաք¬¬սային ան¬ցա¬կետը։
ՀՀ ՊԵԿ Գոգավանի մաքսակետում 2010թ. փետրվարի 27-ին կազմված թիվ 540 մուտքի բեռնագրի առկայությամբ, համաձայն որի` Արման Գաբրիելյանի անվամբ ներկրած բեռը` մանկական կոշիկ¬ները, բեռնատարի և կցորդի հետ մեկտեղ, նույն օրը ժամը 19։38-ին կշռվել են, կազմել ընդհանուր 6.960 կգ։ Բեռնագիրը ստորագրված է նաև գործով ամբաստանյալ Ա.Քալաշյանի անունից։
2010թ. փետրվարի 27-ին կազմված թիվ 2010/34/33 փոխադրման ամփոփագրի առկայությամբ, համաձայն որի` բեռը տեղափոխող Անդրանիկ Քալաշյանի կողմից ապրանքի սեփականատեր Արման Գաբրիելյանի անվամբ «Ֆոլկսվագեն» մակնիշի բեռնատարով և կցորդով կապարակնքելուց հետո Գոգավանի մաքսակետից Արարատյան տարածաշրջանային մաքսատուն է ուղարկվել 89 արկղ մանկական կոշիկ, որի քաշը կազմել է 1.450 կգ։ Փոխադրման ամփոփագիրը ևս ստորագրված է բեռը տեղափո¬խած անձի` գործով ամբաստանյալ Անդրանիկ Քալաշյանի կողմից։
«Ձյունիկ սառնարան» ՍՊ ընկերությունում 2010թ. մարտի 2-ին կազմված մուտքի թիվ 27, 28 և 29 բեռնագրերի առկայությամբ, համաձայն որոնց` ժամը 20։21-ից 20։40-ն ընկած ժամանա¬կահատ¬վածում գործով ամբաստանյալ Անդրանիկ Քալաշյանի անվամբ տվյալ ընկերություն մուտք եղած բեռնատարի դատարկ քաշը կազմել է 3.860 կգ, կցորդի դատարկ քաշը` 940 կգ, իսկ ընդհանուր բեռի քաշը` 2.920 կգ։
Բեռի նախնական զննում կատարելու մասին արձանագրություններով, համաձայն որոնց` 2010թ. մարտի 2-ին կատարված այդ գործողության արդյունքներով արձանագրվել է, որ «Ֆոլկսվագեն» մակնիշի SN-MA 896 պետհամարանիշի բեռնատարի և GZ-94A համարի կցորդի վրա վրացական մաքսատան, ինչպես նաև Գոգավան-Պրիվոլնոյե մաքսակետի աշխատակիցների դրած մաքսային ապահո¬վության դրոշմանիշներն անվնաս են։ Դրանցում հայտնաբերվել է ընդամենը 149,76 կգ կոշիկներ, որից 115,45 կգ-ը՝ ավտոմեքենայի բեռնախցիկում, իսկ 34,34 կգ-ը՝ կցորդի մեջ։ Այդ կոշիկ¬ներն ի պահ են հանձնվել մաքսային պահեստի աշխատակիցներին։ Վերոնշյալ արձա¬նագրութ¬յուն¬ները ստորագրել և իր ստորագրությամբ հաստատել է նաև զննման մասնակից Արման Գաբրիել¬յանը։
Ապրանքները ներկայացնելու և «Ձյունիկ սառնարան» մաքսային պահեստ ի պահ հանձնելու արձանագրությամբ, հա¬մա¬ձայն որի՝ 2010թ. ապրիլի 26-ին գործով վկա Արման Գաբրիելյանը նախաքննական մարմնին է ներկայացրել ամբաստանյալ Ա.Քալաշյանի հետ ներկրած կոշիկներից 38,84 կգ, որը մաքսազերծման չէր ներկայացվել։
Բեռնատարի թափքի ինքնաշարժ դուռը (վերելակը) ներկայացնելու մասին 2010թ. հուլիսի 23-ին կազմված արձանագրությամբ, համաձայն որի՝ նախաքննական մարմնին ներկայացվել է վկա Պարսամ Գրիգորյանին պատկանող «Ֆոլկսվագեն» մակնիշի SN – MA 896 պետհամարանիշի բեռնա¬տարի թափքի ինքնաշարժ դուռը, որը կշռվել և կազմել է 400կգ։
Դատաապրանքագիտական փորձաքննության 2010թ. հոկտեմբերի 22-ի թիվ 20121010 եզրա¬կացությամբ, համաձայն որի՝ գործով ամբաստանյալ Ա.Քալաշյանի ներկրած և մաքսային պահեստ ներկայացրած կոշիկների մեջ առկա ամե¬նացածր գին ունեցող «ISAF world sailing games 2006» գրառումով կոշիկն հողաթափերն են, որոնք արժեն 1.000 ՀՀ դրամ, կշռում են 0,15336 կգ, այսինքն` այդ հողաթափի քաշն ու արժեքը, որպես ելակետ ընդունելու պարագայում` մաքսանենգ ճանապարհով ՀՀ տեղափոխված, սակայն մինչև մաքսային պահեստ հասնելը բեռնաթափված 2.511 կգ կոշիկների ընդ¬հանուր արժեքը 2010թ. փետրվարի 27-ի դրությամբ կազմում է 16.373.000 (տասնվեց միլիոն երեք հար¬յուր յոթանասուներեք հազար) ՀՀ դրամ։
Դատահետքաբանական փորձաքննության 2010թ. ապրիլի 22-ի թիվ 09831002 եզրակա¬ցութ¬յամբ, համաձայն որի՝ ներկայացված «Ֆոլկսվագեն» մակնիշի, SN MA 896 համարա¬նիշները կրող բեռ¬նատար ավտոմոբիլի բեռնախցիկի դռան փականքի ու ապահովման միջոցների համար նախա¬տեսված անկյունակներն ամրացնող ամրագամերը տևական ժամանակահատվածի ընթացքում գայլի¬կոն¬ման միջոցով պարբերաբար ապամոնտաժվել են և կրկին ամրագամվել նոր ամրա¬գամերով, ինչի արդյունքով հնարավորություն է ընձեռվել բեռնատարի բեռնախցիկի դուռը բացել և փակել առանց մաքսային ապահովման միջոցների ամբողջականությունը խախտելու։
Բեռ¬նատարի «PA20HLPL» մոդելի, GZ-94A համարանիշները կրող կցորդի բեռնախցիկը կարող էր պարբերաբար բացվել և փակվել առանց ապահովման միջոցները խախ¬տելու, բեռնախցիկի տենդն ամրակապող մետաղաճոպանը կտրել հեռացնելու և նոր մետաղաճո¬պանով ամրակապելու ու «Ֆոլկսվագեն» մակնիշի բեռնատարի սրահում հայտնաբերված և փորձաքննությանը ներկա¬յացված ամ¬րա¬գամերով ամրագամելու միջոցով։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված և գործին կցված առարկաների` «Ֆոլկսվագեն» մակնիշի SN-MA896 պետհա¬մա¬րանիշի բեռնատարի սրահում հայտնաբերված օվալաձև թվով 10 ամրա¬¬գամերի, բեռնախցիկի դռան մեջ ու թափքի ներսում հայտնաբերված ամրագամերի գլխիկ¬նե¬րի և տենդն ամրակապող մե¬տաղյա ճոպանի, ինչպես նաև մաքսային պահեստում գտնվող 188,84 կգ կշռով կոշիկների առկա¬յությամբ։

3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները և եզրահանգումը.
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատման արդյունքներով Դա¬տարանն հաստատված համարեց այն, որ ամբաստանյալ Անդրանիկ Քալաշյանը մաքսային հսկողությունից թաքցնելու, մաքսային և այլ փաստաթղթերը խաբեությամբ օգտագործելու եղանակներով կատարել է 16.373.000 դրամ արժողությամբ 2550,24 կգ ընդհանուր քաշով 16.634 զույգ կոշիկների մաքսա¬նենգություն, այսինքն` մեղավո¬րութ¬յամբ կա¬¬տա¬րել է հան¬ցավոր արարք« որը համա¬պա¬տաս¬¬խանում է ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 215-րդ հոդ¬¬վածի 1-ին մասով նախա¬տես¬ված հան¬ցա¬¬գոր¬ծության հատ¬կանիշ¬ներին։
Թեև ճշգրիտ հաշվարկի պարագայում մինչև ամբաստանյալ Ա.Քալաշյանի նկատմամբ միջազ¬գային հետախուզում հայտարարելը նախաքննական մարմինը բավարար հիմքեր ուներ նրան որպես մեղադրյալ ներգրավել 16.634 զույգ կոշիկի, այսինքն՝ 16.634.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժո¬ղությամբ ապրանքի մաք¬սանեն¬գության համար (ամենաէժան կոշիկի մեկ զույգը դատա¬ապրանքագիտական փորձաքննության թիվ 20121010 եզրակացությամբ գնահատվել է 1.000 ՀՀ դրամ, իսկ քաշը կազմել է 0,15336 կգ), սակայն, այնուամենայնիվ, նա քրեական պատասխանատվության ենթարկելու համար Գեր¬մանիայի Դաշնային Հանրապետության իրավա¬պահների կողմից ՀՀ իրավա¬պահ¬ներին է հանձնվել 16.373.000 դրամ ընդհանուր արժողութ¬յամբ ապ¬րանքի մաքսանենգության մեղադրանքով։
ՀՀ Սահմանադրության 6-րդ հոդվածի համաձայն՝ Սահմանադրությունն ունի բարձրագույն իրա¬վաբանական ուժ, և նրա նորմերը գործում են անմիջականորեն։ Օրենքները պետք է համա¬պա¬տաս¬խանեն Սահմանադրությանը։ Այլ իրավական ակտերը պետք է համապատասխանեն Սահմա¬նադրությանը և օրենքներին։ Միջազգային պայմանագրերն ուժի մեջ են մտնում միայն վավե¬րաց¬վելուց կամ հաստատվելուց հետո։ Միջազգային պայմանագրերը ՀՀ իրավական համակարգի բաղկա¬ցուցիչ մասն են։
Հանձման մասին կոնվենցիայի (Հայաստանի համար ուժի մեջ է մտել 2002թ. ապրիլի 25-ից) 14-րդ հոդվածի համաձայն` այն անձը, որը հանձնվել է, չպետք է ենթարկվի քրեական հետապնդման, դատապարտվի կամ կալանավորվի որևէ հանցագործության համար, որը նա կատարել է մինչև հանձնումը, բացառությամբ այն հանցագործության, որի կատարման համար նրան հանձնել են։
Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` երբ հանցագործության նկարագրությունը, որի համար ներկայացվել է մեղադրանք, փոխվում է դատավարության ընթացքում, հանձնված անձի նկատմամբ պետք է մեղադրանք առաջադրվի կամ դատավճիռ կայացվի այն չափով, որքանով տվյալ հան¬ցա¬գործության նկատմամբ` իր նոր նկարագրությամբ և բաղադրատարրերով հանձնումը կիրառվում է։
Տվյալ պարագայում Դատարանը փաստում է, որ ամբաստանյալի մեղավորության, նրա պա¬տասխանատվության և պատժի հարցերը պետք է որոշվեն վերագրված 16.373.000 դրամ ընդհանուր արժողութ¬յամբ ապ¬րանքի մաքսանենգության սահմաններում, քանի որ բացակայում է այդ հարցի շուրջ Հանձնող կողմի լրացուցիչ համաձայնությունը (թույլտվությունը)։
Ամբաստանյալ Ա.Քալաշյանին առաջադրված մե¬ղադրանքում նրա մեղա¬վո¬րութ¬յան վե¬րա¬բեր¬յալ հետևության Դատարանը հան¬գեց՝ նախապես քննարկելով և մերժելով նրան արդարացնելու կամ քրեական գործը կար¬ճելու և հարուցված քրեական հետապնդումը համաներման ակտի կիրառման ուժով դադարեցնելու վերաբերյալ վերջինիս պաշտպան Ա.Մխիթարյանի միջնորդությունը (պաշտ¬պանի համաձայնությամբ լուծումն հետաձգվել էր Համաներման որոշման կիրառելու հարցին խորհրդակ¬ցական սենյակում անդրադառնալու պայմանով)։
Դատարանը փաստում է, որ ամբաստանյալ Ա.Քալաշյանի կողմից մաքսանենգության կատա¬րելու մասին են վկայում՝
- նրա ստորագրությամբ հաստատված և գործին կցված հաշվապահական և մաքսային ձևակերպման վերաբերյալ փաս¬տաթղթերը, որոնցում արտացոլված են բեռնատարի, կցորդի և դրանցում առկա բեռի քաշերը, որոնք հերքում են բեռի իրական քաշի վերաբերյալ պաշտպանական կողմի վիճարկումները,
- հաշիվ-ապրանքագիրը և միջազգային տրանսպորտային ապրանքագիրը, որոնցում նշված է Վրաստան, այնուհետև ՀՀ տեղափոխվող կո¬շիկների քաշը` 1.450 կգ, որն էականորեն տարբերվում է ի պաշտպանություն իրեն ամբաստանյալ Ա.Քալաշյանի բերած քաշի չափից` 450 կգ-ից, այն դեպքում, երբ բեռի նախնական զննմամբ (համաձայն 2010թ. մարտի 2-ին կազմված արձանագրությունների) բեռնատարում և կցորդում հայտնաբերվել է ընդամենը 149,7 կգ կոշիկ` մաքսային ապահովության միջոցնռրի անվնասության պայմաններում։
- Բեռնատարի և միաժամանակ կցորդի՝ մաքսանենգություն կատարելու համար հատուկ հար¬մարեցված լինելը, այսինքն՝ բեռնախցիկի դռան փականքների ու ապահովման միջոցների համար նախատեսված անկյունակներն ամրացնող ամրագամերի՝ տևական ժամանա¬կահատվածի ընթաց¬քում գայլիկոնման միջոցով պարբերաբար ապամոնտաժվելու, կրկին նոր ամրա¬գամերով ամրա¬գամ¬վելու փաստը, այդ ամրագամերի մի մասի առկայությունը «Ֆոլկսվագեն» մակնիշի բեռնատարի սրահում, որի, ինչպես նաև նոր մետաղաճոպանի միջոցով հնարավորություն է ընձեռվել բեռնատարի բեռ¬նախցիկի և կցորդի դռները բացել և փակել, այսինքն` նաև մաքսազերծման ենթակա ապրանքները բարձել և բեռնաթափել, առանց մաքսային ապահովման միջոցների ամբողջա¬կանությունը խախ¬տելու։
- 2010թ. ապրիլի 26-ին Արման Գաբրիելյանի միջոցով նախաքննական մարմնին ներկայացված, Հայաստան ներկրած, սակայն մաքսային հսկողությունից զերծ մնացած երկու փաթե¬թով 38,84 կգ. կոշիկները ներկայաց¬նելու փաստը, այն դեպքում, երբ վերջինիս և Ա.Քալաշյանի ցուցմունքների համաձայն՝ ընդհանուր հինգ փաթեթներով ներկրված նույնանման կոշիկները ևս ՀՀ են ներկրվել քննվող դեպքի շրջանակ¬ներում, սակայն բեռնատարի սրահում որպես անձնական իր պահվելով, ինչը սակայն վկա Ռուդիկ Կյուրեղյանը հերքեց՝ պատճառաբանելով, որ բեռնատարի և կցորդի զննման պահին պոլիէթիլենային տոպրակով իրեր բեռնատարի սրահում չեն եղել, հակառակ դեպքում կզններ և կկապա¬րակնքեր նաև դրանք։
Դատարանը փաստում է նաև, որ բացակայում է ՀՀ անկախության հռչակման 22-րդ տարե¬դարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին ՀՀ Ազգային ժողովի 2013թ. հոկտեմբերի 3-ի թիվ ԱԺՈ-080-Ն որոշման (այսուհետ նաև՝ Համաներման որոշման) 5-րդ կետի 3-րդ ենթակետի և 2-րդ կետի 4-րդ ենթակետի հիմքով ամբաստանյալ Ա.Քալաշյանի նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և գործի վարույթը կարճելու հիմքերը, քանի որ Համաներման որոշման վերոնշյալ ենթակետում խոսք է գնում այդ որոշումն ուժի մեջ մտնելու օրվա դրությամբ մինչև երեք տարեկան երեխա ունեցող անձանց մասին, մինչդեռ Ա.Քալաշյանի հայրության իրավունքը Էլմիրա Վերդյանի նկատմամբ իրավա¬բա¬նորեն ծագել է 2013թ. դեկտեմբերի 23-ին ( ըստ հայրության ճա¬նաչ¬ման ԱԲ 065538 վկայագրի), այսինքն՝ Համաներման որոշումն ընդունելուց հետո, հետևաբար՝ դրա իրական շարժառիթն ամբաստանյալ Ա.Քալաշյանի համար ենթադրաբար կարող էին լինել նաև կան¬խատեսելի։ Ավե¬լին, ՀՀ ԱՆ ՔԿԱԳ Հրազդանի տարածքային բաժնին քաղ. Մարինե Հրանտիկի Վերդյանի հղած դիմում-հայ¬տարարության մեջ (ամուսնության մեջ չգտնվող մոր երեխայի ծննդի գրանցման և հոր մասին տեղե¬կություններ լրացնելու վերաբերյալ), ինչպես նաև Էլմիրա Վերդյանի ծննդյան վերաբերյալ 2013թ. հուլիսի 17-ին տրված ԱԲ 282002 ծննդյան վկայականում որպես Էլմիրա Վերդյանի հայր է նշված (գրանցված) ոմն Արթուրը, այսինքն՝ դատաքննության արդյունքներով ոչ միայն բացակայում է գործով ամբաստանյալ Ա.Քալաշյանի կողմից երեխայի կենսաբանական հայրը հանդիսանալու փաստն հաստատող որևէ չեզոք ապացույց, այլև երեխայի ծննդյանն անմիջա¬կանո¬րեն հաջորդած փուլում Անդրանիկ Քալաշյանի՝ որպես երեխայի կենսաբանական հայրն հանդի¬սանալու վերաբերյալ Մարինե Վերդյանի նախնական հայտարա¬րությունը։ Նման պարագայում Համա¬¬ներման որոշման վերոնշյալ կետի համապատասխան ենթա¬կետն ամբաստանյալ Ա.Քալաշ¬յանի նկատ¬մամբ կիրառելի չէ, քանի որ առնվազն Համաներման որոշ¬ման ուժի մեջ մտնելու պահին փոքրահասակ Էլմիրա Վերդյանի նկատմամբ հայրութ¬յան իրա¬վունքը Դատարանը դա¬տաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատման արդյունքներով բավարար չափով հաս¬տատված (ապա¬ցուցված) չի համարում, միայն ամբաստանյալ Ա.Քալաշյանի դատաքննական ցուցմունքները բավարար չեն հիմնավորապես նման հետևության հանգելու համար։
Այսպիսով, պաշտպանական ճառով ներկայացված միջնորդություններն ու պատճա¬ռա¬բանութ¬յուն¬ներն անհիմն են, այդ միջ¬նոր¬դության հիմքում դրված փաստարկները` սուբ¬յեկ¬տիվ, ոչ լրիվ և միակող¬մանի գնա¬հատ¬ման, յու¬րովի մեկնա¬բանման հետևանք, չեն բխում դա¬տաքննության արդյունք¬ներից։
Ամբաստանյալ Անդրանիկ Քալաշյանի նկատ¬մամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերա¬կանգ¬նել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչ¬պես նաև կան¬խել հանցագործությունները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի հա¬մա¬ձայն` հան¬ցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներ¬գոր¬ծութ¬յան այլ միջոց¬ները պետք է լինեն արդարացի, համապա¬տասխանեն հան¬ցանքի ծան¬րութ¬յանը, այն կատա¬րելու հանգա¬մանք¬ներին, հանցավորի անձնա¬վո¬րութ¬յանը, անհրա¬ժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա¬գործությունները կան¬խելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասն սահմանում է, որ հանցա¬գոր¬ծութ¬յան համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պա¬տիժ, իսկ նույն հոդ¬վածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագոր¬ծության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հան¬¬ցավորի անձը բնու¬թագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմաց¬նող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը, Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դա¬տարանի 2007թ. հոկ¬տեմ¬բերի 26-ի ՎԲ-149/07 գործով մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մա¬սով նախատեսված նորմը, նշել է, որ այն Դատարանին օժտել է անձի պատասխա¬նատվությունը մեղ¬մացնող հանգամանքների կիրառման լայն հայեցո¬ղութ¬յամբ, քանի որ պա¬տիժ նշանակելիս Դա¬տա¬րա¬նը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այնպիսի հանգա¬մանք¬ներ, որոնք նույն հոդ¬վածի ա¬ռաջին մասում նշված չեն։
Սույն գործով որպես ամբաստանյալ Անդրանիկ Քալաշյանի անձը դրականորեն բնու¬թագրող տվյալներ է գնա¬հատում նախկինում դատապարտված չլինելը (ըստ ՀՀ ոստիկանության ինֆոր¬մացիոն կենտրոն 2014թ. հունիսի 23-ին կատարված հարցման արդյունքների), երրորդ կարգի հաշ¬մանդամ լինելը ( ըստ 2013թ. դեկտեմբերի 4-ի թիվ 1071267 տեղեկանքի), դատական քննության ավար¬տական փուլում կատարածի համար զղջալը։
Դատարանը, որպես ամբաստանյալ Ա.Քալաշյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղ¬մացնող հանգամանք է գնահատում՝ խնամքին փոքրահասակ երեխայի՝ 2013թ. ծնված Էլմիրա Անդրա¬նիկի Քալաշյանի առկայությունը (ըստ հայրության ճա¬նաչ¬ման ԱԲ 065538 վկայագրի և Կո¬տայքի մարզի Հրազդան քաղաքի «Թեղենիս» համատիրության կառավարիչ Ս.Սարդարյանի՝ 2014թ. փետրվարի 7-ին տրամադրած տեղեկանքի)։
Վերոնշյալ հանգա¬մանքներն հաս¬տատվել են քրեա¬կան գործի նյութերում առկա փաս¬տական տվյալ¬ներով, իրական են և ողջամտորեն նվազեցնում են ամբաստանյալ Ա.Քալաշյանի անձի հան¬րային վտանգա¬վո¬րությունը։
Դատարանը ամբաստանյալ Ա.Քալաշյանի պատասխանատվությունն ու պա¬տիժը ծան¬րացնող հանգամանքներ չարձանագրեց։
Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյու¬նով անդրադառնալով ամբաս¬տանյալ¬ Ա.Քալաշ¬յանի նկատմամբ պատիժ նշանակելու կարգի և նշանակվող պատժի տե¬սակի ընտ¬րության, պա¬¬¬տիժը կրելու անհրաժեշտության հարցերին` Դատա¬րանը փաս¬տում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 215-րդ հոդվածի 1-ին մասով սահ¬ման¬ված հանցա¬կազմի պատ¬ժամասը նախատեսում է այլընտրան¬քային պատժատե¬սակներ` տու¬գանք կամ ազա¬տազրկում` մինչև 5 տարի ժամկե¬տով, հետևա¬բար` պատժի նպա¬տակ¬ներն ապահովելու տես¬անկյու¬¬¬¬նով քննարկման ենթակա է ամբաս¬տան¬յա¬լի նկատմամբ նշանակվող պատ¬ժատեսակի ընտ¬րության, պատժաչափի, իսկ ազատազրկման դատա¬պարտելու դեպքում` նաև պատիժը ռեալ կրելու կամ չկրելու (ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման), լրացուցիչ պատիժ նշանակելու և դրա չափի վերաբերյալ հար¬ցերը։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալի կատարած հանցագոր¬ծության¬ բնույթն ու վտանգա¬վո¬րութ¬յան աստիճանը, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացա¬կայութ¬յունը, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող, անձը դրականորեն բնութագրող տվյալ¬ները, ղեկավարվելով ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ մասի ուղղակի պահանջով` Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ա.Քալաշյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս կիրառելի է նվազ խիստ պատիժ` տուգանք նշանակելու կանոնը։ Դատա¬րանն ար¬ձա¬¬նագրում է նաև, որ բացա¬կայում է ամբաս¬տան¬¬յալի նկատմամբ տուգանքի ձևով նշանակվող պատժի նվա¬զա¬գույն չափից ավելի ցածր պատիժ նշանակելու հիմքերը։
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների՝ Ինտերպոլի ազգային կենտրոնական բյուրոյից 2013թ. ապրիլի 3-ին և 2013թ. հուլիսի 3-ին ստացված տեղեկատվության համաձայն՝ ամբաս¬տանյալ Ա.Քալաշյանը Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետության Ռոստոկի տարածքային դատա¬րանի կողմից 2013թ. փետրվարի 1-ին տրված կալանքի սանկցիայի հիման վրա 2013թ. հունիսի 18-ից վերցվել է նախաէքստրա¬դիցիոն կալանքի, իսկ Հայաստան է տեղափոխվել 2013թ. նոյեմբերի 23-ին (ըստ «Զվարթնոց» միջազգային օդանավակայանից նրան Ոստիկանության բաժին բերման ենթար¬կելու մասին արձա¬նագրութ¬յան)։ Ա.Քալաշյանը կրկնակի կալանքի է ներկայացվել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան 2013թ. նոյեմբերի 25-ին, նրա նկատմամբ թույլատրելի է ճանաչվել նաև գրավի կիրառումը։ Գրավի գումարը վճարելու մասին ապացույցը ներկայացվել է անմիջականորեն ՀՀ ԱՆ «Նուբա¬րաշեն» ՔԿ հիմնարկ, որտեղից վերջինս ազատ է արձակվել 2013թ. նոյեմբերի 26-ին։ Այսպիսով, ամբաստանյալ Ա.Քալաշյանը էտապավոր¬ման նպատակով անընդմեջ անազատության մեջ է գտնվել 2013թ. հունիսի 18-ից մինչև 2014թ. նոյեմ¬բերի 26-ն ընկած ժամանակահատվածում, այսինքն` 5 ամիս 8 օր տևողությամբ։ Դատարանը փաստում է, որ վերոնշյալ ժամկետը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 96-րդ հոդվածի 4-րդ մասի հա¬մաձայն, անհրաժեշտ է հաշվի առնել ամբաս¬տանյալ Ա.Քալաշյանի նկատմամբ տուգանքի ձևով նշանակվող պատժի չափը որոշելիս՝ այն ողջամտորեն և համաչափորեն նվազեցնելով։
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Ա.Քալաշյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 215-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված լրացուցիչ պատժի` գույքի բռնագրավման նշանակման հարցին` Դատարանն արձա¬նագրում է, որ դրա նշանակումը պարտադիր է մաքսանենգ ճանապարհով ՀՀ տեղափոխված և փաստացի հայտնաբերված գույքի սահմաններում, որպիսի հետևության հանգում է հետևյալ իրավական վերլու¬ծությունների և դատողությունների արդյունքներով.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 215-րդ հոդվածի 1-ին մասում կատարված և 2006թ. հունվարի 21-ին ուժի մեջ մտած փոփոխությամբ (ՀՕ-4-Ն) նախատեսվել է լրացուցիչ պատիժ՝ գույքի բռնագրավում, իսկ նույն հոդվածի 6-րդ մասով սահմանվել է, որ տվյալ հոդվածի ենթատեքստում գույք են համարվում մաքսանենգության առարկաները։ Օրենքի վերոնշյալ փոփոխությունը կատարվել է ամբաստանյալ Ա.Քալաշյանին վե¬րագրվող արարքի կատարումից առաջ, հետևաբար՝ որպես լրացուցիչ պատիժ գույքի բռնագրավում նշա¬նակելը նրա նկատմամբ պարտադիր է, որը տարածվում է մաքսա¬նեն¬գության առարկայի՝ փաստացի առկա 188,84 կգ կո¬շիկ¬ների նկատմամբ։
Ինչ վերաբերում է գործող խմբագրությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 215-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմի պատժամասին, ապա այն, որպես լրացուցիչ պատժատեսակ, նախա¬տեսում է նույն օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 5.1 մասով նախատեսված գույքի բռնագրավում։ Համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 5.1 մասի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 215-րդ հոդվածով նա¬խա¬տեսված մաքսանենգության ճանապարհով Հայաստանի Հանրապետության սահմանով տեղափոխ¬ված մաքսանենգության առարկաների, իսկ վերջիններիս բացակայության դեպքում՝ դրանց արժեքի բռնագրավումը պարտադիր է։ Դատարանը փաստում է, որ մաքսանենգութ¬յան առարկաների բացա¬կա¬յության դեպքում դրանց արժեքի բռնագրավման մասին քրեական օրենքի պարտադիր պահանջը վերոնշյալ, ինչպես նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 215-րդ հոդվածի 1-ին մասում հոդվածներում նախա¬տես¬վել է ամբաստանյալ Ա.Քալաշյանին վերագրվող արարքի կատարումից հետո, այն է՝ 2011թ. մայիսի 23-ին ընդունված ՀՕ-143-Ն օրենքի փոփո¬խությամբ և լրացմամբ, հետևաբար՝ դրան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն, հետադարձ ուժ չի տալիս՝ հաշվի առնելով, որ քրեա¬կան նոր օրենքն ամբաստանյալ Ա.Քալաշյանի վիճակը վատթարացնող և նրա նկատմամբ նշա¬նակվելիք պատիժը խստացնող է։
Դատարանը փաստում է, որ ամբաս¬տանյալ¬ Ա.Քալաշյանին ազատազրկման հետ չկապված պատժի՝ տուգանքի դատապարտելու պարագայում նրա նկատ¬մամբ կիրառելի է «Հա¬յաս¬տանի Հան¬րապետության անկախության հռչակման 22-րդ տա¬րե¬դարձի կապակցությամբ հա¬մա¬ներում հայ¬տա¬րարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի 2013թ. հոկ¬տեմբերի 3-ի թիվ ԱԺՈ-080-Ն որոշ¬¬ման (այսուհետ` Համաներման որոշման) 2-րդ կետի 2-րդ ենթակետը, որի ուժով վերջինս հիմնական պատժից ենթակա է ազատման։ Համաներման որոշման կիրառումը ամբաստանյալ Ա.Քալաշյանին չի ազատում է նրա նկատմամբ նշանակված լրացուցիչ պատժից՝ գույքի բռնագրավումից (Համաներման որոշման 10-րդ կետի համաձայն)։
Դա¬տարանը նաև փաս¬տում է, որ տվյալ դեպքում բա¬ցա¬կա¬յում են հա¬մա¬ներման վերոնշյալ որոշման կիրառ¬մանը խոչընդոտող, տվյալ իրավական ակ¬տում սպառիչ թվարկված իրա¬վա¬կան արգելք¬ները, քանի որ թեև ամբաստանյալ Ա.Քալաշյանը գտնվել է հետախուզման մեջ, սակայն նրա նկատմամբ հայ¬տարարված այդ հետախուզումը դադարեցվել է նրան Գերմանիայում դեռևս 2013թ. փետրվարի 1-ին հայտնաբերելու և ՀՀ իրավապահներին հանձնելու նպատակով 2013թ. հունիսի 18-ին էքստրադիցիոն կալանքի վերցնելու կապակցությամբ, այսինքն` «Հա¬յաս¬տանի Հանրա¬պե¬տության անկա¬խության հռչակման 22-րդ տա¬րե¬դարձի կապակցությամբ հա¬մա¬ներում հայտարա¬րելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի 2013թ. հոկ¬տեմբերի 3-ի թիվ ԱԺՈ-080-Ն որոշումն ընդունվելուց առաջ, հետևաբար` Համա¬ներ¬ման որոշումն ընդունելու պահին գործով ամբաստանյալ Ա.Քալաշյանը արդեն հայտնաբերվել և հետախուզման մեջ չի գտնվել և նրա նկատմամբ այդ հիմքով Համաներման վերոնշյալ ակտը կիրառելու արգելքը բացակայում է։
Դատարանը նաև փաստում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 215-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախա¬տեսված արարքը` մաքսանենգությունը, առկա է միայն այն պարագայում, երբ այն կատարվել է խոշոր չափերով, ինչը մաքսային կանոնների խախտումից այն սահմանազատելու հիմնական չափա¬նիշն է։ Նույն հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն` խոշոր չափը հաշվարկվում է հիմք ընդունելով տեղա¬փոխված ապրանքների կամ առարկաների արժեքը, որը պետք է գերազանցի հանցագործության պահին սահմանված նվազագույն աշխատավարձի հազարապատիկը։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 5.1 մասով սահմանված է նաև մաքսանենգության առարկաների տնօրինման կարգը, համա¬ձայն որի` դրանք անվերապահորեն ենթակա են բռնագրավման հօգուտ պետության։
Վերոնշյալ օրենքների նման սահմանման պարագայում մաքսանենգության հանցակազմի օբյեկտիվ կողմի պարտադիր հատկանիշ համարվող նյութաիրավական հետևանքը մի կողմից, իսկ հանցագործությամբ պետությանն անմիջականորեն պատճառված վնասը մյուս կողմից բնույթով և բովան¬դակությամբ միմյանցից տարբերակվում են, քանի որ մաքսանենգության խոշոր չափը հաշ¬վարկ¬¬¬վելիս հաշվի է առնվում ոչ թե պետությանը ենթադրաբար պատճառված իրական նյութական վնասը՝ մաքսատուրքեր, հարկային պարտավորություններ և այլն, այլ մաքսանենգ ճանապարհով տեղա¬փոխ¬ված ողջ գույքը կամ դրա արժեքը, տվյալ դեպքում 16.373.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ կոշիկները, որոնց մի մասը հայտնաբերվել է և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 215-րդ հոդվածի համաձայն` անվե¬րապահորեն ենթակա է բռնագրավման ( բացառապես լրացուցիչ պատիժ նշա¬նակելու կար¬գով)։
Վերոնշյալ վերլուծության և դատողությունների լույսի ներքո Դատարանը փաստում է նաև, որ մաքսանենգ ճանապարհով ՀՀ տեղափոխված ապրանքի մյուս, նույնիսկ գերակշռող մասը չհայտ¬նաբերելը, այն կամ դրան համարժեք գումարը փաստացի բռնագրավելու անհնա¬րինությունը (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի 2-րդ մասի ուժով) չի կարող նույնացվել ամբաստանյալ Ա.Քալաշ¬յանի հանցավոր գործողություններով ենթադրաբար պատ¬ճառված, այն էլ` անմիջականորեն պատճառված և չհա¬տուցված վնասի հետ, ուստի և նրա նկատմամբ Համա¬ներման որոշման կիրառ¬ման խոչընդոտ չի հանդի¬սանում։
Քննարկելով ամբաստանյալ Անդրանիկ Արտյոմի Քալաշյանի նկատմամբ որպես խափանման ընտրված գրավի հարցը` Դատարանը գտնում է, որ այն անհրա¬ժեշտ է վե¬րաց¬նել, իսկ գրավի գումարը` 500.000 ( հինգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամը, որը 2013թ. նոյեմբերի 26-ի թիվ 003975 անդորրագրով մուտ¬քագրվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջան¬ների ընդհանուր իրավա¬սութ¬յան դատա¬րանի` Երևանի թիվ 1 գանձապետական բաժանմունքի 900013298014 դեպոզի¬տային հաշվին, վերադարձնել վճարող Մարինե Արտյոմի Քալաշյանին` սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնե¬լուց հետո։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույց¬ների, գույքի նկատ¬մամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի, քաղա¬¬քա¬ցիական հայցի և դատական ծախսերի հար¬ցերին։
Դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Ա.Քալաշյանի անշարժ կամ շարժական գույքերի նկատմամբ արգելանք չի կիրառվել, նրա դեմ քաղաքացիական հայց չի ներկայացվել, դատական ծախսերի կատարման փաստն հաստատող ապացույցները բացակայում են։
Քննարկելով իրեղեն ապացույցները տնօրինելու հարցը` Դատարանը գտնում է, որ գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված և «Ձյունիկ սառնարան» ՓԲ ընկերությանը պատկանող մաքսային պահեստին ի պահ հանձնված 188.84 կգ կոշիկ¬ների տնօրինման հարցն անհրաժեշտ է համարել լուծված` այն հօգուտ պետության բռնագրավելու պատճա¬ռա¬բա¬նութ¬յամբ, իսկ Դատարանում պահվող իրերը` ամրագամերն ու դրանց գլխիկներն անհրաժեշտ է ոչնչացնել՝ նյութական արժեք չներկա¬յացնելու պատճառաբանությամբ։ Ինչ վերաբերում է «Ֆոլկսվագեն» մակնիշի «SN-MA896» պետ¬հա¬մարանիշի տենդն ամրակապող մետաղյա ճոպանին, ապա Դատարանում պահվող այդ իրն անհրաժեշտ է վերա¬դարձնել վերոնշյալ ավտո¬մեքենայի փաս¬տացի սեփականատիրոջը` քաղ. Պար¬սամ Ժյուլվերնի Գրիգորյանին։
Գնահատելով և ամփոփելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույց¬ները, ղեկա¬վար¬վե¬լով ՀՀ քրեական դատավա¬րա¬կան օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 364-367-րդ, 369-373-րդ հոդված¬ներով` Դա¬տա¬¬րանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց ՝

Անդրանիկ Արտյոմի Քալաշյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 215-րդ հոդ¬վածի 1-ին մասով նախատեսված հանցա¬գոր¬ծութ¬յան կատարման մեջ, նրա նկատ¬մամբ նշանակել պատիժ` տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի հազարապատիկի` 1.000.000 (մեկ միլիոն) ՀՀ դրամի չափով` մաքսանենգ ճանապարհով ՀՀ տեղափոխված 188,84 (հար¬յուր ութսունութ ամբողջ ութսունչորս) կգ կո¬շիկ¬ների բռնագրավմամբ։
Կիրառելով «Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տա¬րե¬դարձի կա¬¬պակ¬ցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի 2013թ. հոկտեմբերի 3-ի թիվ ԱԺՈ-080-Ն որոշման 1-ին կետի 2-րդ ենթակետը` Անդրանիկ Արտյոմի Քալաշյանին ազատել հիմ¬նական պատ¬ժից` 1.000.000 (մեկ միլիոն) ՀՀ դրամ տուգանքից։
Անդրանիկ Արտյոմի Քալաշյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված գրավը վե¬րաց¬նել, գրավի գումարը` 500.000 ( հինգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամը, որը 2013թ. նոյեմբերի 26-ի թիվ 003975 անդորրագրով մուտ¬քագրվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջան¬ների ընդ¬հանուր իրավա¬սութ¬յան դատա¬րանի` Երևանի թիվ 1 գանձապետական բաժանմունքի 900013298014 դեպոզի¬տային հաշվին, վերադարձնել վճարող Մարինե Արտյոմի Քալաշյանին` սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո` իրեղեն ապացույց ճանաչված և «Ձյունիկ սառնարան» ՓԲ ընկերությանը պատկանող մաքսային պահեստին ի պահ հանձնված 188.84 կգ կոշիկ¬ների տնօրինման հարցն համարել լուծված` այն հօգուտ պետության բռնագրավելու պատճա¬ռա¬բա¬նութ¬յամբ, Դատարանում պահվող իրերը` ամրագամերն ու դրանց գլխիկները ոչնչացնել, իսկ «Ֆոլկսվագեն» մակնիշի «SN-MA896» պետ¬հա¬մարանիշի տենդն ամրակապող մե¬տաղյա ճոպանը վերա¬դարձնել այդ ավտո¬մեքենայի փաս¬տացի սեփականատիրոջը` քաղ. Պարսամ Ժյուլվերնի Գրիգորյանին։
Դատական ծախսերի հարցն համարել լուծված։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեա¬կան դա¬տարան` հրապարակման օրվանից մե¬կամսյա ժամկետում։


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0065/01/14
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Նոր քրեական գործ
Երբ է գործը ստացվել 07-05-2014
Քրեական գործի համարը 0065/01/14
Ինչ կարգով է գործը ստացվել Առաջին անգամ
Դատախազություն ՀՀ Գլխավոր դատախազություն
Նախաքննական գործի համարը 84101710
Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն Անդրանիկ Քալաշյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա մաքսանենգությամբ` մաքսային հսկողությունից թաքցնելով, ինչպես նաև մաքսային և այլ փաստաթղթերը խաբեությամբ օգտագործելով, ՀՀ մաքսային սահմանով տեղափոխել է խոշոր չափերի` 16.373.000 դրամ ընդհանուր արժողությամբ տարբեր տեսակի կոշիկներ:
Մեղադրյալ
Անձ
Անուն Անդրանիկ
Ազգանուն Քալաշյան
Հայրանուն Արտյոմի
Հասցե ---------------
Ծննդյան օր ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Վիճակագրական տողի համարը 7.30
Չափահաս Այո
Մակագրել
Երբ 07-05-2014
Նախագահող դատավոր
Անուն Արշակ
Ազգանուն Վարդանյան
Ընդունվել է վարույթ
Երբ 08-05-2014
Որոշումը ուղարկվել է կողմերին 12-05-2014
Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը 12-05-2014
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 27-05-2014
Դատավարության կողմեր Մեղադրող
Դատավարության կողմեր Պաշտպան
Դատավարության կողմեր
Անուն Արամ
Ազգանուն Գրիգորյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Դատավարության կողմեր
Անուն Անուշ
Ազգանուն Մխիթարյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Ժամ 10:00
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը Չի կայացել
Չկայացման պատճառը Դատական նիստը չի կայանալու` նախագահող դատավորի` արձակուրդ մեկնելու պատճառով
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 10-06-2014
Ժամ 09:30
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 20-06-2014
Ժամ 09:30
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 27-06-2014
Ժամ 09:30
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 07-07-2014
Ժամ 10:00
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 11-07-2014
Ժամ 14:00
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 15-07-2014
Ժամ 11:00
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 23-07-2014
Ժամ 12:00
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Նիստը Չի կայացել
Չկայացման պատճառը Մեղադրողի վերապատրաստման դասընթացին մասնակցելու պատճառով:
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 04-08-2014
Ժամ 10:00
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 13-08-2014
Ժամ 10:00
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 20-08-2014
Ժամ 09:30
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը Կայացել է
Կայացվել է դատավճիռ
Ամսաթիվ 20-08-2014
Մեղադրական
Մեղադրյալ
Անուն Անդրանիկ
Ազգանուն Քալաշյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Ամսաթիվ 20-08-2014
Օրենսգիրք Քրեական օրենսգիրք
Օրենսգիրք Քրեական դատավարության օրենսգիրք
Առավել ծանր հանցագործության հոդված
Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով Դատապարտվել է
Հիմնական պատիժ Տուգանք
Լրացուցիչ պատիժ Գույքի բռնագրավում
Ազատվել է պատժի կիրառումից (Հիմքը) Կիրառելով «Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տա¬րե¬դարձի կա¬¬պակ¬ցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի 2013թ. հոկտեմբերի 3-ի թիվ ԱԺՈ-080-Ն որոշման 1-ին կետի 2-րդ ենթակետը` Անդրանիկ Արտյոմի Քալաշյանին ազատել հիմ¬նական պատ¬ժից` 1.000.000 (մեկ միլիոն) ՀՀ դրամ տուգանքից
Դատական ակտ
Դատական ակտի բովանդակությունը Գործ թիվ ԵԿԴ/0065/01/14




ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դա¬տարանը (այսուհետ` Դատարան),

նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի,

քարտուղարությամբ` Աննա Փանոսյանի և
Ժենյա Ավետիսյանի,
մասնակցությամբ`

մեղադրող, ՀՀ գլխավոր դատախազության
ՀԿԳ քննության վարչության դատախազ` Հայկ Մովսիսյանի,

պաշտպան (հանրային)` Անուշ Մխիթարյանի,


2014թ. օգոստոսի 20-ին՝ նույն Դատարանում՝ դռնբաց դատական նիստում, քննեց և ավարտեց քրեական գործն ըստ մե¬ղադ¬րանքի`
Անդրանիկ Արտյոմի Քալաշյանի` (ծնված 1970թ. սեպտեմբերի 22-ին, Կոտայքի մարզի Հրազդան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, սույն դատական ակտը կայացնելու պահին` խնամքին է 2013թ. հուլիսի 15-ին ծնված դուստրը, երրորդ խմբի հաշ¬մանդամ, նախկինում չդատապարտված, բնակվում է Գերմանիայի Դաշնության Բեռլին քաղաքի Շպանդաու 138-42, 3-րդ բնակարանում, ՀՀ-ում հաշվառված է Կոտայքի մարզի Հրազդան քաղաքի Միկ¬րոշրջան, 242-րդ շենքի 9-րդ բնակարանում, սույն գործով նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել գրավ)։

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Թիվ 84101313 քրեական գործը հարուցվել է 2010թ. մայիսի 13-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 215-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատ¬¬կանիշներով ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ քննչական վարչությունում` 2760 կգ ընդհանուր քաշով տարբեր տեսակի կոշիկների մաքսանենգության դեպքի առթիվ։
2010թ. նոյեմբերի 10-ին Անդրանիկ Քալաշյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 215-րդ հոդվածի 1-ին մասով` 16.373.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողությամբ 2760 կգ տարբեր տեսակի կոշիկների մաքսանենգություն կատարելու համար, նրա նկատմամբ այդ մեղադրան¬քով հայտարարվել է հետախուզում և որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորում։
2010թ նոյեմբերի 12-ին քրեական գործով վարույթը կասեցվել է` մինչև հետախուզվող Ա.Քալաշյանի հայտնաբերումը կամ վարույթն իրականացնող մարմին կամովին ներկայանալը։
2013թ. նոյեմբերի 23-ին՝ ժամը 5։00-ին «Զվարթնոց» միջազգային օդանավակայանից ՀՀ ոստի¬կանության Հրազդանի բաժին է բերման ենթարկվել Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետությունում հայտ¬նաբերված և Հայաստանին հանձնված մեղադրյալ Ա.Քալաշյանը։
2013թ. նոյեմբերի 25-ին քրեական գործով կասեցված վարույթը վերսկսվել է` հետախուզվող Ա.Քալաշյանին նախաքննական մարմին ներկա¬յացնելու պատճառաբա¬նությամբ, նրան նույն օրը մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 215-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Նույն օրը Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դա¬տարանը, վերստին քննարկելով նախաքննական մարմնի միջնորդությունը, մեղադրյալ Անդրանիկ Քալաշյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրել կալանավորումը։ Միաժամանակ, Դատարանը, բավարարելով պաշտպանական կողմի միջնորդությունը, նույն որոշմամբ մեղադրյալ Ա.Քալաշյանի նկատմամբ որպես կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց է կիրառել գրավ` 500.000 ՀՀ դրամի չափով։
2013թ. նոյեմբերի 26-ին մեղադրյալ Ա.Քալաշյանը կալանքից ազատ է արձակվել։
2014թ. ապրիլի 25-ին Անդրանիկ Քալաշյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել և նրան նոր մեղադրանք է առա¬ջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 215-րդ հոդվածի 1-ին մասով, սակայն 2550,24 կգ ընդհանուր քաշով 16.373.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ կոշիկների մաքսանենգություն կատարելու համար։
2014թ. մայիսի 5-ին սույն քրեական գործը Անդրանիկ Արտյոմի Քալաշյանի նկատ¬մամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 215-րդ հոդվածի 1-ին մասով հաստատված մեղադրական եզրա¬կացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վար¬¬¬չական շրջան¬ների ընդ¬հանուր իրավա¬սության դա¬տարան, 2014թ. մայիսի 8-ին ընդուն¬¬վել վարույթ և նշանակվել դատական քննութ¬յան։

2. Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատման արդյունքներով Դատարանն հաս¬տատված է համարում այն, որ Անդրանիկ Քալաշյանը մաքսային հսկողությունից թաքցնելու, մաքսային և այլ փաստաթղթերը խաբեությամբ օգտագործելու եղանակներով կատարել է խոշոր չափի ապրանքի մաք¬սանենգություն, որն արտահայտվել է հետևյալում.
Անդրանիկ Քալաշյանը Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետությունում ձեռք է բերել 2.700 կգ քաշով տար¬բեր տեսակի կոշիկներ, որոնք բեռնել է «Ֆոլկսվագեն» մակնիշի SN-MA896 պետ¬համարանիշի բեռնատարի բեռնախցիկի և GZ-94A համարի կցորդի մեջ և ուղարկել Հայաստան։ Մորաքրոջ որդու՝ Արման Գաբրիելյանի հետ տաքսի ավտոմեքե¬նայով 2010թ. փետրվարի 27-ին արդեն Հայաստանից մեկնելով Վրաստանի Հանրա¬պետության Փոթիի նավահանգիստ և Պար¬սամ Գրիգոր¬յանի տված լիազորագրի հիման ստանալով վերոնշյալ բեռնատարը, կցորդը և դրանցում առկա` Արման Գաբրիելյանի անվամբ ուղարկված բեռը` այն ձևակերպել է վերջինիս անվամբ, ապա 2010թ. փետրվարի 27-ին ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ Գոգավան-Պրիվոլնոյե մաքսակետում ներ¬կայացրել և այդ կերպ օգտագործել է նաև իր մոտ առկա վերոնշյալ կոշիկների քաշն էականորեն նվազեցրած տվյալով լրացված` 1450 կգ կոշիկներ տեղա¬փոխելու վերաբերյալ կեղծ հաշիվ-ապրանքագիրը, ինչպես նաև միջազգային տրանսպորտային փոխադրման ապրանքագիրը ։ Բեռնատարի, կցորդի և տեղափոխվող բեռի միասնական կշռումից, մաքսային ապահովության միջոցները ստուգելուց և լրացուցիչ ապահով¬ման միջոցներ տեղադրելուց հետո, երբ պարզվել է, որ դրանց ընդհանուր քաշը կազմում է 6.960 կգ, 2010թ. փետրվարի 27-ով կազմված 2010/34/33 փոխադրման ամփոփագրով 1.450 կգ քաշով հայտա¬րա¬րագրած, իրականում 2.700 կգ կազմող բեռը Երևան քաղաքում գտնվող մաքսային պահեստ ներկա¬յանալուց և մաքսազեր¬ծելուց առաջ Ա.Քալաշյանը բեռնատարը վարել և բեռը տեղափոխել է Կոտայքի մարզի Հրազդան քաղաք։ Բեռնատարի բեռնախցի¬կի, ինչպես նաև կցորդի դռան փականքի ու ապահովման միջոցների համար նախատեսված անկյու¬նակներն ամրացնող ամրագամերը գայլիկոն¬ման միջոցով ապամոն¬տա¬ժելու և կցորդի մետաղաճոպանը նորով փոխելու, 2.700 կգ ընդ¬հանուր քաշով կոշիկներից 16.373.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ 2550,24 կգ-ը մաքսային մարմնից թաքցնելու և մաքսանենգություն կատարելու դիտա¬վորությամբ Ա.Քալաշյանն այն բեռնաթափել է, միայն 149,76 կգ կոշիկներ թողնելով բեռնատարի և կցորդի մեջ` վերստին դռների փականքներն ու անկյունակներն ամրագամել է նորերով, իսկ կցորդը` նաև նոր մետաղաճոպանով, ապա՝ 2010թ. փետրվարի 28-ի երեկոյան, մաքսազերծման ենթակա կոշիկների չնչին քանա¬կութ¬յունը նույն բեռ¬նատարով և կցորդով ներկայացրել է «Ձյունիկ սառ¬նարան» ՍՊ ընկե¬րության մաք¬սա¬յին պահեստ՝ Ա.Գաբրիելյանի միջոցով մաքսային ձևա¬կերպումներ իրակա¬նաց¬նե¬լու համար, սակայն մաքսային հայտարարագիր ներկայացնելուց հետո 2010թ. մարտի 3-ին մաքսային պահեստ ներ¬կա¬յացված ապրանք¬ների նկատ¬մամբ մաքսային հսկողություն իրա¬կանացնելու ժամանակ մաքսա¬զերծման ենթակա բեռի կշիռ¬ների միջև առկա էական տարբերության հիմքով մաք¬սանենգության վե¬րոնշյալ դեպ¬քը բացա¬հայտվել է, բեռնատարում և կցորդում հայտնաբերվել են ընդամենը 149,76 կգ կոշիկներ։
Այսպիսով, ամբաստանյալ Անդրանիկ Քալաշյանը կատարել է հանցավոր արարք, որը նախա¬տես¬ված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 215-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Առաջադրված մեղադրանքի շուրջ հարցաքննվելիս ամբաստանյալ Անդրանիկ Քալաշյանը դատաքննության սկզբնա¬կան փուլում իրեն մեղավոր չճա¬նա¬չեց, ընդունեց, որ Գերմանիայից ՀՀ տեղափոխված բեռը պատկանում է իրեն, թեև այն ձևակերպվել և Հայաստան է տեղափոխել Արման Գաբրիելյանի անվամբ։ Ընդունեց նաև, որ մաքսային մարմիններին բեռի հետ կապված տվյալները և փաստաթղթերն ինքն է ներկայացրել և դրա հետ Ա.Գաբրիելյանը գործնականում որևէ առնչություն չի ունեցել, իր առաջարկությամբ է ստորագրել նրան ներկայացված բոլոր փաստաթղթերը։ Նշեց, թե իբր ՀՀ է տեղափոխել ընդամենը 450 կգ բեռ` տարբեր տեսակի կոշիկներ, սակայն Գոգավանի մաքսակետի աշխատակիցները թեև երեք անգամ, սակայն արդյունքում սխալ են կշռել իր վարած ավտոմեքենան և կցորդը` դրանցում առկա բեռով հանդերձ, իսկ Երևան ուղևորվելու ճանապարհին բեռնատարի թափքի ինքնաշարժ դուռը ( այսուհետ` նաև վերելակը) պոկվել է, յուղը թափվել, որի հետևանքով ստիպված են եղել վերելակը տեղափոխել Հրազդան, դրա վնասված այլ մասերը թողնել ճանապարհին, իսկ մեքենան «Ձյունիկ սառնարան» մաքսային պահեստ` կշռման ներկայացրել են առանց այդ վերելակի, պահես¬տամասերի և թափված յուղի, որն էլ հանդիսացել է կշիռների տարբե¬րության պատճառներից ևս մեկը։ Նշեց նաև, թե իբր տեղյակ չէր, որ առանց կապարակնիքները վնա¬սելու, որոշ դետալներ հանելով, հնարավոր էր բացել բեռնատարի և կցորդի բեռնախցիկի դռները։ Այնուամենայնիվ, դատական քննության ավարտական փուլում կա¬տա¬րածի համար զղջաց, խնդրեց հնա¬րավորինս մեղմ պատժել` այդ կերպ ապա¬հովելով արտասահ¬մանում բնակվող ընտանիքին հաս¬նելու հնարավարություն։
Ամբաստան¬յալ Անդրանիկ Քալաշյանի վերոնշյալ պատճառա¬բա¬նութ¬յուններն ան¬հիմն են և մտա¬ցածին, հետապնդում են հնարավոր քրեական պա¬տաս¬¬խա¬¬նատ¬վությունից և պատժից խու¬սա¬փելու նպատակ։ Նշված հետևության Դատարանը հանգեց ստորև ներկայացվող ապացույցների հա¬մադրման և գնահատման արդյունքներով.
Վկա Ռուդիկ Կյուրեղյանի ցուցմունքներով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ քննվող դեպքի ժամանակ աշխատել է ՀՀ ՊԵԿ նախաբացթողումային հսկողության վարչության Գուգարքի բաժնի Գոգավանի բաժանմունքում։ 2010թ. փետրվարի 2-ին Ա.Քալաշյանի բեռը եկել է մաքսակետ, իր պարտականությունները կատարելով` ստուգել է ավտոմեքենան և կցորդը, ստուգել կապարակնիքների և ամրալարի ամբողջականությունը, որևէ թաքստոց չի հայտնաբերել։ Ա.Քալաշյանի բեռը կշռվել է, հանվել է մուտքի բեռնագիր, ձևակերպվել է, որից հետո կապարակնքելուց հետո այն ուղարկել են մաքսային պահեստ` մաքսային ձևակերպումների համար։ Ա.Քալաշյանի բեռնատարի և կցորդի ստուգման ընթացքում որևէ արտառոց դեպք տեղի չի ունեցել։ Նշեց, որ կշեռքն ավտոմատ է, այդ գործընթացի ժամանակ խախտումները բացառվում են, քանի որ բեռի կշռի վերաբերյալ տվյալ¬ները լրացնում է ոչ թե կշռավարը, այլ ավտոմատ համակարգը, մարդկային գործոնը բացակայում է։ Նշեց, որ որպես բեռը տեղափոխող անձ` Ա.Քալաշյանն իր ներկայությամբ է ստորագրել կշռի վերա¬բերյալ տվյալների տակ՝ ըստ էության համաձայնելով դրա հետ։ Նշեց նաև, որ բեռնատարի սրահը զննել և հայտնաբերել է անձնական իրեր, նկատել է միայն միջին չափի պայուսակ, եթե արտառոց բան լիներ, կնկատեր։ Պոլիէթիլենային տոպրակով իրեր չի նկատել, հակառակ դեպքում կզններ և կկապա¬րակնքեր, որով հերքեց կոշիկների մի մասը 5 տոպրակներով իբր բեռնատարի սրահում տեղադրելու և ՀՀ ներկրելու վերաբերյալ ամբաստանյալ Ա.Քալաշյանի և վերջինիս ցուցմունք վերահաստատած նրա մորաքրոջ որդի Արման Գաբրիելյանի դատաքննական ցուցմունքները։ Նշեց, որ փոխադրման ամփո¬փագիրը լրացվում է երկու օրինակից, մեկը մնում է վարորդի, մյուսը` իրենց մոտ, որից հետո իրենց օրինակը փոստով ուղարկում են մաքսային պահեստ։
Վկա Սերգեյ Բոյաջյանի ցուցմունքներով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ 2010թ. փետրվարին աշխատել է Գուգարքի տարածաշրջանային մաքսակետի ձևակերպման բաժնում` որ¬պես հերթափոխի պատասխանատու։ Բեռը կշռվում է մաքսային տերմինալում և կապարակնքվում է, կտրո¬նի վրա նշվում է կապարակնիքի համարը, այնուհետև փաստաթուղթը ստանում ձևակերպում։ Կշռման վերաբերյալ կտրոնի մի օրինակը մնում է իրենց մոտ, մյուսը ուղեկցող փաստաթղթերի հետ ուղարկվում է ձևակերպման` մաքսակետ։ Նշեց նաև, որ կշռման գործընթացում մարդկային գործոնը բացակայում է։ Իր հիշելով` Անդրանիկ Քալաշյանը բեռը` մանկական կոշիկները, տեղափոխում էր կցորդով, վերջինս դիմում էր գրել ձևակերպումներն այլ մաքսատանը կատարելու համար, որը բավարարվել էր։ Սեփականատերն այլ անձ էր, իսկ Ա.Քալաշյանը միայն փոխադրողն էր։ Նշեց, որ փոխադրման ամփոփագիրը լրացնելուց ապրանքի տերը ներկա է գտնվել և ստորագրել այն, հնարավոր է Անդրանիկը նույնպես ներկա է գտնվել դրան։ Նշեց, որ ավտոմեքենայի քաշի վերաբերյալ տվյալը վերցնում են մեքենայի տեխնիկական անձ¬նագրից, իսկ եթե տվյալներն օտարալեզու են, իրենց հասկանալի չեն, դրանք ճշտում են վարորդներին կատարած հարցմամբ, այդ պատասխանները համադրում և ճշտում են մեքենայի տեխանձնագրի կամ իրենց մոտ եղած այլ փաստաթղթերի տվյալների հետ։ Հայտնեց, որ բեռի ձևակերպումներ կատարելիս մեքենայի տեխնիկական տվյալները լրացնելուց հնարավոր է այդ կարգով դիմած լինի նաև Ա.Քալաշյանին։ Նշեց, որ փոխադրման ամփոփագիրը լրացվում է փոխադրողի կամ բեռի տիրոջ կողմից։ Հայտնեց, որ բեռնատարի սրահում ապրանք չի տեսել, քանի որ զննումն իր պարտականությունը չէ։ Պնդեց, որ բեռի կշռի վերաբերյալ փո¬խադրողի կողմից բողոք չի եղել, դրա առկայության դեպքում փոխադրման ամփոփագիր չէր լրացվի, իսկ ինքն այդ մասին անպայման կիմանար։
Վկա Գրիշա Զալինյանի՝ հրապարակված և հետազոտված նախաքննական, այդ թվում` ամբաս¬տանյալ Ա.Քալաշյանի հետ առերես ցուցմունքներով, համաձայն որոնց՝ քննվող դեպքի պահին վերջինս աշխատել է ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ Գոգավան-Պրիվոլնոյե մաքսակետում՝ որպես կշռավար։ Վերջինս նշել է, որ մաքսակետի կշեռքն էլեկտրոնային է, որը միացված է համակարգչին։ Ապրանքների կշռման ժամանակ այն և տեղափոխող տրանսպորտային միջոցի կշիռը ֆիքսվում է միասին, որը երևում է էլեկտրոնային «տաբլոյի» վրա։ Կշռումից հետո տվյալներն ավտոմատ կերպով փոխանցվում են համակարգիչ, որից հետո տպվում և կազմվում է մուտքի բեռնագիրը։ Այն ստորագրում է, ներկայացնում նաև բեռը տեղափոխողի ստորագրությանը։ Բեռնագիրը ստորագրելուց հետո այն հանձնում է զննումն իրականացնող մաքսային տեսուչին, ով պարտադիր ներկա է գտնվում բեռի կշռմանը։ Քննվող դեպքի վերաբերյալ հայտնել է, որ «Ֆոլկսվագեն» մակնիշի բեռնատարը և կցորդը կշռել է միասին, կշռել է նաև երկրորդ անգամ, քանի որ սկզբնական կշռման ժամանակ մեքենան ուղեկցող անձանցից մեկը կշեռքի վրա էր։ Քաշը կազմել է 6960 կգ, ուստի մեքենան կշեռքից իջեցնելուց հետո համակարգչով տպել է մուտքի բեռնագիրը, ստորագրել և ներկայացրել նաև ապրանքն ուղեկցող անձանցից մեկի ստորագրմանը, որից հետո այն հանձնել է տեսուչ Ռ.Կյուրեղյանին, ով պետք է իրականացներ մեքենայի արտաքին զննումը և դռների կապարակնքումը։ Բեռն ուղեկցող անձանցից որևէ մեկը կշռի հետ կապված առարկություններ այդ օրը չի ներկայացել։ Դեպքի հետ կապված, երբ իբր կշեռքի սխալ աշխատելու վերաբերյալ անտեղի աղմուկ է բարձրացել, համապատասխան ծառայությունից եկել և կշեռքը ստուգել են, պարզվել է, որ այն ճիշտ է աշխատում։
ՀՀ ՊԵԿ Նախաբացթողումային վարչության Գուգարքի բաժնի մաքսային տեսուչ, Գոգա¬վան-Պրիվոլնոյե մաքսակետի աշխատակից, գործով վկա Աշոտ Գևորգյանի՝ հրապարակված և հետազոտված նախաքննական ցուցմունքներով, որոնք, ըստ էության, նույնաբովանդակ են վկաներ Գրիշա Զալին¬յանի և Ռուդիկ Կյուրեղյանի վերոնշյալ ցուցմունքներին։
Վկա Գուրգեն Պապյանի ցուցմունքներով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ 2010թ. փետրվարին աշխատել է «Ձյունիկ սառնարան» մաքսային պահեստում՝ որպես ավագ տեսուչ։ Իր պարտականութ¬յունների մեջ է մտնում բեռի ուսումնասիրությունը, տեսուչի միջոցով կապարակնիք¬ները ստուգելը և արտաքին ու ներքին զննում կատարելը։ Մաքսային պահեստում Ա.Քալաշյանի բեռը ևս կշռվել է, որից հետո ոստիկանության աշխատակիցները ստուգել են կապարակնիքների առկայությունը։ Բոլոր փաստաթղթերն առավոտյան հանձնվել են դիսպետչերին, ով գրանցումներ է կատարել համապա¬տասխան մատյանում, այնուհետև նրանից վերցրել են Ա.Քալաշյանի բեռն ուղեկցող փաստաթղթերը։ Նշեց, որ Ա.Քալաշյանի բեռնատարի և կցորդի արտաքին զննությամբ կապարակնիքների վնասում չեն հայտնաբերել, հակառակ պարագայում համապատասխան արձանագրություն կկազմեին։ Նշեց, որ բեռը մաքսային պահեստ մուտք գործելուց հետո առանձին կշռվում է, որի համար կտրոն է տրվում, իսկ տեղափոխողի ցանկության դեպքում բեռն ու մեքենան առանձին-առանձին է կշռվում։ Ա.Քալաշյանի ներկրած բեռի քաշի կապակցությամբ հայտնաբերել են անհամապատասխանություններ, որի կապակցությամբ կազմել են արձանագրություններ և տվել համա¬պատասխան ընթացք։
Վկա Արման Գաբրիելյանի ցուցմունքներով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ 2010թ. փետրվարի 26-ին իրեն է զանգահարել մորաքրոջ որդին՝ Անդրանիկ Քալաշյանը, առաջարկել միա¬սին գնալ Վրաստանի Փոթի քաղաք՝ նրա ուղարկած բեռնատարը վարելով ՀՀ տեղափոխելու համար։ Տեղե¬կացել է, որ բեռնատարը կոշիկի տեսականիով է բարձված։ Ա.Քալաշյանն իրեն առաջարկել է այդ ապրանքների մաքսային ձևակերպումները ՀՀ-ում իրականացնել իր անվամբ, քանի որ նա պետք է շտապ վերադառնար Գերմանիա։ Համաձայնել է ու երկուսով տաքսիով մեկնել են Վրաստան։ Փոթիում Անդրանիկը ստացել է «Ֆոլկսվագեն» մակնիշի փոքր բեռնատարը և դրա կցորդը։ Անդրա¬նիկի խոսքերից տեղեկացել է, որ բեռնատարի մեջ բեռնված կոշիկները պատկանում են Գերմա¬նիայում բնակվող նրա ծանոթի հարա¬զատներին, Հայաստան բերելուց հետո դրանք պետք է մաք¬սազերծվեն և որպես նմուշ տրվեն այդ ծանոթի բարեկամ¬ներին։ Նշեց, որ Փոթիում Ա.Քալաշյանը համապա¬տասխան ձևակերպումները կատարել է իր անվամբ, որից հետո ուղևորվել են Հայաստան։ Գոգավանի մաքսակետ հասել են երեկոյան ժամերին, որտեղ բեռնատարի սրահից գրեթե չի իջել, դարձյալ Անդրա¬նիկն է զբաղվել ապրանքի մաքսային ձևակերպումներով։
Մաքսակետում բեռնատարը մի քանի անգամ կշռելուց հետո մաքսային տեսուչները և Անդրա¬նիկը գնացել են ձևակերպումներ իրականացնելու։ Ձևակերպող մաքսային տեսուչի մոտ լրացվել է փոխադրման ամփոփագիր, որտեղ բեռնատարի մեջ գտնվող բեռի կշիռը նշվել է 1.450կգ, ինչի դեմ Անդրանիկն առարկել է` նշելով, որ բեռնա¬տա¬րի մեջ ընդամենը 450 կգ կոշիկներ կան։ Անդրանիկի պահանջով ինքը մաքսային տեսուչի մոտ մաքսակետի պետին ուղղված դիմում է գրել՝ խնդրելով թույլատրել բեռնատարի վերաբերյալ կազմել փոխադրման ամփոփագիր ու այն մաքսազերծման նպա¬տակով տեղափոխել Երևան քաղաք։ Այս գործողութ¬յուններն ավարտելուց ու բեռնատարը զննելուց հետո նրանք ևս բեռնատարի և կցորդի դռները կապարակնքել են, որից հետո՝ գիշերվա ժամը 1-ի սահմաններում շարժվել են Երևանի ուղղությամբ։ Բեռնատարի հետևի մասն անընդհատ բացվել է, այնուհետև` կախվել և ջարդվել։ Անդրանիկի հետ պոկել են այդ դռնակը (վերելակը), կապել են բեռնատարի և կցորդի արանքում, անջատված մասերից որոշները թողել տեղում, քանի որ դրանք ծանր էին։ Դուռը բեռնախցիկում չեն տեղավորել, քանի որ այն կապարակնքված էր։
Հասնելով Հրազդան քաղաքում գտնվող իրենց տուն` Անդրանիկը բեռնատարի վարորդի խցի մեջ գտնվող հինգ պոլիէթիլենային պարկերից երկուսը տվել է իրեն ու հայտնել, որ հետագայում կասի, թե ինչպես վարվել դրանց հետ։ Ինքը տնից դուրս է կանչել հորը` Սամվել Գաբրիելյանին ու նրա հետ միասին այդ երկու պոլիէթիլենային պարկերում լցված կոշիկները տեղափոխել են իրենց ավտոտնակ և պահել այնտեղ։ Դրանից հետո Անդրանիկը հեռացել է, ապա զանգել է ու առաջարկել միասին գնալ Երևան, ավտո¬մեքե¬նան կանգնեցնել «Ձյունիկ սառնարան» մաքսային պահեստում՝ խնդրելով այնուհետև իրեն տանել «Զվարթ¬նոց» օդանավա¬կայան ու ճանապարհել։ Քանի որ ուշ ժամ է եղել և կիրակի օր, ավտոմեքենան և կցորդը կանգնեցրել են, իսկ ինքը Ա.Քալաշյանին տեղափոխել է «Զվարթ¬նոց» օդանավակայան և ճանապարհել Գերմանիա։
Հաջորդ օրը, երբ Անդրանիկն արդեն Գերմանիայում էր, նրա խնդարնքով ներկայացել է Արարատյան տարա¬ծաշրջանային մաքսատուն, որտեղ դիմում է գրել բերված ապրանքների մաք¬սային ձևակեր¬պումներն իրականացնելու համար։ Գնացել է մաքսային պահեստ, որտեղ նախնական զննումն իրականացնելու ժամանակ բեռնատարի թափքի դռները բացել են, որից հետո տեսել են, որ այնտեղ 1450 կգ բեռ առկա չէ, փաստացի առկա է մոտ 450 կգ կոշիկներ։ Այնուհետև մաքսային տեսուչները կշռել են նաև բեռնա¬տա¬րը և կցորդը՝ դատարկ վիճակում և տեսել, որ դրանց կշիռները չեն համա¬պատասխանում փո¬խադրման ամփոփագրի մեջ նշված կշիռներին։ Պարզվել է, որ դատարկ բեռ¬նատարը կշռում է 2920 կգ, իսկ կցորդը 940 կգ, այն դեպքում, որ դրանց կշիռներն ըստ փոխադրման ամփոփագրի՝ եղել են համա¬պա¬տաս¬խանաբար 3700կգ և 1824 կգ։
Նշեց նաև, որ նախաքննության ընթացքում քննիչն իրեն հարցրել է, թե նախքան «Ձյունիկ սառնարան» մաքսային պահեստ հասնելը բեռնատարից ինչ իրեր են դատարկել, ուստի նրան տեղե¬կացրել է բեռ¬նատարի սրահից հանված և իր ավտոտնակում պահվող երկու տոպրակների մասին։ Դրանից հետո մաքսայինի աշխատակիցների և քննիչի պահանջով կոշիկների երկու տոպրակները տա¬րել ու ներկա¬յացրել է նրանց։
Վկա Ա.Գաբրիելյանը Դատարանում վերահաստատեց, որ մաքսազերծման հետ կապված իրեն ներկայացած բոլոր փաստաթղթերը ստո¬րագրել է Անդրանիկ Քալաշյանի առաջարկով՝ նրան վստահելով, առանց բո¬վանդակությանը ծանոթանալու։
Վկա Պարսամ Գրիգորյանի ցուցմունքներով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ իր բեռնա¬տարի տեխնիկական զննումից հետո իր կողմից մեքենայի վրա որևէ դետալ չի ամրացվել, կցորդի վրա` ևս, նույն վիճակում ավտոմեքենան և կցորդը վարձակալությամբ հանձնել է Ա.Քալաշյա¬նին, ով ցանկանում էր դրանով կոշիկի նմուշներ բերեր, ապա սեղանի ջուր արտա¬հաներ Հայաս¬տանից։ Հետագայում բեռնատարն իրեն է վերադարձվել վերելակը կոտրված վիճակում։ Որևէ տեղե¬կություն չի ունեցել, որ հնարավոր է ամրագամերի փոփոխմամբ բացել բեռնատարի և կցորդի բեռնախցիկների դռները։
Վկա Սամվել Գաբրիելյանի ցուցմունքներով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ 2010թ. փետրվարի 28-ին որդին` Արման Գաբրիելյանը և վերջինիս մորաքրոջ տղան` Անդրանիկ Քալաշյանն եկել են իրենց տուն, Արմանն իրեն դուրս է կանչել և խնդրել, որ տուն տանեն երկու պոլիէթիլենային պարկեր՝ փաթաթված կպչուն ժապավեն¬ներով։ Իր հերթին Անդրանիկը խնդրել է այդ պարկերը պահել` պարտավորվելով հետագայում գալ և տանել։ Որոշ ժամանակ անց, Անդրանիկի խնդրանքով, Արմանն այդ պարկերը հանձնել է քննությանը, որի ժամանակ ինքը ժամանակավորապես գտնվել է ԼՂՀ-ում։
Վկա Մարուսյա Քալաշյանի` հրապարակված և հետազոտված ցուցմունքով, համաձայն որի՝ որդին` Անդրանիկ Քալաշ¬յանը 2010թ. փետրվարի 28-ին, այսինքն` Գոգավանի մաքսակետից Երևան գալու օրն իրենց տուն չի եկել։
Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալի մեղավորության վերաբերյալ հետևության Դա¬տա¬րանը հանգեց նաև հետևյալ ապացույցների համադրման և գնահատման արդյունք¬նե¬րով.
Որպես ապացույց ճանաչված և գործին կցված փաստաթղթերի, մասնավորապես`
Քաղ. Պարսամ Գրիգորյանի կողմից գործով ամբաստանյալ Անդրանիկ Քալաշյանին 2010թ. փետրվարի 12-ին տրված լիազորագրով, համաձայն որի` վերջինս լիազորվել է ՎՀ Փոթի նավա¬հանգստում լինել Պ.Գրիգորյանի ներկայացուցիչը, ստանալու նրան պատկանող «Ֆոլկսվագեն SN-MA896» բեռնա¬տա¬րը և ПР-GZ 94 A կցորդը, ինչպես նաև դրանցում առկա բեռը, վարելով տեղա¬փոխել այն ՀՀ, զբաղվել փաստաթղթերի ձևակերպման և տեղափոխվող բեռի մաքսազերծման հարցերով ...։
Ներկրված կոշիկների ձեռքբերման վերաբերյալ հաշիվ-ապրանքագրի առկայությամբ, համա¬ձայն որի՝ 89 արկղ ընդհանուր 1.450 կգ կոշիկ ձեռք բերելու համար Արման Գաբրիելյանի կողմից վճարվել է 890 եվրո գումար։
Միջազգային տրանսպորտայի ապրանքագրի առկայությամբ, համաձայն որի՝ որպես 1.450 կգ քաշով 89 արկղ կոշիկը ստացող նշված է Հայաստանի Հանրապետության բնակիչ Արման Գաբրիել¬յանը, ով Հայաստանում բեռնաթափելու համար վերոնշյալ բեռով «Ֆոլկսվագեն SN-MA896» բեռնա¬տա¬րով և ПР-GZ 94 A կցորդով 2010թ. փետրվարի 27-ին հատել է Վրաստանի Հանրապետութ¬յան մաք¬¬սային ան¬ցա¬կետը։
ՀՀ ՊԵԿ Գոգավանի մաքսակետում 2010թ. փետրվարի 27-ին կազմված թիվ 540 մուտքի բեռնագրի առկայությամբ, համաձայն որի` Արման Գաբրիելյանի անվամբ ներկրած բեռը` մանկական կոշիկ¬ները, բեռնատարի և կցորդի հետ մեկտեղ, նույն օրը ժամը 19։38-ին կշռվել են, կազմել ընդհանուր 6.960 կգ։ Բեռնագիրը ստորագրված է նաև գործով ամբաստանյալ Ա.Քալաշյանի անունից։
2010թ. փետրվարի 27-ին կազմված թիվ 2010/34/33 փոխադրման ամփոփագրի առկայությամբ, համաձայն որի` բեռը տեղափոխող Անդրանիկ Քալաշյանի կողմից ապրանքի սեփականատեր Արման Գաբրիելյանի անվամբ «Ֆոլկսվագեն» մակնիշի բեռնատարով և կցորդով կապարակնքելուց հետո Գոգավանի մաքսակետից Արարատյան տարածաշրջանային մաքսատուն է ուղարկվել 89 արկղ մանկական կոշիկ, որի քաշը կազմել է 1.450 կգ։ Փոխադրման ամփոփագիրը ևս ստորագրված է բեռը տեղափո¬խած անձի` գործով ամբաստանյալ Անդրանիկ Քալաշյանի կողմից։
«Ձյունիկ սառնարան» ՍՊ ընկերությունում 2010թ. մարտի 2-ին կազմված մուտքի թիվ 27, 28 և 29 բեռնագրերի առկայությամբ, համաձայն որոնց` ժամը 20։21-ից 20։40-ն ընկած ժամանա¬կահատ¬վածում գործով ամբաստանյալ Անդրանիկ Քալաշյանի անվամբ տվյալ ընկերություն մուտք եղած բեռնատարի դատարկ քաշը կազմել է 3.860 կգ, կցորդի դատարկ քաշը` 940 կգ, իսկ ընդհանուր բեռի քաշը` 2.920 կգ։
Բեռի նախնական զննում կատարելու մասին արձանագրություններով, համաձայն որոնց` 2010թ. մարտի 2-ին կատարված այդ գործողության արդյունքներով արձանագրվել է, որ «Ֆոլկսվագեն» մակնիշի SN-MA 896 պետհամարանիշի բեռնատարի և GZ-94A համարի կցորդի վրա վրացական մաքսատան, ինչպես նաև Գոգավան-Պրիվոլնոյե մաքսակետի աշխատակիցների դրած մաքսային ապահո¬վության դրոշմանիշներն անվնաս են։ Դրանցում հայտնաբերվել է ընդամենը 149,76 կգ կոշիկներ, որից 115,45 կգ-ը՝ ավտոմեքենայի բեռնախցիկում, իսկ 34,34 կգ-ը՝ կցորդի մեջ։ Այդ կոշիկ¬ներն ի պահ են հանձնվել մաքսային պահեստի աշխատակիցներին։ Վերոնշյալ արձա¬նագրութ¬յուն¬ները ստորագրել և իր ստորագրությամբ հաստատել է նաև զննման մասնակից Արման Գաբրիել¬յանը։
Ապրանքները ներկայացնելու և «Ձյունիկ սառնարան» մաքսային պահեստ ի պահ հանձնելու արձանագրությամբ, հա¬մա¬ձայն որի՝ 2010թ. ապրիլի 26-ին գործով վկա Արման Գաբրիելյանը նախաքննական մարմնին է ներկայացրել ամբաստանյալ Ա.Քալաշյանի հետ ներկրած կոշիկներից 38,84 կգ, որը մաքսազերծման չէր ներկայացվել։
Բեռնատարի թափքի ինքնաշարժ դուռը (վերելակը) ներկայացնելու մասին 2010թ. հուլիսի 23-ին կազմված արձանագրությամբ, համաձայն որի՝ նախաքննական մարմնին ներկայացվել է վկա Պարսամ Գրիգորյանին պատկանող «Ֆոլկսվագեն» մակնիշի SN – MA 896 պետհամարանիշի բեռնա¬տարի թափքի ինքնաշարժ դուռը, որը կշռվել և կազմել է 400կգ։
Դատաապրանքագիտական փորձաքննության 2010թ. հոկտեմբերի 22-ի թիվ 20121010 եզրա¬կացությամբ, համաձայն որի՝ գործով ամբաստանյալ Ա.Քալաշյանի ներկրած և մաքսային պահեստ ներկայացրած կոշիկների մեջ առկա ամե¬նացածր գին ունեցող «ISAF world sailing games 2006» գրառումով կոշիկն հողաթափերն են, որոնք արժեն 1.000 ՀՀ դրամ, կշռում են 0,15336 կգ, այսինքն` այդ հողաթափի քաշն ու արժեքը, որպես ելակետ ընդունելու պարագայում` մաքսանենգ ճանապարհով ՀՀ տեղափոխված, սակայն մինչև մաքսային պահեստ հասնելը բեռնաթափված 2.511 կգ կոշիկների ընդ¬հանուր արժեքը 2010թ. փետրվարի 27-ի դրությամբ կազմում է 16.373.000 (տասնվեց միլիոն երեք հար¬յուր յոթանասուներեք հազար) ՀՀ դրամ։
Դատահետքաբանական փորձաքննության 2010թ. ապրիլի 22-ի թիվ 09831002 եզրակա¬ցութ¬յամբ, համաձայն որի՝ ներկայացված «Ֆոլկսվագեն» մակնիշի, SN MA 896 համարա¬նիշները կրող բեռ¬նատար ավտոմոբիլի բեռնախցիկի դռան փականքի ու ապահովման միջոցների համար նախա¬տեսված անկյունակներն ամրացնող ամրագամերը տևական ժամանակահատվածի ընթացքում գայլի¬կոն¬ման միջոցով պարբերաբար ապամոնտաժվել են և կրկին ամրագամվել նոր ամրա¬գամերով, ինչի արդյունքով հնարավորություն է ընձեռվել բեռնատարի բեռնախցիկի դուռը բացել և փակել առանց մաքսային ապահովման միջոցների ամբողջականությունը խախտելու։
Բեռ¬նատարի «PA20HLPL» մոդելի, GZ-94A համարանիշները կրող կցորդի բեռնախցիկը կարող էր պարբերաբար բացվել և փակվել առանց ապահովման միջոցները խախ¬տելու, բեռնախցիկի տենդն ամրակապող մետաղաճոպանը կտրել հեռացնելու և նոր մետաղաճո¬պանով ամրակապելու ու «Ֆոլկսվագեն» մակնիշի բեռնատարի սրահում հայտնաբերված և փորձաքննությանը ներկա¬յացված ամ¬րա¬գամերով ամրագամելու միջոցով։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված և գործին կցված առարկաների` «Ֆոլկսվագեն» մակնիշի SN-MA896 պետհա¬մա¬րանիշի բեռնատարի սրահում հայտնաբերված օվալաձև թվով 10 ամրա¬¬գամերի, բեռնախցիկի դռան մեջ ու թափքի ներսում հայտնաբերված ամրագամերի գլխիկ¬նե¬րի և տենդն ամրակապող մե¬տաղյա ճոպանի, ինչպես նաև մաքսային պահեստում գտնվող 188,84 կգ կշռով կոշիկների առկա¬յությամբ։

3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները և եզրահանգումը.
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատման արդյունքներով Դա¬տարանն հաստատված համարեց այն, որ ամբաստանյալ Անդրանիկ Քալաշյանը մաքսային հսկողությունից թաքցնելու, մաքսային և այլ փաստաթղթերը խաբեությամբ օգտագործելու եղանակներով կատարել է 16.373.000 դրամ արժողությամբ 2550,24 կգ ընդհանուր քաշով 16.634 զույգ կոշիկների մաքսա¬նենգություն, այսինքն` մեղավո¬րութ¬յամբ կա¬¬տա¬րել է հան¬ցավոր արարք« որը համա¬պա¬տաս¬¬խանում է ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 215-րդ հոդ¬¬վածի 1-ին մասով նախա¬տես¬ված հան¬ցա¬¬գոր¬ծության հատ¬կանիշ¬ներին։
Թեև ճշգրիտ հաշվարկի պարագայում մինչև ամբաստանյալ Ա.Քալաշյանի նկատմամբ միջազ¬գային հետախուզում հայտարարելը նախաքննական մարմինը բավարար հիմքեր ուներ նրան որպես մեղադրյալ ներգրավել 16.634 զույգ կոշիկի, այսինքն՝ 16.634.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժո¬ղությամբ ապրանքի մաք¬սանեն¬գության համար (ամենաէժան կոշիկի մեկ զույգը դատա¬ապրանքագիտական փորձաքննության թիվ 20121010 եզրակացությամբ գնահատվել է 1.000 ՀՀ դրամ, իսկ քաշը կազմել է 0,15336 կգ), սակայն, այնուամենայնիվ, նա քրեական պատասխանատվության ենթարկելու համար Գեր¬մանիայի Դաշնային Հանրապետության իրավա¬պահների կողմից ՀՀ իրավա¬պահ¬ներին է հանձնվել 16.373.000 դրամ ընդհանուր արժողութ¬յամբ ապ¬րանքի մաքսանենգության մեղադրանքով։
ՀՀ Սահմանադրության 6-րդ հոդվածի համաձայն՝ Սահմանադրությունն ունի բարձրագույն իրա¬վաբանական ուժ, և նրա նորմերը գործում են անմիջականորեն։ Օրենքները պետք է համա¬պա¬տաս¬խանեն Սահմանադրությանը։ Այլ իրավական ակտերը պետք է համապատասխանեն Սահմա¬նադրությանը և օրենքներին։ Միջազգային պայմանագրերն ուժի մեջ են մտնում միայն վավե¬րաց¬վելուց կամ հաստատվելուց հետո։ Միջազգային պայմանագրերը ՀՀ իրավական համակարգի բաղկա¬ցուցիչ մասն են։
Հանձման մասին կոնվենցիայի (Հայաստանի համար ուժի մեջ է մտել 2002թ. ապրիլի 25-ից) 14-րդ հոդվածի համաձայն` այն անձը, որը հանձնվել է, չպետք է ենթարկվի քրեական հետապնդման, դատապարտվի կամ կալանավորվի որևէ հանցագործության համար, որը նա կատարել է մինչև հանձնումը, բացառությամբ այն հանցագործության, որի կատարման համար նրան հանձնել են։
Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` երբ հանցագործության նկարագրությունը, որի համար ներկայացվել է մեղադրանք, փոխվում է դատավարության ընթացքում, հանձնված անձի նկատմամբ պետք է մեղադրանք առաջադրվի կամ դատավճիռ կայացվի այն չափով, որքանով տվյալ հան¬ցա¬գործության նկատմամբ` իր նոր նկարագրությամբ և բաղադրատարրերով հանձնումը կիրառվում է։
Տվյալ պարագայում Դատարանը փաստում է, որ ամբաստանյալի մեղավորության, նրա պա¬տասխանատվության և պատժի հարցերը պետք է որոշվեն վերագրված 16.373.000 դրամ ընդհանուր արժողութ¬յամբ ապ¬րանքի մաքսանենգության սահմաններում, քանի որ բացակայում է այդ հարցի շուրջ Հանձնող կողմի լրացուցիչ համաձայնությունը (թույլտվությունը)։
Ամբաստանյալ Ա.Քալաշյանին առաջադրված մե¬ղադրանքում նրա մեղա¬վո¬րութ¬յան վե¬րա¬բեր¬յալ հետևության Դատարանը հան¬գեց՝ նախապես քննարկելով և մերժելով նրան արդարացնելու կամ քրեական գործը կար¬ճելու և հարուցված քրեական հետապնդումը համաներման ակտի կիրառման ուժով դադարեցնելու վերաբերյալ վերջինիս պաշտպան Ա.Մխիթարյանի միջնորդությունը (պաշտ¬պանի համաձայնությամբ լուծումն հետաձգվել էր Համաներման որոշման կիրառելու հարցին խորհրդակ¬ցական սենյակում անդրադառնալու պայմանով)։
Դատարանը փաստում է, որ ամբաստանյալ Ա.Քալաշյանի կողմից մաքսանենգության կատա¬րելու մասին են վկայում՝
- նրա ստորագրությամբ հաստատված և գործին կցված հաշվապահական և մաքսային ձևակերպման վերաբերյալ փաս¬տաթղթերը, որոնցում արտացոլված են բեռնատարի, կցորդի և դրանցում առկա բեռի քաշերը, որոնք հերքում են բեռի իրական քաշի վերաբերյալ պաշտպանական կողմի վիճարկումները,
- հաշիվ-ապրանքագիրը և միջազգային տրանսպորտային ապրանքագիրը, որոնցում նշված է Վրաստան, այնուհետև ՀՀ տեղափոխվող կո¬շիկների քաշը` 1.450 կգ, որն էականորեն տարբերվում է ի պաշտպանություն իրեն ամբաստանյալ Ա.Քալաշյանի բերած քաշի չափից` 450 կգ-ից, այն դեպքում, երբ բեռի նախնական զննմամբ (համաձայն 2010թ. մարտի 2-ին կազմված արձանագրությունների) բեռնատարում և կցորդում հայտնաբերվել է ընդամենը 149,7 կգ կոշիկ` մաքսային ապահովության միջոցնռրի անվնասության պայմաններում։
- Բեռնատարի և միաժամանակ կցորդի՝ մաքսանենգություն կատարելու համար հատուկ հար¬մարեցված լինելը, այսինքն՝ բեռնախցիկի դռան փականքների ու ապահովման միջոցների համար նախատեսված անկյունակներն ամրացնող ամրագամերի՝ տևական ժամանա¬կահատվածի ընթաց¬քում գայլիկոնման միջոցով պարբերաբար ապամոնտաժվելու, կրկին նոր ամրա¬գամերով ամրա¬գամ¬վելու փաստը, այդ ամրագամերի մի մասի առկայությունը «Ֆոլկսվագեն» մակնիշի բեռնատարի սրահում, որի, ինչպես նաև նոր մետաղաճոպանի միջոցով հնարավորություն է ընձեռվել բեռնատարի բեռ¬նախցիկի և կցորդի դռները բացել և փակել, այսինքն` նաև մաքսազերծման ենթակա ապրանքները բարձել և բեռնաթափել, առանց մաքսային ապահովման միջոցների ամբողջա¬կանությունը խախ¬տելու։
- 2010թ. ապրիլի 26-ին Արման Գաբրիելյանի միջոցով նախաքննական մարմնին ներկայացված, Հայաստան ներկրած, սակայն մաքսային հսկողությունից զերծ մնացած երկու փաթե¬թով 38,84 կգ. կոշիկները ներկայաց¬նելու փաստը, այն դեպքում, երբ վերջինիս և Ա.Քալաշյանի ցուցմունքների համաձայն՝ ընդհանուր հինգ փաթեթներով ներկրված նույնանման կոշիկները ևս ՀՀ են ներկրվել քննվող դեպքի շրջանակ¬ներում, սակայն բեռնատարի սրահում որպես անձնական իր պահվելով, ինչը սակայն վկա Ռուդիկ Կյուրեղյանը հերքեց՝ պատճառաբանելով, որ բեռնատարի և կցորդի զննման պահին պոլիէթիլենային տոպրակով իրեր բեռնատարի սրահում չեն եղել, հակառակ դեպքում կզններ և կկապա¬րակնքեր նաև դրանք։
Դատարանը փաստում է նաև, որ բացակայում է ՀՀ անկախության հռչակման 22-րդ տարե¬դարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին ՀՀ Ազգային ժողովի 2013թ. հոկտեմբերի 3-ի թիվ ԱԺՈ-080-Ն որոշման (այսուհետ նաև՝ Համաներման որոշման) 5-րդ կետի 3-րդ ենթակետի և 2-րդ կետի 4-րդ ենթակետի հիմքով ամբաստանյալ Ա.Քալաշյանի նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և գործի վարույթը կարճելու հիմքերը, քանի որ Համաներման որոշման վերոնշյալ ենթակետում խոսք է գնում այդ որոշումն ուժի մեջ մտնելու օրվա դրությամբ մինչև երեք տարեկան երեխա ունեցող անձանց մասին, մինչդեռ Ա.Քալաշյանի հայրության իրավունքը Էլմիրա Վերդյանի նկատմամբ իրավա¬բա¬նորեն ծագել է 2013թ. դեկտեմբերի 23-ին ( ըստ հայրության ճա¬նաչ¬ման ԱԲ 065538 վկայագրի), այսինքն՝ Համաներման որոշումն ընդունելուց հետո, հետևաբար՝ դրա իրական շարժառիթն ամբաստանյալ Ա.Քալաշյանի համար ենթադրաբար կարող էին լինել նաև կան¬խատեսելի։ Ավե¬լին, ՀՀ ԱՆ ՔԿԱԳ Հրազդանի տարածքային բաժնին քաղ. Մարինե Հրանտիկի Վերդյանի հղած դիմում-հայ¬տարարության մեջ (ամուսնության մեջ չգտնվող մոր երեխայի ծննդի գրանցման և հոր մասին տեղե¬կություններ լրացնելու վերաբերյալ), ինչպես նաև Էլմիրա Վերդյանի ծննդյան վերաբերյալ 2013թ. հուլիսի 17-ին տրված ԱԲ 282002 ծննդյան վկայականում որպես Էլմիրա Վերդյանի հայր է նշված (գրանցված) ոմն Արթուրը, այսինքն՝ դատաքննության արդյունքներով ոչ միայն բացակայում է գործով ամբաստանյալ Ա.Քալաշյանի կողմից երեխայի կենսաբանական հայրը հանդիսանալու փաստն հաստատող որևէ չեզոք ապացույց, այլև երեխայի ծննդյանն անմիջա¬կանո¬րեն հաջորդած փուլում Անդրանիկ Քալաշյանի՝ որպես երեխայի կենսաբանական հայրն հանդի¬սանալու վերաբերյալ Մարինե Վերդյանի նախնական հայտարա¬րությունը։ Նման պարագայում Համա¬¬ներման որոշման վերոնշյալ կետի համապատասխան ենթա¬կետն ամբաստանյալ Ա.Քալաշ¬յանի նկատ¬մամբ կիրառելի չէ, քանի որ առնվազն Համաներման որոշ¬ման ուժի մեջ մտնելու պահին փոքրահասակ Էլմիրա Վերդյանի նկատմամբ հայրութ¬յան իրա¬վունքը Դատարանը դա¬տաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատման արդյունքներով բավարար չափով հաս¬տատված (ապա¬ցուցված) չի համարում, միայն ամբաստանյալ Ա.Քալաշյանի դատաքննական ցուցմունքները բավարար չեն հիմնավորապես նման հետևության հանգելու համար։
Այսպիսով, պաշտպանական ճառով ներկայացված միջնորդություններն ու պատճա¬ռա¬բանութ¬յուն¬ներն անհիմն են, այդ միջ¬նոր¬դության հիմքում դրված փաստարկները` սուբ¬յեկ¬տիվ, ոչ լրիվ և միակող¬մանի գնա¬հատ¬ման, յու¬րովի մեկնա¬բանման հետևանք, չեն բխում դա¬տաքննության արդյունք¬ներից։
Ամբաստանյալ Անդրանիկ Քալաշյանի նկատ¬մամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերա¬կանգ¬նել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչ¬պես նաև կան¬խել հանցագործությունները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի հա¬մա¬ձայն` հան¬ցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներ¬գոր¬ծութ¬յան այլ միջոց¬ները պետք է լինեն արդարացի, համապա¬տասխանեն հան¬ցանքի ծան¬րութ¬յանը, այն կատա¬րելու հանգա¬մանք¬ներին, հանցավորի անձնա¬վո¬րութ¬յանը, անհրա¬ժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա¬գործությունները կան¬խելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասն սահմանում է, որ հանցա¬գոր¬ծութ¬յան համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պա¬տիժ, իսկ նույն հոդ¬վածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագոր¬ծության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հան¬¬ցավորի անձը բնու¬թագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմաց¬նող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը, Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դա¬տարանի 2007թ. հոկ¬տեմ¬բերի 26-ի ՎԲ-149/07 գործով մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մա¬սով նախատեսված նորմը, նշել է, որ այն Դատարանին օժտել է անձի պատասխա¬նատվությունը մեղ¬մացնող հանգամանքների կիրառման լայն հայեցո¬ղութ¬յամբ, քանի որ պա¬տիժ նշանակելիս Դա¬տա¬րա¬նը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այնպիսի հանգա¬մանք¬ներ, որոնք նույն հոդ¬վածի ա¬ռաջին մասում նշված չեն։
Սույն գործով որպես ամբաստանյալ Անդրանիկ Քալաշյանի անձը դրականորեն բնու¬թագրող տվյալներ է գնա¬հատում նախկինում դատապարտված չլինելը (ըստ ՀՀ ոստիկանության ինֆոր¬մացիոն կենտրոն 2014թ. հունիսի 23-ին կատարված հարցման արդյունքների), երրորդ կարգի հաշ¬մանդամ լինելը ( ըստ 2013թ. դեկտեմբերի 4-ի թիվ 1071267 տեղեկանքի), դատական քննության ավար¬տական փուլում կատարածի համար զղջալը։
Դատարանը, որպես ամբաստանյալ Ա.Քալաշյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղ¬մացնող հանգամանք է գնահատում՝ խնամքին փոքրահասակ երեխայի՝ 2013թ. ծնված Էլմիրա Անդրա¬նիկի Քալաշյանի առկայությունը (ըստ հայրության ճա¬նաչ¬ման ԱԲ 065538 վկայագրի և Կո¬տայքի մարզի Հրազդան քաղաքի «Թեղենիս» համատիրության կառավարիչ Ս.Սարդարյանի՝ 2014թ. փետրվարի 7-ին տրամադրած տեղեկանքի)։
Վերոնշյալ հանգա¬մանքներն հաս¬տատվել են քրեա¬կան գործի նյութերում առկա փաս¬տական տվյալ¬ներով, իրական են և ողջամտորեն նվազեցնում են ամբաստանյալ Ա.Քալաշյանի անձի հան¬րային վտանգա¬վո¬րությունը։
Դատարանը ամբաստանյալ Ա.Քալաշյանի պատասխանատվությունն ու պա¬տիժը ծան¬րացնող հանգամանքներ չարձանագրեց։
Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյու¬նով անդրադառնալով ամբաս¬տանյալ¬ Ա.Քալաշ¬յանի նկատմամբ պատիժ նշանակելու կարգի և նշանակվող պատժի տե¬սակի ընտ¬րության, պա¬¬¬տիժը կրելու անհրաժեշտության հարցերին` Դատա¬րանը փաս¬տում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 215-րդ հոդվածի 1-ին մասով սահ¬ման¬ված հանցա¬կազմի պատ¬ժամասը նախատեսում է այլընտրան¬քային պատժատե¬սակներ` տու¬գանք կամ ազա¬տազրկում` մինչև 5 տարի ժամկե¬տով, հետևա¬բար` պատժի նպա¬տակ¬ներն ապահովելու տես¬անկյու¬¬¬¬նով քննարկման ենթակա է ամբաս¬տան¬յա¬լի նկատմամբ նշանակվող պատ¬ժատեսակի ընտ¬րության, պատժաչափի, իսկ ազատազրկման դատա¬պարտելու դեպքում` նաև պատիժը ռեալ կրելու կամ չկրելու (ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման), լրացուցիչ պատիժ նշանակելու և դրա չափի վերաբերյալ հար¬ցերը։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալի կատարած հանցագոր¬ծության¬ բնույթն ու վտանգա¬վո¬րութ¬յան աստիճանը, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացա¬կայութ¬յունը, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող, անձը դրականորեն բնութագրող տվյալ¬ները, ղեկավարվելով ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ մասի ուղղակի պահանջով` Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ա.Քալաշյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս կիրառելի է նվազ խիստ պատիժ` տուգանք նշանակելու կանոնը։ Դատա¬րանն ար¬ձա¬¬նագրում է նաև, որ բացա¬կայում է ամբաս¬տան¬¬յալի նկատմամբ տուգանքի ձևով նշանակվող պատժի նվա¬զա¬գույն չափից ավելի ցածր պատիժ նշանակելու հիմքերը։
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների՝ Ինտերպոլի ազգային կենտրոնական բյուրոյից 2013թ. ապրիլի 3-ին և 2013թ. հուլիսի 3-ին ստացված տեղեկատվության համաձայն՝ ամբաս¬տանյալ Ա.Քալաշյանը Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետության Ռոստոկի տարածքային դատա¬րանի կողմից 2013թ. փետրվարի 1-ին տրված կալանքի սանկցիայի հիման վրա 2013թ. հունիսի 18-ից վերցվել է նախաէքստրա¬դիցիոն կալանքի, իսկ Հայաստան է տեղափոխվել 2013թ. նոյեմբերի 23-ին (ըստ «Զվարթնոց» միջազգային օդանավակայանից նրան Ոստիկանության բաժին բերման ենթար¬կելու մասին արձա¬նագրութ¬յան)։ Ա.Քալաշյանը կրկնակի կալանքի է ներկայացվել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան 2013թ. նոյեմբերի 25-ին, նրա նկատմամբ թույլատրելի է ճանաչվել նաև գրավի կիրառումը։ Գրավի գումարը վճարելու մասին ապացույցը ներկայացվել է անմիջականորեն ՀՀ ԱՆ «Նուբա¬րաշեն» ՔԿ հիմնարկ, որտեղից վերջինս ազատ է արձակվել 2013թ. նոյեմբերի 26-ին։ Այսպիսով, ամբաստանյալ Ա.Քալաշյանը էտապավոր¬ման նպատակով անընդմեջ անազատության մեջ է գտնվել 2013թ. հունիսի 18-ից մինչև 2014թ. նոյեմ¬բերի 26-ն ընկած ժամանակահատվածում, այսինքն` 5 ամիս 8 օր տևողությամբ։ Դատարանը փաստում է, որ վերոնշյալ ժամկետը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 96-րդ հոդվածի 4-րդ մասի հա¬մաձայն, անհրաժեշտ է հաշվի առնել ամբաս¬տանյալ Ա.Քալաշյանի նկատմամբ տուգանքի ձևով նշանակվող պատժի չափը որոշելիս՝ այն ողջամտորեն և համաչափորեն նվազեցնելով։
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Ա.Քալաշյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 215-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված լրացուցիչ պատժի` գույքի բռնագրավման նշանակման հարցին` Դատարանն արձա¬նագրում է, որ դրա նշանակումը պարտադիր է մաքսանենգ ճանապարհով ՀՀ տեղափոխված և փաստացի հայտնաբերված գույքի սահմաններում, որպիսի հետևության հանգում է հետևյալ իրավական վերլու¬ծությունների և դատողությունների արդյունքներով.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 215-րդ հոդվածի 1-ին մասում կատարված և 2006թ. հունվարի 21-ին ուժի մեջ մտած փոփոխությամբ (ՀՕ-4-Ն) նախատեսվել է լրացուցիչ պատիժ՝ գույքի բռնագրավում, իսկ նույն հոդվածի 6-րդ մասով սահմանվել է, որ տվյալ հոդվածի ենթատեքստում գույք են համարվում մաքսանենգության առարկաները։ Օրենքի վերոնշյալ փոփոխությունը կատարվել է ամբաստանյալ Ա.Քալաշյանին վե¬րագրվող արարքի կատարումից առաջ, հետևաբար՝ որպես լրացուցիչ պատիժ գույքի բռնագրավում նշա¬նակելը նրա նկատմամբ պարտադիր է, որը տարածվում է մաքսա¬նեն¬գության առարկայի՝ փաստացի առկա 188,84 կգ կո¬շիկ¬ների նկատմամբ։
Ինչ վերաբերում է գործող խմբագրությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 215-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմի պատժամասին, ապա այն, որպես լրացուցիչ պատժատեսակ, նախա¬տեսում է նույն օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 5.1 մասով նախատեսված գույքի բռնագրավում։ Համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 5.1 մասի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 215-րդ հոդվածով նա¬խա¬տեսված մաքսանենգության ճանապարհով Հայաստանի Հանրապետության սահմանով տեղափոխ¬ված մաքսանենգության առարկաների, իսկ վերջիններիս բացակայության դեպքում՝ դրանց արժեքի բռնագրավումը պարտադիր է։ Դատարանը փաստում է, որ մաքսանենգութ¬յան առարկաների բացա¬կա¬յության դեպքում դրանց արժեքի բռնագրավման մասին քրեական օրենքի պարտադիր պահանջը վերոնշյալ, ինչպես նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 215-րդ հոդվածի 1-ին մասում հոդվածներում նախա¬տես¬վել է ամբաստանյալ Ա.Քալաշյանին վերագրվող արարքի կատարումից հետո, այն է՝ 2011թ. մայիսի 23-ին ընդունված ՀՕ-143-Ն օրենքի փոփո¬խությամբ և լրացմամբ, հետևաբար՝ դրան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն, հետադարձ ուժ չի տալիս՝ հաշվի առնելով, որ քրեա¬կան նոր օրենքն ամբաստանյալ Ա.Քալաշյանի վիճակը վատթարացնող և նրա նկատմամբ նշա¬նակվելիք պատիժը խստացնող է։
Դատարանը փաստում է, որ ամբաս¬տանյալ¬ Ա.Քալաշյանին ազատազրկման հետ չկապված պատժի՝ տուգանքի դատապարտելու պարագայում նրա նկատ¬մամբ կիրառելի է «Հա¬յաս¬տանի Հան¬րապետության անկախության հռչակման 22-րդ տա¬րե¬դարձի կապակցությամբ հա¬մա¬ներում հայ¬տա¬րարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի 2013թ. հոկ¬տեմբերի 3-ի թիվ ԱԺՈ-080-Ն որոշ¬¬ման (այսուհետ` Համաներման որոշման) 2-րդ կետի 2-րդ ենթակետը, որի ուժով վերջինս հիմնական պատժից ենթակա է ազատման։ Համաներման որոշման կիրառումը ամբաստանյալ Ա.Քալաշյանին չի ազատում է նրա նկատմամբ նշանակված լրացուցիչ պատժից՝ գույքի բռնագրավումից (Համաներման որոշման 10-րդ կետի համաձայն)։
Դա¬տարանը նաև փաս¬տում է, որ տվյալ դեպքում բա¬ցա¬կա¬յում են հա¬մա¬ներման վերոնշյալ որոշման կիրառ¬մանը խոչընդոտող, տվյալ իրավական ակ¬տում սպառիչ թվարկված իրա¬վա¬կան արգելք¬ները, քանի որ թեև ամբաստանյալ Ա.Քալաշյանը գտնվել է հետախուզման մեջ, սակայն նրա նկատմամբ հայ¬տարարված այդ հետախուզումը դադարեցվել է նրան Գերմանիայում դեռևս 2013թ. փետրվարի 1-ին հայտնաբերելու և ՀՀ իրավապահներին հանձնելու նպատակով 2013թ. հունիսի 18-ին էքստրադիցիոն կալանքի վերցնելու կապակցությամբ, այսինքն` «Հա¬յաս¬տանի Հանրա¬պե¬տության անկա¬խության հռչակման 22-րդ տա¬րե¬դարձի կապակցությամբ հա¬մա¬ներում հայտարա¬րելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի 2013թ. հոկ¬տեմբերի 3-ի թիվ ԱԺՈ-080-Ն որոշումն ընդունվելուց առաջ, հետևաբար` Համա¬ներ¬ման որոշումն ընդունելու պահին գործով ամբաստանյալ Ա.Քալաշյանը արդեն հայտնաբերվել և հետախուզման մեջ չի գտնվել և նրա նկատմամբ այդ հիմքով Համաներման վերոնշյալ ակտը կիրառելու արգելքը բացակայում է։
Դատարանը նաև փաստում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 215-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախա¬տեսված արարքը` մաքսանենգությունը, առկա է միայն այն պարագայում, երբ այն կատարվել է խոշոր չափերով, ինչը մաքսային կանոնների խախտումից այն սահմանազատելու հիմնական չափա¬նիշն է։ Նույն հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն` խոշոր չափը հաշվարկվում է հիմք ընդունելով տեղա¬փոխված ապրանքների կամ առարկաների արժեքը, որը պետք է գերազանցի հանցագործության պահին սահմանված նվազագույն աշխատավարձի հազարապատիկը։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 5.1 մասով սահմանված է նաև մաքսանենգության առարկաների տնօրինման կարգը, համա¬ձայն որի` դրանք անվերապահորեն ենթակա են բռնագրավման հօգուտ պետության։
Վերոնշյալ օրենքների նման սահմանման պարագայում մաքսանենգության հանցակազմի օբյեկտիվ կողմի պարտադիր հատկանիշ համարվող նյութաիրավական հետևանքը մի կողմից, իսկ հանցագործությամբ պետությանն անմիջականորեն պատճառված վնասը մյուս կողմից բնույթով և բովան¬դակությամբ միմյանցից տարբերակվում են, քանի որ մաքսանենգության խոշոր չափը հաշ¬վարկ¬¬¬վելիս հաշվի է առնվում ոչ թե պետությանը ենթադրաբար պատճառված իրական նյութական վնասը՝ մաքսատուրքեր, հարկային պարտավորություններ և այլն, այլ մաքսանենգ ճանապարհով տեղա¬փոխ¬ված ողջ գույքը կամ դրա արժեքը, տվյալ դեպքում 16.373.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ կոշիկները, որոնց մի մասը հայտնաբերվել է և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 215-րդ հոդվածի համաձայն` անվե¬րապահորեն ենթակա է բռնագրավման ( բացառապես լրացուցիչ պատիժ նշա¬նակելու կար¬գով)։
Վերոնշյալ վերլուծության և դատողությունների լույսի ներքո Դատարանը փաստում է նաև, որ մաքսանենգ ճանապարհով ՀՀ տեղափոխված ապրանքի մյուս, նույնիսկ գերակշռող մասը չհայտ¬նաբերելը, այն կամ դրան համարժեք գումարը փաստացի բռնագրավելու անհնա¬րինությունը (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի 2-րդ մասի ուժով) չի կարող նույնացվել ամբաստանյալ Ա.Քալաշ¬յանի հանցավոր գործողություններով ենթադրաբար պատ¬ճառված, այն էլ` անմիջականորեն պատճառված և չհա¬տուցված վնասի հետ, ուստի և նրա նկատմամբ Համա¬ներման որոշման կիրառ¬ման խոչընդոտ չի հանդի¬սանում։
Քննարկելով ամբաստանյալ Անդրանիկ Արտյոմի Քալաշյանի նկատմամբ որպես խափանման ընտրված գրավի հարցը` Դատարանը գտնում է, որ այն անհրա¬ժեշտ է վե¬րաց¬նել, իսկ գրավի գումարը` 500.000 ( հինգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամը, որը 2013թ. նոյեմբերի 26-ի թիվ 003975 անդորրագրով մուտ¬քագրվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջան¬ների ընդհանուր իրավա¬սութ¬յան դատա¬րանի` Երևանի թիվ 1 գանձապետական բաժանմունքի 900013298014 դեպոզի¬տային հաշվին, վերադարձնել վճարող Մարինե Արտյոմի Քալաշյանին` սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնե¬լուց հետո։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույց¬ների, գույքի նկատ¬մամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի, քաղա¬¬քա¬ցիական հայցի և դատական ծախսերի հար¬ցերին։
Դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Ա.Քալաշյանի անշարժ կամ շարժական գույքերի նկատմամբ արգելանք չի կիրառվել, նրա դեմ քաղաքացիական հայց չի ներկայացվել, դատական ծախսերի կատարման փաստն հաստատող ապացույցները բացակայում են։
Քննարկելով իրեղեն ապացույցները տնօրինելու հարցը` Դատարանը գտնում է, որ գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված և «Ձյունիկ սառնարան» ՓԲ ընկերությանը պատկանող մաքսային պահեստին ի պահ հանձնված 188.84 կգ կոշիկ¬ների տնօրինման հարցն անհրաժեշտ է համարել լուծված` այն հօգուտ պետության բռնագրավելու պատճա¬ռա¬բա¬նութ¬յամբ, իսկ Դատարանում պահվող իրերը` ամրագամերն ու դրանց գլխիկներն անհրաժեշտ է ոչնչացնել՝ նյութական արժեք չներկա¬յացնելու պատճառաբանությամբ։ Ինչ վերաբերում է «Ֆոլկսվագեն» մակնիշի «SN-MA896» պետ¬հա¬մարանիշի տենդն ամրակապող մետաղյա ճոպանին, ապա Դատարանում պահվող այդ իրն անհրաժեշտ է վերա¬դարձնել վերոնշյալ ավտո¬մեքենայի փաս¬տացի սեփականատիրոջը` քաղ. Պար¬սամ Ժյուլվերնի Գրիգորյանին։
Գնահատելով և ամփոփելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույց¬ները, ղեկա¬վար¬վե¬լով ՀՀ քրեական դատավա¬րա¬կան օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 364-367-րդ, 369-373-րդ հոդված¬ներով` Դա¬տա¬¬րանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց ՝

Անդրանիկ Արտյոմի Քալաշյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 215-րդ հոդ¬վածի 1-ին մասով նախատեսված հանցա¬գոր¬ծութ¬յան կատարման մեջ, նրա նկատ¬մամբ նշանակել պատիժ` տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի հազարապատիկի` 1.000.000 (մեկ միլիոն) ՀՀ դրամի չափով` մաքսանենգ ճանապարհով ՀՀ տեղափոխված 188,84 (հար¬յուր ութսունութ ամբողջ ութսունչորս) կգ կո¬շիկ¬ների բռնագրավմամբ։
Կիրառելով «Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տա¬րե¬դարձի կա¬¬պակ¬ցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի 2013թ. հոկտեմբերի 3-ի թիվ ԱԺՈ-080-Ն որոշման 1-ին կետի 2-րդ ենթակետը` Անդրանիկ Արտյոմի Քալաշյանին ազատել հիմ¬նական պատ¬ժից` 1.000.000 (մեկ միլիոն) ՀՀ դրամ տուգանքից։
Անդրանիկ Արտյոմի Քալաշյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված գրավը վե¬րաց¬նել, գրավի գումարը` 500.000 ( հինգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամը, որը 2013թ. նոյեմբերի 26-ի թիվ 003975 անդորրագրով մուտ¬քագրվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջան¬ների ընդ¬հանուր իրավա¬սութ¬յան դատա¬րանի` Երևանի թիվ 1 գանձապետական բաժանմունքի 900013298014 դեպոզի¬տային հաշվին, վերադարձնել վճարող Մարինե Արտյոմի Քալաշյանին` սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո` իրեղեն ապացույց ճանաչված և «Ձյունիկ սառնարան» ՓԲ ընկերությանը պատկանող մաքսային պահեստին ի պահ հանձնված 188.84 կգ կոշիկ¬ների տնօրինման հարցն համարել լուծված` այն հօգուտ պետության բռնագրավելու պատճա¬ռա¬բա¬նութ¬յամբ, Դատարանում պահվող իրերը` ամրագամերն ու դրանց գլխիկները ոչնչացնել, իսկ «Ֆոլկսվագեն» մակնիշի «SN-MA896» պետ¬հա¬մարանիշի տենդն ամրակապող մե¬տաղյա ճոպանը վերա¬դարձնել այդ ավտո¬մեքենայի փաս¬տացի սեփականատիրոջը` քաղ. Պարսամ Ժյուլվերնի Գրիգորյանին։
Դատական ծախսերի հարցն համարել լուծված։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեա¬կան դա¬տարան` հրապարակման օրվանից մե¬կամսյա ժամկետում։


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ
Դատական ակտի ամսաթիվը 20-08-2014
Դատավճռի, որոշման կատարում
Ամսաթիվ 24-09-2014
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Գործը հանձնվել է գրասենյակ 02-10-2014
Էջերի քանակ 1-200,2-224,3-126,4-39
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
Ամսաթիվ 02-10-2014
Էջերի քանակը 1-200,2-224,3-126,4-39