ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
Վ Ե Ր Ա Ք Ն Ն Ի Չ Ք Ր Ե Ա Կ Ա Ն Դ Ա Տ Ա Ր Ա Ն

Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

ԵԿԴ/0063/01/14

18 հունիսի 2015թ. ք.Երևան

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ
Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ

ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ՝ Մ.ՄԱՀՏԵՍՅԱՆԻ

ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ՝

ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Ա.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆԻ


ՊԱՇՏՊԱՆ` Գ.ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ

ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Ա.ՓԱՀԼԵՎԱՆՅԱՆԻ

Դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով մեղադրողի և պաշտպանի վերաքննիչ բողոքները` Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 29.04.2015թ. դատավճռի դեմ.

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.

2014 թվականի հունվարի 01-ին հարուցված թիվ 13100114 քրեական գործի նախաքննության ընթացքում.
2014 թվականի հունվարի 24-ին որոշում է կայացվել Արսեն Վռամի Փահլևանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին։
2014 թվականի ապրիլի 14-ին որոշում է կայացվել նաև Մեսրոպ Հակոբի Սարաֆյանի առողջությանը դիտավորությամբ միջին ծանրության վնաս պատճառելու կապակցությամբ քրեական հետապնդում չիրականացնել բողոքի բացակայության հիմքով։
2014 թվականի ապրիլի 29-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան։
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 29.04.2015թ. դատավճռով.
Արսեն Վռամի Փահլևանյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել տուգանք` ՀՀ-ում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրհիսնապատիկի` 250.000 /երկու հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով։
Արսեն Վռամի Փահլևանյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնվել է անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Վճռվել է նաև.
Քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ տուժող Արթուր Հարությունյանի վերնաշապիկը, ոչնչացնել։
Արսեն Վռամի Փահլևանյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել 75.200 /յոթանասունհինգ հազար երկու հարյուր/ ՀՀ դրամ՝ որպես դատական ծախսեր։
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 29.04.2015թ. դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոքներ են բերել մեղադրողը և պաշտպանը։

Գործի փաստական հանգամանքները.

Ըստ ներկայացված մեղադրական եզրակացության, նախաքննական մարմինը հիմնավորված է համարել, որ Երևան քաղաքի Մուրացան 227 տան բնակիչ Արսեն Վռամի Փահլևանյանը 2013թ. դեկտեմբերի 31-ին ժամը 23.00-ի սահմաններում իր եղբոր՝ Սուրեն Փահլևանյանի, և իրենց ընկեր Մեսրոպ Սարաֆյանի հետ միասին, գնացել են Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտայում գործող »Այ Վի« /ըստ քրեական գոծի նյութերի՝ այսուհետ »Այ Վի«/ ակումբ ամանորը դիմավորելու նպատակով։ Կեսգիշերից հետո, Ս.Փահլևանյանի և Մ.Սարաֆյանի ինքնազգացողությունը վատացել է և նրանք գնացել են զուգարան լվացվելու, որից հետո պատրաստվել են դուրս գալ ակումբից։ Ժամը 05.00-ի սահմաններում Ս.Փահլևանյանը և Մ.Սարաֆյանը դուրս են եկել ակումբից և քայլել դեպի ավտոմեքենան, որը կայանված է եղել ակումբից քիչ վերև գտնվող ավտոկանգառում։ Վերջիններիս հետևից քիչ անց ակումբից դուրս է եկել նաև Ա.Փահլևանյանը, փողոցում նկատել է քաշքշուկ և մտածել է, որ իր եղբորը բարձրահասակ, բալագույն բաճկոնով անծանոթ երիտասարդը փորձում է ծեծի ենթարկել։ Անմիջապես մոտեցել է այդ երիտասարդին և իր մոտ եղած փոքր դանակով հարվածել է նրա մեջքին։ Այնուհետև, եղբոր և Մ.Սարաֆյանի հետ իրենց Մազդա մակնիշի 11 ՍՍ 009 պետհամարանիշի ավտոմեքենայով ուղևորվել են դեպի Մ.Սարաֆյանի տուն։ Դրանից հետո, մի քանի օր անց եղբոր հետ միասին մեկնել են Ռուսաստանի Դաշնության Մոսկվա քաղաք։ 17.01.2014թ. վերադարձել է Երևան և ոստիկանության աշխատակիցների կողմից »Զվարթնոց« օդանավակայանից բերման է ենթարկվել ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժին։

Ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը /այսուհետ՝ դատարան/ ապացուցված և հաստատված է համարել այն, որ ամբաստանյալ Արսեն Վռամի Փահլևանյանը 2014 թվականի հունվարի 1-ին, իր եղբոր` Սուրեն Փահլևանյանի և իրենց ընդհանուր ընկերոջ՝ Մեսրոպ Սարաֆյանի հետ իր անձնական օգտագործման »Մազդա« մակնիշի ավտոմեքենայով գնացել են Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտայի մոտակայքում գտնվող »Այ Վի« ակումբ` ամանորը նշելու և զվարճանալու։ Ակումբում պատվիրել են ոգելից խմիչք, որն օգտագործել են Մեսրոպը և Սուրենը։ Ամբաստանյալ Արսեն Փահլևանյանն ըստ գործի տվյալների ոգելից խմիչք չի օգտագործել։ Խմիչքի օգտագործումը չարաշահելով, Մեսրոպի և Սուրենի ինքնազգացողությունը վատացել է և նրանք գնացել են ակումբի լվացարան` լվացվելու և թարմանալու։ Ակումբի զուգարանում տեղադրված լվացարանի մոտ գտնվելու ընթացքում Մ.Սարաֆյանը նկատել է, որ ակումբի զուգարանում գտնվող ինչ-որ անձ իր »բնական կարիքներն է« հոգում ակումբի զուգարանում տեղադրված լվացարանի մեջ։Տեսնելով այդ, Մեսրոպը դիտողություն է արել նրան և հայտնել, որ նրա արարքն իրեն ամենևին դուր չի գալիս ու փորձել է վերջինիս կարգի հրավիրել։ Հիշյալ անձին ու նրա ընկերներին դուր չի եկել Մեսրոպ Սարաֆյանի դիտողությունը և նրանք հարձակվելով վերջինիս վրա` ակումբի ներսում ծեծի են ենթարկել նրան։ Այնուհետև, ակումբում, լվացարանի նախաշեմի մոտ, թվով 10 անծանոթ անձինք, հայհոյանքներ հնչեցնելով, հետապնդել և ծեծի են ենթարկել Մեսրոպ Սարաֆյանին։Սուրեն Փահլևանյանը, տեսնելով, թե ինչպես են իրեն անծանոթ անձինք ծեծի ենթարկում ընկերոջը` Մեսրոպին, փորձել է օգնություն ցուցաբերել նրան։ Այն պահին, երբ ակումբի ներսում տեղի է ունեցել քաշքշուկ, վիճաբանություն Սուրենի, Մերոպի և ակումբում գտնվող անհայտ անձանց միջև, Արսեն Փահլևանյանը գտնվել է ակումբի` հաճախորդների համար նախատեսված սրահում` իրենց սեղանի մոտ, սպասելով ընկերոջն ու եղբորը։ Այնուհետև, իրենց վրա հարձակված անձանց հետագա ծեծից խուսափելու նպատակով Սուրեն Փահլևանյանը և Մեսրոպ Սարաֆյանը դուրս են եկել »Այ Վի« ակումբից և փորձել են հեռանալ` այդ մասին նախապես զգուշացնելով նաև Արսեն Փահլևանյանին։ Վերջինս, հասկանալով, որ ինչ-որ բան այնպես չէ, շտապ վերցնելով սեղանին մնացած` Մ.Սարաֆյանի բջջային հեռախոսը, նրա բանալիները /որի խրձի մեջ ըստ ամբաստանյալի առկա է եղել նաև հանցագործության գործիք հանդիսացած դանակը/, ինչպես նաև իրենց հագուստները, դարձյալ արագորեն դուրս է եկել ակումբից և ցանկացել է գնալ դեպի ակումբի մոտակայքում կայանված իրենց ավոտմեքենան ու հեռանալ այդտեղից։ Սուրեն Փահլևանյանի, Մեսրոպ Սարաֆյանի և Արսեն Փահլևանյանի` ակումբից համարյա թե վազքով դուրս գալուց հետո, նրանց հետևից դուրս են եկել ևս 4` անձիք, ովքեր ակնհայտ հետապնդելով նրանց` նույնիսկ նրանց հասնելու համար ցատկելով ակումբի աստիճանների մոտ գտնվող ցածր ճաղավանդակի վրայով, վազքով հետապնդել են վերջիններիս։ Դուրս գալով ակումբից, արդեն փողոցում, Արսեն Փահլևանյանը տեսել է վիճաբանություն, ծեծկռտուք, որի ընթացքում իրեն անծանոթ մի խումբ անձինք վիճաբանել ու ծեծի ենթարկելիս են եղել եղբորն ու ընկերոջը։ Մասնավորապես, նկատել է, թե ինչպես են մի խումբ անձինք դաժանորեն ծեծի ենթարկում ընկերոջը` Մեսրոպին, ով այդ պահին ընկած է եղել գետնին` սառույցի վրա` նրան պատճառելով տարբեր մարմնական վնասվածքներ, իսկ Մեսրոպը, գտնվելով անօգնական վիճակում, փորձել է պաշտպանվել, մասնավորապես, գետնին ընկած վիճակում ձեռքերով բռնել է գլուխը։ Միաժամանակ, ամբաստանյալը տեսել է, որ բացի Մ.Սարաֆյանին դաժանորեն ծեծի ենթարկելուց, վիճաբանում են նաև եղբոր` Սուրենի, հետ, ավելին, նրան նույնպես մի քանի հոգով դաժանորեն ծեծում են` պատճառելով մարմնական վնասվածքներ։
Տեսնելով այդ ամենը, մասնավորապես, թե ինչպես են անմարդկային և դաժան կերպով ծեծի ենթարկում եղբորն ու ընկերոջը ու կարծելով, որ ուժգին հարվածներից նրանք կարող են ամբաստանյալի բառերով ասած` »մահանալ«, վերջինս փորձել է ամեն կերպ օգնել նրանց, դադարեցնել ծեծը և քանի որ այդ պահին միակ մտածմունքը եղել է եղբոր ու ընկերոջ կյանքը փրկելը` գտնվելով հանկարծակի եկած, ոչ ադեկվատ, ինչպես նաև վախեցած վիճակում, այդ պահին կարծելով, որ նման հարվածները կարող են ունենալ անդառնալի հետևանքներ, Ա.Փահլևանյանը եղբոր և ընկերոջ կյանքը փրկելու նպատակով այդ պահին իր ձեռքում գտնվող, Մ.Սարաֆյանին պատկանող բանալիների խրձին ամրացված փոքրիկ դանակով մեկ անգամ հարվածել է ծեծի ենթարկողներից առավել ակտիվ գործողություններ իրականացնող և իրեն ածանոթ անձանցից մեկի մեջքի հատվածին` պատճառելով մարմնական վնասվածք։ Այնուհետև, երբ այդ անձինք հեռացել են, եղբոր հետ միասին օգնել են ընկերոջը, ով հասցված հարվածներից գտնվել է համարյա թե անգիտակից վիճակում, և նստեցնելով նրան իր ավտոմեքենան` անմիջապես հեռացել են դեպքի վայրից։
Ակումբից հեռանալուց հետո նրանք գնացել են Մ.Սարաֆյանի տուն և հունվարի 1-5 ընկած ժամանակահատվածում մնացել այնտեղ` Արսենի և Սուրենի ծնողներին տեղեկացնելով, թե իբր այդ ժամանակահատվածում գտնվելու են Ծաղկաձոր քաղաքում։
2014 թվականի հունվարի 6-ին, Արսեն և Սուրեն Փահլևանյանները` նախապես պլանավորածի համաձայն` մեկնել են ՌԴ Մոսկվա քաղաք։ Մոսկվայում գտնվելու ընթացքում իրենց է զանգահարել հայրը և հայտնելով, որ տեղյակ է հունվարի 1-ին տեղի ունեցած վիճաբանության մասին, պահանջել է, որպեսզի անմիջապես վերադառնան ՀՀ և ներկայանան իրավապահ մարմիններին։
Հոր հորդորով Արսեն Փահլևանյանը կամովին, իր միջոցներով վերադարձել է ՀՀ և օդանավակայանից անմիջապես բերման ենթարկվել ոստիկանության բաժին ու տվել խոստովանական ցուցմունք տեղի ունեցածի մասին։
Սույն գործով, դատարանը հանգել է այն հետևության, որ ամբաստանյալին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքը ենթակա է վերավորակման ՀՀ քրեական օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով` այն է մեկ ուրիշի առողջությանը ծանր վնաս պատճառելն անհրաժեշտ պաշտպանության սահմանազանցմամբ։

Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.

Մեղադրողը վկայակոչելով իր իսկ վերաքննիչ բողոքում նշված պատճառաբանությունները, խնդրել է սույն բողոքն ընդունել վարույթ։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 29.04.2015թ. կայացված դատավճիռը բեկանել ամբողջությամբ և Արսեն Փահլևանյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով և նրա նկատմամբ նշանակել արարքի հանրային վտանգավորությանը և բնույթին համարժեք պատիժ։
Վերաքննիչ բողոքը բերվել է հետևյալ հիմնավորումներով.
Գտել է, որ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընղհանուր իրավասության դատարանի 2014 թվականի ապրիլի 29-ի դատական ակտը կայացվել է նյութական իրավունքի խախտումով, ճիշտ չի կիրառվել քրեաիրավարական օրենքը, պատշաճ գնահատականի չեն արժանացել քրեական գործում առկա ապացույցները, դրանց տրվել է յուրովի, գործով ձեռք բերված փաստական հանգամանքներից չբխող մեկնաբանություն, ուստի դատական ակտը ենթակա է բեկանման։
Դատարանը հաստատված է համարել, որ ամբաստանյալը, տուժողի առողջությանը վնաս պատճառելիս, գործել է անհրաժեշտ պաշտպանության իրավիճակի սահմանազանցմամբ, քանի որ վիճաբանության մասնակիցներից Մեսրոպ Սարաֆյանի պարագայում վերջինիս պատճառված մարմնական վնասվածքը հաստատվել է դատաբժիշկ-փորձագետի եզրակացությամբ։
Նշվածի հիման վրա դատարանը գործով հաստատված է համարել, որ անհրաժեշտ պաշտպանություն է իրականացվել ոչ իրավաչափ արարքի դեմ։
Դատարանի հիշյալ հետևությանը չի բխում սույն գործի փաստական հանգամանքներից, օրինական և հիմնավոր չէ։
Քրեական գործի նախաքննությամբ ձեռք բերված փաստական տվյալների յուրովի մեկնաբանության արդյունքում էլ դատարանը, հանգելով սխալ հետևության, կայացրել է բեկանման ենթակա դատական ակտ։
Այսպես.
Քրեական գործի նախաքննությամբ և դատաքննությամբ հիմնավորվել է, որ 2014 թվականի հունվարի 1-ի գիշերը ամբաստանյալ Արսեն Փահլևանյանը եղբոր՝ Սուրեն Փահլևանյանի և ընկերոջ՝ Մեսրոպ Սարաֆյանի հետ գտնվել են Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտայում գործող »Այվի« ակումբում, որտեղ Ս.Փահլևանյանը և Մ.Սարաֆյանը օգտագործել են տարատեսակ ոգելից խմիչքներ։ Միաժամանակ, ակումբում է գտնվել նաև սույն գործով տուժող Արթուր Հարությունյանը, ով նախ ակումբ է եկել ընկերուհու՝ Հասմիկ Դանիեյանի հետ, սակայն վերջինիս հետ վիճաբանել և Հ.Դանիեյանին տուն է ճանապարհել, որից հետո վերադարձել է »Այվի« ակումբ և ոգելից խմիչքներ օգտագործել, իսկ հետագայում ժամը 05։00-ի սահմաններում ակումբի դրսում տեղի ունեցած վիճաբանության ժամանակ ամբաստանյալ Փահլևանյանը Արթուր Հարությունյանին պատճառել է կյանքի համար վտանգ սպառնացող ծանր մարմնական վնասվածք՝ կրծքավանդակի շրջանի ծակած-կտրած, թափանցող վերքի ձևով, որն ուղեկցվել է պնևմոթորաքսով և ենթամաշկային էմֆիզեմայով։
Վերոգրյալը հիմնավորվել է հետևյալ ապացույցներով՝
Դատաքննության ընթացքում 2014 թվականի օգոստոսի 12-ին տուժող Արթուր Հարությունյանը դատարանում տված ցուցմունքով վերջինս հայտարարել է, որ ամբողջությամբ պնդում է իր նախաքննական ցուցմունքները, և հայտնել է դատարանին, որ դեպքի օրը գտնվել է »Այվի« ակումբում եղել է խմած, չի կարողացել մտաբերել դեպքի բոլոր հանգամանքները, սակայն վստահաբար նշել է, որ որևէ միջադեպ տեղի չի ունեցել, որևէ մեկի հետ չի վիճաբանել, ժամը 0։30-ի սահմաններում նշված ակումբում գտնվել է ընկերուհու` Հասմիկ Դանիելյանի հետ, իսկ իր հագին եղել է բալագույն պիջակ։ Հասմիկ Դանիելյանի հետ բաժանվելուց հետո ինքը զանգահարել է ընկերոջը՝ Ալեքսանդր Պետրոսյանին և վերջինիս կանչել է »Այվի« ակումբ, իսկ ավելի ուշ ձեռքի հատվածում արյուն է նկատել, որի պատճառով դիմել է »Նաիրի« բժշկական կենտրոն։ Հետագայում ուշքի է եկել »Էրեբունի« բժշկական կենտրոնում, որտեղ և բժշկից տեղեկացել է, որ մեջքի ձախ մասում ստացել է մարմնական վնասվածք։
Դատական նիստի ընթացքում հրապարակակվել են տուժող Արթուր Հարությունյանի նախաքննական ցուցմունքներն այն մասին, որ 2014 թվականի հունվարի 1-ի գիշերը ընկերուհու՝ Հասմիկ Դանիելյանի հետ գտնվել են Երևան քաղաքի տարբեր ակումբներում, այդ թվում՝ »Այվի« ակումբում, որտեղից դուրս են եկել, մի փոքր շրջել, սակայն այդ ընթացքում Հասմիկին հետ վիճել են, ինքը վերջինիս տաքսի ավտոմեքենայով ճանապարհել է Աբովյան քաղաք, որից հետո իր ավտոմեքենայում խմել է կես շիշ օղի և վերադարձել է »Այվի« ակումբ։ Որոշ ժամանակ անց խմիչքները խառնելու պատճառով իրեն վատ է զգացել, որի պատճառով հեռախոսազանգի միջոցով կանչել է ընկերոջն՝ Ալեքսանդր Պետրոսյանին, որի ժամանակ կրկին մի քանի բաժակ ոգելից խմիչքներ են գործածել։ Ակումբի աստիճանների մոտ, փողոցում նկատել է մի անծանոթ երիտասարդի, ով ինչ-որ բան է ասել, ինքը ենթադրել է, որ վերջինիս խոսքերն իրեն են ուղղված, սակայն պարզել է, որ վերջինս իր հետ չի խոսել, իսկ իրադարձությունների հետագա զարգացումը չի մտաբերել, և հայտնել որ դրանից մի փոքր անց մեջքի շրջանում արյուն է նկատել Ալեքսանդր Պետրոսյանի հետ պատահական ավտոմեքենայով գնացել են »Նաիրի« բժշկական կենտրոն, որտեղ և տեղեկացել է, որ մեջքի շրջանում ստացել է մարմնական վնասվածք։ Ակումբի հարակից տարածքում առկա տեսանկարահանող սարքերի տեսագրությունների վերաբերյալ տուժողը հայտնել է, որ դրանցում պատկերված բալագույն պիջակով անձը ինքն է։
Դատաքննության ընթացքում վկա Մեսրոպ Սարաֆյանը, տալով միմյանց հակասող ցուցմունքներ, 2014 թվականի սեպտեմբերի 25-ի հարցաքննության ընթացքում դատարանին հայտնել է, որ իրականում Արթուր Հարությունյանին ինքն է վնասվածք պատճառել։ Հետագայում, արդեն իսկ պաշտպւսնի միջնորդությամբ դատական քննությունը վերսկսելու պայմաններում, դեպքից արդեն իսկ մեկ տարի 3 ամիս և 19 օր անց, վկա Մեսրոպ Սարաֆյանը, »հանկարծակի« վերհիշելով դեպքի վերաբերյալ նոր հանգամանքեր, կրկին փոխել է նախկին ցուցմունքներն ու ասել, որ »ենթադրել է«, թե վնասվածքը ինքն է պատճաոել։
Անդրադառնալով սույն գործով թե նախաքննության, թե դատաքննության ընթացքում հարցաննված վկա Սուրեն Փահլևանյանին, նրա ցուցմունքներով, գտել է որ, հաստատվել է ամբաստանյալի կողմից տուժողին դանակահարելու և վերջինիս առողջությանը վնաս պատճառելու ամբաստանյալի դիտավորությունը։
Վկան դատարանի կողմից 2014 թվականի սեպտեմբերի 12-ին հարցաքննվելիս հայտնել է, որ ինքը, Արսենը ու Սարաֆյան Մեսրոպը գնացել են »Այվի« ակումբ, որտեղից դուրս գալիս տեսել է ընկերոջ հետ վիճաբանող անձանց, ինքը միջամտել է կռվին, որի ընթացքում փոխադարձ հարվածներ են եղել։ Հայտնել է նաև, որ »Այվի« ակումբում միջադեպ, քաշքշուկ տեղի չի ունեցել, կռիվը դրսում, ներքևում է եղել։
Վկա Փահլևանյանի ցուցմունքները գնահատելիս, դատարանի կողմից անտեսվել են վերջինիս դատաքննական ցուցմունքները հակասականությունը, միմյանց անհամապատասխանությունր։ Այսպես՝ դատարանում 2014 թվականի սեպտեմբերի 12-ին առաջին հարցաքննության ընթացքում վկան հայտնում է, որ ակումբի ներսում որևէ միջադեպ, քաշքշուկ չի եղել, զուգարանում որևէ խոսակցության տեղի չի ունեցել, ծեծը տեղի է ունեցել դրսում, ինքը հարված է ստացել և կորցրել գիտակցությունը, իսկ ուշքի է եկել արդեն Մեսրոպ Սարաֆյանի տանը։ Պնդել է, որ նախաքննական մարմնի կողմից ներկայացված տեսագրության մեջ ինքը չկա։ Սակայն, կրկին անգամ նշել է, ամբաստանյալի կողմից հարցաքննվելուց և պաշտպանական կողմի՝ անհրաժեշտ պաշտպանության իրավիճակի վարկածի միջոցով դատարանի մոտ դեպքի իրական հանգամանքների վերաբերյալ թյուր կարծիք ստեղծելու միտումը ամրարապնդելու նպատակով, 2015 թվականի մարտի 20-ին կրկին ներկայանում է դատարան և տալիս նախկին ցուցմունքներից էականորեն տարբերվող ցուցմունքներ այն մասին, որ ծեծկռտուքը սկսվել է ակումբի ներսում, Մեսրոպ Սարաֆյանին ծեծել են զուգարանի շքամուտքի մոտ, ներկայացված տեսագրության մեջ ճանաչել է թե իրեն, թե ամբաստանյալին, թե վկա Սարաֆյանին և որևէ կերպ չի անդրադարձել գիտակցությանը կորցնելու՝ իր իսկ կողմից վկայակոչված հանգամանքին, որն նպատակ է հետապնդել դատարանի մոտ համոզմունք առաջացնել վերջինիս պատճառված էական վնասի վերաբերյալ։
Անշուշտ, վկայի նման ցանկությանը, փոփոխական դիրքորոշումը և վերամշակվող ցուցմունքների նպատակը մեկն է եղել՝ արդարացնել Արսեն Փահլևանայնին։
Մեղադրողի կողմից կարևորվել է նաև վկա Ալեքսանդր Պետրոսյանի ցուցմունքն այն մասին, որ 2014 թվականի հունվարի 1-ին ժամը 0։00-ի սահմաններում իրեն է զանգահարել Արթուր Հարությունյանը և խնդրել է գնալ »Այվի« ակումբ, քանի որ ինքնազգացողությունը վատացել է։ »Այվի« ակումբում ինքը և Ա.Հարությունյանը միասին ոգելից խմիչքներ են օգտագործել, որից հետո ժամր 05։00-ի սահմաններում Ա.Հարությանյանը դուրս է եկել ակումբից իրենից մի քանի րոպե շուտ։ Հետևելով Ա.Հարությունյանին՝ դրսում նկատել է ինչ-որ քաշքշուկ, որի մասնակիցների մեջ եղել է նաև Ա.Հարությունյանը, փորձել է վերջինիս մի կողմ քաշել, որպեսզի նրան չվնասեն, միաժամանակ, ձեռքերով թափահարել է հավաքվածների ուղղությամբ։ Վիճաբանության ավարտից հետո Ա.Հարությունյանի հետ վերադարձել են ակումբ, որտեղ որոշ ժամանակ անց վերջինս հայտնել է, որ իրեն լավ չի զգում, մեջքը ցավում է և արնահոսում, որից հետո պատահական տաքսի ավտոմեքենայով գնացել են »Նաիրի« բժշկական կենտրոն։
Ապացույցների շարքում առանցքային նշանակություն ունեն, ըստ մեղադրող կողմից, ապացույց ճանաչված՝ Հյուսիսային պողոտա 3/85 հասցեում գործող »Այվի« ակումբի և դրան հարող տարածքի տեսանկարահանող սարքերի տեսագրությունները և դատատեսաձայնագրային փորձաքննության թիվ 09221406 եզրակացությունը այն մասին, որ 2014 թվականի հունվարի 1-ին ժամը 04։58֊ին ակումբից դուրս են գալիս չորս երիտասարդներ և աստիճաններով իջնում փողոց, որից հետո ակումբից դուրս են գալիս ևս չորս հոգի, վազում առաջին քառյակի հետևից և սկսվում է ծեծկռտուք։
1029-1 տեսագրությամբ առանձնակի կարևորություն երկայացնող հանգամանքներին՝ տեսագրության 0։16-րղ վայրկյանում երևում է երիտասարդ, ով իջնում է ակումբի աստիճանավանդակներով, և ինչպես հետագայում դատարանում հայտարարեցին ամբաստանյալը և վկաները, նշված անձը հանդիսանում է Սուրեն Փահլևանյանը։ Ընդհուպ մինչև տեսագրության 01։10 վայրկյանը վերջինիս նկատմամբ որևէ բռնության, դրա սպառնալիքի դրսևորում չի երևում, այնինչ նշված ժամանակահատավածում տեսագրության մեջ իր կողմից պատկերված է նաև վկա Մեսրոպ Սարաֆյանը, ում, ըստ վկա Փահլևանյանի պնդման, ակումբից դուրս գալուց տեսել է դաժան ծեծի ենթարկվելիս, ինչը, սակայն, մինչև տեսագրության 01։10 առկա չէ։ Միաժամանակ, աստիճաններից իջնող երիտասարդներից մեկը ինչպես երևում է տեսագրության որակից՝ բալագույն պիջակով, այսինքն, կարող ենք ենթադրել, որ դա սույն գործով տուժող Արթուր Հարությունյանն է, վազելով մոտենում է դեպի Սուրեն Փահլևանյանը, ով ձեռքը մեկնած դեպի վերև, ինչ-որ բան է ասում, որից հետո տուժողի և վկա Փահլևանյանի միջև տեղի է ունենում ծեծկռտուք, 01։19-ին Սուրեն Փահլևանյանը աջ բռունցքով հարված է կատարում տուժողի դեմքի, որի արդյունքում վերջինս ընկնում է գետնին, իսկ դրանից հետո վկա Փահլևանյանի և մեկ այլ տղայի միջև կռիվ է տեղի ունենում, որին միանում է տուժողը, իսկ արդեն տեսագրության 01։28 ծեծկռտուքին միանում է նաև վկա Սարաֆյանը։ Հարկ է համարել նշել, որ տեսագրության մեջ այդ պահին առկա յոթ անձանցից, որոնց մեջ են նաև ամբաստանյալ Փահլևանյանը, վկա Սուրեն Փահլևանյանը և վկա Մեսրոպ Սարաֆյանը, Սուրեն Փահլևանյանը ծեծկռտուքի մեջ է գտնվում միայն երկու անձանց հետ, իսկ երբ 01։28 ծեծկռտուքին միանում է նաև Մեսրոպ Սարաֆյանը, ապա կռվին միացած վերջին երիտասարդը, որը, ինչպես կարելի է հասկանալ քրեական գործով ձեռք բերված տվյալների համադրումից, հանդիսանում է վկա Ալեքսանդր Պետրոսյանը, այն բանից հետո, երբ վկա Սարաֆյանը հարված է հասցնում կռվի մասնակիցներին։
Մեղադրողի կողմից կարևորվում է, նաև վկա Ալեքսանդր Պետրոսյանի ցուցմունքն այն մասին, որ 2014 թվականի հունվարի 1-ին ժամը 0։00-ի սահմաններում իրեն է զանգահարել Արթուր Հարությունյանը և խնդրել է գնալ »Այվի« ակումբ, քանի որ ինքնազգացողությունը վատացել է։ »Այվի« ակամբում ինքը և Մ.Հարությունյանը միասին ոգելից խմիչքներ են օգտագործել, որից հետո ժամը 05։00-ի սահմաններում Ա.Հարությունյանը դուրս է եկել ակումբից իրենից մի բանի րոպե շատ։ Հետևելով Ա.Հարությանյանին՝ դրսում նկատել է ինչ-որ քաշքշուկ, որի մասնակիցների մեջ եղել է նաև Ա.Հարությունյանը, փորձել է վերջինիս մի կողմ քաշել, որպեսզի նրան չվնասեն, միաժամանակ, ձեռքերով թափահարել է հավաքվածների ուղղությամբ։ Վիճաբանության ավարտից հետո Ա.Հարությանյանի հետ վերադարձել են ակումբ, որտեղ որոշ ժամանակ անց վերջինս հայտնել է, որ իրեն լավ չի գցում, մեջքը ցավում է և արնահոսում, որից հետո պատահական տաքսի ավտոմեքենայով գնացել են »Նաիրի« բժշկական կենտրոն։
Ապացույցների շարքում առանցքային նշանակության ունեն, ըստ մեղադրող կողմից, ապացույց ճանաչված՝ Հյուսիսային պողոտա 3/85 հասցեում գործող »Այվի« ակումբի և դրան հարող տարածքի տեսանկարահանող սարքերի տեսագրությունները և դատատեսաձայնագրային փորձաքննության թիվ 09221406 եզրակացությունը այն մասին, որ 2014 թվականի հունվարի 1-ին ժամր 04։58-ին ակումբից դուրս են գալիս չորս երիտասարդներ և աստիճաններով իջնում փողոց, որից հետո ակումբից դուրս են գալիս ևս չորս հոգի, վազում առաջին քառյակի հետևից և սկսվում է ծեծկռտուք։
1029-1 տեսագրությամբ առանձնակի կարևորության ներկայացնող հանգամանքներին՝ տեսագրության 0։16-րղ վայրկյանում երևում է երիտասարդ, ով իջնում է ակումբի աստիճանավանդակներով, և ինչպես հետագայում դատարանում հայտարարեցին ամբաստանայալը և վկաները, նշված անձը հանդիսանում է Սուրեն Փահլևանյանը։ Ընդհուպ մինչև տեսագրության 01։10 վայրկյանը վերջինիս նկատմամբ որևէ բռնության, դրա սպառնալիքի դրսևորում չի երևում, այնինչ նշված ժամանակահատավածամ տեսագրության մեջ իր կողմից պատկերված է նաև վկա Մեսրոպ Սարաֆյանը, ում, ըստ վկա Փահլևանյանի պնդման, ակումբից դուրս գալուց տեսել է դաժան ծեծի ենթարկվելիս, ինչը, սակայն, մինչև տեսագրության 01։10 առկա չէ։ Միաժամանակ, աստիճաններից իջնող երիտասարդներից մեկը՝ ինչպես երևում է տեսագրության որակից՝ բալագույն պիջակով, այնսինքն, կարող ենք ենթադրել, որ դա սույն գործով տուժող Արթուր Հարությունյանն է, վազելով մոտենում է դեպի Սուրեն Փահլևանյանը, ով ձեռքը մեկնած դեպի վերև, ինչ-որ բան է ասում, որից հետո տուժողի և վկա Փահլևանյանի միջև տեղի է ունենում ծեծռտուք, 01։19-ին Սուրեն Փահլևանյանը աջ բռունցքով հարված է կատարում տուժողի դեմքին, որի արդյունքում վերջինս ընկնում է գետնին, իսկ դրանից հետո վկա Փահլևանյանի և մեկ այլ տղայի միջև կռիվ է տեղի ունենում, որին միանամ է տուժողը, իսկ արդեն տեսագրության 01։28 ծեծկռտուքին միանում է նաև վկա Սարաֆյանը։ Հարկ է համարել նշել որ տեսագրության մեջ այդ պահին առկա յոթ անձանցից, որոնց մեջ են նաև ամբաստանյալ Փահլևանյանը, վկա Սուրեն Փահլևանյանը և վկա Մեսրոպ Սարաֆյանը, Սուրեն Փահլևանյանը ծեծկռտուքի մեջ է գտնվում միայն երկու անձանց հետ, իսկ երբ 01։28 ծեծկռտուքին միանում է նաև Մեսրոպ Սարաֆյանը, ապա կռվին միացած վերջին երիտասարդը, որը, ինչպես կարելի է հասկանալ քրեական գործով ձեռք բերված տվյալների համադրումից, հանդիսանում է վկա Ալեքսանդր Պետրոսյանը, այն բանից հետո, երբ վկա Սարաֆյանը հարված է հասցնում կռվի մասնակիցներին բալագույն պիջակով երիտասարդին, նույնպես միանում է փոխադարձ կռվին և Սարաֆյանի ձեռքից քաշելու միջոցով խլում վերջինիս հագուստը, հարված է հասցնում կոնկրետ վկա Սարաֆյանին, և նրա կողմից Սուրեն Փահլևանյանին հարված հասցնելու հանգամանքը ընդհուպ մինչև սույն տեսագրությամբ արձանագրված դեպքերի ավարտը 01։42 չի արձանագրվել։
Նշել է, որ այդ ողջ ընթացքում վկա Մեսրոպ Սարաֆյանի նկատմամբ բռնություն գործադրելու հանգամանք տեսագրության մեջ չի արտացոլվել ընդհուպ մինչև՝ 01։28, երբ ինքը հարված է հասցրել Սուրեն Փահլևանյանի հետ վիճաբանողներից մեկին և ներքաշվել փոխադարձ կռվի մեջ։
1026-15 տեսագրության 01։24 կադրը, արտաբերում է այն իրավիճակը, որը վերջինն է ֆիքսվել նախորդ տեսագրության մեջ, որից հետո մինչև 01։34 երևում է վտխադարձ ծեծկռտուք, որի մասնակիցները դեռևս յոթն են, որոնցից 3 ամբաստանյալն, վկաներ Փահլևանյանը և Սարաֆյանը, մեկը՝ տուժողը։ Տեսագրության 01։31-01։33 երևում է, որ վկա Փահլևանյանի ծեծկռտուքը տեղի է ունեցել տուժողի և ևս մեկ անձի հետ, որին միջամտում է ամբաստանյալ Փահլևանյանը, տուժողը քայլեր է կատարում վերջինիս ուղղությամբ, սակայն ամբաստանյալը դիմում է փախուստի, իսկ վկա Սուրեն Փահլևանյանը այն ընթացքում 01։34-ին մինչև 01։48 տեղաշարժվում է դեպի տեղանքի հակառակ կողմ և վերջինիս նկատմամբ ու վերջինիս կողմից, բացի վերև նկարագրվածից, որևէ այլ բռնություն չի դրսևորվում։
Տեսագրությունը հնարավորություն է տալիս հաստատված համարել, որ այն պահին, երբ վիճաբանությանը միջամտում է ամբաստանյալ Փահլևանյանը, կռվի մասնակիցները միմյանց վոխադարձ հարվածքներ են հասցնում, այսինքն՝ խոսք չի կարող գնալ ծեծի ենթարկելու ինտենսիվ բնույթի մասին, քանի որ, ինչպես հետևում է տեսագրության զննությունից, Արսեն Փահլևանյանի միջամտության պահին վերջինիս եղբայրը, ում, ըստ Ա.Փահլևանյանի պնդման, ինքը ցանկացել է »փրկել«, գտնվել է կռվի մասնակիցներից տուժողի հետ փոխադարձ կռվի մեջ, Արսեն Փահլևանյանի նկատմամբ որևէ բռնություն չի կիրառվել։
Չի կարելի անտեսել նաև, որ նույն տեսագրության զննությամբ ակնհայտ է, որ հենց տուժողն է միջոցներ ձեռնարկել, որպեսզի դադարեցնի Մեսրոպ Սարաֆյանի և կռվի մյուս մասնակիցների միջև ծեծկռտուքը։
Արարքի քրեաիրավական որակմանն անդրադառնալիս, դատարանի կողմից պատշաճ գնահատականի չեն արժանացել »Այվի« ակումբի աշխատակիցներ Ալեքսանդր Բայանդուրյանի և Արման Դավթյանի ցուցմունքներն այն մասին, որ ակումբի ներսում որևէ կռիվ տեղի չի ունեցել, ակումբի աշխատանքը չի խաթարվել և արտառոց միջադեպ չի գրանցվել։
Անդրադառնալով ամբաստանյալի ցուցմունքներին, ցանկացել է նախ նշել հետևյալը։
Ամբաստանյալ Փահլևանյանը թե նախաքննության, թե դատաքննության ընթացքում ընդունել է, որ տուժողին ինքն է հարվածել դանակով՝ մեջքին, մեկ անգամ, իսկ տուժողը այդ ընթացքում կանգնած է եղել։ Սակայն ինչպես երևում է վերը մեջբերված տեսագրությունների զննությունից՝ »Այվի« ակումբի հարակից տարածքում սկսված կռվի առաջին իսկ պահից ամբաստանյալ Փահլևանյանը գտնվել է դեպքի վայրում, այդտեղից չի բացակայել, անմիջապես ականատես է եղել բոլոր իրադարձությունների, միաժամանակ, հայտնել է, որ որևէ մեկը իրեն չի հարվածել, ինքը որևէ վնասվածք չի ստացել։Նշված տեսագրությունների հետազոտմամբ, հարգելի դատարան, ակնհայտ է դառնում, որ սույն գործով վկա Սուրեն Փահլևանյանի և տուժող Արթուր Հարությունյանի միջև ծագած երկուստեք վիճաբանությունը վերաճել է կռվի, ամբաստանայլը այդ ողջ ընթացքում եղել է կռվի անմիջական ականատես և մասնակից, որպիսի պայմաններում վերջինիս ցուցմունքները՝ դեպքի վերաբերյալ ուշ տեղեկանալու, եղբորը և Մեսրոպ Սարաֆյանին ընկած տեսնելու և նրանց օգնելու նպատակով հանցագործություն կատարելու վերաբերյալ, հերքվում են թեկուզև այն պարզ շեշտադրմամբ, որ ուսումնասիրվող տեսագրություններում առկա չէ որևէ պահ, երբ վկա Սարաֆյանը և վկա Փահլևանյանը միաժամանակ ընկած լինեն գետնին։
Ստորադաս դատարանը դատական սխալ է թույլ տվել ոչ միայն գործով ձեռք բերված ապացույցները գնահատելիս և դրանց հիման վրա գործի կոնկրետ հանգամանքները հաստատված համարելիս, այլև հաստատված համարված փաստերի իրավաբանական գնահատական տալիս։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն »Դիտավորությամբ մեկ ուրիշին մսւրմնական վնասվածք պատճառելը կամ առողջությանն այլ ծանր վնաս պատճառելը, որը վտանգավոր է կյանքի համար կամ առաջացրել է տեսողության, խոսքի, լսողաթյան կամ որևէ օրգանի կամ օրգանի ֆունկցիայի կորուստ կամ արտահայտվել է դեմքի անջնջելի այլանդակմամբ, ինչպես նաև կյանքի համար վտանգավոր այլ վնաս է պատճառել առողջությանը կամ առաջացրել է դրա քայքայում՝ զուգորդված ընդհանուր աշխատունակության ոչ պակաս, քան մեկ երրորդի կայուն կորստով կամ հանցավորի համար ակնհայտ մասնագիտական աշխատունակությաւն լրիվ կորստով կամ առաջացրել է հղիության ընդհատում, հոգեկան հիվանդություն, թմրամոլությամբ կամ թունամոլությամբ հիվանդացում, պատժվում է /.../։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 42-րդ հոդվածի համաձայն՝ »1. Հանցագործություն չի համարվում այն գործողությանը, որը կատարվել է անհրաժեշտ պաշտպանության վիճակում, այսինքն՝ պաշտպանվողի կամ մեկ ւււյլ անձի կյանքը, առողջությունը և իրավունքները, հասարակության կամ պետության շահերը հանրության համար վտանգավոր ոտնձգությունից կամ դրա իրական սպառնալիքից ոտնձգություն կատարողին վնաս պատճառելու միջոցով պաշտպանելիս, եթե թույլ չի տրվել անհրաժեշտ պաշտպանության սահմանազանցում։
2. Անձի կյանքի համար վտանգավոր բռնության կամ այդպիսի բռնության իրական սպառնալիքով զուգորդված ոտնձգությունից պաշտպանվելիս կարող է պատճառվել ցանկացած վնաս, այդ թվում՝ մահ։
3. Անհրաժեշտ պաշտպանության իրավունքն անձին է պատկանում՝ անկախ ոտնձգությունից խուսափելու կամ այլ անձանց կամ պետական մարմինների օգնությանը դիմելու հնարավորությունից, ինչպես նաև անկախ անձի մասնագիտական կամ այլ հատուկ պատրաստվածությունից և պաշտոնեական դիրքից։
4. Անհրաժեշտ պաշտպանության սահմանազանցում են համարվում դիտավորյալ այն գործողությունները, որոնք, պաշտպանվողի համար ակնհայտ, չեն համապատասխանում ոտնձգության բնույթին և վտանգավորությանը։
Անհրաժեշտ պաշտպանության սահմանազանցմամբ արարքը հանցագործություն է, եթե հատկապես նախատեսված է սույն օրենսգրքի հատուկ մասով։
Անհրաժեշտ պաշտպանության սահմանազանցում չի համարվում և քրեական պատասխանատվության չի հանգեցնում զենքի կամ ցանկացած այլ միջոցների կամ աոարկաների գործադրումը զինված անձի հարձակումից կամ անձանց խմբի հարձակումից պաշտպանվելու համար, ինչպես նաև ապօրինաբար և բռնությամբ բնակարան կամ այլ շինություն ներխուժելը կանխելու համար՝ անկախ ոտնձգողին պատճառած վնասի ծանրությունից«։
Ա.Հակոբյանի վերաբերյալ գործով որոշմամբ մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ. »անհրաժեշտ պաշտպանությունը, որպես արարքի հանցավորությունը բացառող հանգամանք, կարող է դրսևորվել այն իրավիճակում, երբ հանրորեն վտանգավոր ոտնձգությունից ոտնձգողին վնաս պատճառելու միջոցով պաշտպանվում են անձի կյանքը, առողջությունը և իրավունքները, հասարակության կամ պետության շահերը։Իսկ սեփական կյանքը, առողջությանը և իրավունքները պաշտպանելիս անհրաժեշտ պաշտպանությունը դրսևորվում է որպես մարդու հիմնարար իրավունք։
Անհրաժեշտ պաշտպանության իրավունքն ունի որոշակի սահմաններ։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 42-րդ հոդվածի մեկնաբանման հիման վրա Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ օրենքով ամրագրված են որոշակի պայմաններ, որոնց առկայության դեպքում է միայն պաշտպանությունը իրավաչափ և հետևաբար՝ արարքի հանցավորությունը բացառող։Այսպես, անհրաժեշտ պաշտպանության իրավաչափության պայմաններն են.
ա/ ոտնձգության հանրային վտանգավորությունը.
բ/ ոտնձգության առկայությանը.
գ/ ոտնձգության իրական լինելը,
դ/ վտանգ սպառնալը անձի, հասարակության, պետության շահերին.
ե/ վնաս հասցնելը միայն ոտնձգողին.
զ/ պաշտպանության համարժեքությունը ոտնձգությանը։
Վեցերորդ պայմանը պաշտպանության համարժեքությունն է ոտնձգությանը։Անհրաժեշտ պաշտպանությունը համարժեք չէ ոտնձգությանը, եթե պաշտպանության և ոտնձգության միջև անհամապատասխանությունն ակնհայտ է, այսինքն՝ ոտնձգողին հասցվում է այնպիսի ծանր վնաս, որը տվյալ պայմաններում անկասկած արդարացված չէ ։Ընդ որում, ոտնձգության և պաշտպանության միջև եղած անհամապատասխանությունը պետք է ակնհայտ լինի հենց իր՝ պաշտպանությունն իրականացնողի համար։Պաշտպանվողը պետք է գիտակցի, որ չափից դուրս մեծ վնաս է հասցնում ոտնձգողին, ինչն արդարացված չէ տվյալ իրադրությունում։
Անհրաժեշտ պաշտպանության համարժեքության գնահատման և որպես արդյունք՝ անհրաժեշտ պաշտպանության սահմանազանցման առկայության կամ բացակայության որոշման համար անհրաժեշտ է գնահատել ոտնձգության վտանգավորության աստիճանի և պաշտպանության միջև համապատասխանությունը։
Օրենքը չի պահանջում, որ պաշտպանվողը կիրառի ոտնձգողի կողմից կիրառվող միջոցներին հավասարազոր միջոցներ։ Պաշտպանվողը կարող է գործադրել նաև առավել արդյունավետ միջոցներ։
Ոտնձգության և պաշտպանության միջոցների միջև համամասնության խնդիրը լուծելիս անհրաժեշտ է հաշվի առնել հետևյալ հանգամանքները՝
ա/ պաշտպանվող բարիքի արժեքավորությունը և այն վնասի չափը, որ կարող էր հասցվել դրան
բ/ ոտնձգության ինտենսիվությունը ու հանկարծակիությանը
գ/ պաշտպանվողի և ոտնձգողի ֆիզիկական հնարավորությունները /սեռը, տարիքը, առողջական վիճակը, ֆիզիկական ուժը և այլն/,
դ/ ոտնձգողների և պաշտպանվողների քանակը,
ե/ ոտնձգության իրադրությունը, տեղը, ժամանակը և այլն« /տե՛ս Արտյոմ Նորայրի Հակոբյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի օգոստոսի 27֊ ի թիվ ԵԿԴ/0149/01/09 որոշումը«։
Նշված իրավական դիրքորոշումների զարգացման արդյունքում ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Ա. Թորոսյանի վերաբերյալ գործով իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ »անհրաժեշտ պաշտպանության սահմանազանցումը բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ հատկանիշներով։
Անհրաժեշտ պաշտպանության սահմանազանցման օբյեկտիվ հատկանիշների կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ոտնձգության բնույթն ու վտանգավորությունը որոշվում են ոտնձգության օբյեկտի արժեքավորությամբ, ոտնձգության ինտենսիվությամբ, պաշտպանվողի և ոտնձգողի ֆիզիկական հնարավորություններով, նրանց քանակով, ոտնձգության իրադրությամբ և այլն։ Ուստի, անհրաժեշտ պաշտպանության սահմանազանցումն առկա է այն դեպքում, երբ առկա է ակնհայտ /խիստ, էական/ անհամապատասխանություն ոտնձգությամբ սպառնացող և պաշտպանվողի կողմից պատճառվող վնասների միջև։
Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 42-րդ հոդվածի 4-րդ մասի իմաստով խոսքը սպառնացող և պատճառվող վնասների միջև առկա խիստ /էական/ անհամապատասխանության մասին է։ Այլ կերպ՝ անհրաժեշտ պաշտպանության սահմանազանցումն առկա է այն դեպքում, երբ պաշտպանվողը կիրառել է պաշտպանության այնպիսի միջոցներ և մեթոդներ, որոնց կիրառումն ակնհայտ կերպով չէր բխում ոչ ոտնձգության բնույթից և վտանգավորությունից, ոչ էլ իրադրությունից։
Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում նշել նաև, որ անհրաժեշտ պաշտպանության սահմանազանցման օբյեկտիվ հատկանիշների առկայության կամ բացակայության հարցի քննարկման համար աոաջին հերթին պետք է պարզել անհրաժեշտ պաշտպանության վիճակի առկայության հարցը։ Այլ կերպ՝ անհրաժեշտ է աոաջին հերթին պարզել ոտնձգության և պաշտպանության առկայության, ապա նոր միայն դրանց արդյունքում պատճառված վնասների համապատասխանության հարցը։ /Ա. Թորոսյանի վերաբերյալ ԵԿԴ/0118/01/11 քրեական գործով 2012թվականի մարտի 30-ի թիվ որոշումը/։
Նշված իրավական դիրքորոշումներում ամբողջությամբ բացահայտվում է անհրաժեշտ պաշտպանության քրեաիրավական ինստիտուտի բովանդակությունը, դրա իրավաչափության պայմանները, ինչպես նաև անհրաժեշտ պաշտպանության սահմանազանցումը՝ որպես դրա իրավաչափության պայմաններից մեկի բացակայություն։ Սույն գործի՝ նախորդ կետում վերլուծված հանգամանքների և անհրաժեշտ պաշտպանության քրեաիրավական ինստիտուտի համադրությամբ արժանի է կրկնության, որ Արսեն Փահլևանյանը Արթուր Հարությունյանին դանակով հարվածել է փոխադարձ կռվի, վիճաբանության ընթացքում։
Առաջին ատյանի դատարանը հաստատված է համարել որ դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով առկա է փաստ, իրողություն, որ Արսեն Վռամի Փահլևանյանն է 2014 թ-ի հունվարի 1-ին »Այ Վի« ակումբի մոտակայքում տեղի ունեցած վիճաբանության ժամանակ ոտնակով հարվածել իրեն անծանոթ անձի՝ տվյալ պարագայում Արթուր Հարությունյանին՝ եղբոր և ընկերոջ կյանքին ու առողջությանը սպառնացող իրական վտանգը կանխելու համար։
Դատարանը նշել է, որ »միջադեպի հենց սկզբից` ակումբի ներսից, մինչև վիճաբանության և ծեծկռտուքի ավարտը տուժող Հարությունյանն ու նրա ընկերները եղել են հարձակվողների՝ ոտնձգողի, իսկ ամբաստանյալը, նրա եղբայրն ու ընկերը՝ պաշտպանվողի, ծեծից խուսափողի և փախուստի դիմողի դերում, իրականացված ոտնձգությունը եղել է հանրորեն վտանգավոր, առկա և իրական։ Սակայն դեպքի ժամանակ ոտնձգության և պաշտպանության միջև եղած անհամապատասխանությունը տվյալ դեպքում ակնհայտ է եղել հենց իր՝ պաշտպանությունն իրականացնող ամբաստանյալի, համար։ Պաշտպանվողը՝ տվյալ դեպքում Արսեն Փահլևանյանը, պետք է գիտակցեր, որ չափից ավելի մեծ վնաս է հասցնում ոտնձգողին, ինչը տվյալ իրադրությունում արդարացված չէ։ Այլ կերպ, հաստատված համարելով, որ վկա Սարաֆյանը, նախ ծեծի է ենթարկվել ակումբի ներսում և պատառոտված հագուստով այնտեղից դիմելով փախուստի շարունակել է ծեծի ենթարկվել նաև դրսում, իսկ վկա Փահլևանյանը ծեծի է ենթարկվել հիմնականում դրսում, ելնելով այն հանգամանքից, որ ամբաստանյալ Փահլևանյանը տուժողին դանակահարել է ռչ թե ակումբի ներսում տեղի ունեցած վիճաբանության ու կռվի ժամանակ, այլ դրսում, դատարանը գտել է, որ նա համարժեքորեն չի գնահատել իրավիճակը և դրսում իրենց երեքի վրա հարձակված չորս հոգուց մեկի նկատմամբ իրականացրել է անհրաժեշտ պաշտպանության սահմաններից դուրս համարվող հանցավոր ոտնձգության, որը կարող էր դիտարկվել որպես անհրաժեշտ պաշտպանություն միայն այն պայմաններում, երբ ոտնձգողների քանակը լիներ անհամեմատ ավելի մեծ քան պաշտպանվողներինը՝ ինչպես եղել է ակումբի ներսում։
Դատարանն արձանագրել է, որ ոտնձգության և պաշտպանության
միջոցների միջև առկա ակնհայտ անհամապատասխանության պայմաններում
Ա.Փահլևանյանի արարքը պետք է որակվի որպես անհրաժեշտ պաշտպանության
սահմանազանցմամբ հասցված ծանր մարմնական վնասվածք։
Դատարանը փաստել է, որ ոտնձգության և պաշտպանության անհամապատասխանությունն առաջին հերթին որոշվում է ոտնձգության բնույթով, իսկ ոտնձգության բնույթը որոշվում է այն օբյեկտի արժեքավորությամբ, որի դեմ ուղղված է ոտնձգությունը։ Դատարանը հաստատված է համարում այն փաստը, որ պաշտպանվող ամբաստանյալի մոտ առաջացել է հոգեբանական լարվածության, վախի և անհավասարակշռության վիճակ, ինչն էլ խանգարել է նրան ճիշտ գնահատել իրադրությունը, սպառնացող վտանգի բնույթն ու աստիճանը։
ՈԻստի պաշտպանվողը` Ա.Փահլևանյանը, ոտնձգողին պատճառել է ավելի մեծ վնաս, քան տվյալ իրադրությունում բավարար էր ոտնձգությունը խափանելու, դադարեցնելու համար։ Ամբաստանյալի գործողություններն ուղղված են եղել իր շահերի պաշտպանությանը և նա պաշտպանությամբ վնաս է պատճառել ոչ թե երրորդ անձի, այլ իրեն ծեծի ենթարկող և մարմնական վնասվածք պատճառող տուժողին«։
Փաստորեն, դատարանը մի կողմից գտել է, որ Արսեն Փահլևանյանը Արթուր Հարությունյանին դանակով հարվածել է նրա կողմից իր եղբորը և ընկերոջը հարվածելու պատճառով՝ այդ եղանակով ակտիվորեն պաշտպանելով մտերիմների կյանքը, քանի որ հակառակ դեպքում այն ծանր հետևանքներ կարող էր ունենալ, մյուս կողմից նշել, որ տուժողի կողմից բռունցներով հարվածելու պարագայում, ամբաստանյալի կողմից դանակով տուժողին ծանր մարմնական վնասվածք պատճառելը չի համապատասխանում տուժողի ոտնձգության բնույթին և վտանգավորությանը, որպեսզի հանգամանքը ամբաստանյալի համար, մինչև տուժողին հարվածելը, ակնհայտ է եղել։ Դատարանն այդ մոտեցմամբ հակասել է ինքն իրեն, քանի որ նախ նշել է, որ Արսեն Փահլևանյանը դանակով հարվածել է՝ եղբոր կյանքը պաշտպանելու համար, այնուհետև, փաստորեն, գտել, որ Ա.Փահլևանյանի պաշտպանությունը՝ առողջությանը ծանր վնաս պատճառելը, չի համապատասխանում Արթուր Հարությունյանի ոտնձգությանը։ Դատարանի կողմից արված այդպիսի հետևություններից պարզ է դառնում, որ դատարանը սխալ է մեկնաբանել անհրաժեշտ պաշտպանության վիճակի և դրա սահմանազանցման իրավաչափության պայմանները։
Նույն բանի մասին է վկայում նաև դատարանի այն մոտեցումը, որ »ամբաստանյալի կողմից մեկ ուրիշին դիտավորությամբ ծանր մարմնական վնասվածք պատճառելու դիտավորության բացակայության մասին է վկայում նաև այն, որ վերջինս ըստ էության իրական հնարավորություն է ունեցել վիճաբանության և եղբորն ու ընկերոջը ծեծի ենթարկելու ժամանակ դանակի մի քանի հարված հասցնել ինչպես նույն, այնպես էլ իրենց ծեծի ենթարկող մյուս անձաց, սակայն այդ կերպ չի վարվել և ինչպես նշվեց վերևում դանակի մեկ հարվածով ընդամենը ցանկացել է խափանել հարձակվողների գործողությունները՝ կանխել իր հարազատի ու ընկերոջ նկատմամբ՝ ծեծի արդյունքում վրա հասնող հնարավոր ծանր հետևանքների առաջացումը՝ իր բառերով ասած նաև մահը։ Մինչդեո ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածը պատասխանատվություն է նախատեսում դիտավորությամբ այլ անձի առողջությանը ծանր մարմնական վնասվածք պատճառելու համար, ինչը քննվող քրեական գործով չհիմնավորվեց։
Այլ խոսքով, հանցավորի դիւոավորությունն ուղղված է լինում մեկ ուրիշին մարմնական վնասվածք պատճառելուն՝ անհրաժեշտ պաշտպանության կամ դրա սահմանազանցման պայմանների բացակայության դեպքում։ »Այսինքն, դատարանը հաստատված է համարել, որ ամբաստանյալ Փահլևանյանը ուղղակի դիտավորության չի ունեցել Արթուր Հարությունյանի աոողջությանը ծանր վնաս պատճառել, սակայն նույնիսկ դատարանի կողմից մեջբերված նախադեպային որոշմամբ է սահմանված, որ անհրաժեշտ պաշտպանության սահմանազանցումը ևս սուբյեկտիվ կողմից բնութագրվում է մեղքի դիտավորյալ ձևով՝ ինչպես ուղղակի, այնպես էլ անուղղակի։ Այսինքն, անհրաժեշտ պաշտպանության սահմանազանցմամբ վնաս պաաճառելու դեպքում, ինչպես և դիտավորությամբ աոողջությանը ծանր վնաս պատճառելու դեպքում, անձը ուղղակի կամ անուղղակի ղիտավորություն պետք է ունենա վնաս պատճառել ոտնձգողին։ Հետևաբար, եթե ամբաստանյալի արարքի սուբյեկտիվ կողմը հնարավոր չի դարձնում նրա արարքի որակումը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածում այն պետք է բացառի վերջինիս արարքի որակումը նաև 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, քանի որ նշված հոդվածներով սահմանված հանցակազմերը սուբյեկտիվ կողմի հատկանիշներով միմյանցից չեն տարբերվում և երկուսն էլ կատարվում են ինչպես ուղղակի, այնպես էլ անուղղակի դիտավորությամբ։
Այսպիսով դատավճռի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ առաջին ատյանի դատարանը չի կարողացել հստակ հետևություններ անել անհրաժեշտ պաշտպանության իրավիճակի համար որոշիչ այնպիսի հանգամանքների մասին, ինչպիսիք են՝ վիճաբանության փոխադարձությունը, տուժողի ոտնձգությունը, դրա վտանգավորությունը, ինտենսիվությունը, տուժողին վնաս պատճառելու մեղադրյալի ուղղակի դիտավորությունը, ցանկությունը, կատարած ոտնձգության համաչափությունը և այլն։ Այդ հանգամանքների կապակցությամբ գործով ձեռք բերված ապացույցների պատշաճ գնահատման վրա չհիմնված և միմյանց ուղղակիորեն հակասող դատողությունների պայմաններում Արսեն Փահլևանյանի արարքը որակելով որպես անհրաժեշտ պաշտպանության սահմանազանցում՝ դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ` նյութական օրենքի խախտում, որը դատական ակտը բեկանելու հիմք է։
Պաշտպանը վկայակոչելով իր իսկ վերաքննիչ բողոքում նշված պատճառաբանությունները, խնդրել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 29.04.2015 դատավճիռը բեկանել և Արսեն Փահլևանյանի վերաբերյալ կայացնել արդարացնող դատական ակտ։
Վերաքննիչ բողոքը բերվել է հետևյալ հիմնավորումներով.
Արսեն Փահլևանյանի նկատմամբ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 29.04.2015թ. դատավճռով թույլ է տրվել նյութական և դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտումներ, որոնք Արսեն Փահլևանյանի համար առաջացրել են ծանր հետևանքներ։
Դատարանը խախտել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պայմանը։
Ընդհանուր իրավասության դատարանը արդարացման դատավճիռ կայացնելու փոխարեն Արսեն Փահլևանյանին անհիմն կերպով մեղավոր է ճանաչել և դատապարտել այնպիսի արարքի համար, որր Արսեն Փահլևանյանը չի կատարել, նման հանգամանքներ գործի քննության ամբողջ ընթացքում չեն հիմնավորվել և նրա կողմից Արթուր Հարությունյանին մարմնական վնասվածք պատճառելու փաստը չի հիմնավորվել դատաքննությամբ հետազոտված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ։
Մասնավորապես, տուժող Արթուր Հովհաննիսյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ հանդիսանում է պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ դարպասապահ։ 2014 թվականի հունվարի 1-ին ամանորը նշելու կապակցությամբ գնացել է Երևան քաղաքում գործող մի շարք ակումբներ, այղ թվում նաև՝ Հյուսիսային պողոտայի մոտակայքում գտնվող »Այ Վի« ակումբ։ Հանդիսանալով մարզիկ, ընդհանրապես չի օգտագործում ոգելից խմիչք, սակայն, քանի որ ամանորի գիշեր է եղել և զվարճացել է տարբեր ակումբներում, այդ օրը օգտագործել է ոգելից խմիչք, ավելին՝ չարաշահել խմիչքի օգտագործումը։
Քանի որ օգտագործել էր չափից ավելի ոգելից խմիչք և գտնվել հարբած վիճակում, չի մտաբերում հունվարի 1-ին տեղի ունեցած իրադարձությունների մանրամասները,
սակայն հիշում է, որ հունվարի 1-ին, երբ գիտակցության է եկել, գտնվել է »Էրեբունի« բժշկական կենտրոնում, որտեղ բժշկից տեղեկացել է, որ ստացել է մարմնական վնասվածք, մասնավորապես, վնասվածք է պատճառվել իր մեջքի ձախ հատվածում։ Չի
մտաբերում, թե որտեղ և ինչ հանգամանքներում է ստացել պատճառված մարմնական վնավածքը նույնիսկ ինչպես է հայտնվել »Էրեբունի« բժշկական կենտրոնում և ում
օգնությամբ։ Քանի որ հանդիսանում է ֆուտբոլիստ, հիվանդանոցում բուժզննում է անցել պետական պատվերի կարգով։ Նշել է, որ Ալեքսանդր Պետրոսյանը հանդիսանում է ագգային հավաքականի ֆուտբոլիստ, իր թիմակից-խաղընկերը։ Հունվարի 1-ին, երբ
գտնվել է հարբած վիճակում և չի կարողացել անձամբ վարել իր անձնական
օգտագործման ավտոմեքենան, զանգահարել է Ալեքսանդրին, և խնդրել, որպեսզի նա գա »Այ Վի« ակումբ, քանի որ ավտոմեքենան վարելու անհրաժեշտություն էր առաջացել։
Հասմիկ Դանիելյանր հանդիանում է ներկայում իր նշանածը, իսկ հունվարի 1-ին
ակումբում գտնվել է միայնակ, առանց իր նշանածի։
Արթուր Հարությունյանը դատարանում զարմանք է հայտնել, նշելով, որ ստացված մարմնական վնասվածքը լրջորեն չի անդրադարձել առողջական վիճակի վատթարացման վրա, ավելին, կարճ ժամանակահատվածում վերականգնվել է, նույնիսկ նույն թվականի հունվարի 12-ին, այսինքն, դեպքից շուրջ տասն օր անց, մասնակցել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների »Գալաքսի« ակումբի հետ տեղի ունեցած խաղին, այնուհետև՝ հավաքականի սպորտային մարզումներին ու հավաքներին։
Տուժող Հարությունյանը դատարանին հայտնել է, որ չի ճանաչում և երբևէ չի ճանաչել ամբաստանյալ Փահլևանյանին, վերջինիս հետ չի գտնվում ազգակցական, բարեկամական հարաբերությունների մեջ և սույն քրեական գործի շրջանակներում նրա նկատմամբ որևէ բողոք կամ քաղաքացիական հայցի պահանջ չունի։
Դատարանն արձանագրելով, որ տուժող Հարությունյանի դատաքննական և նախաքննական ցուցմունքների միջն առկա են էական հակասություններ՝ կապված »Այ Վի« ակումբում միայնակ կամ նշանածի հետ լինելու հետ, որոշում է կայացրել հրապարակել նրա նախաքննական ցուցմունքներն այն մասին, որ՝ »2014 հունվարի 1-ին տանը դիմավորել է նոր տարին« որից հետո դուրս է եկել և իր ԲՄՎ մակնիշի 12 ՃՍ 012 պետհամարանիշների ավտոմեքենայով ուղևորվել դեպի Աբովյան քաղաք, որտեղ գնացել է իր նշանածի՝ Հասմիկի, բնակարան, շնորհավորել նրա տանեցիների Ամանորը, որից հետո ինքը և Հասմիկն իր ավտոմեքենայով ուղևորվել են Երևան քաղաք։Երևան հասնելիս իրենք մի պահ մտել են իրենց տուն, որտեղ Հասմիկը շնորհավորել է իր մոր նոր տարին, որից հետո Հասմիկի հետ դուրս են եկել տանից, որպեսզի շրջեն Երևանով, և գտնեն ինչ-որ մի վայր, որտեղ երկուսով կկարողանան նշել ամանորը։ Հայտնվելով Հյուսիսային պողոտայում, որոշել են մտնել »Այ Վի« ակումբ։ Մտնելով ակումբ տեսել են, որ ակումբը մարդաշատ է և ազատ սեղաններ չկա։ Մոտ 10 րոպե մնալով ակումբում, դուրս են եկել այնտեղից, և շարունակել են շրջել՝ մեկ այլ ոչ մարդաշատ ակումբ որոնելու նպատակով։ Դատարանում տուժող Հարությունյանը, պարզաբանելով իր ցուցմունքների հակասությունը, պնդել է այն փաստը, որ նշանածի Հասմիկի, հետ ամանորի գիշերը գնացել են »Այ վի« ակումբ, սակայն, քանի որ ակումբը մարդաշատ է եղել, դուրս են եկել ակումբից՝ չմնալով այնտեղ։
Արսեն Փահլևանյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում, դատարանում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2013 թվականի դեկտեմբերի 31-ին եղբոր՝ Սուրեն Փահլևանյանի, իրենց մանկության ընկերոջ Մեսրոպ Սարաֆյանի, հետ միասին իր անձնական օգտագործման »Մազդա« մակնիշի ավտոմեքանայով գնացել են Երևան քաղաքում գտնվող »Այ վի« ակումբ՝ ամանորը նշելու։ Ակումբում պատվիրել են ոգելից խմիչք, սակայն այն օգտագործել է միայն Մեսրոպը, որի հետևանքով Մեսրոպ Սարաֆյանի ինքազգացողությունը վատացել է, և նա Սուրեն Փահլևանյանի հետ միասին գնացել են գուգարան՝ լվացվելու և թարմանալու համար, սակայն քիչ անց անսպասելիորեն, դուրս են եկել ակումբից։ Ինքը նրանց ետևից նույնպես դուրս է եկել ակումբից և արդեն փողոցում, քիչ հեռու նկատել Մեսրոպին՝ գետնին ընկած վիճակում։Նույն պահին դրսում գտնվող ինչ-որ անձինք /ամբաստանյալի մատնանշմամբ մոտ 5-6 հոգի/ ձեռքերով ու ոտքերով հարվածելիս են եղել նրան։Եղբայրը՝ Սուրենը, փորձել է օգնել Սեսրոպին, ով այդ պահին գտնվել է անօգնական և ծեծված վիճակում, սակայն իրեն անծանոթ 2 անձինք սկսել են եղբորը նույնպես հարվածներ հասցնել՝ պատճառելով տարբեր մարմնական վնասվածքներ։ Տեսնելով վիճաբանությունը, եղբորն ու Մեսրոպին հասցվող անմարդկային և ուժգին հարվածները այդ թվում նաև ոտքերով վերջինիս գլխին, կարծել է, որ այդ հարվածներից և պատճառված մարմնական վնասվածքներից նրանք կարող են մեռնել, ուստի շտապել է դեպի առաջացած վիճաբանությունը՝ ինչպես նրանց օգնություն ցուցաբերելու, այնպես էլ ծեծն ինչ-որ կերպով դադարեցնելու նպատակով։ Վիճաբանության ժամանակ տեսել, որ այդ անձինք ոտքով հարվածներ են հասցեում նաև եղբոր՝ Սուրենի գլխին, այնուհետև Մեսրոպին, ով գետնին ընկած վիճակում փորձում էր անընդհատ վեր կենալ։ Տեսնելով վեճը, և լինելով այդ պահին լարված, ինչ-որ տեղ նաև ոչ ադեկվատ հոգեբանական վիճակում, սաստիկ վախեցած՝ մինչ այդ ակումբից դուրս գալիս Մ.Սարաֆյանի կողմից սեղանին թողնված, նրան պատկանող բանալիների կապոցի մեջ առկա փոքրիկ դանակով, որը վերցրել էր ակումբից հեռանալիս, մեկ անգամ հարվածել է վիճաբանող անձանցից մեկին, սակայն լարվածության և խառնաշփոթի պատճառով չի մտաբերում թե կոնկրետ, որտեղ, ում և մարմնի կոնկրետ որ հատվածին։ Համոզված չէ նաև, թե արդյոք դանակի հարվածը դիպել է վերջինիս, թե ոչ։ Հարվածից հետո այդ անձը, շրջվելով, փորձել է իրեն նույնպես հարվածել, սակայն չի կարողացել, քանի որ ինքը փորձել է պաշտպանվել՝ ետ-ետ գնալով, որից հետո այդ անձինք սկսել են հետապնդել նաև իրեն։Հետապնդման ընթացքում իրեն նույնպես հարվածել են՝ պատճառելով մարմնական վնասվածքներ։ Այնուհետև, երբ հարձակվողները հեռացել են, ինքն օգնելով Մեսրոպին, նստեցրել է նրան իր ավտոմեքան, որը կայանված է եղել ակումբի մուտքից ոչ հեռու և միասին հեռացել են՝ գնալով Մեսրոպ Սարաֆյանի տուն, որը գտնվում է իրենց տան անմիջական հարևանությամբ։ Արսեն Փահլևանյանը նշել է, որ վիճաբանության հետևանքով Մեսրոպ Սարաֆյանը կորցրել է գիտակցությունը, քանի որ հասցված հարվածներից գլուխը եղել է վնասված, իսկ մեքենայում գտնվելու ընթացքում անընդհատ փսխել է։Եղբոր գիտակցությունը մեքենայում եղել է կայուն։Մ.Սարաֆյանի տանն իրենք մնացել են հունվարի 1-6 ընկած ժամանակահատվածում, որտեղ մշտապես լինելով ընկերոջ կողքին, հոգ է տարել վերջինիս նկատմամբ, քանի որ նա եղել է դաժանորեն ծեծված վիճակում։
Նշել է, որ այդ անձին ինքը դանակով հարվածել է միմիայն ինքնապաշտպանության նպատակով, քանի որ մինչ իր կողմից դանակով հարվածելը, իրենց վրա հարձակված անձինք հարվածներ են հասցնել ինչպես եղբորն ու ընկերոջը, այնպես էլ ցանկացել են ծեծի ենթարկել իրեն։ Իր կողմից դանակով հարվածելու միակ նպատակը եղել է այն, որ այղ կերպ փորձել է շեղել իրենց ծեծի ենթարկողների ուշադրությունը, դաղարեցնել ծեծն ու ինչ-որ կերպ կանխել իրական վտանգը, քանի որ տեսնելով ծեծի ենթարկված եղբորն ու ընկերոջը, որոնք այդ պահին արդեն իսկ ունեցել են տեսանելի մարմնական
վնասվածքներ, կարծել է, որ այդպիսի դաժան ծեծի արդյունքում նրանք կարող են
մահանալ։ Նշել է, որ եղբորը պատճառված հարվածները եղել են տարբեր բնույթի՝
մարմնի տարբեր մասերում։ Մասնավորեցնելով տեղի ունեցած դեպքի հանգամանքները« Արսեն Փահլևանյանը հայտնել է, որ ակումբի հաճախորդների համար նախատեսված սրահում գտնվելու ընթացքում, ինքը չի նկատել Սուրենի և Մեսրոպի կողմից՝ ակումբի
այլ հաճախորդների հետ ունեցած որևէ լարվածություն, խոսակցություն կամ
վիճաբանություն։ Ամբաստանյալը նշել է նաև, որ դանակը, որով նա հարվածել է
տուժողին, իրենը չէ, այն եղել է ամրացված Մեսրոպ Սարաֆյանին պատկանող
բանալիների խրցին, որն ինքը վերցրել է, երբ Մեսրոպը նախքան ակումբից դուրս գալը
բջջային հեռախոսի հետ միասին թողել էր ակումբի սեղանին։ Եղբորն ու Մեսրոպին ծեծի ենթարկելու ժամանակ, իր կողմից տուժողին հարվածելուց հետո դանակը պատահական ընկել է իր ձեռքից և կորել։
Դեպքից հետո փոքր ինչ ուշքի գալով, հունվարի 6-ին եղբոր հետ միասին մեկնել են ՌԴ Մոսկվա քաղաք ուր պլանավորել էին մեկնել դեռևս ամանորյա տոներից առաջ ծանոթների հետ տոնական օրերի մի մասն անցկացնելու նպատակով։ Այնտեղ եղբայրը դիմել է իրենց ծանոթ մի բժշկի, ով ցուցաբերել է համապատասխան բուժ. օգնություն։ Երբ գտնվել են Մոսկվայում, Սուրենին է զանգահարել հայրը, և տեղեկացրել, որ ոստիկանության աշխատակիցներն այցելել են իրենց բնակարան, և հայտնել, որ 2014թ. հունվարի 1-ին »Այ Վի« ակումբի մոտակայքում տեղի է ունեցել վիճաբանություն, որի արդյունքում դանակահարել են ինչ-որ անձի, ապա պահանջել է անհապաղ վերադարնալ ՀՀ գործի վերաբերյալ բոլոր հանգամանքները պարզելու նպատակով։ Ինքը, նորից տեղեկանալով ոստիկանության աշխատակիցների այցի, ինչպես նաև դեպքի օրը տեղի ունեցած դանակահարության մասին, ցանկացել է անձամբ օգնել պարզելու տեղի ունեցած միջադեպի մանրամասները, ուստի անմիջապես վերադարձել է ՀՀ, և վերադառնալուն պես օդանավակայանից ներկայացվել է ոստիկանական բաժին։
Հետագայում տեղեկացել է, որ ընկերը՝ Մեսրոպը, ոստիկանությունում հարցաքննվելիս ցուցմունք է տվել, որ ինքն է իրականում հունվարի 1-ին տեղի ունեցած վիճաբանության ժամանակ դանակահարել ինչ-որ անձի։ Կտրականապես հերքում է Մեսրոպի կողմից ինչ-որ մեկին դանակով հարվածելու փաստը, սակայն չի կարող դատարանին բացատրել և պարզաբանել, թե ինչու է նա և դատաքննության, և նախաքննության ժամանակ նման ցուցմունք տալիս։Ա.Փահլևանյանը հայտնել է նաև, որ չի ճանաչում ակումբի մոտակայքում տեղի ունեցած վիճաբանության անձանցից և ոչ մեկին, երբևէ նրանց հետ որևէ առնչություն կամ շփում չի ունեցել։
Դատարանում վերատադրված դեպքի օրը »Այ Վի« ակումբի հարակից հատվածներում տեղադրված տեսանկարահանող սարքերի կողմից իրականացված տեսագրության լազերային սկավառակներում առկա աեսանյութի վերարտադրման ժամանակ, Արսեն Փահլևանյանը, մատնացույց անելով, ճանաչել է նախ իրեն՝ դրսում գտնվելիս՝ բաճկոնը ձեռքին, ապա ընկերոջը՝ Մեսրոպ Սարաֆյանին, ով, ինչպես պատկերված է սկավառակում, ընկած է գետնին և ինչ-որ անձինք հարվածում են նրան՝ հատկապես գլխի հատվածին, սակայն, մատնացույց անելով ծեծի ենթարկող անձանց, նշել է, որ չի ճանաչում վերջիններիս։ Ճանաչել է նաև եղբորը՝ Սուրեն Փահլևանյանին, այն պահին, երբ սկավառակում պատկերված են 3 անձինք՝ ովքեր, իր պնդմամբ հանդիսանում են ինքը, ընկերը և եղբայրը։ Նշել է նաև, որ դանակով ինչ-որ անձի հարվածելու պահին չի գիտակցել իր գործողությունները և նման կերպ փորձել է խանգարել նրանց վիճաբանությունը, ուստի և հարվածել է, սակայն չի հիշում, թե մարմնի կոնկրետ որ հատվածին և ում։ Հստակ չի հիշում նաև, թե որտեղ՝ ակումբի դրսում, թե ներսում է դանակով հարվածել իրեն անծանոթ անձին, սակայն մտաբերում է, որ հարվածը եղել է այն պահին, երբ տեսել է, թե ինչպես են անծանոթ անձիք հարվածել եղբորը և ընկերոջը, ուստի, այնուամենայնիվ, կարծում է, որ դանակի հարվածը եղել է դրսում։
Հայտնել է նաև, որ վիճաբանող կողմին չի ճանաչում, իսկ երիզում պատկերված ակումբի մոտակայքում կայանված մեքենան նմանեցրել է իր անձնական ավտոմեքենային։
Դիտելով հաջորդ սկավառակը, Արսեն Փահլևանյանը մատնացույց է արել, որ, այն պահը, երբ երևում են ինքը, եղբայրը և ընկերը, որտեղ նրանք ցանկանում էին հեռանալ ակումբից, սակայն իրենց վրա հարձակված անձինք հետապնդում են իրենց և արդեն դրսում նորից շարունակում վիճաբանությունն իրենց ծեծի ենթարկելը։ Ճանաչելով Մեսրոպ Սարաֆյանին, մատնացույց է արել նրան և հաստատել այն փաստը, որ նույնիսկ տեսանյութում հստակ երևում է, որ ակումբից դուրս գալիս արդեն նրա հագուստը գտնվում է պատռված վիճակում։ Հավելել է, որ չի ճանաչում սկավառակում պատկերված այն անձին, ով քաշելու միջոցով պատռում է Մեսրոպի հագուստը։
Դատարանում որպես վկա հարցաքննված Մեսրոպ Սարաֆյանը հայտնել է հետևյալը.
Հանդիսանում է Արսեն Փահլևանյանի և նրա եղբոր՝ Սուրենի մանկության ընկերը և իրենց ընտանիքները բնակվում են անմիջական հարևանությամբ։ 2014 թվականի հունվարի 1-ին տանը դիմավորել է ամանորը, սակայն երբ իրենց թաղամասն ամբողջությամբ հոսանքազրվել է, իրեն են զանգահարել հարևանությամբ բնակվող Արսեն Փահլևանյանն ու նրա ավագ եղբայրը՝ Սուրենը, ու միասին որոշել են Արսենին պատկանող ավտոմեքենայով գնալ Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտայում գտնվող »Այ Վի« ակումբ՝ ամանորը նշելու։ Ակումբում գտնվելու ընթացքում ինքը Սուրենի հետ միասին օգտագործել է որոշակի չափով ոգելից խմիչք, ավելին, փոքր-ինչ չարաշահել է այն, որի արդյունքում ինքնազգացողությունը կտրուկ վատացել է, ուստի որոշել են գնալ ակումբի զուգարան լվացվելու և թարմանալու։ Արսենն ընդհանրապես չի խմել։ Լվացարանում գտնվելու ընթացքում հաճախորդներից մեկը /վկան չի հիշում, թե կոնկրետ ով/ ինչ-որ բան է ասել իրեն, սակայն իր հիշելով այդտեղ իր և այդ անձի միջև որևէ խոսակցություն, վիճաբանություն չի եղել։ Քիչ անց, երբ դուրս է եկել, որպեսզի ընկերների հետ միասին գնա տուն, նկատել է 4-5 անձանց, ովքեր բարձրաձայն հայհոյանքներ հնչեցնելով վազելիս են եղել իր ետևից, և որպես պատասխան, ինքը շրջվել և պատասխանել է »ինքներդ եք, ինքներդ եք«։ Նրանք մոտենալով իրեն, քաշքշել ու հարվածել են այնպես, որ ընկնելով գետնին, մտածել է, որ կարող է մեռնել տեղացող հարվածներից։ Հավաքելով իր ուժերը, փորձել է մի կերպ վեր կենալ գետնից, ապա, կանգնելով,վերցրել է իր մոտ գտնվող բանալիների խուրցը, որի վրա ամրացված է եղել նաև փոքրիկ հուշանվեր դանակ և դրանով հարվածել իրեն ծեծի ենթարկող անձանցից մեկի մեջքին /չի հիշում թե կոնկրետ ում/, ու նորից վայր է ընկել է գետնին։ Դանակը, որով ինքը հարվածել է, կորցրել է դեպքի օրը, նույն վայրում։ Ծեծկռտուքի ժամանակ չի հիշում, արդյոք ընկերները Արսենն ու Սուրենը եղել են իր կողքին, թե ոչ։ Սարաֆյանը դատարանում հայտնել է, որ չի հիշում, թե ինչպես է հայտնվել Արսենին պատկանող ավտոմեքենայի մեջ, սակայն կարծում է, որ Արսենի օգնությամբ, և հիշում է միայն, որ մեքենայում գտնվելու ընթացքում կրկին ինքնազգացողությունը վատացել է և սկսել է փսխել։ Երբ գիտակցության է եկել, արդեն գտնվել է իրենց տանը, իսկ իր կողքին են գտնվել նաև ընկերները Արսենը և Սուրենը։ Ավելին, հունվարի 1-ից 4-ն ընկած ժամանակահատվում Արսենը և Սուրենը գտնվել են իրենց տանը, մշտապես եղել են իր կողքին և հոգ տարել իր մասին։Հունվարի 6-ին տեղեկացել է, որ ոստիկանության աշխատակիցները նույն օրը այցելել են Արսենի և Սուրենի բնակարան հունվարի 1-ին։ »Այ վի« ակումբի մոտ տեղի ունեցած դանակահարության կապակցությամբ։ Այնուհետև, տեղեկանալով այդ ամենի մասին, ինքը կամովին ներկայացել է ոստիկանության բաժին և ցուցմունք տվել, որ հունվարի 1-ին »Այ Վի« ակումբի մոտ տեղի ունեցած ծեծկռտուքի ժամանակ ինքն է դանակով հարվածել իրեն ծեծի ենթարկած անձանցից մեկին։ Սակայն, ոստիկանության աշխատակիցները հայտնել են իրեն, որ ինքը չէ այն անձը, ով այդ օրը դանակահարել է տուժողին, ապա պահանջել են ցուցմունք տալ, թե ով է իրականում հանդիսանում դանակով հարվածող անձը, բայց ինքը կրկին պնդել է, որ հարվածը եղել է իր կողմից և ոստիկանության բաժնում ցուցմունք է տվել դեպքի օրը տեղի ունեցած ծեծկռտուքի և դանակով ինչ-որ անձի հարվածելու մասին։ Որոշ ժամանակ անց, նախաքննական մարմնից տեղեկացել է, որ ընկերը՝ Արսենը, նույնպես խոստովանական ցուցմունք է տվել և հայտնել, որ 2014թ. հունվարի 1-ին տեղի ունեցած ծեծկռտուքի ժամանակ նա է դանակով հարվածել ինչ-որ անձի։Դրանից հետո քննիչը հորդորել է, որպեսզի ինքը հրաժարվի իր կողմից տված խոստովանական ցուցմունքից, քանի որ, իրականում, ինքը չէ տուժողին դանակով հարվածողը, ուստի ինքը հրաժարվել է այդ ցուցմունքից և տվել նոր ցուցմունք։Նա նշել է, որ հունվարի 1-ին տեղի ունեցած վիճաբանության և դանակահարության մասին որևէ մեկին չի հայտնել, քանի որ մտածել է, որ իր կողմից դանակով հասցված հարվածը կարող է նույնիսկ դիպած չլինել որևէ մեկին։ Վկայի պնդմամբ, այն ընթացքում, երբ Արսենը և Սուրենը գտնվել են ՌԴ Մոսկվա քաղաքում, իր և Արսենի միջև որևէ հեռախոսազրույց տեղի չի ունեցել, ավելին, իրենք հունվարի 1-ին տեղի ունեցած վիճաբանության մասին այլևս չեն զրուցել։ Ա.Սարաֆյանը դատարանում պնդել է, որ հունվարի 1-ին տեղի ունեցած վիճաբանության ընթացքում դանակով հասցված հարվածը եղել է իր կողմից, գիտակցում է իր կատարած արարքի բնույթը և նշում, որ իր կողմից հասցված հարվածը դիտավորյալ չի եղել, այլ հետապնդել է միայն ինքնապաշտպանության նպատակ, քանի որ գտնվելով հարբած վիճակում դաժանորեն ենթակվել է ծեծի մի քանի հոգու կողմից և միայն դանակի օգնությամբ ինքնապաշտպանվելով կարող էր դադարեցնել իր նկատմամբ շարունակվող դաժան ծեծը։ Սարաֆյանր նշել է նաև, որ չի ճանաչում այն անձանց, ում հետ ակումբի դրսում վիճաբանել է և չիգիտի, թե ովքեր են իրեն ծեծի ենթարկողները։ Մեսրոպ Սարաֆյանը դատարանին է ներկայացրել դեպքից հետո կատարված թվով 5 լուսանկար, որտեղ դեմքն ու մարմնի մի քանի հատվածներ պատկերված են ակնհայտ մարմնական վնասվածքներով, և նշել, որ լուսանկարները կատարվել են դեպքից հետո 5-րդ կամ 6-րդ օրը և այն կատարելու հիմանական նպատակն այն է, որ անհրաժեշտության դեպքում ցույց տա, թե ինչպես են իրեն ծեծի ենթարկել և ինչ վիճակում է ինքը գտնվել։
Վկա Սուրեն Փահլևանյանը դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ հանդիսանում է Արսեն Փահլևանյանի եղբայրը և սույն քրեական գործով վկա Մերոպ Սարաֆյանի մանկության ընկերը։ 2014 թվականի հունվարի 1-ի գիշերը, երբ իրենց թաղամասն ամբողջությամբ հոսանքազրկվել է, տանը չմնալու համար սեղան է պատվիրել Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտայի մոտակայքում գտնվող »Այ Վի« ակումբում, և ինքը եղբոր՝ Արսենի, և ընկերոջ՝ Մեսրոպի, հետ միասին գնացել են այնտեղ՝ ամանորը նշելու։ Ակումբում, զվարճանալու ընթացքում, պատվիրել են ոգելից խմիչք, որն օգտագործել են միայն ինքն ու Մեսրոպը։ Ակումբում, ոգելից խմիչքի հավանաբար չափից ավելի օգտագործելու պատճառով ինքնազգացողությունը վատացել է և գնացել է զուգարան՝ լվացվելու, որտեղ տեսել է նաև Մեսրոպին, ում ինքնազգացողությունը խմիչքի չարաշահումից նույնպես վատացել էր։
Երբ դուրս է եկել ակումբից, նկատել է, թե ինչպես են իրեն անծանոթ անձինք դաժանորեն, անմարդկային կերպով ծեծի ենթարկում ընկերոջը Մեսրոպին, ով այդ պահին ընկած էր գետնին՝ ձեռքերով գլուխը բռնած։ Այնուհետև, տեսնելով ընկերոջը գետնին ընկած, անօգնական և դաժանորեն ծեծի ենթարկված, անմիջապես մոտեցել է, փորձել է օգնություն ցուցաբերել և բարձրացնել գետնից, սակայն այդ ընթացքում վիճաբանող անձանցից ինչ-որ մեկը, ում ինքը չի կարող մտաբերել, հարվածել է նաև իրեն։ Մի պահ կորցնելով գիտակցությունն, ինքը վայր է ընկել։ Այնուհետև, հիշում է, որ եղբոր օգնությամբ ինքը և Մեսրոպը, ով նույնպես այդ պահին անգիտակից էր և անընդհատ փսխում էր, նստել են եղբորը պատկանող »Մազդա« մակնիշի ավտոմեքենան, և ուղևորվել տուն։ Երբ գիտակցության է եկել, արդեն իսկ գտնվել է ընկերոջ՝ Մեսրոպի տանը, սակայն չի կարող մտաբերել, թե ծեծկռտուքից հետո ինչպես է հայտնվել այդտեղ։ Հունվարի 1-ից մինչև 6-ն ընկած ժամանակահատվածում, ծեծված վիճակում, եղբոր հետ գտնվել են Մեսրոպի բնակարանում, իսկ ծնողներին ասել են, թե իբր մի քանի օրով գնում են Ծաղկաձոր՝ հանգստանալու։Այդպես են վարվել այն պատճառով, քանի որ հայրը ոստիկան է, խստապահանջ, ուստի չեն ցանկացել, որպեսզի վերջինս իրեն տեսնի այդպիսի վիճակում՝ իր քիթը կոտրված, իսկ դեմքն ու մարմինը արյունազեղումներով պատված։ Նույնպիսի վիճակում է գտնվել նաև Մեսրոպր՝ ծեծված, մարմինն ու դեմքն ամբողջովին արյունազեղված։ Միջադեպի 4-րդ օրը IPAD-ով լուսանկարել է իր դեմքը, քանի որ գտնվել է նման վիճակում առաջին անգամ, և պահել որպես իր ծեծված լինելու ապացույց։ Վկան նշված լուսանկարները ներկայացրել է դատարանին։ Միջադեպից մի քանի օր անց, հունվարի 6-ին, վերցնելով մեքենայում գտնվող անձնագրերը, ինքը և եղբայրը մեկնել են ՌԴ Մոսկվա քաղաք, քանի որ մեկնումը եղել է նախապես, մինչև այդ միջադեպը ծրագրավորած։ Այնտեղ տնային պայմաններում իրենց մերձավոր ազգական հանդիսացող բժշկի մոտ անցել է բուժզննում՝ դեմքի վնավածքների հետ կապված։ Նրանից տեղեկացել է, որ միջադեպի արդյունքում ստացել է քթի կոտրվածք, սակայն պաշտոնապես բժշկի չի դիմել, իսկ նախաքննության ընթացքում այդ մասին չի հայտնել նաև քննիչին, դատաբժշկի մոտ չի ուղեգրվել։ Երբ գտնվել են ՌԴ-ում, իրենց է զանգահարել հայրը, և հայտնել, որ տեղեկացված է հունվարի 1-ին տեղի ունեցած միջադեպի մասին, և պահանջել, որպեսզի իրենք վերադառնան ՀՀ։ Հեռախոսազանգից հետո Արսենն անմիջապես վերադարձել է ՀՀ, իսկ ինքը վերադարձել է Արսենի վերադառնալուց մոտավորապես 10 օր ուշ, քանի որ քիթը գիպսի մեջ է եղել և չէր կարող մեկնել այդ վիճակում։ Երբ վերադարձել է ՀՀ, եղբորից՝ Արսենից, տեղեկացել է, որ հունվարի 1-ին ակումբի մոտակայքում տեղի ունեցած վիճաբանության ընթացքում, նա իրեն ու Մեսրոպին իրենց վրա հարձակված մի խումբ անձանց դաժան ծեծից փրկելու նպատակով, դանակով մեկ անգամ հարվածել է նրանցից մեկին։ Այնուհետև, նմանատիպ տեղեկություն է իրեն հայտնել նաև Մեսրոպր, նշելով, որ ինքն է հունվարի 1-ին ակումբի մոտակայքում տեղի ունեցած վիճաբանության ընթացքում դանակով հարվածել ինչ-որ անձի։ Լսելով այդ ամենը զարմացել է, քանի որ երբևէ այդ օրը նույնպես, ընկերոջ և եղբոր մոտ դանակ չի նկատել, և նույնիսկ, չի հավատում, որ նրանք կարող են դանակով ինչ-որ մեկին հարվածել։ Ավելին, գտնում է, որ սույն քրեական գործի շրջանականերում տուժող հանդիսացող Հարությունյանը մեջքի հատվածում վնասվածք կարող էր ստացած լինել մեկ այլ միջադեպի արդյունքում։ Միայն կարող է ասել, որ ինքն անձամբ չի նկատել, թե կռվի ժամանակ ով է հարվածել տուժող հանդիսացող անձին։ Դատարանում վկան նշել է նաև, որ նախաքննության ընթացքում իր կողմից տրված ցուցմունքում առկա է անհամապատասխանություն, մասնավորապես, այն մասով, որ իր ցուցմունքում նշել է, թե դանակով հարվածողը եղբայրն է՝ Արսենը, ով այդ կերպ է վարվել, երբ տեսել է, թե իրեն ինչպես են ծեծի ենթարկում։ Վկան պնդել է նաև, որ չի ճանաչում ակումբի դրսում տեղի ունեցած ծեծկռտուքի ժամանակ Մեսրոպ Սարաֆյանին ծեծի ենթարկող անձանցից և ոչ մեկին։ Այդ մասին զրուցել է Մեսրոպի հետ, և վերջինիցս տեղեկացել, որ նա նույնպես չի ճանաչել իրեն դաժանաբար ծեծի ենթարկած անձանց, անտեղյակ է նաև, թե ինչն է հանդիսացել ծագած վիճաբանության առիթը։ Հետագայում, տեսասկավառակի զննության ժամանակ տրված ցուցմունքում վկա Փահլևանյանը վիճաբանության առիթի վերաբերյալ տվել է հստակ պարզաբանումներ։
Դատարանում, ապացույցների հետազոտման, մասնավորապես, դատարան
ուղարկված, դեպքի օրը »Այ Վի« ակումբի հարակից հատվածներում տեղադրված
տեսանկարահանող սարքերի կողմից իրականացված տեսագրության լազերային
սկավառակներում առկա տեսանյութի վերարտադրության ժամանակ, վկա Սուրեն
Փահլևանյանը ճանաչել է իրեն և հայտնել, որ ակումբի դրսում տեղի ունեցած
վիճաբանության ժամանակ իրեն անծանոթ ինչ-որ անձինք՝ մասնավորապես«
տեսասկավառակում պատկերված կապյուշոնով երիտասարդը, հարվածել է իրեն, իսկ
ինքը, դրան ի պատասխան՝ պաշտպանվելու նպատակով հակահարված է հասցրել
վերջինիս, սակայն չի կարող ասել, թե ով է եղել նշված անձը, քանի որ ինչպես նրան,
այնպես էլ իրենց ծեծի ենթարկողներից և ոչ մեկին չի ճանաչում։ Դիտելով
տեսասկավառակը, այնտեղ ճանաչել և մատնացույց է արել նաև ընկերոջը` վկա Մեսրոպ Սարաֆյանին, ով տեսաերիզում գտնվում է ամբողջովին ծեծված, հագուստը պատռված վիճակում։ Վկան, մատնացույց անելով նաև սույն քրեական գործի շրջանակներում տուժող ճանաչված Հարությունյանին՝ ով դեպքի օրր կրել է բալագույն պիջակ, նշել է, որ նրան ևս անձամբ չի ճանաչում նրան։
Այնուհետև, դիտելով մյուս՝ ակումբի մուտքի մոտ, դրսում տեղադրված տեսախցիկի տեսագրությունը, որտեղ ինքը, Մեսրոպը և Արսենը աստիճաններով, արագորեն դուրս են գալիս ակումբից՝ նշել է, որ սկավառակում պատկերված ժամանակ, իրենք՝ ինքն ու
Մեսրոպը, գտնվել են բավականին վատ վիճակում։
Վկա Փահլևանյանը դատարանում հավելել է նաև, որ ակումբում գտնվելու ընթացքում որևէ մեկի հետ ինքն անձամբ կոնֆլիկտ չի ունեցել, չի վիճաբանել, ավելին, անձամբ չի մասնակցել ակումբի զուգարանում Մեսրոպի և այլ անձանց միջև տեղի ունեցած վիճաբանությանը, միայն գիտի, որ ակումբում գտնվելու ընթացքում, երբ ալկոհոլ օգտագործելուց հետո Մեսրոպի ինքնազգացողությունը վատացել է և նա գնացել է գուգարան՝ թարմանալու, այդ պահին ակումբի զուգարանում գտնվող ինչ-որ անձ իր բնական կարիքներն է հոգացել ակումբի զուգարանում տեղադրված լվացարանի մեջ։ Տեսնելով այդ, Մեսրոպը դիտողություն է արել նրան և հայտնել, որ նրա արարքն իրեն ամենևին դուր չի գալիս ու փորձել է վերջինիս կարգի հրավիրել։ Իր համոզմամբ վիճաբանությունն ու ծեծտռտուքի պատճառը հանդիսացել է հենց դա։ Հիշյալ անձին ու նրա ընկերներին դուր չի եկել Մեսրոպի արդարացի դիտողությունը և նրանք հարձակվելով Մեսրոպ Սարաֆյանի վրա՝ ակումբի ներսում ծեծի են ենթարկել նրան։ Նշել է, որ ներկա է գտնվել ու տեսել, թե ինչպես են իրեն անծանոթ անձինք, մոտավորապես 10 հոգի, ակումբի նախաշեմի մոտ՝ ներսում դաժան ծեծի ենթարկում Մեսրոպին, որից դրդված էլ իրենք երեքով ստիպված են եղել դուրս գալ ու հեռանալ ակումբից, սակայն այդ անձանց մի մասը շարունակել է հետապնդել ու իրենց հետևից դուրս գալով փողոց, շարունակել են ծեծի ենթարկել ինչպես իրեն, այնպես էլ արդեն ծեծի ենթարկված Մեսրոպ Սարաֆյանին, ինչն արդեն ամբողջությամբ պատկերված է տեսասկավառակների վրա։
Վերը թվարկված ապացույցների վերլուծությամբ ակնհայտ է, որ ի վերջո դատարանը չէր կարող ապացուցված համարել Արթուր Հարությունյանի ստացած մարմնական վնասվածքը Արսեն Փահլևանյանի կողմից պատճառված լինելու փաստը, որի հիմքով էլ Արսեն Փահլևանյանը ենթակա էր արդարացման։
Այսինքն, դատարանը նշված հանգամանքը ապացուցված համարելով ակնհայտ կամայական գնահատման է ենթարկել գործով հետազոտված ապացույցները և հանգել անհիմն հետևության, որով էլ ակնհայտորեն խախտել է ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ ապացույցների գնահատման և դրանց արժանահավատության վերաբերյալ արտահայտած դիրքորոշքումներին։
Այսինքն սույն գործով, առաջին ատյանի դատարանի կողմից չի հետազոտվել որևէ ապացույց, որն ուղղակիրոն կվկայեր հենց Արսեն Փահլևանյանի կողմից Արթուր Հարությունյանին մարմնական վնասվածք պաճառելու հանգամանքը։
Ավելին, եթե դատարանն օբյեկտիվ գնահատման ենթարկեր դատարանում
հետազոտված ապացույցները, իսկ մասնավորապես տեսագրության վերարտադրությունը, ապա նշված տեսագրությամբ արտացոլված վիճաբանության ժամանակ որևէ դանակի հարված չի արձանագրվել։ Ավելին, բալագույն պիջակով Արթուր Հարությունյանը նշված վիճաբանութունը ավարտվելուց հետո, շատ հանգիստ քայլերով, իր ընկերոջ հետ վերադառնում է Այվի ակումբ և եթե այդ ընթացքում նա մարմնական վնասվածք ստացած լիներ, ապա առնվազն ինքը կամ ընկերը ուշադրություն կդարձնեին այն հատվածի վրա, որը իբր թե վնասված է եղել։ Այսինքն, միանշանակ է, որ նշված վիճաբանության ժամանակ Արթուր Հարությունյանը վնասվածք չի ստացել և համակողմանի վերլուծության ենթարկելով գործում առկա, դատարանում հետազոտված ապացույցները, ապա պաշտպանական կողմը մնում է այն դիրքորոշման, որ Արթուր Հարությունյանն այդ վնասվածքը ստացել է ոչ թե նշված միջադեպի ժամանակ, այլ դրանից ավելի հետո։ Իսկ դրանից հետո տեսագրությունները քննիչի կողմից չեն առգրավվել, այսինքն, Արթուր Հարությունյանի Այվի ակումբից դուրս գալու և հեռանալու պահը արձանագրված չէ և մեծ է հավանականությունը, որ կամ հետ վերադառնալուց հետո է ստացել վնասվածքը, կամ էլ այդտեղից հեռանալուց հետո՝ այլ վայրում։ Սակայն դատարանն անհիմն կերպով, առանց բավարար ապացույցների համակցության, անհիմն կերպով հանգել է հետևության, որ Արթուր Հարությունյանի վնասվածքը պատճառվել է Արսեն Փահլևանյանի կողմից։
ՀՀ քրեական դատավարության օրեսնգրքի 127-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն »Հետաքննության մարմնի աշխատակիցր, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ՝ դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ«։
Թեկուզև օրենսդիրը դատավորին սուբյեկտիվ-հայեցողական իրավունք է վերապահել ապացույցների գնահատումը կատարել իր ներքին համոզմամբ, սակայն դա չի նշանակում, որ ներքին համոզմունքը չպետք է բխի հետազոտված ապացույցի բովանդակությունից և հետազոտված ապացույցներով չհաստատված հանգամանքներ »հաստատված« համարվի։
Թե դատաքննությամբ հետազոտված, Արթուր Հարությունյանին մարմնական վնասվածք հասցնելու հանգամանքը հաստատված համարելու համար, մնում է մեծ հարցական։
Դատարանի գնահատման լիազորությունը, որքան էլ հանդիսանա դատավորի անկախության բնութագրիչ, սակայն այն չի կարող դուրս գալ ողջամտության շրջանակներից և խաթարել արդարադատության բուն էությունն ու շահերը, որի համար էլ կոչված է արդարադատությունը։ Նման մոտեցում ցուցաբերելով դատարանը մեղադրանքը ոչ միայն չհիմնավորող ապացույցները, այլև մեղադրանքը հերքող ապացույցները գնահատել է որպես մեղադրանքը հաստատող ապացույցներ և դրել դատավճռի հիմքում։
Քանի որ Հայաստանի Հանրապետությունում արդարդատություն իրականացնող միակ օրինական մարմինը դա դատարանն է, իսկ եթե դատարանը փաստացի հրաժարվում է արդարադատություն իրականացնելուց և արդարացման դատավճիռ կայացնելու փոխարեն »փոխզիջումային« տարբերակ է ընտրում ու նախաքննական մարմնի, դատախազության թերությունները թվարկելով հանդերձ, այնուամենայնիվ փորձում է հովանավորել այդ մարմիններին և արդարացնող դատական ակտ կայացնելու փոխարեն այնուամենայնիվ ապացույցների կամայական գնահատմամբ հաստատված է համարում, թե իբր Արսեն Փահլևանյանը հենց հարվածել է Արթուր Հարությունյանին։
Այս պարագայում հարց է առաջանում, ինչպես պետք է պաշտպանվի մարդն ապօրինի քրեական հետապնդումից, այն պարագայում, երբ գործի դատաքննությամբ որևէ կերպ չհաստատվեց անձին առաջադրված մեղադրանքը, որը ակնհայտորեն հերքվեց դատաքննությամբ հետազոտված բոլոր ապացույցներով, կամ առնվազն չհաստատվեց Արսեն Փահլևանյանի կողմից Արթուր Հարությունյանին մարմնական վնասվածք պատճառելու փաստը՝ անկախ շարժառիթից։
Դատարանն ընդհանուր կարգով շարադրելով ապացույցները, դրանք կայամական գնահատման է ենթարկել և դրա արդյունքում հանգել անհիմն հետևության։ Թեև հարցադրումը հռետորական կարող է հնչել, սակայն, օբյեկտիվ և անկողմնակալ դիտորդի կողմից սույն գործով կայացված դատավճիռը ընթերցելիս, կառաջանան բազմաթիվ հարցեր, որոնցից գլախվորը կլինի այն, թե ի վերջո թվարկված ապացույցներից որով է հիմնավորվում Արսեն Փահլևանյանի կողմից Արթուր Հարությունյանին մարմնական վնասվածք պատճառելու հանգամանքը։
Ավելին, դատավճռում շարադրված ապացույցները և վերլուծությունները դատարանին որևէ այլընտրանքային տարբերակ չէին թողնում՝ Արսեն Փահլևանյանի նկատմամբ վերագրվող մեղադրանքով արդարացման դատավճիռ կայացնելուց զատ։
Մինդեռ, դատարանն ակնհայտորեն տուրք տալով մեղադրող կողմի պահանջներին և ակնհայտորեն ցույց տալով, որ դատարանն ի վերջո անկախ չէ դատախազական ճնշումներից, այնուամենայնիվ ընտրեց միջին տարբերակ, դատախազության անհիմն և ապօրինի մեղադրանքը ինչ որ առումով փրկելու նկատառումով։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն »Դատարանի դատավճիռը պետք է լինի օրինական և հիմնավորված«։
Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն. »Դատարանի դատավճիռը հիմնավորված է,եթե՝ դրա հետևությունները հիմնված են միայն դատաքննության ժամանակ հետազոտված ապացույցների վրա, այդ ապացույցները բավարար են մեղադրանքը ցնահատելու համար, ատարանի կողմից հաստատված ճանաչված հանգամանքները համապատասխանում են դատարանում հետազոտված ապացույցներին«։
Դատարանի կայացրած դատավճիռը ամբողջությամբ հիմնված է ենթադրությունների ու որոշ առումով նաև չփարատված կասկածների վրա։
Մինչդեռ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն »Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ«, իսկ 4-րդ մասը սահմանում է. »Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի«։
Միանշանակ է, որ առաջին ատյանի դատարանը օրինական մոտեցում ցուցաբերելու պարագայում, չէր կարող գործով հետազոտված ապացույցների գնահատմամբ հանգել հետևության, որ Արսեն Փահլևանյանն է մարմնական վնասվածք պատճառել Արթուր Հարությունյանին։
Այսինքն, անհերքելի փաստ է, որ այդ կապակցությամբ առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի հետևությունները չեն համապատասխանում հետազոտված ապացույցներին, իսկ դատարանի հետևությունները չեն համապատասխանում դատարանի վերլուծություններին, որի պարագայում դատարանը կայացրել է ակնհայտ անհիմն դատական ակտ, անձին մեղավոր ճանաչելով ու դատապարտելով չկատարած և գործի ամբողջ քննության ընթացքում չապացուցված արարքներով։
Վերը շարադրված հանգամանքները հիմք ընդունելով, գտել է, որ դատարանը դատական ակտ կայացնելիս չի հիմնվել գործով ձեռք բերված և դատաքննությամբ անմիջականորեն հետազոտված ապացույցների վրա, այլ առանց հիմնավոր պատճառաբանությունների, ընդհանրապես հաշվի չառնելով դատաքննության արդյունքները, կայացրել է անհիմն և անօրինական դատական ակտ, որով էլ թույլ է տվել առերևույթ դատական սխալ։



Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.

Վերաքննիչ բողոքներում նշված հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով գործի նյութերը, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ մեղադրողի և պաշտպանի վերաքննիչ բողոքները պետք է մերժել հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Ըստ ներկայացված քրեական գործի նյութերի.
Ամբաստանյալ Արսեն Վռամի Փահլևանյանը ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանում /այսուհետ` դատարան/ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում, իրեն մեղավոր չի ճանաչել և ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2013 թվականի դեկտեմբերի 31-ին եղբոր` Սուրեն Փահլևանյանի, իրենց մանկության ընկերոջ՝ Մեսրոպ Սարաֆյանի հետ միասին իր անձնական օգտագործման »Մազդա« մակնիշի ավտոմեքանայով գնացել են Երևան քաղաքում գտնվող »Այ Վի« ակումբ` ամանորը նշելու։
Ակումբում պատվիրել են ոգելից խմիչք, սակայն այն օգտագործել է միայն Մեսրոպը, որի հետևանքով Մեսրոպ Սարաֆյանի ինքազգացողությունը վատացել է և նա Սուրեն Փահլևանյանի հետ միասին գնացել են զուգարան` լվացվելու և թարմանալու համար, սակայն քիչ անց՝ անսպասելիորեն, դուրս են եկել ակումբից։
Ինքը նրանց ետևից նույնպես դուրս է եկել ակումբից և արդեն փողոցում, քիչ հեռու նկատել Մեսրոպին` գետնին ընկած վիճակում։ Նույն պահին դրսում գտնվող ինչ-որ անձինք /ամբաստանյալի մատնանշմամբ մոտ 5-6 հոգի/ ձեռքերով ու ոտքերով հարվածելիս են եղել նրան։ Եղբայրը` Սուրենը, փորձել է օգնել Մեսրոպին, ով այդ պահին գտնվել է անօգնական և ծեծված վիճակում, սակայն իրեն անծանոթ 2 անձինք սկսել են եղբորը նույնպես հարվածներ հասցնել` պատճառելով տարբեր մարմնական վնասվածքներ։ Տեսնելով վիճաբանությունը, եղբորն ու Մեսրոպին հասցվող անմարդկային և ուժգին հարվածները՝ այդ թվում նաև ոտքերով վերջինիս գլխին, կարծել է, որ այդ հարվածներից և պատճառված մարմնական վնասվածքներից նրանք կարող են մեռնել, ուստի շտապել է դեպի առաջացած վիճաբանությունը` ինչպես նրանց օգնություն ցուցաբերելու, այնպես էլ ծեծն ինչ-որ կերպով դադարեցնելու նպատակով։ Վիճաբանության ժամանակ տեսել, որ այդ անձինք ոտքով հարվածներ են հասցնում նաև եղբոր` Սուրենի գլխին, այնուհետև՝ Մեսրոպին, ով գետնին ընկած վիճակում փորձում էր անընդհատ վեր կենալ։ Տեսնելով վեճը, և լինելով այդ պահին լարված, ինչ-որ տեղ նաև ոչ ադեկվատ հոգեբանական վիճակում, սաստիկ վախեցած` մինչ այդ ակումբից դուրս գալիս Մ.Սարաֆյանի կողմից սեղանին թողնված, նրան պատկանող բանալիների կապոցի մեջ առկա փոքրիկ դանակով, որը վերցրել էր ակումբից հեռանալիս, մեկ անգամ հարվածել է վիճաբանող անձանցից մեկին, սակայն լարվածության և խառնաշփոթի պատճառով չի մտաբերում թե կոնկրետ, որտեղ, ում և մարմնի կոնկրետ որ հատվածին։ Համոզված չէ նաև, թե արդյոք դանակի հարվածը դիպել է վերջինիս, թե ոչ։ Հարվածից հետո այդ անձը, շրջվելով, փորձել է իրեն նույնպես հարվածել, սակայն չի կարողացել, քանի որ ինքը փորձել է պաշտպանվել` ետ-ետ գնալով, որից հետո այդ անձինք սկսել են հետապնդել նաև իրեն։ Հետապնդման ընթացքում իրեն նույնպես հարվածել են` պատճառելով մարմնական վնասվածքներ։ Այնուհետև, երբ հարձակվողները հեռացել են, ինքն օգնելով Մեսրոպին, նստեցրել է նրան իր ավտոմեքան, որը կայանված է եղել ակումբի մուտքից ոչ հեռու և միասին հեռացել են` գնալով Մեսրոպ Սարաֆյանի տուն, որը գտնվում է իրենց տան անմիջական հարևանությամբ։
Ամբաստանյալը նշել է, որ վիճաբանության հետևանքով Մեսրոպ Սարաֆյանը կորցրել է գիտակցությունը, քանի որ հասցված հարվածներից գլուխը եղել է վնասված, իսկ մեքենայում գտնվելու ընթացքում անընդհատ փսխել է։ Եղբոր գիտակցությունը մեքենայում եղել է կայուն։ Մ.Սարաֆյանի տանն իրենք մնացել են հունվարի 1-6 ընկած ժամանակահատվածում, որտեղ մշտապես լինելով ընկերոջ կողքին, հոգ է տարել վերջինիս նկատմամբ, քանի որ նա եղել է դաժանորեն ծեծված վիճակում։
Նշել է, որ այդ անձին ինքը դանակով հարվածել է միմիայն ինքնապաշտպանության նպատակով, քանի որ մինչ իր կողմից դանակով հարվածելը, իրենց վրա հարձակված անձինք հարվածներ են հասցնել ինչպես եղբորն ու ընկերոջը, այնպես էլ ցանկացել են ծեծի ենթարկել իրեն։ Իր կողմից դանակով հարվածելու միակ նպատակը եղել է այն, որ այդ կերպ փորձել է շեղել իրենց ծեծի ենթարկողների ուշադրությունը, դադարեցնել ծեծն ու ինչ-որ կերպ կանխել իրական վտանգը, քանի որ, տեսնելով ծեծի ենթարկված եղբորն ու ընկերոջը, որոնք այդ պահին արդեն իսկ ունեցել են տեսանելի մարմնական վնասվածքներ, կարծել է, որ այդպիսի դաժան ծեծի արդյունքում նրանք կարող են մահանալ։ Նշել է, որ եղբորը պատճառված հարվածները եղել են տարբեր բնույթի` մարմնի տարբեր մասերում։
Մասնավորեցնելով տեղի ունեցած դեպքի հանգամանքները, ամբաստանյալ Արսեն Փահլևանյանը հայտնել է, որ ակումբի՝ հաճախորդների համար նախատեսված սրահում գտնվելու ընթացքում, ինքը չի նկատել Սուրենի և Մեսրոպի կողմից` ակումբի այլ հաճախորդների հետ ունեցած որևէ լարվածություն, խոսակցություն կամ վիճաբանություն։ Ամբաստանյալը նշել է նաև, որ դանակը, որով նա հարվածել է տուժողին, իրենը չէ, այն եղել է ամրացված Մեսրոպ Սարաֆյանին պատկանող բանալիների խրցին, որն ինքը վերցրել է, երբ Մեսրոպը նախքան ակումբից դուրս գալը բջջային հեռախոսի հետ միասին թողել էր ակումբի սեղանին։ Եղբորն ու Մեսրոպին ծեծի ենթարկելու ժամանակ, իր կողմից տուժողին հարվածելուց հետո դանակը պատահական ընկել է իր ձեռքից և կորել։
Դեպքից հետո փոքր ինչ ուշքի գալով, հունվարի 6-ին եղբոր հետ միասին մեկնել են ՌԴ Մոսկվա քաղաք՝ ուր պլանավորել էին մեկնել դեռևս ամանորյա տոներից առաջ՝ ծանոթների հետ տոնական օրերի մի մասն անցկացնելու նպատակով։ Այնտեղ եղբայրը դիմել է իրենց ծանոթ մի բժշկի, ով ցուցաբերել է համապատասխան բուժ.օգնություն։
Երբ գտնվել են Մոսկվայում, Սուրենին է զանգահարել հայրը, և տեղեկացրել, որ ոստիկանության աշխատակիցներն այցելել են իրենց բնակարան, և հայտնել, որ 2014թ. հունվարի 1-ին »Այ Վի« ակումբի մոտակայքում տեղի է ունեցել վիճաբանություն, որի արդյունքում դանակահարել են ինչ-որ անձի, ապա պահանջել է անհապաղ վերադարնալ ՀՀ՝ գործի վերաբերյալ բոլոր հանգամանքները պարզելու նպատակով։ Ինքը, հորից տեղեկանալով ոստիկանության աշխատակիցների այցի, ինչպես նաև դեպքի օրը տեղի ունեցած դանակահարության մասին, ցանկացել է անձամբ օգնել պարզելու տեղի ունեցած միջադեպի մանրամասները, ուստի անմիջապես վերադարձել է ՀՀ, և վերադառնալուն պես օդանավակայանից ներկայացվել է ոստիկանական բաժին և տվել խոստովանական ցուցմունք։
Ա.Փահլևանյանը հաստատապես պնդել է, որ հունվարի 1-ին »Այ Վի« ակումբի մոտակայքում տեղի ունեցած վիճաբանության ժամանակ ինքը դանակի մեկ հարված է հասցրել եղբորն ու ընկերոջը մի քանի /ըստ ամբաստանյալի՝ 5-6/ հոգով դաժանաբար ծեծի ենթարկող անձանցից մեկին, սակայն նշել է, որ հարվածը եղել է միայն ինքնապաշտպանության և վիճաբանությունը կանխելու նպատակով։ Համոզված է, որ այլ ելք չի ունեցել։
Հետագայում տեղեկացել է, որ ընկերը` Մեսրոպը, ոստիկանությունում հարցաքննվելիս ցուցմունք է տվել, որ ինքն է իրականում հունվարի 1-ին տեղի ունեցած վիճաբանության ժամանակ դանակահարել ինչ-որ անձի։ Կտրականապես հերքում է Մեսրոպի կողմից ինչ-որ մեկին դանակով հարվածելու փաստը, սակայն չի կարող դատարանին բացատրել և պարզաբանել, թե ինչու է նա և դատաքննության, և նախաքննության ժամանակ նման ցուցմունք տալիս։
Ա.Փահլևանյանը հայտնել է նաև, որ չի ճանաչում ակումբի մոտակայքում տեղի ունեցած վիճաբանության անձանցից և ոչ մեկին, երբևէ նրանց հետ որևէ առնչություն կամ շփում չի ունեցել։
Դատարանն արձանագրելով, որ ամբաստանյալ Փահլևանյանի դատաքննական և նախաքննական ցուցմունքների միջև առկա են էական հակասություններ, որոշում է կայացրել հրապարակել նրա նախաքննական ցուցմունքներն այն մասին, որ՝ »դեպքի օրը գտնվելով նշված ակումբում տեսել է, որ եղբայրը և Մեսրոպը դուրս են գալիս ակումբի զուգարանից։ Քայլելով գնացել է նրանց ուղղությամբ և եղբայրն իրեն ասել է, որ շտապ վերցնի իրենց բաճկոններն ու արագ դուրս գա ակումբից։ Սուրենն ու Մեսրոպն իրենից մի քանի վայրկյան շուտ են դուրս եկել ակումբից։ Սեղանի մոտից վերցրել է իր և եղբոր բաճկոնները, իր հեռախոսը և շտապել եղբոր ու Մեսրոպի հետևից։ Ակումբից դուրս գալով և աստիճաններով իջնելով ներքև, տեսել է, որ փողոցում, մայթեզրի մոտ ինչ-որ տղաներ եղբորը փորձում են ծեծել, վազելով անմիջապես մոտեցել է նրանց։ Մի պահ ստեղծվել է խառնաշփոթ իրավիճակ, որի ժամանակ ինքը նկատել է, որ բալագույն բաճկոնով բարձրահասակ տղան, որի անունը չգիտի, փորձում է ծեծել գետնին ընկած եղբորը, որից հետո իր աջ ձեռքում եղած փոքր հուշանվերային դանակով զայրույթից և վախից, որպեսզի եղբորը վնաս չպատճառեն, մեկ անգամ հարվածել է նրա մեջքի ձախ հատվածին` փորձելով կանխել կամ խանգարել նրա հետագա գործողությունները եղբոր նկատմամբ։
Մի քանի օր անց, երբ իրենք արդեն գտնվել են ՌԴ Մոսկվա քաղաքում, Սուրենին է զանգահարել հայրը և ասել, որ տեղի ունեցած դեպքի մասին տեղյակ է, որից հետո ինքը հորը հայտնել է, որ դանակով հարվածել է ինչ որ անձի։ Հորից տեղեկացել է նաև, որ իր կողմից դանակահարված անձը հանդիսանում է ֆուտբոլիստ։ Հայրը պահանջել է, որ ինքը և եղբայրը վերադառնան Երևան և ներկայանան ոստիկանություն։
Կռվի ժամանակ իրեն որևէ մեկը չի հարվածել, ինքը մարմնական վնասվածք չի ստացել, այդ ընթացքում իր մոտ եղած փոքր դանակով մեջքի շրջանում հարվածել է սև շապիկով և բալագույն բաճկոնով բարձրահասակ տղային։ Դանակն ինքը նվեր է ստացել չի հիշում թե ումից՝ մանուկ հասակում, այն եղել է հուշանվեր, շատ փոքր չափսերի, սև վերջնամասով` բռնակով, ընդհանուրը մոտ 6 կամ 7 սմ երկարությամբ և մոտ 2 սմ շեղբով։ Այն ինքը միշտ պահել է իր մոտ որպես խորհրդանիշ /թալիսման/։ Դանակը կռվից հետո դեն է նետել, չի հիշում թե որտեղ, քանի որ գտնվել է շփոթված և խառնված վիճակում«։
Ամբաստանյալ Փահլևանյանը դատաքննական և նախաքննական ցուցմունքների հակասությայն առնչությամբ դատարանում պնդել է նախաքննության ընթացքում որպես կասկածյալ տրված ցուցմունքն այն մասին, որ տեղի ունեցած միջադեպի մասին ոչ ոքի չի պատմել, իսկ հայրը դանակահարության մասին տեղեկացել է այն ժամանակ, երբ իրենց բնակարան են եկել ոստիկանության աշխատակիցները և հայտնել դեպքի մասին։
Ամբաստանյալը կոնկրետ չի մտաբերել, թե արդյոք դանակահարված երիտասարդը կրել է բալագույն բաճկոն, թե ոչ, իսկ ինչ վերաբերվում է դանակին, ապա նշել և պնդել է, որ դանակն իրեն չի պատկանել, այն վերցրել է ակումբից դուրս գալիս՝ սեղանի վրայից, Մ.Սարաֆյանի բանալիների տրձակի և բջջային հեռախոսի հետ միասին, իսկ ինչ վերաբերվում է, որ նախաքննական ցուցմունքում հայտնել է, թե այն պատկանել է իրեն, ապա այդպես նշել է զուտ նախաքննական մարմնի պնդմամբ, քանի որ էական նշանակություն չի տվել այդ հանգամանքին։
Դատարանում, ապացույցների հետազոտման, մասնավորապես, դատարան ուղարկված, դեպքի օրը »Այ Վի« ակումբի հարակից հատվածներում տեղադրված տեսանկարահանող սարքերի կողմից իրականացված տեսագրության լազերային սկավառակներում առկա տեսանյութի վերարտադրման ժամանակ, ամբաստանյալ Փահլևանյանը, մատնացույց անելով, ճանաչել է նախ իրեն` դրսում գտնվելիս` բաճկոնը ձեռքին, ապա ընկերոջը` Մեսրոպ Սարաֆյանին, ով, ինչպես պատկերված է սկավառակում, ընկած է գետնին և ինչ-որ անձինք հարվածում են նրան` հատկապես գլխի հատվածին, սակայն, մատնացույց անելով ծեծի ենթարկող անձանց, նշել է, որ չի ճանաչում վերջիններիս։ Ճանաչել է նաև եղբորը` Սուրեն Փահլևանյանին, այն պահին, երբ սկավառակում պատկերված են 3 անձինք` ովքեր, իր պնդմամբ հանդիսանում են ինքը, ընկերը և եղբայրը։
Նշել է նաև, որ դանակով ինչ-որ անձի հարվածելու պահին չի գիտակցել իր գործողությունները և նման կերպ փորձել է խանգարել նրանց վիճաբանությունը, ուստի և հարվածել է, սակայն չի հիշում, թե մարմնի կոնկրետ որ հատվածին։ Հստակ չի հիշում նաև, թե որտեղ` ակումբի դրսում, թե ներսում է դանակով հարվածել իրեն անծանոթ անձին, սակայն մտաբերում է, որ հարվածը եղել է այն պահին, երբ տեսել է, թե ինչպես են անծանոթ անձիք հարվածել եղբորը և ընկերոջը, ուստի, այնուամենայնիվ, կարծում է, որ դանակի հարվածը եղել է դրսում։
Հայտնել է նաև, որ վիճաբանող կողմին չի ճանաչում, իսկ երիզում պատկերված ակումբի մոտակայքում կայանված մեքենան նմանեցրել է իր անձնական ավտոմեքենային։
Դիտելով հաջորդ սկավառակը, ամբաստանյալը մատնացույց է արել, որ, այն պահը, երբ երևում են ինքը, եղբայրը և ընկերը, որտեղ նրանք ցանկանում էին հեռանալ ակումբից, սակայն իրենց վրա հարձակված անձինք հետապնդում են իրենց և արդեն դրսում նորից շարունակում վիճաբանությունն իրենց ծեծի ենթարկելը։ Ճանաչելով Մեսրոպ Սարաֆյանին, մատնացույց է արել նրան և հաստատել այն փաստը, որ նույնիսկ տեսանյութում հստակ երևում է, որ ակումբից դուրս գալիս արդեն նրա հագուստը գտնվում է պատռված վիճակում։ Հավելել է, որ չի ճանաչում սկավառակում պատկերված այն անձին, ով քաշելու միջոցով պատռում է Մեսրոպի հագուստը։
Տուժող Արթուր Հարությունյանը դատարանում, ցուցմունք է տվել այն մասին, որ հանդիսանում է պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ՝ դարպասապահ։
2014 թվականի հունվարի 1-ին ամանորը նշելու կապակցությամբ գնացել է Երևան քաղաքում գործող մի շարք ակումբներ, այդ թվում նաև` Հյուսիսային պողոտայի մոտակայքում գտնվող »Այ Վի« ակումբ։
Հանդիսանալով մարզիկ, ընդհանրապես չի օգտագործում ոգելից խմիչք, սակայն, քանի որ ամանորի գիշեր է եղել և զվարճացել է տարբեր ակումբներում, այդ օրը օգտագործել է ոգելից խմիչք, ավելին` չարաշահել խմիչքի օգտագործումը։
Քանի որ օգտագործել էր չափից ավելի ոգելից խմիչք և գտնվել հարբած վիճակում, չի մտաբերում հունվարի 1-ին տեղի ունեցած իրադարձությունների մանրամասները, սակայն հիշում է, որ հունվարի 1-ին, երբ գիտակցության է եկել, գտնվել է »Էրեբունի« բժշկական կենտրոնում, որտեղ բժշկից տեղեկացել է, որ ստացել է մարմնական վնասվածք, մասնավորապես, վնասվածք է պատճառվել իր մեջքի ձախ հատվածում։ Չի մտաբերում, թե որտեղ և ինչ հանգամանքներում է ստացել պատճառված մարմնական վնավածքը, նույնիսկ` ինչպես է հայտնվել »Էրեբունի« բժշկական կենտրոնում և ում օգնությամբ։ Քանի որ հանդիսանում է ֆուտբոլիստ, հիվանդանոցում բուժզննում է անցել պետական պատվերի կարգով։ Նշել է, որ Ալեքսանդր Պետրոսյանը հանդիսանում է ազգային հավաքականի ֆուտբոլիտ, իր թիմակից-խաղընկերը։ Հունվարի 1-ին, երբ գտնվել է հարբած վիճակում և չի կարողացել անձամբ վարել իր անձնական օգտագործման ավտոմեքենան, զանգահարել է Ալեքսանդրին, և խնդրել, որպեսզի նա գա »Այ Վի« ակումբ, քանի որ ավտոմեքենան վարելու անհրաժեշտություն էր առաջացել։ Հասմիկ Դանիելյանը հանդիանում է ներկայումս իր նշանածը, իսկ հունվարի 1-ին ակուբում գտնվել է միայնակ, առանց իր նշանածի։
Արթուր Հարությունյանը դատարանում զարմանք է հայտնել, նշելով, որ ստացված մարմնական վնասվածքը լրջորեն չի անդրադարձել առողջական վիճակի վատթարացման վրա, ավելին, կարճ ժամանակահատվածում վերականգնվել է, նույնիսկ, նույն թվականի հունվարի 12-ին, այսինքն, դեպքից շուրջ տասն օր անց, մասնակցել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների »Գալաքսի« ակումբի հետ տեղի ունեցած խաղին, այնուհետև` հավաքականի սպորտային մարզումներին ու հավաքներին։
Տուժող Հարությունյանը դատարանին հայտնել է, որ չի ճանաչում և երբևէ չի ճանաչել ամբաստանյալ Փահլևանյանին, վերջինիս հետ չի գտնվում ազգակցական, բարեկամական հարաբերությունների մեջ և սույն քրեական գործի շրջանակներում նրա նկատմամբ որևէ բողոք կամ քաղաքացիական հայցի պահանջ չունի։
Դատարանն արձանագրելով, որ տուժող Հարությունյանի դատաքննական և նախաքննական ցուցմունքների միջև առկա են էական հակասություններ` կապված »Այ Վի« ակումբում միայնակ կամ նշանածի հետ լինելու հետ, որոշում է կայացրել հրապարակել նրա նախաքննական ցուցմունքներն այն մասին, որ. »2014 հունվարի 1-ին տանը դիմավորել է նոր տարին, որից հետո դուրս է եկել և իր ԲՄՎ մակնիշի 12 AU 012 պետհամարանիշների ավտոմեքենայով ուղևորվել դեպի Աբովյան քաղաք, որտեղ գնացել է իր նշանածի` Հասմիկի, բնակարան, շնորհավորել նրա տանեցիների Ամանորը, որից հետո ինքը և Հասմիկն իր ավտոմեքենայով ուղևորվել են Երևան քաղաք։ Երևան հասնելիս իրենք մի պահ մտել են իրենց տուն, որտեղ Հասմիկը շնորհավորել է իր մոր նոր տարին, որից հետո Հասմիկի հետ դուրս են եկել տանից, որպեսզի շրջեն Երևանով, և գտնեն ինչ-որ մի վայր, որտեղ երկուսով կկարողանան նշել ամանորը։ Հայտնվելով Հյուսիսային պողոտայում, որոշել են մտնել »Այ Վի« ակումբ։ Մտնելով ակումբ, տեսել են, որ ակումբը մարդաշատ է և ազատ սեղաններ չկա։ Մոտ 10 րոպե մնալով ակումբում, դուրս են եկել այնտեղից, և շարունակել են շրջել` մեկ այլ ոչ մարդաշատ ակումբ որոնելու նպատակով«։
Դատարանում տուժող Հարությունյանը, պարզաբանելով իր ցուցմունքների հակասությունը, պնդել է այն փաստը, որ նշանածի` Հասմիկի, հետ ամանորի գիշերը գնացել են »Այ վի« ակումբ, սակայն, քանի որ ակումբը մարդաշատ է եղել, դուրս են եկել ակումբից` չմնալով այնտեղ։
Վկա Մեսրոպ Սարաֆյանը դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ հանդիսանում է ամբաստանյալ Արսեն Փահլևանյանի և նրա եղբոր` Սուրենի, մանկության ընկերը և իրենց ընտանիքները բնակվում են անմիջական հարևանությամբ։
2014 թվականի հունվարի 1-ին տանը դիմավորել է ամանորը, սակայն երբ իրենց թաղամասն ամբողջությամբ հոսանքազրկվել է, իրեն են զանգահարել հարևանությամբ բնակվող Արսեն Փահլևանյանն ու նրա ավագ եղբայրը` Սուրենը, ու միասին որոշել են Արսենին պատկանող ավտոմեքենայով գնալ Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտայում գտնվող »Այ Վի« ակումբ` ամանորը նշելու։ Ակումբում գտնվելու ընթացքում ինքը Սուրենի հետ միասին օգտագործել է որոշակի չափով ոգելից խմիչք, ավելին, փոքր-ինչ չարաշահել է այն, որի արդյունքում ինքնազգացողությունը կտրուկ վատացել է, ուստի որոշել են գնալ ակումբի զուգարան՝ լվացվելու և թարմանալու։
Վկայի պնդմամբ Արսենն ընդհանրապես չի խմել։ Լվացարանում գտնվելու ընթացքում հաճախորդներից մեկը /վկան չի հիշում, թե կոնկրետ ով/ ինչ-որ բան է ասել իրեն, սակայն իր հիշելով այդտեղ իր և այդ անձի միջև որևէ խոսակցություն, վիճաբանություն չի եղել։ Քիչ անց, երբ դուրս է եկել, որպեսզի ընկերների հետ միասին գնա տուն, նկատել է 4-5 անձանց, ովքեր բարձրաձայն հայհոյանքներ հնչեցնելով վազելիս են եղել իր ետևից, և որպես պատասխան, ինքը շրջվել և պատասխանել է »ինքներդ եք, ինքներդ եք«։ Նրանք մոտենալով իրեն, քաշքշել ու հարվածել են այնպես, որ ընկնելով գետնին, մտածել է, որ կարող է մեռնել տեղացող հարվածներից։ Հավաքելով իր ուժերը, փորձել է մի կերպ վեր կենալ գետնից, ապա, կանգնելով, վերցրել է իր մոտ գտնվող բանալիների խուրցը, որի վրա ամրացված է եղել նաև փոքրիկ հուշանվեր դանակ և դրանով հարվածել իրեն ծեծի ենթարկող անձանցից մեկի մեջքին /չի հիշում թե կոնկրետ ում/, ու նորից վայր է ընկել է գետնին։ Դանակը, որով ինքը հարվածել է, կորցրել է դեպքի օրը, նույն վայրում։ Ծեծկռտուքի ժամանակ չի հիշում, արդյոք ընկերները՝ Արսենն ու Սուրենը եղել են իր կողքին, թե ոչ։
Վկա Սարաֆյանը դատարանին հայտնել է, որ չի հիշում, թե ինչպես է հայտնվել Արսենին պատկանող ավտոմեքենայի մեջ, սակայն կարծում է, որ Արսենի օգնությամբ, և հիշում է միայն, որ մեքենայում գտնվելու ընթացքում կրկին ինքնազգացողությունը վատացել է և սկսել է փսխել։ Երբ գիտակցության է եկել, արդեն գտնվել է իրենց տանը, իսկ իր կողքին են գտնվել նաև ընկերները՝ Արսենը և Սուրենը։ Ավելին, հունվարի 1-ից 4-ն ընկած ժամանակահատվում Արսենը և Սուրենը գտնվել են իրենց տանը, մշտապես եղել են իր կողքին և հոգ տարել իր մասին։ Հունվարի 6-ին տեղեկացել է, որ ոստիկանության աշխատակիցները նույն օրը այցելել են Արսենի և Սուրենի բնակարան՝ հունվարի 1-ին »Այ Վի« ակումբի մոտ տեղի ունեցած դանակահարության կապակցությամբ։ Այնուհետև, տեղեկանալով այդ ամենի մասին, ինքը կամովին ներկայացել է ոստիկանության բաժին և ցուցմունք տվել, որ հունվարի 1-ին »Այ Վի« ակումբի մոտ տեղի ունեցած ծեծկռտուքի ժամանակ ինքն է դանակով հարվածել իրեն ծեծի ենթարկած անձանցից մեկին։ Սակայն, ոստիկանության աշխատակիցները հայտնել են իրեն, որ ինքը չէ այն անձը, ով այդ օրը դանակահարել է տուժողին, ապա պահանջել են ցուցմունք տալ, թե ով է իրականում հանդիսանում դանակով հարվածող անձը, բայց ինքը կրկին պնդել է, որ հարվածը եղել է իր կողմից և ոստիկանության բաժնում ցուցմունք է տվել դեպքի օրը տեղի ունեցած ծեծկռտուքի և դանակով ինչ-որ անձի հարվածելու մասին։ Որոշ ժամանակ անց, նախաքննական մարմնից տեղեկացել է, որ ընկերը` Արսենը, նույնպես խոստովանական ցուցմունք է տվել և հայտնել, որ 2014թ. հունվարի 1-ին տեղի ունեցած ծեծկռտուքի ժամանակ նա է դանակով հարվածել ինչ-որ անձի։ Դրանից հետո քննիչը հորդորել է, որպեսզի ինքը հրաժարվի իր կողմից տված խոստովանական ցուցմունքից, քանի որ, իրականում, ինքը չէ տուժողին դանակով հարվածողը, ուստի ինքը հրաժարվել է այդ ցուցմունքից և տվել նոր ցուցմունք։
Վկան նշել է, որ հունվարի 1-ին տեղի ունեցած վիճաբանության և դանակահարության մասին որևէ մեկին չի հայտնել, քանի որ մտածել է, որ իր կողմից դանակով հասցված հարվածը կարող է նույնիսկ դիպած չլինել որևէ մեկին։ Վկայի պնդմամբ, այն ընթացքում, երբ Արսենը և Սուրենը գտնվել են ՌԴ Մոսկվա քաղաքում, իր և Արսենի միջև որևէ հեռախոսազրույց տեղի չի ունեցել, ավելին, իրենք հունվարի 1-ին տեղի ունեցած վիճաբանության մասին այլևս չեն զրուցել։
Վկան դատարանում պնդել է, որ հունվարի 1-ին տեղի ունեցած վիճաբանության ընթացքում դանակով հասցված հարվածը եղել է իր կողմից, գիտակցում է իր կատարած արարքի բնույթը և նշում, որ իր կողմի հասցված հարվածը դիտավորյալ չի եղել, այլ հետապնդել է միայն ինքնապաշտպանության նպատակ, քանի որ գտնվելով հարբած վիճակում, դաժանորեն ենթակվել է ծեծի մի քանի հոգու կողմից և միայն դանակի օգնությամբ ինքնապաշտպանվելով կարող էր դադարեցնել իր նկատմամբ շարունակվող դաժան ծեծը։ Սարաֆյանը նշել է նաև, որ չի ճանաչում այն անձանց, ում հետ ակումբի դրսում վիճաբանել է և չիգիտի, թե ովքեր են իրեն ծեծի ենթարկողները։
Վկա Սարաֆյանը դատարանին է ներկայացրել դեպքից հետո կատարված թվով 5 լուսանկար, որտեղ դեմքն ու մարմնի մի քանի հատվածներ պատկերված են ակնհայտ մարմնական վնասվածքներով, և նշել, որ լուսանկարները կատարվել են դեպքից հետո՝ 5-րդ կամ 6-րդ օրը և այն կատարելու հիմանական նպատակն այն է, որ անհրաժեշտության դեպքում ցույց տա, թե ինչպես են իրեն ծեծի ենթարկել և ինչ վիճակում է ինքը գտնվել։
Դատարանն արձանագրելով, որ վկա Սարաֆյանի դատաքննական և նախաքննական ցուցմունքների միջև առկա են էական հակասություններ, որոշում է կայացրել հրապարակել նրա նախաքննական ցուցմունքներն այն մասին, որ` »2014 հունվարի 1-ին տանը դիմավորել է ամանորը, որից հետո, ժամը 3-ի սահմաններում դուրս է եկել և ոտքով քայլել դեպի Հյուսիսային պողոտայի կողմ։ Հասնելով Հյուսիսային պողոտայում գտնվող »Խրոնոգրաֆ« խանութի մոտ, իր համար անհասկանալիորեն, իր հետ սկսել է վիճաբանել մի անծանոթ տղա։ Ինքը և այդ տղան միմյանց քաշքշել են, որից հետո ինքը իր մոտ եղած փոքր դանակով խփել է այդ տղայի մեջքի հատվածին, /խմած լինելու պատճառով հստակ չի հիշել, թե կոնկրետ որ հատվածին/։ Այնուհետև, դանակով հարվածելուց հետո ոտքը սայթաքել է սառույցի վրա և վայր է ընկել` դեմքով դեպի գետնին, և դեմքով հարվածել գետնին, որի արդյունքում աչքերի դիմացը սևացել է։ Այնուհետև, բարձրացել է և քայլել դեպի Աբովյան փողոց, որտեղից էլ նստել է պատահական տաքսի և միայնակ ուղևորվել տուն։ Անծանոթին դանակով հարվածելու վերաբերյալ պատմել է մորը, փեսային` Գրիգոր Մաջիկյանին, իսկ ընկերական շրջապատում որևէ մեկը տեղյակ չէ դեպքի մասին։ Դանակը մոտն է պահել իր ապահովության համար, ունեցել է շատ վաղուց, իսկ դեպքից հետո դեն է նետել այն, չի հիշում թե որտեղ«։
Դատարանում հրապարակվել է նաև վկայի լրացուցիչ նախաքննական ցուցմունքը, ըստ որի` »/../ իրականում, 2014թ. հունվարի 1-ին դանակով որևէ մեկին չի հարվածել, իսկ եթե Արսենը խոստովանել է, որ այդ օրը դանակով մարդ է խփել, ուրեմն այդպես է։ Ինքը հունվարի 1-ին գիշերը տեղի ունեցած իրադարձությունները լավ չի հիշում, քանի որ գտնվել է հարբած վիճակում։ Ոստիկանության բաժին իր կողմից ներկայանալը և իր կողմից չկատարված հանցագործությունը խոստովանելը կապված է եղել նրանով, որ Արսեն և Սուրեն Փահլևանյանները հանդիսանում են իր մանկության ընկերները և տեղեկանալով, որ Արսենը դանակով մարդ է խփել, ինքն ինքնուրույն որոշել է դիմել փաստաբանին և նրա հետ միասին ներկայացել ոստիկանության բաժին և խոստովանել, թե իբրև ինքն է հունվարի 1-ի գիշերը Հյուսիսային պողոտայում դանակով մարդ խփել, սակայն իրականում, ինքը որևէ մեկին դանակով չի խփել, իրականում դանակով խփողը եղել է Արսեն Փահլևանյանը։
Դեպքից հետ, հունվարի 5-ին կամ 6-ին Մոսկվայից իրեն է զանգահարել է Արսենը և հայտնել, որ նոր տարվա գիշերը »Այ Վի« ակումբի մոտ տեղի ունեցած քաշքշուկի ժամանակ, որի մանրամասներն ինքը լավ չի հիշում, դանակով մարդ է խփել։ Այդ հեռախոսազրույցը տևել է շատ կարճ, որի ընթացքում Արսենը մանրամասներ չի պատմել, չի ասել, թե ինչ հանգամանքներում է սկսել վիճաբանությունը, և ինչպես է նա դանակով հարվածել անծանոթին։
Այսինքն, տեղեկանալով, որ Արսենը դանակով մարդ է խփել, ինքը որոշել է ներկայանալ ոստիկանություն և և հայտնել, որ նոր տարվա գիշերը վեճի ժամանակ դանակով ինչ-որ մեկին մարմնական վնասվածք հասցնողը եղել է ինքը«։
Վերը նշված նախաքննական ցուցմունքների հրապարակումից հետո էլ Մ.Սարաֆյանը դատարանում պնդել է որպես վկա նախաքննության ընթացքում տրված առաջին ցուցմունքն այն մասին, որ Հյուսիսային պողոտայի մոտակայքում գտնվող »Խրոնոգրաֆ« խանութի մոտ տեղի ունեցած քաշքշուկի ժամանակ իրականում ինքն է դանակահարել իրեն անծանոթ անձի, սակայն ասել է, թե իբր այդ ընթացքում գտնվել է միայնակ և չի հիշատակել Արսեն և Սուրեն Փահլևանյանների անուններն այն բանի համար, որ չի ցանկացել վերջիններիս ներքաշել այդ ամենի մեջ։ Ինչ վերաբերվում է դեմքի վնասվածքներին, պնդել է դատարանում տված ցուցմունքն այն մասին, որ վնասվածքները պատճառվել են դեպքի օրը տեղի ունեցած վիճաբանության ժամանակ մի քանի հոգու կողմից իրեն ծեծի ենթարկելու ընթացքում հասցված հարվածներից։ Վկա Սարաֆյանը հայտնել է նաև, որ մեղայականով ներկայանալու վերաբերյալ խորհրդակցել է իր փաստաբանի, մոր և փեսայի հետ, սակայն չի հիշում արդյոք նրանց պատմել է այն մասին, որ հունվարի 1-ին տեղի ունեցած միջադեպի ժամանակ ինչ-որ անձի է դանակահարել։ Խմած լինելու պատճառով չի հիշում նաև ակումբի լվացարանում տեղի ունեցած իրադարձություններն ու խոսակցության մանրամասն բովանդակությունը, սակայն հիշում է, որ այդտեղ նկատել է նաև Սուրեն Փահլևանյանին։
Միաժամանակ, դատարանում հերքել է հունվարի 5-ին և 6-ին Արսեն Փահլևանյանի հետ որևէ հեռախոսազրույց ունենալու փաստը, ավելին, նշել է, որ վերջինս իրեն չի հայտնել, որ հունվարի 1-ին տեղի ունեցած վիճաբանության ժամանակ դանակով ինչ-որ անձի է հարվածել։
Այնուհետև, դատարանում, ապացույցների հետազոտման` մասնավորապես, դատարան ուղարկված, դեպքի օրը »Այ Վի« ակումբի մուտքի մոտ ու դրան հարակից հատվածներում տեղադրված տեսանկարահանող սարքերի կողմից իրականացված տեսագրության լազերային սկավառակի վերարտադրման ժամանակ, վկա Սարաֆյանը, մատնացույց անելով տեսագրության մեջ պատկերված անձանց, ճանաչել է իրեն` մատնացույց անելով այն պահերը, երբ »Այ Վի« ակումբի մոտակայքում, գետնին ընկած վիճակում ծեծի է ենթարկվում իրեն անծանոթ մի խումբ անձանց կողմից։ Ապա, մատնացույց անելով տեսասկավառակում պատկերված` գետնից բարձրանալու համար իրեն օգնություն ցուցաբերող երիտասարդին, նշել է, որ այդ երիտասարդը հանդիսանում է իր ընկեր, սույն քրեական գործով վկա հանդիսացող Սուրեն Փահլևանյանը։ Ճանաչել է նաև տեսաերիզում պատկերված այն երիտասարդին, ում իրեն անծանոթ անձը ակումբի դրսում հարվածում է, և այդ հարվածից նա անմիջապես ընկնում է գետնին։ Ըստ վկայի` այդ անձը նույնպես Սուրեն Փահլևանյանն է։ Ինչ վերաբերվում տեսաձայնագրության վերջում պատկերված 3 անձանց, ովքեր արդեն ակումբի դրսում գտնվում են միայնակ, առանց իրենց հետ վիճաբանող երիտասարդների, նշել է, որ այդ անձինք հանդիսանում են ինքը և իր ընկերներ Արսենը և Մեսրոպը` ծեծից հետո։
Դիտելով ակումբի մուտքի մոտ, դրսից տեղադրված տեսախցիկի տեսագրությունը, որտեղ ակումբի աստիճաններով շտապ իջնելով դուրս են գալիս անձինք, վկան ճանաչել է Արսենին և Սուրենին, ինչպես նաև իրեն` մեջքի մասում հագուստները պատռված, որտեղ հազիվ-հազ կարողանում է քայլել ու շնչել և ստիպված դիմում է փախուստի` իրենց ծեծի ենթարկող անձանցից խույս տալու համար։ Տեսասկավառակում պատկերված անձանցից, ովքեր ակումբի դրսում իրեն դաժանորեն ծեծի են ենթարկել, դատարանում վկան որևէ մեկին չի ճանաչել, ինչպես նաև չի կարողացել մտաբերել, թե արդյոք նրանց տեսել է ակումբի լվացարանում, թե ոչ։
Վկա Սուրեն Փահլևանյանը դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ հանդիսանում է ամբաստանյալ Արսեն Փահլևանյանի եղբայրը և սույն քրեական գործով վկա Մերոպ Սարաֆյանի մանկության ընկերը։
2014 թվականի հունվարի 1-ի գիշերը, երբ իրենց թաղամասն ամբողջությամբ հոսանքազրվել է, տանը չմնալու համար սեղան է պատվիրել Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտայի մոտակայքում գտնվող »Այ Վի« ակումբում, և ինքը եղբոր` Արսենի, և ընկերոջ` Մեսրոպի, հետ միասին գնացել են այնտեղ` ամանորը նշելու։ Ակումբում, զվարճանալու ընթացքում, պատվիրել են ոգելից խմիչք, որն օգտագործել են միայն ինքն ու Մեսրոպը։ Ակումբում, ոգելից խմիչքի հավանաբար չափից ավելի օգտագործելու պատճառով ինքնազգացողությունը վատացել է և գնացել է զուգարան` լվացվելու, որտեղ տեսել է նաև Մեսրոպին, ում ինքնազգացողությունը խմիչքի չարաշահումից նույնպես վատացել էր։
Երբ դուրս է եկել ակումբից, նկատել է, թե ինչպես են իրեն անծանոթ անձինք դաժանորեն, անմարդկային կերպով ծեծի ենթարկում ընկերոջը` Մեսրոպին, ով այդ պահին ընկած էր գետնին` ձեռքերով գլուխը բռնած։ Այնուհետև, տեսնելով ընկերոջը գետնին ընկած, անօգնական և դաժանորեն ծեծի ենթարկված, անմիջապես մոտեցել է, փորձել է օգնություն ցուցաբերել և բարձրացնել գետնից, սակայն այդ ընթացքում վիճաբանող անձանցից ինչ-որ մեկը, ում ինքը չի կարող մտաբերել, հարվածել է նաև իրեն։ Մի պահ կորցնելով գիտակցությունն, ինքը վայր է ընկել։ Այնուհետև, հիշում է, որ եղբոր օգնությամբ ինքը և Մեսրոպը, ով նույնպես այդ պահին անգիտակից էր և անընդհատ փսխում էր, նստել են եղբորը պատկանող »Մազդա« մակնիշի ավտոմեքենան, և ուղևորվել տուն։ Երբ գիտակցության է եկել, արդեն իսկ գտնվել է ընկերոջ` Մեսրոպի տանը, սակայն չի կարող մտաբերել, թե ծեծկռտուքից հետո ինչպես է հայտնվել այդտեղ։
Հունվարի 1-ից մինչև 6-ն ընկած ժամանակահատվածում, ծեծված վիճակում, եղբոր հետ գտնվել են Մեսրոպի բնակարանում, իսկ ծնողներին ասել են, թե իբր մի քանի օրով գնում են Ծաղկաձոր` հանգստանալու։ Այդպես են վարվել այն պատճառով, քանի որ հայրը ոստիկան է, խստապահանջ, ուստի չեն ցանկացել, որպեսզի վերջինս իրեն տեսնի այդպիսի վիճակում` իր քիթը կոտրված, իսկ դեմքն ու մարմինը արյունազեղումներով պատված։ Նույնպիսի վիճակում է գտնվել նաև Մեսրոպը` ծեծված, մարմինն ու դեմքն ամբողջովին արյունազեղված։ Միջադեպի 4-րդ օրը iPad-ով լուսանկարել է իր դեմքը, քանի որ գտնվել է նման վիճակում առաջին անգամ, և պահել որպես իր ծեծված լինելու ապացույց։
Վկան նշված լուսանկարները ներկայացրել է դատարանին։
Միջադեպից մի քանի օր անց, հունվարի 6-ին, վերցնելով մեքենայում գտնվող անձնագրերը, ինքը և եղբայրը մեկնել են ՌԴ Մոսկվա քաղաք, քանի որ մեկնումը եղել է նախապես, մինչև այդ միջադեպը ծրագրավորած։ Այնտեղ տնային պայմաններում իրենց մերձավոր ազգական հանդիսացող բժշկի մոտ անցել է բուժզննում` դեմքի վնավածքների հետ կապված։ Նրանից տեղեկացել է, որ միջադեպի արդյունքում ստացել է քթի կոտրվածք, սակայն պաշտոնապես բժշկի չի դիմել, իսկ նախաքննության ընթացքում այդ մասին չի հայտնել նաև քննիչին, դատաբժշկի մոտ չի ուղեգրվել։ Երբ գտնվել են ՌԴ-ում, իրենց է զանգահարել հայրը, և հայտնել, որ տեղեկացված է հունվարի 1-ին տեղի ունեցած միջադեպի մասին, և պահանջել, որպեսզի իրենք վերադառնան ՀՀ։ Հեռախոսազանգից հետո Արսենն անմիջապես վերադարձել է ՀՀ, իսկ ինքը վերադարձել է Արսենի վերադառնալուց մոտավորապես 10 օր ուշ, քանի որ քիթը գիպսի մեջ է եղել և չէր կարող մեկնել այդ վիճակում։ Երբ վերադարձել է ՀՀ, եղբորից` Արսենից, տեղեկացել է, որ հունվարի 1-ին ակումբի մոտակայքում տեղի ունեցած վիճաբանության ընթացքում, նա իրեն ու Մեսրոպին՝ իրենց վրա հարձակված մի խումբ անձանց դաժան ծեծից փրկելու նպատակով, դանակով մեկ անգամ հարվածել է նրանցից մեկին։ Այնուհետև, նմանատիպ տեղեկություն է իրեն հայտնել նաև Մեսրոպը, նշելով, որ ինքն է հունվարի 1-ին ակումբի մոտակայքում տեղի ունեցած վիճաբանության ընթացքում դանակով հարվածել ինչ-որ անձի։ Լսելով այդ ամենը զարմացել է, քանի որ երբևէ` այդ օրը նույնպես, ընկերոջ և եղբոր մոտ դանակ չի նկատել, և նույնիսկ, չի հավատում, որ նրանք կարող են դանակով ինչ-որ մեկին հարվածել։ Ավելին, գտնում է, որ սույն քրեական գործի շրջանականերում տուժող հանդիսացող Հարությունյանը մեջքի հատվածում վնասվածք կարող էր ստացած լինել մեկ այլ միջադեպի արդյունքում։ Միայն կարող է ասել, որ ինքն անձամբ չի նկատել, թե կռվի ժամանակ ով է հարվածել տուժող հանդիսացող անձին։
Դատարանում վկան նշել է նաև, որ նախաքննության ընթացքում իր կողմից տրված ցուցմունքում առկա է անհամապատասխանություն, մասնավորապես, այն մասով, որ իր ցուցմունքում նշել է, թե դանակով հարվածողը եղբայրն է` Արսենը, ով այդ կերպ է վարվել, երբ տեսել է, թե իրեն ինչպես են ծեծի ենթարկում։
Վկան պնդել է նաև, որ չի ճանաչում ակումբի դրսում տեղի ունեցած ծեծկռտուքի ժամանակ Մեսրոպ Սարաֆյանին ծեծի ենթարկող անձանցին և ոչ մեկին։ Այդ մասին զրուցել է Մեսրոպի հետ, և վերջինիցս տեղեկացել, որ նա նույնպես չի ճանաչել իրեն դաժանաբար ծեծի ենթարկած անձանց, անտեղյակ է նաև, թե ինչն է հանդիսացել ծագած վիճաբանության առիթը։
Հետագայում, տեսասկավառակի զննության ժամանակ տրված ցուցմունքում վկա Փահլևանյանը վիճաբանության առիթի վերաբերյալ տվել է հստակ պարզաբանումներ։
Դատարանում, ապացույցների հետազոտման, մասնավորապես, դատարան ուղարկված, դեպքի օրը »Այ Վի« ակումբի հարակից հատվածներում տեղադրված տեսանկարահանող սարքերի կողմից իրականացված տեսագրության լազերային սկավառակներում առկա տեսանյութի վերարտադրության ժամանակ, վկա Սուրեն Փահլևանյանը ճանաչել է իրեն և հայտնել, որ ակումբի դրսում տեղի ունեցած վիճաբանության ժամանակ իրեն անծանոթ ինչ-որ անձինք` մասնավորապես, տեսասկավառակում պատկերված կապյուշոնով երիտասարդը, հարվածել է իրեն, իսկ ինքը, դրան ի պատասխան` պաշտպանվելու նպատակով հակահարված է հասցրել վերջինիս, սակայն չի կարող ասել, թե ով է եղել նշված անձը, քանի որ ինչպես նրան, այնպես էլ իրենց ծեծի ենթարկողներից և ոչ մեկին չի ճանաչում։ Դիտելով տեսասկավառակը, այնտեղ ճանաչել և մատնացույց է արել նաև ընկերոջը` վկա Մեսրոպ Սարաֆյանին, ով տեսաերիզում գտնվում է ամբողջովին ծեծված, հագուստը պատռված վիճակում։ Վկան, մատնացույց անելով նաև սույն քրեական գործի շրջանակներում տուժող ճանաչված Հարությունյանին` ով դեպքի օրը կրել է բալագույն պիջակ, նշել է, որ նրան ևս անձամբ չի ճանաչում։
Այնուհետև, դիտելով մյուս` ակումբի մուտքի մոտ, դրսում տեղադրված տեսախցիկի տեսագրությունը, որտեղ ինքը, Մեսրոպը և Արսենը աստիճաններով, արագորեն դուրս են գալիս ակումբից` նշել է, որ սկավառակում պատկերված ժամանակ, իրենք` ինքն ու Մեսրոպը, գտնվել են բավականին վատ վիճակում։
Վկա Փահլևանյանը դատարանում հավելել է նաև, որ ակումբում գտնվելու ընթացքում որևէ մեկի հետ ինքն անձամբ կոնֆլիկտ չի ունեցել, չի վիճաբանել, ավելին, անձամբ չի մասնակցել ակումբի զուգարանում Մեսրոպի և այլ անձանց միջև տեղի ունեցած վիճաբանությանը, միայն գիտի, որ ակումբում գտնվելու ընթացքում, երբ ալկոհոլ օգտագործելուց հետո Մեսրոպի ինքնազգացողությունը վատացել է և նա գնացել է զուգարան` թարմանալու, այդ պահին ակումբի զուգարանում գտնվող ինչ-որ անձ իր »բնական կարիքներն է« հոգացել ակումբի զուգարանում տեղադրված լվացարանի մեջ։ Տեսնելով այդ, Մեսրոպը դիտողություն է արել նրան և հայտնել, որ նրա արարքն իրեն ամենևին դուր չի գալիս ու փորձել է վերջինիս կարգի հրավիրել։ Իր համոզմամբ վիճաբանությունն ու ծեծտռտուքի պատճառը հանդիսացել է հենց դա։ Հիշյալ անձին ու նրա ընկերներին դուր չի եկել Մեսրոպի արդարացի դիտողությունը և նրանք հարձակվելով Մեսրոպ Սարաֆյանի վրա` ակումբի ներսում ծեծի են ենթարկել նրան։ Նշել է, որ ներկա է գտնվել ու տեսել, թե ինչպես են իրեն անծանոթ անձինք, մոտավորապես 10 հոգի, ակումբի նախաշեմի մոտ` ներսում դաժան ծեծի ենթարկում Մեսրոպին, որից դրդված էլ իրենք երեքով ստիպված են եղել դուրս գալ ու հեռանալ ակումբից, սակայն այդ անձանց մի մասը շարունակել է հետապնդել ու իրենց հետևից դուրս գալով փողոց, շարունակել են ծեծի ենթարկել ինչպես իրեն, այնպես էլ արդեն ծեծի ենթարկված Մեսրոպ Սարաֆյանին, ինչն արդեն ամբողջությամբ պատկերված է տեսասկավառակների վրա։
Մեղադրողի միջնորդությամբ որպես վկա դատարան հրավիրված Ալեքսանդր Բայանդուրյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ աշխատել է Երևան քաղաքում գտնվող »Այ Վի« ակումբում` որպես մատուցող։
2014 թվականի հունվարի 1-ին ժամը 21։00-ից հետո ակումբը գործել է իր բնականոն աշխատանքային հունով, սակայն քանի որ եղել է Ամանորի նախաշեմ` հավաքված են եղել բազմաթիվ հաճախորդներ, հնչել է բարձր երաժշտություն։
Մոտավորապես ժամը 12։30-ի սահմաններում տեղեկացել է, որ ակումբի զուգարանում` լվացարանների մոտ, տեղի է ունեցել վիճաբանություն և ինչ-որ անձինք քաշքշել են միմյանց, սակայն քանի որ հնչել է բարձր երաժշտություն, իսկ ակումբի հիմնական լույսերն առավելապես հանգած են եղել, ինքը տեղի ունեցած վեճից որևէ տեղեկություն չունի, վիճաբանողներին չի տեսել։ Քիչ անց, նկատել է, որ այդ անձինք ակումբի աստիճաններով իջնելով, հեռացել են և այլևս ակումբ չեն վերադարձել։
Հաջորդ օրը, հունվարի 2-ին, երբ եկել է աշխատավայր, տեղեկացել է, որ նախորդ օրը ակումբում սկսված և տեղի ունեցած վիճաբանությունը շարունակվել է նաև ակումբի դրսում, որի արդյունքում տեղի է ունեցել դանակահարություն, սակայն ինքն այդ ամենից որևէ մանրամասն տեղեկություն չունի, ավելին, անգամ չի ճանաչում վիճաբանող անձանցից ոչ մեկին։ Վկայի պնդմամբ, վիճաբանող անձինք ակումբի հաճախորդներ չեն հանդիսացել։
Վկան դատարանում չի ճանաչել ինչպես ամբաստանյալ Ա.Փահլևանյանին, այնպես էլ դատավարության մասնակիցներից որևէ մեկին։
Մեղադրողի միջնորդությամբ որպես վկա դատարան հրավիրված Արման Դավթյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ աշխատում է Երևան քաղաքում գտնվող »Այ Վի« ակումբում` որպես մատուցող։
2014 թվականի հունվարի 1-ի երեկոյան, Նոր-Տարվա հետ կապված ակումբը եղել է բավականին մարդաշատ։ Այդ օրը ակումբի զուգարանի մոտ նկատել է վիճաբանություն, քաշքշուկ, սակայն քանի որ ակումբը եղել է մարդաշատ, լույսերը մարված` իսկ իրենք գերծանրաբեռնված են եղել աշխատանքով, չի նկատել, թե ում միջև է ծագել վեճը և ովքեր եղել վիճաբանող անձինք։ Հետագայում նախաքննական մարմնից տեղեկացել է, որ հունվարի 1-ին ակումբում ծագած վիճաբանության արդյունքում տեղի է ունեցել դանակահարություն։
Վկան նշել է նաև, որ չի ճանաչում դատավարության մասնակիցներից և որևէ մեկին։
Վկա Ալեքսանդր Պետրոսյանը նախաքննության ընթացքում ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ է և գործով տուժող Արթուր Հարությունյանի խաղընկերը։ Ինքը Արթուրի հետ միասին հաճախ են հանդիպում, գնում տարբեր վայրեր և միասին ժամանակ անցկացնում։
2013 թվկականի դեկտեմբերի 31-ին առավոտվանից եղել է տանը, ընտանիքի հետ միասին։ Ժամը 00։00-ին ամանորը դիմավորել է ընտանիքի հետ, ապա 02։30-ի սահմաններում դուրս է եկել և գնացել ընկերոջը հյուր։ Երբ դուրս է եկել ընկերոջ տանից, իր 039-24-74-07 հեռախոսահամարին է զանգահարել Արթուր Հարությունյանն իր 093-59-33-33 հեռախոսահամարից և հայտնել, որ գնում է հիվանդանոց` »Նաիրի« բժշկական կենտրոն, և խնդրել շտապ գնալ իր մոտ։ Հասկանալով, որ ինչ-որ բան է պատահել, նստել է պատահական տաքսի ավտոմեքենա և ուղևորվել դեպի »Նաիրի« բժշկական կենտրոն։ Հասնելով տեղ, տեսել է Արթուրին, ում հետ միասին մտել են վարչական մաս և դիմել բուժօգնության։ Այդ ընթացքում նկատել է, որ հիվանդանոց է եկել նաև Արթուրի մյուս ընկերը` Դավիթ Մկրտչյանը։ Հիվանդանոցում պարզվել է, որ վնասվել է Արթուրի ձախ թոքը։ Այդ ընթացքում ինքը Արթուրի հետ որևէ խոսակցություն չի ունեցել, քանի որ նա իրեն վատ է զգացել, միայն կցկտուր կարողացել է ասել, որ չի կարողանում շնչել։
Իր նախաքննական լրացուցիչ ցուցմունքում վկա Ալեքսանդր Պետրոսյանը հայտնել է, որ` »2014 թվականի հունվարի 1-ին իր 039-24-74-07 հեռախոսահամարին է զանգահարել ընկերը` Արթուր Հարությունյանը, իր 093-59-33-33 հեռախոսահամարից և հայտնել, որ գտնվում է »Այ Վի« ակումբում, որտեղ շատ է խմել և իրեն լավ չի զգում, միաժամանակ խնդրել է, որպեսզի գնա այդ ակումբ իր ետևից, քանի որ միայնակ է։ Ինքը, նստելով պատահական տաքսի ավտոմեքենա, ուղևորվել է դեպի Հյուսիսային պողոտայում գտնվող »Այ Վի« ակումբ։ Հասնելով տեղ, մտել է ակումբ, որը եղել է մութ, մարդաշատ և հնչել է ակումբային բարձր երաժշտություն։ Մոտենալով բարի կանգնակին նկատել է Արթուրին, ում հագին եղել է մուգ գույնի շապիկ և բալագույն բաճկոն։ Նա միայնակ նստած է եղել բարի մոտ և խմելիս է եղել ոգելից խմիչք։ Ակումբում միասին մնացել են մոտ մեկ ժամ, ապա դուրս են եկել այնտեղից` սկզբում Արթուրը, իսկ քիչ անց, նրա ետևից` նաև ինքը։ Ակումբից դուրս գալուց հետո ինքը դրսում, փողոցում նկատել է ինչ-որ քաշքշուկ, որի մասնակիցների մեջ նկատել է նաև Արթուրին։ Անմիջապես վազելով մոտեցել կռվի մասնակիցներին և փորձել բաժանել Արթուրին` նրան քաշելով մի կողմ։ Դեպքի մանրամասները չի հիշում, քանի որ եղել է խմած, միայն հիշում է, որ նրանք ետ են վերադարձել ակումբ, սակայն չի հիշում թե ինչի համար։ Որոշ ժամանակ անց Արթուրն իրեն հայտնել է, որ մեջքը վնասված է, ցավում է, այդ հատվածում ինչ-որ արյուն կա, ապա դուրս են եկել ակումբից և պատահական տաքսի ավտոմեքենայով գանցել դեպի »Նաիրի« բժշկական կենտրոն։ Հիվանդանոցում է եղել նաև Արթուրի ընկեր Դավիթը։ Քիչ անց իրեն են մոտեցել այդտեղ եկած ոստիկանության աշխատակիցները։
Վկան նշել է նաև, որ Արսեն և Սուրեն Փահլևանյաններին երբևէ չի ճանաչել, նրանց հետ որևէ շփում չի ունեցել։ Ինչ վերաբերվում է Արթուրին դանակով հարվածելուն, ինքն անձամբ չի տեսել, թե վիճաբանության մասնակիցներից ով է դանակով հարվածել Արթուրին, և այդ մասին տեղեկացել է հարցաքննության ժամանակ։ Քաշքշուկի մասնակիցներից բացի Արթուրից որևէ մեկին չի ճանաչում։ Նշել է նաև, որ հունվարի 1-ին »Այ Վի« ակումբում որևէ միջադեպ, քաշքշուկ կամ կռիվ չի եղել։ Վիճաբանության պատճառի մասին Արթուրը նույնպես իրեն ոչինչ չի հայտնել։
Դիտելով նախաքննական մարմնի կողմից իրեն ներկայացված տեսագրությունը` ցուցմունք է տվել այն մասին, որ տեսագրությունում պատկերված սև գույնի շապիկով բարձրահասակ տղան ինքն է, իսկ բալագույն բաճկոնով տղային նմանեցնում է Արթուրին։ Մասնակիցներից որևէ մեկին չի կարողանում ճանաչել, քանի որ տեսագրությունը վատ որակի է։ Կրկին անգամ դիտելով տեսագրությունը, հայտնել է, որ երբ դուրս է եկել ակումբից և դրսում տեսել է, որ Արթուրը ինչ-որ վիճաբանության մեջ է, իջել է, փորձել է բաժանել, բռունցքով թափահարել է, որպեսզի Արթուրի հետ վիճաբանողներին ցրի, որ նրանք վախենան ու չմոտենան։ Ինքը պարզապես ցանկացել է նրանց վախեցնել, որպեսզի իրեն կամ Արթուրին ծեծի չենթարկեն։ Նպատակը եղել է այն, որ փորձել է բաժանել և Արթուրից հեռու պահել նրա հետ վիճաբանողներին, քանի որ Արթուրը շատ խմած է եղել այդ ժամանակ։ Վիճաբանությունը տևել է շատ կարճ, մի քանի վայրկյան։ Նշել է նաև, որ ինքը վնասվածք չի ստացել, իրեն որևէ մեկը չի հարվածել և վիճաբանության մասնակիցների նկատմամբ բողոք կամ պահանջ չունի։ Որևէ դիտավորություն չի ունեցել ինչ-որ մեկին հարվածելու կամ հասարակական կարգը խախտելու, պարզապես գործողություններն ուղղված են եղել կռվողներին բաժանելուն, այնպես անելուն, որ որևէ մեկը Արթուրին չկարողանա ծեծի ենթարկի։
Դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 14/հ եզրակացության համաձայն. Ա.Հարությունյանի մարմնական վնասվածքն ըստ ներկայացված բժշկական փաստաթղթերի և օբյեկտիվ ուսումնասիրության տվյալների` կրծքավանդակի շրջանի ծակած-կտրած թափանցող վերքի /ներկայիս սպիի/ ձևով, որն ուղեկցվել է պնևմոթորաքսով և ենթամաշկային էմֆիզեմայով` հասցվել է սուր ծակող-կտրող գործիքով /առարկայով/, հնարավոր է որոշման մեջ նշված ժամանակում, որն առաջացրել է առողջությանը ծանր վնաս` կյանքին վտանգ սպառնացող /հ. 1, գ.թ. 223-224/։
Դատահետքաբանական փորձաքննության թիվ 912-14 եզրակացության համաձայն. Ա.Հարությունյանի վերնաշապիկի վրա առկա վնասվածքը ծակած-կտրած է և կարող էր առաջանալ մեկ սայրանի ծակող-կտրող շեղբ ունեցող գործիքի` հնարավոր է դանակի շեղբի ներգործության արդյունքում։ Ա.Հարությունյանի վերնաշապիկի վրա առկա վնասվածքը իր տեղակայությամբ հիմնականում համապատասխանում է վերջինիս մարմնական վնասվածքի վերաբերյալ դատաբժշկի կողմից տրված թիվ 14/հ եզրակացության մեջ նշված կրծքավանդակի ձախ հետին մակերեսի ծակած-կտրած թափանցող վերքի հետ /հ. 1, գ.թ. 308-311/։
Դատատեսաձայնագրային փորձաքննության թիվ 09221406 եզրակցության համաձայն. փորձաքննությանը ներկայացված թվով երկու տեսագրությունների մեջ պատկերված է 2014թ. հունվարի 01-ին ժամը 04.55-ից մինչև ժամը 05.13-ն ընկած ժամանակահատվածում կատարվող իրադարձությունների տեսաշարերը և ժամը 04.58-ին ակումբից դուրս են գալիս չորս երիտասարդներ և աստիճաններով իջնում փողոց։ Նրանցից հետո սրճարանից դուրս են զալիս ևս չորս երիտասարդներ և վազում առաջին քառյակի հետևից և սկսում է ծեծկռտուք։
Նույն եզրակացության հետևություններ բաժնում արձանագրված է, որ՝
»/.../ Ինչ վերաբերվում է այն հարցին, թե տեսագրություններում առկա անձանց պատկերները պիտանի են նույնացման համար, թե ոչ, ապա այս հարցը սույն փորձաքննության շրջանակներում ընդհանրապես չի դիտարկվել, քանի որ այն դուրս է տեսաձայնագրային փորձաքննության հետազոտությունների շրջանակից և հանդիսանում է դիմանկարային փորձաքննության հետազոտման հարց« /հ. 1, գ.թ. 313-321/։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ տուժող Ա.Հարությունյանի վնասված շապիկը /հ. 1, գ.թ. 330/։
Որպես ապացույց ճանաչված Հյnւuիսային պողոտա 3/85 հասցեում գործող »Այ Վի« ակումբի մոտքի մոտ և հարակից տարածքում տեղադրված տեսաձայանգրող սարքավորումների տեսաձայնագրությունները, որտեղ երևում է 2014թ. հունվարի 01-ին ժամը 05.00-ի սահմաններում Հյուսիսային պողոտա 3/85 հասցեում գործող »Այ Վի« ակումբի հարակից տարածքում տեղի ունեցած վիճաբանության և ծեծկռտուքի հանգամանքերը /հ. 1, գ.թ. 331/։
Ռենտգեն հետազոտության եզրակացությունը, համաձայն որի` »Արթուր Հարությունյանի թոքերում ինֆիլտրատիվ օջախային փոփոխություններ չեն հայտնաբերվում, սինուսները ազատ են, գագաթները հանգիստ։ Անոթաբրոնխեալ նկարները բազալ հատվածներում ուժեղացած չէ։ Սրտի Ռ սահմանները նորմայում են։ Հիդրոպնևմոթորաքս չկա« /հ. 1, գ.թ. 105/։
Սույն գործով, ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը /այսուհետ՝ դատարան/ ապացուցված և հաստատված է համարել այն, որ ամբաստանյալ Արսեն Վռամի Փահլևանյանը 2014 թվականի հունվարի 1-ին, իր եղբոր` Սուրեն Փահլևանյանի և իրենց ընդհանուր ընկերոջ՝ Մեսրոպ Սարաֆյանի, հետ իր անձնական օգտագործման »Մազդա« մակնիշի ավտոմեքենայով գնացել են Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտայի մոտակայքում գտնվող »Այ Վի« ակումբ` ամանորը նշելու և զվարճանալու։ Ակումբում պատվիրել են ոգելից խմիչք, որն օգտագործել են Մեսրոպը և Սուրենը։ Ամբաստանյալ Արսեն Փահլևանյանն ըստ գործի տվյալների ոգելից խմիչք չի օգտագործել։ Խմիչքի օգտագործումը չարաշահելով, Մեսրոպի և Սուրենի ինքնազգացողությունը վատացել է և նրանք գնացել են ակումբի լվացարան` լվացվելու և թարմանալու։ Ակումբի զուգարանում տեղադրված լվացարանի մոտ գտնվելու ընթացքում Մ.Սարաֆյանը նկատել է, որ ակումբի զուգարանում գտնվող ինչ-որ անձ իր »բնական կարիքներն է« հոգում ակումբի զուգարանում տեղադրված լվացարանի մեջ։ Տեսնելով այդ, Մեսրոպը դիտողություն է արել նրան և հայտնել, որ նրա արարքն իրեն ամենևին դուր չի գալիս ու փորձել է վերջինիս կարգի հրավիրել։ Հիշյալ անձին ու նրա ընկերներին դուր չի եկել Մեսրոպ Սարաֆյանի դիտողությունը և նրանք հարձակվելով վերջինիս վրա` ակումբի ներսում ծեծի են ենթարկել նրան։ Այնուհետև, ակումբում, լվացարանի նախաշեմի մոտ, թվով 10 անծանոթ անձինք, հայհոյանքներ հնչեցնելով, հետապնդել և ծեծի են ենթարկել Մեսրոպ Սարաֆյանին։ Սուրեն Փահլևանյանը, տեսնելով, թե ինչպես են իրեն անծանոթ անձինք ծեծի ենթակում ընկերոջը` Մեսրոպին, փորձել է օգնություն ցուցաբերել նրան։ Այն պահին, երբ ակումբի ներսում տեղի է ունեցել քաշքշուկ, վիճաբանություն Սուրենի, Մերոպի և ակումբում գտնվող անհայտ անձանց միջև, Արսեն Փահլևանյանը գտնվել է ակումբի` հաճախորդների համար նախատեսված սրահում` իրենց սեղանի մոտ, սպասելով ընկերոջն ու եղբորը։ Այնուհետև, իրենց վրա հարձակված անձանց հետագա ծեծից խուսափելու նպատակով Սուրեն Փահլևանյանը և Մեսրոպ Սարաֆյանը դուրս են եկել »Այ Վի« ակումբից և փորձել են հեռանալ` այդ մասին նախապես զգուշացնելով նաև Արսեն Փահլևանյանին։ Վերջինս, հասկանալով, որ ինչ-որ բան այնպես չէ, շտապ վերցնելով սեղանին մնացած` Մ.Սարաֆյանի բջջային հեռախոսը, նրա բանալիները /որի խրձի մեջ ըստ ամբաստանյալի առկա է եղել նաև հանցագործության գործիք հանդիսացած դանակը/, ինչպես նաև իրենց հագուստները, դարձյալ արագորեն դուրս է եկել ակումբից և ցանկացել է գնալ դեպի ակումբի մոտակայքում կայանված իրենց ավոտմեքենան ու հեռանալ այդտեղից։ Սուրեն Փահլևանյանի, Մեսրոպ Սարաֆյանի և Արսեն Փահլևանյանի` ակումբից համարյա թե վազքով դուրս գալուց հետո, նրանց հետևից դուրս են եկել ևս 4` անձիք, ովքեր ակնհայտ հետապնդելով նրանց` նույնիսկ նրանց հասնելու համար ցատկելով ակումբի աստիճանների մոտ գտնվող ցածր ճաղավանդակի վրայով, վազքով հետապնդել են վերջիններիս։ Դուրս գալով ակումբից, արդեն փողոցում, Արսեն Փահլևանյանը տեսել է վիճաբանություն, ծեծկռտուք, որի ընթացքում իրեն անծանոթ մի խումբ անձինք վիճաբանել ու ծեծի ենթարկելիս են եղել եղբորն ու ընկերոջը։ Մասնավորապես, նկատել է, թե ինչպես են մի խումբ անձինք դաժանորեն ծեծի ենթարկում ընկերոջը` Մեսրոպին, ով այդ պահին ընկած է եղել գետնին` սառույցի վրա` նրան պատճառելով տարբեր մարմնական վնասվածքներ, իսկ Մեսրոպը, գտնվելով անօգնական վիճակում, փորձել է պաշտպանվել, մասնավորապես, գետնին ընկած վիճակում ձեռքերով բռնել է գլուխը։ Միաժամանակ, ամբաստանյալը տեսել է, որ բացի Մ.Սարաֆյանին դաժանորեն ծեծի ենթարկելուց, վիճաբանում են նաև եղբոր` Սուրենի, հետ, ավելին, նրան նույնպես մի քանի հոգով դաժանորեն ծեծում են` պատճառելով մարմնական վնասվածքներ։
Տեսնելով այդ ամենը, մասնավորապես, թե ինչպես են անմարդկաին և դաժան կերպով ծեծի ենթարկում եղբորն ու ընկերոջը ու կարծելով, որ ուժգին հարվածներից նրանք կարող են ամբաստանյալի բառերով ասած` »մահանալ«, վերջինս փորձել է ամեն կերպ օգնել նրանց, դադարեցնել ծեծը և քանի որ այդ պահին միակ մտածմունքը եղել է եղբոր ու ընկերոջ կյանքը փրկելը` գտնվելով հանկարծակիի եկած, ոչ ադեկվատ, ինչպես նաև վախեցած վիճակում, այդ պահին կարծելով, որ նման հարվածները կարող են ունենալ անդառնալի հետևանքներ, Ա.Փահլևանյանը եղբոր և ընկերոջ կյանքը փրկելու նպատակով այդ պահին իր ձեռքում գտնվող, Մ.Սարաֆյանին պատկանող բանալիների խրձին ամրացված փոքրիկ դանակով մեկ անգամ հարվածել է ծեծի ենթարկողներից առավել ակտիվ գործողություններ իրականացնող և իրեն ածանոթ անձանցից մեկի մեջքի հատվածին` պատճառելով մարմնական վնասվածք։ Այնուհետև, երբ այդ անձինք հեռացել են, եղբոր հետ միասին օգնել են ընկերոջը, ով հասցված հարվածներից գտնվել է համարյա թե անգիտակից վիճակում, և նստեցնելով նրան իր ավտոմեքենան` անմիջապես հեռացել են դեպքի վայրից։
Ակումբից հեռանալուց հետո նրանք գնացել են Մ.Սարաֆյանի տուն և հունվարի 1-5 ընկած ժամանակահատվածում մնացել այնտեղ` Արսենի և Սուրենի ծնողներին տեղեկացնելով, թե իբր այդ ժամանակահատվածում գտնվելու են Ծաղկաձոր քաղաքում։
2014 թվականի հունվարի 6-ին, Արսեն և Սուրեն Փահլևանյանները` նախապես պլանավորածի համաձայն` մեկնել են ՌԴ Մոսկվա քաղաք։ Մոսկվայում գտնվելու ընթացքում իրենց է զանգահարել հայրը և հայտնելով, որ տեղյակ է հունվարի 1-ին տեղի ունեցած վիճաբանության մասին, պահանջել է, որպեսզի անմիջապես վերադառնան ՀՀ և ներկայանան իրավապահ մարմիններին։
Հոր հորդորով Արսեն Փահլևանյանը կամովին, իր միջոցներով վերադարձել է ՀՀ և օդանավակայանից անմիջապես բերման ենթարկվել ոստիկանության բաժին ու տվել խոստովանական ցուցմունք տեղի ունեցածի մասին։
Տվյալ դեպքում, դատարանը հանգել է այն հետևության, որ ամբաստանյալին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքը ենթակա է վերավորակման ՀՀ քրեական օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով` այն է մեկ ուրիշի առողջությանը ծանր վնաս պատճառելն անհրաժեշտ պաշտպանության սահմանազանցմամբ։
Դատարանը մասնավորապես պատճառաբանել է, որ.
» /.../ դատարանը, դատաքննությամբ հետազոտված և ուսումնասիրված ապացույցների համադրության արդյունքում ստորև անդրադառնում է դրանց արժանահավատության, մյուս ապացույցների հետ փոխկապակցվածության և դրանց արդյունքում գործի արդարացի լուծման հիմնարար հարցերին։
Սույն գործի քննությամբ ի հայտ եկած փաստական հանգամանքների առանձնահատկությունից ելնելով դատարանը նախ և առաջ պետք է պատասխանի հետևյալ հարցին`
- արդյոք տուժող Արթուր Հարությունյանին մարմնական վնասվածք պատճառող անձը հանդիսանում է ամբաստանյալ Արսեն Փահլևանյանը, թե մեկ այլ անձ` տվյալ դեպքում ինչպես պնդում է ինքը՝ գործով վկա Մեսրոպ Սարաֆյանը։
Քննվող քրեական գործի ապացույցների համակարգային վերլուծությունից հետևում է, որ`
2014թ. հունվարի 1-ին »Այ Վի« ակումբում, իսկ դրանից հետո նաև` դրա մոտակայքում տեղի ունեցած վիճաբանության և կռվի ժամանակ տուժող Ա.Հարությունյանին դանակով հարվածելու վերաբերյալ բացի ամբաստանյալ Արսեն Փահլևանյանի խոստովանական ցուցմունքից, այդ առումով առկա է նաև մեկ այլ խոստովանական ցուցմունք, որը տվել է Մեսրոպ Սարաֆյանը։ Քրեական գործի նախաքննական ապացույցների ուսումնասիրմամբ դատարանն արձանագրում է, որ նախաքննության ժամանակ, Մեսրոպ Սարաֆյանը 09.01.2014թ.-ին ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի ՔՎ Կենտրոնականի քննչական բաժնում, իր փաստաբանի ներկայությամբ որպես վկա հարցաքննվելիս ցուցմունք է տվել ու պնդել` 2014թ.-ին հունվարի 1-ին »Այ Վի« ակումբի մոտակայքում տեղի ունեցած վիճաբանության ժամանակ իր կողմից իրեն անծանոթ անձին դանակով հարվածելու փաստը /տես հատոր 1, գ.թ. 40-43/։ Ապա, 22.01.2014թ.-ին նույն քննչական բաժնում, որպես վկա լրացուցիչ հարցաքննվելիս տվել է մեկ այլ, նախորդ ցուցմունքին տրամագծորեն հակասող ցումունք, որտեղ հերքել է իր` որպես վկա առաջին անգամ տրված ցուցմունքում հայտնած այն տեղեկությունները, որ իրբև ինքն է դանակով ծեծի ենթարկվելու ժամանակ հարվածել իրեն անհայտ անձին։ Նույն ցուցմունքով Սարաֆյանը պնդել է, որ դանակի հարվածն իր կողմից չի եղել և տուժողին դանակահարողը եղել է Արսեն Փահլևանյանը, ով անձամբ է իրեն հայտնել այդ մասին Մոսկվայից իր հետ ունեցած հեռախոսազրույցի ընթացքում։ /տես հատոր 1, գ.թ.181-185/։
Դատարանն, ապացույցների արժանահավատությունը գնահատելիս, հարկ է համարում անդրադառնալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կողմից` թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշմամբ ապացույցների գնահատման վերաբերյալ արտահայտած հետևյալ իրավական դիրքորոշմանը`
» »/.../ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ քրեական դատավարությունը ճանաչողական գործունեություն է, որն ուղղված է նախկինում տեղի ունեցած դեպքի հանգամանքների հետազոտմանը և վերականգմանը։ Քրեադատավարական ճանաչողության բովանդակության և կառուցվածքի բացահայտումը սերտորեն կապված է ապացուցում հասկացության հետ։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
»Ապացուցումը՝ գործի օրինական, հիմնավորված և արդարացի լուծման համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները բացահայտելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է«։
Ապացուցման նպատակը կազմող ապացուցման ենթակա հանգամանքների համակարգը սահմանված է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում, որի համաձայն` միայն ապացույցների հիման վրա են հաստատվում`
1/ դեպքը և հանգամանքները /կատարման ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն/.
2/ կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3/ հանցագործության` քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4/ անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարք կատարելու մեջ.
5/ քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները.
6/ այն հանգամանքները, որոնցով դատավարության մասնակիցը կամ քրեական դատավարությանը մասնակցող այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները, եթե այլ բան նախատեսված չէ օրենքով։
Նշված հանգամանքներն իրենց ամբողջության մեջ կազմում են ապացուցման առարկան, որն օրենքում ձևակերպված է ընդհանուր տեսքով և կիրառելի է բոլոր տեսակի հանցագործությունների համար։ Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ ապացուցման առարկայի՝ օրենքում ամրագրված տիպական թվարկումը յուրաքանչյուր գործով ճշգրտվում և լրացվում է հանցագործության քրեաիրավական որակմանը համապատասխան։ Սա նշանակում է, որ կատարված իրադարձությունը /ինչպես ամբողջությամբ, այնպես էլ նրա յուրաքանչյուր հանգամանքը առանձին վերցված/ յուրաքանչյուր դեպքում պետք է հետազոտել հաշվի առնելով քրեական օրենքով նախատեսված կոնկրետ հանցակազմի հատկանիշները։
Ապացուցման առարկա կամ ապացուցման ենթակա հանգամանքներ հասկացության հետ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգիրքը կապում է »ապացույցների բավարարություն« հասկացությունը։
Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ եթե ապացուցման առարկան ցույց է տալիս, թե ինչ է անհրաժեշտ պարզել յուրաքանչյուր քրեական գործով, ապա ապացույցների բավարարությունը կապված է այն ապացուցողական նյութի հետ, որը վերաբերում է ապացուցման առարկային և թույլ է տալիս այդ հանգամանքների մասին գալ արժանահավատ հետևության։ Որոշելով ապացույցների բավարարությունը` վարույթն իրականացնող մարմինները լուծում են քրեական գործի համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքների հետազոտման խորության աստիճանի հետ կապված հարցերը, մասնավորապես այն, թե ի՞նչ աստիճանի պետք է մանրացվի յուրաքանչյուր հանգամանքը, և ի՞նչ ծավալի ապացույցներ են անհրաժեշտ այդ հանգամանքները հավաստի պարզելու և դրա հիման վրա այս կամ այն դատավարական որոշումը կայացնելու համար։
Այսպիսով, ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից` այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը։
Ի տարբերություն ապացուցման առարկայի, ապացույցների բավարարություն հասկացության բովանդակությունը քրեական դատավարության օրենսդրությամբ բացահայտված չէ, այսինքն` օրենքում հստակ նշում չկա այն մասին, թե մինչև ե՞րբ պետք է հավաքվեն և հետազոտվեն ապացույցները, որպեսզի յուրաքանչյուր գործով պարզվի ապացուցման առարկան ամբողջությամբ կամ նրա տարրերն առանձին վերցրած։ Բացի այդ, օրենքում սահմանված չէ միասնական չափանիշ առ այն, թե ե՞րբ են ի հայտ գալիս յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման առարկան բացահայտված համարելու հիմքերը։
Վճռաբեկ դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի համակարգային վերլուծության հիման վրա արձանագրում է ապացույցների բավարարությունը որոշելու հետևյալ ընդհանուր չափանիշները՝
1/ վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունք,
2/դատավարական որոշումների հիմնավորվածություն և պատճառաբանվածություն,
3/ անմեղության կանխավարկած։
Ապացույցների բավարարությունը որոշելու առաջին չափանիշը վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքն է։ Վերջինիս Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի վերաբերյալ որոշման մեջ և դիրքորոշում ձևավորել այն մասին, որ »/…/ Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով, այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ։
Ապացույցները, որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան, կազմում են ներքին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը, որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշումներում։ Թեպետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող լինել կամայական։ Դրա հիմքում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունը։ /…/« /տե՛ս Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշման 14-րդ կետը/։
Զարգացնելով վկայակոչված որոշման մեջ ձևավորված իրավական դիրքորոշումը՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ներքին համոզմունքը վարույթն իրականացնող մարմնի համոզմունքն է այն մասին, որ առկա ապացույցները բավարար են գործի ճիշտ լուծման համար անհրաժեշտ հանգամանքները բացահայտված դիտելու համար։
Վճռաբեկ դատարանը գտնում է նաև, որ ապացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով, այդ պատճառով ՀՀ քրեադատավարական օրենքն օգտագործում է »ապացույցների համակցություն« հասկացությունը։ Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե`
1/ գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար,
2/ եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ,
3/ այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում։
Ապացույցների բավարարությունը որոշելու երկրորդ չափանիշը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով սահմանված դատավարական որոշումների հիմնավորվածության և պատճառաբանվածության պահանջն է։
Քրեական վարույթի ընթացքում ընդունվում են բազմաթիվ դատավարական որոշումներ, որոնցից յուրաքանչյուրը պահանջում է ապացուցման առարկայի մեջ մտնող հանգամանքների ապացուցվածության տարբեր աստիճաններ։ Օրինակ, քրեական գործ հարուցելու կամ խափանման միջոց ընտրելու մասին որոշման համար բավարար է նաև այդ հանգամանքների ենթադրյալ ապացուցվածությունը, մինչդեռ մեղադրական դատավճռի դեպքում պահանջվում է այդ հանգամանքների հավաստի ապացուցվածություն։
Ապացույցների բավարարությունը այս տեսանկյունից ընդգծում է ապացուցողական գործունեության շրջանակները, որն ապահովում է այս կամ այն դատավարական որոշումը կայացնելու համար անհրաժեշտ հանգամանքների վերաբերյալ ապացուցման սուբյեկտի իմացության չափը«։
Սույն գործով դատարանը համադրելով Արսեն Փահլևանյանի, Սուրեն Փահլևանյանի, Մեսրոպ Սարաֆյանի նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքները, վերարտադրված լազերային սկավառակներն ու դրանց վերաբերյալ նրանց կողմից դատարանին հայտնած տեղեկությունները, արձանագրել է, որ Մեսրոպ Սարաֆյանի` 09.01.2014թ. նախաքննական, ինչպես նաև դատարանում տրված` իբրև թե իր կողմից տուժողին դանակով հարվածելու և մարմնական վնասվածք պատճառելու մասին ցուցմունքները չեն կարող գնահատվել որպես արժանահավատ և բավարար՝ այդ փաստը հաստատված համարելու տեսանկյունից։ Ավելին, հակառակը կարելի է ասել Արսեն Փահլևանյանի կողմից տուժողին դանակահարելու վերաբերյալ գործով հավաքված ապացույցների առումով, քանի որ դրանցով ի հայտ եկան ապացուցման առարկայի մեջ մտնող և վերը նշված որոշմամբ սահմանված` ապացույցների բավարարությունը որոշելու հետևյալ ընդհանուր չափանիշները՝
1/ վարույթն իրականացնող մարմինների /տվյալ դեպքում` դատարանի/ ներքին համոզմունքը,
2/ դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն և պատճառաբանվածությունը,
3/ անմեղության կանխավարկածը։
Այլ կերպ, որպես Ա.Փահլևանյանի և Մ.Սարաֆյանի` տուժողին մարմնական վնասվածք պատճառելու մասին վկայող խոստովանական ցուցմունքների արժանահավատությունը գնահատող իրավական հիմք, դատարանն արձանագրել է, որ սույն գործով առկա է փաստ, իրողություն, որ այնուամենայնիվ, Արսեն Վռամի Փահլևանյանն է 2014 թ.-ի հունվարի 1-ին »Այ Վի« ակումբի մոտակայքում տեղի ունեցած վիճաբանության ժամանակ դանակով հարվածել իրեն անծանոթ անձի` տվյալ պարագայում Արթուր Հարությունյանին` եղբոր և ընկերոջ կյանքին ու առողջությանը սպառնացող իրական վտանգը կանխելու համար։ Նշվածը հաստատվել է ինչպես Ա.Փահլևանյանի նախաքննական, այնպես էլ դատաքննական ցուցմունքներով, գործի համար կարևոր նշանակություն ունեցող` Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտայում գտնվող »Այ Վի« ակումբին հարակից հատվածներում տեղադրված տեսանկարահանող սարքերից ստացված տեսագրությունների ուսումնասիրմամբ, որտեղ ժամանակագրային հաջորդականությամբ վերլուծելով դեպքի պարագաների զարգացումը, դատարանը հանգել է այն հետևության, որ նման աստիճանի ծեծի ենթարկված լինելու և մի կերպ տեղաշարժվելու, սկզբից մինչև վերջ ծեծից խուսափելու նպատակով փախուստի դիմելու ցանկություն ունեցող անձի` Մ.Սարաֆյանի, պարագայում արժանահավատ չէ նրա կողմից ինչ-որ մեկին դանակով հարվածելու վերջինիս պնդումները` հատկապես, որ վերջինս այդ մասին չի նշում որևէ արժանահավատ հանգամանք։
Ավելին, դատարանը Սարաֆյանի ցուցմունքի անարժանահավատությունը նաև հիմնավորել է նրանով, որ վերջինս, նույնիսկ նախաքննության ընթացքում է տվել իրարից տարբեր, միմյանց հակասող ցուցմունքներ` նախ հայտնելով, որ միայնակ է գնացել Հյուսիսային պողոտա` չնշելով Փահլևանյանների անունը, ապա հայտնել է, թե ինքն է դանակահարել տուժողին` այդ մասին չնշելով որևէ մանրամասն կամ իրականությանը մոտ հանգամանք։
Հարկ է դարձյալ նկատի ունենալ, որ Սարաֆյանը փոխելով իր կողմից պաշտպանի ներկայությամբ տված առաջին ցուցմունքը հետագայում ի վերջո հրաժարվել է տուժողին դանակահարելու վերաբերյալ նախկինում արված իր պնդումներից։
Դատարանը փաստել է, որ միևնույն ժամանակ, Սարաֆյանի հայտնած տեղեկությունների անարաժանահավատ լինելը դրսևորվում է նաև դանակն իր մոտ հայտնվելու, դրա նկարագրության, դանակահարման հանգամանքների վերաբերյալ տրված մակերեսային ու մտացածին տեղեկությունների համադրմամբ։
Մինչդեռ, հաշվի առնելով Արսեն Փահլևանյանի` ի սկզբանե իր կողմից այլ անձի դանակահարելու պնդումները, այդ մասին Մոսկվայից Մ.Սարաֆյանին տեղյակ պահելու փաստը, հոր հորդորով Հայաստան կամովին վերադառնալն ու տեղի ունեցած միջադեպի մանրամասների վերաբերյալ նախաքննության ընթացքում և դատարանում հնարավորինս մեծ ծավալի տեղեկություններ հայտնելն ու դրանց հաջորդականության վերաբերյալ տրամաբանական մանրամասներ ներկայացնելը, ինչպես նաև նախաքննության ընթացքում պատմած տվյալները դատարանում հետազոտված տեսագրությամբ պատկերված հանգամանքներով հաստատված լինելը և դրանք դատարանում պնդելու փաստը, ինքնին դատարանին բերել են այն եզրահանգման, որ դեպքի ընթացքում տուժող Ա.Հարությունյանին դանակով հարվածող անձը եղել է Արսեն Փահլևանյանը։
Այսպիսով, դատարանը պատասխանելով դատավճռում բարձրացված հարցին, արձանագրել է, որ 2014թ.-ի հունվարի 1-ին Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտայում գտնվող »Այ Վի« ակումբում առաջացած վիճաբանության ու դրան հաջորդող ծեծի ժամանակ գործով տուժող Արթուր Հարությունյանին մարմնական վնասված պատճառող անձը Արսեն Վռամի Փահլևանյանն է։
Որպիսի պայմաններում, նշվածի վերաբերյալ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանությունները, քննարկվող պարագայում, անհիմն են և այն բավարարելու առումով որևէ իրավական հետևանք առաջացնել չեն կարող։
Ինչ վերաբերվում է Արսեն Վռամի Փահլևանյանին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքի հիմնավորվածության հարցին, ապա դատարանն այդ առնչությամբ մասնավորապես պատճառաբանել է, որ.
»Գործի դատական քննության ընթացքում ձեռք բերված ապացույցների հիման վրա ի հայտ եկած վերը նշված փաստական հանգամանքները հաստատված համարելիս և դրանց վերաբերյալ դատողություններ անելիս, դատարանը ղեկավարվում է քրեադատավարական օրենքի մի շարք պահանջներով և արձանագրում հետևյալը.
Այսպես`
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 2-րդ հոդվածի համաձայն`
»2. Քրեական դատավարություն իրականացնող մարմինները պարտավոր են ձեռնարկել բոլոր միջոցառումները, որպեսզի իրենց գործունեության արդյունքում`
1/ քրեական օրենսգրքերով չթույլատրված արարք կատարած յուրաքանչյուր ոք բացահայտվի և քրեական օրենքով նախատեսված դեպքերում և սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով պատասխանատվության ենթարկվի.
/…/ «։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն`
» /…/ 3. Քրեական հետապնդում իրականացնող մարմինը պարտավոր է ձեռնարկել սույն օրենսգրքով նախատեսված բոլոր միջոցառումները` գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման համար, պարզել ինչպես կասկածյալի և մեղադրյալի մեղավորությունը հիմնավորող, այնպես էլ նրանց արդարացնող, ինչպես նաև նրանց պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները /…/ «։
Իսկ օրենսգրքի 18-րդ հոդվածում ամրագրված է, որ`
»2. Կասկածյալը կամ մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը։ Նրանց անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել պաշտպանության կողմի վրա։ Մեղադրանքի ապացուցման և կասկածյալին կամ մեղադրյալին ի պաշտպանություն բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը կրում է մեղադրանքի կողմը։
3. Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ։
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի «։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-րդ հոդվածում ամրագրված է, որ՝
» Ապացուցումը` գործի օրինական, հիմնավորված և արդարացի լուծման համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներ բացահայտելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է«։
Բացի այդ, մի շարք դատավարական նորմեր իրենց դրույթներում պարունակում են ապացույցների հավաքման, դրանց ստուգման և գնահատման մեխանիզմները` մասնավորապես.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 125-րդ հոդվածի համաձայն՝
»Ապացույցները հավաքվում են հետաքննության, նախաքննության և դատական քննության ընթացքում` սույն օրենսգրքով նախատեսված քննչական և դատական գործողությունների կատարման ճանապարհով«։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի համաձայն՝
»Գործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման` ձեռք բերված ապացույցների վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցով«։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն՝
»1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից։
2. Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ«։
Սույն գործի ապացույցների և դրանց հիման պարզված գործի փաստական հանգամանքների վերլուծության արդյունքում, դատարանը հանգել է այն հետևության, որ վարույթն իրականացնող նախաքննական մարմինն իր հերթին, իսկ նրա հանձնարարությամբ գործող հետաքննության մարմինն` իր, չեն ձեռնարկել օրենքով սահմանված բոլոր անհրաժեշտ և բավարար միջոցները քննվող քրեական գործով բոլոր փաստական հանգամանքները վեր հանելու, տեղի ունեցած միջադեպին մասնակցած բոլոր անձանց հայտնաբերելու և պատասխանատվության ենթարկելու ուղղությամբ, ինչի արդյունքում ստեղծվել է մի իրավիճակ, երբ դատարանը պարտավոր է հիմք ընդունել, ավելին, կասկածի տակ չդնել գործով անցնող անձանց` մասնավորապես ամբաստանյալ Ա.Փահլևանյանի, նրա եղբոր Ս.Փահլևանյանի և վկա Մ.Սարաֆյանի ցուցմունքները` կապված նախ` ակումբում Մ.Սարաֆյանի՝ բազմաթիվ անձանց կողմից ծեծի ենթարկվելու, ապա նաև` դրա հետևանքով ու դրանից դրդված ամբաստանյալի կողմից տուժողին մարմնական վնասվածք պատճառելու անխուսափելի անհրաժեշտության վերաբերյալ։
Դատարանն արձանագրել է, որ քրեական գործի նախաքննության ընթացքում վարույթն իրականացնող մարմինը տուժողի` այդ պարագայում վկա Մ.Սարաֆյանի կողմից բողոքի բացակայության հիմքով իրեն ծեծի ենթարկած և միջին ու թեթև աստիճանի ծանրության մարմնական վնասվածքներ պատճառած անհայտ անձանց նկատմամբ քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին որոշում կայացնելով, ունենալով այդ մասին բավարար հիմքեր, չի քննարկել մի խումբ անձանց կողմից մեկ ուրիշին` Մ.Սարաֆյանին, միջին ծանրության մարմնական վնասվածք պատճառելու վերաբերյալ մեղադրանքի հարցը` ինչը կբացառեր մասնավոր մեղադրանքի գործերին վերաբերող քրեադատավարական նորմերի կիրառմամբ քրեական հետապնդում իրականացնելուց հրաժարվելու մասին որոշում կայացնելու հնարավորությունը և թույլ կտար ձեռնարկել օրենքով սահմանված օպերատիվ-հետախուզական և քրեադատավարական միջոցառումներ` տվյալ անձանց հայտնաբերելու, գործի բազմակողմանի և լրիվ քննություն կատարելու և մեղավորներին քրեական պատասխանատվության ենթարկելու ուղղությամբ։
Ավելին, նախաքննական մարմինն առհասարակ ոչինչ չի արել դեպքին ականատես այլ վկաներ հայտնաբերելու ուղղությամբ, մինչդեռ գործի տվյալներով հաստատված է, որ դեպքին նախորդած ժամանակահատվածում ակումբն աշխատել է գերծանրաբեռնված, քանի որ եղել է ամանորի գիշեր և ակումբում զվարճացող բազմաթիվ անձանցից գոնե մի քանիսը, այդ թվում որպես կանոն այդպիսի վայրերում ծառայություն իրականացնող անվտանգության աշխատակիցները չէին կարող տեսած չլինել կատարվածը կամ առնվազն տեղյակ չլինել ակումբում տեղի ունեցած միջադեպի մանրամասների մասին։
Դատարանը հարկ է համարել նշել, որ նախաքննական մարմինը հաստատապես պարզած լինելով տուժողի ինքնությունը, դարձյալ չի ձեռնարկել արդյունավետ միջոցներ` նրա հետ միասին վկաներին ծեծի ենթարկած մյուս անձանց ինքնությունները պարզելու ուղղությամբ` բավարարվելով տուժողի մտացածին այն հայտարարությամբ, թե ինքն առհասարակ չի հիշում հունվարի 1-ին »Այ Վի« ակումբի դրսում տեղի ունեցած վիճաբանության մանրամասների, մասնավորապես` տեղի ունեցած ծեծկռտուքի, դրա մասնակիցների, իր հետ եղած անձանց, միջադեպի հանգամանքների և իրեն մեջքի հատվածում դանակի մեկ հարված հասցնելու վերաբերյալ ոչինչ։
Դատարանը պատճառաբանել է նաև, որ.
»Այլ կերպ, ինչպես նախաքննությամբ, այնպես էլ դատարանում` ամբաստանյալ Ա.Փահլևանյանի, վկաներ Ս.Փահլևանյանի, Մ.Սարաֆյանի, գործի ելքով որևէ շահագրգռվածություն չունեցող անձանց` վկաներ Ա.Բայանդուրյանի և Ա.Դավթյանի ցուցմունքները` ակումբի ներսում սկսած վիճաբանության, բազմաթիվ անձանց կողմից Մ.Սարաֆյանին, ծեծի ենթարկելու, իսկ այնուհետև նույն ծեծը նաև դրսում շարունակելու մասին չեն կարող համարվել ոչ արժանահավատ ու մտացածին` դրան որպես հակափաստարկ բերված որևէ ապացույցի բացակայության հիմքով։
Այլ խոսքով, չփարատված այն կասկածները, որոնք վերաբերվում են ակումբում ծեծի ենթարկված լինելուն ու դրա հետևանքով այնտեղից փախուստի դիմելուն և որոնք չեն ընդունվում որպես արժանահավատ իրողություն մեղադրանքի մարմինների կողմից կամ պետք է հերքվեն որոշակի ապացույցներով, կամ /…/ առնվազն մեկնաբանվեն հօգուտ ամբաստանյալի։
Միևնույն ժամանակ, դարձյալ անդրադառնալով և վերլուծելով գործով ձեռք բերված ապացույցները, մասնավորապես Երևանի Հյուսիսային պողոտայում գտնվող »Այ Վի« ակումբի մոտակայքում տեղադրված տեսախցիկների կողմից իրականացված տեսագրությունները և դրանց վերաբերյալ ամբաստանյալ Ա.Փահլևանյանի, վկաներ Ս.Փահլևանյանի, Մ.Սարաֆյանի, Ա.Պետրոսյանի կողմից դատարանին և նախաքննության ընթացքում ներկայացված պարզաբանումները, դատարանն արձանագրում է, որ դրանցում պատկերված իրադարձությունները զարգացել են հետևյալ կերպ.
Այսպես,
տեսագրության 03։19 րոպեին երևում է Սուրեն Փահլևանյանը, ով արագորեն դուրս է գալիս »Այ Վի« ակումբի մուտքից և աստիճաններով իջնում ներքև։ Նրա ետևից անմիջապես դուրս է գալիս եղբայրը` ամբաստանյալ Արսեն Փահլևանյանը, ով նույնպես շտապելով իջնում է ակումբի աստիճաններից, սակայն 03։25 րոպեին ետ է վերադառնում` աստիճաններով բարձրանալով դեպի ակումբի մոտք։ 03։32 րոպեին դարձյալ պատկերված է Սուրեն Փահլևանյանը` ակնհայտ ինքնազգացողությունը վատացած վիճակում` աստիճանների ճաղավանդակից բռնված։ Քիչ անց նա քայլում է փողոցի կողմ։ 03։40 րոպեին երևում է, թե ինչպես է Մեսրոպ Սարաֆյանը դարձյալ շտապելով, արագ-արագ, հագուստը մեջքի հատվածում պատռված, իջնում ակումբի աստիճաններից և հեռանում դեպի հարակից փողոց։ 03։50 րոպեին կրկին երևում է Արսեն Փահլևանյանը, ով հագուստը ձեռքին դարձյալ դուրս է գալիս ակումբից և արագորեն իջնելով աստիճաններով, շտապում դեպի փողոց` եղբոր և ընկերոջ ետևից։
04։09 րոպեին պատկերված են 3 անձինք` որոնցից մեկը բալագույն բաճկոնով է և ըստ քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների` հանդիսանում է տուժող Հարությունյանը։ Մյուսը` կապյուշոնով է, ում ինքնությունը գործով պարզված չէ։ Նրանց ետևից ևս մեկը, ում ինքնությունը նույնպես գործով ի հայտ չի բերվել։ Վերջիններս, իջնելով ակումբի ատիճաններից, շտապում են դեպի փողոցի այն կողմ, ուր արդեն իսկ գնացել էին Մ.Սարաֆյանը, Ա.Փահլևանյանը և Ս.Փահլևանյանը, ընդ որում, բալագույն պիջակով անձը շտապում է այն աստիճան, որ շրջանցելու փոխարեն, ցատկում է ակումբի աստիճանների կողքին առկա մետաղյա ճաղավանդակի վրայով։ 04։23 րոպեին հայտնվում է նաև սև վերնաշապիկով չորրորդ երիտասարդը, ով նույնպես վազքով իջնում է ակումբի աստիճաններից։ 04։27 րոպեին երևում է ևս մեկ` սպիտակ վերնաշապիկով, միջին հասակի, փոքր-ինչ գեր երիտասարդ, ում ինքնությունը դարձյալ գործով պարզված չէ։
Արդեն 05։44 րոպեին սպիտակ վերնաշապիկով, փոքր-ինչ գեր երիտասարդը և կապյուշոնով անձը հանգիստ քայլելով վերադառնում են ակումբ, իսկ 06։09 նրանց ետևից են ակումբ են վերադառնում նաև բալագույն պիջակով և սև վերնաշապիկով տղաները։
Նշվածից հետևում է, որ ամբաստանյալ Փահլևանյանը, նրա եղբայրն ու ընկերը, մեղմ ասած, »իրենց կամքով« չէ, որ հեռանում են ակումբից, այլ ուղղակի այնտեղից դիմում են փախուստի։ Հիշյալ տեսագրությամբ հաստատվում է վկա Սուրեն Փահլևանյանի կողմից դատարանում տրված այն ցուցմունքը, որ մինչև փողոցում տեղի ունեցած միջադեպը, ակումբի ներսում բազմաթիվ անձինք ծեծի են ենթարկել Մեսրոպ Սարաֆյանին և նույնը անելու նպատակով դուրս են վազել իրենց ետևից ու կատարել այն գործողությունները, ինչը պատկերված է մյուս տեսասկավառակում։
Դատարանն արձանագրում է, որ ակումբում որևէ միջադեպ տեղի չունենալու, առավել ևս ծեծի կամ այլ բռնության չենթարկվելու դեպքում հազիվ թե որևէ մեկը, իսկ տվյալ դեպքում` վկաներն ու ամբաստանյալը, ստիպված լինեին նման կերպ` հարկադրված, ընդհատել իրենց հաճելի ժամանցը և արագորեն ու հարկադրված հեռանային ակումբից` պատառոտված հագուստով, իսկ Ա.Փահլևանյանի դեպքում` ցուրտ, ձմեռային եղանակին հագուստները ձեռքը վերցրած։
Վերը նկարագրված տեսագրությամբ ոչ միայն հերքվում է նաև գործով վկա Ալեքսանդր Պետրոսյանի նախաքննական ցուցմունքում արտահայտած այն պնդումները, թե ակումբի ներսում որևէ միջադեպ տեղի չի ունեցել, իսկ դուրս գալով փողոց ինքն ընդամենը փորձել է հեռացնել տուժող Հարությունյանին վիճաբանողներից, այլ մյուս՝ ստորև ներկայացվող տեսագրությամբ հաստատվում է նրա ցուցմունքների անհամապատասխանությունը իրականությանը, քանի որ հստակ է երևում է, որ նա փողոցում տեղի ունեցած ծեծկռտուքի ժամանակ` ըստ 1029-1 տեսագրության 01։28-ից-01։30 և 01։33-01։37 րոպեներում պատկերված տվյալների, անմիջական հարվածներ է հասցնում ինչպես Մ.Սարաֆյանի գլխի հատվածին, այնպես էլ` Ս.Փահլևանյանին։
Հատկանշական է, որ ակումբից դուրս գալու իրավիճակի վերաբերյալ տրված դատատեսաձայնագրային փորձաքննության թիվ 09221406 եզրակցության հետազոտություն մասի համաձայն`
»փորձաքննությանը ներկայացված թվով երկու տեսագրությունների մեջ պատկերված է 2014թ. հունվարի 01-ին ժամը 04.55-ից մինչև ժամը 05.13-ն ընկած ժամանակահատվածում կատարվող իրադարձությունների տեսաշարերը և ժամը 04.58-ին ակումբից դուրս են զալիս չորս երիտասարդներ և աստիճաններով իջնում փողոց։ Նրանցից հետո սրճարանից դուրս են զալիս ևս չորս երիտասարդներ և վազում առաջին քառյակի հետևից և սկսում է ծեծկռտուք«։
Այլ խոսքով, փորձագետի եզրակացությամբ ևս հաստատվում է այն փաստը, որ հետապնդողները վազքով են դուրս գալիս ակումբից և շտապում ամբաստանյալի և վկաների ետևից, ինչը` հաշվի առնելով նաև վերը շարադրված ապացույները` Սուրեն Փահլևանյանի դատաքննական ցուցմունքը, տեսագրության լազերային սկավառակը, ինչպես նաև վկաներ Բայանդուրյանի և Դավթյանի դատաքննական ցուցմունքները, դատարանին թույլ է տալիս գալու այն եզրահանգման, որ իրականում ակումբի ներսում եղել է վիճաբանություն, որի ընթացքում Մ.Սարաֆյանը ծեծի է ենթարկվել։
Դատաքննությամբ հետազոտված մյուս` 1029-1 տեսագրության վերարտադրությամբ հիմնավորվեց, որ`
0։17-րդ վայրկյանին երևում է, թե ինչպես է ակումբի աստիճաններով իջնում մի երիտասարդ, ով, ինչպես հետագայում պարզվեց, հանդիսանում է սույն քրեական գործով վկա Սուրեն Փահլևանյանը։ 00։47-րդ վայրկյանին ակումբի դրսում երևում է նաև Մ.Սարաֆյանը, ապա` Ա.Փահլևանյանը, ովքեր հանդարտ քայլելով առաջ են գնում։ 01։11-րդ րոպեին երևում է, որ, երբ նրանք հանդարտ քայլելով առաջ են գնում, Սուրեն Փահլևանյանը մի պահ կանգնում է և ձեռքը մեկնում դեպի վերև` ակումբի աստիճանների կողմ, ինչ-որ բան է ասում /տեսագրությամբ չի երևում թե ում/։ Ապա, 01։14-րդ րոպեին երևում է, թե ինչպես է բալագույն բաճկոնով երիտասարդը, ով ինչպես հետագայում պարզվեց, հանդիսանում է սույն քրեական գործի շրջանակներում տուժող Ա.Հարությունյանը, աստիճաններից իջնում և վազելով մոտենում Սուրեն Փահլևանյանին, ապա 01։15 րոպեին ձեռքով հարվածում նրա դեմքին, որից հետո նրանց միջև տեղի է ունենում ծեծկռտուք, իսկ արդեն 01։20 րոպեին երևում է, թե ինչպես է Սուրեն Փահլևանյանը ձեռքով պատասխան հարված հասցնում Հարությունյանին, վերջինս այդ հարվածից մի պահ ընկնում է գետնին և անմիջապես վեր կենում։ 01։22 րոպեին տեսագրությամբ երևում է, թե ինչպես կապյուշոնով անծանոթ անձը վազելով գալիս և ձեռքով` բռունցքով հարվածում է Սուրեն Փահլևանյանին, որի հետևանքով վերջինս ընկնում է գետնին՝ դեմքով սառույցի վրա։ 01։25 րոպեին երևում է, թե ինչպես 3 անձ, մոտենալով նրան, քաշքշում են, ավելին նրանցից մեկը ձեռքով հարվածում է Ս.Փահլևանյանին, իսկ այդ պահին տեսագրությամբ երևում է նաև Ա.Փահլևանյանը, ով խուճապահար կանգնած է նույն վայրում և ասես չի կողմնորոշվում, թե ինչ անի։ Տեսագրության 01։28 րոպեին ծեծկռտուք է սկսվում Սուրեն Փահլևանյանի և այդ տղաների միջև, որին միջամտում է այդտեղ գտնվող, մայթեզրին կանգնած Մ.Սարաֆյանը։ Միջամտելով ծեծկռտուքին, Մ.Սարաֆյանը ձեռքով հարվածում է ծեծկռտուքին մասնակիցներից մեկին, ապա ծեծկռտուքի ընթացքում տղաներից մեկը քաշելով խլում է Մ.Սարաֆյանի ձեռքում գտնվող հագուստը, հարվածում նրան, իսկ նա հազիվ հազ քայլելով, հագուստը պատռված, փորձում է խուսափել այդ հարվածներից /տես՝ 01։30 վարկյան/։ Միայն 01.42 պոպեին երևում է, թե ինչպես է սպիտակ վերաշապիկով, միջին հասակի, քիչ գեր մի երիտասարդ վազելով գալիս դեպի վիճաբանությունը։
1026-5 տեսագրության 01.24 վարկյանին երևում է նախորդ տեսագրության այն իրավիճակը, երբ դրսում արդեն սկսվել է փոխադարձ ծեծկռտուք, որի մասնակիցները 7-են այդ թվում նաև ամբաստանյալը, վկաներ Մ.Սարաֆյանը և Ս.Փահլևանյանը, ինչպես նաև տուժող Հարությունյանը։ Այսինքն հաշվի առնելով, որ ամբաստանյալ Ա.Փահլևանյանն ըստ էության ակտիվ գործողություններ համարյա թե չի կատարում, այլ հիմնականում վազում է այս կամ այն կողմ՝ ուստի Սուրեն Փահլևանյանին և Մեսրոպ Սարաֆյանին միաժամանակ ծեծողների թիվը չորսն է։ Ծեծկռտուքի ընթացքում վիճաբանող անձինք մի պահ առանձնանում են միմյանցից, ցրվում, այնուհետև 01.42 երևում է, թե ամբաստանյալը և Ս.Փահլևանյանը ինչպես են վազում դեպի մայթեզր, որի ընթացքում նրանց նկատմամբ որևէ բռնություն չի գործադրվում։ Այդ պահին կապյուշոնով մի երիտասարդ ով գալիս է Մ.Սարաֆյանի ետևից, ձեռքով հարվածում է նրա գլխին, ապա փորին, այնուհետև ոտքով մեջքի հատվածին, վերջինս այդ հարվածներից ընկնում է գետնին, իսկ այ նույն կապյուշոնով երիտասարդը շարունակում է ոտքով հարվածներ հասցնել նրա մարմնի և գլխի շրջաններին, այնուհետև տեսնելով, որ նա համարյա թե անշարժացած է հեռանում է /տես՝ 01.48 րոպե/։ 01.54 րոպեին, բալագույն բաճկոնով երիտասարդը նույն ինքը տուժող Ա.Հարությունյանը տեսնելով Սարաֆյանին արդեն գետնին ընկած, ձեռքերով հրում՝ պահում և թույլ չի տալիս, որպեսզի այդ պահին այդտեղ գտնվող և նրան ծեծի ենթարկած անձանցից որևէ մեկը մոտենա և շարունակի հարվածել նրան, սակայն 01.55 րոպեին երևում է, որ սպիտակ վերնաշապիկով միջին հասակի երիտասարդը, ով ծեծկռտուքին հասնում է փոքր-ինչ ուշացած, դարձյալ ոտքով հարվածում է գետնին ընկած Սարաֆյանին, որից հետո քայլելով հեռանում։ Հարկ է նկատի ունենալ, որ այս ամբողջ ժամանակահատվածում Փահլևանյան եղբայրները որևէ կերպ չեն միջամտում, այլ փախած են լինում մի կողմ, որը դուրս է տեսագրման տիրույթից։ Ապա 02.09 րոպեին երևում է, թե ինչպես Ա.Հարությունյանը փորձում է կանգնեցնել, գետնից բարձացնել Սարաֆյանին, սակայն չկարողանալով նրան բարձացնել, թողնում են գետնին ընկած և իր կողքին կանգնած երիտասարդի հետ միասին հեռանում այդտեղից։ Ամբասատանյալը և վկա Փահլևանյանը, քիչ անց վերադառնալով տեսագրման տիրույթ, օգնեելով գետնից բարձացնում են Մ.Սարաֆյանին, ապա 02.42 նրանք նույնպես քայլելով հեռանում են։ 03.28 րոպեին Ա.Փահլևանյանը վերադառնում է և նստում այդ տարածքում կայանված ավտոմեքենան, ապա մի փոքր առաջ ընթանում, որտեղ մայթեզրին կանգնած են ընկերը և եղբայրը, այնուհետև 04.00 րոպեին վկա Փահլևանյանը հագուստը ձեռքին վազելով ինչ-որ տեղ է հեռանում, իսկ 04.10 րոպեին երևում է, որ նա վերադառնում է ձեռքին արդեն հագուստներ և 04.20 րոպեին նստելով ավտոմեքենան եղբոր և ընկերոջ հետ հեռանում են դեպքի վայրից։
Ուսումնասիրած վերջին 2 տեսագրությունները, դարձյալ դատարանին թույլ են տալիս հաստատված համարելու, որ միջադեպը հենց սկզբից` ակումբի ներսից, մինչև վիճաբանության և ծեծկռտուքի ավարտը տուժող Հարությունյանն ու նրա ընկերները եղել են հարձակվողների՝ ոտնձգողի, իսկ ամբաստանյալը, նրա եղբայրն ու ընկերը պաշտպանվողի, ծեծից խուսափողի և փախուստի դիմողի դերում։
Որպես ապացույց դիտարկելով նախաքննության ընթացքում նշանակված տեսաձայնագրային փորձաքննության եզրակացությունը՝ դատարանն արձանագրում է, որ փորձագետը հանգել է այն հետևության, թե » /…/ Ինչ վերաբերում է այն հարցին, թե տեսագրություններում առկա անձանց պատկերները պիտանի են նույնացման համար, թե ոչ, ապա այս հարցը սույն փորձաքննության շրջանակներում ընդհանրապես չի դիտարկվել, քանի որ այն դուրս է տեսաձայնագրային փորձաքննության հետազոտությունների շրջանակից և հանդիսանում է դիմանկարային փորձաքննության հետազոտման հարց։«
Անդրադառնալով մեղադրանքի կողմի այն դատողություններին, թե ամբաստանյալ Փահլևանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքը հիմնավոր է, դատարանը գտել է, որ նախաքննությամբ հավաքված ու դատարանում հետազոտված ապացույցները թույլ չեն տալիս գալու այդ եզրահանգման հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Դատարանը մասնավորապես պատճառաբանել է, որ.
»Ասվածը մասնավորապես վերաբերվում է Ա.Փահլևանյանի կողմից տուժողին դանակահարելու դրդապատճառներին, նրա սուբյեկտիվ դիտավորությանն ու դրանք գնահատելու համար անհրաժեշտ փաստերին ու ապացույցներին։ Այս առումով կարևոր է վերլուծել ամբաստանյալի կողմից տուժողին մարմնական վնասվածք հասցնելուն նախորդած ժամանակահատվածում և դրանից հետո տեղի ունեցած իրադարաձությունները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 42-րդ հոդվածի համաձայն`
»1. Հանցագործություն չի համարվում այն գործողությունը, որը կատարվել է անհրաժեշտ պաշտպանության վիճակում, այսինքն՝ պաշտպանվողի կամ մեկ այլ անձի կյանքը, առողջությունը և իրավունքները, հասարակության կամ պետության շահերը հանրության համար վտանգավոր ոտնձգությունից կամ դրա իրական սպառնալիքից՝ ոտնձգություն կատարողին վնաս պատճառելու միջոցով պաշտպանելիս, եթե թույլ չի տրվել անհրաժեշտ պաշտպանության սահմանազանցում։
2. Անձի կյանքի համար վտանգավոր բռնության կամ այդպիսի բռնության իրական սպառնալիքով զուգորդված ոտնձգությունից պաշտպանվելիս կարող է պատճառվել ցանկացած վնաս, այդ թվում՝ մահ։
3. Անհրաժեշտ պաշտպանության իրավունքն անձին է պատկանում՝ անկախ ոտնձգությունից խուսափելու կամ այլ անձանց կամ պետական մարմինների օգնությանը դիմելու հնարավորությունից, ինչպես նաև անկախ անձի մասնագիտական կամ այլ հատուկ պատրաստվածությունից և պաշտոնեական դիրքից։
4. Անհրաժեշտ պաշտպանության սահմանազանցում են համարվում դիտավորյալ այն գործողությունները, որոնք, պաշտպանվողի համար ակնհայտ, չեն համապատասխանում ոտնձգության բնույթին և վտանգավորությանը։
Անհրաժեշտ պաշտպանության սահմանազանցմամբ արարքը հանցագործություն է, եթե հատկապես նախատեսված է սույն օրենսգրքի հատուկ մասով։
5. Անհրաժեշտ պաշտպանության սահմանազանցում չի համարվում և քրեական պատասխանատվության չի հանգեցնում զենքի կամ ցանկացած այլ միջոցների կամ առարկաների գործադրումը զինված անձի հարձակումից կամ անձանց խմբի հարձակումից պաշտպանվելու համար, ինչպես նաև ապօրինաբար և բռնությամբ բնակարան կամ այլ շինություն ներխուժելը կանխելու համար` անկախ ոտնձգողին պատճառած վնասի ծանրությունից«։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
»1. Դիտավորությամբ մեկ ուրիշին մարմնական վնասվածք պատճառելը կամ առողջությանն այլ ծանր վնաս պատճառելը, որը վտանգավոր է կյանքի համար կամ առաջացրել է տեսողության, խոսքի, լսողության կամ որևէ օրգանի կամ օրգանի ֆունկցիայի կորուստ կամ արտահայտվել է դեմքի անջնջելի այլանդակմամբ, ինչպես նաև կյանքի համար վտանգավոր այլ վնաս է պատճառել առողջությանը կամ առաջացրել է դրա քայքայում՝ զուգորդված ընդհանուր աշխատունակության ոչ պակաս, քան մեկ երրորդի կայուն կորստով կամ հանցավորի համար ակնհայտ մասնագիտական աշխատունակության լրիվ կորստով կամ առաջացրել է հղիության ընդհատում, հոգեկան հիվանդություն, թմրամոլությամբ կամ թունամոլությամբ հիվանդացում /…/«։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
»Մեկ ուրիշի առողջությանը ծանր վնաս պատճառելն անհրաժեշտ պաշտպանության սահմանազանցմամբ /…/«։
Այսպես,
քրեական գործի դատական քննությամբ դատարանը ուսումնասիրված ապացույցների ամբողջությամբ հաստատված է համարում, որ 2014թ. հունվարի 1-ին Երևանում գտնվող Հյուսիսային պողոտայի »Այ Վի« ակումբի մոտակայքում տեղի ունեցած վիճաբանության և ծեծի ժամանակ Ա.Փահլևանյանը, տեսնելով եղբոր և ընկերոջը հասցված դաժան, անմարդկային և ուժգին հարվածները, նախ գտնվել է շոկային, վախեցած և ոչ ադեկվատ վիճակում, ապա, փորձել է կանխել եղբոր և ընկերոջ կյանքին սպառնացող վտանգը, այդ իսկ պատճառով իր ձեռքում գտնվող, ամբաստանյալի խոսքերով Մ.Սարաֆյանին պատկանող բանալիների խրձին ամրացված փոքրիկ հուշանվեր դանակով /դանակի չափերի, նկարագրության և պատկանելության մասին, բացի ամբաստանյալի ցուցմունքից այլ տվյալներ գործով ձեռք չեն բերվել/ մեկ հարված է հասցրել նրանց ծեծի ենթարկող իրեն անծանոթ անձանցից մեկին։
Գործի քննությամբ հիմնավորվեց, որ ամբաստանյալը նախապես որևէ դիտավորություն չի ունեցել տուժող Ա.Հարությունյանին դանակով մարմնական վնասվածք պատճառելու առումով, այլ մարմնական վնասվածքը պատճառել է ելնելով արդեն իսկ ստեղծված` իր հարազատ եղբոր ու մանկության ընկերոջ առողջության, ինչու չէ նաև կյանքի համար առաջացած վտանգը խափանելու, դադարեցնելու մղումներից ելնելով։
Առաջին հայացքից կարող է թվալ, որ ամբաստանյալ Փահլևանյանը գործել է անհրաժեշտ պաշտպանության վիճակում։
Անդրադառնալով անհրաժեշտ պաշտպանության սահմաններում գործելու վերաբերյալ ամբաստանյալի և նրա պաշտպանի կողմից առաջ քաշված հարցին, դատարանը ցանկանում է նախ մեջ բերել է այս առթիվ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կողմից մի շարք որոշումներում արտահայտած որոշակի իրավական դիրքորոշումներ, ապա դրանք վերլուծել նաև սույն գործով ի հայտ եկած փաստական հանգամանքների լույսի ներքո`
Մասնավորապես,
Ա.Հակոբյանի վերաբերյալ որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ`
»Անհրաժեշտ պաշտպանության իրավունքն ունի որոշակի սահմաններ։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 42-րդ հոդվածի մեկնաբանման հիման վրա Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ օրենքով ամրագրված են որոշակի պայմաններ, որոնց առկայության դեպքում է միայն պաշտպանությունը իրավաչափ և հետևաբար` արարքի հանցավորությունը բացառող։
Այսպես, անհրաժեշտ պաշտպանության իրավաչափության պայմաններն են.
ա/ ոտնձգության հանրային վտանգավորությունը.
բ/ ոտնձգության առկայությունը.
գ/ ոտնձգության իրական լինելը,
դ/ վտանգ սպառնալը անձի, հասարակության, պետության շահերին.
ե/ վնաս հասցնելը միայն ոտնձգողին.
զ/ պաշտպանության համարժեքությունը ոտնձգությանը։
Առաջին պայմանից հետևում է, որ ոտնձգությունն օժտված է հանրային վտանգավորությամբ, եթե այն անձի, հասարակության, պետության շահերին կարող է էական վնաս հասցնել։
Երկրորդ պայմանի համաձայն` ոտնձգությունը համարվում է առկա այն դեպքում, երբ այն արդեն սկսվել է, ընթացքի մեջ է և չի ավարտվել, ինչպես նաև այն դեպքում, երբ առկա է ոտնձգությունը սկսելու իրական, անմիջական սպառնալիք։ Ոտնձգության առկայության պայմանը ենթադրում է, որ անհրաժեշտ պաշտպանությունն անթույլատրելի է արդեն ավարտված ոտնձգության դեպքում, բացառությամբ այն դեպքի, երբ վնաս պատճառողը չի գիտակցել ոտնձգության ավարտման փաստը։
Վերջինիս դեպքում ոտնձգությունից առաջացած հուզմունքի պատճառով պաշտպանվողին կարող է թվալ, թե ոտնձգությունը դեռևս չի ավարտվել և անհրաժեշտ է պաշտպանվել։ Նման դեպքերում թեև պաշտպանությունն անժամանակ է /ուշացած է/, այն այնուամենայնիվ, իրավաչափ է։
Երրորդ պայմանի իմաստով ոտնձգությունն իրական է, եթե այն իրոք կատարվում է և ոչ թե պաշտպանվողի երևակայության արդյունք է։
Չորրորդ պայմանի համաձայն` անհրաժեշտ պաշտպանությունը ներառում է ոչ միայն սեփական, այլ նաև ուրիշ անձանց իրավունքների, ինչպես նաև հասարակության և պետության շահերի պաշտպանության դեպքերը։ Ընդ որում, այլ անձանց իրավունքների ու շահերի պաշտպանությունն իրականացնող անձը կարող է պաշտպանությունն իրականացնել սեփական նախաձեռնությամբ` առանց սպասելու, որ իրենից օգնություն խնդրեն։
Ըստ հինգերորդ պայմանի` անհրաժեշտ պաշտպանությունն իրականացվում է միայն ոտնձգողին վնաս հասցնելու միջոցով։ Ընդ որում, անհրաժեշտ պաշտպանության իրավունքն անձին է պատկանում անկախ ոտնձգությունից խուսափելու, կամ այլ անձանց, պետական մարմինների օգնությանը դիմելու հնարավորությունից, ինչպես նաև, անկախ անձի մասնագիտական կամ այլ հատուկ պատրաստվածությունից և ծառայողական դիրքից։ Այլ կերպ` եթե անգամ հնարավորություն կա պաշտպանությունն իրականացնել այլ միջոցներով /օրինակ` փախչել, դիմել այլ անձանց կամ պետական մարմինների օգնությանը/, բայց պաշտպանություն իրականացնողը ընտրում է պաշտպանության այն ձևը, որը կապված է ոտնձգողին վնաս պատճառելու հետ, իրականացված պաշտպանությունը չի համարվի ոչ իրավաչափ։
Վեցերորդ պայմանը պաշտպանության համարժեքությունն է ոտնձգությանը։ Անհրաժեշտ պաշտպանությունը համարժեք չէ ոտնձգությանը, եթե պաշտպանության և ոտնձգության միջև անհամապատասխանությունն ակնհայտ է, այսինքն` ոտնձգողին հասցվում է այնպիսի ծանր վնաս, որը տվյալ պայմաններում անկասկած արդարացված չէ։ Ընդ որում, ոտնձգության և պաշտպանության միջև եղած անհամապատասխանությունը պետք է ակնհայտ լինի հենց իր՝ պաշտպանությունն իրականացնողի համար։ Պաշտպանվողը պետք է գիտակցի, որ չափից դուրս մեծ վնաս է հասցնում ոտնձգողին, ինչն արդարացված չէ տվյալ իրադրությունում։
Անհրաժեշտ պաշտպանության համարժեքության գնահատման և որպես արդյունք` անհրաժեշտ պաշտպանության սահմանազանցման առկայության կամ բացակայության որոշման համար անհրաժեշտ է գնահատել ոտնձգության վտանգավորության աստիճանի և պաշտպանության միջև համապատասխանությունը։
Օրենքը չի պահանջում, որ պաշտպանվողը կիրառի ոտնձգողի կողմից կիրառվող միջոցներին հավասարազոր միջոցներ։ Պաշտպանվողը կարող է գործադրել նաև առավել արդյունավետ միջոցներ։
Ոտնձգության և պաշտպանության միջոցների միջև համամասնության խնդիրը լուծելիս անհրաժեշտ է հաշվի առնել հետևյալ հանգամանքները՝
ա/ պաշտպանվող բարիքի արժեքավորությունը և այն վնասի չափը, որ կարող էր հասցվել դրան,
բ/ ոտնձգության ինտենսիվությունը ու հանկարծակիությունը,
գ/ պաշտպանվողի և ոտնձգողի ֆիզիկական հնարավորությունները /սեռը, տարիքը, առողջական վիճակը, ֆիզիկական ուժը և այլն/,
դ/ ոտնձգողների և պաշտպանվողների քանակը,
ե/ ոտնձգության իրադրությունը, տեղը, ժամանակը և այլն։ /տե՛ս Արտյոմ Նորայրի Հակոբյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի օգոստոսի 27-ի թիվ ԵԿԴ/0149/01/09 որոշման 27-28-րդ կետերը/«։
Զարգացնելով հիշյալ որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանն Ա.Թորոսյանի վերաբերյալ որոշման մեջ արտահայտել է դիրքորոշում այն մասին, որ`
»անհրաժեշտ պաշտպանության սահմանազանցումը բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ հատկանիշներով։
Անհրաժեշտ պաշտպանության սահմանազանցման օբյեկտիվ հատկանիշների կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ոտնձգության բնույթն ու վտանգավորությունը որոշվում են ոտնձգության օբյեկտի արժեքավորությամբ, ոտնձգության ինտենսիվությամբ, պաշտպանվողի և ոտնձգողի ֆիզիկական հնարավորություններով, նրանց քանակով, ոտնձգության իրադրությամբ և այլն։ Ուստի, անհրաժեշտ պաշտպանության սահմանազանցումն առկա է այն դեպքում, երբ առկա է ակնհայտ /խիստ, էական/ անհամապատասխանություն ոտնձգությամբ սպառնացող և պաշտպանվողի կողմից պատճառվող վնասների միջև։
Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 42-րդ հոդվածի 4-րդ մասի իմաստով խոսքը սպառնացող և պատճառվող վնասների միջև առկա խիստ /էական/ անհամապատասխանության մասին է։ Այլ կերպ՝ անհրաժեշտ պաշտպանության սահմանազանցումն առկա է այն դեպքում, երբ պաշտպանվողը կիրառել է պաշտպանության այնպիսի միջոցներ և մեթոդներ, որոնց կիրառումն ակնհայտ կերպով չէր բխում ո՛չ ոտնձգության բնույթից և վտանգավորությունից, ո՛չ էլ իրադրությունից։
Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում նշել նաև, որ անհրաժեշտ պաշտպանության սահմանազանցման օբյեկտիվ հատկանիշների առկայության կամ բացակայության հարցի քննարկման համար առաջին հերթին պետք է պարզել անհրաժեշտ պաշտպանության վիճակի առկայության հարցը։ Այլ կերպ՝ անհրաժեշտ է առաջին հերթին պարզել ոտնձգության և պաշտպանության առկայության, ապա նոր միայն դրանց արդյունքում պատճառված վնասների համապատասխանության հարցը։
Անհրաժեշտ պաշտպանության սահմանազանցման սուբյեկտիվ հատկանիշների կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ անհրաժեշտ պաշտպանության սահմանազանցումը բնութագրվում է մեղքի դիտավորյալ ձևով։
Անհրաժեշտ պաշտպանության վիճակում ուղղակի դիտավորությամբ գործելու պարագայում պաշտպանվողը՝
ա/ գիտակցում է, որ ոտնձգությունից կարելի է պաշտպանվել ոտնձգողին նվազ ծանր վնաս պատճառելով,
բ/ կանխատեսում է ոտնձգողին վնաս պատճառելու անխուսափելիությունը կամ իրական հնարավորությունը,
գ/ ցանկանում է վերոնշյալ հետևանքի առաջացումը։
Անհրաժեշտ պաշտպանության վիճակում անուղղակի դիտավորությամբ գործելու պարագայում պաշտպանվողը՝
ա/ գիտակցում է, որ ոտնձգությունից կարելի է պաշտպանվել ոտնձգողին նվազ ծանր վնաս պատճառելով,
բ/ կանխատեսում է ոտնձգողին վնաս պատճառելու հնարավորությունը,
գ/ գիտակցաբար թույլ է տալիս վերոնշյալ հետևանքի առաջացումը կամ անտարբեր է դրա առաջացման նկատմամբ։«
Այսպիսով, դատարանն անդրադառնալով վճռաբեկ դատարանի` անհրաժեշտ պատպանության և դրա սահմանազանցման բնորոշմանն ու իրավաչափությանը վերաբերվող վերը շարադրված իրավական դիրքորոշումներին, դրանք դիտարկելով սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքների տիրույթում, արձանագրել է, որ Ա.Փահլևանյանը ստեղծված իրավիճակում գործել է ոչ թե անհրաժեշտ պաշտպանության, այլ դրա սահմանազանցման պայմաններում։
Դատարանը նման եզրահանգման գալիս արձանագրել է հետևյալը`
Նախ, 2014թ. հունվարի 1-ին »Այ Վի« ակումբում, իսկ այնուհետև դրա մոտակայքում` դրսում, տեղի ունեցած վիճաբանության և ծեծկռտուքի ժամանակ առկա է եղել իրական ոտնձգություն, որը պարունակել է հանրային վտանգավորություն։ Այսինքն, ոտնձգությունը, որից պաշտպանվել են Փահլևանյաններն ու Սարաֆյանը, եղել է հանրորեն վտանգավոր, իրական և առկա։ Մասնավորապես, ոտնձգության հանրային վտանգավորությունը պայմանավորված է եղել նրանով, որ տվյալ արարքը էական վնասներ է պատճառել Մ.Սարաֆյանի և Ս.Փահլևանյանի շահերին` վերջինս ենթարկվել է ծեծի, իսկ Մ.Սարաֆյանին պատճառվել է միջին ծանրության և թեթև աստիճանի մարմնական վնասվածքներ։
Համաձայն դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 42 եզրակացության`
»Մեսրոպ Սարաֆյանի մարմնական վնասվածքները` զույգ աչքերի սպիտակուցաթաղանթների, աջ ստորին կոպի, ձախ վերին և ստորին կոպերի շրջանների արյունազեղումների, ձախ բազկի շրջանի քերծվածքի` ներկայիս գունազրկված տեղամասի, ձախ դաստակի 4-րդ ֆալանգի տեղաշարժված կոտրվածքի ձևով հասցվել են բութ, կոշտ առարկաներով, հնարավոր է որոշմամբ նշված ժամկետում, որոնք առաջացրել են առողջությանը միջին ծանրության վնաս, առողջության տևական քայքայումով, նկատի ունենալով վնասվածքների հետ անմիջական պատճառական կապի մեջ եղած հետևանքների տևողությունը` 21-օրից ավելի։ Իսկ ինչ վերաբերվում է վնասվածքի ծանրության աստիճանին առանձին-առանձին. ապա աջ աչքի սպիտակուցաթաղանթի, աջ ստորին կոպի շրջանների արյունազեղումները, ձախ աչքի սպիտակուցաթաղանթի, ձախ վերին և ստորին կոպերի շրջանների արյունազեղումները հնարավոր չէ տարանջատել միմյանցից և առաջացրել են առողջությանը թեթև վնաս, առողջության կարճատև քայքայումով, նկատի ունենալով վնասվածքների հետ անմիջական պատճառական կապի մեջ եղած հետևանքների տևողությունը` ոչ պակաս 6-օրից և ոչ ավելի, քան` 21 օր, ձախ բազկի շրջանի քերծքվածքը` առողջութանը թեթև վնասի հատկանիշ չի պարունակում և ձախ դաստակի 4-րդ ֆալանգի տեղաշարժված կոտրվածք` առողջությանը միջին ծանրության վնաս, առողջության տևական քայքայումով, նկատի ունենալով վնասվածքների հետ անմիջական պատճառական կապի մեջ եղած հետևանքների տևողությունը` 21-օրից ավելի«։
Ս.Փահլևանյանի պնդմամբ ծեծի արդյունքում վնասվել` կոտրվել է իր քիթը։
Դատարանն արձանագրել է, որ թեև դատաքննության ընթացքում ակներեև է եղել վկա Փահլևանյանի քթի արտահայտված թեքությունը, սակայն դա չի կարող ընդունվել որպես ապացույց ու դիտարկվել, որ այն այդպիսին է դարձել հենց ծեծի արդյունքում, քանի որ վերջինս սահմանված կարգով դատաբժշկական փորձաքննության չի ենթարկվել և դրա համար արգելք է հանդիսանում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 108-րդ հոդվածի 1-ին մասը։
Նույնը չի կարող ասվել Սարաֆյանի պարագայում, քանի որ վերջինիս պատճառված մարմնական վնասվածքը հաստատվել է դատաբժիշկ-փորձագետի եզրակացությամբ։
Դատարանը եզրահանգել է, որ.
»Այսպիսով, գործով հաստատված է, որ անհրաժեշտ պաշտպանություն է իրականացվել ոչ իրավաչափ արարքի դեմ։
ՈՒստի վճռաբեկ դատարանի արտահայտած վերը նշված դիրքորոշման »ա« ենթակետով նախատեսված հանրային վտանգավորության պայմանն առկա է։
Այնուհետև, ոտնձգությունը եղել է առկա, մասնավորապես, այն սկսվել է »Այ Վի« ակումբի մեջ` զուգարանում գտնվող լվացարանի մոտակայքում, ապա շարունակվել ակումբի դրսում, երբ Մ.Սարաֆյանին և Ս.Փահլևանյանին հետապնդելով, վիճաբանող անձինք դուրս են եկել ակումբից և շարունակել են իրենց ոտնձգությունը։
Տվյալ պարագայում, չնայած գործի քննությամբ ի հայտ չեկավ, թե ամբաստանյալը հատկապես որ պահին է դանակով հարվածել տուժողին, դատարանը փաստում է, որ ոտնձգությունը սկսվել, ավելին, եղել է ընթացքի մեջ և դեռևս ավարտված չի եղել այն պահին, երբ Ա.Փահլևանյանը դանակով հարվածել է ոտնձգող անձանցից մեկի մեջքին։
Դրա մասին է վկայում այն, որ ակումբի ներսում Սարաֆյանին ծեծի ենթարկելիս, Ա.Փահլևանյանն անտեղյակ է եղել դրանից, ապա ակումբից դուրս գալիս տեսնելով նրա պատառոտված հագուստն ու հասկանալով, որ նա արդեն իսկ ծեծի է ենթարկվել` դանակի հարվածն ըստ էության տուժողին հասցրել է դրսում` իրական ոտնձգությունը սկսված լինելուց հետո` մինչև միջադեպի ավարտը, երբ Սարաֆյանին ծեծի ենթարկողները նրան թողնելով գետնին ընկած հեռացել են դեպքի վայրից։
Ասվածին հավելելով ոտնձգության առկայության /»բ« ենթակետ/ կապակցությամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից արտահայտված իրավական դիրքորոշումը` դատարանը գտնում է, որ գործում չկան օբյեկտիվ հիմքեր պնդելու, որ Ա.Հարությունյանին վնաս հասցնելու պահին Ա.Փահլևանյանը գիտակցում էր, կամ կարող էր գիտակցել, որ տուժողի կողմից սկսված ոտնձգությունն արդեն իսկ ավարտված է, հատկապես, որ այն գտնվել է ընթացքի մեջ։
Այստեղ հարկ է նկատի ունենալ, որ վերևում նշված տեսագրության սկավառակի զննությամբ միանշանակ ակնհայտ է, որ տեսանյութում պատկերված բալագույն պիջակով անձնավորությունը, ով վկաների և իր` տուժողի, նկարագրության համաձայն հանդիսանում է նույն ինքը` տուժող Հարությունյանը, մի խումբ անձանց կազմում ակտիվ գործողություններ է կատարում վկաներին ծեծելու և մարմնական վնասվածքներ պատճառելու առումով, ինչը նաև խոսում է այն մասին, որ ամբաստանյալի կողմից դանակով հարված է հասցվել եղբորն ու ընկերոջը ծեծի ենթարկած անձանցից առավել ակտիվ գործողություններ կատարողներից մեկին։
Հետևաբար, վճռաբեկ դատարանի արտահայտած վերը նշված դիրքորոշման »բ« ենթակետով նախատեսված առկայության պայմանը ևս առկա է։
Անդրադառնալով տվյալ վիճաբանության՝ ոտնձգության, իրական լինելու փաստին, դատարանը գտնում է, որ ոտնձգությունը եղել է իրական, այլ ոչ թե պաշտպանվողի` տվյալ դեպքում Ա.Փահլևանյանի երևակայության արդյունքը, ինչը պայմանավորված է ինչպես Մ.Սարաֆյանի ստացած մարմնական վնասվածքներով, այնպես էլ Ս.Փահլևանյանին ծեծի ենթարկելու վերաբերյալ` »Այ Վի« ակումբի հարակից տարածքում տեղադրված տեսագրող սարքավորումներով արձանագրված փաստով, ինչը հետազոտվել և դիտվել է դատարանում։
Արձանագրելով, որ մեղադրանքի կողմը դատարանին չներկայացրեց օբյեկտիվ հիմքեր առ այն, որ հունվարի 1-ին »Այ Վի« ակումբում, իսկ դրանից հետո նաև ակումբի մոտակայքում ամբաստանյալ Ա.Փահլևանյանի, նրա եղբոր ու ընկերոջ կյանքի կամ առողջության նկատմամբ որևէ ոտնձգություն չի կատարվել և միայն պաշտպանվողին է թվացել, թե այդպիսին առկա է, դատարանը փաստում է, որ տվյալ պարագան չի կարող դիտվել որպես կարծեցյալ պաշտպանություն։
Հետևաբար, վճռաբեկ դատարանի արտահայտած վերը նշված դիրքորոշման »գ« ենթակետով նախատեսված իրական լինելու պայմանը նույնպես առկա է։
Դատարանը կրկին անդրադառնալով վճռաբեկ դատարանի վերը նշված դիրքորոշումներին, հաստատված է համարում նաև սույն գործով հասարակության շահերին վտանգ պառնալու բաղադրիչի առկայությունը։
Մասնավորապես, տեղի ունեցած վիճաբանության ժամանակ վտանգ է սպառնացել Մ.Սարաֆյանի և Ս.Փահլևանյանի իրավունքներին և շահերին՝ նրանց առողջությանն ու կյանքին, ուստի պաշտպանվողը` Ա.Փահլևանյանը, իր նախաձեռնությամբ իրականացրել է պաշտպանություն` այն է դանակով հարվածել է ոտնձգողներից մեկի մեջքին և այդ կերպ փորձել խափանել արդեն իսկ սկսված և առկա վտանգը։
Տվյալ իրավիճակում պաշտպանվողը, Ա.Փահլևանյանը, պարտավոր չէր և չի սպասել, որպեսզի ընկերը և եղբայրը իրենից օգնություն խնդրեն, և պաշտպանությունն իրականացրել է իր նախաձեռնությամբ, ինքնուրույն ընտրելով դրա տեսակը։
ՈՒստի առկա է նաև վճռաբեկ դատարանի արտահայտած վերը նշված դիրքորոշման »դ« ենթակետով նախատեսված` վտանգ սպառնալը անձի, հասարակության, պետության շահերին պայմանը։
Սույն գործի ապացուցներից բխում է, որ տեղի ունեցած վիճաբանության ընթացքում վնասը պատճառվել է միայն ոտնձգողին /տվյալ դեպքում` ծեծի ենթարկող չորս անձանցից միայն մեկին/։ Այսինքն, վիճաբանության ընթացքում ամբաստնյալի կողմից դանակով մարմնական վնասվածք է պատճառվել ոտնձգողներից մեկին` տվյալ դեպքում սույն քրեական գործի շրջանակներում տուժող հանդիսացող Ա.Հարությունյանին, ով, ինչպես պարզվել է գործի քննությամբ, եղել է վիճաբանության մասնակից, ավելին, տվյալ դեպքում` անձանց ակտիվորեն ծեծի ենթարկողներից մեկը։
Այսինքն, Ա.Փահլևանյանը դանակով մարմնական վնածվածք է պատճառել ոտնձգողներից մեկին, այլ ոչ թե կողմնակի կամ ոտնձգության հետ որևէ առնչություն չունեցող որէև մեկի։
ՈՒստի առկա է նաև վճռաբեկ դատարանի արտահայտած վերը նշված դիրքորոշման »ե« ենթակետով նախատեսված` վնաս հասցնելը միայն ոտնձգողին պայմանը։
Վերջին պայմանը հանդիսանում է պաշտպանության համարժեքությունը ոտնձգությանը։
Տվյալ դեպքում դատարանը փաստում է, որ սույն գործով ամբաստանյալի արարքին քրեաիրավական գնահատական տալու տեսանկյունից անհրաժեշտ է ուշադրություն դարձնել տեղի ունեցած ոտնձգության և պաշտպանության միջև անհամապատասխանության ակնհայտությանը, այսինքն` արդյոք ոտնձգողին հասցվել է այնպիսի համարժեք վնաս, որը տվյալ պայմաններում անկասկած արդարացված է։«
Դատարանը վերլուծելով գործի փաստերն ու ապացույցները եզրահանգել է, որ դեպքի ժամանակ ոտնձգության և պաշտպանության միջև եղած անհամապատասխանությունը տվյալ դեպքում ակնհայտ է եղել հենց իր` պաշտպանությունն իրականացնող ամբաստանյալի, համար։ Պաշտպանվողը` տվյալ դեպքում Արսեն Փահլևանյանը, պետք է գիտակցեր, որ չափից ավելի մեծ վնաս է հասցնում ոտնձգողին, ինչը տվյալ իրադրությունում արդարացված չէ։
Դատարանը պատճառաբանել է նաև, որ.
»Ինչպես նշվեց վերևում` անհրաժեշտ պաշտպանության սահմանազանցումը բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ հատկանիշներով։
Անհրաժեշտ պաշտպանության սահմանազանցման օբյեկտիվ հատկանիշների առումով պետք է նկատի ունենալ, որ ոտնձգության բնույթն ու վտանգավորությունը որոշվում են ոտնձգության օբյեկտի արժեքավորությամբ, ոտնձգության ինտենսիվությամբ, պաշտպանվողի և ոտնձգողի ֆիզիկական հնարավորություններով, նրանց քանակով, ոտնձգության իրադրությամբ և այլն։
Ուստի, անհրաժեշտ պաշտպանության սահմանազանցումն առկա է այն դեպքում, երբ առկա է ակնհայտ /խիստ, էական/ անհամապատասխանություն ոտնձգությամբ սպառնացող և պաշտպանվողի կողմից պատճառվող վնասների միջև։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 42-րդ հոդվածի 4-րդ մասի իմաստով խոսքը սպառնացող և պատճառվող վնասների միջև առկա խիստ /էական/ անհամապատասխանության մասին է։
Այլ կերպ՝ անհրաժեշտ պաշտպանության սահմանազանցումն առկա է այն դեպքում, երբ պաշտպանվողը կիրառել է պաշտպանության այնպիսի միջոցներ և մեթոդներ, որոնց կիրառումն ակնհայտ կերպով չէր բխում ո՛չ ոտնձգության բնույթից և վտանգավորությունից, ո՛չ էլ իրադրությունից։
Միաժամանակ, անհրաժեշտ պաշտպանության սահմանազանցման օբյեկտիվ հատկանիշների առկայության կամ բացակայության հարցի քննարկման համար առաջին հերթին պետք է պարզել անհրաժեշտ պաշտպանության վիճակի առկայության հարցը։
Այլ կերպ՝ անհրաժեշտ է առաջին հերթին պարզել ոտնձգության և պաշտպանության առկայության, ապա նոր միայն դրանց արդյունքում պատճառված վնասների համապատասխանության հարցը։
Այսինքն, տվյալ իրավաչափության պայմանը դիտարկելիս դատարանը պետք է անդրադառնա այն հարցին, թե արդյոք տեղի է ունեցել անհրաժեշտ պաշտպանության սահմանազանցում, թե ոչ։
Դատարանն, անդրադառնալով ոտնձգության և պաշտպանության միջոցների միջև համամասնության խնդրին, առաջին հերթին հաշվի է առնում վճռաբեկ դատարանի կողմից այս խնդրի կապակցությամբ սահմանված հետևյալ չափորոշիչները`
ա/ պաշտպանվող բարիքի արժեքավորությունը և այն վնասի չափը, որ կարող էր հասցվել դրան,
բ/ ոտնձգության ինտենսիվությունը ու հանկարծակիությունը,
գ/ պաշտպանվողի և ոտնձգողի ֆիզիկական հնարավորությունները /սեռը, տարիքը, առողջական վիճակը, ֆիզիկական ուժը և այլն/,
դ/ ոտնձգողների և պաշտպանվողների քանակը,
ե/ ոտնձգության իրադրությունը, տեղը, ժամանակը և այլն։«
Դատարանն արձանագրել է, որ քննվող քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների հիման վրա հաստատված գործի փաստական հանգամանքները թույլ են տալիս դատարանին գալու այն եզրահանգման, որ տվյալ դեպքում ամբաստանյալի իրականացրած հանցավոր գործողությունները չեն բխում և ակնհայտորեն չեն համապատասխանում որոշման »դ« ենթակետով սահմանված` ոտնձգողների և պաշտպանվողների քանակի համապատասխանությանն առաջադրված իրավական պահանջին։
Այսինքն, ինչպես պարզ դարձավ գործի քննությունից, ակումբից դուրս գալուց հետո` չնայած այն բանին, որ ըստ վկա Փահլևանյանի ակումբում ոտնձգողների քանակը եղել է մոտավորապես տասը, դրսում` ըստ տեսագրության, նրանք եղել են արդեն չորսը, իսկ պաշտպանվողները` երեքը։
Այլ կերպ, հաստատված համարելով, որ վկա Սարաֆյանը, նախ ծեծի է ենթարկվել ակումբի ներսում և պատառոտված հագուստով այնտեղից դիմելով փախուստի շարունակել է ծեծի ենթարկվել նաև դրսում, իսկ վկա Փահլևանյանը ծեծի է ենթարկվել հիմնականում դրսում, ելնելով այն հանգամանքից, որ ամբաստանյալ Փահլևանյանը տուժողին դանակահարել է ոչ թե ակումբի ներսում տեղի ունեցած վիճաբանության ու կռվի ժամանակ, այլ դրսում, դատարանը գտել է, որ նա համարժեքորեն չի գնահատել իրավիճակը և դրսում իրենց երեքի վրա հարձակված չորս հոգուց մեկի նկատմամբ իրականացրել է անհրաժեշտ պաշտպանության սահմաններից դուրս համարվող հանցավոր ոտնձգություն, որը կարող էր դիտարկվել որպես անհրաժեշտ պաշտպանություն միայն այն պայմաններում, երբ ոտնձգողների քանակը լիներ անհամեմատ ավելի մեծ քան պաշտպանվողներինը` ինչպես եղել է ակումբի ներսում։
Հետևաբար, դատարանն արձանագրել է, որ ոտնձգության և պաշտպանության միջոցների միջև առկա ակնհայտ անհամապատասխանության պայմաններում Ա.Փահլևանյանի արարքը պետք է որակվի որպես անհրաժեշտ պաշտպանության սահմանազանցմամբ հասցված ծանր մարմնական վնասվածք։
Դատարանը փաստել է, որ ոտնձգության և պաշտպանության անհամապատասխանությունն առաջին հերթին որոշվում է ոտնձգության բնույթով, իսկ ոտնձգության բնույթը որոշվում է այն օբյեկտի արժեքավորությամբ, որի դեմ ուղղված է ոտնձգությունը։
Դատարանը հաստատված է համարել այն փաստը, որ պաշտպանվող ամբաստանյալի մոտ առաջացել է հոգեբանական լարվածության, վախի և անհավասարակշռության վիճակ, ինչն էլ խանգարել է նրան ճիշտ գնահատել իրադրությունը, սպառնացող վտանգի բնույթն ու աստիճանը։
Դատարանը եզրահանգել է, որ պաշտպանվողը ` Ա.Փահլևանյանը, ոտնձգողին պատճառել է ավելի մեծ վնաս, քան տվյալ իրադրությունում բավարար էր ոտնձգությունը խափանելու, դադարեցնելու համար։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 309-րդ հոդվածի համաձայն`
»1. Գործի քննությունը դատարանում կատարվում է միայն ամբաստանյալի նկատմամբ և միայն այն մեղադրանքի սահմաններում, որով նրան մեղադրանք է առաջադրվել։
2. Դատական քննության ընթացքում մեղադրանքի փոփոխություն թույլատրվում է, եթե դրանով չի վատթարանում ամբաստանյալի վիճակը, և չի խախտվում ամբաստանյալի պաշտպանության իրավունքը։ Մեղադրանքը խստացման առումով փոխելը թույլատրվում է միայն սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով և դեպքերում«։
Որպիսի պայմաններում, ուսումնասիրելով գործով ձեռք բերված ապացուցները, վերլուծելով ու համադրելով դրանք, գործի փաստական հանգամանքները դիտարկելով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կողմից կայացված, վերը շարադրված որոշումների լույսի ներքո, դատարանն իրավացիորեն հանգել է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Արսեն Վռամի Փահլևանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքը ենթակա է վերավորակման ՀՀ քրեական օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով` այն է մեկ ուրիշի առողջությանը ծանր վնաս պատճառելն անհրաժեշտ պաշտպանության սահմանազանցմամբ։
Հարկ է արձանագրել, որ քննարկվող պարագայում, ամբաստանյալ Արսեն Վռամի Փահլևանյանն ըստ էության իրական հնարավորություն ունեցել է /ինչպես տուժողին, այնպես էլ այլոց/ դանակով մեկից ավելի հարված հասցնելու առումով, սակայն այդ կերպ չի վարվել։
Տվյալ դեպքում, վերջինիս գործողությունն ըստ էության ուղղված է եղել խափանելու հարձակվողների գործողությունները` կանխել իր հարազատի ու ընկերոջ նկատմամբ` ծեծի արդյունքում վրա հասնող հնարավոր ծանր հետևանքների առաջացումը` իր բառերով ասած նաև մահը։
Բացի այդ, կոնկրետ դեպքում, անհրաժեշտ պաշտպանության սահմանազանցման պայմանների առկայությունն ինքնին բացառում է ամբաստանյալ Արսեն Վռամի Փահլևանյանի արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով որակելու իրավական հնարավորությունը։
Հետևաբար, նշվածի վերաբերյալ մեղադրողի վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանությունը, քննարկվող պարագայում, այն բավարարելու առումով որևէ իրավական հետևանք առաջացնել չի կարող։
Հարկ է նշել, որ սույն գործով ձեռք բերված փաստական տվյալները, որոնցում որոշակի տեղեկություներ են պարունակում` ակումբի ներսում սկսած վիճաբանության, բազմաթիվ անձանց կողմից Մ.Սարաֆյանին ծեծի ենթարկելու, այնուհետև ծեծը նաև դրսում շարունակելու վերաբերյալ, վերաքննիչ դատարանի դիտարկմամբ, քննարկվող պարագայում, չեն կարող համարվել ոչ արժանահավատ ու մտացածին` դրանց որպես հակափաստարկ բերված որևէ ապացույցի ըստ էության բացակայության պատճառաբանությամբ։
Բացի այդ, չփարատված այն կասկածները, որոնք վերաբերվում են ակումբում ծեծի ենթարկված լինելուն ու դրա հետևանքով այնտեղից փախուստի դիմելուն, պետք է հերքվեն որոշակի ապացույցներով, կամ առնվազն մեկնաբանվեն հօգուտ ամբաստանյալի։
Ամփոփելով սույն որոշմամբ շարադրված վերլուծություններն ու եզրահանգումները վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ քննարկվող պարագայում, ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանն իրավացիորեն ամբաստանյալ Արսեն Վռամի Փահլևանյանին առաջադրված մեղադրանքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասից վերաորակել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Արսեն Վռամի Փահլևանյանին առաջադրված մեղադրանքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասից ՀՀ քրեական օրենսոգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով վերաորակելու հարցում հանգել է ճիշտ եզրակացության, հետևաբար վիճարկվող դատական ակտը բեկանելու և փոփոխելու հիմքեր չկան։
Վերը բերված հիմնավորումներով, մեղադրողի և պաշտպանի ներկայացրած վերաքննիչ բողոքների հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ սույն գործով դատական ակտ կայացնելիս ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի կողմից նյութական և դատավարական նորմերի խախտումներ թույլ չեն տրվել, որոնք կարող էին ազդել գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա, կոնկրետ դեպքում, ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանն ըստ էության հանգել է վերջնական ճիշտ հետևության։
Որպիսի պայմաններում, մեղադրողի վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանությունները` նյութական իրավունքի խախտման, քրեական օրենքի ոչ ճիշտ կիրառման, քրեական գործում առկա ապացույցները պատշաճ գնահատականի չարժանացնելու և այլնի վերաբերյալ, քննարկվող պարագայում, անհիմն են և այն բավարարելու առումով որևէ իրավական հետևանք առաջացնել չեն կարող։
Անդրադառնալով նաև պաշտպանության կողմի վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանություններին՝ նյութական և դատավարական իրավունքի խախտման, պաշտպանյալի նկատմամբ արդարացման դատական ակտ կայացնելու և այլնի վերաբերյալ, ապա վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանությունները, քննարկվող պարագայում, անհիմն են և այն բավարարելու՝ պաշտպանյալի նկատմամբ արդարացման դատական ակտ կայացնելու առումով որևէ իրավական հետևանք առաջացնել չեն կարող։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ հոդվածներով, վերաքննիչ դատարանը.

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Արսեն Վռամի Փահլևանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 29.04.2015թ. դատավճիռը թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ մեղադրողի և պաշտպանի վերաքննիչ բողոքները մերժել։
Սույն որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակվելու պահից մեկամսյա ժամկետում։


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ

Իսկականի հետ ճիշտ է.


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ