Հիմնական
Գործի համար:
ԵԿԴ/0061/01/14
Վիճակագրական տողի համար :
2.1
Պատասխանող
Մխիթար Զարգարյան
Մխիթար Զարգարյան Մանվելի
Մխիթար Զարգարյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Կարինե Ղազարյան
Գրիշա Մելիք-Սարգսյան
Հենրիկ Տեր-Ադամյան
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Մեսրոպ Մակյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Կարինե Ղազարյան
Գրիշա Մելիք-Սարգսյան
Հենրիկ Տեր-Ադամյան
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Մեսրոպ Մակյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2014-08-15 | 12:30 | 1 | Կայացվել է | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2014-06-30 | 10:00 | 2 | Կայացել է | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2014-06-19 | 10:30 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2014-06-05 | 12:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2014-05-19 | 14:30 | 2 | Կայացել է |
Գործ/ ԵԿԴ/0061/01/14
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
15.08.2014թ. Երևան
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Կ. ՂԱԶԱՐՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Գ. ՄԵԼԻՔ-ՍԱՐԳՍՅԱՆ
Մ. ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Մ. Սամսոնյանի
Մասնակցությամբ`
Մեղադրող` Մանուկյանի
Ամբաստանյալ` Մ. Զարգարյանի
Տուժող` Ա. Գասպարյանի
Դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կարգով քննելով ամբաստանյալ Մխիթար Մանվելի Զարգարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 131 հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի /այսուհետ` Դատարան/ 30.06.2014թ. դատավճռի դեմ մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1/. Գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները.
ՀՀ Ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Կենտրոնականի քննչական բաժնի կողմից 04.12.2013թ. հարուցվել է թիվ 13847513 քրեական գործը։
27.12.2013թ. Մխիթար Զարգարյանը ներգարվվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 131 հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով։
25.04.2014թ. քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ մուտք է եղել Դատարան:
Դատարանի 30.06.2014թ. դատավճռով Մխիթար Զարգարյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 131 հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և դատապարտվել ազատազրկման 4 տարի ժամկետով։
Հաշվի առնելով նախաքննության և դատաքննության ընթացքում Մխիթար Զարգարյանի` 14.01.2014թ.-ից մինչև 28.04.2014թ.-ը՝ 3 ամիս 14 օր, կալանքի տակ գտնվելու ժամկետը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69 հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ վերջինիս նկատմամբ վերջնական պատիժ է սահմանել ազատազրկում` 3 տարի 8 ամիս 16 օր ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կարգով, նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել և սահմանվել է փորձաշրջան 2 տարի ժամկետով` Մխիթար Զարգարյանի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դնելով ՀՀ ԱՆ ՔԿՎ ԱՊԿ համապատասխան ստորաբաժանման վրա։
Մխիթար Զարգարյանի նկատմամբ որպես կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց ընտրված գրավը որոշվել է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ օրինական հիմքերի առկայության դեպքում՝ վերադարձնել գրավատուին։
Մխիթար Զարգարյանից հօգուտ պետական բյուջեի որոշվել է բռնագանձել 16.000 դրամ` որպես դատական ծախսեր։
Դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել մեղադրողը:
2.Գործի փաստական հանգամանքները
Նախաքննական մարմնի կողմից ամբաստանյալին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, 2008թ.-ից սկսած սիրահետել է Անահիտ Գասպարյանին, ցանկացել է նրա հետ ընկերություն անել, ապա ամուսնանալ և այդ մասին տեղեկացրել է վերջինիս։ Անահիտ Գասպարյանը, ցանկություն չունենալով շփվել ու ամուսնանալ Մխիթար Զարգարյանի հետ, բազմիցս հայտնել է նրան այդ մասին և մշտապես մերժել նրա առաջարկները։ 26.11.2013թ. Մխիթար Զարգարյանն այցելել է Անահիտ Գասպարյանի բնակարան և վերջինիցս ու նրա մայր Ժաննա Էլլարյանից մերժում ստանալուց հետո, սպառնացել է փախցնել Անահիտ Գասպարյանին։ Այնուհետև, Մխիթար Զարգարյանը մտադրվել է ցանկացած գնով հասնել իր նպատակին և նախնական համաձայնության է եկել քննությամբ ինքնությունները չպարզված ոմն Սասունի և ոմն Պավելի հետ՝ Անահիտ Գասպարյանին առևանգելու ու այլ վայր տեղափոխելու համար։
29.11.2013թ., Մխիթար Զարգարյանը, իր հանցավոր մտադրությունն իրականացնելու համար, ոմն Սասունի և ոմն Պավելի հետ, քննությամբ չպարզված ավտոմեքենայով սպասել է Երևանի Քաջազնունի 6 հասցեի մոտակայքում։ Նույն օրը, ժամը 16։00-ի սահմաններում, Մխիթար Զարգարյանը, նկատելով նշված փողոցով պատահաբար անցնող Անահիտ Գասպարյանին, դուրս է եկել ավտոմեքենայից, մոտեցել նրան ու փորձել է զրույցի բռնվել։
Հասնելով ավտոմեքենայի մոտ, Մխիթար Զարգարյանը, հերթական անգամ մերժում ստանալուց հետո, Անահիտ Գասպարյանին՝ վերջինիս կամքին հակառակ, բռնություն գործադրելով հրել և նստեցրել է մեքենայի հետևի նստատեղին, ապա բռնելով նրա ձեռքերից՝ հրահանգել է ոմն Սասունին ավտոմեքենան վարել։ Մեքենայի մեջ Անահիտ Գասպարյանը փորձել է ձեռքերն ազատել Մխիթար Զարգարյանից ու փախչել ավտոմեքենայի աջակողմյան դռնից, սակայն ոմն Պավելը, փակելով նշված դռան փականը, կանխել է նրա փախուստը ավտոմեքենայից։ Այնուհետև, Մխիթար Զարգարյանը ոմն Սասունի և ոմն Պավելի հետ ավտոմեքենայով Անահիտ Գասպարյանին՝ վերջինիս կամքին հակառակ, տեղափոխել են Կոտայքի մարզի Աբովյան քաղաք։
3/. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքում նշվում է, որ Դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ, ճիշտ չի կիրառել օրենքը, խախտել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10, 48, 61 հոդվածների պահանջները, որի հիման վրա դատարանի կողմից կայացված դատավճիռը՝ ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով, ենթակա է բեկանման հետևյալ պատճառաբանություններով։
Թեև Դատարանը նշել է, որ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առել կատարած արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, այդ թվում նրա գործողությունների վտանգավորության աստիճանը, սակայն ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակել է ակնհայտ մեղմ պատիժ։
Դատարանը անտեսել է ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքը, նաև անձը բացասական բնութագրող տվյալները։ Պատիժ նշանակելիս պետք է մեծապես հաշվի առնել նաև հանցավոր արարքի և դրա առաջացրած հետևանքների բարոյական կողմը։
Ուսումնասիրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները՝ մեղադրողը գտնում է, որ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք կարելի է դիտել վերջինիս կողմից խոստովանական ցուցմունք տալն ու դրանով հանցագործությունը բացահայտելուն նպաստելը, ինչպես նաև ամբաստանյալի անձը գնահատելիս վերջինիս օգտին պետք է հաշվի առնել այն հանգամանքը, որ նա ու Անահիտ Գասպարյանը առևանգումից հետո ամուսնացել են: Սակայն պետք է նաև հաշվի առնել ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքները, այն է՝ հանցագործության մեջ նրա առանձնապես ակտիվ դերը։ Դատաքննությամբ և նախաքննությամբ հիմնավորվել է, որ ամբաստանյալն է կազմակերպել Անահիտ Գասպարյանի առևանգումը, հենց նա է վերջինիս կամքին հակառակ նրան նստեցրել ավտոմեքենան, այսինքն՝ կատարված հանցանքում ունեցել է առանձնապես ակտիվ դեր։
Ամբաստանյալը նախկինում 2 անգամ կատարել է հանցագործություններ, թեև իրեն մեղավոր է ճանաչել առաջադրված մեղադրանքում, սակայն լիովին չի աջակցել նախաքննությանը, մասնավորապես չի հայտնել իր հանցակիցների տվյալները:
Ամբաստանյալը, առանց հաշվի առնելու տուժող Անահիտ Գասպարյանի ցանկությունը, մտադրվել է ամեն գնով ամուսնանալ նրա հետ և կանգ չի առել նույնիսկ ծանր հանցագործություն կատարելու առջև։ Արդյունքում խախտելով օրենքը, խախտելով բարոյական նորմերը, անտեսելով Անահիտ Գասպարյանի ու նրա ընտանիքի կարծիքը և ցանկությունները՝ Մխիթար Զարգարյանն առևանգել է նրան, որի արդյունքում տուժողը հարկադրված է եղել համաձայնել ամուսնության։
Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, պատժի չափը որոշելիս Դատարանը որևէ կերպ հաշվի չի առել նրա կատարած արարքի բնույթը, հանցանքի ծանրության և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը:
Վկայակոչելով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 30.08.2007թ. որոշումը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61 հոդվածի 2-րդ մասի, 70 հոդվածի 1-ին մասի դրույթները՝ մեղադրողը նշել է, որ չկան ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքեր ու վերջինս կարող է ուղղվել բացառապես ազատազրկման ձևով պատիժը փաստացի կրելու միջոցով։
Դատարանի կողմից խախտվել են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10, 48, 61 հոդվածների պահանջները, Մխիթար Զարգարյանի նկատմամբ նշանակվել է ակնհայտ մեղմ ու անարադարացի պատիժ, որը որևէ կերպ չի համապատասխանում կատարած հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին, բնույթին և բավարար չէ պատժի նպատակներն ապահովելու, սոցիալական արդարությունը վերականգնելու, պատժի ենթարկված անձին ուղղելու ու նրա կողմից նոր հանցագործությունների կատարումը կանխելու համար, այսինքն՝ թույլ է տրվել դատական սխալ, որը ազդել է գործի ելքի վրա:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեկան դատավարության օրենսգրքի 376, 3801, 381, 395, 399 հոդվածներով՝ մեղադրողը խնդրել է Դատարանի 30.06.2014թ. դատական ակտը պատժի մասով բեկանել ու վերջինիս նկատմամբ նշանակել համաչափ պատիժ։
4/.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումները.
Վերաքննիչ դատարանը ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, լսելով մեղադրողի հիմնավորումները բողոքի կապակցությամբ և ամբաստանյալի ու նրա պաշտպանի պատասխանը դրա դեմ, ներկայացված բողոքի հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, հանգում է այն հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10 հոդվածի համաձայն հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը արդարացի է, եթե համապատասխանում է հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար է անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61 հոդածով սահմանված են պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները, որի համաձայն հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով նույն օրենսգրքի ընդհանուր մասի դրույթները:
Հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները որոշիչ հանգամանքներ են պատժի տեսակը և չափը որոշելու հարցում:
Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
Պատիժ նշանակելիս հանցավորի նկատմամբ անհատական մոտեցումը անհրաժեշտ է, որպեսզի դատարանը պատժի տեսակն ու չափը որոշելիս համոզվի, որ դրանով կհասնի պատժի վերը նշանակված նպատակներին, որոնք փոխկապակցված ու փոխհամաձայնեցված են, /մեկ նպատակը ենթադրում է մյուսները, և յուրաքանչյուրի ինքնուրույն իրականացումն օժանդակում է մյուսներին/: Այսինքն` պատժի նպատակներին հասնելու երաշխիք է հանցագործություն կատարած անձի նկատմամբ արդարացի և արարքի ծանրությանը և հասարակական վտանգավորությանը համապատասխան պատիժ նշանակելը:
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62 և 63 հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, որոնք հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և բնույթի, հանցավորի անձնավորության մասին, բնութագրում են ինչպես կատարված հանցագործությունն, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը, դրանք բարձրացնում կամ իջեցնում են հասարակական վտանգավորության աստիճանը և ազդում են պատժի վրա:
Զարգացնելով Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի գործով որոշմամբ ձևավորված իրավական դիրքորոշումը` Վճռաբեկ դատարանն 08.05.2013թ. թիվ ՇԴ/0126/01/12 նախադեպային որոշմամբ արձանագրել է, որ <</…/ դատարանը պարտավոր է իր դատական ակտում ամրագրել և համապատասխան վերլուծության ու գնահատման ենթարկել գործի քննության և լուծման, այդ թվում` անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելու և այդ պատժի կրման նպատակահարմարության հարցը լուծելու համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքները: Հետևաբար, անձի նկատմամբ նշանակված պատժի կրման նպատակահարմարության հարցը լուծելիս դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների, պարտավոր է բարեխիղճ գնահատման ենթարկել նրա անձը բնութագրող, ինչպես նաև պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները հաստատող ապացույցները>>:
Պատիժ նշանակելը քրեական գործերով արդարադատության իրականացման կարևոր տարրերից մեկն է, որի շրջանակներում կարևորվում է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների պահպանումը: Ն.Սարգսյանի գործով կայացված որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ <</…/ պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս:
Այդ սկզբունքներն են` ա/ օրինականությունը, բ/ արդարությունը, գ/պատժի անհատականացումը, դ/ մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս: Նշված սկզբունքներից յուրաքանչյուրը` որպես առանձին բաղադրամաս, ունի ինքնուրույն նշանակություն և պարտադիր հաշվի է առնվում քրեական պատիժ նշանակելիս: /…/>> /տես Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ կետը/:
Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին և նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության հարցին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է նաև թիվ ՎԲ-124/07, ՎԲ-192/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09, ԼԴ2/0019/01/09 և այլ որոշումներում:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն, եթե դատարանը կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառումը հանցագործության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում: Դրա կիրառումը սահմանափակված չէ նաև հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով, ինչպես նաև անձանց շրջանակով, որոնց նկատմամբ այն չի կարող կիրառվել:
Նշված հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է: Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները: Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի վերոգրյալ դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
Քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունից և վերոգրյալ հոդվածների բովանդակային վերլուծությունից ակնհայտ է դառնում, որ ամբաստանյալի նկատմամբ պատժի տեսակն ու չափը որոշելիս Դատարանը ղեկավարվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61 հոդվածով սահմանված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, բավարար չափով ստուգման ու բազմակողմանի գնահատման է ենթարկել վերաքննիչ բողոքում մատնանշված բոլոր հանգամանքները, նրա անձը բնութագրող հանգամանքները, մասնավորապես այն, որ Մխիթար Զարգարյանը ՀՀ Ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով անցնում է որպես դատվածություն չունեցող անձ, որպես պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտել նախաքննության ընթացքում խոստովանական ցուցմունքներով հանդես գալը, կատարած հանցանքի համար անկեղծորեն զղջալը, նրա երիտասարդ տարիքը, ինչպես նաև այն հանգամանքը, որ նա ներկայումս, սույն գործով գրավի դիմաց կալանքից ազատվելուց հետո, շուրջ երեք ամիս է ինչ բնակվում է տուժող Անահիտ Գասպարյանի հետ, իսկ 20.06.2014թ.-ից նրանք գտնվում են օրինական ամուսնական հարաբերությունների մեջ և պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չարձանագրելով` Դատարանն իրավացիորեն ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակել է արդարացի պատիժ, ինչը բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածով ամրագրված արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքից` համապատասխանում է կատարված հանցանքի ծանրությանը, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ ու բավարար է նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար և կարող է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները, այն է` վերականգնել սոցիալական արդարությունն, ուղղել պատժի ենթարկված անձին:
Դատարանը, հաշվի առնելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, այն հանգամանքը, որ սույն գործով գրավի դիմաց կալանքից ազատվելուց հետո վերջինս շուրջ երեք ամիս է, ինչ բնակվում է տուժող Անահիտ Գասպարյանի հետ, իսկ 20.06.2014թ.-ից նրանք գրանցել են նաև իրենց ամուսնությունը, այսինքն` դատավճիռը կայացնելու պահին արդեն իսկ գտնվել են օրինական ամուսնական հարաբերությունների մեջ, իրավացիորեն գտել է, որ հիշյալ հանգամանքները՝ նախ վկայում են ամբաստանյալի՝ որպես հանցավորի, անձի հասարակական ցածր վտանգավորության մասին, ապա հաստատում՝ վերջինիս՝ ուղղման ճանապարհին կանգնած լինելու իրական փաստը և հաշվի առնելով ամբաստանյալի արարքում պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների առկայությունը և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, եկել է այն համոզման, որ ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը կարելի է պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան: Մասնավորապես, ամբաստանյալի ուղղվելու, ավելին, արդեն իսկ ուղղման ճանապարհին կանգնած լինելու փաստը հաստատվել է նրանով, որ ամբաստանյալը տուժողին առևանգել է ոչ այլ ինչ, քան ամուսնանալու նպատակով, սիրել է նրան, ավելին այցելելով նրա տուն ու զրուցելով մոր հետ՝ ամուսնության առաջարկ է կատարել ինչպես տուժողին, այնպես էլ դրա մասին հայտնել է նրա մորը։
Ինչ վերաբերում է վերաքննիչ բողոքում մեղադրողի նշած այն փաստարկներին, որ Դատարանը որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք պետք է դիտեր հանցագործության կատարման մեջ վերջինիս առանձնապես ակտիվ դերը, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է անհիմն, քանի որ Դատարանը պատճառաբանված կերպով գտել է, որ ինչպես նախաքննության ընթացքում, այնպես էլ դատարանում մեղադրանքի մարմինները չեն կարողացել պարզել, իսկ դատարանում բավարար ապացույցների ամբողջությամբ՝ հիմնավորել, Մխիթար Զարգարյանի և գործով չբացահայտված այլ անձաց կողմից իրականացված գործողությունների ամբողջական արտաքին նկարագիրն ու դրանց հաջորդականությունը, որպիսի պայմաններում հիմնավորված չէ ամբաստանյալի արարքում որպես պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք հանցագործության կատարման մեջ նրա առանձնապես ակտիվ դերը դիտարկելը։
Այսպիսով, մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը, որով վերջինս ըստ էության վիճարկում է ամբաստանյալի կողմից կատարած արարքի բնույթն ու հասարակական վտանգավորության աստիճանը և գտնում, որ Դատարանի կողմից խախտվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի վերոգրյալ դրույթների /10, 48 հոդվածի 2-րդ մասի, 61 հոդվածների/ պահանջները, պետք է մերժել` նկատի ունենալով, որ մեղադրողն իր հետևությունները պատճառաբանելիս անտեսել է դատավճռում արձանագրված ամբաստանյալի կողմից կատարած հանցանքի բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ամբաստանյալի անձը բնութագրող հանգամանքները, այդ թվում պատիժը և պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքները և ծանրացնող հանգամանքների բացակայության մասին Դատարանի հիմնավորումներն ու հետևությունները և այդ կապակցությամբ չի ներկայացրել իր պահանջը հիմնավորող ու սույն գործի տվյալներից բխող հիմնավոր փաստարկներ:
Վերոգրյալ հիմքերի առկայության պայմաններում, Վերաքննիչ քրեական դատարանը գալիս է համոզման, որ Դատարանի 30.06.2014թ. դատավճիռն օրինական է ու հիմնավորված, Դատարանի կողմից թույլ չի տրվել այնպիսի դատական սխալ, որն ազդել է գործի արդյունքի վրա, խաթարում է արդարադատության բուն էությունը, դատավճռի` որպես արդարադատության ակտի իմաստը, խախտել է սահմանադրորեն պաշտպանվող շահերի անհրաժեշտ հավասարակշռությունը, որպիսի պայմաններում դատական ակտը բեկանելու և բերված վերաքննիչ բողոքը բավարարելու օբյեկտիվ հիմքեր առկա չեն:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393, 394, 402 հոդվածներով` ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 30.06.2014թ. դատավճիռը` քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Մխիթար Մանվելի Զարգարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 131 հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, թողնել օրինական ուժի մեջ` մերժելով մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարանին` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Կ. ՂԱԶԱՐՅԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
15.08.2014թ. Երևան
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Կ. ՂԱԶԱՐՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Գ. ՄԵԼԻՔ-ՍԱՐԳՍՅԱՆ
Մ. ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Մ. Սամսոնյանի
Մասնակցությամբ`
Մեղադրող` Մանուկյանի
Ամբաստանյալ` Մ. Զարգարյանի
Տուժող` Ա. Գասպարյանի
Դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կարգով քննելով ամբաստանյալ Մխիթար Մանվելի Զարգարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 131 հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի /այսուհետ` Դատարան/ 30.06.2014թ. դատավճռի դեմ մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1/. Գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները.
ՀՀ Ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Կենտրոնականի քննչական բաժնի կողմից 04.12.2013թ. հարուցվել է թիվ 13847513 քրեական գործը։
27.12.2013թ. Մխիթար Զարգարյանը ներգարվվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 131 հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով։
25.04.2014թ. քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ մուտք է եղել Դատարան:
Դատարանի 30.06.2014թ. դատավճռով Մխիթար Զարգարյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 131 հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և դատապարտվել ազատազրկման 4 տարի ժամկետով։
Հաշվի առնելով նախաքննության և դատաքննության ընթացքում Մխիթար Զարգարյանի` 14.01.2014թ.-ից մինչև 28.04.2014թ.-ը՝ 3 ամիս 14 օր, կալանքի տակ գտնվելու ժամկետը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69 հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ վերջինիս նկատմամբ վերջնական պատիժ է սահմանել ազատազրկում` 3 տարի 8 ամիս 16 օր ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կարգով, նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել և սահմանվել է փորձաշրջան 2 տարի ժամկետով` Մխիթար Զարգարյանի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դնելով ՀՀ ԱՆ ՔԿՎ ԱՊԿ համապատասխան ստորաբաժանման վրա։
Մխիթար Զարգարյանի նկատմամբ որպես կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց ընտրված գրավը որոշվել է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ օրինական հիմքերի առկայության դեպքում՝ վերադարձնել գրավատուին։
Մխիթար Զարգարյանից հօգուտ պետական բյուջեի որոշվել է բռնագանձել 16.000 դրամ` որպես դատական ծախսեր։
Դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել մեղադրողը:
2.Գործի փաստական հանգամանքները
Նախաքննական մարմնի կողմից ամբաստանյալին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, 2008թ.-ից սկսած սիրահետել է Անահիտ Գասպարյանին, ցանկացել է նրա հետ ընկերություն անել, ապա ամուսնանալ և այդ մասին տեղեկացրել է վերջինիս։ Անահիտ Գասպարյանը, ցանկություն չունենալով շփվել ու ամուսնանալ Մխիթար Զարգարյանի հետ, բազմիցս հայտնել է նրան այդ մասին և մշտապես մերժել նրա առաջարկները։ 26.11.2013թ. Մխիթար Զարգարյանն այցելել է Անահիտ Գասպարյանի բնակարան և վերջինիցս ու նրա մայր Ժաննա Էլլարյանից մերժում ստանալուց հետո, սպառնացել է փախցնել Անահիտ Գասպարյանին։ Այնուհետև, Մխիթար Զարգարյանը մտադրվել է ցանկացած գնով հասնել իր նպատակին և նախնական համաձայնության է եկել քննությամբ ինքնությունները չպարզված ոմն Սասունի և ոմն Պավելի հետ՝ Անահիտ Գասպարյանին առևանգելու ու այլ վայր տեղափոխելու համար։
29.11.2013թ., Մխիթար Զարգարյանը, իր հանցավոր մտադրությունն իրականացնելու համար, ոմն Սասունի և ոմն Պավելի հետ, քննությամբ չպարզված ավտոմեքենայով սպասել է Երևանի Քաջազնունի 6 հասցեի մոտակայքում։ Նույն օրը, ժամը 16։00-ի սահմաններում, Մխիթար Զարգարյանը, նկատելով նշված փողոցով պատահաբար անցնող Անահիտ Գասպարյանին, դուրս է եկել ավտոմեքենայից, մոտեցել նրան ու փորձել է զրույցի բռնվել։
Հասնելով ավտոմեքենայի մոտ, Մխիթար Զարգարյանը, հերթական անգամ մերժում ստանալուց հետո, Անահիտ Գասպարյանին՝ վերջինիս կամքին հակառակ, բռնություն գործադրելով հրել և նստեցրել է մեքենայի հետևի նստատեղին, ապա բռնելով նրա ձեռքերից՝ հրահանգել է ոմն Սասունին ավտոմեքենան վարել։ Մեքենայի մեջ Անահիտ Գասպարյանը փորձել է ձեռքերն ազատել Մխիթար Զարգարյանից ու փախչել ավտոմեքենայի աջակողմյան դռնից, սակայն ոմն Պավելը, փակելով նշված դռան փականը, կանխել է նրա փախուստը ավտոմեքենայից։ Այնուհետև, Մխիթար Զարգարյանը ոմն Սասունի և ոմն Պավելի հետ ավտոմեքենայով Անահիտ Գասպարյանին՝ վերջինիս կամքին հակառակ, տեղափոխել են Կոտայքի մարզի Աբովյան քաղաք։
3/. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքում նշվում է, որ Դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ, ճիշտ չի կիրառել օրենքը, խախտել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10, 48, 61 հոդվածների պահանջները, որի հիման վրա դատարանի կողմից կայացված դատավճիռը՝ ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով, ենթակա է բեկանման հետևյալ պատճառաբանություններով։
Թեև Դատարանը նշել է, որ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առել կատարած արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, այդ թվում նրա գործողությունների վտանգավորության աստիճանը, սակայն ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակել է ակնհայտ մեղմ պատիժ։
Դատարանը անտեսել է ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքը, նաև անձը բացասական բնութագրող տվյալները։ Պատիժ նշանակելիս պետք է մեծապես հաշվի առնել նաև հանցավոր արարքի և դրա առաջացրած հետևանքների բարոյական կողմը։
Ուսումնասիրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները՝ մեղադրողը գտնում է, որ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք կարելի է դիտել վերջինիս կողմից խոստովանական ցուցմունք տալն ու դրանով հանցագործությունը բացահայտելուն նպաստելը, ինչպես նաև ամբաստանյալի անձը գնահատելիս վերջինիս օգտին պետք է հաշվի առնել այն հանգամանքը, որ նա ու Անահիտ Գասպարյանը առևանգումից հետո ամուսնացել են: Սակայն պետք է նաև հաշվի առնել ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքները, այն է՝ հանցագործության մեջ նրա առանձնապես ակտիվ դերը։ Դատաքննությամբ և նախաքննությամբ հիմնավորվել է, որ ամբաստանյալն է կազմակերպել Անահիտ Գասպարյանի առևանգումը, հենց նա է վերջինիս կամքին հակառակ նրան նստեցրել ավտոմեքենան, այսինքն՝ կատարված հանցանքում ունեցել է առանձնապես ակտիվ դեր։
Ամբաստանյալը նախկինում 2 անգամ կատարել է հանցագործություններ, թեև իրեն մեղավոր է ճանաչել առաջադրված մեղադրանքում, սակայն լիովին չի աջակցել նախաքննությանը, մասնավորապես չի հայտնել իր հանցակիցների տվյալները:
Ամբաստանյալը, առանց հաշվի առնելու տուժող Անահիտ Գասպարյանի ցանկությունը, մտադրվել է ամեն գնով ամուսնանալ նրա հետ և կանգ չի առել նույնիսկ ծանր հանցագործություն կատարելու առջև։ Արդյունքում խախտելով օրենքը, խախտելով բարոյական նորմերը, անտեսելով Անահիտ Գասպարյանի ու նրա ընտանիքի կարծիքը և ցանկությունները՝ Մխիթար Զարգարյանն առևանգել է նրան, որի արդյունքում տուժողը հարկադրված է եղել համաձայնել ամուսնության։
Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, պատժի չափը որոշելիս Դատարանը որևէ կերպ հաշվի չի առել նրա կատարած արարքի բնույթը, հանցանքի ծանրության և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը:
Վկայակոչելով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 30.08.2007թ. որոշումը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61 հոդվածի 2-րդ մասի, 70 հոդվածի 1-ին մասի դրույթները՝ մեղադրողը նշել է, որ չկան ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքեր ու վերջինս կարող է ուղղվել բացառապես ազատազրկման ձևով պատիժը փաստացի կրելու միջոցով։
Դատարանի կողմից խախտվել են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10, 48, 61 հոդվածների պահանջները, Մխիթար Զարգարյանի նկատմամբ նշանակվել է ակնհայտ մեղմ ու անարադարացի պատիժ, որը որևէ կերպ չի համապատասխանում կատարած հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին, բնույթին և բավարար չէ պատժի նպատակներն ապահովելու, սոցիալական արդարությունը վերականգնելու, պատժի ենթարկված անձին ուղղելու ու նրա կողմից նոր հանցագործությունների կատարումը կանխելու համար, այսինքն՝ թույլ է տրվել դատական սխալ, որը ազդել է գործի ելքի վրա:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեկան դատավարության օրենսգրքի 376, 3801, 381, 395, 399 հոդվածներով՝ մեղադրողը խնդրել է Դատարանի 30.06.2014թ. դատական ակտը պատժի մասով բեկանել ու վերջինիս նկատմամբ նշանակել համաչափ պատիժ։
4/.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումները.
Վերաքննիչ դատարանը ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, լսելով մեղադրողի հիմնավորումները բողոքի կապակցությամբ և ամբաստանյալի ու նրա պաշտպանի պատասխանը դրա դեմ, ներկայացված բողոքի հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, հանգում է այն հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10 հոդվածի համաձայն հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը արդարացի է, եթե համապատասխանում է հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար է անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61 հոդածով սահմանված են պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները, որի համաձայն հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով նույն օրենսգրքի ընդհանուր մասի դրույթները:
Հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները որոշիչ հանգամանքներ են պատժի տեսակը և չափը որոշելու հարցում:
Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
Պատիժ նշանակելիս հանցավորի նկատմամբ անհատական մոտեցումը անհրաժեշտ է, որպեսզի դատարանը պատժի տեսակն ու չափը որոշելիս համոզվի, որ դրանով կհասնի պատժի վերը նշանակված նպատակներին, որոնք փոխկապակցված ու փոխհամաձայնեցված են, /մեկ նպատակը ենթադրում է մյուսները, և յուրաքանչյուրի ինքնուրույն իրականացումն օժանդակում է մյուսներին/: Այսինքն` պատժի նպատակներին հասնելու երաշխիք է հանցագործություն կատարած անձի նկատմամբ արդարացի և արարքի ծանրությանը և հասարակական վտանգավորությանը համապատասխան պատիժ նշանակելը:
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62 և 63 հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, որոնք հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և բնույթի, հանցավորի անձնավորության մասին, բնութագրում են ինչպես կատարված հանցագործությունն, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը, դրանք բարձրացնում կամ իջեցնում են հասարակական վտանգավորության աստիճանը և ազդում են պատժի վրա:
Զարգացնելով Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի գործով որոշմամբ ձևավորված իրավական դիրքորոշումը` Վճռաբեկ դատարանն 08.05.2013թ. թիվ ՇԴ/0126/01/12 նախադեպային որոշմամբ արձանագրել է, որ <</…/ դատարանը պարտավոր է իր դատական ակտում ամրագրել և համապատասխան վերլուծության ու գնահատման ենթարկել գործի քննության և լուծման, այդ թվում` անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելու և այդ պատժի կրման նպատակահարմարության հարցը լուծելու համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքները: Հետևաբար, անձի նկատմամբ նշանակված պատժի կրման նպատակահարմարության հարցը լուծելիս դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների, պարտավոր է բարեխիղճ գնահատման ենթարկել նրա անձը բնութագրող, ինչպես նաև պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները հաստատող ապացույցները>>:
Պատիժ նշանակելը քրեական գործերով արդարադատության իրականացման կարևոր տարրերից մեկն է, որի շրջանակներում կարևորվում է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների պահպանումը: Ն.Սարգսյանի գործով կայացված որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ <</…/ պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս:
Այդ սկզբունքներն են` ա/ օրինականությունը, բ/ արդարությունը, գ/պատժի անհատականացումը, դ/ մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս: Նշված սկզբունքներից յուրաքանչյուրը` որպես առանձին բաղադրամաս, ունի ինքնուրույն նշանակություն և պարտադիր հաշվի է առնվում քրեական պատիժ նշանակելիս: /…/>> /տես Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ կետը/:
Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին և նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության հարցին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է նաև թիվ ՎԲ-124/07, ՎԲ-192/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09, ԼԴ2/0019/01/09 և այլ որոշումներում:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն, եթե դատարանը կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառումը հանցագործության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում: Դրա կիրառումը սահմանափակված չէ նաև հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով, ինչպես նաև անձանց շրջանակով, որոնց նկատմամբ այն չի կարող կիրառվել:
Նշված հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է: Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները: Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի վերոգրյալ դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
Քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունից և վերոգրյալ հոդվածների բովանդակային վերլուծությունից ակնհայտ է դառնում, որ ամբաստանյալի նկատմամբ պատժի տեսակն ու չափը որոշելիս Դատարանը ղեկավարվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61 հոդվածով սահմանված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, բավարար չափով ստուգման ու բազմակողմանի գնահատման է ենթարկել վերաքննիչ բողոքում մատնանշված բոլոր հանգամանքները, նրա անձը բնութագրող հանգամանքները, մասնավորապես այն, որ Մխիթար Զարգարյանը ՀՀ Ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով անցնում է որպես դատվածություն չունեցող անձ, որպես պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտել նախաքննության ընթացքում խոստովանական ցուցմունքներով հանդես գալը, կատարած հանցանքի համար անկեղծորեն զղջալը, նրա երիտասարդ տարիքը, ինչպես նաև այն հանգամանքը, որ նա ներկայումս, սույն գործով գրավի դիմաց կալանքից ազատվելուց հետո, շուրջ երեք ամիս է ինչ բնակվում է տուժող Անահիտ Գասպարյանի հետ, իսկ 20.06.2014թ.-ից նրանք գտնվում են օրինական ամուսնական հարաբերությունների մեջ և պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չարձանագրելով` Դատարանն իրավացիորեն ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակել է արդարացի պատիժ, ինչը բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածով ամրագրված արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքից` համապատասխանում է կատարված հանցանքի ծանրությանը, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ ու բավարար է նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար և կարող է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները, այն է` վերականգնել սոցիալական արդարությունն, ուղղել պատժի ենթարկված անձին:
Դատարանը, հաշվի առնելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, այն հանգամանքը, որ սույն գործով գրավի դիմաց կալանքից ազատվելուց հետո վերջինս շուրջ երեք ամիս է, ինչ բնակվում է տուժող Անահիտ Գասպարյանի հետ, իսկ 20.06.2014թ.-ից նրանք գրանցել են նաև իրենց ամուսնությունը, այսինքն` դատավճիռը կայացնելու պահին արդեն իսկ գտնվել են օրինական ամուսնական հարաբերությունների մեջ, իրավացիորեն գտել է, որ հիշյալ հանգամանքները՝ նախ վկայում են ամբաստանյալի՝ որպես հանցավորի, անձի հասարակական ցածր վտանգավորության մասին, ապա հաստատում՝ վերջինիս՝ ուղղման ճանապարհին կանգնած լինելու իրական փաստը և հաշվի առնելով ամբաստանյալի արարքում պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների առկայությունը և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, եկել է այն համոզման, որ ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը կարելի է պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան: Մասնավորապես, ամբաստանյալի ուղղվելու, ավելին, արդեն իսկ ուղղման ճանապարհին կանգնած լինելու փաստը հաստատվել է նրանով, որ ամբաստանյալը տուժողին առևանգել է ոչ այլ ինչ, քան ամուսնանալու նպատակով, սիրել է նրան, ավելին այցելելով նրա տուն ու զրուցելով մոր հետ՝ ամուսնության առաջարկ է կատարել ինչպես տուժողին, այնպես էլ դրա մասին հայտնել է նրա մորը։
Ինչ վերաբերում է վերաքննիչ բողոքում մեղադրողի նշած այն փաստարկներին, որ Դատարանը որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք պետք է դիտեր հանցագործության կատարման մեջ վերջինիս առանձնապես ակտիվ դերը, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է անհիմն, քանի որ Դատարանը պատճառաբանված կերպով գտել է, որ ինչպես նախաքննության ընթացքում, այնպես էլ դատարանում մեղադրանքի մարմինները չեն կարողացել պարզել, իսկ դատարանում բավարար ապացույցների ամբողջությամբ՝ հիմնավորել, Մխիթար Զարգարյանի և գործով չբացահայտված այլ անձաց կողմից իրականացված գործողությունների ամբողջական արտաքին նկարագիրն ու դրանց հաջորդականությունը, որպիսի պայմաններում հիմնավորված չէ ամբաստանյալի արարքում որպես պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք հանցագործության կատարման մեջ նրա առանձնապես ակտիվ դերը դիտարկելը։
Այսպիսով, մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը, որով վերջինս ըստ էության վիճարկում է ամբաստանյալի կողմից կատարած արարքի բնույթն ու հասարակական վտանգավորության աստիճանը և գտնում, որ Դատարանի կողմից խախտվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի վերոգրյալ դրույթների /10, 48 հոդվածի 2-րդ մասի, 61 հոդվածների/ պահանջները, պետք է մերժել` նկատի ունենալով, որ մեղադրողն իր հետևությունները պատճառաբանելիս անտեսել է դատավճռում արձանագրված ամբաստանյալի կողմից կատարած հանցանքի բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ամբաստանյալի անձը բնութագրող հանգամանքները, այդ թվում պատիժը և պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքները և ծանրացնող հանգամանքների բացակայության մասին Դատարանի հիմնավորումներն ու հետևությունները և այդ կապակցությամբ չի ներկայացրել իր պահանջը հիմնավորող ու սույն գործի տվյալներից բխող հիմնավոր փաստարկներ:
Վերոգրյալ հիմքերի առկայության պայմաններում, Վերաքննիչ քրեական դատարանը գալիս է համոզման, որ Դատարանի 30.06.2014թ. դատավճիռն օրինական է ու հիմնավորված, Դատարանի կողմից թույլ չի տրվել այնպիսի դատական սխալ, որն ազդել է գործի արդյունքի վրա, խաթարում է արդարադատության բուն էությունը, դատավճռի` որպես արդարադատության ակտի իմաստը, խախտել է սահմանադրորեն պաշտպանվող շահերի անհրաժեշտ հավասարակշռությունը, որպիսի պայմաններում դատական ակտը բեկանելու և բերված վերաքննիչ բողոքը բավարարելու օբյեկտիվ հիմքեր առկա չեն:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393, 394, 402 հոդվածներով` ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 30.06.2014թ. դատավճիռը` քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Մխիթար Մանվելի Զարգարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 131 հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, թողնել օրինական ուժի մեջ` մերժելով մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարանին` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Կ. ՂԱԶԱՐՅԱՆ
Գործ
ԵԿԴ/0061/01/14
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԿԵՆՏՐՈՆ ԵՎ ՆՈՐՔ-ՄԱՐԱՇ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
,,30,, հունիսի 2014թ. ք.Երևան
ՀՀ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը
/այսուհետև` դատարան/
Նախագահությամբ դատավոր Մ. ՄԱԿՅԱՆԻ
Քարտուղարությամբ՝ Ժ.Մինասյանի
Թ.Խաչատրյանի
Մասնակցությամբ`
Մեղադրող Ա.Մանուկյանի
Տուժող Ա.Գասպարյանի
Պաշտպան Գ.Գալիկյանի
դռնբաց դատական նիստում, Երևան քաղաքում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Մխիթար Մանվելի Զարգարյանի` ծնված 30.04.1990թ.-ին Իջևան
քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, դատվածություն
չունեցող ամուսնացած, հաշվառած է Տավուշի մարզ,
ք.Իջևան, Բլբուլյան փ., 95շ. 17 բնակարանում, մեղադրվում է ՀՀ
Քրեական օրենսգրքի 131-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով։
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը
Ըստ դատարան ստացված քրեական գործի նյութերի և մեղադրական եզրակացության՝
«Տավուշի մարզի Իջևան քաղաքի բնակիչ, գործով մեղադրյալ Մխիթար Մանվելի Զարգարյանը 2008թ.-ից սկսած սիրահետել է սույն քրեական գործով տուժող Անահիտ Սամվելի Գասպարյանին, ցանկացել է վերջինիս հետ ընկերեւթյուն անել, ապա ամուսնանալ և այդ մասին տեղեկացրել է գործով տուժող Անահիտ Սամվելի Գասպարյանին։ Անահիտ Գասպարյանը, ցանկություն չունենալով շփվել և ամուսնանալ Մխիթար Զարգարյանի հետ, բազմիցս հայտնել է վերջինիս այդ մասին և մշտապես մերժել նրա առաջարկները։ 2013թ. նոյեմբերի 26-ին մեղադրյալ Մխիթար Զարգարյանը այցելել է տուժող Անահիտ Գասպարյանի բնակարան և վերջինիցս ու նրա մայր ժաննա ժորայի էլլարյանից մերժում ստանալուց հետո, սպառնացել է փախցնել Անահիտ Գասպարյանին։ Այնուհետև, Մխիթար Զարգարյանը մտադրվել է ցանկացած գնով հասնել իր նպատակին և նախնական համաձայնության է եկել քննությամբ ինքնությունները չպարզված ոմն Սասունի և ոմն Պավելի հետ՝ տուժող Անահիտ Գասպարյանին առևանգելու և այլ վայր տեղափոխելու համար։
Իր հանցավոր մտադրությունն իրականացնելու համար մեղադրյալ Մխիթար Զարգարյանը 2013թ. նոյեմբերի 29-ին ոմն Սասունի և ոմն Պավելի հետ, քննությամբ չպարզված ավտոմեքենայով սպասել է Երևան քաղաքի Քաջազնունի 6 հասցեի մոտակայքում։ Նույն օրը ժամը 16։00-ի սահմաններում Մխիթար Զարգարյանը, նկատելով Երևան քաղաքի Քաջազնունի փողոցով պատահաբար անցնող Անահիտ Գասպարյանին, դուրս է եկել ավտոմեքենայից, մոտեցել վերջինիս և փորձել է զրույցի բռնվել։
Հասնելով ավտոմեքենայի մոտ, մեղադրյալ Մխիթար Զարգարյանը, հերթական անգամ մերժում ստանալուց հետո տուժող Անահիտ Գասպարյանին՝ վերջինիս կամքին հակառակ, բռնություն գործադրելով հրել և նստեցրել է մեքենայի հետևի նստատեղին, ապա բռնելով տուժող Անահիտ Գասպարյանի ձեռքերից՝ հրահանգել է ոմն Սասունին ավտոմեքենան վարել։ Մեքենայի մեջ Անահիտ Գասպարյանը փորձել է ձեռքերն ազատել Մխիթար Զարգարյանից և փախչել ավտոմեքենայի աջակողմյան դռնից, սակայն ոմն Պավելը, փակելով նշված դռան փականը, կանխել է Անահիտ Գասպարյանի փախուստը ավտոմեքենայից։ Այնուհետև, մեղադրյալ Մխիթար Զարգարյանը ոմն Սասունի և ոմն Պավելի հետ ավտոմեքեայով տուժող Անահիտ Գասպարյանին՝ վերջինիս կամքին հակառակ, տեղափոխել են Կոտայքի մարզի Աբովյան քաղաք»։
Փաստի առթիվ ՀՀ Ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Կենտրոնականի քննչական բաժնի կողմից 04.12.2013թ.-ին հարուցվել Է թիվ 13847513 քրեական գործը։
27.12.2013թ.-ին ՀՀ Ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնի կողմից կայացվել է որոշում` Մխիթար Մանվելի Զարգարյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նրա մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 131-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով։
Քրեական գործը Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի գրասենյակ է ստացվել և մուտքագրվել 25.04.2014թ.-ին։
2.Ապացույցների հետազոտում և գնահատում
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 131-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Մխիթար Մանվելի Զարգարյանն իրեն դատարանում մեղավոր է ճանաչել և ցուցմունք է տվել այն մասին, որ դեռևս 2008թ.-ից սիրահետել է Անահիտ Զարգարյանին, բազմիցս ամուսնության առաջարկություններ է կատարել, սակայն Անահիտի կողմից միշտ ստացել է բացասական պատասխան։
Ամաբստայալի ցուցմունքով, Անահիտ Գասպարյանի հետ շփումը հիմնականում եղել է համացանցի միջոցով։
2013թ. սեպտեմբերի 26-ին ինքն այցելել է Անահիտ Գասպարյանի բնակարան, զրուցել ընտանիքի անդամների հետ և հայտնել է, որ ցանկություն ունի ամուսնանալ նրա հետ, սակայն, այդ ժամանակ ևս Անահիտը մերժել է իրեն։
Իր նպատակին հասնելու համար ինքը որոշել է առևանգել Անահիտ Գասպարյանին։ 2013թ. նոյեմբերի 29-ին գնացել է Անահիտի բնակության վայր, և փողոցում տեսնելով նրան, փորձել է զրուցել։ Հասկանալով, որ դարձյալ զրույցը չի ստացվում, Անահիտի կամքին հակառակ, հրելով նրան, նստեցրել է ավտոմեքենա և տարել է քաղաք Աբովյան։ Ամբաստանյալը նշել է, որ Անահիտին առևանգել և տեղափոխել է Աբովյան քաղաք իրեն անծանոթ մի տաքսիով, որտեղ, բացի իրենից և տաքսու վարորդից, եղել է նաև այդ տաքսու վարորդի ընկերը, սակայն ինքը չի ճանաչում ոչ տաքսու վարորդին, ոչ էլ նրա ընկերոջը։ Ճանապարհին Անահիտը խնդրել է, որպեսզի նրան ետ վերադարձնեն։
Առևանգելուց հետո, Անահիտին տեսակցելու է եկել նրա եղբայրը` Գագիկ Գասպարյանը, և առաջարկել է տուն վերադառնալ, սակայն Անահիտը մերժել է եղբորը` հայտնելով, որ ցանկանում է մնալ և ապրել իր հետ։ Այնուհետև, մի քանի օր անց, դեկտեմբերի 1-ին, իր բնակարան են այցելել նաև Անահիտի այլ հարազատներ, և նա նրանց հետ միասին վերադարձել է տուն։
Ամբաստանյալը նշելով, որ իր՝ սույն գործով գրավի դիմաց կալանքից ազատվելուց հետո, շուրջ երեք ամիս է ինչ բնակվում են միասին և գտնվում օրինական ամուսնական հարաբերությունների մեջ, խնդրել է դատարանին հաշվի առնել իրենց նորաստեղծ ընտանիք լինելու հանգամանքը և իրենց նկատմամբ լինել ներողամիտ, քանի որ զղջում է կատարածի համար և ընդունում իրեն առաջադրված մեղադրանքը։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Բացի իր խոստովանական ցուցմունքներից, ամբաստանյալ Մխիթար Զարգարյանին առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորվել է նաև դատարանում հետազոտված ներքոհիշյալ ապացույցներով՝
տուժող Անահիտ Գասպարյանի դատաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ սույն քրեական գործով ամբաստանյալ Մխիթար Զարգարյանին ճանաչում է դեռևս 2008 թվականից, երբ ուսանել են նույն ԲՈՒՀԻ-ի միևնույն ֆակուլտետում։ Այդ ժամանակից ի վեր Մխիթարն անտարբեր չի եղել իր նկատմամբ, նույնիսկ մի քանի անգամ ցանկություն է հայտնել ամուսնանալ իր հետ, սակայն իր կողմից միշտ տրվել է բացասական պատասխան։ Իր և Մխիթարի միջև շփումը այդ ժամանակ հիմնականում եղել է համացանցի և հեռախոսազանգերի միջոցով։
2013թ.-ի նոյեմբերի 26-ին Մխիթարն, նախապես համաձայնեցնելով իր հետ, այցելել է իրենց բնակարան, ևս մեկ անգամ հայտնել ամուսնության մտադրության մասին, սակայն, կրկին անգամ ինքը մերժել է Մխիթարին, որից հետո նա հեռացել է։ Այցի նպատակը եղել է նաև այն, որպեսզի վերջնականապես զրուցի իր և իր ծնողի հետ, որպեսզի պարզեն իրենց հետագա հարաբերությունները։
Տուժողի ցուցմունքով, ինքը 29.11.2013թ.-ին դուրս է եղեկ տանից և գնացել է խանութ` գնումներ կատարելու։ Գնումներ կատարելուց հետո, տուն վերադառնալու ճանապարհին, հանդիպել է ամբաստայալ Մխիթար Զարգարյանին, ով դարձյալ նույն թեմայով ցանկացել է զրուցել իր հետ։ Այնուհետև, երբ հասել են իրենց շենքի մուտքի մոտ, Մխիթարը, իրեն անծանոթ անձանց` ոմն Սասունի և Պավելի հետ միասին, իր կամքին հակառակ, հրելով իրեն, նստեցրել է ավտոմեքենան և իրենք ուղևորվել են Աբովյան քաղաք։ Որոշակի ժամանակ անց, Մխիթարն իրեն տարել է Արմավիրի մարզի Փշատավան գյուղը, որտեղ մեկ օր մնալուց հետո, ուղևորվել են դեպի քաղաք Իջևան։ Առևանգելուց հետո, ինքը Մխիթարից պահանջել է, որպեսզի իրեն ետ վերադարձնի տուն, սակայն նա հրաժարվել է, պնդելով, որ պիտի ամուսնան։ Երբ այդ ամենի մասին տեղեկացրել է իր հարազատներին, նրանք եկել են Մխիթար Զարգարյանի տուն, զրուցել հետը, որից հետո միայն նրա համաձայնությամբ, բարեկամների հետ միասին վերադարձել է իրենց տուն։ Տուժողը նշել է նաև, որ նախքան ծնողների Իջևան գալը, Մխիթար Զարգարյանի տուն է եկել նաև իր եղբայրը` Սասուն Գասպարյանը, զրուցել իր հետ, առաջարկել միասին տուն վերադառնալ, սակայն ինքը եղբորը հայտնել է, որ մտադիր չէ վերադառնալ տուն, քանի որ ցանկանում է մնալ և ապրել Մխիթար Զարգարյանի հետ։
Պնդելով, որ միջադեպից և Մխիթարի՝ կալանքից ազատ արձակվելուց հետո, իրենք ստեղծել են ընտանիք, օրինական կարգով գրանցել են իրենց ամուսնությունը այժմ բնակվում են միասին նրան տանը, տուժողը նշել է, որ նրա նկատմամբ որևէ բողոք կամ պահանջ չունի։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Վկա Ժաննա Էլլարյանի դատաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ հանդիսանում է սույն քրեական գործով տուժող` Անահիտ Գասպարյանի մայրը։
Վկայի ցուցմունքով, սույն քրեական գործով ամբաստանյալ Մխիթար Զարգարյանը, ով ներկայումս հանդիսանում է նաև իր փեսան, սիրել է իր դստերը, նույնիսկ եղել են դեպքեր, երբ մի քանի անգամ Մխիթարը եկել է իրենց տուն և ցանկություն է հայտնել ամուսնանալ նրա հետ, սակայն, դուստրը մի քանի անգամ մերժել է նրան` հայտնելով, որ այդ պահին չունի ամուսնության նպատակ։
2008 թվականի նոյեմբերի 29-ին, իր դուստրը` Անահիտը, դուրս գալով տանից, գնացել է խանութ։ Այնուհետև, որոշակի ժամանակ անց, իրեն զանգահարել է Մխիթար Զարգարյանը և տեղեկացրել, որ Անահիտին փախցրել է /առևանգել է/։ Տեղեկանալով այդ մասին, խուճապահար գնացել է Իջևան քաղաք, որտեղ բնակվում է Մխիթարը, և տեսնելով դստերը ու տեղեկանալով, որ նա ցանկանում է վերադառնալ տուն՝ այդպես էլ արել են։ Մինչ Իջևան գնալը, ինքը հեռախոսային խոսակցություններ է ունեցել Անահիտի հետ, և դուստրը հայտնել է իրեն, որ չի ցանկանում վերադառնալ տուն։ Հետագայում, Անահիտը տեղեկացրել է իրեն, որ Մխիթարը, առևանգելով նրան, տարել է քաղաք Աբովյան, որտեղ բնակվում է Մխիթարի հորաքույրը, այնուհետև` Մխիթարի ընկերներից մեկի տուն, որից հետո գնացել են քաղաք Իջևան։ Տեղեկացել է նաև, որ Անահիտին, իր կամքին հակառակ, ձեռքերը բռնելով նստեցրել են ավտոմեքենա և տեղափոխել Աբովյան քաղաք։
Վկան հայտնել է նաև, որ ներկայումս Անահիտը և Մխիթարը ընտանիք են կազմել և բնակվում են միասին՝ Իջևանում քաղաքում, իսկ իրենք Մխիթարի ծնողների հետ որպես արդեն բարեկամներ գտնվում են ջերմ հարաբերությունների մեջ։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Վկա Սասուն Գասպարյանի դատաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ հանդիսանում է սույն քրեական գործով տուժող` Անահիտ Գասպարյանի հորեղբայրը։
Վկայի ցուցմունքով, Մխիթար Զարգարյանը սիրահետել է իր զարմուհի Անահիտին, նույնիսկ մի քանի անգամ ցանկություն է հայտնել ամուսնանալ նրա հետ, սակայն Անահիտը մերժել է նրան։
Հետագայում տեղեկացել է, որ 29.11.2013թ. Մխիթարը, Անահիտի կամքին հակառակ, առևանգել է նրան։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Վկա Արթուր Ստեփանյանի դատաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ ինքը հանդիսանում է տուժող Անահիտ Գասպարյանի ազգականը, ում հետ գտնվում են բարեկամական ջերմ հարաբերությունների մեջ։
Իրեն հայտնի է եղել, որ Մխիթար Զարգարյանը Անահիտի նկատմամբ անտարբեր չի եղել և ցանկացել է ամուսնանալ նրա հետ։ Հետագայում, հարազատներից տեղեկացել է, որ Մխիթար Զարգարյանը Անահիտ Գասպարյանի կամքին հակառակ, նստցնելով ավտոմեքենա, առևանգել է նրան։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանում հրապարակված և հետազոտված՝
Գործով վկա, տուժող Անահիտ Գասպարյանի եղբոր՝ Գագիկ Սամվելի Գասպարյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ Իջևան քաղաքի բնակիչ Մխիթար Մանվելի Զարգարյանը վերջին 4 տարիներին սիրահետել է իր քրոջը՝ Անահիտ Սամվելի Գասպարյանին, և մի քանի անգամ ամուսնանալու ցանկություն հայտնել, սակայն Անահիտ մշտապես մերժել է նրան։
2013թ. նոյեմբերի 29-ին, գտնվելով Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության Մարտակերտ քաղաքում, երեկոյան, հեռախոսակապով մորից՝ Ժաննա Էլլարյանից, տեղեկացել է, որ Անահիտը, տանից դուրս գալով, գնացել է դեղատուն, սակայն չի վերադարձել. Մխիթար Զարգարյանը փախցրել է Անահիտին և տարել քաղաք Աբովյան։
Հետագայում Անահիտից տեղեկացել է, որ 29.11.2013թ. Մխիթարը մոտեցել է նրան, ցանկացել է զրուցել և քայլելու ընթացքում, հասնելով ավտոմեքենայի մոտ, Անահիտի կամքին հակառակ, հրելով նստեցրել է վերջինիս ավտոմեքենայի մեջ` հետևի նստատեղին, բռնել ձեռքերից և ուժ գործադրել։ Ավտոմեքենայի մեջ եղել են ևս 2 անծանոթ անձինք։ Անահիտը բղավել է, պահանջել իրեն բաց թողնել, փորձել է փախչել, սակայն Մխիթարը փախուստը կանխել է և Անահիտի կամքին հակառակ նրան տեղափոխել է Աբովյան քաղաք։
/տես` հատոր 1, գ.թ. 268-270, դատական նիստի արձանագրությունը/
Ապացույց ճանաչված, այլ փաստաթուղթ հանդիսացող «ՎիվաՍելլ» ՓԲԸ-ից ստացված վերծանումներով, որոնց համաձայն՝ «տուժող Անահիտ Գասպարյանի 094 43-80-32 հեռախոսահամարը 28.11.2013թ. ժամը 19։25-ից մինչև 03.12.2013թ. ժամը 11։39 ելքային հեռախոսազանգեր չի ունեցել։ Տուժող Անահիտ Գասպարյանի 094 43-80-32 հեռախոսահամարը 29.11.2013թ. ժամը 14։07 մինչև 01.12.2013թ. ժամը 21։25 մուտքայի հեռախոսազանգեր չի ունեցել։ Բացի այդ, 01.08.2013թ.-ից մինչև 09.12.2013թ. ընկած ժամակահատվածում տուժող Անահիտ Գասպարյանի 094 43-80-32 հեռախոսահամարից ելքային հեռախոսազանգեր և հաղորդագրություններ չեն եղել մեղադրյալ Մխիթար Զարգարյանի 098 03-57-01 հեռախոսահամարին, մինչդեռ նշված ժամանակահատվածում մեղադրյալ Մխիթար Զարգարյանի 098 33-57-01 հեռախոսահամարից բազմաթիվ հաղորդոգրություններ և հեռախոսազանգեր են եղել տուժող Անահիտ Գասպարյանի 094 43-80-32 հեռախոսահամարին»։
/տես` հատոր 2, գ.թ. 88-89, դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանում հրապարակվել և հետազոտվել է նաև Մխիթար Զարգարյանի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի կողմից տրված պահանջագիրը և Մխիթար Զարգարյանի և Անահիտ գասպարյանի ամուսնության դիմումի մասին տեղեկանքն ու թիվ 113521 ամուսնաության վկայականը։
/տես` հատոր 1, գ.թ. 73-74, քրեական գործի դատաքննական նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/
3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները
ՀՀ Սահմանադրության 18-րդ հոդվածի համաձան` «յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք»։
ՀՀ Սահմանադրության 19-րդ հոդվածի համաձան` «մարդուն չի կարելի ենթարկել նրա արժանապատվությունը նվաստեցնող վերաբերմունքի»։
Անձի ազատության դեմ ուղղված հանցագործության` մարդու առևանգման, հիմնական անմիջական օբյեկտը մարդու անձնական, ֆիզիկական ազատությունն է։
Հանցագործության լրացուցիչ օբյեկտներ են մարդու կյանքը, առողջությունը և այլն։ Հանցագրոծության օբյեկտիվ կողմը դրսևորվում է մարդուն` նրա կամքին հակառակ կամ առանց կամքը հաշվի առնելու բնական միկրոսոցիալական միջավայրից դուրս հանելով և մշտապես կամ ժամանակավոր բնակության վայրից այլ վայր տեղափոխելով և այնտեղ պահելով։
Կամքին հակառակ արտահայտությունը նշանակում է, որ տուժողի կամքը բացահայտորեն ճնշվում, իսկ նրա ցուցաբերած դիմադրությունը հաղթահարվում է բռնության կամ դրա գործադրման սպառնալիքի միջոցով։
Կամքը հաշվի չառնելու դեպքում նրա կամքն անտեսվում է, և նա տեղափոխվում է իր բնակության միկրոսոցիալական միջավայրից խաբեության կամ վստահոթյունը չարաշահելու միջոցով։
Այսպիսով, դատարանը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգքրի 127-րդ հոդվածի դրույթներին համապատասխան, հետազոտելով և գնահատելով գործով ձեռք բերված ապացույցներն ապացույցներն իրենց համակցությամբ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, ապացուցված է համարում, որ ամբաստանյալ Մխիթար Զարգարյանը, ով ըստ էության անտարբեր չի եղել գործով տուժող Անահիտ Գասպարյանի նկատմամբ և սիրել է նրան ու ցանկացել է ամուսնանալ հետը, 29.11.2013թ.ին Երևան քաղաքի Քաջազնունի փողոցում, հանդիպելով նրան, Գասպարյանի կամքին հակառակ, հրելով, նստեցրել է ավտոմեքենա և միասին ուղևորվել են քաղաք Աբովյան։ Ճանապարհին, Անահիտ Գասպարյանը խնդրել է, որպեսզի իրեն ետ վերադարձնեն, սակայն Մխիթարը պնդել է, որ սիրում է նրան և ցանկանում է ամուսնանալ նրա հետ։ Այնուհետև, հետագայում, երբ Անահիտ Գասպարյանը և Մխիթար Զարգարյանը գտնվել են Իջևան քաղաքում, և իրենց այցի է եկել Անահիտի եղբայրը` Գագիկ Գասպարյանը, Անահիտը եղբորը հայտնել է, որ փոխել է իր մտադրությունը և չի ցանկանում վերադառնալ տուն, այլ ցանկանում է մնալ և համատեղ ապրել Մխիթարի հետ։
Այսպիսով, դատարանն արձանագրում է, որ Մխիթար Զարգարյանը, նախնական համաձայնության գալով այլ անձանց հետ, իրականացրել են գործով տուժող Անահիտ Գասպարյանի առևանգումը, այսինքն, կատարել է արարք` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 131-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, ուստի դատարանը գտնում է, որ Մխիթար Զարգարյանը կատարած հանցավոր արարքի համար ենթակա է պատժի։
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում ինչպես ամբաստանյալի կողմից կատարած հանցագործության բնույթն ու հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
Մասնավորապես այն, որ Մխիթար Զարգարյանը ՀՀ Ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով անցնում է որպես դատվածություն չունեցող անձ։
/ տես` գ.թ. 73-74, դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` որպես ամբաստանյալ Մխիթար Զարգարյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում նախաքննության ընթացքում խոստովանական ցուցմունքներով հանդես գալը, կատարած հանցանքի համար անկեղծորեն զղջալը, նրա երիտասարդ տարիքը, ինչպես նաև այն հանգամանքը, որ նա ներկայումս, սույն գործով գրավի դիմաց կալանքից ազատվելուց հետո, շուրջ երեք ամիս է ինչ բնակվում է տուժող Անահիտ Գասպարյանի հետ, իսկ 2014թ. հունիսի 20-ից նրանք գտնվում են օրինական ամուսնական հարաբերությունների մեջ. հիմք՝ Մխիթար Զարգարյանի և Անահիտ Գասպարյանի թիվ 113521 ամուսնության վկայականը՝ տրված 20.06.2014թ.-ին։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանն անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի համաձայն ամբաստանյալ Մխիթար Մանվելի Զարգարյանի արարքում նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների առկայության հարցին, փաստում է, որ գործով այդպիսիք չկան կամ առնվազն չբացահայտվեցին, քանի որ ինչպես նախաքննության ընթացքում, այնպես էլ դատարանում մեղադրանքի մարմինները չեն կարողացել պարզել, իսկ դատարանում բավարար ապացույցների ամբողջությամբ՝ հիմնավորել, Մխիթար Զարգարյանի և գործով չբացահայտված այլ անձաց կողմից իրականացված գործողությունների ամբողջական արտաքին նկարագիրն ու դրանց հաջորդականությունը, որպիսի պայմաններում հիմնավորված չէ ամբաստանյալի արարքում որպես պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք հանցագործության կատարման մեջ նրա առանձնապես ակտիվ դերը դիտարկելը։
/տես՝ քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/
Ելնելով գործի հանգամանքներից, ինչպես նաև հիմք ընդունելով ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին կետի դրույթը, համաձայն որի՝ «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատաuխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար», ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ կետի դրույթը, համաձայն որի՝ «Պատժի նպատակն է վերականգնել uոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպեu նաև կանխել հանցագործությունները» և 61-րդ հոդվածը, ըստ որի՝ «Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով», դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Մխիթար Մանվելի Զարգարյանի կողմից կատարված հանցավոր արարքի համար նրա նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակվի ազատազրկման ձևով, սակայն հաշվի առնելով նրա անձը բնութագրող տվյալները, այն հանգամանքը, որ ամբաստանյալը սույն գործով գրավի դիմաց կալանքից ազատվելուց հետո, շուրջ երեք ամիս է ինչ բնակվում է տուժող Անահիտ Գասպարյանի հետ, իսկ 2014թ.-ի հունիսի 20-ից նրանք գրանցել են նաև իրենց ամուսնությունը, այսինքն, սույն դատավճիռը կայացնելու պահին արդեն իսկ գտնվում են օրինական ամուսնական հարաբերությունների մեջ, գտնում է, որ հիշյալ հանգամանքները՝ նախ վկայում են ամբաստանյալի՝ որպես հանցավորի, անձի հասարակական ցածր վտանգավորության մասին, ապա հաստատում՝ վերջինիս՝ ուղղման ճանապարհին կանգնած լինելու իրական փաստը։
Միաժամանակ, հաշվի առնելով ամբաստանյալի արարքում պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների առկայությունն ու պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով, դատարանը եկավ այն համոզման, որ ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը կարելի է պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան, նկատի ունենալով, որ նրա ուղղվելը հնարավոր է նաև առանց նշանակված պատիժը փաստացի կրելու։
Ամբաստանյալի նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու և այն պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ եզրահանգմանը գալիս դատարանն արձանագրում է հետևյալը՝
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 131-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետը նախատեսում է պատիժ ազատազրկում` չորսից ութ տարի ժամկետով։
Սույն քրեական գործով դատարանը հաշվի առնելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող հանգամանքները, ինչպես նաև նրա կողմից կատարված արարքի հասարակական վտանգավորության աստիճանը, գտնում է, որ ամբաստանյալ Մխիթար Մանվելի Զարգարյանի նկատմամբ պետք է նշանակվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 131-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված ազատազրկում պատժատեսակը, քանի որ եկավ այն եզրահանգման, որ տվյալ պատժի տեսակը միայն այս դեպքում կարող է ապահովել ինչպես պատժի նպատակները, այնպես էլ կանխել նմանատիպ հանցագործությունների աճն ու կատարումը հետագայում։
Այդուամենայնիվ, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չպետք է կիրառել՝ նշանակված պատիժը նրա կողմից փաստացի կրելու անհրաժեշտության բացակայության հիմնավորմամբ, ինչը պատճառաբանվում է հետևյալով.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «եթե դատարանը կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին»։
Քննվող քրեական գործով դատարանն ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չի կիրառում, քանի որ առկա է դատարանի համոզվածությունն ու վստահությունը` սույն քրեական գործով առանց նշանակված պատիժը փաստացի կրելու ամբաստանյալ Մխիթար Մանվելի Զարգարյանի ուղղվելու հնարավորության մասին։ Դատարանը նման հետևության հանգում է սույն քրեական գործով գոյություն ունեցող օբյեկտիվ տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, դրա հասարակական վտանգավորության աստիճանն ու հատկապես արարքը կատարելու շարժառիթները, հանցավորի անձը, և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։ Մասնավորապես, սույն գործով դատարանի մոտ ամբաստանյալի ուղղվելու, ավելին, արդեն իսկ ուղղման ճանապարհին կանգնած լինելու փաստը հաստատվում է նրանով, որ ամբաստանյալ Մխիթար Զարգարյանը տուժողին առևանգել է ոչ այլ ինչ, քան ամուսնանալու նպատակով, սիրել է նրան, ավելին այցելելով նրա տուն ու զրուցելով մոր հետ՝ ամուսնության առաջարկ է կատարել ինչպես տուժողին, այնպես էլ այդպիսի առաջարկություն անելու մասին հայտնել է նրա մորը։ Բացի այդ, դատարանը գտնում է, որ սույն գործով ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակվելիք պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրական հիմքերի մասին է վկայում նաև ամբաստանյալի և տուժողի՝ ներկայումս օրինական ամուսնական հարաբերությունների մեջ գտնվելու փաստը, ինչը հաշվի առնելով, դատարանը գալիս է այն եզրահանգման, որ ազատազրկման ձևով նշանակվելիք պատիժը կրելու պայմաններում կխախտվի անհատի և հասարակության շահերի միջև առկա և պետության կողմից պահպանվող ու երաշխավորվող ողջամիտ հավասարակշռությունը, այդպիսի պատիժը կարող է անհիմն զրկանքների պատճառ դառնալ ինչպես ամբաստանյալի, այնպես էլ տուժողի համար։
Դատարանն արձանագրում է, որ նման պայմաններում չի իրագործվի, ավելին, կխաթարվի պատժի նշանակման օրենսդրական նպատակների առնվազն մեկ բաղադրիչի՝ սոցիալական արդարության վերականգման, էությունը, որը իր հերթին կբերի նաև արդարության և արդարադատության իմաստազրկմանը՝ նկատի ունենալով, որ արդարադատությունը ոչ միայն պետք է իրականացվի այլ այն պետք է իրականացվի և հանրության կողմից լինի տեսանելի և ընկալելի։
Այլ կերպ, դատարանն արձանագրելով, որ գործով ուսումնասիրված, առկա հիշյալ հանգամանքերը վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու բավարար հիմքերի առկայության մասին, փաստում է, որ ամբաստանյալի անձը դրականորեն բնութագրող տվյալների և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող մի շարք հանգամանքների կողքին ի սպառ բացակայում է ամբաստանյալի արարքում պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող որևէ հանգամանք։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող վերը շարադրված տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, և պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, դատարանը հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը փաստացի կրելու, ուստի նրա նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չպետք է կիրառել։
Այսպիսով, դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի հիման վրա ամբաստանյալ Մխիթար Մանվելի Զարգարյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու և այն պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին՝ սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձանց ուղղմանը և նմանատիպ հանցագործությունների կանխմանը, քանի որ ամբաստանյալի՝ փորձաշրջանում, հետևապես և հսկողության մեջ գտնվելու հանգամանքը, կարող է զսպել նրա կողմից հետագայում հանցագործություններ կատարելու վտանգն այն հաշվառմամբ, որ նույնասեռ կամ այլ հանցանքեր կատարելու պարագայում իրական է օրենսդրական սպառնալիքը, որ փորձաշրջանի ընթացքում կատարված դիտավորյալ հանցագործության համար նշանակվելիք պատժին կգումարվի նաև այս դատավճռով նշանակված և փաստացի չկրած պատիժը կամ թեկուզև դրա մի մասը։
Դատարանը, քննվող քրեական գործով ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու ոչ պակաս կարևոր հանամանք ու նախապայման է համարում նաև տուժող Անահիտ Գասպարյանի կողմից ամբաստանյալ Մխիթար Մանվելի Զարգարյանի նկատմամբ բողոք, ինչպես նաև քաղաքացիական հայցի պահանջ չունենալու փաստը։
Բացի այդ, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Մխիթար Մանվելի Զարգարյանի նկատմամբ ազատազրկան ձևով պատիժ նշանակելիս և այն պայմանականորեն չկիրառելիս պետք է ղեկավարվել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 3-րդ կետի կանոններով առ այն, որ` «Մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը կալանքի տակ պահելու ժամկետը հաշվակցվում է ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով նշանակված պատժին` մեկ օրը հաշվելով մեկ օրվա դիմաց /…/»։ Այլ կերպ, հաշվի առնելով Մխիթար Մանվելի Զարգարյանի՝ 2014թ.-ի հունվարի 14-ից մինչև ապրիլի 28-ը 3 /երեք/ ամիս 14 /տասնչորս/ օր կալանքի տակ գտնվելու ժամկետը դատարանն այն պետք է հաշվակցի նրա նկատմամբ նշանակվելիք վերջնական պատժում։
Դատարանն անդրադառնալով Մխիթար Մանվելի Զարգարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի` գրավի հարցին, գտնում է, որ այն պետք թողնվի անփոփոխ, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 143-րդ հոդվածով սահմանված օրինական հիմքերի առկայության դեպքում, այն պետք է վերադարձվի գրավատուին։
Միաժամանակ, դատարանը գտնում է, որ Մխիթար Մանվելի Զարգարյանից հօգուտ պետական բյուջեի պետք է բռնագանձել 16.000 /տասնվեց հազար/ ՀՀ դրամ՝ որպես դատական ծախսերի փոխհատուցում։
4. Եզրափակիչ մաս
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական դատավարաության օրենսգրքի 357-359, 360, 365, 369-373-րդ հոդվածներով, դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Մխիթար Մանվելի Զարգարյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 131-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում` 4 /չորս/ տարի ժամկետով։
Հաշվի առնելով նախաքննության և դատական քննության ընթացքում Մխիթար Մանվելի Զարգարյանի` 2014թ.-ի հունվարի 14-ից մինչև ապրիլի 28-ը՝ 3 /երեք/ ամիս 14 /տասնչորս/ օր, կալանքի տակ գտնվելու ժամկետը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ Մխիթար Մանվելի Զարգարյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ սահմանել ազատազրկում` 3 /երեք/ տարի 8/ութ/ ամիս 16 /տասնվեց/ օր ժամկետով։
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կարգով՝ սահմանված վերջնական պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան 2 /երկու/ տարի ժամկետով` Մխիթար Մանվելի Զարգարյանի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դնելով ՀՀ ԱՆ ՔԿՎ ԱՊԿ համապատասխան ստորաբաժանման վրա։
Մխիթար Մանվելի Զարգարյանի նկատմամբ որպես կալանավորմանն այլընտրանքային խափանման միջոց ընտրված գրավը թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ օրինական հիմքերի առկայության դեպքում՝ վերադարձնել գրավատուին։
Մխիթար Մանվելի Զարգարյանից հօգուտ պետական բյուջեի բռնագանձել 16.000 ՀՀ դրամ` որպես դատական ծախսեր։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում ։
Դ Ա Տ Ա Վ Ո Ր Մ. Մ Ա Կ Յ Ա Ն
ԵԿԴ/0061/01/14
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԿԵՆՏՐՈՆ ԵՎ ՆՈՐՔ-ՄԱՐԱՇ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
,,30,, հունիսի 2014թ. ք.Երևան
ՀՀ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը
/այսուհետև` դատարան/
Նախագահությամբ դատավոր Մ. ՄԱԿՅԱՆԻ
Քարտուղարությամբ՝ Ժ.Մինասյանի
Թ.Խաչատրյանի
Մասնակցությամբ`
Մեղադրող Ա.Մանուկյանի
Տուժող Ա.Գասպարյանի
Պաշտպան Գ.Գալիկյանի
դռնբաց դատական նիստում, Երևան քաղաքում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Մխիթար Մանվելի Զարգարյանի` ծնված 30.04.1990թ.-ին Իջևան
քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, դատվածություն
չունեցող ամուսնացած, հաշվառած է Տավուշի մարզ,
ք.Իջևան, Բլբուլյան փ., 95շ. 17 բնակարանում, մեղադրվում է ՀՀ
Քրեական օրենսգրքի 131-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով։
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը
Ըստ դատարան ստացված քրեական գործի նյութերի և մեղադրական եզրակացության՝
«Տավուշի մարզի Իջևան քաղաքի բնակիչ, գործով մեղադրյալ Մխիթար Մանվելի Զարգարյանը 2008թ.-ից սկսած սիրահետել է սույն քրեական գործով տուժող Անահիտ Սամվելի Գասպարյանին, ցանկացել է վերջինիս հետ ընկերեւթյուն անել, ապա ամուսնանալ և այդ մասին տեղեկացրել է գործով տուժող Անահիտ Սամվելի Գասպարյանին։ Անահիտ Գասպարյանը, ցանկություն չունենալով շփվել և ամուսնանալ Մխիթար Զարգարյանի հետ, բազմիցս հայտնել է վերջինիս այդ մասին և մշտապես մերժել նրա առաջարկները։ 2013թ. նոյեմբերի 26-ին մեղադրյալ Մխիթար Զարգարյանը այցելել է տուժող Անահիտ Գասպարյանի բնակարան և վերջինիցս ու նրա մայր ժաննա ժորայի էլլարյանից մերժում ստանալուց հետո, սպառնացել է փախցնել Անահիտ Գասպարյանին։ Այնուհետև, Մխիթար Զարգարյանը մտադրվել է ցանկացած գնով հասնել իր նպատակին և նախնական համաձայնության է եկել քննությամբ ինքնությունները չպարզված ոմն Սասունի և ոմն Պավելի հետ՝ տուժող Անահիտ Գասպարյանին առևանգելու և այլ վայր տեղափոխելու համար։
Իր հանցավոր մտադրությունն իրականացնելու համար մեղադրյալ Մխիթար Զարգարյանը 2013թ. նոյեմբերի 29-ին ոմն Սասունի և ոմն Պավելի հետ, քննությամբ չպարզված ավտոմեքենայով սպասել է Երևան քաղաքի Քաջազնունի 6 հասցեի մոտակայքում։ Նույն օրը ժամը 16։00-ի սահմաններում Մխիթար Զարգարյանը, նկատելով Երևան քաղաքի Քաջազնունի փողոցով պատահաբար անցնող Անահիտ Գասպարյանին, դուրս է եկել ավտոմեքենայից, մոտեցել վերջինիս և փորձել է զրույցի բռնվել։
Հասնելով ավտոմեքենայի մոտ, մեղադրյալ Մխիթար Զարգարյանը, հերթական անգամ մերժում ստանալուց հետո տուժող Անահիտ Գասպարյանին՝ վերջինիս կամքին հակառակ, բռնություն գործադրելով հրել և նստեցրել է մեքենայի հետևի նստատեղին, ապա բռնելով տուժող Անահիտ Գասպարյանի ձեռքերից՝ հրահանգել է ոմն Սասունին ավտոմեքենան վարել։ Մեքենայի մեջ Անահիտ Գասպարյանը փորձել է ձեռքերն ազատել Մխիթար Զարգարյանից և փախչել ավտոմեքենայի աջակողմյան դռնից, սակայն ոմն Պավելը, փակելով նշված դռան փականը, կանխել է Անահիտ Գասպարյանի փախուստը ավտոմեքենայից։ Այնուհետև, մեղադրյալ Մխիթար Զարգարյանը ոմն Սասունի և ոմն Պավելի հետ ավտոմեքեայով տուժող Անահիտ Գասպարյանին՝ վերջինիս կամքին հակառակ, տեղափոխել են Կոտայքի մարզի Աբովյան քաղաք»։
Փաստի առթիվ ՀՀ Ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Կենտրոնականի քննչական բաժնի կողմից 04.12.2013թ.-ին հարուցվել Է թիվ 13847513 քրեական գործը։
27.12.2013թ.-ին ՀՀ Ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնի կողմից կայացվել է որոշում` Մխիթար Մանվելի Զարգարյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նրա մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 131-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով։
Քրեական գործը Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի գրասենյակ է ստացվել և մուտքագրվել 25.04.2014թ.-ին։
2.Ապացույցների հետազոտում և գնահատում
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 131-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Մխիթար Մանվելի Զարգարյանն իրեն դատարանում մեղավոր է ճանաչել և ցուցմունք է տվել այն մասին, որ դեռևս 2008թ.-ից սիրահետել է Անահիտ Զարգարյանին, բազմիցս ամուսնության առաջարկություններ է կատարել, սակայն Անահիտի կողմից միշտ ստացել է բացասական պատասխան։
Ամաբստայալի ցուցմունքով, Անահիտ Գասպարյանի հետ շփումը հիմնականում եղել է համացանցի միջոցով։
2013թ. սեպտեմբերի 26-ին ինքն այցելել է Անահիտ Գասպարյանի բնակարան, զրուցել ընտանիքի անդամների հետ և հայտնել է, որ ցանկություն ունի ամուսնանալ նրա հետ, սակայն, այդ ժամանակ ևս Անահիտը մերժել է իրեն։
Իր նպատակին հասնելու համար ինքը որոշել է առևանգել Անահիտ Գասպարյանին։ 2013թ. նոյեմբերի 29-ին գնացել է Անահիտի բնակության վայր, և փողոցում տեսնելով նրան, փորձել է զրուցել։ Հասկանալով, որ դարձյալ զրույցը չի ստացվում, Անահիտի կամքին հակառակ, հրելով նրան, նստեցրել է ավտոմեքենա և տարել է քաղաք Աբովյան։ Ամբաստանյալը նշել է, որ Անահիտին առևանգել և տեղափոխել է Աբովյան քաղաք իրեն անծանոթ մի տաքսիով, որտեղ, բացի իրենից և տաքսու վարորդից, եղել է նաև այդ տաքսու վարորդի ընկերը, սակայն ինքը չի ճանաչում ոչ տաքսու վարորդին, ոչ էլ նրա ընկերոջը։ Ճանապարհին Անահիտը խնդրել է, որպեսզի նրան ետ վերադարձնեն։
Առևանգելուց հետո, Անահիտին տեսակցելու է եկել նրա եղբայրը` Գագիկ Գասպարյանը, և առաջարկել է տուն վերադառնալ, սակայն Անահիտը մերժել է եղբորը` հայտնելով, որ ցանկանում է մնալ և ապրել իր հետ։ Այնուհետև, մի քանի օր անց, դեկտեմբերի 1-ին, իր բնակարան են այցելել նաև Անահիտի այլ հարազատներ, և նա նրանց հետ միասին վերադարձել է տուն։
Ամբաստանյալը նշելով, որ իր՝ սույն գործով գրավի դիմաց կալանքից ազատվելուց հետո, շուրջ երեք ամիս է ինչ բնակվում են միասին և գտնվում օրինական ամուսնական հարաբերությունների մեջ, խնդրել է դատարանին հաշվի առնել իրենց նորաստեղծ ընտանիք լինելու հանգամանքը և իրենց նկատմամբ լինել ներողամիտ, քանի որ զղջում է կատարածի համար և ընդունում իրեն առաջադրված մեղադրանքը։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Բացի իր խոստովանական ցուցմունքներից, ամբաստանյալ Մխիթար Զարգարյանին առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորվել է նաև դատարանում հետազոտված ներքոհիշյալ ապացույցներով՝
տուժող Անահիտ Գասպարյանի դատաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ սույն քրեական գործով ամբաստանյալ Մխիթար Զարգարյանին ճանաչում է դեռևս 2008 թվականից, երբ ուսանել են նույն ԲՈՒՀԻ-ի միևնույն ֆակուլտետում։ Այդ ժամանակից ի վեր Մխիթարն անտարբեր չի եղել իր նկատմամբ, նույնիսկ մի քանի անգամ ցանկություն է հայտնել ամուսնանալ իր հետ, սակայն իր կողմից միշտ տրվել է բացասական պատասխան։ Իր և Մխիթարի միջև շփումը այդ ժամանակ հիմնականում եղել է համացանցի և հեռախոսազանգերի միջոցով։
2013թ.-ի նոյեմբերի 26-ին Մխիթարն, նախապես համաձայնեցնելով իր հետ, այցելել է իրենց բնակարան, ևս մեկ անգամ հայտնել ամուսնության մտադրության մասին, սակայն, կրկին անգամ ինքը մերժել է Մխիթարին, որից հետո նա հեռացել է։ Այցի նպատակը եղել է նաև այն, որպեսզի վերջնականապես զրուցի իր և իր ծնողի հետ, որպեսզի պարզեն իրենց հետագա հարաբերությունները։
Տուժողի ցուցմունքով, ինքը 29.11.2013թ.-ին դուրս է եղեկ տանից և գնացել է խանութ` գնումներ կատարելու։ Գնումներ կատարելուց հետո, տուն վերադառնալու ճանապարհին, հանդիպել է ամբաստայալ Մխիթար Զարգարյանին, ով դարձյալ նույն թեմայով ցանկացել է զրուցել իր հետ։ Այնուհետև, երբ հասել են իրենց շենքի մուտքի մոտ, Մխիթարը, իրեն անծանոթ անձանց` ոմն Սասունի և Պավելի հետ միասին, իր կամքին հակառակ, հրելով իրեն, նստեցրել է ավտոմեքենան և իրենք ուղևորվել են Աբովյան քաղաք։ Որոշակի ժամանակ անց, Մխիթարն իրեն տարել է Արմավիրի մարզի Փշատավան գյուղը, որտեղ մեկ օր մնալուց հետո, ուղևորվել են դեպի քաղաք Իջևան։ Առևանգելուց հետո, ինքը Մխիթարից պահանջել է, որպեսզի իրեն ետ վերադարձնի տուն, սակայն նա հրաժարվել է, պնդելով, որ պիտի ամուսնան։ Երբ այդ ամենի մասին տեղեկացրել է իր հարազատներին, նրանք եկել են Մխիթար Զարգարյանի տուն, զրուցել հետը, որից հետո միայն նրա համաձայնությամբ, բարեկամների հետ միասին վերադարձել է իրենց տուն։ Տուժողը նշել է նաև, որ նախքան ծնողների Իջևան գալը, Մխիթար Զարգարյանի տուն է եկել նաև իր եղբայրը` Սասուն Գասպարյանը, զրուցել իր հետ, առաջարկել միասին տուն վերադառնալ, սակայն ինքը եղբորը հայտնել է, որ մտադիր չէ վերադառնալ տուն, քանի որ ցանկանում է մնալ և ապրել Մխիթար Զարգարյանի հետ։
Պնդելով, որ միջադեպից և Մխիթարի՝ կալանքից ազատ արձակվելուց հետո, իրենք ստեղծել են ընտանիք, օրինական կարգով գրանցել են իրենց ամուսնությունը այժմ բնակվում են միասին նրան տանը, տուժողը նշել է, որ նրա նկատմամբ որևէ բողոք կամ պահանջ չունի։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Վկա Ժաննա Էլլարյանի դատաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ հանդիսանում է սույն քրեական գործով տուժող` Անահիտ Գասպարյանի մայրը։
Վկայի ցուցմունքով, սույն քրեական գործով ամբաստանյալ Մխիթար Զարգարյանը, ով ներկայումս հանդիսանում է նաև իր փեսան, սիրել է իր դստերը, նույնիսկ եղել են դեպքեր, երբ մի քանի անգամ Մխիթարը եկել է իրենց տուն և ցանկություն է հայտնել ամուսնանալ նրա հետ, սակայն, դուստրը մի քանի անգամ մերժել է նրան` հայտնելով, որ այդ պահին չունի ամուսնության նպատակ։
2008 թվականի նոյեմբերի 29-ին, իր դուստրը` Անահիտը, դուրս գալով տանից, գնացել է խանութ։ Այնուհետև, որոշակի ժամանակ անց, իրեն զանգահարել է Մխիթար Զարգարյանը և տեղեկացրել, որ Անահիտին փախցրել է /առևանգել է/։ Տեղեկանալով այդ մասին, խուճապահար գնացել է Իջևան քաղաք, որտեղ բնակվում է Մխիթարը, և տեսնելով դստերը ու տեղեկանալով, որ նա ցանկանում է վերադառնալ տուն՝ այդպես էլ արել են։ Մինչ Իջևան գնալը, ինքը հեռախոսային խոսակցություններ է ունեցել Անահիտի հետ, և դուստրը հայտնել է իրեն, որ չի ցանկանում վերադառնալ տուն։ Հետագայում, Անահիտը տեղեկացրել է իրեն, որ Մխիթարը, առևանգելով նրան, տարել է քաղաք Աբովյան, որտեղ բնակվում է Մխիթարի հորաքույրը, այնուհետև` Մխիթարի ընկերներից մեկի տուն, որից հետո գնացել են քաղաք Իջևան։ Տեղեկացել է նաև, որ Անահիտին, իր կամքին հակառակ, ձեռքերը բռնելով նստեցրել են ավտոմեքենա և տեղափոխել Աբովյան քաղաք։
Վկան հայտնել է նաև, որ ներկայումս Անահիտը և Մխիթարը ընտանիք են կազմել և բնակվում են միասին՝ Իջևանում քաղաքում, իսկ իրենք Մխիթարի ծնողների հետ որպես արդեն բարեկամներ գտնվում են ջերմ հարաբերությունների մեջ։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Վկա Սասուն Գասպարյանի դատաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ հանդիսանում է սույն քրեական գործով տուժող` Անահիտ Գասպարյանի հորեղբայրը։
Վկայի ցուցմունքով, Մխիթար Զարգարյանը սիրահետել է իր զարմուհի Անահիտին, նույնիսկ մի քանի անգամ ցանկություն է հայտնել ամուսնանալ նրա հետ, սակայն Անահիտը մերժել է նրան։
Հետագայում տեղեկացել է, որ 29.11.2013թ. Մխիթարը, Անահիտի կամքին հակառակ, առևանգել է նրան։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Վկա Արթուր Ստեփանյանի դատաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ ինքը հանդիսանում է տուժող Անահիտ Գասպարյանի ազգականը, ում հետ գտնվում են բարեկամական ջերմ հարաբերությունների մեջ։
Իրեն հայտնի է եղել, որ Մխիթար Զարգարյանը Անահիտի նկատմամբ անտարբեր չի եղել և ցանկացել է ամուսնանալ նրա հետ։ Հետագայում, հարազատներից տեղեկացել է, որ Մխիթար Զարգարյանը Անահիտ Գասպարյանի կամքին հակառակ, նստցնելով ավտոմեքենա, առևանգել է նրան։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանում հրապարակված և հետազոտված՝
Գործով վկա, տուժող Անահիտ Գասպարյանի եղբոր՝ Գագիկ Սամվելի Գասպարյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ Իջևան քաղաքի բնակիչ Մխիթար Մանվելի Զարգարյանը վերջին 4 տարիներին սիրահետել է իր քրոջը՝ Անահիտ Սամվելի Գասպարյանին, և մի քանի անգամ ամուսնանալու ցանկություն հայտնել, սակայն Անահիտ մշտապես մերժել է նրան։
2013թ. նոյեմբերի 29-ին, գտնվելով Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության Մարտակերտ քաղաքում, երեկոյան, հեռախոսակապով մորից՝ Ժաննա Էլլարյանից, տեղեկացել է, որ Անահիտը, տանից դուրս գալով, գնացել է դեղատուն, սակայն չի վերադարձել. Մխիթար Զարգարյանը փախցրել է Անահիտին և տարել քաղաք Աբովյան։
Հետագայում Անահիտից տեղեկացել է, որ 29.11.2013թ. Մխիթարը մոտեցել է նրան, ցանկացել է զրուցել և քայլելու ընթացքում, հասնելով ավտոմեքենայի մոտ, Անահիտի կամքին հակառակ, հրելով նստեցրել է վերջինիս ավտոմեքենայի մեջ` հետևի նստատեղին, բռնել ձեռքերից և ուժ գործադրել։ Ավտոմեքենայի մեջ եղել են ևս 2 անծանոթ անձինք։ Անահիտը բղավել է, պահանջել իրեն բաց թողնել, փորձել է փախչել, սակայն Մխիթարը փախուստը կանխել է և Անահիտի կամքին հակառակ նրան տեղափոխել է Աբովյան քաղաք։
/տես` հատոր 1, գ.թ. 268-270, դատական նիստի արձանագրությունը/
Ապացույց ճանաչված, այլ փաստաթուղթ հանդիսացող «ՎիվաՍելլ» ՓԲԸ-ից ստացված վերծանումներով, որոնց համաձայն՝ «տուժող Անահիտ Գասպարյանի 094 43-80-32 հեռախոսահամարը 28.11.2013թ. ժամը 19։25-ից մինչև 03.12.2013թ. ժամը 11։39 ելքային հեռախոսազանգեր չի ունեցել։ Տուժող Անահիտ Գասպարյանի 094 43-80-32 հեռախոսահամարը 29.11.2013թ. ժամը 14։07 մինչև 01.12.2013թ. ժամը 21։25 մուտքայի հեռախոսազանգեր չի ունեցել։ Բացի այդ, 01.08.2013թ.-ից մինչև 09.12.2013թ. ընկած ժամակահատվածում տուժող Անահիտ Գասպարյանի 094 43-80-32 հեռախոսահամարից ելքային հեռախոսազանգեր և հաղորդագրություններ չեն եղել մեղադրյալ Մխիթար Զարգարյանի 098 03-57-01 հեռախոսահամարին, մինչդեռ նշված ժամանակահատվածում մեղադրյալ Մխիթար Զարգարյանի 098 33-57-01 հեռախոսահամարից բազմաթիվ հաղորդոգրություններ և հեռախոսազանգեր են եղել տուժող Անահիտ Գասպարյանի 094 43-80-32 հեռախոսահամարին»։
/տես` հատոր 2, գ.թ. 88-89, դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանում հրապարակվել և հետազոտվել է նաև Մխիթար Զարգարյանի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի կողմից տրված պահանջագիրը և Մխիթար Զարգարյանի և Անահիտ գասպարյանի ամուսնության դիմումի մասին տեղեկանքն ու թիվ 113521 ամուսնաության վկայականը։
/տես` հատոր 1, գ.թ. 73-74, քրեական գործի դատաքննական նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/
3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները
ՀՀ Սահմանադրության 18-րդ հոդվածի համաձան` «յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք»։
ՀՀ Սահմանադրության 19-րդ հոդվածի համաձան` «մարդուն չի կարելի ենթարկել նրա արժանապատվությունը նվաստեցնող վերաբերմունքի»։
Անձի ազատության դեմ ուղղված հանցագործության` մարդու առևանգման, հիմնական անմիջական օբյեկտը մարդու անձնական, ֆիզիկական ազատությունն է։
Հանցագործության լրացուցիչ օբյեկտներ են մարդու կյանքը, առողջությունը և այլն։ Հանցագրոծության օբյեկտիվ կողմը դրսևորվում է մարդուն` նրա կամքին հակառակ կամ առանց կամքը հաշվի առնելու բնական միկրոսոցիալական միջավայրից դուրս հանելով և մշտապես կամ ժամանակավոր բնակության վայրից այլ վայր տեղափոխելով և այնտեղ պահելով։
Կամքին հակառակ արտահայտությունը նշանակում է, որ տուժողի կամքը բացահայտորեն ճնշվում, իսկ նրա ցուցաբերած դիմադրությունը հաղթահարվում է բռնության կամ դրա գործադրման սպառնալիքի միջոցով։
Կամքը հաշվի չառնելու դեպքում նրա կամքն անտեսվում է, և նա տեղափոխվում է իր բնակության միկրոսոցիալական միջավայրից խաբեության կամ վստահոթյունը չարաշահելու միջոցով։
Այսպիսով, դատարանը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգքրի 127-րդ հոդվածի դրույթներին համապատասխան, հետազոտելով և գնահատելով գործով ձեռք բերված ապացույցներն ապացույցներն իրենց համակցությամբ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, ապացուցված է համարում, որ ամբաստանյալ Մխիթար Զարգարյանը, ով ըստ էության անտարբեր չի եղել գործով տուժող Անահիտ Գասպարյանի նկատմամբ և սիրել է նրան ու ցանկացել է ամուսնանալ հետը, 29.11.2013թ.ին Երևան քաղաքի Քաջազնունի փողոցում, հանդիպելով նրան, Գասպարյանի կամքին հակառակ, հրելով, նստեցրել է ավտոմեքենա և միասին ուղևորվել են քաղաք Աբովյան։ Ճանապարհին, Անահիտ Գասպարյանը խնդրել է, որպեսզի իրեն ետ վերադարձնեն, սակայն Մխիթարը պնդել է, որ սիրում է նրան և ցանկանում է ամուսնանալ նրա հետ։ Այնուհետև, հետագայում, երբ Անահիտ Գասպարյանը և Մխիթար Զարգարյանը գտնվել են Իջևան քաղաքում, և իրենց այցի է եկել Անահիտի եղբայրը` Գագիկ Գասպարյանը, Անահիտը եղբորը հայտնել է, որ փոխել է իր մտադրությունը և չի ցանկանում վերադառնալ տուն, այլ ցանկանում է մնալ և համատեղ ապրել Մխիթարի հետ։
Այսպիսով, դատարանն արձանագրում է, որ Մխիթար Զարգարյանը, նախնական համաձայնության գալով այլ անձանց հետ, իրականացրել են գործով տուժող Անահիտ Գասպարյանի առևանգումը, այսինքն, կատարել է արարք` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 131-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, ուստի դատարանը գտնում է, որ Մխիթար Զարգարյանը կատարած հանցավոր արարքի համար ենթակա է պատժի։
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում ինչպես ամբաստանյալի կողմից կատարած հանցագործության բնույթն ու հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
Մասնավորապես այն, որ Մխիթար Զարգարյանը ՀՀ Ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով անցնում է որպես դատվածություն չունեցող անձ։
/ տես` գ.թ. 73-74, դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` որպես ամբաստանյալ Մխիթար Զարգարյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում նախաքննության ընթացքում խոստովանական ցուցմունքներով հանդես գալը, կատարած հանցանքի համար անկեղծորեն զղջալը, նրա երիտասարդ տարիքը, ինչպես նաև այն հանգամանքը, որ նա ներկայումս, սույն գործով գրավի դիմաց կալանքից ազատվելուց հետո, շուրջ երեք ամիս է ինչ բնակվում է տուժող Անահիտ Գասպարյանի հետ, իսկ 2014թ. հունիսի 20-ից նրանք գտնվում են օրինական ամուսնական հարաբերությունների մեջ. հիմք՝ Մխիթար Զարգարյանի և Անահիտ Գասպարյանի թիվ 113521 ամուսնության վկայականը՝ տրված 20.06.2014թ.-ին։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանն անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի համաձայն ամբաստանյալ Մխիթար Մանվելի Զարգարյանի արարքում նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների առկայության հարցին, փաստում է, որ գործով այդպիսիք չկան կամ առնվազն չբացահայտվեցին, քանի որ ինչպես նախաքննության ընթացքում, այնպես էլ դատարանում մեղադրանքի մարմինները չեն կարողացել պարզել, իսկ դատարանում բավարար ապացույցների ամբողջությամբ՝ հիմնավորել, Մխիթար Զարգարյանի և գործով չբացահայտված այլ անձաց կողմից իրականացված գործողությունների ամբողջական արտաքին նկարագիրն ու դրանց հաջորդականությունը, որպիսի պայմաններում հիմնավորված չէ ամբաստանյալի արարքում որպես պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք հանցագործության կատարման մեջ նրա առանձնապես ակտիվ դերը դիտարկելը։
/տես՝ քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/
Ելնելով գործի հանգամանքներից, ինչպես նաև հիմք ընդունելով ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին կետի դրույթը, համաձայն որի՝ «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատաuխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար», ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ կետի դրույթը, համաձայն որի՝ «Պատժի նպատակն է վերականգնել uոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպեu նաև կանխել հանցագործությունները» և 61-րդ հոդվածը, ըստ որի՝ «Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով», դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Մխիթար Մանվելի Զարգարյանի կողմից կատարված հանցավոր արարքի համար նրա նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակվի ազատազրկման ձևով, սակայն հաշվի առնելով նրա անձը բնութագրող տվյալները, այն հանգամանքը, որ ամբաստանյալը սույն գործով գրավի դիմաց կալանքից ազատվելուց հետո, շուրջ երեք ամիս է ինչ բնակվում է տուժող Անահիտ Գասպարյանի հետ, իսկ 2014թ.-ի հունիսի 20-ից նրանք գրանցել են նաև իրենց ամուսնությունը, այսինքն, սույն դատավճիռը կայացնելու պահին արդեն իսկ գտնվում են օրինական ամուսնական հարաբերությունների մեջ, գտնում է, որ հիշյալ հանգամանքները՝ նախ վկայում են ամբաստանյալի՝ որպես հանցավորի, անձի հասարակական ցածր վտանգավորության մասին, ապա հաստատում՝ վերջինիս՝ ուղղման ճանապարհին կանգնած լինելու իրական փաստը։
Միաժամանակ, հաշվի առնելով ամբաստանյալի արարքում պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների առկայությունն ու պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով, դատարանը եկավ այն համոզման, որ ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը կարելի է պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան, նկատի ունենալով, որ նրա ուղղվելը հնարավոր է նաև առանց նշանակված պատիժը փաստացի կրելու։
Ամբաստանյալի նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու և այն պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ եզրահանգմանը գալիս դատարանն արձանագրում է հետևյալը՝
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 131-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետը նախատեսում է պատիժ ազատազրկում` չորսից ութ տարի ժամկետով։
Սույն քրեական գործով դատարանը հաշվի առնելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող հանգամանքները, ինչպես նաև նրա կողմից կատարված արարքի հասարակական վտանգավորության աստիճանը, գտնում է, որ ամբաստանյալ Մխիթար Մանվելի Զարգարյանի նկատմամբ պետք է նշանակվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 131-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված ազատազրկում պատժատեսակը, քանի որ եկավ այն եզրահանգման, որ տվյալ պատժի տեսակը միայն այս դեպքում կարող է ապահովել ինչպես պատժի նպատակները, այնպես էլ կանխել նմանատիպ հանցագործությունների աճն ու կատարումը հետագայում։
Այդուամենայնիվ, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չպետք է կիրառել՝ նշանակված պատիժը նրա կողմից փաստացի կրելու անհրաժեշտության բացակայության հիմնավորմամբ, ինչը պատճառաբանվում է հետևյալով.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «եթե դատարանը կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին»։
Քննվող քրեական գործով դատարանն ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չի կիրառում, քանի որ առկա է դատարանի համոզվածությունն ու վստահությունը` սույն քրեական գործով առանց նշանակված պատիժը փաստացի կրելու ամբաստանյալ Մխիթար Մանվելի Զարգարյանի ուղղվելու հնարավորության մասին։ Դատարանը նման հետևության հանգում է սույն քրեական գործով գոյություն ունեցող օբյեկտիվ տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, դրա հասարակական վտանգավորության աստիճանն ու հատկապես արարքը կատարելու շարժառիթները, հանցավորի անձը, և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։ Մասնավորապես, սույն գործով դատարանի մոտ ամբաստանյալի ուղղվելու, ավելին, արդեն իսկ ուղղման ճանապարհին կանգնած լինելու փաստը հաստատվում է նրանով, որ ամբաստանյալ Մխիթար Զարգարյանը տուժողին առևանգել է ոչ այլ ինչ, քան ամուսնանալու նպատակով, սիրել է նրան, ավելին այցելելով նրա տուն ու զրուցելով մոր հետ՝ ամուսնության առաջարկ է կատարել ինչպես տուժողին, այնպես էլ այդպիսի առաջարկություն անելու մասին հայտնել է նրա մորը։ Բացի այդ, դատարանը գտնում է, որ սույն գործով ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակվելիք պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրական հիմքերի մասին է վկայում նաև ամբաստանյալի և տուժողի՝ ներկայումս օրինական ամուսնական հարաբերությունների մեջ գտնվելու փաստը, ինչը հաշվի առնելով, դատարանը գալիս է այն եզրահանգման, որ ազատազրկման ձևով նշանակվելիք պատիժը կրելու պայմաններում կխախտվի անհատի և հասարակության շահերի միջև առկա և պետության կողմից պահպանվող ու երաշխավորվող ողջամիտ հավասարակշռությունը, այդպիսի պատիժը կարող է անհիմն զրկանքների պատճառ դառնալ ինչպես ամբաստանյալի, այնպես էլ տուժողի համար։
Դատարանն արձանագրում է, որ նման պայմաններում չի իրագործվի, ավելին, կխաթարվի պատժի նշանակման օրենսդրական նպատակների առնվազն մեկ բաղադրիչի՝ սոցիալական արդարության վերականգման, էությունը, որը իր հերթին կբերի նաև արդարության և արդարադատության իմաստազրկմանը՝ նկատի ունենալով, որ արդարադատությունը ոչ միայն պետք է իրականացվի այլ այն պետք է իրականացվի և հանրության կողմից լինի տեսանելի և ընկալելի։
Այլ կերպ, դատարանն արձանագրելով, որ գործով ուսումնասիրված, առկա հիշյալ հանգամանքերը վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու բավարար հիմքերի առկայության մասին, փաստում է, որ ամբաստանյալի անձը դրականորեն բնութագրող տվյալների և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող մի շարք հանգամանքների կողքին ի սպառ բացակայում է ամբաստանյալի արարքում պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող որևէ հանգամանք։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող վերը շարադրված տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, և պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, դատարանը հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը փաստացի կրելու, ուստի նրա նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չպետք է կիրառել։
Այսպիսով, դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի հիման վրա ամբաստանյալ Մխիթար Մանվելի Զարգարյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու և այն պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին՝ սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձանց ուղղմանը և նմանատիպ հանցագործությունների կանխմանը, քանի որ ամբաստանյալի՝ փորձաշրջանում, հետևապես և հսկողության մեջ գտնվելու հանգամանքը, կարող է զսպել նրա կողմից հետագայում հանցագործություններ կատարելու վտանգն այն հաշվառմամբ, որ նույնասեռ կամ այլ հանցանքեր կատարելու պարագայում իրական է օրենսդրական սպառնալիքը, որ փորձաշրջանի ընթացքում կատարված դիտավորյալ հանցագործության համար նշանակվելիք պատժին կգումարվի նաև այս դատավճռով նշանակված և փաստացի չկրած պատիժը կամ թեկուզև դրա մի մասը։
Դատարանը, քննվող քրեական գործով ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու ոչ պակաս կարևոր հանամանք ու նախապայման է համարում նաև տուժող Անահիտ Գասպարյանի կողմից ամբաստանյալ Մխիթար Մանվելի Զարգարյանի նկատմամբ բողոք, ինչպես նաև քաղաքացիական հայցի պահանջ չունենալու փաստը։
Բացի այդ, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Մխիթար Մանվելի Զարգարյանի նկատմամբ ազատազրկան ձևով պատիժ նշանակելիս և այն պայմանականորեն չկիրառելիս պետք է ղեկավարվել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 3-րդ կետի կանոններով առ այն, որ` «Մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը կալանքի տակ պահելու ժամկետը հաշվակցվում է ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով նշանակված պատժին` մեկ օրը հաշվելով մեկ օրվա դիմաց /…/»։ Այլ կերպ, հաշվի առնելով Մխիթար Մանվելի Զարգարյանի՝ 2014թ.-ի հունվարի 14-ից մինչև ապրիլի 28-ը 3 /երեք/ ամիս 14 /տասնչորս/ օր կալանքի տակ գտնվելու ժամկետը դատարանն այն պետք է հաշվակցի նրա նկատմամբ նշանակվելիք վերջնական պատժում։
Դատարանն անդրադառնալով Մխիթար Մանվելի Զարգարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի` գրավի հարցին, գտնում է, որ այն պետք թողնվի անփոփոխ, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 143-րդ հոդվածով սահմանված օրինական հիմքերի առկայության դեպքում, այն պետք է վերադարձվի գրավատուին։
Միաժամանակ, դատարանը գտնում է, որ Մխիթար Մանվելի Զարգարյանից հօգուտ պետական բյուջեի պետք է բռնագանձել 16.000 /տասնվեց հազար/ ՀՀ դրամ՝ որպես դատական ծախսերի փոխհատուցում։
4. Եզրափակիչ մաս
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական դատավարաության օրենսգրքի 357-359, 360, 365, 369-373-րդ հոդվածներով, դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Մխիթար Մանվելի Զարգարյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 131-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում` 4 /չորս/ տարի ժամկետով։
Հաշվի առնելով նախաքննության և դատական քննության ընթացքում Մխիթար Մանվելի Զարգարյանի` 2014թ.-ի հունվարի 14-ից մինչև ապրիլի 28-ը՝ 3 /երեք/ ամիս 14 /տասնչորս/ օր, կալանքի տակ գտնվելու ժամկետը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ Մխիթար Մանվելի Զարգարյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ սահմանել ազատազրկում` 3 /երեք/ տարի 8/ութ/ ամիս 16 /տասնվեց/ օր ժամկետով։
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կարգով՝ սահմանված վերջնական պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան 2 /երկու/ տարի ժամկետով` Մխիթար Մանվելի Զարգարյանի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դնելով ՀՀ ԱՆ ՔԿՎ ԱՊԿ համապատասխան ստորաբաժանման վրա։
Մխիթար Մանվելի Զարգարյանի նկատմամբ որպես կալանավորմանն այլընտրանքային խափանման միջոց ընտրված գրավը թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ օրինական հիմքերի առկայության դեպքում՝ վերադարձնել գրավատուին։
Մխիթար Մանվելի Զարգարյանից հօգուտ պետական բյուջեի բռնագանձել 16.000 ՀՀ դրամ` որպես դատական ծախսեր։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում ։
Դ Ա Տ Ա Վ Ո Ր Մ. Մ Ա Կ Յ Ա Ն
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0061/01/14
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 25-04-2014 |
|---|---|
| Քրեական գործի համարը | 0061/01/14 |
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 13847513 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Մխիթար Զարգարյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա ինքնությունները չպարզված երկու անձնավորությունների հետ նախնական համաձայնությամբ Երևան քաղաքի Քաջազնունի փող. 6-րդ շենքի մոտից ամուսնության նպատակով, բռնություն գործադրելով Անահիտ Գասպարյանի նկատմամբ, բացահայտ առևանգել է նրան, առանց վերջինիս կամքը հաշվի առնելու և նրա կամքին հակառակ <<ԳԱԶ-24>> մակնիշի ավտոմեքենայով տեղափոխել է Կոտայքի մարզի Աբովյան քաղաք: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Մխիթար |
| Ազգանուն | Զարգարյան |
| Հայրանուն | Մանվելի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Վիճակագրական տողի համարը | 2.1 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 25-04-2014 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Մեսրոպ |
| Ազգանուն | Մակյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 26-04-2014 |
|---|---|
| Որոշումը ուղարկվել է կողմերին | 26-04-2014 |
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 26-04-2014 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 19-05-2014 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Արթուր |
| Ազգանուն | Մանուկյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Մխիթար |
| Ազգանուն | Զարգարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Գարիկ |
| Ազգանուն | Գալիկյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Անահիտ |
| Ազգանուն | Գասպարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 05-06-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 19-06-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 10:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 30-06-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 30-06-2014 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Մխիթար |
| Ազգանուն | Զարգարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամսաթիվ | 30-06-2014 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել (ՀՀ քր. օր. 70 հոդ.) |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | Գործ ԵԿԴ/0061/01/14 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԿԵՆՏՐՈՆ ԵՎ ՆՈՐՔ-ՄԱՐԱՇ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ,,30,, հունիսի 2014թ. ք.Երևան ՀՀ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը /այսուհետև` դատարան/ Նախագահությամբ դատավոր Մ. ՄԱԿՅԱՆԻ Քարտուղարությամբ՝ Ժ.Մինասյանի Թ.Խաչատրյանի Մասնակցությամբ` Մեղադրող Ա.Մանուկյանի Տուժող Ա.Գասպարյանի Պաշտպան Գ.Գալիկյանի դռնբաց դատական նիստում, Երևան քաղաքում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Մխիթար Մանվելի Զարգարյանի` ծնված 30.04.1990թ.-ին Իջևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, դատվածություն չունեցող ամուսնացած, հաշվառած է Տավուշի մարզ, ք.Իջևան, Բլբուլյան փ., 95շ. 17 բնակարանում, մեղադրվում է ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 131-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով։ 1.Գործի դատավարական նախապատմությունը Ըստ դատարան ստացված քրեական գործի նյութերի և մեղադրական եզրակացության՝ «Տավուշի մարզի Իջևան քաղաքի բնակիչ, գործով մեղադրյալ Մխիթար Մանվելի Զարգարյանը 2008թ.-ից սկսած սիրահետել է սույն քրեական գործով տուժող Անահիտ Սամվելի Գասպարյանին, ցանկացել է վերջինիս հետ ընկերեւթյուն անել, ապա ամուսնանալ և այդ մասին տեղեկացրել է գործով տուժող Անահիտ Սամվելի Գասպարյանին։ Անահիտ Գասպարյանը, ցանկություն չունենալով շփվել և ամուսնանալ Մխիթար Զարգարյանի հետ, բազմիցս հայտնել է վերջինիս այդ մասին և մշտապես մերժել նրա առաջարկները։ 2013թ. նոյեմբերի 26-ին մեղադրյալ Մխիթար Զարգարյանը այցելել է տուժող Անահիտ Գասպարյանի բնակարան և վերջինիցս ու նրա մայր ժաննա ժորայի էլլարյանից մերժում ստանալուց հետո, սպառնացել է փախցնել Անահիտ Գասպարյանին։ Այնուհետև, Մխիթար Զարգարյանը մտադրվել է ցանկացած գնով հասնել իր նպատակին և նախնական համաձայնության է եկել քննությամբ ինքնությունները չպարզված ոմն Սասունի և ոմն Պավելի հետ՝ տուժող Անահիտ Գասպարյանին առևանգելու և այլ վայր տեղափոխելու համար։ Իր հանցավոր մտադրությունն իրականացնելու համար մեղադրյալ Մխիթար Զարգարյանը 2013թ. նոյեմբերի 29-ին ոմն Սասունի և ոմն Պավելի հետ, քննությամբ չպարզված ավտոմեքենայով սպասել է Երևան քաղաքի Քաջազնունի 6 հասցեի մոտակայքում։ Նույն օրը ժամը 16։00-ի սահմաններում Մխիթար Զարգարյանը, նկատելով Երևան քաղաքի Քաջազնունի փողոցով պատահաբար անցնող Անահիտ Գասպարյանին, դուրս է եկել ավտոմեքենայից, մոտեցել վերջինիս և փորձել է զրույցի բռնվել։ Հասնելով ավտոմեքենայի մոտ, մեղադրյալ Մխիթար Զարգարյանը, հերթական անգամ մերժում ստանալուց հետո տուժող Անահիտ Գասպարյանին՝ վերջինիս կամքին հակառակ, բռնություն գործադրելով հրել և նստեցրել է մեքենայի հետևի նստատեղին, ապա բռնելով տուժող Անահիտ Գասպարյանի ձեռքերից՝ հրահանգել է ոմն Սասունին ավտոմեքենան վարել։ Մեքենայի մեջ Անահիտ Գասպարյանը փորձել է ձեռքերն ազատել Մխիթար Զարգարյանից և փախչել ավտոմեքենայի աջակողմյան դռնից, սակայն ոմն Պավելը, փակելով նշված դռան փականը, կանխել է Անահիտ Գասպարյանի փախուստը ավտոմեքենայից։ Այնուհետև, մեղադրյալ Մխիթար Զարգարյանը ոմն Սասունի և ոմն Պավելի հետ ավտոմեքեայով տուժող Անահիտ Գասպարյանին՝ վերջինիս կամքին հակառակ, տեղափոխել են Կոտայքի մարզի Աբովյան քաղաք»։ Փաստի առթիվ ՀՀ Ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Կենտրոնականի քննչական բաժնի կողմից 04.12.2013թ.-ին հարուցվել Է թիվ 13847513 քրեական գործը։ 27.12.2013թ.-ին ՀՀ Ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնի կողմից կայացվել է որոշում` Մխիթար Մանվելի Զարգարյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նրա մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 131-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով։ Քրեական գործը Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի գրասենյակ է ստացվել և մուտքագրվել 25.04.2014թ.-ին։ 2.Ապացույցների հետազոտում և գնահատում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 131-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Մխիթար Մանվելի Զարգարյանն իրեն դատարանում մեղավոր է ճանաչել և ցուցմունք է տվել այն մասին, որ դեռևս 2008թ.-ից սիրահետել է Անահիտ Զարգարյանին, բազմիցս ամուսնության առաջարկություններ է կատարել, սակայն Անահիտի կողմից միշտ ստացել է բացասական պատասխան։ Ամաբստայալի ցուցմունքով, Անահիտ Գասպարյանի հետ շփումը հիմնականում եղել է համացանցի միջոցով։ 2013թ. սեպտեմբերի 26-ին ինքն այցելել է Անահիտ Գասպարյանի բնակարան, զրուցել ընտանիքի անդամների հետ և հայտնել է, որ ցանկություն ունի ամուսնանալ նրա հետ, սակայն, այդ ժամանակ ևս Անահիտը մերժել է իրեն։ Իր նպատակին հասնելու համար ինքը որոշել է առևանգել Անահիտ Գասպարյանին։ 2013թ. նոյեմբերի 29-ին գնացել է Անահիտի բնակության վայր, և փողոցում տեսնելով նրան, փորձել է զրուցել։ Հասկանալով, որ դարձյալ զրույցը չի ստացվում, Անահիտի կամքին հակառակ, հրելով նրան, նստեցրել է ավտոմեքենա և տարել է քաղաք Աբովյան։ Ամբաստանյալը նշել է, որ Անահիտին առևանգել և տեղափոխել է Աբովյան քաղաք իրեն անծանոթ մի տաքսիով, որտեղ, բացի իրենից և տաքսու վարորդից, եղել է նաև այդ տաքսու վարորդի ընկերը, սակայն ինքը չի ճանաչում ոչ տաքսու վարորդին, ոչ էլ նրա ընկերոջը։ Ճանապարհին Անահիտը խնդրել է, որպեսզի նրան ետ վերադարձնեն։ Առևանգելուց հետո, Անահիտին տեսակցելու է եկել նրա եղբայրը` Գագիկ Գասպարյանը, և առաջարկել է տուն վերադառնալ, սակայն Անահիտը մերժել է եղբորը` հայտնելով, որ ցանկանում է մնալ և ապրել իր հետ։ Այնուհետև, մի քանի օր անց, դեկտեմբերի 1-ին, իր բնակարան են այցելել նաև Անահիտի այլ հարազատներ, և նա նրանց հետ միասին վերադարձել է տուն։ Ամբաստանյալը նշելով, որ իր՝ սույն գործով գրավի դիմաց կալանքից ազատվելուց հետո, շուրջ երեք ամիս է ինչ բնակվում են միասին և գտնվում օրինական ամուսնական հարաբերությունների մեջ, խնդրել է դատարանին հաշվի առնել իրենց նորաստեղծ ընտանիք լինելու հանգամանքը և իրենց նկատմամբ լինել ներողամիտ, քանի որ զղջում է կատարածի համար և ընդունում իրեն առաջադրված մեղադրանքը։ /տես` դատական նիստի արձանագրությունը/ Բացի իր խոստովանական ցուցմունքներից, ամբաստանյալ Մխիթար Զարգարյանին առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորվել է նաև դատարանում հետազոտված ներքոհիշյալ ապացույցներով՝ տուժող Անահիտ Գասպարյանի դատաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ սույն քրեական գործով ամբաստանյալ Մխիթար Զարգարյանին ճանաչում է դեռևս 2008 թվականից, երբ ուսանել են նույն ԲՈՒՀԻ-ի միևնույն ֆակուլտետում։ Այդ ժամանակից ի վեր Մխիթարն անտարբեր չի եղել իր նկատմամբ, նույնիսկ մի քանի անգամ ցանկություն է հայտնել ամուսնանալ իր հետ, սակայն իր կողմից միշտ տրվել է բացասական պատասխան։ Իր և Մխիթարի միջև շփումը այդ ժամանակ հիմնականում եղել է համացանցի և հեռախոսազանգերի միջոցով։ 2013թ.-ի նոյեմբերի 26-ին Մխիթարն, նախապես համաձայնեցնելով իր հետ, այցելել է իրենց բնակարան, ևս մեկ անգամ հայտնել ամուսնության մտադրության մասին, սակայն, կրկին անգամ ինքը մերժել է Մխիթարին, որից հետո նա հեռացել է։ Այցի նպատակը եղել է նաև այն, որպեսզի վերջնականապես զրուցի իր և իր ծնողի հետ, որպեսզի պարզեն իրենց հետագա հարաբերությունները։ Տուժողի ցուցմունքով, ինքը 29.11.2013թ.-ին դուրս է եղեկ տանից և գնացել է խանութ` գնումներ կատարելու։ Գնումներ կատարելուց հետո, տուն վերադառնալու ճանապարհին, հանդիպել է ամբաստայալ Մխիթար Զարգարյանին, ով դարձյալ նույն թեմայով ցանկացել է զրուցել իր հետ։ Այնուհետև, երբ հասել են իրենց շենքի մուտքի մոտ, Մխիթարը, իրեն անծանոթ անձանց` ոմն Սասունի և Պավելի հետ միասին, իր կամքին հակառակ, հրելով իրեն, նստեցրել է ավտոմեքենան և իրենք ուղևորվել են Աբովյան քաղաք։ Որոշակի ժամանակ անց, Մխիթարն իրեն տարել է Արմավիրի մարզի Փշատավան գյուղը, որտեղ մեկ օր մնալուց հետո, ուղևորվել են դեպի քաղաք Իջևան։ Առևանգելուց հետո, ինքը Մխիթարից պահանջել է, որպեսզի իրեն ետ վերադարձնի տուն, սակայն նա հրաժարվել է, պնդելով, որ պիտի ամուսնան։ Երբ այդ ամենի մասին տեղեկացրել է իր հարազատներին, նրանք եկել են Մխիթար Զարգարյանի տուն, զրուցել հետը, որից հետո միայն նրա համաձայնությամբ, բարեկամների հետ միասին վերադարձել է իրենց տուն։ Տուժողը նշել է նաև, որ նախքան ծնողների Իջևան գալը, Մխիթար Զարգարյանի տուն է եկել նաև իր եղբայրը` Սասուն Գասպարյանը, զրուցել իր հետ, առաջարկել միասին տուն վերադառնալ, սակայն ինքը եղբորը հայտնել է, որ մտադիր չէ վերադառնալ տուն, քանի որ ցանկանում է մնալ և ապրել Մխիթար Զարգարյանի հետ։ Պնդելով, որ միջադեպից և Մխիթարի՝ կալանքից ազատ արձակվելուց հետո, իրենք ստեղծել են ընտանիք, օրինական կարգով գրանցել են իրենց ամուսնությունը այժմ բնակվում են միասին նրան տանը, տուժողը նշել է, որ նրա նկատմամբ որևէ բողոք կամ պահանջ չունի։ /տես` դատական նիստի արձանագրությունը/ Վկա Ժաննա Էլլարյանի դատաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ հանդիսանում է սույն քրեական գործով տուժող` Անահիտ Գասպարյանի մայրը։ Վկայի ցուցմունքով, սույն քրեական գործով ամբաստանյալ Մխիթար Զարգարյանը, ով ներկայումս հանդիսանում է նաև իր փեսան, սիրել է իր դստերը, նույնիսկ եղել են դեպքեր, երբ մի քանի անգամ Մխիթարը եկել է իրենց տուն և ցանկություն է հայտնել ամուսնանալ նրա հետ, սակայն, դուստրը մի քանի անգամ մերժել է նրան` հայտնելով, որ այդ պահին չունի ամուսնության նպատակ։ 2008 թվականի նոյեմբերի 29-ին, իր դուստրը` Անահիտը, դուրս գալով տանից, գնացել է խանութ։ Այնուհետև, որոշակի ժամանակ անց, իրեն զանգահարել է Մխիթար Զարգարյանը և տեղեկացրել, որ Անահիտին փախցրել է /առևանգել է/։ Տեղեկանալով այդ մասին, խուճապահար գնացել է Իջևան քաղաք, որտեղ բնակվում է Մխիթարը, և տեսնելով դստերը ու տեղեկանալով, որ նա ցանկանում է վերադառնալ տուն՝ այդպես էլ արել են։ Մինչ Իջևան գնալը, ինքը հեռախոսային խոսակցություններ է ունեցել Անահիտի հետ, և դուստրը հայտնել է իրեն, որ չի ցանկանում վերադառնալ տուն։ Հետագայում, Անահիտը տեղեկացրել է իրեն, որ Մխիթարը, առևանգելով նրան, տարել է քաղաք Աբովյան, որտեղ բնակվում է Մխիթարի հորաքույրը, այնուհետև` Մխիթարի ընկերներից մեկի տուն, որից հետո գնացել են քաղաք Իջևան։ Տեղեկացել է նաև, որ Անահիտին, իր կամքին հակառակ, ձեռքերը բռնելով նստեցրել են ավտոմեքենա և տեղափոխել Աբովյան քաղաք։ Վկան հայտնել է նաև, որ ներկայումս Անահիտը և Մխիթարը ընտանիք են կազմել և բնակվում են միասին՝ Իջևանում քաղաքում, իսկ իրենք Մխիթարի ծնողների հետ որպես արդեն բարեկամներ գտնվում են ջերմ հարաբերությունների մեջ։ /տես` դատական նիստի արձանագրությունը/ Վկա Սասուն Գասպարյանի դատաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ հանդիսանում է սույն քրեական գործով տուժող` Անահիտ Գասպարյանի հորեղբայրը։ Վկայի ցուցմունքով, Մխիթար Զարգարյանը սիրահետել է իր զարմուհի Անահիտին, նույնիսկ մի քանի անգամ ցանկություն է հայտնել ամուսնանալ նրա հետ, սակայն Անահիտը մերժել է նրան։ Հետագայում տեղեկացել է, որ 29.11.2013թ. Մխիթարը, Անահիտի կամքին հակառակ, առևանգել է նրան։ /տես` դատական նիստի արձանագրությունը/ Վկա Արթուր Ստեփանյանի դատաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ ինքը հանդիսանում է տուժող Անահիտ Գասպարյանի ազգականը, ում հետ գտնվում են բարեկամական ջերմ հարաբերությունների մեջ։ Իրեն հայտնի է եղել, որ Մխիթար Զարգարյանը Անահիտի նկատմամբ անտարբեր չի եղել և ցանկացել է ամուսնանալ նրա հետ։ Հետագայում, հարազատներից տեղեկացել է, որ Մխիթար Զարգարյանը Անահիտ Գասպարյանի կամքին հակառակ, նստցնելով ավտոմեքենա, առևանգել է նրան։ /տես` դատական նիստի արձանագրությունը/ Դատարանում հրապարակված և հետազոտված՝ Գործով վկա, տուժող Անահիտ Գասպարյանի եղբոր՝ Գագիկ Սամվելի Գասպարյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ Իջևան քաղաքի բնակիչ Մխիթար Մանվելի Զարգարյանը վերջին 4 տարիներին սիրահետել է իր քրոջը՝ Անահիտ Սամվելի Գասպարյանին, և մի քանի անգամ ամուսնանալու ցանկություն հայտնել, սակայն Անահիտ մշտապես մերժել է նրան։ 2013թ. նոյեմբերի 29-ին, գտնվելով Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության Մարտակերտ քաղաքում, երեկոյան, հեռախոսակապով մորից՝ Ժաննա Էլլարյանից, տեղեկացել է, որ Անահիտը, տանից դուրս գալով, գնացել է դեղատուն, սակայն չի վերադարձել. Մխիթար Զարգարյանը փախցրել է Անահիտին և տարել քաղաք Աբովյան։ Հետագայում Անահիտից տեղեկացել է, որ 29.11.2013թ. Մխիթարը մոտեցել է նրան, ցանկացել է զրուցել և քայլելու ընթացքում, հասնելով ավտոմեքենայի մոտ, Անահիտի կամքին հակառակ, հրելով նստեցրել է վերջինիս ավտոմեքենայի մեջ` հետևի նստատեղին, բռնել ձեռքերից և ուժ գործադրել։ Ավտոմեքենայի մեջ եղել են ևս 2 անծանոթ անձինք։ Անահիտը բղավել է, պահանջել իրեն բաց թողնել, փորձել է փախչել, սակայն Մխիթարը փախուստը կանխել է և Անահիտի կամքին հակառակ նրան տեղափոխել է Աբովյան քաղաք։ /տես` հատոր 1, գ.թ. 268-270, դատական նիստի արձանագրությունը/ Ապացույց ճանաչված, այլ փաստաթուղթ հանդիսացող «ՎիվաՍելլ» ՓԲԸ-ից ստացված վերծանումներով, որոնց համաձայն՝ «տուժող Անահիտ Գասպարյանի 094 43-80-32 հեռախոսահամարը 28.11.2013թ. ժամը 19։25-ից մինչև 03.12.2013թ. ժամը 11։39 ելքային հեռախոսազանգեր չի ունեցել։ Տուժող Անահիտ Գասպարյանի 094 43-80-32 հեռախոսահամարը 29.11.2013թ. ժամը 14։07 մինչև 01.12.2013թ. ժամը 21։25 մուտքայի հեռախոսազանգեր չի ունեցել։ Բացի այդ, 01.08.2013թ.-ից մինչև 09.12.2013թ. ընկած ժամակահատվածում տուժող Անահիտ Գասպարյանի 094 43-80-32 հեռախոսահամարից ելքային հեռախոսազանգեր և հաղորդագրություններ չեն եղել մեղադրյալ Մխիթար Զարգարյանի 098 03-57-01 հեռախոսահամարին, մինչդեռ նշված ժամանակահատվածում մեղադրյալ Մխիթար Զարգարյանի 098 33-57-01 հեռախոսահամարից բազմաթիվ հաղորդոգրություններ և հեռախոսազանգեր են եղել տուժող Անահիտ Գասպարյանի 094 43-80-32 հեռախոսահամարին»։ /տես` հատոր 2, գ.թ. 88-89, դատական նիստի արձանագրությունը/ Դատարանում հրապարակվել և հետազոտվել է նաև Մխիթար Զարգարյանի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի կողմից տրված պահանջագիրը և Մխիթար Զարգարյանի և Անահիտ գասպարյանի ամուսնության դիմումի մասին տեղեկանքն ու թիվ 113521 ամուսնաության վկայականը։ /տես` հատոր 1, գ.թ. 73-74, քրեական գործի դատաքննական նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/ 3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները ՀՀ Սահմանադրության 18-րդ հոդվածի համաձան` «յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք»։ ՀՀ Սահմանադրության 19-րդ հոդվածի համաձան` «մարդուն չի կարելի ենթարկել նրա արժանապատվությունը նվաստեցնող վերաբերմունքի»։ Անձի ազատության դեմ ուղղված հանցագործության` մարդու առևանգման, հիմնական անմիջական օբյեկտը մարդու անձնական, ֆիզիկական ազատությունն է։ Հանցագործության լրացուցիչ օբյեկտներ են մարդու կյանքը, առողջությունը և այլն։ Հանցագրոծության օբյեկտիվ կողմը դրսևորվում է մարդուն` նրա կամքին հակառակ կամ առանց կամքը հաշվի առնելու բնական միկրոսոցիալական միջավայրից դուրս հանելով և մշտապես կամ ժամանակավոր բնակության վայրից այլ վայր տեղափոխելով և այնտեղ պահելով։ Կամքին հակառակ արտահայտությունը նշանակում է, որ տուժողի կամքը բացահայտորեն ճնշվում, իսկ նրա ցուցաբերած դիմադրությունը հաղթահարվում է բռնության կամ դրա գործադրման սպառնալիքի միջոցով։ Կամքը հաշվի չառնելու դեպքում նրա կամքն անտեսվում է, և նա տեղափոխվում է իր բնակության միկրոսոցիալական միջավայրից խաբեության կամ վստահոթյունը չարաշահելու միջոցով։ Այսպիսով, դատարանը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգքրի 127-րդ հոդվածի դրույթներին համապատասխան, հետազոտելով և գնահատելով գործով ձեռք բերված ապացույցներն ապացույցներն իրենց համակցությամբ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, ապացուցված է համարում, որ ամբաստանյալ Մխիթար Զարգարյանը, ով ըստ էության անտարբեր չի եղել գործով տուժող Անահիտ Գասպարյանի նկատմամբ և սիրել է նրան ու ցանկացել է ամուսնանալ հետը, 29.11.2013թ.ին Երևան քաղաքի Քաջազնունի փողոցում, հանդիպելով նրան, Գասպարյանի կամքին հակառակ, հրելով, նստեցրել է ավտոմեքենա և միասին ուղևորվել են քաղաք Աբովյան։ Ճանապարհին, Անահիտ Գասպարյանը խնդրել է, որպեսզի իրեն ետ վերադարձնեն, սակայն Մխիթարը պնդել է, որ սիրում է նրան և ցանկանում է ամուսնանալ նրա հետ։ Այնուհետև, հետագայում, երբ Անահիտ Գասպարյանը և Մխիթար Զարգարյանը գտնվել են Իջևան քաղաքում, և իրենց այցի է եկել Անահիտի եղբայրը` Գագիկ Գասպարյանը, Անահիտը եղբորը հայտնել է, որ փոխել է իր մտադրությունը և չի ցանկանում վերադառնալ տուն, այլ ցանկանում է մնալ և համատեղ ապրել Մխիթարի հետ։ Այսպիսով, դատարանն արձանագրում է, որ Մխիթար Զարգարյանը, նախնական համաձայնության գալով այլ անձանց հետ, իրականացրել են գործով տուժող Անահիտ Գասպարյանի առևանգումը, այսինքն, կատարել է արարք` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 131-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, ուստի դատարանը գտնում է, որ Մխիթար Զարգարյանը կատարած հանցավոր արարքի համար ենթակա է պատժի։ Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում ինչպես ամբաստանյալի կողմից կատարած հանցագործության բնույթն ու հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։ Մասնավորապես այն, որ Մխիթար Զարգարյանը ՀՀ Ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով անցնում է որպես դատվածություն չունեցող անձ։ / տես` գ.թ. 73-74, դատական նիստի արձանագրությունը/ Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` որպես ամբաստանյալ Մխիթար Զարգարյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում նախաքննության ընթացքում խոստովանական ցուցմունքներով հանդես գալը, կատարած հանցանքի համար անկեղծորեն զղջալը, նրա երիտասարդ տարիքը, ինչպես նաև այն հանգամանքը, որ նա ներկայումս, սույն գործով գրավի դիմաց կալանքից ազատվելուց հետո, շուրջ երեք ամիս է ինչ բնակվում է տուժող Անահիտ Գասպարյանի հետ, իսկ 2014թ. հունիսի 20-ից նրանք գտնվում են օրինական ամուսնական հարաբերությունների մեջ. հիմք՝ Մխիթար Զարգարյանի և Անահիտ Գասպարյանի թիվ 113521 ամուսնության վկայականը՝ տրված 20.06.2014թ.-ին։ /տես` դատական նիստի արձանագրությունը/ Դատարանն անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի համաձայն ամբաստանյալ Մխիթար Մանվելի Զարգարյանի արարքում նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների առկայության հարցին, փաստում է, որ գործով այդպիսիք չկան կամ առնվազն չբացահայտվեցին, քանի որ ինչպես նախաքննության ընթացքում, այնպես էլ դատարանում մեղադրանքի մարմինները չեն կարողացել պարզել, իսկ դատարանում բավարար ապացույցների ամբողջությամբ՝ հիմնավորել, Մխիթար Զարգարյանի և գործով չբացահայտված այլ անձաց կողմից իրականացված գործողությունների ամբողջական արտաքին նկարագիրն ու դրանց հաջորդականությունը, որպիսի պայմաններում հիմնավորված չէ ամբաստանյալի արարքում որպես պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք հանցագործության կատարման մեջ նրա առանձնապես ակտիվ դերը դիտարկելը։ /տես՝ քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/ Ելնելով գործի հանգամանքներից, ինչպես նաև հիմք ընդունելով ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին կետի դրույթը, համաձայն որի՝ «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատաuխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար», ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ կետի դրույթը, համաձայն որի՝ «Պատժի նպատակն է վերականգնել uոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպեu նաև կանխել հանցագործությունները» և 61-րդ հոդվածը, ըստ որի՝ «Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով», դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Մխիթար Մանվելի Զարգարյանի կողմից կատարված հանցավոր արարքի համար նրա նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակվի ազատազրկման ձևով, սակայն հաշվի առնելով նրա անձը բնութագրող տվյալները, այն հանգամանքը, որ ամբաստանյալը սույն գործով գրավի դիմաց կալանքից ազատվելուց հետո, շուրջ երեք ամիս է ինչ բնակվում է տուժող Անահիտ Գասպարյանի հետ, իսկ 2014թ.-ի հունիսի 20-ից նրանք գրանցել են նաև իրենց ամուսնությունը, այսինքն, սույն դատավճիռը կայացնելու պահին արդեն իսկ գտնվում են օրինական ամուսնական հարաբերությունների մեջ, գտնում է, որ հիշյալ հանգամանքները՝ նախ վկայում են ամբաստանյալի՝ որպես հանցավորի, անձի հասարակական ցածր վտանգավորության մասին, ապա հաստատում՝ վերջինիս՝ ուղղման ճանապարհին կանգնած լինելու իրական փաստը։ Միաժամանակ, հաշվի առնելով ամբաստանյալի արարքում պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների առկայությունն ու պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով, դատարանը եկավ այն համոզման, որ ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը կարելի է պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան, նկատի ունենալով, որ նրա ուղղվելը հնարավոր է նաև առանց նշանակված պատիժը փաստացի կրելու։ Ամբաստանյալի նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու և այն պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ եզրահանգմանը գալիս դատարանն արձանագրում է հետևյալը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 131-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետը նախատեսում է պատիժ ազատազրկում` չորսից ութ տարի ժամկետով։ Սույն քրեական գործով դատարանը հաշվի առնելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող հանգամանքները, ինչպես նաև նրա կողմից կատարված արարքի հասարակական վտանգավորության աստիճանը, գտնում է, որ ամբաստանյալ Մխիթար Մանվելի Զարգարյանի նկատմամբ պետք է նշանակվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 131-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված ազատազրկում պատժատեսակը, քանի որ եկավ այն եզրահանգման, որ տվյալ պատժի տեսակը միայն այս դեպքում կարող է ապահովել ինչպես պատժի նպատակները, այնպես էլ կանխել նմանատիպ հանցագործությունների աճն ու կատարումը հետագայում։ Այդուամենայնիվ, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չպետք է կիրառել՝ նշանակված պատիժը նրա կողմից փաստացի կրելու անհրաժեշտության բացակայության հիմնավորմամբ, ինչը պատճառաբանվում է հետևյալով. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «եթե դատարանը կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին»։ Քննվող քրեական գործով դատարանն ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չի կիրառում, քանի որ առկա է դատարանի համոզվածությունն ու վստահությունը` սույն քրեական գործով առանց նշանակված պատիժը փաստացի կրելու ամբաստանյալ Մխիթար Մանվելի Զարգարյանի ուղղվելու հնարավորության մասին։ Դատարանը նման հետևության հանգում է սույն քրեական գործով գոյություն ունեցող օբյեկտիվ տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, դրա հասարակական վտանգավորության աստիճանն ու հատկապես արարքը կատարելու շարժառիթները, հանցավորի անձը, և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։ Մասնավորապես, սույն գործով դատարանի մոտ ամբաստանյալի ուղղվելու, ավելին, արդեն իսկ ուղղման ճանապարհին կանգնած լինելու փաստը հաստատվում է նրանով, որ ամբաստանյալ Մխիթար Զարգարյանը տուժողին առևանգել է ոչ այլ ինչ, քան ամուսնանալու նպատակով, սիրել է նրան, ավելին այցելելով նրա տուն ու զրուցելով մոր հետ՝ ամուսնության առաջարկ է կատարել ինչպես տուժողին, այնպես էլ այդպիսի առաջարկություն անելու մասին հայտնել է նրա մորը։ Բացի այդ, դատարանը գտնում է, որ սույն գործով ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակվելիք պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրական հիմքերի մասին է վկայում նաև ամբաստանյալի և տուժողի՝ ներկայումս օրինական ամուսնական հարաբերությունների մեջ գտնվելու փաստը, ինչը հաշվի առնելով, դատարանը գալիս է այն եզրահանգման, որ ազատազրկման ձևով նշանակվելիք պատիժը կրելու պայմաններում կխախտվի անհատի և հասարակության շահերի միջև առկա և պետության կողմից պահպանվող ու երաշխավորվող ողջամիտ հավասարակշռությունը, այդպիսի պատիժը կարող է անհիմն զրկանքների պատճառ դառնալ ինչպես ամբաստանյալի, այնպես էլ տուժողի համար։ Դատարանն արձանագրում է, որ նման պայմաններում չի իրագործվի, ավելին, կխաթարվի պատժի նշանակման օրենսդրական նպատակների առնվազն մեկ բաղադրիչի՝ սոցիալական արդարության վերականգման, էությունը, որը իր հերթին կբերի նաև արդարության և արդարադատության իմաստազրկմանը՝ նկատի ունենալով, որ արդարադատությունը ոչ միայն պետք է իրականացվի այլ այն պետք է իրականացվի և հանրության կողմից լինի տեսանելի և ընկալելի։ Այլ կերպ, դատարանն արձանագրելով, որ գործով ուսումնասիրված, առկա հիշյալ հանգամանքերը վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու բավարար հիմքերի առկայության մասին, փաստում է, որ ամբաստանյալի անձը դրականորեն բնութագրող տվյալների և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող մի շարք հանգամանքների կողքին ի սպառ բացակայում է ամբաստանյալի արարքում պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող որևէ հանգամանք։ Հաշվի առնելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող վերը շարադրված տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, և պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, դատարանը հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը փաստացի կրելու, ուստի նրա նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չպետք է կիրառել։ Այսպիսով, դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի հիման վրա ամբաստանյալ Մխիթար Մանվելի Զարգարյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու և այն պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին՝ սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձանց ուղղմանը և նմանատիպ հանցագործությունների կանխմանը, քանի որ ամբաստանյալի՝ փորձաշրջանում, հետևապես և հսկողության մեջ գտնվելու հանգամանքը, կարող է զսպել նրա կողմից հետագայում հանցագործություններ կատարելու վտանգն այն հաշվառմամբ, որ նույնասեռ կամ այլ հանցանքեր կատարելու պարագայում իրական է օրենսդրական սպառնալիքը, որ փորձաշրջանի ընթացքում կատարված դիտավորյալ հանցագործության համար նշանակվելիք պատժին կգումարվի նաև այս դատավճռով նշանակված և փաստացի չկրած պատիժը կամ թեկուզև դրա մի մասը։ Դատարանը, քննվող քրեական գործով ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու ոչ պակաս կարևոր հանամանք ու նախապայման է համարում նաև տուժող Անահիտ Գասպարյանի կողմից ամբաստանյալ Մխիթար Մանվելի Զարգարյանի նկատմամբ բողոք, ինչպես նաև քաղաքացիական հայցի պահանջ չունենալու փաստը։ Բացի այդ, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Մխիթար Մանվելի Զարգարյանի նկատմամբ ազատազրկան ձևով պատիժ նշանակելիս և այն պայմանականորեն չկիրառելիս պետք է ղեկավարվել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 3-րդ կետի կանոններով առ այն, որ` «Մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը կալանքի տակ պահելու ժամկետը հաշվակցվում է ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով նշանակված պատժին` մեկ օրը հաշվելով մեկ օրվա դիմաց /…/»։ Այլ կերպ, հաշվի առնելով Մխիթար Մանվելի Զարգարյանի՝ 2014թ.-ի հունվարի 14-ից մինչև ապրիլի 28-ը 3 /երեք/ ամիս 14 /տասնչորս/ օր կալանքի տակ գտնվելու ժամկետը դատարանն այն պետք է հաշվակցի նրա նկատմամբ նշանակվելիք վերջնական պատժում։ Դատարանն անդրադառնալով Մխիթար Մանվելի Զարգարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի` գրավի հարցին, գտնում է, որ այն պետք թողնվի անփոփոխ, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 143-րդ հոդվածով սահմանված օրինական հիմքերի առկայության դեպքում, այն պետք է վերադարձվի գրավատուին։ Միաժամանակ, դատարանը գտնում է, որ Մխիթար Մանվելի Զարգարյանից հօգուտ պետական բյուջեի պետք է բռնագանձել 16.000 /տասնվեց հազար/ ՀՀ դրամ՝ որպես դատական ծախսերի փոխհատուցում։ 4. Եզրափակիչ մաս Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական դատավարաության օրենսգրքի 357-359, 360, 365, 369-373-րդ հոդվածներով, դատարանը Վ Ճ Ռ Ե Ց Մխիթար Մանվելի Զարգարյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 131-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում` 4 /չորս/ տարի ժամկետով։ Հաշվի առնելով նախաքննության և դատական քննության ընթացքում Մխիթար Մանվելի Զարգարյանի` 2014թ.-ի հունվարի 14-ից մինչև ապրիլի 28-ը՝ 3 /երեք/ ամիս 14 /տասնչորս/ օր, կալանքի տակ գտնվելու ժամկետը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ Մխիթար Մանվելի Զարգարյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ սահմանել ազատազրկում` 3 /երեք/ տարի 8/ութ/ ամիս 16 /տասնվեց/ օր ժամկետով։ ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կարգով՝ սահմանված վերջնական պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան 2 /երկու/ տարի ժամկետով` Մխիթար Մանվելի Զարգարյանի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դնելով ՀՀ ԱՆ ՔԿՎ ԱՊԿ համապատասխան ստորաբաժանման վրա։ Մխիթար Մանվելի Զարգարյանի նկատմամբ որպես կալանավորմանն այլընտրանքային խափանման միջոց ընտրված գրավը թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ օրինական հիմքերի առկայության դեպքում՝ վերադարձնել գրավատուին։ Մխիթար Մանվելի Զարգարյանից հօգուտ պետական բյուջեի բռնագանձել 16.000 ՀՀ դրամ` որպես դատական ծախսեր։ Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում ։ Դ Ա Տ Ա Վ Ո Ր Մ. Մ Ա Կ Յ Ա Ն |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 30-06-2014 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 31-07-2014 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 271, 113, 97 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 31-07-2014 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 271, 113, 97 |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-29545 |
Գործը բողոքարկվել է
| Ամսաթիվ | 01-08-2014 |
|---|
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
| Ամսաթիվ | 29-09-2014 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 30-09-2014 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 10-10-2014 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 271, 113, 97, 57 |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 14-10-2014 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 271, 113, 97, 57 |
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0061/01/14
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 17-07-2014 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 16-07-2014 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Մեղադրող |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Ա |
| Ազգանուն | Մանուկյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Մխիթար Զարգարյան Բեկանել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի ամբաստանյալ` Մխիթար Մանվելի Զարգարյանի / ՀՀ քր. օր-ի 131-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով- ազատազրկում` 3 տարի 8 ամիս ժամկետով։ ՀՀ Քր. օր- քի 70-րդ հոդվածի կարգով -սահմանել փորձաշրջան 2 տարի ժամկետով` Մխիթար Մանվելի Զարգարյանի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դնելով ՀՀ ԱՆ ՔԿՎ ԱՊԿ համապատասխան ստորաբաժանման վրա/ վերաբերյալ 30.06.2014թ-ի դատավճիռը և վերջինիս նկատմամբ նշանակել համաչափ պատիժ: |
| Բողոքի ստացման կարգը | Առձեռն հանձնվել է գրասենյակ |
| Չափահաս | Այո |
| Բողոքը ստացվել է | Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ |
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 23-07-2014 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Կարինե |
| Ազգանուն | Ղազարյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Գրիշա |
| Ազգանուն | Մելիք-Սարգսյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Հենրիկ |
| Ազգանուն | Տեր-Ադամյան |
Քրեական գործի մուտքագրում
| Ամսաթիվ | 01-08-2014 |
|---|---|
| Կից փաստաթղթեր և իրեղեն ապացույց | չկան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 05-08-2014 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 15-08-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ
| Անփոփոխ թողնված դատական ակտը | Պատճառաբանվել է |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 15-08-2014 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Մխիթար |
| Ազգանուն | Զարգարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | Գործ/ ԵԿԴ/0061/01/14 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ 15.08.2014թ. Երևան ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ` ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Կ. ՂԱԶԱՐՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Գ. ՄԵԼԻՔ-ՍԱՐԳՍՅԱՆ Մ. ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆ ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Մ. Սամսոնյանի Մասնակցությամբ` Մեղադրող` Մանուկյանի Ամբաստանյալ` Մ. Զարգարյանի Տուժող` Ա. Գասպարյանի Դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կարգով քննելով ամբաստանյալ Մխիթար Մանվելի Զարգարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 131 հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի /այսուհետ` Դատարան/ 30.06.2014թ. դատավճռի դեմ մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1/. Գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները. ՀՀ Ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Կենտրոնականի քննչական բաժնի կողմից 04.12.2013թ. հարուցվել է թիվ 13847513 քրեական գործը։ 27.12.2013թ. Մխիթար Զարգարյանը ներգարվվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 131 հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով։ 25.04.2014թ. քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ մուտք է եղել Դատարան: Դատարանի 30.06.2014թ. դատավճռով Մխիթար Զարգարյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 131 հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և դատապարտվել ազատազրկման 4 տարի ժամկետով։ Հաշվի առնելով նախաքննության և դատաքննության ընթացքում Մխիթար Զարգարյանի` 14.01.2014թ.-ից մինչև 28.04.2014թ.-ը՝ 3 ամիս 14 օր, կալանքի տակ գտնվելու ժամկետը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69 հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ վերջինիս նկատմամբ վերջնական պատիժ է սահմանել ազատազրկում` 3 տարի 8 ամիս 16 օր ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կարգով, նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել և սահմանվել է փորձաշրջան 2 տարի ժամկետով` Մխիթար Զարգարյանի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դնելով ՀՀ ԱՆ ՔԿՎ ԱՊԿ համապատասխան ստորաբաժանման վրա։ Մխիթար Զարգարյանի նկատմամբ որպես կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց ընտրված գրավը որոշվել է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ օրինական հիմքերի առկայության դեպքում՝ վերադարձնել գրավատուին։ Մխիթար Զարգարյանից հօգուտ պետական բյուջեի որոշվել է բռնագանձել 16.000 դրամ` որպես դատական ծախսեր։ Դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել մեղադրողը: 2.Գործի փաստական հանգամանքները Նախաքննական մարմնի կողմից ամբաստանյալին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, 2008թ.-ից սկսած սիրահետել է Անահիտ Գասպարյանին, ցանկացել է նրա հետ ընկերություն անել, ապա ամուսնանալ և այդ մասին տեղեկացրել է վերջինիս։ Անահիտ Գասպարյանը, ցանկություն չունենալով շփվել ու ամուսնանալ Մխիթար Զարգարյանի հետ, բազմիցս հայտնել է նրան այդ մասին և մշտապես մերժել նրա առաջարկները։ 26.11.2013թ. Մխիթար Զարգարյանն այցելել է Անահիտ Գասպարյանի բնակարան և վերջինիցս ու նրա մայր Ժաննա Էլլարյանից մերժում ստանալուց հետո, սպառնացել է փախցնել Անահիտ Գասպարյանին։ Այնուհետև, Մխիթար Զարգարյանը մտադրվել է ցանկացած գնով հասնել իր նպատակին և նախնական համաձայնության է եկել քննությամբ ինքնությունները չպարզված ոմն Սասունի և ոմն Պավելի հետ՝ Անահիտ Գասպարյանին առևանգելու ու այլ վայր տեղափոխելու համար։ 29.11.2013թ., Մխիթար Զարգարյանը, իր հանցավոր մտադրությունն իրականացնելու համար, ոմն Սասունի և ոմն Պավելի հետ, քննությամբ չպարզված ավտոմեքենայով սպասել է Երևանի Քաջազնունի 6 հասցեի մոտակայքում։ Նույն օրը, ժամը 16։00-ի սահմաններում, Մխիթար Զարգարյանը, նկատելով նշված փողոցով պատահաբար անցնող Անահիտ Գասպարյանին, դուրս է եկել ավտոմեքենայից, մոտեցել նրան ու փորձել է զրույցի բռնվել։ Հասնելով ավտոմեքենայի մոտ, Մխիթար Զարգարյանը, հերթական անգամ մերժում ստանալուց հետո, Անահիտ Գասպարյանին՝ վերջինիս կամքին հակառակ, բռնություն գործադրելով հրել և նստեցրել է մեքենայի հետևի նստատեղին, ապա բռնելով նրա ձեռքերից՝ հրահանգել է ոմն Սասունին ավտոմեքենան վարել։ Մեքենայի մեջ Անահիտ Գասպարյանը փորձել է ձեռքերն ազատել Մխիթար Զարգարյանից ու փախչել ավտոմեքենայի աջակողմյան դռնից, սակայն ոմն Պավելը, փակելով նշված դռան փականը, կանխել է նրա փախուստը ավտոմեքենայից։ Այնուհետև, Մխիթար Զարգարյանը ոմն Սասունի և ոմն Պավելի հետ ավտոմեքենայով Անահիտ Գասպարյանին՝ վերջինիս կամքին հակառակ, տեղափոխել են Կոտայքի մարզի Աբովյան քաղաք։ 3/. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը. Վերաքննիչ բողոքում նշվում է, որ Դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ, ճիշտ չի կիրառել օրենքը, խախտել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10, 48, 61 հոդվածների պահանջները, որի հիման վրա դատարանի կողմից կայացված դատավճիռը՝ ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով, ենթակա է բեկանման հետևյալ պատճառաբանություններով։ Թեև Դատարանը նշել է, որ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առել կատարած արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, այդ թվում նրա գործողությունների վտանգավորության աստիճանը, սակայն ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակել է ակնհայտ մեղմ պատիժ։ Դատարանը անտեսել է ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքը, նաև անձը բացասական բնութագրող տվյալները։ Պատիժ նշանակելիս պետք է մեծապես հաշվի առնել նաև հանցավոր արարքի և դրա առաջացրած հետևանքների բարոյական կողմը։ Ուսումնասիրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները՝ մեղադրողը գտնում է, որ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք կարելի է դիտել վերջինիս կողմից խոստովանական ցուցմունք տալն ու դրանով հանցագործությունը բացահայտելուն նպաստելը, ինչպես նաև ամբաստանյալի անձը գնահատելիս վերջինիս օգտին պետք է հաշվի առնել այն հանգամանքը, որ նա ու Անահիտ Գասպարյանը առևանգումից հետո ամուսնացել են: Սակայն պետք է նաև հաշվի առնել ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքները, այն է՝ հանցագործության մեջ նրա առանձնապես ակտիվ դերը։ Դատաքննությամբ և նախաքննությամբ հիմնավորվել է, որ ամբաստանյալն է կազմակերպել Անահիտ Գասպարյանի առևանգումը, հենց նա է վերջինիս կամքին հակառակ նրան նստեցրել ավտոմեքենան, այսինքն՝ կատարված հանցանքում ունեցել է առանձնապես ակտիվ դեր։ Ամբաստանյալը նախկինում 2 անգամ կատարել է հանցագործություններ, թեև իրեն մեղավոր է ճանաչել առաջադրված մեղադրանքում, սակայն լիովին չի աջակցել նախաքննությանը, մասնավորապես չի հայտնել իր հանցակիցների տվյալները: Ամբաստանյալը, առանց հաշվի առնելու տուժող Անահիտ Գասպարյանի ցանկությունը, մտադրվել է ամեն գնով ամուսնանալ նրա հետ և կանգ չի առել նույնիսկ ծանր հանցագործություն կատարելու առջև։ Արդյունքում խախտելով օրենքը, խախտելով բարոյական նորմերը, անտեսելով Անահիտ Գասպարյանի ու նրա ընտանիքի կարծիքը և ցանկությունները՝ Մխիթար Զարգարյանն առևանգել է նրան, որի արդյունքում տուժողը հարկադրված է եղել համաձայնել ամուսնության։ Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, պատժի չափը որոշելիս Դատարանը որևէ կերպ հաշվի չի առել նրա կատարած արարքի բնույթը, հանցանքի ծանրության և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը: Վկայակոչելով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 30.08.2007թ. որոշումը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61 հոդվածի 2-րդ մասի, 70 հոդվածի 1-ին մասի դրույթները՝ մեղադրողը նշել է, որ չկան ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքեր ու վերջինս կարող է ուղղվել բացառապես ազատազրկման ձևով պատիժը փաստացի կրելու միջոցով։ Դատարանի կողմից խախտվել են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10, 48, 61 հոդվածների պահանջները, Մխիթար Զարգարյանի նկատմամբ նշանակվել է ակնհայտ մեղմ ու անարադարացի պատիժ, որը որևէ կերպ չի համապատասխանում կատարած հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին, բնույթին և բավարար չէ պատժի նպատակներն ապահովելու, սոցիալական արդարությունը վերականգնելու, պատժի ենթարկված անձին ուղղելու ու նրա կողմից նոր հանցագործությունների կատարումը կանխելու համար, այսինքն՝ թույլ է տրվել դատական սխալ, որը ազդել է գործի ելքի վրա: Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեկան դատավարության օրենսգրքի 376, 3801, 381, 395, 399 հոդվածներով՝ մեղադրողը խնդրել է Դատարանի 30.06.2014թ. դատական ակտը պատժի մասով բեկանել ու վերջինիս նկատմամբ նշանակել համաչափ պատիժ։ 4/.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումները. Վերաքննիչ դատարանը ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, լսելով մեղադրողի հիմնավորումները բողոքի կապակցությամբ և ամբաստանյալի ու նրա պաշտպանի պատասխանը դրա դեմ, ներկայացված բողոքի հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, հանգում է այն հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10 հոդվածի համաձայն հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը արդարացի է, եթե համապատասխանում է հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար է անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61 հոդածով սահմանված են պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները, որի համաձայն հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով նույն օրենսգրքի ընդհանուր մասի դրույթները: Հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները որոշիչ հանգամանքներ են պատժի տեսակը և չափը որոշելու հարցում: Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները: Պատիժ նշանակելիս հանցավորի նկատմամբ անհատական մոտեցումը անհրաժեշտ է, որպեսզի դատարանը պատժի տեսակն ու չափը որոշելիս համոզվի, որ դրանով կհասնի պատժի վերը նշանակված նպատակներին, որոնք փոխկապակցված ու փոխհամաձայնեցված են, /մեկ նպատակը ենթադրում է մյուսները, և յուրաքանչյուրի ինքնուրույն իրականացումն օժանդակում է մյուսներին/: Այսինքն` պատժի նպատակներին հասնելու երաշխիք է հանցագործություն կատարած անձի նկատմամբ արդարացի և արարքի ծանրությանը և հասարակական վտանգավորությանը համապատասխան պատիժ նշանակելը: Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62 և 63 հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, որոնք հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և բնույթի, հանցավորի անձնավորության մասին, բնութագրում են ինչպես կատարված հանցագործությունն, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը, դրանք բարձրացնում կամ իջեցնում են հասարակական վտանգավորության աստիճանը և ազդում են պատժի վրա: Զարգացնելով Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի գործով որոշմամբ ձևավորված իրավական դիրքորոշումը` Վճռաբեկ դատարանն 08.05.2013թ. թիվ ՇԴ/0126/01/12 նախադեպային որոշմամբ արձանագրել է, որ <</…/ դատարանը պարտավոր է իր դատական ակտում ամրագրել և համապատասխան վերլուծության ու գնահատման ենթարկել գործի քննության և լուծման, այդ թվում` անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելու և այդ պատժի կրման նպատակահարմարության հարցը լուծելու համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքները: Հետևաբար, անձի նկատմամբ նշանակված պատժի կրման նպատակահարմարության հարցը լուծելիս դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների, պարտավոր է բարեխիղճ գնահատման ենթարկել նրա անձը բնութագրող, ինչպես նաև պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները հաստատող ապացույցները>>: Պատիժ նշանակելը քրեական գործերով արդարադատության իրականացման կարևոր տարրերից մեկն է, որի շրջանակներում կարևորվում է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների պահպանումը: Ն.Սարգսյանի գործով կայացված որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ <</…/ պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են` ա/ օրինականությունը, բ/ արդարությունը, գ/պատժի անհատականացումը, դ/ մարդասիրությունը: Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս: Նշված սկզբունքներից յուրաքանչյուրը` որպես առանձին բաղադրամաս, ունի ինքնուրույն նշանակություն և պարտադիր հաշվի է առնվում քրեական պատիժ նշանակելիս: /…/>> /տես Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ կետը/: Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին և նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության հարցին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է նաև թիվ ՎԲ-124/07, ՎԲ-192/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09, ԼԴ2/0019/01/09 և այլ որոշումներում: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն, եթե դատարանը կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառումը հանցագործության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում: Դրա կիրառումը սահմանափակված չէ նաև հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով, ինչպես նաև անձանց շրջանակով, որոնց նկատմամբ այն չի կարող կիրառվել: Նշված հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է: Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները: Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու: ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի վերոգրյալ դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը: Քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունից և վերոգրյալ հոդվածների բովանդակային վերլուծությունից ակնհայտ է դառնում, որ ամբաստանյալի նկատմամբ պատժի տեսակն ու չափը որոշելիս Դատարանը ղեկավարվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61 հոդվածով սահմանված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, բավարար չափով ստուգման ու բազմակողմանի գնահատման է ենթարկել վերաքննիչ բողոքում մատնանշված բոլոր հանգամանքները, նրա անձը բնութագրող հանգամանքները, մասնավորապես այն, որ Մխիթար Զարգարյանը ՀՀ Ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով անցնում է որպես դատվածություն չունեցող անձ, որպես պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտել նախաքննության ընթացքում խոստովանական ցուցմունքներով հանդես գալը, կատարած հանցանքի համար անկեղծորեն զղջալը, նրա երիտասարդ տարիքը, ինչպես նաև այն հանգամանքը, որ նա ներկայումս, սույն գործով գրավի դիմաց կալանքից ազատվելուց հետո, շուրջ երեք ամիս է ինչ բնակվում է տուժող Անահիտ Գասպարյանի հետ, իսկ 20.06.2014թ.-ից նրանք գտնվում են օրինական ամուսնական հարաբերությունների մեջ և պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չարձանագրելով` Դատարանն իրավացիորեն ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակել է արդարացի պատիժ, ինչը բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածով ամրագրված արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքից` համապատասխանում է կատարված հանցանքի ծանրությանը, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ ու բավարար է նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար և կարող է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները, այն է` վերականգնել սոցիալական արդարությունն, ուղղել պատժի ենթարկված անձին: Դատարանը, հաշվի առնելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, այն հանգամանքը, որ սույն գործով գրավի դիմաց կալանքից ազատվելուց հետո վերջինս շուրջ երեք ամիս է, ինչ բնակվում է տուժող Անահիտ Գասպարյանի հետ, իսկ 20.06.2014թ.-ից նրանք գրանցել են նաև իրենց ամուսնությունը, այսինքն` դատավճիռը կայացնելու պահին արդեն իսկ գտնվել են օրինական ամուսնական հարաբերությունների մեջ, իրավացիորեն գտել է, որ հիշյալ հանգամանքները՝ նախ վկայում են ամբաստանյալի՝ որպես հանցավորի, անձի հասարակական ցածր վտանգավորության մասին, ապա հաստատում՝ վերջինիս՝ ուղղման ճանապարհին կանգնած լինելու իրական փաստը և հաշվի առնելով ամբաստանյալի արարքում պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների առկայությունը և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, եկել է այն համոզման, որ ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը կարելի է պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան: Մասնավորապես, ամբաստանյալի ուղղվելու, ավելին, արդեն իսկ ուղղման ճանապարհին կանգնած լինելու փաստը հաստատվել է նրանով, որ ամբաստանյալը տուժողին առևանգել է ոչ այլ ինչ, քան ամուսնանալու նպատակով, սիրել է նրան, ավելին այցելելով նրա տուն ու զրուցելով մոր հետ՝ ամուսնության առաջարկ է կատարել ինչպես տուժողին, այնպես էլ դրա մասին հայտնել է նրա մորը։ Ինչ վերաբերում է վերաքննիչ բողոքում մեղադրողի նշած այն փաստարկներին, որ Դատարանը որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք պետք է դիտեր հանցագործության կատարման մեջ վերջինիս առանձնապես ակտիվ դերը, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է անհիմն, քանի որ Դատարանը պատճառաբանված կերպով գտել է, որ ինչպես նախաքննության ընթացքում, այնպես էլ դատարանում մեղադրանքի մարմինները չեն կարողացել պարզել, իսկ դատարանում բավարար ապացույցների ամբողջությամբ՝ հիմնավորել, Մխիթար Զարգարյանի և գործով չբացահայտված այլ անձաց կողմից իրականացված գործողությունների ամբողջական արտաքին նկարագիրն ու դրանց հաջորդականությունը, որպիսի պայմաններում հիմնավորված չէ ամբաստանյալի արարքում որպես պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք հանցագործության կատարման մեջ նրա առանձնապես ակտիվ դերը դիտարկելը։ Այսպիսով, մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը, որով վերջինս ըստ էության վիճարկում է ամբաստանյալի կողմից կատարած արարքի բնույթն ու հասարակական վտանգավորության աստիճանը և գտնում, որ Դատարանի կողմից խախտվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի վերոգրյալ դրույթների /10, 48 հոդվածի 2-րդ մասի, 61 հոդվածների/ պահանջները, պետք է մերժել` նկատի ունենալով, որ մեղադրողն իր հետևությունները պատճառաբանելիս անտեսել է դատավճռում արձանագրված ամբաստանյալի կողմից կատարած հանցանքի բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ամբաստանյալի անձը բնութագրող հանգամանքները, այդ թվում պատիժը և պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքները և ծանրացնող հանգամանքների բացակայության մասին Դատարանի հիմնավորումներն ու հետևությունները և այդ կապակցությամբ չի ներկայացրել իր պահանջը հիմնավորող ու սույն գործի տվյալներից բխող հիմնավոր փաստարկներ: Վերոգրյալ հիմքերի առկայության պայմաններում, Վերաքննիչ քրեական դատարանը գալիս է համոզման, որ Դատարանի 30.06.2014թ. դատավճիռն օրինական է ու հիմնավորված, Դատարանի կողմից թույլ չի տրվել այնպիսի դատական սխալ, որն ազդել է գործի արդյունքի վրա, խաթարում է արդարադատության բուն էությունը, դատավճռի` որպես արդարադատության ակտի իմաստը, խախտել է սահմանադրորեն պաշտպանվող շահերի անհրաժեշտ հավասարակշռությունը, որպիսի պայմաններում դատական ակտը բեկանելու և բերված վերաքննիչ բողոքը բավարարելու օբյեկտիվ հիմքեր առկա չեն: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393, 394, 402 հոդվածներով` ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 30.06.2014թ. դատավճիռը` քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Մխիթար Մանվելի Զարգարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 131 հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, թողնել օրինական ուժի մեջ` մերժելով մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարանին` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում: ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ Իսկականի հետ ճիշտ է` ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Կ. ՂԱԶԱՐՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 15-08-2014 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 24-09-2014 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 271, 113, 97, 45 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 24-09-2014 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 271, 113, 97, 45 |
| Ուր | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ |
| Գրության համարը | Ե-17245/14 |