Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

21 մայիսի 2014թ. ք. Երևան

ԵԿԴ-0058/01/14

Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների
ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը հետևյալ կազմով.

նախագահող դատավոր` Մ. Մարտիրոսյան,
քարտուղար` Ա. Հովհաննիսյան,

մասնակցությամբ`
մեղադրող`
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
վարչական շրջանների դատախազության
դատախազ Ա. Մանուկյանի,

պաշտպան Լ. Ավետիսյանի,


դատարանում, դռնբաց դատական նիստում քննեց գործն ըստ մեղադրանքի
Կարեն Վարդանի Հակոբյանի
ծնված 1996թ. ապրիլի 20-ին Հայաստանի Հանրապետության /այսուհետ ՀՀ/ Արմավիրի մարզի Էջմիածին քաղաքում, հայ, ՀՀ քաղաքացի, սովորում է Երևանի պետական թատրոնի վոկալ դասական բաժնի 1-ին կուրսում (ըստ իր հայտարարության), ամուրի, նախկինում չդատված, հաշվառված է Արմավիրի մարզի Էջմիածին քաղաքի Բաղրամյան փողոցի թիվ 20բ շենքի թիվ 6 բնակարանում, փաստացի բնակվում է Արմավիրի մարզի Էջմիածին քաղաքի Բաղրամյան փողոցի թիվ 20բ շենքի թիվ 9 բնակարանում, կալանքի տակ չէ, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով։

Գործի դատավարական նախապատմությունը

Թիվ 13133914 քրեական գործը ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնում հարուցվել է 2014թ. ապրիլի 04-ին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով և ընդունվել է քննիչի վարույթ։
Քննիչի 2014թ. ապրիլի 15-ի որոշմամբ անչափահաս կասկածյալ Կարեն Վարդանի Հակոբյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ծնողի` Վարդան Վալերիկի Հակոբյանի, հսկողության հանձնելը։

Ամբաստանյալ Կարեն Վարդանի Հակոբյանին նախաքննության մարմնի կողմից մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով` հետևյալ արարքի համար. «որ նա ձեռք է բերել և իր մոտ 2014 թվականի մարտի 22-ին ապօրինի կերպով կրել է արհեստագործական եղանակով` կռփազենքերի նմանողությամբ պատրաստված, հարվածող-փշրող սառը զենք հանդիսացող արծաթագույն մետաղյա առարկա, որը նույն օրը ժամը 18։10-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցի թիվ 13ա շենքի մոտակայքում հայտնաբերվել է ոստիկանության ծառայողների կողմից։»։
2014թ. ապրիլի 23-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան։
Քրեական գործի դատական քննություն նշանակելու մասին դատարանի 2014թ. մայիսի 06-ի որոշմամբ` 1996թ. ապրիլի 20-ին ծնված մեղադրյալ Կարեն Վարդանի Հակոբյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց հսկողության հանձնելը փոփոխվել, խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը։

Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները

Դատաքննությամբ, գործի տվյալներով, դատարանը հիմնավորված է համարում հետևյալը.
Ամբաստանյալ Կարեն Վարդանի Հակոբյանը լինելով անչափահաս` 17 տարեկան, 2014թ. մարտի 22-ին, Երևանի Կենտրոն վարչական շրջանի տարածքում զբոսնելիս ապօրինի կերպով կրել է արհեստագործական եղանակով կռփազենքերի նմանությամբ պատրաստված, հարվածող-փշրող սառը զենք հանդիսացող մետաղյա առարկա։
Նույն օրը, Երևանի Կենտրոն վարչական շրջանի տարածքում, ժամը 18։10-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցի թիվ 13ա հասցեի մոտակայքում ծառայություն իրականացնող, ՀՀ ոստիկանության աշխատակիցներ, վկաներ Արթուր Համբարձումյանը և Հովհաննես Թաթոյանը նկատել են, որ ամբաստանյալ Կ. Հակոբյանը ձեռքին սառը զենքի նմանվող առարկա է կրում և փորձում է դնել այն գրպանը։ Այդ պատճառով նրանք մոտեցել են Կ. Հակոբյանին և պահանջել են ներկայացնել այդ առարկան։ Կ. Հակոբյանը վերջիններիս պահանջով ներկայացրել է իր կողմից ապօրինի կերպով կրվող, սառը զենք հանդիսացող, արհեստագործական եղանակով, կռփազենքերի նմանությամբ պատրաստված, հարվածող-փշրող սառը զենք հանդիսացող մետաղյա առարկան։
Ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների ուսումնասիրման արդյունքում պարզվել է, որ ամբաստանյալ Կարեն Վարդանի Հակոբյանն իրեն վերագրվող արարքը կատարել է լինելով անչափահաս` 17 տարեկան հասակում, բնութագրվում է դրական, նախկինում դատված չի եղել, իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և տվել է ինքնախոստովանական ցուցմունքներ։
Կարեն Հակոբյանը հաշվառված է ՀՀ Արմավիրի մարզի Էջմիածին քաղաքի զինվորական կոմիսարիատում, զինվորական ծառայության համար պիտանի ճանաչվելու դեպքում նա ենթակա է զորակոչի 2014թ. ամռանը։


Ապացույցների հետազոտում և գնահատում

Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքներն հիմնավորվում են հետևյալ ապացույցներով.
Մեղադրյալ Կարեն Վարդանի Հակոբյանի ինքնախոստովանական ցուցմունքներով այն մասին, որ կռփազենքը որպես հուշանվեր ձեռք է բերել 2013 թվականի աշնանը, Երևան քաղաքի «Վերնիսաժ» տոնավաճառից։ 2014թ. մարտի 22-ին տնից դուրս գալիս պատահաբար վերցրել է նաև կռփազենքը։ Շտապելու պատճառով չի վերադարձել և որոշել է աղբաման տեսնելու դեպքում կռփազենքը դեն նետել։ Դրանից հետո կռփազենքը կրելով ձեռքին` զբոսնել է Երևան քաղաքի Կենտրոն վարչական շրջանի տարածքում, սակայն տեղանքի մարդաշատ լինելու պատճառով կրկին դրել է տաբատի գրպանը։ ժամը 18։10-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցում իրեն են մոտեցել ոստիկանները և պահանջել են ներկայացնել տաբատի գրպանում պահվող առարկան։ Հասկացել է, որ կռփազենքը չհանձնելու դեպքում իրեն ոստիկանություն կտանեն և այն կհայտնաբերեն, ուստի գրպանից հանել է կռփազենքը և ներկայացրել ոստիկաններին։ Դրանից հետո իրեն ներկայացրել են ՀՀ ոստիկանության երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժին։ Առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչում, անկեղծորեն զղջում է կատարած արարքի համար։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 44/
Վկա, ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության անչափահասների գործերով բաժանմունքի /այսուհետ ԱԳԲ/ օպերլիազոր Հովհաննես Երվանդի Թաթոյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2014 թվականի մարտի 22-ին, ժամը 18։10-ի սահմաններում, նույն բաժանմունքի ոստիկան Արթուր Գրիգորի Համբարձումյանի հետ Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցի թիվ 13ա շենքի մոտակայքում ծառայություն իրականացնելիս` նկատել են մի երիտասարդի, որը ձեռքին կրել է կռփազենք և այն դրել է գրպանը։ Համոզված լինելով, որ այդ երիտասարդն իր գրպանում կռփազենք է կրում` մոտեցել են նրան, ներկայացել և պահանջել են ներկայացնել կռփազենքը։ Երիտասարդը ներկայացրել է գրպանում եղած կռփազենքը, որից հետո նրան ներկայացրել են ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժին։ Այնտեղ պարզվել է, որ նշված երիտասարդը հանդիսանում է ՀՀ Արմավիրի մարզի Էջմիածին քաղաքի բնակիչ, 1996թ. ապրիլի 20-ին ծնված Կարեն Վարդանի Հակոբյանը։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 20-21/
Վկա, ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության ԱԳԲ-ի ոստիկան Արթուր Գրիգորի Համբարձումյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ 2014թ. մարտի 22-ին, նույն բաժնի ոստիկան Հ. Թաթոյանի հետ միասին, Երևանի Կենտրոն վարչական շրջանի տարածքում ծառայություն իրականացնելիս` Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցի թիվ 13ա շենքի մոտ նկատել են մի երիտասարդի, որը ձեռքին կրել է արծաթագույն կռփազենք։ Մոտեցել են նրան, ներկայացել և պահանջել են ներկայացնել կռփազենքը։ Երիտասարդը ներկայացրել է գրպանում եղած կռփազենքը, որից հետո նրան ներկայացրել են ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժին։ Այնտեղ պարզվել է, որ նշված երիտասարդը հանդիսանում է ՀՀ Արմավիրի մարզի Էջմիածին քաղաքի բնակիչ, 1996թ. ապրիլի 20-ին ծնված Կարեն Վարդանի Հակոբյանը։
/գ.թ. 23/
Դատատեխնիկական փորձաքննության 2014թ. մարտի 27-ի թիվ 1050-14 եզրակացությամբ, որի համաձայն` «Փորձաքննության ներկայացված արծաթագույն մետաղյա առարկան պատրաստված է արհեստագործական եղանակով կռփազենքերի նմանողությամբ, դասվում է հարվածող-փշրող սառը զենքերի շարքին։»։
/գ.թ. 9-10/
Որպես այլ փաստաթուղթ` ապացույց ճանաչված, ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնի ԱԳԲ օպերլիազոր, ոստիկանության կապիտան Արթուր Համբարձումյանի կողմից ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնի պետի պաշտոնակատար Ա. Հովհաննիսյանին 2014թ. մարտի 22-ին ներկայացված զեկուցագրով, որի համաձայն` 2014թ. մարտի 22-ին, նույն բաժնի ոստիկան Հ. Թաթոյանի հետ միասին, Երևանի Կենտրոն վարչական շրջանի տարածքում ծառայություն իրականացնելիս` Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցի թիվ 13ա շենքի մոտ նկատել են մի երիտասարդի, որը ձեռքին կրել է արծաթագույն կռփազենք։ Մոտեցել են նրան, ներկայացել և պահանջել են ներկայացնել կռփազենքը։ Նշված երիտասարդն իր մոտ եղած կռփազենքը ներկայացրել է իրենց։ Դրանից հետո նրան ներկայացրել են ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժին, որտեղ պարզվել է, որ նա հանդիսանում է ՀՀ Արմավիրի մարզի Էջմիածին քաղաքի Բաղրամյան փողոցի թիվ 20բ շենքի թիվ 9 հասցեի բնակիչ, 1996թ. ապրիլի 20-ին ծնված Կարեն Վարդանի Հակոբյանը։
/գ.թ. 2, 16/
Որպես այլ փաստաթուղթ` ապացույց ճանաչված, անչափահասին ոստիկանության բաժին ներկայացնելու մասին 2014թ. մարտի 22-ի արձանագրությամբ, որի համաձայն` Կարեն Վարդանի Հակոբյանը, 2014թ. մարտի 22-ին, ժամը 18։30-ին, Երևանի Խանջյան փողոցի թիվ 13ա շենքի մոտից, սառը զենք պահելու կասկածանքով ներկայացվել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժին։
/գ.թ. 3, 16/
2014թ. ապրիլի 04-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, սառը զենք հանդիսացող մետաղյա առարկայով։
/գ.թ. 15/

Դատարանի իրավական վերլուծությունները.

Վերլուծելով ամբաստանյալ Կարեն Վարդանի Հակոբյանին առաջադրված մեղադրանքը, նրա ցուցմունքները և գործով ձեռք բերված ապացույցները` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Կարեն Վարդանի Հակոբյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, ապօրինի կերպով սառը զենք կրելն ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Ուսումնասիրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Կարեն Վարդանի Հակոբյանի նկատմամբ, նրա կատարած հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը, այն, որ նա հանցանք կատարելու պահին անչափահաս է եղել, բնութագրվում է դրական, նախկինում դատված չի եղել, իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և տվել է ինքնախոստովանական ցուցմունքներ։
Որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դատարանը հաշվի է առնում, որ նա իրեն վերագրվող արարքը կատարել է լինելով անչափահաս` 17 տարեկան հասակում։
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն։
Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս` դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները, հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը)։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասի սանկցիան այլընտրանքային է, այն պատիժ է նախատեսում ինչպես տուգանքի, այնպես էլ կալանքի և ազատազրկման ձևով։
Պատժի տեսակների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ. Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ. «(…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա։
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը։ (…)» (տե’ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը)։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Կարեն Հակոբյանի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դրանք համադրելով նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների հետ՝ դատարանը գտնում է, որ Կարեն Հակոբյանն իր կատարած` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի այդ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել մեղմ պատժի` տուգանքի ձևով, քանի որ առավել խիստ պատիժ նշանակելու հիմքեր առկա չեն։
Դատարանը գտնում է, որ նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Կարեն Հակոբյանը պետք է կրի, քանի որ դրան խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն։
Գործով քաղաքացիական հայց չի հարուցվել, գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացվել։
Քննարկելով իրեղեն ապացույցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, 04.04.2014թ. որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված մետաղյա առարկան պետք է ոչնչացնել։
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Կարեն Հակոբյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունն ընտրված է ճիշտ և վերացվելու կամ փոփոխվելու ենթակա չէ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ հոդվածներով, դատարանը`


Վ Ճ Ռ Ե Ց

Ամբաստանյալ Կարեն Վարդանի Հակոբյանին մեղավոր ճանաչել Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել տուգանքի նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկի` 200.000 /երկու հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումարի չափով։
Խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, 04.04.2014թ. որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված սառը զենքը ոչնչացնել։
Դատավճիռը հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան։


ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ