Հիմնական
Գործի համար:
ԵԿԴ/0049/01/14
Վիճակագրական տողի համար :
6.3
Պատասխանող
Լևոն Մխիթարյան
Լևոն Մխիթարյան Երեմի
Լևոն Մխիթարյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Կարինե Ղազարյան
Գրիշա Մելիք-Սարգսյան
Գագիկ Ավետիսյան
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Մեսրոպ Մակյան
Վճռաբեկ
Դավիթ Ավետիսյան
Ելիզավետա Դանիելյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Կարինե Ղազարյան
Գրիշա Մելիք-Սարգսյան
Գագիկ Ավետիսյան
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Մեսրոպ Մակյան
Վճռաբեկ
Դավիթ Ավետիսյան
Ելիզավետա Դանիելյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2014-09-16 | 14:30 | 1 | |||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2014-07-14 | 11:00 | 2 | Կայացել է | ||
| Վճռաբեկ | 2014-06-17 | 11:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2014-05-31 | 11:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2014-05-15 | 11:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2014-04-25 | 10:00 | 2 | Կայացել է |
Գործ ԵԿԴ/0049/01/14
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
16.09.2014թ. Երևան
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Կ. ՂԱԶԱՐՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Հ. ՏԵՐ-ԱԴԱՄՅԱՆ
Մ. ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Ա. Ջուլհակյանի
Մասնակցությամբ`
Մեղադրող`Վ. Ասատրյանի
Պաշտպան` Է. Աղաջանյանի
Ամբաստանյալ` Լ. Մխիթարյանի
Դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կարգով քննելով ամբաստանյալ Լևոն Երեմի Մխիթարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի /այսուհետ` Դատարան/ 14.07.2014թ. դատավճռի դեմ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1/. Գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները.
12.11.2012թ. ՀՀ Ոստիկանության ՔԳՎ Երևանի ՔՎ Կենտրոնականի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 15120812 քրեական գործը։
25.12.2012թ. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31 հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի հիմքով քրեական գործի վարույթը կասեցվել է:
02.02.2014թ. Լևոն Մխիթարյանը բերման է ենթարկվել Նոր Նորքի քննչական բաժին նույն օրը քրեական գործի վարույթը վերսկսվել է և վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել <<ստորագրություն չհեռանալու մասին>>:
06.02.2014թ. Լևոն Մխիթարյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3- րդ կետերով:
04.04.2014թ. քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ մուտք է եղել Դատարան:
Դատարանի 14.07.2014թ. դատավճռով Լևոն Մխիթարյանը մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով ու դատապարտվել ազատազրկման 2 տարի 6 ամիս ժամկետով` նշանակված պատժի կրման սկիզբը հաշվելով նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից։
Խափանման միջոցը` ընտրվել <<ստորագրություն չհեռանալու մասին>>, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված` <<Դելլ>> տեսակի դյուրակիր համակարգիչը, <<Սոնի>> տեսակի երաժշտական կենտրոնն՝ իր երկու բարձրախոսներով և սրբապատկերը՝ որոշվել է թողնել տուժող Հովհաննես Մանվելյանի տնօրինությանը, իսկ այլ փաստաթղթի կարգով ապացույց ճանաչված՝ Նոր-Նորքի բաժնում իրեր, առարկաներ ներկայացնելու ու վերցնելու մասին 02.02.2014թ. կազմված արձանագրությունը՝ պահել քրեական գործի հետ միասին։
Դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է բերել ամբաստանյալի պաշտպանը:
2.Գործի փաստական հանգամանքները
Նախաքննական մարմնի կողմից ամբաստանյալին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, ուրիշի գույքը հափշտակելու դիտավորությամբ, 10.11.2012թ.-ից մինչև 12.11.2012թ.-ն ընկած ժամանակահատվածում, Երևանի Արամի 54 հասցեում գործող Թիվ 2 կլինիկական հիվանդանոցի 3-րդ հարկում գտնվող նյարդաբանության ամբիոն ապօրինի մուտք գործելով, գաղտնի հափշտակել է Հովհաննես Մանվելյանին պատկանող ընդհանուրը խոշոր չափի` 694.700 դրամ արժողությամբ 1 հատ <<Դելլ>> տեսակի նոութբուք համակարգիչ, 1 հատ սրբապատկեր, 1 հատ <<Սոնի>> տեսակի նվագարկիչ` իր երկու բարձրախոսներով, սրբապատկեր ու 1 տուփ <<Սթարբաքս>> տեսակի սուրճ։
3/. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
Պաշտպանի վերաքննիչ բողոքում նշվում է, որ Դատարանի դատավճիռը ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով հիմնավորված չէ, հաշվի չեն առնվել գործում առկա բոլոր մեղմացուցիչ հանգամանքները, որի հետևանքով նրա նկատմամբ նշանակվել է ակնհայտ խիստ պատիժ։ Ուստի, այս առումով Դատարանի 14.07.2014թ. դատավճիռը պատժի մասով ենթակա է բեկանման ու փոփոխման՝ հետևյալ պատճառամանությամբ։
Դատարանը հաշվի չի առել, որ ամբաստանյալը 50 տարեկան է՝ 09.06.1964թ. ծնված, ամուսնացած է, խնամքին են գտնվում կինը և մանկահասակ երեխան։ Ունի մշտական բնակության վայր ու մշտական աշխատանք, բնութագրվում է դրական։ Մեղադրվում է միջին ծանրության հանցանք կատարելու մեջ, որի սանկցիան այլընտրանքային է և որպես պատիժ, բացի ազատազրկումից, նախատեսում է նաև տուգանք։ Հանցանքը կատարել է մոտ 2 տարի առաջ՝ նյութական ծանր վիճակից ելնելով։ Առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել, անկեղծորեն զղջացել է կատարվածի համար և շահագռգռված լինելով գործի օբյեկտիվ քննության համար՝ տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, որով նպաստել է հանցագործության բացահայտմանը, հաշտվել է տուժողի հետ ու հարթել նրան պատճառված վնասը։ Գտնվելով ազատության մեջ` դրսևորել է պատշաճ վարքագիծ, երբեք չի խախտել իր նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի պայմանները, զերծ է մնացել նոր հանցավոր արարքներ կատարելուց, այլ բռնել է ուղղման ճանապարհը, ստեղծել է ընտանիք, զբաղվում է հանրօգուտ աշխատանքով և իր մանկահասակ երեխայի դաստիարակությամբ ու խնամքով։
Ընտանիքում աշխատում է միայն ամբաստանյալը և նրան կալանքի վերցնելու դեպքում, նրա կինն ու մանկահասակ երեխան կհայտնվեն շատ ծանր նյութական կացության մեջ, քանի որ իր ընտանիքի միակ կերակրողն ու խնամողը նա է:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62 հոդվածի համաձայն, նշված հանգամանքները համարվում են քրեական պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ, որոնք պետք է հաշվի առնվեն դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառման կապակցությամբ արտահայտելով իր իրավական դիրքորոշումը` իր 01.02.2008թ. թիվ ՎԲ-01/08 որոշման նշել է, որ նշված հոդվածի կիրառումը հանցագործության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում և դրա կիրառումը սահմանափակված չէ նաև հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով, ինչպես նաև անձանց շրջանակով, որոնց նկատմամբ այն չի կարող կիրառվել։ Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այդպես էլ հանցավորի անձին վերաբերվող բոլոր հանգամանքները։
Հաշվի առնելով ամաբստանյալի կողմից հանցանքը՝ նյութական ծանր վիճակից ելնելով կատարելը, անբաստանյալի անձը, նրա սոցիալական վիճակը, խնամքին մանկահասակ երեխայի առկայությունը, մեղքն ամբողջովին ընդունելը, խոստովանական ցուցմունքներ տալը, անկեղծորեն զղջալը, տուժողի հետ հաշտվելը, ինչպես նաև պատիժն ու պատասխանատվությունը այլ մեղմացնող հանգամանքների համակցությունն ու ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, որոնք էականորեն նվազեցնում են նրա կատարած արարքի հասարակական վտանգավորությունը` բողոքաբերը գտնում է, որ վերջինիս ուղղվելը հնարավոր է՝ առանց նրան հասարակությունից մեկուսացնելու, մասնավորապես` նրա նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու։ Իսկ նման պատիժ նշանակելու դեպքում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կարգով, այն կարող է պայմանականորեն չկիրառվել։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 73, 376-384 հոդվածներով` բողոքաբերը խնդրում է ամբաստանյալ Լևոն Մխիթարյանի պատժի մասով բեկանել ու փոփոխել Դատարանի 14.07.2014թ. դատավճիռը և հաշվի առնելով գործում առկա մեղմացուցիչ հանգամանքները` նրա նկատմամբ նշանակել ազատազրկման հետ չկապված մեղմ պատիժ, իսկ ազատազրկման դատապարտելու դեպքում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կարգով, նրան նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան։
4/.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումները.
Վերաքննիչ դատարանը ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, լսելով ամբաստանյալի, նրա պաշտպանի հիմնավորումները բողոքի կապակցությամբ, մեղադրողի պատասխանը վերաքննիչ բողոքի դեմ, ներկայացված բողոքի հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, հանգում է այն հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10 հոդվածի համաձայն հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը արդարացի է, եթե համապատասխանում է հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար է անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61 հոդվածով սահմանված են պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները, որի համաձայն հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով նույն օրենսգրքի ընդհանուր մասի դրույթները:
Հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները որոշիչ հանգամանքներ են պատժի տեսակը և չափը որոշելու հարցում:
Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
Պատիժ նշանակելիս հանցավորի նկատմամբ անհատական մոտեցումը անհրաժեշտ է, որպեսզի դատարանը պատժի տեսակն ու չափը որոշելիս համոզվի, որ դրանով կհասնի պատժի վերը նշանակված նպատակներին, որոնք փոխկապակցված ու փոխհամաձայնեցված են, /մեկ նպատակը ենթադրում է մյուսները, և յուրաքանչյուրի ինքնուրույն իրականացումն օժանդակում է մյուսներին/: Այսինքն` պատժի նպատակներին հասնելու երաշխիք է հանցագործություն կատարած անձի նկատմամբ արդարացի և արարքի ծանրությանը և հասարակական վտանգավորությանը համապատասխան պատիժ նշանակելը:
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62 և 63 հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, որոնք հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և բնույթի, հանցավորի անձնավորության մասին, բնութագրում են ինչպես կատարված հանցագործությունն, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը, դրանք բարձրացնում կամ իջեցնում են հասարակական վտանգավորության աստիճանը և ազդում են պատժի վրա:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի վերոգրյալ դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն, եթե դատարանը կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառումը հանցագործության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում: Դրա կիրառումը սահմանափակված չէ նաև հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով, ինչպես նաև անձանց շրջանակով, որոնց նկատմամբ այն չի կարող կիրառվել:
Նշված հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է: Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները: Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու:
Վճռաբեկ դատարանն 08.05.2013թ. թիվ ՇԴ/0126/01/12 նախադեպային որոշմամբ արձանագրել է, որ <</…/ դատարանը պարտավոր է իր դատական ակտում ամրագրել և համապատասխան վերլուծության ու գնահատման ենթարկել գործի քննության և լուծման, այդ թվում` անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելու և այդ պատժի կրման նպատակահարմարության հարցը լուծելու համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքները: Հետևաբար, անձի նկատմամբ նշանակված պատժի կրման նպատակահարմարության հարցը լուծելիս դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների, պարտավոր է բարեխիղճ գնահատման ենթարկել նրա անձը բնութագրող, ինչպես նաև պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները հաստատող ապացույցները>>:
Պատիժ նշանակելը քրեական գործերով արդարադատության իրականացման կարևոր տարրերից մեկն է, որի շրջանակներում կարևորվում է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների պահպանումը: Ն.Սարգսյանի գործով կայացված որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ <</…/ պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`ա/ օրինականությունը, բ/ արդարությունը, գ/պատժի անհատականացումը, դ/ մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս: Նշված սկզբունքներից յուրաքանչյուրը` որպես առանձին բաղադրամաս, ունի ինքնուրույն նշանակություն և պարտադիր հաշվի է առնվում քրեական պատիժ նշանակելիս: /…/>> /տես Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 22.12.2011թ. թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ կետը/:
Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին և նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության հարցին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է նաև թիվ ՎԲ-124/07, ՎԲ-192/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09, ԼԴ2/0019/01/09 և այլ որոշումներում:
Վերոգրյալ հոդվածների և ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի վերոշարադրյալ նախադեպային որոշումների բովանդակային վերլուծությունից և սույն քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունից ակնհայտ է դառնում, որ ամբաստանյալի նկատմամբ պատժի տեսակն ու չափը որոշելիս Դատարանը ղեկավարվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61 հոդվածով սահմանված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, բավարար չափով ստուգման ու բազմակողմանի գնահատման է ենթարկել վերաքննիչ բողոքում մատնանշված բոլոր հանգամանքները, նրա կողմից կատարած հանցանքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, մասնավորապես` որպես ամբաստանյալի անձը բնութագրող բացասական հանգամանք հաշվի է առել այն, որ նա ՀՀ Ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով անցնում է որպես նախկինում դատապարտված դատվածությունը չմարված անձ, որպես դրական հանգամանք հաշվի է առել այն, որ վերջինս դրական է բնութագրվում բնակության վայրից, որպես պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտել այն, որ նրա խնամքին է գտնվում մինչև 14 տարեկան երեխան` Երեմ Մխիթարյանը` ծնված 21.10.2013թ., նաև նախաքննության ընթացքում խոստովանական ցուցմունքներով հանդես գալը, կատարած հանցանքի համար անկեղծորեն զղջալը, ինչպես նաև այն, որ նա վատառողջ է, վերջինիս մոտ ախտորոշվել է <<օղակաձև ձախակողմյան աճուկային սահող ճողվածք>> հիվանդությունը և պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանք դիտելով հանցանքը կատարելու ռեցիդիվը, իրավացիորեն ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակել է արդարացի պատիժ, ինչը բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածով ամրագրված արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքից` համապատասխանում է կատարված հանցանքի ծանրությանը, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ ու բավարար է նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար ու կարող է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները, այն է` վերականգնել սոցիալական արդարությունն, ուղղել պատժի ենթարկված անձին:
Դատարանն իրավացիորեն փաստել է, որ չնայած ամբաստանյալի անձը բնութագրվում է դրական հատկանիշներով, սակայն նրա դրական բնութագրող հանգամանքների կողքին առկա է նախկինում նրա` նույնաբնույթ հանցագործություն կատարելու և դրա համար դատապարտվելու վերաբերյալ փաստ՝ հանցանքը կատարելու պահին չմարած դատվածություն, հետևաբար և ռեցիդիվ, որը դատարանին թույլ է տվել եզրահանգելու, որ ամբաստանյալի նկատմամբ պետք է նշանակվի մեղսագրվող հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատիժը՝ ազատազրկումը, որը հանդիսանում է օրենսդրական պահանջ։
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանությունները` ամբաստանյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ, հիմնավորված և պատճառաբանված չեն և հաշվի առնելով վերջինիս մեղսագրված հանցանքի բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով սույն գործով հնարավոր չէ հասնել պատժի նպատակներին, այն է` վերականգնել սոցիալական արդարությունը և ուղղել պատժի ենթարկված անձին:
Վերոգրյալ հիմքերի առկայության պայմաններում, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ վերաքննիչ բողոքում մատնանշված հանգամանքներն իրենց համակցությամբ, որոնք արդեն իսկ հաշվի են առնվել Դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս, չեն նվազեցնում վերջինիս կատարած հանցավոր արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և նրա նկատմամբ ազատազրկման հետ չկապված մեղմ պատիժ նշանակելու, ինչպես նաև պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու առումով դատավճիռը բեկանելու, փոփոխելու համար օբյեկտիվ հիմքեր առկա չեն, ուստի դատավճիռը պետք է թողնել օրինական ուժի մեջ:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393, 394, 402 հոդվածներով` ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 14.07.2014թ. դատավճիռը` քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Լևոն Երեմի Մխիթարյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով, թողնել օրիանական ուժի մեջ` մերժելով պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարանին` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Կ. ՂԱԶԱՐՅԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
16.09.2014թ. Երևան
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Կ. ՂԱԶԱՐՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Հ. ՏԵՐ-ԱԴԱՄՅԱՆ
Մ. ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Ա. Ջուլհակյանի
Մասնակցությամբ`
Մեղադրող`Վ. Ասատրյանի
Պաշտպան` Է. Աղաջանյանի
Ամբաստանյալ` Լ. Մխիթարյանի
Դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կարգով քննելով ամբաստանյալ Լևոն Երեմի Մխիթարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի /այսուհետ` Դատարան/ 14.07.2014թ. դատավճռի դեմ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1/. Գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները.
12.11.2012թ. ՀՀ Ոստիկանության ՔԳՎ Երևանի ՔՎ Կենտրոնականի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 15120812 քրեական գործը։
25.12.2012թ. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31 հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի հիմքով քրեական գործի վարույթը կասեցվել է:
02.02.2014թ. Լևոն Մխիթարյանը բերման է ենթարկվել Նոր Նորքի քննչական բաժին նույն օրը քրեական գործի վարույթը վերսկսվել է և վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել <<ստորագրություն չհեռանալու մասին>>:
06.02.2014թ. Լևոն Մխիթարյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3- րդ կետերով:
04.04.2014թ. քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ մուտք է եղել Դատարան:
Դատարանի 14.07.2014թ. դատավճռով Լևոն Մխիթարյանը մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով ու դատապարտվել ազատազրկման 2 տարի 6 ամիս ժամկետով` նշանակված պատժի կրման սկիզբը հաշվելով նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից։
Խափանման միջոցը` ընտրվել <<ստորագրություն չհեռանալու մասին>>, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված` <<Դելլ>> տեսակի դյուրակիր համակարգիչը, <<Սոնի>> տեսակի երաժշտական կենտրոնն՝ իր երկու բարձրախոսներով և սրբապատկերը՝ որոշվել է թողնել տուժող Հովհաննես Մանվելյանի տնօրինությանը, իսկ այլ փաստաթղթի կարգով ապացույց ճանաչված՝ Նոր-Նորքի բաժնում իրեր, առարկաներ ներկայացնելու ու վերցնելու մասին 02.02.2014թ. կազմված արձանագրությունը՝ պահել քրեական գործի հետ միասին։
Դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է բերել ամբաստանյալի պաշտպանը:
2.Գործի փաստական հանգամանքները
Նախաքննական մարմնի կողմից ամբաստանյալին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, ուրիշի գույքը հափշտակելու դիտավորությամբ, 10.11.2012թ.-ից մինչև 12.11.2012թ.-ն ընկած ժամանակահատվածում, Երևանի Արամի 54 հասցեում գործող Թիվ 2 կլինիկական հիվանդանոցի 3-րդ հարկում գտնվող նյարդաբանության ամբիոն ապօրինի մուտք գործելով, գաղտնի հափշտակել է Հովհաննես Մանվելյանին պատկանող ընդհանուրը խոշոր չափի` 694.700 դրամ արժողությամբ 1 հատ <<Դելլ>> տեսակի նոութբուք համակարգիչ, 1 հատ սրբապատկեր, 1 հատ <<Սոնի>> տեսակի նվագարկիչ` իր երկու բարձրախոսներով, սրբապատկեր ու 1 տուփ <<Սթարբաքս>> տեսակի սուրճ։
3/. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
Պաշտպանի վերաքննիչ բողոքում նշվում է, որ Դատարանի դատավճիռը ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով հիմնավորված չէ, հաշվի չեն առնվել գործում առկա բոլոր մեղմացուցիչ հանգամանքները, որի հետևանքով նրա նկատմամբ նշանակվել է ակնհայտ խիստ պատիժ։ Ուստի, այս առումով Դատարանի 14.07.2014թ. դատավճիռը պատժի մասով ենթակա է բեկանման ու փոփոխման՝ հետևյալ պատճառամանությամբ։
Դատարանը հաշվի չի առել, որ ամբաստանյալը 50 տարեկան է՝ 09.06.1964թ. ծնված, ամուսնացած է, խնամքին են գտնվում կինը և մանկահասակ երեխան։ Ունի մշտական բնակության վայր ու մշտական աշխատանք, բնութագրվում է դրական։ Մեղադրվում է միջին ծանրության հանցանք կատարելու մեջ, որի սանկցիան այլընտրանքային է և որպես պատիժ, բացի ազատազրկումից, նախատեսում է նաև տուգանք։ Հանցանքը կատարել է մոտ 2 տարի առաջ՝ նյութական ծանր վիճակից ելնելով։ Առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել, անկեղծորեն զղջացել է կատարվածի համար և շահագռգռված լինելով գործի օբյեկտիվ քննության համար՝ տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, որով նպաստել է հանցագործության բացահայտմանը, հաշտվել է տուժողի հետ ու հարթել նրան պատճառված վնասը։ Գտնվելով ազատության մեջ` դրսևորել է պատշաճ վարքագիծ, երբեք չի խախտել իր նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի պայմանները, զերծ է մնացել նոր հանցավոր արարքներ կատարելուց, այլ բռնել է ուղղման ճանապարհը, ստեղծել է ընտանիք, զբաղվում է հանրօգուտ աշխատանքով և իր մանկահասակ երեխայի դաստիարակությամբ ու խնամքով։
Ընտանիքում աշխատում է միայն ամբաստանյալը և նրան կալանքի վերցնելու դեպքում, նրա կինն ու մանկահասակ երեխան կհայտնվեն շատ ծանր նյութական կացության մեջ, քանի որ իր ընտանիքի միակ կերակրողն ու խնամողը նա է:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62 հոդվածի համաձայն, նշված հանգամանքները համարվում են քրեական պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ, որոնք պետք է հաշվի առնվեն դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառման կապակցությամբ արտահայտելով իր իրավական դիրքորոշումը` իր 01.02.2008թ. թիվ ՎԲ-01/08 որոշման նշել է, որ նշված հոդվածի կիրառումը հանցագործության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում և դրա կիրառումը սահմանափակված չէ նաև հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով, ինչպես նաև անձանց շրջանակով, որոնց նկատմամբ այն չի կարող կիրառվել։ Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այդպես էլ հանցավորի անձին վերաբերվող բոլոր հանգամանքները։
Հաշվի առնելով ամաբստանյալի կողմից հանցանքը՝ նյութական ծանր վիճակից ելնելով կատարելը, անբաստանյալի անձը, նրա սոցիալական վիճակը, խնամքին մանկահասակ երեխայի առկայությունը, մեղքն ամբողջովին ընդունելը, խոստովանական ցուցմունքներ տալը, անկեղծորեն զղջալը, տուժողի հետ հաշտվելը, ինչպես նաև պատիժն ու պատասխանատվությունը այլ մեղմացնող հանգամանքների համակցությունն ու ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, որոնք էականորեն նվազեցնում են նրա կատարած արարքի հասարակական վտանգավորությունը` բողոքաբերը գտնում է, որ վերջինիս ուղղվելը հնարավոր է՝ առանց նրան հասարակությունից մեկուսացնելու, մասնավորապես` նրա նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու։ Իսկ նման պատիժ նշանակելու դեպքում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կարգով, այն կարող է պայմանականորեն չկիրառվել։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 73, 376-384 հոդվածներով` բողոքաբերը խնդրում է ամբաստանյալ Լևոն Մխիթարյանի պատժի մասով բեկանել ու փոփոխել Դատարանի 14.07.2014թ. դատավճիռը և հաշվի առնելով գործում առկա մեղմացուցիչ հանգամանքները` նրա նկատմամբ նշանակել ազատազրկման հետ չկապված մեղմ պատիժ, իսկ ազատազրկման դատապարտելու դեպքում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կարգով, նրան նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան։
4/.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումները.
Վերաքննիչ դատարանը ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, լսելով ամբաստանյալի, նրա պաշտպանի հիմնավորումները բողոքի կապակցությամբ, մեղադրողի պատասխանը վերաքննիչ բողոքի դեմ, ներկայացված բողոքի հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, հանգում է այն հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10 հոդվածի համաձայն հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը արդարացի է, եթե համապատասխանում է հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար է անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61 հոդվածով սահմանված են պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները, որի համաձայն հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով նույն օրենսգրքի ընդհանուր մասի դրույթները:
Հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները որոշիչ հանգամանքներ են պատժի տեսակը և չափը որոշելու հարցում:
Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
Պատիժ նշանակելիս հանցավորի նկատմամբ անհատական մոտեցումը անհրաժեշտ է, որպեսզի դատարանը պատժի տեսակն ու չափը որոշելիս համոզվի, որ դրանով կհասնի պատժի վերը նշանակված նպատակներին, որոնք փոխկապակցված ու փոխհամաձայնեցված են, /մեկ նպատակը ենթադրում է մյուսները, և յուրաքանչյուրի ինքնուրույն իրականացումն օժանդակում է մյուսներին/: Այսինքն` պատժի նպատակներին հասնելու երաշխիք է հանցագործություն կատարած անձի նկատմամբ արդարացի և արարքի ծանրությանը և հասարակական վտանգավորությանը համապատասխան պատիժ նշանակելը:
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62 և 63 հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, որոնք հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և բնույթի, հանցավորի անձնավորության մասին, բնութագրում են ինչպես կատարված հանցագործությունն, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը, դրանք բարձրացնում կամ իջեցնում են հասարակական վտանգավորության աստիճանը և ազդում են պատժի վրա:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի վերոգրյալ դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն, եթե դատարանը կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառումը հանցագործության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում: Դրա կիրառումը սահմանափակված չէ նաև հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով, ինչպես նաև անձանց շրջանակով, որոնց նկատմամբ այն չի կարող կիրառվել:
Նշված հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է: Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները: Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու:
Վճռաբեկ դատարանն 08.05.2013թ. թիվ ՇԴ/0126/01/12 նախադեպային որոշմամբ արձանագրել է, որ <</…/ դատարանը պարտավոր է իր դատական ակտում ամրագրել և համապատասխան վերլուծության ու գնահատման ենթարկել գործի քննության և լուծման, այդ թվում` անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելու և այդ պատժի կրման նպատակահարմարության հարցը լուծելու համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքները: Հետևաբար, անձի նկատմամբ նշանակված պատժի կրման նպատակահարմարության հարցը լուծելիս դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների, պարտավոր է բարեխիղճ գնահատման ենթարկել նրա անձը բնութագրող, ինչպես նաև պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները հաստատող ապացույցները>>:
Պատիժ նշանակելը քրեական գործերով արդարադատության իրականացման կարևոր տարրերից մեկն է, որի շրջանակներում կարևորվում է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների պահպանումը: Ն.Սարգսյանի գործով կայացված որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ <</…/ պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`ա/ օրինականությունը, բ/ արդարությունը, գ/պատժի անհատականացումը, դ/ մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս: Նշված սկզբունքներից յուրաքանչյուրը` որպես առանձին բաղադրամաս, ունի ինքնուրույն նշանակություն և պարտադիր հաշվի է առնվում քրեական պատիժ նշանակելիս: /…/>> /տես Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 22.12.2011թ. թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ կետը/:
Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին և նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության հարցին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է նաև թիվ ՎԲ-124/07, ՎԲ-192/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09, ԼԴ2/0019/01/09 և այլ որոշումներում:
Վերոգրյալ հոդվածների և ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի վերոշարադրյալ նախադեպային որոշումների բովանդակային վերլուծությունից և սույն քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունից ակնհայտ է դառնում, որ ամբաստանյալի նկատմամբ պատժի տեսակն ու չափը որոշելիս Դատարանը ղեկավարվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61 հոդվածով սահմանված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, բավարար չափով ստուգման ու բազմակողմանի գնահատման է ենթարկել վերաքննիչ բողոքում մատնանշված բոլոր հանգամանքները, նրա կողմից կատարած հանցանքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, մասնավորապես` որպես ամբաստանյալի անձը բնութագրող բացասական հանգամանք հաշվի է առել այն, որ նա ՀՀ Ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով անցնում է որպես նախկինում դատապարտված դատվածությունը չմարված անձ, որպես դրական հանգամանք հաշվի է առել այն, որ վերջինս դրական է բնութագրվում բնակության վայրից, որպես պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտել այն, որ նրա խնամքին է գտնվում մինչև 14 տարեկան երեխան` Երեմ Մխիթարյանը` ծնված 21.10.2013թ., նաև նախաքննության ընթացքում խոստովանական ցուցմունքներով հանդես գալը, կատարած հանցանքի համար անկեղծորեն զղջալը, ինչպես նաև այն, որ նա վատառողջ է, վերջինիս մոտ ախտորոշվել է <<օղակաձև ձախակողմյան աճուկային սահող ճողվածք>> հիվանդությունը և պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանք դիտելով հանցանքը կատարելու ռեցիդիվը, իրավացիորեն ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակել է արդարացի պատիժ, ինչը բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածով ամրագրված արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքից` համապատասխանում է կատարված հանցանքի ծանրությանը, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ ու բավարար է նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար ու կարող է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները, այն է` վերականգնել սոցիալական արդարությունն, ուղղել պատժի ենթարկված անձին:
Դատարանն իրավացիորեն փաստել է, որ չնայած ամբաստանյալի անձը բնութագրվում է դրական հատկանիշներով, սակայն նրա դրական բնութագրող հանգամանքների կողքին առկա է նախկինում նրա` նույնաբնույթ հանցագործություն կատարելու և դրա համար դատապարտվելու վերաբերյալ փաստ՝ հանցանքը կատարելու պահին չմարած դատվածություն, հետևաբար և ռեցիդիվ, որը դատարանին թույլ է տվել եզրահանգելու, որ ամբաստանյալի նկատմամբ պետք է նշանակվի մեղսագրվող հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատիժը՝ ազատազրկումը, որը հանդիսանում է օրենսդրական պահանջ։
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանությունները` ամբաստանյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ, հիմնավորված և պատճառաբանված չեն և հաշվի առնելով վերջինիս մեղսագրված հանցանքի բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով սույն գործով հնարավոր չէ հասնել պատժի նպատակներին, այն է` վերականգնել սոցիալական արդարությունը և ուղղել պատժի ենթարկված անձին:
Վերոգրյալ հիմքերի առկայության պայմաններում, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ վերաքննիչ բողոքում մատնանշված հանգամանքներն իրենց համակցությամբ, որոնք արդեն իսկ հաշվի են առնվել Դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս, չեն նվազեցնում վերջինիս կատարած հանցավոր արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և նրա նկատմամբ ազատազրկման հետ չկապված մեղմ պատիժ նշանակելու, ինչպես նաև պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու առումով դատավճիռը բեկանելու, փոփոխելու համար օբյեկտիվ հիմքեր առկա չեն, ուստի դատավճիռը պետք է թողնել օրինական ուժի մեջ:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393, 394, 402 հոդվածներով` ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 14.07.2014թ. դատավճիռը` քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Լևոն Երեմի Մխիթարյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով, թողնել օրիանական ուժի մեջ` մերժելով պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարանին` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Կ. ՂԱԶԱՐՅԱՆ
Գործ
ԵԿԴ/0049/01/14
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԿԵՆՏՐՈՆ ԵՎ ՆՈՐՔ-ՄԱՐԱՇ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը /այսուհետև` դատարան/
Նախագահությամբ դատավոր Մ. Մակյանի
Քարտուղարությամբ Ժ. Մինասյանի
Թ. Խաչատրյանի
Մասնակցությամբ՝
Մեղադրողներ Մ. Գեղամյանի
Վ. Ասատրյանի
Հանրային պաշտպան Էդ. Աղաջանյանի
2014թ. հուլիսի 14-ին, դռնբաց դատական նիստում, Երևան քաղաքում, դատաքննության արագացված կարգի կիրառմամբ քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Լևոն Երեմի Մխիթարյանի` ծնված 09.01.1964թ.-ին Երևան քաղաքում, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, նախկինում դատված, դատվածությունը չմարած, ամուսնացած, ունի երկու երեխա, հաշվառված և բնակվող` ք. Երևան Նոր-Նորքի 4-րդ զանգված, 2-րդ շենք, 18 բնակարան, հասցեում, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով։
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը
«Լևոն Երեմի Մխիթարյանն ուրիշի գույքը գաղտնի հափշտակելու դիտավորությամբ, 2012թ. նոյեմբերի 10-ից մինչև 2012թ. նոյեմբերի 12-ն ընկած ժամանակահատվածում Երևան քաղաքի Արամի 54 հասցեում գործող Թիվ 2 կլինիկական հիվանդանոցի 3-րդ հարկում գտնվող նյարդաբանության ամբիոն ապօրինի մուտք գործելով գաղտնի հափշտակել է Հովհաննես Մանվելյանին պատկանող, ընդհանուր խոշոր չափի՝ 622.920 ՀՀ դրամ արժողությամբ՝ «Դելլ» տեսակի դյուրակիր համակարգիչը, սրբապատկեր, «Սոնի» տեսակի նվագարկիչն իր 2 բարձրախոսներով և «Սթարբաքս» տեսակի սուրճ»։
Դեպքի առթիվ ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության Երևանի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերի հատկանիշներով 12.11.2012թ.-ին հարուցվել է թիվ 15120812 քրեական գործը։
Նախաքննությամբ հիմնավորված գործի փաստական հանգամանքները
Գործով մեղադրյալ Երևան քաղաքի բնակիչ Լևոն Երեմի Մխիթարյանը 2012թ. նոյեմբերի 10-ից մինչև 2012թ. նոյեմբերի 12-ն ընկած ժամանակահատվածում գտնվել է Երևան քաղաքի Արամի 54 հասցեում գործող Թիվ 2 կլինիկական հիվանդանոցի տարածքում, որտեղ իրականացրել է շինարարական աշխատանքներ՝ ոչ պետքական ապրանքների բեռնափոխադրման ձևով։ Այդ աշխատանքներն իրականացնելու ժամանակ բարձրացել է հիվանդանոցի 3-րդ հարկ զուգարան գտնելու և լվացվելու նպատակով։ 3-րդ հարկում նկատել է, որ նյարդաբանության ամբիոնի սենյակներից մեկի դուռը գտնվում է բաց վիճակում։ Համոզվելով, որ շրջակայքում մարդ չկա՝ Լ.Մխիթարյանը մտել է նշված սենյակ և այնտեղից գաղտնի հափշտակել «Դելլ» մակնիշի դյուրակիր համակարգիչ, «Սոնի» տեսակի երաժշտական կենտրոն՝ իր երկու բարձրախոսներով, սրբապատկեր և «Սթարբաքս» տեսակի սուրճ։ Գողացված ապրանքները տեղավորել է սենյակում դրված աթոռի վրայի պոլիէթիլենային տոպրակի մեջ, դուրս է եկել այդ սենյակից և անմիջապես գնացել տուն։ Տուն գնալու ճանապարհին հափշտակված «Սթարբաքս» տեսակի սուրճը նետել է գործով չպարզված վայրում։ Մնացած գողոնը պահել է իր տանը։
Փաստի առթիվ ՀՀ Երևան քաղաքի Կենտրոնականի քննչական բաժնի կողմից 2012 թվականի նոյեմբերի 12-ին հարուցվել է քրեական գործ։
2014 թվականի փետրվարի 06-ին որոշում է կայացվել Լևոն Երեմի Մխիթարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետրով որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին։
Քրեական գործը ՀՀ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի գրասենյակ է ստացվել և մուտքագրվել 04.04.2014թ.-ին։
2.Արագացված դատական քննություն
Մինչև դատաքննությունն սկսելն ամբաստանյալ Լևոն Երեմի Մխիթարյանը միջնորդել է դատաքննությունն անցկացնել արագացված կարգով և հայտարարել, որ միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված կարգով դատաքննություն անցկացնելու հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ և առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում լիովին։
Մեղադրող Վ.Ասատրյանը հայտնել է որ չի առարկում արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու դեմ։
Դատարանը համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1 և 375.2 հոդվածներով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին։
Դատարանը, հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները` մեղադրյալի, տուժողի, ցուցմունքը, այլ փաստաթղթի կարգով ճանաչված իրեղեն ապացույցները, առարկաները ճանաչման ներկայացնելու մասին արձանագրությունը, դատամշակութաբաական փորձաքննության եզրակացությունը, քննչական փորձարարություն կատարելու մասին արձանագրությունը և իրեղեն ապացույցները, գտավ, որ ամբաստանյալ Լևոն Երեմի Մխիթարյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով։
3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Դատարանը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի դրույթներին համապատասխան, հետազոտելով և գնահատելով ապացույցներն իրենց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից` հիմնված ներքին համոզմամբ, ապացուցված է համարում ամբաստանյալ Լևոն Երեմի Մխիթարյանին մեղսագրված հանցագործության կատարումը և գտնում, որ կատարած արարքների համար վերջինս ենթակա է պատժի։
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում ինչպես ամբաստանյալի կողմից կատարած հանցագործության բնույթն ու հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
Որպես Լևոն Երեմի Մխիթարյանի անձը բնութագրող բացասական հանգամանք, դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա ՀՀ Ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով անցնում է, որպես նախկինում դատապարտված և սույն մեղսագրված հանցանքը կատարելու պահին՝ դատվածությունը չմարած անձ։
/ տես` գ.թ. 103, դատական նիստի արձանագրությունը/
Որպես Լևոն Երեմի Մխիթարյանի անձը բնութագրող դրական հանգամանք, դատարանը հաշվի է առնում Երևան քաղաքի Նոր-Նորք Վարչական շրջանի թիվ 4/5 համատիրության նախագահ Ս.Վալիսիմովի կողմից տրված բնութագիրը, համաձայն որի` «Լևոն Երեմի Մխիթարյանը բնակվում է` հասցե, Նոր-Նորք 4-րդ զանգվածի, Բակունցի փողոցի 2-րդ նրբանցքի 2-րդ շենքի 18-րդ բնակարանում` 2010 թվականից, կնոջ հետ միասին։ Իրեն դրսևորել է որպես լիարժեք քաղաքացի, ոչ մի վատ արարք չի նկատվել, բոլորի հետ լավ հարաբերությունների, հարևանների նկատմամբ բարետես, հասնող, օգնող։ Բոլորն էլ գոհ են, դժգոհելու առիթ չի եղել»։
/ տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետի համաձայն որպես ամբաստանյալ Լևոն Երեմի Մխիթարյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում այն, որ նրա խնամքին է գտնվում մինչև 14 տարեկան երեխան` Երեմ Լևոնի Մխիթարյանը /ծնված 21.10.2013թ.-ին/։
/ տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն որպես ամբաստանյալ Լևոն Երեմի Մխիթարյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում նաև նախաքննության ընթացքում խոստովանական ցուցմունքներով հանդես գալը կատարած հանցանքի համար անկեղծորեն զղջալը, ինչպես նաև այն, որ նա վատառողջ է, վերջինիս մոտ ախտորոշվել է «օղակաձև ձախակողմյան աճուկային սահող ճողվածք» հիվանդությունը։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ և 63-րդ հոդվածի համաձայն ամբաստանյալ Լևոն Երեմի Մխիթարյանի արարքում նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք է դիտվում հանցանքը կատարելու ռեցիդիվը, ըստ որի՝ նրա նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1 հոդվածի կանոններով։
/տես՝ գ.թ. 112, քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/
Ելնելով գործի հանգամանքներից, ինչպես նաև հիմք ընդունելով ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին կետի դրույթը, համաձայն որի` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատաuխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար», ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ կետի դրույթը, համաձայն որի` «Պատժի նպատակն է վերականգնել uոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպեu նաև կանխել հանցագործությունները» և 61-րդ հոդվածը, ըստ որի` «Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով», դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Լևոն Երեմի Մխիթարյանի կողմից կատարված հանցավոր արարքի համար նրա նկատմամբ պետք է նշանակվի պատիժ՝ ազատազրկամ ձևով, որպիսի պատիժը նա պետք է կրի։
Քննված քրեական գործով դատարանը փաստում է, որ չնայած ամբաստանյալ Լևոն Երեմի Մխիթարյանի անձը բնութագրվում է դրական հատկանիշներով, սակայն նրա դրական բնութագրող հանգամանքների կողքին առկա է նախկինում նրա` նույնաբնույթ հանցագործություն կատարելու և դրա համար դատապարտվելու վերաբերյալ փաստ՝ հանցանքը կատարելու պահին չմարած դատվածություն, հետևաբար և ռեցիդիվ, որը դատարանին թույլ է տալիս եզրահանգելու, որ ամբաստանյալի նկատմամբ պետք է նշանակվի մեղսագրվող հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատիժը՝ ազատազրկումը, որը հանդիսանում է օրենսդրական պահանջ։
Միաժամանակ, դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Լևոն Հարությունյանի նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասի կանոններով` առ այն, որ «Հանցագործությունների ռեցիդիվի համար նշանակված պատիժը չի կարող պակաս լինել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավելագույն պատժի կեսից»։
Դատարանն, անդրադառնալով Լևոն Հարությունյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի` չհեռանալու մասին ստորագրության, հարցին, գտնում է, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, նկատի ունենալով, որ գործի նախնական և դատական քննությանընթացքում ամբաստանյալը դրսևորել է պատշաճ վարքագիծ։
Միաժամանակ, լուծելով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածով` դատարանը գտնում է, որ գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված` «Դելլ» տեսակի դյուրակիր համակարգիչը, «Սոնի» տեսակի երաժշտական կենտրոնն` իր երկու բարձրախոսերով և սրբապատկերը` պետք է թողնել տուժող Հովհաննես Մանվելյանի տնօրինությանը, իսկ քրեական գործում առկա, այլ փաստաթղթի կարգով ապացույց ճանաչված` ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Նոր-Նորքի բաժնում իրեր, առարկաներ ներկայացնելու և վերցնելու մասին 02.02.2014թ.-ին կազմված արձանագրությունը` պետք է պահել քրեական գործի հետ միասին։
4. Եզրափակիչ մաս
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360, 365, 369-373 375.1-375.4-րդ հոդվածներով, դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Լևոն Երեմի Մխիթարյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել`
ազատազրկում 2 /երկու/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով։
Լևոն Երեմի Մխիթարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, նշանակված պատժի կրման սկիզբը հաշվել նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից։
Քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված` «Դելլ» տեսակի դյուրակիր համակարգիչը, «Սոնի» տեսակի երաժշտական կենտրոնն՝ իր երկու բարձրախոսներով և սրբապատկերը՝ թողնել տուժող Հովհաննես Մանվելյանի տնօրինությանը, իսկ այլ փաստաթղթի կարգով ապացույց ճանաչված՝ ոստիկանության Երևան Քաղաքի վարչության Նոր-Նորքի բա-նում իրեր, առարկաներ ներկայացնելու և վերցնելու մասին 02.02.2014թ. կազմված արձանագրությունը՝ պահել քրեական գործի հետ միասին։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին կետով սահմանված հիմքի։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին կետով սահմանված հիմքի։
Դ Ա Տ Ա Վ Ո Ր Մ. Մ Ա Կ Յ Ա Ն
ԵԿԴ/0049/01/14
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԿԵՆՏՐՈՆ ԵՎ ՆՈՐՔ-ՄԱՐԱՇ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը /այսուհետև` դատարան/
Նախագահությամբ դատավոր Մ. Մակյանի
Քարտուղարությամբ Ժ. Մինասյանի
Թ. Խաչատրյանի
Մասնակցությամբ՝
Մեղադրողներ Մ. Գեղամյանի
Վ. Ասատրյանի
Հանրային պաշտպան Էդ. Աղաջանյանի
2014թ. հուլիսի 14-ին, դռնբաց դատական նիստում, Երևան քաղաքում, դատաքննության արագացված կարգի կիրառմամբ քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Լևոն Երեմի Մխիթարյանի` ծնված 09.01.1964թ.-ին Երևան քաղաքում, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, նախկինում դատված, դատվածությունը չմարած, ամուսնացած, ունի երկու երեխա, հաշվառված և բնակվող` ք. Երևան Նոր-Նորքի 4-րդ զանգված, 2-րդ շենք, 18 բնակարան, հասցեում, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով։
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը
«Լևոն Երեմի Մխիթարյանն ուրիշի գույքը գաղտնի հափշտակելու դիտավորությամբ, 2012թ. նոյեմբերի 10-ից մինչև 2012թ. նոյեմբերի 12-ն ընկած ժամանակահատվածում Երևան քաղաքի Արամի 54 հասցեում գործող Թիվ 2 կլինիկական հիվանդանոցի 3-րդ հարկում գտնվող նյարդաբանության ամբիոն ապօրինի մուտք գործելով գաղտնի հափշտակել է Հովհաննես Մանվելյանին պատկանող, ընդհանուր խոշոր չափի՝ 622.920 ՀՀ դրամ արժողությամբ՝ «Դելլ» տեսակի դյուրակիր համակարգիչը, սրբապատկեր, «Սոնի» տեսակի նվագարկիչն իր 2 բարձրախոսներով և «Սթարբաքս» տեսակի սուրճ»։
Դեպքի առթիվ ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության Երևանի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերի հատկանիշներով 12.11.2012թ.-ին հարուցվել է թիվ 15120812 քրեական գործը։
Նախաքննությամբ հիմնավորված գործի փաստական հանգամանքները
Գործով մեղադրյալ Երևան քաղաքի բնակիչ Լևոն Երեմի Մխիթարյանը 2012թ. նոյեմբերի 10-ից մինչև 2012թ. նոյեմբերի 12-ն ընկած ժամանակահատվածում գտնվել է Երևան քաղաքի Արամի 54 հասցեում գործող Թիվ 2 կլինիկական հիվանդանոցի տարածքում, որտեղ իրականացրել է շինարարական աշխատանքներ՝ ոչ պետքական ապրանքների բեռնափոխադրման ձևով։ Այդ աշխատանքներն իրականացնելու ժամանակ բարձրացել է հիվանդանոցի 3-րդ հարկ զուգարան գտնելու և լվացվելու նպատակով։ 3-րդ հարկում նկատել է, որ նյարդաբանության ամբիոնի սենյակներից մեկի դուռը գտնվում է բաց վիճակում։ Համոզվելով, որ շրջակայքում մարդ չկա՝ Լ.Մխիթարյանը մտել է նշված սենյակ և այնտեղից գաղտնի հափշտակել «Դելլ» մակնիշի դյուրակիր համակարգիչ, «Սոնի» տեսակի երաժշտական կենտրոն՝ իր երկու բարձրախոսներով, սրբապատկեր և «Սթարբաքս» տեսակի սուրճ։ Գողացված ապրանքները տեղավորել է սենյակում դրված աթոռի վրայի պոլիէթիլենային տոպրակի մեջ, դուրս է եկել այդ սենյակից և անմիջապես գնացել տուն։ Տուն գնալու ճանապարհին հափշտակված «Սթարբաքս» տեսակի սուրճը նետել է գործով չպարզված վայրում։ Մնացած գողոնը պահել է իր տանը։
Փաստի առթիվ ՀՀ Երևան քաղաքի Կենտրոնականի քննչական բաժնի կողմից 2012 թվականի նոյեմբերի 12-ին հարուցվել է քրեական գործ։
2014 թվականի փետրվարի 06-ին որոշում է կայացվել Լևոն Երեմի Մխիթարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետրով որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին։
Քրեական գործը ՀՀ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի գրասենյակ է ստացվել և մուտքագրվել 04.04.2014թ.-ին։
2.Արագացված դատական քննություն
Մինչև դատաքննությունն սկսելն ամբաստանյալ Լևոն Երեմի Մխիթարյանը միջնորդել է դատաքննությունն անցկացնել արագացված կարգով և հայտարարել, որ միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված կարգով դատաքննություն անցկացնելու հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ և առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում լիովին։
Մեղադրող Վ.Ասատրյանը հայտնել է որ չի առարկում արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու դեմ։
Դատարանը համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1 և 375.2 հոդվածներով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին։
Դատարանը, հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները` մեղադրյալի, տուժողի, ցուցմունքը, այլ փաստաթղթի կարգով ճանաչված իրեղեն ապացույցները, առարկաները ճանաչման ներկայացնելու մասին արձանագրությունը, դատամշակութաբաական փորձաքննության եզրակացությունը, քննչական փորձարարություն կատարելու մասին արձանագրությունը և իրեղեն ապացույցները, գտավ, որ ամբաստանյալ Լևոն Երեմի Մխիթարյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով։
3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Դատարանը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի դրույթներին համապատասխան, հետազոտելով և գնահատելով ապացույցներն իրենց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից` հիմնված ներքին համոզմամբ, ապացուցված է համարում ամբաստանյալ Լևոն Երեմի Մխիթարյանին մեղսագրված հանցագործության կատարումը և գտնում, որ կատարած արարքների համար վերջինս ենթակա է պատժի։
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում ինչպես ամբաստանյալի կողմից կատարած հանցագործության բնույթն ու հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
Որպես Լևոն Երեմի Մխիթարյանի անձը բնութագրող բացասական հանգամանք, դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա ՀՀ Ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով անցնում է, որպես նախկինում դատապարտված և սույն մեղսագրված հանցանքը կատարելու պահին՝ դատվածությունը չմարած անձ։
/ տես` գ.թ. 103, դատական նիստի արձանագրությունը/
Որպես Լևոն Երեմի Մխիթարյանի անձը բնութագրող դրական հանգամանք, դատարանը հաշվի է առնում Երևան քաղաքի Նոր-Նորք Վարչական շրջանի թիվ 4/5 համատիրության նախագահ Ս.Վալիսիմովի կողմից տրված բնութագիրը, համաձայն որի` «Լևոն Երեմի Մխիթարյանը բնակվում է` հասցե, Նոր-Նորք 4-րդ զանգվածի, Բակունցի փողոցի 2-րդ նրբանցքի 2-րդ շենքի 18-րդ բնակարանում` 2010 թվականից, կնոջ հետ միասին։ Իրեն դրսևորել է որպես լիարժեք քաղաքացի, ոչ մի վատ արարք չի նկատվել, բոլորի հետ լավ հարաբերությունների, հարևանների նկատմամբ բարետես, հասնող, օգնող։ Բոլորն էլ գոհ են, դժգոհելու առիթ չի եղել»։
/ տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետի համաձայն որպես ամբաստանյալ Լևոն Երեմի Մխիթարյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում այն, որ նրա խնամքին է գտնվում մինչև 14 տարեկան երեխան` Երեմ Լևոնի Մխիթարյանը /ծնված 21.10.2013թ.-ին/։
/ տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն որպես ամբաստանյալ Լևոն Երեմի Մխիթարյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում նաև նախաքննության ընթացքում խոստովանական ցուցմունքներով հանդես գալը կատարած հանցանքի համար անկեղծորեն զղջալը, ինչպես նաև այն, որ նա վատառողջ է, վերջինիս մոտ ախտորոշվել է «օղակաձև ձախակողմյան աճուկային սահող ճողվածք» հիվանդությունը։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ և 63-րդ հոդվածի համաձայն ամբաստանյալ Լևոն Երեմի Մխիթարյանի արարքում նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք է դիտվում հանցանքը կատարելու ռեցիդիվը, ըստ որի՝ նրա նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1 հոդվածի կանոններով։
/տես՝ գ.թ. 112, քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/
Ելնելով գործի հանգամանքներից, ինչպես նաև հիմք ընդունելով ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին կետի դրույթը, համաձայն որի` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատաuխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար», ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ կետի դրույթը, համաձայն որի` «Պատժի նպատակն է վերականգնել uոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպեu նաև կանխել հանցագործությունները» և 61-րդ հոդվածը, ըստ որի` «Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով», դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Լևոն Երեմի Մխիթարյանի կողմից կատարված հանցավոր արարքի համար նրա նկատմամբ պետք է նշանակվի պատիժ՝ ազատազրկամ ձևով, որպիսի պատիժը նա պետք է կրի։
Քննված քրեական գործով դատարանը փաստում է, որ չնայած ամբաստանյալ Լևոն Երեմի Մխիթարյանի անձը բնութագրվում է դրական հատկանիշներով, սակայն նրա դրական բնութագրող հանգամանքների կողքին առկա է նախկինում նրա` նույնաբնույթ հանցագործություն կատարելու և դրա համար դատապարտվելու վերաբերյալ փաստ՝ հանցանքը կատարելու պահին չմարած դատվածություն, հետևաբար և ռեցիդիվ, որը դատարանին թույլ է տալիս եզրահանգելու, որ ամբաստանյալի նկատմամբ պետք է նշանակվի մեղսագրվող հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատիժը՝ ազատազրկումը, որը հանդիսանում է օրենսդրական պահանջ։
Միաժամանակ, դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Լևոն Հարությունյանի նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասի կանոններով` առ այն, որ «Հանցագործությունների ռեցիդիվի համար նշանակված պատիժը չի կարող պակաս լինել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավելագույն պատժի կեսից»։
Դատարանն, անդրադառնալով Լևոն Հարությունյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի` չհեռանալու մասին ստորագրության, հարցին, գտնում է, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, նկատի ունենալով, որ գործի նախնական և դատական քննությանընթացքում ամբաստանյալը դրսևորել է պատշաճ վարքագիծ։
Միաժամանակ, լուծելով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածով` դատարանը գտնում է, որ գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված` «Դելլ» տեսակի դյուրակիր համակարգիչը, «Սոնի» տեսակի երաժշտական կենտրոնն` իր երկու բարձրախոսերով և սրբապատկերը` պետք է թողնել տուժող Հովհաննես Մանվելյանի տնօրինությանը, իսկ քրեական գործում առկա, այլ փաստաթղթի կարգով ապացույց ճանաչված` ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Նոր-Նորքի բաժնում իրեր, առարկաներ ներկայացնելու և վերցնելու մասին 02.02.2014թ.-ին կազմված արձանագրությունը` պետք է պահել քրեական գործի հետ միասին։
4. Եզրափակիչ մաս
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360, 365, 369-373 375.1-375.4-րդ հոդվածներով, դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Լևոն Երեմի Մխիթարյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել`
ազատազրկում 2 /երկու/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով։
Լևոն Երեմի Մխիթարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, նշանակված պատժի կրման սկիզբը հաշվել նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից։
Քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված` «Դելլ» տեսակի դյուրակիր համակարգիչը, «Սոնի» տեսակի երաժշտական կենտրոնն՝ իր երկու բարձրախոսներով և սրբապատկերը՝ թողնել տուժող Հովհաննես Մանվելյանի տնօրինությանը, իսկ այլ փաստաթղթի կարգով ապացույց ճանաչված՝ ոստիկանության Երևան Քաղաքի վարչության Նոր-Նորքի բա-նում իրեր, առարկաներ ներկայացնելու և վերցնելու մասին 02.02.2014թ. կազմված արձանագրությունը՝ պահել քրեական գործի հետ միասին։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին կետով սահմանված հիմքի։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին կետով սահմանված հիմքի։
Դ Ա Տ Ա Վ Ո Ր Մ. Մ Ա Կ Յ Ա Ն
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0049/01/14
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 04-04-2014 |
|---|---|
| Քրեական գործի համարը | 0049/01/14 |
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 15120812 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Լևոն Մխիթարյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա ուրիշի գույքը հափշտակելու դիտավորությամբ Արամի 54 հասցեում գտնվող թիվ 2 կլինիկական հիվանդանոցի 3-րդ հատկում գտնվող նյարդաբանության ամբիոն ապօրինի մուտք գործելով` գաղտնի հափշտակել է Հովհաննես Մանվելյանին պատկանող ընդհանուր խոշոր չափի` 622.920 ՀՀ դրամ արժողությամբ` <<Դելլ>> տեսակի դյուրակիր համակարգիչ, սրբապատկեր, <<Սոնի>> տեսակի նվագարկիչ իր 2 բարձրախոսներով և <<Սթարբաքս>> տեսակի սուրճ: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Լևոն |
| Ազգանուն | Մխիթարյան |
| Հայրանուն | Երեմի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 177 Մաս 2 Կետ 2, 3 |
| Վիճակագրական տողի համարը | 6.3 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 04-04-2014 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Մեսրոպ |
| Ազգանուն | Մակյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 04-04-2014 |
|---|---|
| Որոշումը ուղարկվել է կողմերին | 07-04-2014 |
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 07-04-2014 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 25-04-2014 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Մ |
| Ազգանուն | Գեղամյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Լևոն |
| Ազգանուն | Մխիթարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 15-05-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 31-05-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 17-06-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Չկայացման պատճառը | Նախագահող դատավորի վատառողջ լինելու պատճառով դատական նիստը հետաձգվել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 14-07-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 14-07-2014 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Լևոն |
| Ազգանուն | Մխիթարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամսաթիվ | 14-07-2014 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Որոշակի ժամկետով ազատազրկում |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | Գործ ԵԿԴ/0049/01/14 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԿԵՆՏՐՈՆ ԵՎ ՆՈՐՔ-ՄԱՐԱՇ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը /այսուհետև` դատարան/ Նախագահությամբ դատավոր Մ. Մակյանի Քարտուղարությամբ Ժ. Մինասյանի Թ. Խաչատրյանի Մասնակցությամբ՝ Մեղադրողներ Մ. Գեղամյանի Վ. Ասատրյանի Հանրային պաշտպան Էդ. Աղաջանյանի 2014թ. հուլիսի 14-ին, դռնբաց դատական նիստում, Երևան քաղաքում, դատաքննության արագացված կարգի կիրառմամբ քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Լևոն Երեմի Մխիթարյանի` ծնված 09.01.1964թ.-ին Երևան քաղաքում, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, նախկինում դատված, դատվածությունը չմարած, ամուսնացած, ունի երկու երեխա, հաշվառված և բնակվող` ք. Երևան Նոր-Նորքի 4-րդ զանգված, 2-րդ շենք, 18 բնակարան, հասցեում, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով։ 1.Գործի դատավարական նախապատմությունը «Լևոն Երեմի Մխիթարյանն ուրիշի գույքը գաղտնի հափշտակելու դիտավորությամբ, 2012թ. նոյեմբերի 10-ից մինչև 2012թ. նոյեմբերի 12-ն ընկած ժամանակահատվածում Երևան քաղաքի Արամի 54 հասցեում գործող Թիվ 2 կլինիկական հիվանդանոցի 3-րդ հարկում գտնվող նյարդաբանության ամբիոն ապօրինի մուտք գործելով գաղտնի հափշտակել է Հովհաննես Մանվելյանին պատկանող, ընդհանուր խոշոր չափի՝ 622.920 ՀՀ դրամ արժողությամբ՝ «Դելլ» տեսակի դյուրակիր համակարգիչը, սրբապատկեր, «Սոնի» տեսակի նվագարկիչն իր 2 բարձրախոսներով և «Սթարբաքս» տեսակի սուրճ»։ Դեպքի առթիվ ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության Երևանի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերի հատկանիշներով 12.11.2012թ.-ին հարուցվել է թիվ 15120812 քրեական գործը։ Նախաքննությամբ հիմնավորված գործի փաստական հանգամանքները Գործով մեղադրյալ Երևան քաղաքի բնակիչ Լևոն Երեմի Մխիթարյանը 2012թ. նոյեմբերի 10-ից մինչև 2012թ. նոյեմբերի 12-ն ընկած ժամանակահատվածում գտնվել է Երևան քաղաքի Արամի 54 հասցեում գործող Թիվ 2 կլինիկական հիվանդանոցի տարածքում, որտեղ իրականացրել է շինարարական աշխատանքներ՝ ոչ պետքական ապրանքների բեռնափոխադրման ձևով։ Այդ աշխատանքներն իրականացնելու ժամանակ բարձրացել է հիվանդանոցի 3-րդ հարկ զուգարան գտնելու և լվացվելու նպատակով։ 3-րդ հարկում նկատել է, որ նյարդաբանության ամբիոնի սենյակներից մեկի դուռը գտնվում է բաց վիճակում։ Համոզվելով, որ շրջակայքում մարդ չկա՝ Լ.Մխիթարյանը մտել է նշված սենյակ և այնտեղից գաղտնի հափշտակել «Դելլ» մակնիշի դյուրակիր համակարգիչ, «Սոնի» տեսակի երաժշտական կենտրոն՝ իր երկու բարձրախոսներով, սրբապատկեր և «Սթարբաքս» տեսակի սուրճ։ Գողացված ապրանքները տեղավորել է սենյակում դրված աթոռի վրայի պոլիէթիլենային տոպրակի մեջ, դուրս է եկել այդ սենյակից և անմիջապես գնացել տուն։ Տուն գնալու ճանապարհին հափշտակված «Սթարբաքս» տեսակի սուրճը նետել է գործով չպարզված վայրում։ Մնացած գողոնը պահել է իր տանը։ Փաստի առթիվ ՀՀ Երևան քաղաքի Կենտրոնականի քննչական բաժնի կողմից 2012 թվականի նոյեմբերի 12-ին հարուցվել է քրեական գործ։ 2014 թվականի փետրվարի 06-ին որոշում է կայացվել Լևոն Երեմի Մխիթարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետրով որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին։ Քրեական գործը ՀՀ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի գրասենյակ է ստացվել և մուտքագրվել 04.04.2014թ.-ին։ 2.Արագացված դատական քննություն Մինչև դատաքննությունն սկսելն ամբաստանյալ Լևոն Երեմի Մխիթարյանը միջնորդել է դատաքննությունն անցկացնել արագացված կարգով և հայտարարել, որ միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված կարգով դատաքննություն անցկացնելու հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ և առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում լիովին։ Մեղադրող Վ.Ասատրյանը հայտնել է որ չի առարկում արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու դեմ։ Դատարանը համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1 և 375.2 հոդվածներով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին։ Դատարանը, հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները` մեղադրյալի, տուժողի, ցուցմունքը, այլ փաստաթղթի կարգով ճանաչված իրեղեն ապացույցները, առարկաները ճանաչման ներկայացնելու մասին արձանագրությունը, դատամշակութաբաական փորձաքննության եզրակացությունը, քննչական փորձարարություն կատարելու մասին արձանագրությունը և իրեղեն ապացույցները, գտավ, որ ամբաստանյալ Լևոն Երեմի Մխիթարյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով։ 3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները Դատարանը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի դրույթներին համապատասխան, հետազոտելով և գնահատելով ապացույցներն իրենց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից` հիմնված ներքին համոզմամբ, ապացուցված է համարում ամբաստանյալ Լևոն Երեմի Մխիթարյանին մեղսագրված հանցագործության կատարումը և գտնում, որ կատարած արարքների համար վերջինս ենթակա է պատժի։ Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում ինչպես ամբաստանյալի կողմից կատարած հանցագործության բնույթն ու հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։ Որպես Լևոն Երեմի Մխիթարյանի անձը բնութագրող բացասական հանգամանք, դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա ՀՀ Ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով անցնում է, որպես նախկինում դատապարտված և սույն մեղսագրված հանցանքը կատարելու պահին՝ դատվածությունը չմարած անձ։ / տես` գ.թ. 103, դատական նիստի արձանագրությունը/ Որպես Լևոն Երեմի Մխիթարյանի անձը բնութագրող դրական հանգամանք, դատարանը հաշվի է առնում Երևան քաղաքի Նոր-Նորք Վարչական շրջանի թիվ 4/5 համատիրության նախագահ Ս.Վալիսիմովի կողմից տրված բնութագիրը, համաձայն որի` «Լևոն Երեմի Մխիթարյանը բնակվում է` հասցե, Նոր-Նորք 4-րդ զանգվածի, Բակունցի փողոցի 2-րդ նրբանցքի 2-րդ շենքի 18-րդ բնակարանում` 2010 թվականից, կնոջ հետ միասին։ Իրեն դրսևորել է որպես լիարժեք քաղաքացի, ոչ մի վատ արարք չի նկատվել, բոլորի հետ լավ հարաբերությունների, հարևանների նկատմամբ բարետես, հասնող, օգնող։ Բոլորն էլ գոհ են, դժգոհելու առիթ չի եղել»։ / տես` դատական նիստի արձանագրությունը/ Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետի համաձայն որպես ամբաստանյալ Լևոն Երեմի Մխիթարյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում այն, որ նրա խնամքին է գտնվում մինչև 14 տարեկան երեխան` Երեմ Լևոնի Մխիթարյանը /ծնված 21.10.2013թ.-ին/։ / տես` դատական նիստի արձանագրությունը/ Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն որպես ամբաստանյալ Լևոն Երեմի Մխիթարյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում նաև նախաքննության ընթացքում խոստովանական ցուցմունքներով հանդես գալը կատարած հանցանքի համար անկեղծորեն զղջալը, ինչպես նաև այն, որ նա վատառողջ է, վերջինիս մոտ ախտորոշվել է «օղակաձև ձախակողմյան աճուկային սահող ճողվածք» հիվանդությունը։ /տես` դատական նիստի արձանագրությունը/ Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ և 63-րդ հոդվածի համաձայն ամբաստանյալ Լևոն Երեմի Մխիթարյանի արարքում նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք է դիտվում հանցանքը կատարելու ռեցիդիվը, ըստ որի՝ նրա նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1 հոդվածի կանոններով։ /տես՝ գ.թ. 112, քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/ Ելնելով գործի հանգամանքներից, ինչպես նաև հիմք ընդունելով ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին կետի դրույթը, համաձայն որի` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատաuխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար», ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ կետի դրույթը, համաձայն որի` «Պատժի նպատակն է վերականգնել uոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպեu նաև կանխել հանցագործությունները» և 61-րդ հոդվածը, ըստ որի` «Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով», դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Լևոն Երեմի Մխիթարյանի կողմից կատարված հանցավոր արարքի համար նրա նկատմամբ պետք է նշանակվի պատիժ՝ ազատազրկամ ձևով, որպիսի պատիժը նա պետք է կրի։ Քննված քրեական գործով դատարանը փաստում է, որ չնայած ամբաստանյալ Լևոն Երեմի Մխիթարյանի անձը բնութագրվում է դրական հատկանիշներով, սակայն նրա դրական բնութագրող հանգամանքների կողքին առկա է նախկինում նրա` նույնաբնույթ հանցագործություն կատարելու և դրա համար դատապարտվելու վերաբերյալ փաստ՝ հանցանքը կատարելու պահին չմարած դատվածություն, հետևաբար և ռեցիդիվ, որը դատարանին թույլ է տալիս եզրահանգելու, որ ամբաստանյալի նկատմամբ պետք է նշանակվի մեղսագրվող հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատիժը՝ ազատազրկումը, որը հանդիսանում է օրենսդրական պահանջ։ Միաժամանակ, դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Լևոն Հարությունյանի նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասի կանոններով` առ այն, որ «Հանցագործությունների ռեցիդիվի համար նշանակված պատիժը չի կարող պակաս լինել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավելագույն պատժի կեսից»։ Դատարանն, անդրադառնալով Լևոն Հարությունյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի` չհեռանալու մասին ստորագրության, հարցին, գտնում է, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, նկատի ունենալով, որ գործի նախնական և դատական քննությանընթացքում ամբաստանյալը դրսևորել է պատշաճ վարքագիծ։ Միաժամանակ, լուծելով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածով` դատարանը գտնում է, որ գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված` «Դելլ» տեսակի դյուրակիր համակարգիչը, «Սոնի» տեսակի երաժշտական կենտրոնն` իր երկու բարձրախոսերով և սրբապատկերը` պետք է թողնել տուժող Հովհաննես Մանվելյանի տնօրինությանը, իսկ քրեական գործում առկա, այլ փաստաթղթի կարգով ապացույց ճանաչված` ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Նոր-Նորքի բաժնում իրեր, առարկաներ ներկայացնելու և վերցնելու մասին 02.02.2014թ.-ին կազմված արձանագրությունը` պետք է պահել քրեական գործի հետ միասին։ 4. Եզրափակիչ մաս Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360, 365, 369-373 375.1-375.4-րդ հոդվածներով, դատարանը Վ Ճ Ռ Ե Ց Լևոն Երեմի Մխիթարյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել` ազատազրկում 2 /երկու/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով։ Լևոն Երեմի Մխիթարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, նշանակված պատժի կրման սկիզբը հաշվել նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից։ Քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված` «Դելլ» տեսակի դյուրակիր համակարգիչը, «Սոնի» տեսակի երաժշտական կենտրոնն՝ իր երկու բարձրախոսներով և սրբապատկերը՝ թողնել տուժող Հովհաննես Մանվելյանի տնօրինությանը, իսկ այլ փաստաթղթի կարգով ապացույց ճանաչված՝ ոստիկանության Երևան Քաղաքի վարչության Նոր-Նորքի բա-նում իրեր, առարկաներ ներկայացնելու և վերցնելու մասին 02.02.2014թ. կազմված արձանագրությունը՝ պահել քրեական գործի հետ միասին։ Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին կետով սահմանված հիմքի։ Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին կետով սահմանված հիմքի։ Դ Ա Տ Ա Վ Ո Ր Մ. Մ Ա Կ Յ Ա Ն |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 14-07-2014 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 15-08-2014 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 154, 73 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 15-08-2014 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 154, 73 |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-31673 |
Գործը բողոքարկվել է
| Ամսաթիվ | 19-08-2014 |
|---|
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
| Ամսաթիվ | 14-01-2015 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 19-01-2015 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 02-02-2015 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 154, 183 |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 02-02-2015 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 154, 183 |
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0049/01/14
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 11-08-2014 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 07-08-2014 |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Է |
| Ազգանուն | Աղաջանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Լևոն Մխիթարյան Բեկանել և փոփոխել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի` ամբաստանյալ Լևոն Երեմի Մխիթարյանի /ՀՀ քր. օր-ի 177 հոդ. 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով - ազատազրկում 2 տարի 6 ամիս ժամկետով / վերաբերյալ 14.07.2014թ. դատավճիռը պատժի մասով և Լ.Մխիթարյանի նկատմամբ նշանակել ազատազրկման հետ չկապված մեղմ պատիժ , իսկ ազատազրկման դատապարտելու դեպքում` ՀՀ քր.օր-ի 70 հոդ. կարգով նրան նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
| Բողոքը ստացվել է | Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ |
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 12-08-2014 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Կարինե |
| Ազգանուն | Ղազարյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Գրիշա |
| Ազգանուն | Մելիք-Սարգսյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Գագիկ |
| Ազգանուն | Ավետիսյան |
Քրեական գործի մուտքագրում
| Ամսաթիվ | 19-08-2014 |
|---|---|
| Կից փաստաթղթեր և իրեղեն ապացույց | չկան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 26-08-2014 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 09-09-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացվել է |
| Պատճառը | հետաձգվել է կողմերի չներկայանալու պատճառով |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 16-09-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ
| Անփոփոխ թողնված դատական ակտը | Պատճառաբանվել է |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 16-09-2014 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Լևոն |
| Ազգանուն | Մխիթարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | Գործ ԵԿԴ/0049/01/14 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ 16.09.2014թ. Երևան ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ` ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Կ. ՂԱԶԱՐՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Հ. ՏԵՐ-ԱԴԱՄՅԱՆ Մ. ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆ ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Ա. Ջուլհակյանի Մասնակցությամբ` Մեղադրող`Վ. Ասատրյանի Պաշտպան` Է. Աղաջանյանի Ամբաստանյալ` Լ. Մխիթարյանի Դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կարգով քննելով ամբաստանյալ Լևոն Երեմի Մխիթարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի /այսուհետ` Դատարան/ 14.07.2014թ. դատավճռի դեմ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1/. Գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները. 12.11.2012թ. ՀՀ Ոստիկանության ՔԳՎ Երևանի ՔՎ Կենտրոնականի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 15120812 քրեական գործը։ 25.12.2012թ. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31 հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի հիմքով քրեական գործի վարույթը կասեցվել է: 02.02.2014թ. Լևոն Մխիթարյանը բերման է ենթարկվել Նոր Նորքի քննչական բաժին նույն օրը քրեական գործի վարույթը վերսկսվել է և վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել <<ստորագրություն չհեռանալու մասին>>: 06.02.2014թ. Լևոն Մխիթարյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3- րդ կետերով: 04.04.2014թ. քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ մուտք է եղել Դատարան: Դատարանի 14.07.2014թ. դատավճռով Լևոն Մխիթարյանը մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով ու դատապարտվել ազատազրկման 2 տարի 6 ամիս ժամկետով` նշանակված պատժի կրման սկիզբը հաշվելով նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից։ Խափանման միջոցը` ընտրվել <<ստորագրություն չհեռանալու մասին>>, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը: Քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված` <<Դելլ>> տեսակի դյուրակիր համակարգիչը, <<Սոնի>> տեսակի երաժշտական կենտրոնն՝ իր երկու բարձրախոսներով և սրբապատկերը՝ որոշվել է թողնել տուժող Հովհաննես Մանվելյանի տնօրինությանը, իսկ այլ փաստաթղթի կարգով ապացույց ճանաչված՝ Նոր-Նորքի բաժնում իրեր, առարկաներ ներկայացնելու ու վերցնելու մասին 02.02.2014թ. կազմված արձանագրությունը՝ պահել քրեական գործի հետ միասին։ Դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է բերել ամբաստանյալի պաշտպանը: 2.Գործի փաստական հանգամանքները Նախաքննական մարմնի կողմից ամբաստանյալին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, ուրիշի գույքը հափշտակելու դիտավորությամբ, 10.11.2012թ.-ից մինչև 12.11.2012թ.-ն ընկած ժամանակահատվածում, Երևանի Արամի 54 հասցեում գործող Թիվ 2 կլինիկական հիվանդանոցի 3-րդ հարկում գտնվող նյարդաբանության ամբիոն ապօրինի մուտք գործելով, գաղտնի հափշտակել է Հովհաննես Մանվելյանին պատկանող ընդհանուրը խոշոր չափի` 694.700 դրամ արժողությամբ 1 հատ <<Դելլ>> տեսակի նոութբուք համակարգիչ, 1 հատ սրբապատկեր, 1 հատ <<Սոնի>> տեսակի նվագարկիչ` իր երկու բարձրախոսներով, սրբապատկեր ու 1 տուփ <<Սթարբաքս>> տեսակի սուրճ։ 3/. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը. Պաշտպանի վերաքննիչ բողոքում նշվում է, որ Դատարանի դատավճիռը ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով հիմնավորված չէ, հաշվի չեն առնվել գործում առկա բոլոր մեղմացուցիչ հանգամանքները, որի հետևանքով նրա նկատմամբ նշանակվել է ակնհայտ խիստ պատիժ։ Ուստի, այս առումով Դատարանի 14.07.2014թ. դատավճիռը պատժի մասով ենթակա է բեկանման ու փոփոխման՝ հետևյալ պատճառամանությամբ։ Դատարանը հաշվի չի առել, որ ամբաստանյալը 50 տարեկան է՝ 09.06.1964թ. ծնված, ամուսնացած է, խնամքին են գտնվում կինը և մանկահասակ երեխան։ Ունի մշտական բնակության վայր ու մշտական աշխատանք, բնութագրվում է դրական։ Մեղադրվում է միջին ծանրության հանցանք կատարելու մեջ, որի սանկցիան այլընտրանքային է և որպես պատիժ, բացի ազատազրկումից, նախատեսում է նաև տուգանք։ Հանցանքը կատարել է մոտ 2 տարի առաջ՝ նյութական ծանր վիճակից ելնելով։ Առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել, անկեղծորեն զղջացել է կատարվածի համար և շահագռգռված լինելով գործի օբյեկտիվ քննության համար՝ տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, որով նպաստել է հանցագործության բացահայտմանը, հաշտվել է տուժողի հետ ու հարթել նրան պատճառված վնասը։ Գտնվելով ազատության մեջ` դրսևորել է պատշաճ վարքագիծ, երբեք չի խախտել իր նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի պայմանները, զերծ է մնացել նոր հանցավոր արարքներ կատարելուց, այլ բռնել է ուղղման ճանապարհը, ստեղծել է ընտանիք, զբաղվում է հանրօգուտ աշխատանքով և իր մանկահասակ երեխայի դաստիարակությամբ ու խնամքով։ Ընտանիքում աշխատում է միայն ամբաստանյալը և նրան կալանքի վերցնելու դեպքում, նրա կինն ու մանկահասակ երեխան կհայտնվեն շատ ծանր նյութական կացության մեջ, քանի որ իր ընտանիքի միակ կերակրողն ու խնամողը նա է: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62 հոդվածի համաձայն, նշված հանգամանքները համարվում են քրեական պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ, որոնք պետք է հաշվի առնվեն դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս։ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառման կապակցությամբ արտահայտելով իր իրավական դիրքորոշումը` իր 01.02.2008թ. թիվ ՎԲ-01/08 որոշման նշել է, որ նշված հոդվածի կիրառումը հանցագործության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում և դրա կիրառումը սահմանափակված չէ նաև հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով, ինչպես նաև անձանց շրջանակով, որոնց նկատմամբ այն չի կարող կիրառվել։ Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այդպես էլ հանցավորի անձին վերաբերվող բոլոր հանգամանքները։ Հաշվի առնելով ամաբստանյալի կողմից հանցանքը՝ նյութական ծանր վիճակից ելնելով կատարելը, անբաստանյալի անձը, նրա սոցիալական վիճակը, խնամքին մանկահասակ երեխայի առկայությունը, մեղքն ամբողջովին ընդունելը, խոստովանական ցուցմունքներ տալը, անկեղծորեն զղջալը, տուժողի հետ հաշտվելը, ինչպես նաև պատիժն ու պատասխանատվությունը այլ մեղմացնող հանգամանքների համակցությունն ու ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, որոնք էականորեն նվազեցնում են նրա կատարած արարքի հասարակական վտանգավորությունը` բողոքաբերը գտնում է, որ վերջինիս ուղղվելը հնարավոր է՝ առանց նրան հասարակությունից մեկուսացնելու, մասնավորապես` նրա նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու։ Իսկ նման պատիժ նշանակելու դեպքում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կարգով, այն կարող է պայմանականորեն չկիրառվել։ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 73, 376-384 հոդվածներով` բողոքաբերը խնդրում է ամբաստանյալ Լևոն Մխիթարյանի պատժի մասով բեկանել ու փոփոխել Դատարանի 14.07.2014թ. դատավճիռը և հաշվի առնելով գործում առկա մեղմացուցիչ հանգամանքները` նրա նկատմամբ նշանակել ազատազրկման հետ չկապված մեղմ պատիժ, իսկ ազատազրկման դատապարտելու դեպքում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կարգով, նրան նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան։ 4/.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումները. Վերաքննիչ դատարանը ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, լսելով ամբաստանյալի, նրա պաշտպանի հիմնավորումները բողոքի կապակցությամբ, մեղադրողի պատասխանը վերաքննիչ բողոքի դեմ, ներկայացված բողոքի հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, հանգում է այն հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10 հոդվածի համաձայն հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը արդարացի է, եթե համապատասխանում է հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար է անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61 հոդվածով սահմանված են պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները, որի համաձայն հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով նույն օրենսգրքի ընդհանուր մասի դրույթները: Հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները որոշիչ հանգամանքներ են պատժի տեսակը և չափը որոշելու հարցում: Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները: Պատիժ նշանակելիս հանցավորի նկատմամբ անհատական մոտեցումը անհրաժեշտ է, որպեսզի դատարանը պատժի տեսակն ու չափը որոշելիս համոզվի, որ դրանով կհասնի պատժի վերը նշանակված նպատակներին, որոնք փոխկապակցված ու փոխհամաձայնեցված են, /մեկ նպատակը ենթադրում է մյուսները, և յուրաքանչյուրի ինքնուրույն իրականացումն օժանդակում է մյուսներին/: Այսինքն` պատժի նպատակներին հասնելու երաշխիք է հանցագործություն կատարած անձի նկատմամբ արդարացի և արարքի ծանրությանը և հասարակական վտանգավորությանը համապատասխան պատիժ նշանակելը: Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62 և 63 հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, որոնք հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և բնույթի, հանցավորի անձնավորության մասին, բնութագրում են ինչպես կատարված հանցագործությունն, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը, դրանք բարձրացնում կամ իջեցնում են հասարակական վտանգավորության աստիճանը և ազդում են պատժի վրա: ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի վերոգրյալ դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն, եթե դատարանը կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառումը հանցագործության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում: Դրա կիրառումը սահմանափակված չէ նաև հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով, ինչպես նաև անձանց շրջանակով, որոնց նկատմամբ այն չի կարող կիրառվել: Նշված հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է: Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները: Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու: Վճռաբեկ դատարանն 08.05.2013թ. թիվ ՇԴ/0126/01/12 նախադեպային որոշմամբ արձանագրել է, որ <</…/ դատարանը պարտավոր է իր դատական ակտում ամրագրել և համապատասխան վերլուծության ու գնահատման ենթարկել գործի քննության և լուծման, այդ թվում` անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելու և այդ պատժի կրման նպատակահարմարության հարցը լուծելու համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքները: Հետևաբար, անձի նկատմամբ նշանակված պատժի կրման նպատակահարմարության հարցը լուծելիս դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների, պարտավոր է բարեխիղճ գնահատման ենթարկել նրա անձը բնութագրող, ինչպես նաև պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները հաստատող ապացույցները>>: Պատիժ նշանակելը քրեական գործերով արդարադատության իրականացման կարևոր տարրերից մեկն է, որի շրջանակներում կարևորվում է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների պահպանումը: Ն.Սարգսյանի գործով կայացված որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ <</…/ պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`ա/ օրինականությունը, բ/ արդարությունը, գ/պատժի անհատականացումը, դ/ մարդասիրությունը: Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս: Նշված սկզբունքներից յուրաքանչյուրը` որպես առանձին բաղադրամաս, ունի ինքնուրույն նշանակություն և պարտադիր հաշվի է առնվում քրեական պատիժ նշանակելիս: /…/>> /տես Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 22.12.2011թ. թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ կետը/: Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին և նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության հարցին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է նաև թիվ ՎԲ-124/07, ՎԲ-192/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09, ԼԴ2/0019/01/09 և այլ որոշումներում: Վերոգրյալ հոդվածների և ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի վերոշարադրյալ նախադեպային որոշումների բովանդակային վերլուծությունից և սույն քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունից ակնհայտ է դառնում, որ ամբաստանյալի նկատմամբ պատժի տեսակն ու չափը որոշելիս Դատարանը ղեկավարվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61 հոդվածով սահմանված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, բավարար չափով ստուգման ու բազմակողմանի գնահատման է ենթարկել վերաքննիչ բողոքում մատնանշված բոլոր հանգամանքները, նրա կողմից կատարած հանցանքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, մասնավորապես` որպես ամբաստանյալի անձը բնութագրող բացասական հանգամանք հաշվի է առել այն, որ նա ՀՀ Ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով անցնում է որպես նախկինում դատապարտված դատվածությունը չմարված անձ, որպես դրական հանգամանք հաշվի է առել այն, որ վերջինս դրական է բնութագրվում բնակության վայրից, որպես պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտել այն, որ նրա խնամքին է գտնվում մինչև 14 տարեկան երեխան` Երեմ Մխիթարյանը` ծնված 21.10.2013թ., նաև նախաքննության ընթացքում խոստովանական ցուցմունքներով հանդես գալը, կատարած հանցանքի համար անկեղծորեն զղջալը, ինչպես նաև այն, որ նա վատառողջ է, վերջինիս մոտ ախտորոշվել է <<օղակաձև ձախակողմյան աճուկային սահող ճողվածք>> հիվանդությունը և պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանք դիտելով հանցանքը կատարելու ռեցիդիվը, իրավացիորեն ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակել է արդարացի պատիժ, ինչը բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածով ամրագրված արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքից` համապատասխանում է կատարված հանցանքի ծանրությանը, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ ու բավարար է նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար ու կարող է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները, այն է` վերականգնել սոցիալական արդարությունն, ուղղել պատժի ենթարկված անձին: Դատարանն իրավացիորեն փաստել է, որ չնայած ամբաստանյալի անձը բնութագրվում է դրական հատկանիշներով, սակայն նրա դրական բնութագրող հանգամանքների կողքին առկա է նախկինում նրա` նույնաբնույթ հանցագործություն կատարելու և դրա համար դատապարտվելու վերաբերյալ փաստ՝ հանցանքը կատարելու պահին չմարած դատվածություն, հետևաբար և ռեցիդիվ, որը դատարանին թույլ է տվել եզրահանգելու, որ ամբաստանյալի նկատմամբ պետք է նշանակվի մեղսագրվող հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատիժը՝ ազատազրկումը, որը հանդիսանում է օրենսդրական պահանջ։ Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանությունները` ամբաստանյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ, հիմնավորված և պատճառաբանված չեն և հաշվի առնելով վերջինիս մեղսագրված հանցանքի բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով սույն գործով հնարավոր չէ հասնել պատժի նպատակներին, այն է` վերականգնել սոցիալական արդարությունը և ուղղել պատժի ենթարկված անձին: Վերոգրյալ հիմքերի առկայության պայմաններում, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ վերաքննիչ բողոքում մատնանշված հանգամանքներն իրենց համակցությամբ, որոնք արդեն իսկ հաշվի են առնվել Դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս, չեն նվազեցնում վերջինիս կատարած հանցավոր արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և նրա նկատմամբ ազատազրկման հետ չկապված մեղմ պատիժ նշանակելու, ինչպես նաև պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու առումով դատավճիռը բեկանելու, փոփոխելու համար օբյեկտիվ հիմքեր առկա չեն, ուստի դատավճիռը պետք է թողնել օրինական ուժի մեջ: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393, 394, 402 հոդվածներով` ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 14.07.2014թ. դատավճիռը` քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Լևոն Երեմի Մխիթարյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով, թողնել օրիանական ուժի մեջ` մերժելով պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարանին` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում: ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ Իսկականի հետ ճիշտ է` ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Կ. ՂԱԶԱՐՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 16-09-2014 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 16-10-2014 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 154, 132 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 16-10-2014 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 154, 132 |
| Ուր | Վճռաբեկ |
| Գրության համարը | Ե-18926/14 |
Գործը բողոքարկվել է
| Ամսաթիվ | 30-10-2014 |
|---|
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0049/01/14
Վճռաբեկ
Ստացվել է վճռաբեկ բողոք
| Բողոքի ստացման ամսաթիվ | 14-10-2014 |
|---|---|
| Բողոք բերող անձինք | Ամբաստանյալի պաշտպան |
| Բողոք բերող անձինք | |
| Անուն | Է |
| Ազգանուն | Աղաջանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Լրացուցիչ ինֆորմացիա | ամբաստանյալ` Լևոն Երեմի Մխիթարյան |
| Չափահաս | Այո |
| Բողոքը ստացվել է | Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ |
Գործը ստացվել է վճռաբեկ դատարան
| Գործի առաքման ամսաթիվը | 16-10-2014 |
|---|---|
| Գրության համարը | Ե-18926 |
| Գործի ստացման ամսաթիվը | 28-10-2014 |
| Քրեական գործի հատորներ /փաստաթղթեր/ | 2 հատոր |
| Գործի համարը | ԵԿԴ/0049/01/14 |
| Պատասխանատվության ենթարկվածների թիվը | 1 |
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 28-10-2014 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Դավիթ |
| Ազգանուն | Ավետիսյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Ելիզավետա |
| Ազգանուն | Դանիելյան |
Վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժվել է
| Ամսաթիվ | 26-12-2014 |
|---|---|
| Որոշման բովանդակություն | ԵԿԴ/0049/01/14 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԲՈՂՈՔԸ ՎԱՐՈՒՅԹ ԸՆԴՈՒՆԵԼԸ ՄԵՐԺԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 26 դեկտեմբերի 2014 թվական ք.Եր¨ան ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան), նախագահությամբ Դ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ մասնակցությամբ դատավորներ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆԻ քննարկելով ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2014 թվականի սեպտեմբերի 16-ի որոշման դեմ ամբաստանյալ Լ¨ոն Երեմի Մխիթարյանի պաշտպան Է.Աղաջանյանի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Եր¨անի Կենտրոն ¨ Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի հուլիսի 14-ի դատավճռով Լ¨ոն Երեմի Մխիթարյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ, 3-րդ կետերով, ¨ նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 2 տարի 6 ամիս ժամկետով: Ամբաստանյալ Լ.Մխիթարյանի պաշտպան Է.Աղաջանյանի վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը 2014 թվականի սեպտեմբերի 16-ի որոշմամբ բողոքը մերժել է` օրինական ուժի մեջ թողնելով Եր¨անի Կենտրոն ¨ Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի հուլիսի 14-ի դատավճիռը: ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի վերոգրյալ որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք է բերել ամբաստանյալ Լ.Մխիթարյանի պաշտպան Է.Աղաջանյանը` խնդրելով վճռաբեկ բողոքն ընդունել վարույթ, պատժի մասով բեկանել ու փոփոխել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2014 թվականի սեպտեմբերի 16-ի որոշումը ¨ ՀՀ քրեական օրեսգրքի 70-րդ հոդվածի հիման վրա ամբաստանյալ Լ.Մխիթարյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան: Բողոք բերած անձը փաստարկել է, որ բողոքը պետք է վարույթ ընդունվի, քանի որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով սահմանված հիմքը, այն է` բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի միատեսակ կիրառության համար: Բողոքաբերի պնդմամբ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի միատեսակ կիրառության համար, քանի որ վերնայավող դատական ակտը հակասում է Վճռաբեկ դատարանի` թիվ ՎԲ-124/07, թիվ ՎԲ-192/07, թիվ ՎԲ-195/07 որոշումներին: Բողոքի հեղինակը նշել է, որ Վերաքննիչ դատարանը, ամբաստանյալ Լ.Մխիթարյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցը քննարկելիս, պետք է հաշվի առներ նա¨ այն, որ Լ.Մխիթարյանն իրեն մեղասգրվող արարքը կատարել է մոտ 2 տարի առաջ, ¨ դրանից հետո, ինչպես նա¨ քրեական գործի քննության ողջ ընթացքում, գտնվելով ազատության մեջ, դրս¨որել է պատշաճ վարքագիծ, չի խախտել իր նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի պայմանները, զերծ է մնացել նոր հանցանք կատարելուց, ստեղծել է ընտանիք, զբաղվում է հանրօգուտ աշխատանքով, իր մանկահասակ երեխայի դաստիրակությամբ ¨ խնամքով, բացի այդ, Լ.Մխիթարյանը հադիսանում է ընտանիքի միակ կերակրողը, հետ¨աբար վերջինիս կողմից պատիժը կրելու դեպքում ընտանիքը կհայտվի ծանր նյութական կացության մեջ: Ըստ բողոքաբերի` ամբաստանյալ Լ.Մխիթարյանը բնութագրվում է դրական, վատառողջ է, ամբողջությամբ հատուցել է տուժողին պատճառված նյութական վնասը, հետ¨աբար վերոշարադրյալի պայմաններում հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին: Վերոշարադրյալ փաստարկների կապակցությամբ Վերաքննիչ դատարանը նշել է, որ «(…) ամբաստանյալի նկատմամբ պատժի տեսակն ու չափը որոշելիս դատարանը ղեկավարվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, բավարար չափով ստուգման ու բազմակողմանի գնահատման է ենթարկել վերաքննիչ բողոքում մատնանշված բոլոր հանգամանքները, նրա կողմից կատարած հանցանքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, մասնավորապես` որպես ամբաստանյալի անձը բնութագրող բացասական հանգամանք հաշվի է առել այն, որ նա ՀՀ Ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով անցնում է որպես նախկինում դատապարտված դատվածությունը չմարված անձ, որպես դրական հանգամանք հաշվի է առել այն, որ վերջինս դրական է բնութագրվում բնակության վայրից, որպես պատասխանատվությունը ¨ պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտել այն, որ նրա խնամքին է գտնվում մինչ¨ 14 տարեկան երեխան` Երեմ Մխիթարյանը` ծնված 21.10.2013թ., նա¨ նախաքննության ընթացքում խոստովանական ցուցմունքներով հանդես գալը, կատարած հանցանքի համար անկեղծորեն զղջալը, ինչպես նա¨ այն, որ նա վատառողջ է, վերջինիս մոտ ախտորոշվել է «օղակաձ¨ ձախակողմյան աճուկային սահող ճողվածք» հիվանդությունը ¨ պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանք դիտելով հանցանքը կատարելու ռեցիդիվը, իրավացիորեն ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակել է արդարացի պատիժ, ինչը բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածով ամրագրված արդարության ¨ պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքից` համապատասխանում է կատարված հանցանքի ծանրությանը, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ ու բավարար է նրան ուղղելու ¨ նոր հանցագործությունները կանխելու համար ու կարող է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները, այն է` վերականգնել սոցիալական արդարությունն, ուղղել պատժի ենթարկված անձին: Դատարանն իրավացիորեն փաստել է, որ չնայած ամբաստանյալի անձը բնութագրվում է դրական հատկանիշներով, սակայն նրա դրական բնութագրող հանգամանքների կողքին առկա է նախկինում նրա` նույնաբնույթ հանցագործություն կատարելու ¨ դրա համար դատապարտվելու վերաբերյալ փաստ՝ հանցանքը կատարելու պահին չմարած դատվածություն, հետ¨աբար ¨ ռեցիդիվ, որը դատարանին թույլ է տվել եզրահանգելու, որ ամբաստանյալի նկատմամբ պետք է նշանակվի մեղսագրվող հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատիժը՝ ազատազրկումը, որը հանդիսանում է օրենսդրական պահանջ»: Բողոքաբերի փաստարկների, գործի նյութերի ¨ բողոքարկվող դատական ակտի վերը նշված պատճառաբանությունների համադրված վերլուծության արդյունքում Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ բողոքաբերի կողմից չի հիմնավորվել, որ բողոքարկված դատական ակտում որ¨է նորմի մեկնաբանությունը հակասում է հիշատակված որոշումներում դրան տրված մեկնաբանությանը: Հետ¨աբար, բերված բողոքում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով սահմանված հիմքը հիմնավորված չէ: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.3-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժվում է, եթե բացակայում են սույն օրենսգրքի 414.1 հոդվածի 1-ին ¨ 2-րդ մասերով ¨ 414.2 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքերը, ուստի ներկայացված բողոքը վարույթ ընդունելը ենթակա է մերժման: Հաշվի առնելով վերոշարադրյալ հիմնավորումները ¨ ղեկավարվելով ՀՀ Սահմանադրության 92-րդ հոդվածով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.3-րդ հոդվածով` Վճռաբեկ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2014 թվականի սեպտեմբերի 16-ի որոշման դեմ ամբաստանյալ Լ¨ոն Երեմի Մխիթարյանի պաշտպան Է.Աղաջանյանի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժել: Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացման պահից, վերջնական է ¨ ենթակա չէ բողոքարկման: Նախագահող՝ Դ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Դատավորներ` Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆ |
Որոշումը ուղարկվել է կողմերին
| Ամսաթիվ | 29-12-2014 |
|---|
Գործի առաքում
| Գործի առաքման ամսաթիվ | 14-01-2015 |
|---|---|
| Դատարան | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ |
| Այլ նշումներ | 2 հատոր` 154, 172 թերթ: |