ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
Վ Ե Ր Ա Ք Ն Ն Ի Չ Ք Ր Ե Ա Կ Ա Ն Դ Ա Տ Ա Ր Ա Ն

Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ԵԿԴ/0046/01/14


01 հոկտեմբերի 2015թ. ք.Երևան

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐª Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Կ.ՂԱԶԱՐՅԱՆ
Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ

ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲª Մ.ՄԱՀՏԵՍՅԱՆԻ

ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲª

ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Ն.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ

ՊԱՇՏՊԱՆ` Ռ.ՍԱՖԱՐՅԱՆԻ

ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼՆԵՐ` Լ.ԽՈՍՏԻԿՅԱՆԻ
Ա.ԱԼԵՔՍԱՆՅԱՆԻ

Դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով ամբաստանյալներ Լ.Խոստիկյանի և Ա.Ալեքսանյանի շահերի պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը` Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 14.07.2014թ. դատավճռի դեմ.

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.

2013 թվականի հուլիսի 28-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 15136913 քրեական գործը:
2013 թվականի հոկտեմբերի 3-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 13812413 քրեական գործը:
2013 թվականի հոկտեմբերի 28-ին թիվ 15136913 քրեական գործի վարույթը կասեցվել է, իսկ նույն թվականի դեկտեմբերի 12-ին վերսկսվել, միացվել թիվ 13812413 քրեական գործին:
Նախաքննության մարմնի 2013 թվականի դեկտեմբերի 14-ի որոշումներով Լևոն Վանիկի Խոստիկյանը և Արտյոմ Գագիկի Ալեքսանյանը ներգրավվել են որպես մեղադրյալներ, և նրանց մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ կետերով և 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով:
2014 թվականի մարտի 31-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան:
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի հուլիսի 14-ի դատավճռովª դատաքննության արագացված կարգի կիրառմամբ.
Արտյոմ Գագիկի Ալեքսանյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 և 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին ու 3-րդ կետերով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով դատապարտվել է ազատազրկման` 4 /չորս/ տարի ժամկետովª առանց գույքի բռնագրվման:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին ու 3-րդ կետերով` ազատազրկման 2 /երկու/ տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով, վերջնական պատիժ է նշանակվել` ազատազրկում 4 /չորս/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով՝ առանց գույքի բռնագրավման:
Ա.Ալեքսանյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ կալանքը, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Պատժի կրման սկիզբը հաշվվել 2013թ. դեկտեմբերի 12-ից:
Լևոն Վանիկի Խոստիկյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 և 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին ու 3-րդ կետերով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով դատապարտվել է ազատազրկման 4 /չորս/ տարի ժամկետով՝ առանց գույքի բռնագրավման,
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին ու 3-րդ կետերով՝ ազատազրկման 2 /երկու/ տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ պատիժները մասնա-կիորեն գումարելու միջոցով, վերջնական պատիժ է նշանակվել` ազատազրկում 4 /չորս/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով՝ առանց գույքի բռնագրավման:
Լ.Խոստիկյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ կալանքը, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Պատժի կրման սկիզբը հաշվվել է 2013թ. դեկտեմբերի 12-ից:
Գեղամ Վարդանի Գասպարյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին ու 3-րդ կետերով և դատապարտվել է 500.000/ հինգ հարյուր հազար /դրամ տուգանքի:
Գ.Գասպարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը թողնվել է անփոփոխ, իսկ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո նրան կալանքից ազատելիս մուծված գրավը վերադարձնել Գուրգեն վարդանի Գասպարյանին:
Վճռվել է` իրեղեն ապացույց ճանաչված` տուժող Ա.Ղազարյանի պահեստարանի դռան փականը` 5 բանալիով, մոտ 7 սմ երկարությամբ մալուխի հատվածը, տուժող Մ.Վանոյանի տան մուտքի դռան փականը, միջուկն ու շրջանակը ոչնչացնել, իսկ երկաթյա մկրատը վերադարձնել տուժող Ա.Ղազարյանին:
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի հուլիսի 14-ի դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է բերել ամբաստանյալներ Ա.Ալեքսանյանի և Լ.Խոստիկյանի շահերի պաշտպանª Ռ.Սաֆարյանը:
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2014 թվականի նոյեմբերի 13-ի որոշմամբª Պաշտպան Ռ.Սաֆարյանի վերաքննիչ բողոքը մերժվել է:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2014 թվականի հուլիսի 14-ի դատավճիռը Արտյոմ Գագիկի Ալեքսանյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով և Լևոն Վանիկի Խոստիկյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով, թողնվել է օրինական ուժի մեջ:
ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանի 2014 թվականի նոյեմբերի 13-ի որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք է բերել ամբաստանյալներ Լ.Խոստիկյանի և Ա.Ալեքսանյանի պաշտպանª Ռ.Սաֆարյանը:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2015 թվականի հունիսի 05-ի որոշմամբª
Վճռաբեկ բողոքը բավարարվել է մասնակիորեն: Ամբաստանյալներ Արտյոմ Գագիկի Ալեքսանյանի և Լևոն Վանիկի Խոստիկյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ կետերով, 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2014 թվականի նոյեմբերի 13-ի որոշումը բեկանվել է և այդ մասով գործն ուղարկվել նույն դատարան` նոր քննության:
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2015 թվականի սեպտեմբերի 24-ի որոշմամբª պաշտպանի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և քրեական գործը նշանակվել է քննության 2015 թվականի հոկտեմբերի 01-ին:


Գործի փաստական հանգամանքները.

Ամբաստանյալ Լևոն Վանիկի Խոստիկյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ կետերով, 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու շուրջ նախնական համաձայնության գալով Արտյոմ Գագիկի Ալեքսանյանի և Գեղամ Վարդանի Գասպարյանի հետ, 2013 թվականի հոկտեմբերի 02-ին՝ ժամը 19:00-ի սահմաններում, միասին գնացել են Երևան քաղաքի Նորքի 1-ին նրբանցք 15/6 տան բակ, որտեղ Գ.Գասպարյանը մարդկանց անցուդարձը հսկելու նպատակով մնացել է բակում, իսկ նա, Ա.Ալեքսանյանի հետ՝ վերջինիս կողմից ավտոտնակի հետնամասի մետաղյա դռան փականը կոտրելու միջոցով ապօրինի մուտք գործելով Ալբերտ Ղազարյանին պատկանող՝ Նորքի 1-ին նրբանցքի 15/6 հասցեում գտնվող տան հողատարածքում գտնվող շինություն հանդիսացող ավտոտնակ, այնտեղից գաղտնի հափշտակել է զգալի չափերի հասնող՝ 195.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողությամբ, 50 մետր երկարությամբ բազմալարային մալուխ, երկու պղնձե կաթսա, ալյուիմինե կաթսա, էլեկտրական շաղափ, 15 մետր երկարությամբ պղնձյա առանց մեկուսիչ պատյանի բազմալարային մալուխ, 3 կիլոգրամանոց՝ թվով 2 հատ պղնձե գլանակ:
Բացի այդ, Լ.Խոստիկյանը, ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու շուրջ նախնական համաձայնության գալով Արտյոմ Գագիկի Ալեքսանյանի հետ, 2013 թվականի հուլիսի 27-ին՝ ժամը 24.00-ի սահմաններում, միասին գնացել են Երևան քաղաքի Նորք փողոցի 163 տան բակ, որտեղ Ա.Ալեքսանյանը մնացել է դրսում մարդկանց անցուդարձը հսկելու նպատակով, իսկ նա դարպասի վերևի հատվածից մուտք է գործել տան հողատարածք և, պատուհանից ապօրինի մուտք գործելով Երևան քաղաքի Նորք փողոցի 163 տուն, այնտեղից գաղտնի հափշտակել է զգալի չափի՝ 37.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողությամբ, հավաքածու կազմող արծաթյա մատանի և օղեր, արծաթյա մատանի, արծաթյա ականջող, բիժուտերիա հանդիսացող մատանի:
Ամբաստանյալ Արտյոմ Գագիկի Ալեքսանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ կետերով, 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու շուրջ նախնական համաձայնության գալով Լևոն Վանիկի Խոստիկյանի և Գեղամ Վարդանի Գասպարյանի հետ, 2013 թվականի հոկտեմբերի 02-ին՝ ժամը 19.00-ի սահմաններում, միասին գնացել են Երևան քաղաքի Նորքի 1-ին նրբանցք 15/6 տան բակ, որտեղ Գ.Գասպարյանը մարդկանց անցուդարձը հսկելու նպատակով մնացել է բակում, իսկ Ա.Ալեքսանյանն ավտոտնակի հետնամասի մետաղյա դռան փականը կոտրելու միջոցով Լ.Խոստիկյանի հետ ապօրինի մուտք գործելով Ալբերտ Ղազարյանին պատկանող՝ Նորքի 1-ին նրբանցքի 15/6 հասցեում գտնվող, տան հողատարածքում գտնվող շինություն հանդիսացող ավտոտնակ, այնտեղից գաղտնի հափշտակել է զգալի չափերի հասնող՝ 195.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողությամբ, 50 մետր երկարությամբ բազմալարային մալուխ, երկու պղնձե կաթսա, ալյուիմինե կաթսա, էլեկտրական շաղափ, 15 մետր երկարությամբ պղնձյա առանց մեկուսիչ պատյանի բազմալարային մալուխ, 3 կիլոգրամանոց թվով 2 հատ պղնձե գլանակ:
Բացի այդ, Ա.Ալեքսանյանը, ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու շուրջ նախնական համաձայնության գալով Լ.Խոստիկանի հետ, 2013 թվականի հուլիսի 27-ին՝ ժամը 24.00-ի սահմաններում, միասին գնացել են Երևան քաղաքի Նորք փողոցի 163 տան բակ, որտեղ Ա.Ալեքսանյանը մնացել է դրսում մարդկանց անցուդարձը հսկելու նպատակով, իսկ Լ.Խոստիկանը դարպասի վերևի հատվածից մուտք է գործել տան հողատարածք և, պատուհանից ապօրինի մուտք գործելով Երևան քաղաքի Նորք փողոցի 163 տուն, այնտեղից գաղտնի հափշտակել է զգալի չափի՝ 37.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողությամբ, հավաքածու կազմող արծաթյա մատանի և օղեր, արծաթյա մատանի, արծաթյա ականջող, բիժուտերիա հանդիսացող մատանի:


Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.

Պաշտպանª Ռ.Սաֆարյանը վկայակոչելով իր իսկ վերաքննիչ բողոքում նշված պատճառաբանությունները, խնդրել է բեկանել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 14.07.2014թ. դատավճիռը:
ա/ Իր պաշտպանյալ Լևոն Վանիկի Խոստիկյանի կողմից 27.07.2013թ. կատարած գողության դրվագով ՀՀ քր. օր-ի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1:1 կետը, կիրառել ՀՀ Աժ 03.10.2013թ. համաներման ակտի 2-րդ կետի 4-րդ ենթակետը և նրան ազատել նշանակված պատիժը` 4 /չորս/ տարի ժամկետով կրելուց:
բ/ Նկատի ունենալով, որ նա 2013թ. դեկտեմբերի 14-ից գտնվում է կալանքի տակ, 2-րդ դրվագով ՀՀ քր. օր-ի 177-րդ հոդ. 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով կատարված գողության համար նշանակված պատիժը 6 /ամիս/ ազատազրկումը համարել կրած և նրան ազատել կալանքից,
գ/ վերաքննիչ բողոքի 1-ին կետի ա/ և բ/ եևթակետերի պահանջները մերժելու դեպքում ամբաստանյալ Լևոև Վանիկի Խոստիկյանի վերաբերյալ սահմանված վերջնական պատիժը ՀՀ քր. օր-ի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառել, սահմանելով փորձաշրջան նրան ազատելով կալանքից:
2. Արտյոմ Գագիկի Ալեքսանյանի նկաամամբ ՀՀ քր. օր-ի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1:1 կետով կատարված արարքի նկատմամբ կիրառել ՀՀ Աժ 03.10.2013թ. Համաներման ակտը և նրան նշանակված պատժի չկրած մասը կրճատել մեկ երրորդով և որին գումարել 2-րդ դրվագով սահմանված 6 /վեց/ ամիս ազատազրկումը և սահմանված վերջնական պատիժը ՀՀ քր. օր-ի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան, նրան ազատելով կալանքից:
Վերաքննիչ բողոքը բերվել է հետևյալ հիմնավորումներով.
Գտել է, որ իր պաշտպանյալներ Արտյոմ Գագիկի Ալեքսանյանի և Լևոն Վանիկի Խոստիկյանի վերաբերյալ դատական ակտ կայացնելիս առաջին ատյանի դատարանը նրանց նկատմամբ չկիրառելով 03.10.2013թ. համաներման ակտը, թույլ է տվել նյութական և դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտումներ, որոնք հանգեցրել են դատական սխալի, ճիշտ չի կիրառել ՀՀ քրեական օրենքը, խախտել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82 հոդվածի և ՀՀ անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին ՀՀ Աժ-ի 03.10.2013թ. ԱԺՌ-080-որոշման պահանջները, որը հանգեցրել է անձին անհիմն դատապարտմանը և պատժի նշանակմանը, ինչը համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 395 հոդվածի 2-րդ մասի` դատական ակտը բեկանելու հիմք է:
Նշել է, որ քրեական գործի դատաքննությամբ հիմնավորվել է, որ իր պաշտպանյալներ Արտյոմ Ալեքսանյանը և Լևոն Խոստիկյանը 2013թ. հուլիսի 27-ին, այսինքն մինչև 03.10.2013թ. համաներման ակտի ընդունումը, կատարել են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով նախատեսված հանցագործություն, որի համար Դատարանը նրանցից յուրաքանչյուրի նկատմամբ նշանակել է պատիժ` ազատազրկում 4 /չորս/ տարի ժամկետով, սակայն 03.10.2013թ. համաներման ակտը նրանց նկատմամբ չի կիրառել, չնայած համաներման ակտով /9-րդ կետ/ որևէ սահմանափակում այդ արարքի նկատմամբ չի նախատեսված, իսկ արարքն էլ կատարվել էր մինչև համաներման ակտի 15-րդ կետով սահմանված ժամկետը 01.09.2013թ. ներառյալ:
Դատարանը պաշտպանական կողմի միջնորդությունը այդ արարքի նկատմամբ համաներում կիրառելու մասին, Խոստիկյանի մասով մինչև 3 տարեկան երեխա ունենալու հիմքով /2-րդ կետի 4-րդ ենթակետ/, իսկ Արտյոմ Ալեքսանյանի մասով պատժի չկրած մասը կրճատելու հիմքով մերժել է, արձանագրելով, որ ամբաստանյալները 02.10.2013թ. կատարել են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177 հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործություն, ուստի հանցագործությունևերի համակցության դեպքում համաներման կիրառման սահմանափակումները թույլ չեն տալիս այն կիրառելու, քանի որ ի տարբերություն ՚Հայաստանի հանրապետության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասինՙ ՀՀ Աժ 2011թ. մայիսի 26-ի որոշման, որտեղ հաևցագործությունների համակցության դեպքում նախատեսված է համաներման կիրառման սահմանափակում միակ մեկ դեպքում կապված ոչ թե հանցանքների քանակական, այլ որակական կողմի հետ, ՚Հայաստանի հանրապետության անկախությաև հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասինՙ ՀՀ Աժ 2013թ. հոկտեմբերի 3-ի որոշմամբ նշված դեպքում նախատեսված է նաև հանցանքների քանակական կողմի հետ կապված սահմանափակումը: Նշված որոշման 20-րդ կետի համաձայն` հանցագործությունների և դատավճիռների համակցության դեպքում համաներումը կիրառվում է վերջնական պատժի նկատմամբ հանցագործությունների և դատավճիռների համակցության կանոններով այն սահմանելուց հետո հաշվի առնելով սույն որոշման 5-րդ և 6-րդ կետերով նախատեսված կանոնները:
Ուստի դատարանը գտել է, որ պաշտպանի միջնորդությունն ամբաստանյալների կողմից 27.07.2017թ. կատարած արարքի նկատմամբ համաներման նշված ակտը կիրառելի չէ և այն ենթակա է մերժման:
Դատարանը նման եզրահանգման գալով, դատավճռով ի վերջո չի հիմնավորել ու չի պատճառաբանել, թե ամբաստանյալ Լևոն Խսոստիկյանի նկատմամբ, երբ նրան ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66 հոդվածի կարգով հանցագործությունների համակցությամբ նշանակված 4 /չորս/ տարի 6 /վեց/ ամիս ազատազրկումը և նա ունի մինչև 3 տարեկան մեկ երեխա խնամքին, իսկ համաներման ակտի 2-րդ կետի 4-րդ ենթակետի համաձայն, պատժից ազատվում են այն անձինք, որոնց նկատմամբ նշանակվել է առավելագույնը հինգ տարի ժամկետով ազատազրկում, ինչու նրա նկատմամբ ոչ առանձին (27.07.2013թ. դեպքով) և ոչ էլ դատավճիռների համակցությամբ նշանակված 4 /չորս/ տարի և 6 /վեց/ ամիս ազատազրկման վրա նշված համաներման ակտը չի կիրառել և ինչու այն նրա նկատմամբ կիրառելի չէ, ինչու նման պայմաններում հաշվի չի առնվել նաև համաներման ակտի 5-րդ և 6-րդ կետերի կանոնները, որի վերաբերյալ դատարանը գերադասել է լռել:
Միաժամանակ դատարանն անդրադառնալով ամբաստանյալների նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջնորդությունը, գտել է, որ հաշվի առնելով ամբաստանյալներ Ա.Ալեքսանյանի և Լ.Խոստիկյանի կատարած հանցագործությունների բնույթը, հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դատարանը գտել է, որ նրանց նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին պաշտպան Ռ.Սաֆարյանի միջնորդությունը նույնպես անհիմն է և ենթակա է մերժման, քանի որ Ա.Ալեքսանյանի և Լ.Խոստիկյանի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը չի կարող համարվել անհրաժեշտ ու բավարար միջոց սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և նրանց կողմից նոր հանցագործությունների կատարումը կանխելու համար: Անտեսելով նրանց անձը բնութագրող տվյալները, նախկինում դատված չլինելը, ծանր հիվանդությամբ տառապելը, խնամքին 2 անձ լինելու հանգամանքը: Ինչպես նշվել է, առաջին ատյանի դատարանը պատիժ նշանակելիս 03.10.2013թ. համաներման ակտը իր պաշտպանյալների նկատմամբ ոչ առանձին է կիրառել, ոչ համակցությամբ (02.10.2013թ. կատարված հանցագործություններ) և ոչ էլ պատճառաբանել է, թե ինչու հատկապես, որ հիմքերով նրանց կատարած արարքի նկատմամբ համաներման ակտը չպետք է կիրառվի:
Համաձայն ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2012թ. նոյեմբերի 1-ի ԵԿԴ/0067/01/12 որոշմամբ (կետ 15) արտահայտված իրավական դիրքորոշման, համաներման ակտի կիրառությունն անսահմանափակ չէ և պայմանավորված է որոշակի ժամկետում կատարված հանցագործություններով: Ընդ որում, այդ առումով կարևորվում է, ոչ թե գործի քննության կամ համաներման ակտի կիրառման, այլ հանցագործության կատարման պահը: Մասնավորապես 26.05.2011թ. համաներման ակտի 15-րդ կետից երևում է, որ օրենսդրի կամքն է եղել համաներման ակտը կիրառել այն անձանց նկատմամբ, ովքեր հանցագործություն են կատարել մինչև 2011թ. մայիսի 1-ը ներառյալ, իսկ 03.10.2013թ. համաներման ակտի 15-րդ կետով նախատեսված է այն կիրառել այն անձանց նկատմամբ, ովքեր հանցագործություն են կատարել մինչև 2013թ. սեպտեմբերի 1-ը ներառյալ:
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է նաև...՚ որ համաներման ակտը կիրառելի է միայն այն իրավահարաբերությունների նկատմամբ, որոնք ծագել են մինչև նշված օրը (սույն գործով մինչև սեպտեմբերի 1-ը ներառյալ) հանցանք կատարելու հետևանքով մի բան, որն առաջին ատյանի դատարանն անտեսել է:
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ համաներման ակտի, դրա առանձին դրույթների վկայակոչումը, անկախ նրանից, թե կոնկրետ դրույթը վկայակոչվում է համաներման ակտը կիրառելու, թե կիրառման արգելքը հաստատելու համար, սահմանափակված է մինչև այդ օրը (մեր գործով 2013թ. սեպտեմբերի 1-ը ներառյալ) կատարված հանցագործությունների շրջանակով: Հետևաբար, բոլոր այն դեպքեբում, երբ հանցագործությունը կատարվել է համաներման ակտով ընդգրկվող ժամանակաշրջանից դուրս, ապա այդ հանցագործության համար համաներման ակտի կիրառության հարցի քննարկումն առարկայազուրկ է, քանի որ բացակայում է համաներման ակտի կիրառման համար անհրաժեշտ իրավահարաբերությունը:
Դատաքննությամբ հիմնավորվել է, որ ամբաստանյալներ Ա.Ալեքսանյանը և Լ.Խոստիկյանը մինչև 03.10.2013թ. համաներման ակտով սահմանված ժամկետի օրը` սեպտեմբերի 1-ը ներառյալ, կատարել են ընդամենը մեկ հանցագործություն 27.07.2013թ. նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1:1 կետով, հե֊տևաբար, համաձայն վճռաբեկ դատարանի կողմից սույն որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշման, 03.10.2013թ. համաներման ակտը կիրառելի է իր պաշտպանյալների կողմից 27.07.2013թ. կատարված արարքի նկատմամբ, քանի որ համաներման ակտի 9-րդ կետով նախատեսված սահմանափակումները բացակայում են:
Դատաքննությամբ հիմնավորվել է նաև, որ ամբաստանյալները 02.10.2013թ. կատարել են ևս մեկ հանցագործություն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3–րդ կետերով, որի համար դատարանը նրանցից յուրաքանչյուրին նշանակել է պատիժ ազատազրկման ձևով 2 /երկու/ տարի ժամկետով և մասնակի գումարել է 6 /վեց/ ամիս, գտնելով, որ նշված արարքի համար նրանք ազատազրկման ձևով պետք է պատիժ կրեն 6 /վեց/ ամիս ժամկետով:
Բողոքաբերը հղում կատարելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի պահանջներին, նշել է, որ ամբաստանյալին մի քանի հանցանքների կատարելու մեջ մեղադրելով, դատարանը սույն հոդվածի առաջին մասի 1-8 կետերում նշված հարցերը լուծում է յուրաքանչյուր հանցագործության վերաբերյալ առանձին: (...), ապա քննարկում է, թե ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի այդ պատիժը: Նշանակված յուրաքանչյուր պատիժը կրելու անհրաժեշտության վերաբերյալ հետևության հանգելուց հետո միայն դատարանը կարող է կիրառել հանցանքների համակցության կանոնները և որոշել անձի նկատմամբ նշանակվող վերջնական պատիժը` պահպանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածով սահմանված կանոններր: Իսկ եթե դատարանը հանգի հետևության, որ անձը չպետք է կրի առանձին հանցագործության համար նշանակված պատիժը, ապա այս դեպքում դատարանն այլևս չի կարող կրման ոչ ենթակա պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հողվածի կարգով կամ մասնակիորեն գումարելով համակցել մյուս պատժի կամ պատիժների հետ, քանի ոբ այս պարագայում վերանում են հանցանքների համակցության կանոնները կիրառելու թե փաստական, և թե իրավական հիմքը:
Այլապես անձը ստիպված է լինելու գումարման հետևանքով կրելու այնպիսի պատիժ, որը ենթակա չէր կրման, ինչպես դատարանը վարվել է սույն գործով ամբաստանյալ Լևոն Խոստիկյանի վերաբերյալ, քանի որ դատարանը նրան ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177 հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով դատապարտելով 4 /չորս/ տարի ժամկետով ազատազրկման, մանկահասակ մինչև 3 տարեկան երեխա ունենալու պատճառով, համաներման ակտի 2-րդ կետի 4-րդ ենթակետի համաձայն, պարտավոր էր ազատել նշանակված պատիժը կրելուց և իրավական հիմք չէր ունենա համաներմամբ սահմանված ժամկետից դուրս կատարված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասին 1-ին և 3-րդ կետերով կատարած հանցագործության համար սահմանված ազատազրկման 6 /վեց/ ամիս ժամկետը գումարելու 4 /չորս/ տարվա ազատազրկմանը, մանավանդ, որ նա 2-րդ հանցագործության համար սահմանված 6 /վեց/ ամիս պատիժն արդեն իսկ կրել է:
Հատկանշական է, որ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Վարուժան Գագիկի Ավետիսյանի վերաբերյալ ՍԴ3/0013/01/11 20.10.2011թ. որոշմամբ /կետ 20/ արձանագրել է, որ ՚համաներման կիրառման արդյունքում նույնպես հնարավոր է վերանա ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կիրառման փաստական հիմքը, այն է` մի քանի հանցագործությունների համակցությունը, որոնց համար նշանակված է պատիժ:
Այլ կերպ առանձին պատիժներից անձին ազատելու հետևանքով այլևս վերանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կիրառման ոչ միայն անհրաժեշտությունը, այլ նաև հնարավորությունը: Այս դեպքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածն իրավաչափորեն չի կիրառվում, քանի որ ընթացակարգը ՚չի հասնումՙ այդ հոդվածի կիրառմանը: Բացի այդ, այդ որոշման 23-րդ կետում, որ ՚Հիմք ընդունելով սույն որոշման 10-22 կետերում շարադրված իրավական հիմնավորումները` վճռաբեկ դատարանը իրավաչափ է համարում համաներման ակտի կիրառումը հանցագործությունների համակցություն կազմող յուրաքանչյուր հանցագործության վերաբերյալ առանձինՙ:
Վերը նշված հանգամանքները և վերլուծությունները հիմք են տալիս ասելու, որ Դատարանն իր պաշապանյալների նկատմամբ, նրանց կողմից կատարված 27.07.2013թ. հանցանքի նկատմամբ պետք է կիրառեր 03.10.2013թ. համաներման ակտը և
ա/ Լևոն Վանիկի Խոստիկյանին համաներման ակտի 2-րդ կետի 4-րդ ենթակետի հիմքով ազատեր նրան նշանակված պատժից 4 (չորս) տարի ժամկետով ազատազրկումը կրելուց, իսկ 2-րդ դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177 հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին ե 3-րդ կետերով նշանակված պատիժը 6 (վեց) ամիս ազատազրկումն արդեն իսկ կրելու պատճառով (նա 2013թ. դեկտեմբերի 14-ից գտնվում է կալանքի տակ) նրան պետք է ազատեր կալանքից, սակայն թույլ տալով նյութական և դատավարական իրավունքի կոպիտ խախտումներ, 2 դրվագներով նշանակված պատիժները ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կարգով գումարելով սահմանել է պատիժ 4 /չորս/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով և նրան թողել կալանքի տակ:
բ/ Արտյոմ Գագիկի Ալեքսանյանի նկատմամբ 27.07.2013թ.կատարված հանցագործության վերաբերյալ պետք է դատավճռով արձանագրեր, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, նշանակված պատժի չկրած մասը պետք է կրճատվեր մեկ երրորդով, սակայն այդ չի կատարել:
Նկատի ունենալով, որ առաջին ատյանի դատարանը սույն գործով թույլ է տվել նյութական և դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտումներ, որն ազդել է գործի ելքի վրա, ինչը հիմք է հանդիսանում կայացված դատական ակտը բեկանելու համար, ուստի սույն վերաքննիչ բողոքը ենթակա է վարույթ ընդունման:

Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ բողոքում նշված հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով գործի նյութերը, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել մասնակիորեն հետևյալ պատճառաբանությամբ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. ՚Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համարՙ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. ՚Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբՙ:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. ՚Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործություններըՙ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված են պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները:
Վերոհիշյալ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. ՚Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթներըՙ:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. ՚Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներովՙ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. ՚Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին /…/ՙ:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. ՚Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներըՙ:
Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն. ՚Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը սահմանում է փորձաշրջան՝ մեկից հինգ տարի ժամկետովՙ:
՚/…/ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով ամրագրված` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու չափանիշները սպառիչ չեն: Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, համաձայն որի` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
Այլ կերպ՝ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս դատարանը պատժի չկիրառման յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի՝ սոցիալական արդարության վերականգնման ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը /տես ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2009թ. հունիսի 2-ի` Հ.Սահակյանի վերաբերյալ գործով ԵՔՐԴ/0571/01/08 որոշման 17-րդ կետը/:
՚/…/ Պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց ռեալ /իրական/ պատիժ նշանակելու դատապարտյալի ուղղվելու հնարավորության մասին: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին:
/…/ Չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը: Դատարանի կողմից նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության վտանգավորության աստիճանին ու բնույթին /…/ՙ /տես ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2007թ. նոյեմբերի 30-ի Կ.Հարությունյանի վերաբերյալ գործով ՎԲ-201/07 որոշումը/:
՚/…/ Պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Հանցակազմի սահմաններից դուրս գտնվելով, դրանք բնութագրում են ինչպես կատարված հանցագործությունը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը, հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին` համապատասխանաբար բարձրացնելով կամ իջեցնելով այն:
Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել` ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս:
Քրեական օրենքի Ընդհանուր մասի վերը թվարկված դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը /տես ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2007թ. հոկտեմբերի 26-ի` Թ.Տեր-Գրիգորյանի վերաբերյալ գործով ՎԲ-192/07 որոշումը/:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը /այսուհետ` դատարան/ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առել ինչպես ամբաստանյալ Արտյոմ Ալեքսանյանի կողմից կատարած հանցագործությունների բնույթն ու հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալներն ու պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներն այն, որ բնութագրվում է դրական, առաջին անգամ է դատապարտվում, համաձայնվել է մեղադրանքի հետ, զղջացել է կատարած հանցանքների համար, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չարձանագրելը:
Քննության առնելով ամբաստանյալ Արտյոմ Ալեքսանյանի նկատմամբ նշանակված պատժի հարցը` վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում նրա կատարած հանցագործությունների բնույթը և հասարակական վտանգավորության աստիճանը, կատարման հանգամանքները, դատական ակտում շարադրված ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալներն ու պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներն, ինչպես նաև որպես պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չարձանագրելը:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է նաև, որ ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը /այսուհետ` դատարան/ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առել ինչպես ամբաստանյալ Լևոն Խոստիկյանի կողմից կատարած հանցագործությունների բնույթն ու հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալներն ու պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներն այն, որ բնութագրվում է դրական, առաջին անգամ է դատապարտվում, համաձայնվել է մեղադրանքի հետ, զղջացել է կատարած հանցանքների համար, նրա խնամքին են կինը և միչև տասնչորս տարեկան երեխան, վատառողջ է, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չարձանագրելը:
Քննության առնելով ամբաստանյալ Լևոն Խոստիկյանի նկատմամբ նշանակված պատժի հարցը` վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում նրա կատարած հանցագործությունների բնույթը և հասարակական վտանգավորության աստիճանը, կատարման հանգամանքները, դատական ակտում շարադրված ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալներն ու պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներն, ինչպես նաև որպես պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չարձանագրելը:
Որպիսի պայմաններում, վերը շարադրված հանգամանքների առկայության պայմաններում, վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալներ Արտյոմ Ալեքսանյանի և Լևոն Խոստիկյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետի և 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերի սանկցիաների շրջանակներում,
/յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին-առանձին/ արդեն իսկ նշանակվել է ազատազրկման ձևով համաչափ պատիժներ:
Հարկ է նշել, որ սույն գործով, ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իր 2015 թվականի հունիսի 05-ի /ԵԿԴ/0046/01/14/ որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները.
՚ 11. Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ հանցանքների համակցության դեպքում Համաներման ակտի կիրառման կապակցությամբ առկա է օրենքի միատեսակ կիրառության ապահովման խնդիր: Ուստի, անհրաժեշտ է համարում սույն գործով արտահայտել իրավական դիրքորոշումներ, որոնք կարող են ուղղորդող նշանակություն ունենալ նման գործերով դատական պրակտիկան ճիշտ ձևավորելու համար:
12. Սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջև բարձրացված իրավական հարցը հետևյալն է. հիմնավորվա՞ծ է արդյոք ստորադաս դատարանների հետևությունն այն մասին, որ ամբաստանյալների նկատմամբ համաներումը կիրառելի չէ Համաներման ակտի 20-րդ և 6-րդ կետերի (համաներման կիրառումը հանցագործությունների համակցության դեպքում) հիման վրա:
13. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի համաձայն` ՚Հանցանք կատարած անձն օրենսդիր մարմնի կողմից ընդունվող համաներման ակտով կարող է ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, իսկ դատապարտյալը կարող է լրիվ կամ մասնակիորեն ազատվել ինչպես հիմնական, այնպես էլ լրացուցիչ պատժից, կամ պատժի չկրած մասը կարող է փոխարինվել ավելի մեղմ պատժատեսակով, կամ կարող է վերացվել դատվածությունըՙ:
Վճռաբեկ դատարանը վերահաստատում է Վ.Ավետիսյանի գործով կայացված որոշման մեջ ձևավորած դիրքորոշումն այն մասին, որ ՚(…) համաներման կիրառման սահմանափակումները նախատեսված են համաներման ակտով և պետք է պահպանվեն անվերապահորեն: Մասնավորապես, անվերապահորեն պետք է պահպանվեն համաներման ակտում նախատեսված այն կանոնները, որոնք սահմանում են անձանց շրջանակը, որոնց նկատմամբ համաներումը կիրառելի չէ, ինչպես նաև սահմանում են, թե հանցանք կատարած անձինք ինչ չափով պետք է օգտվեն համաներումից` պետք է ազատվեն քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից, կամ կարող է մեղմացվել պատիժը, կամ վերացվել դատվածությունը: Այդ կանոններից շեղումները, այդ թվում` նախատեսված համաներման չկիրառումը կամ նախատեսվածից դուրս համաներման կիրառումը կարող են հանգեցնել օրինականության սկզբունքի խախտման և կամայականության, առաջացնել օրենքի ոչ միատեսակ կիրառությունե (տե՛ս Վարուժան Գագիկի Ավետիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հոկտեմբերի 20-ի թիվ ՍԴ3/0013/01/11 որոշման 16-րդ կետը):
14. Համաներման ակտի 20-րդ կետը նախատեսում է, որ ՚Հանցագործությունների (…) համակցության դեպքերում համաներումը կիրառվում է վերջնական պատժի նկատմամբ հանցագործությունների (…) համակցության կանոններով այն սահմանելուց հետո` սակայն հաշվի առնելով սույն որոշման 5-րդ և 6-րդ կետերով նախատեսված կանոններըՙ:
Համաներման ակտի 9-րդ կետի 10-րդ ենթակետի համաձայն` համաներումը չի կիրառվում ՚մի քանի հանցագործություն կատարած անձանց նկատմամբ, եթե այդ հանցագործություններից թեկուզ մեկի համար սույն որոշմամբ համաներում չի կիրառվումՙ: Իսկ 7-րդ ենթակետը սահմանում է, որ համաներումը չի կիրառվում. ՚Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 12-րդ կետով, 112-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 11-րդ կետով, 138-րդ հոդվածով, 139-րդ հոդվածով, 141-րդ հոդվածով, 142-րդ հոդվածով, 217-224-րդ հոդվածներով, 263-րդ հոդվածի 2-րդ և 3-րդ մասերով, 266-րդ հոդվածի 2-րդ և 3-րդ մասերով, 272-րդ հոդվածի 2-րդ և 3-րդ մասերով, 299-րդ հոդվածով, 300-300.2-րդ հոդվածներով, 301.1-ին հոդվածով, 302-305-րդ հոդվածներով, 329-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, 336-րդ հոդվածով, 379-397.1-ին հոդվածներով նախատեսված հանցագործությունները կատարելու մեջ մեղադրվող կամ այդ հանցագործությունները կատարելու համար դատապարտված անձանց նկատմամբՙ:
Համաներման ակտի 15-րդ կետի համաձայն` ՚Սույն որոշումը կիրառվում է այն անձանց նկատմամբ, որոնք հանցագործություն են կատարել մինչև 2013 թվականի սեպտեմբերի 1-ը ներառյալՙ:
Սույն որոշման նախորդ կետում մեջբերված իրավական դիրքորոշումների հաշվառմամբ վերլուծելով Համաներման ակտի վերը մեջբերված կարգավորումները՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ համաներման կիրառելիության համար օրենսդիրը նախատեսել է որոշակի ժամանակային սահմանափակումներ: Ընդ որում, այդ առումով կարևորվում է ոչ թե գործի քննության կամ Համաներման ակտի կիրառման, այլ հանցագործության կատարման պահը: Մասնավորապես, Համաներման ակտի 15-րդ կետից երևում է, որ օրենսդրի կամքն է Համաներման ակտը կիրառել այն անձանց նկատմամբ, ովքեր հանցագործություն են կատարել մինչև 2013 թվականի սեպտեմբերի 1-ը ներառյալ: Այլ խոսքով` Համաներման ակտը կիրառելի է միայն այն իրավահարաբերությունների նկատմամբ, որոնք ծագել են մինչև նշված օրը հանցանք կատարելու հետևանքով:
Վերոնշյալից հետևում է, որ Համաներման ակտի, դրա առանձին դրույթների վկայակոչումը սահմանափակված է մինչ այդ օրը կատարված հանցագործությունների շրջանակով: Հետևաբար, բոլոր այն դեպքերում, երբ հանցագործությունը կատարվել է Համաներման ակտով սահմանված ժամանակահատվածից հետո, այդ հանցագործության համար Համաներման ակտի կիրառելիության հարցի քննարկումն առարկայազուրկ է, քանի որ բացակայում է Համաներման ակտի կիրառման համար անհրաժեշտ իրավահարաբերությունը:
Այսպես, հանցագործությունների համակցության նկատմամբ Համաներման ակտի 20-րդ կետով նախատեսված կարգավորման կիրառելիության հարցը քննարկման առարկա կարող է դառնալ այն դեպքում, երբ համակցությունը կազմող հանցագործությունները կատարվել են մինչև 2013 թվականի սեպտեմբերի 1-ը ներառյալ, քանի որ այդ ժամանակահատվածից հետո ծագած իրավահարաբերությունների նկատմամբ քննարկվող կարգավորումը չի կարող վկայակոչվել և կիրառվել:
15. Համաներման ակտով որպես հանցագործությունների համակցության դեպքում համաներում կիրառելու սահմանափակում նախատեսված է, որ այն չի կիրառվում մի քանի հանցագործություն կատարած անձանց նկատմամբ, եթե այդ հանցագործություններից թեկուզ մեկի համար համաներումը կիրառելի չէ (Համաներման ակտի 9-րդ կետի 10-րդ ենթակետ): Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ վկայակոչված սահմանափակումը՝ որպես Համաներման ակտի բաղկացուցիչ մաս, պետք է գործի ժամանակային սահմանափակման կանոնի հաշվառմամբ: Այլ խոսքով՝ Համաներման ակտի 9-րդ կետի 10-րդ ենթակետով նախատեսված սահմանափակման ՚մի քանի հանցագործությունՙ արտահայտությունը վերաբերում է մինչև 2013 թվականի սեպտեմբերի 1-ը ներառյալ կատարված հանցագործություններին: Հետևաբար քննարկվող կանոնը չի կարող վկայակոչվել և դրա հիմքով Համաներման ակտի կիրառումը բացառվել այն դեպքում, երբ հանցագործություններից մեկը կամ մի քանիսը կատարվել են Համաներման ակտով սահմանված ժամկետից հետո:
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է նաև, որ տվյալ սահմանափակմանը պետք է տալ բացառապես այն բովանդակային նշանակությունը, որն օրենսդիրն ի նկատի է ունեցել Համաներման ակտի 9-րդ կետի 7-րդ ենթակետում որոշակի հանցատեսակներ թվարկելով: Այսպիսով՝ Համաներման ակտի 9-րդ կետի 10-րդ ենթակետով նախատեսված սահմանափակման ՚եթե այդ հանցագործություններից թեկուզ մեկի համար սույն որոշմամբ համաներում չի կիրառվումՙ ձևակերպումը անհրաժեշտ է դիտարկել նույն կետի 7-րդ ենթակետի համատեքստում՝ Համաներման ակտի կիրառման անհնարինությունը կապելով հանցագործության բնույթի, այլ ոչ թե դրա կատարման ժամանակահատվածի հետ:
16. Ամփոփելով վերոգրյալը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ հանցագործությունների համակցության դեպքում համաներումը հանցագործությունների համակցության կանոններով սահմանված վերջնական պատժի նկատմամբ կիրառելու վերաբերյալ Համաներման ակտի 20-րդ կետով նախատեսված կարգավորումը կիրառելու պայմաններն են՝
ա) հանցագործությունների համակցությունը կազմող հանցանքները կատարվել են մինչև 2013 թվականի սեպտեմբերի 1-ը ներառյալ,
բ) (ա) կետում նշված հանցագործություններից ոչ մեկը ընդգրկված չէ Համաներման ակտի 9-րդ կետի 7-րդ ենթակետով նախատեսված հանցագործությունների շրջանակում:
Վճռաբեկ դատարանն անհրաժեշտ է համարում նաև արձանագրել, որ բոլոր այն դեպքերում, երբ հանցագործությունների համակցությունը կազմող հանցանքներից մեկը կամ մի քանիսը կատարվել են 2013 թվականի սեպտեմբերի 1-ից հետո, ապա Համաներման ակտի կիրառելիության հարցը պետք է քննարկվի միայն մինչև այդ ժամանակահատվածը կատարված հանցագործության (հանցագործությունների) մասով:
17. Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ ամբաստանյալներ Լ.Խոստիկյանին և Ա.Ալեքսանյանին մեղսագրվել է երկու դրվագ գողություն, որոնցից առաջինը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով որակված արարքը կատարվել է 2013 թվականի հուլիսի 27-ին, երկրորդը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ, 3-րդ կետերով որակված արարքը՝ 2013 թվականի հոկտեմբերի 2-ին (տե՛ս սույն որոշման 5-րդ կետը):
Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով Լ.Խոստիկյանը և Ա.Ալեքսանյանը մեղավոր են ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի հիման վրա պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով նրանց նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 4 տարի 6 ամիս ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման: Առաջին ատյանի դատարանը, վկայակոչելով Համաներման ակտի 20-րդ և 6-րդ կետերը, ամբաստանյալների նկատմամբ Համաներման ակտը չի կիրառել (տե՛ս սույն որոշման 2-րդ և 6-րդ կետերը):
Վերաքննիչ դատարանը, դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը, այն թողել է օրինական ուժի մեջ՝ վկայակոչելով Համաներման ակտի 20-րդ, 5-րդ, 6-րդ կետերը (տե՛ս սույն որոշման 7-րդ կետը):
Մեջբերված փաստական տվյալների վերլուծությունից երևում է, որ ամբաստանյալներին վերագրվում են հանցագործություններ, որոնցից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով նախատեսվածը կատարվել է մինչև 2013 թվականի սեպտեմբերի 1-ը (2013 թվականի հուլիսի 27-ին), իսկ մյուսը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով նախատեսվածը՝ նշված ժամանակահատվածից հետո (2013 թվականի հոկտեմբերի 2-ին): Մինչդեռ ստորադաս դատարանները Համաներման ակտի 5-րդ, 6-րդ և 20-րդ կետերի վկայակոչմամբ Համաներման ակտը կիրառելի չեն համարել ամբաստանյալների նկատմամբ: Արդյունքում ստորադաս դատարաններն անտեսել են այն հանգամանքը, որ երկու հանցագործություններից մեկը կատարվել է Համաներման ակտով սահմանված ժամանակահատվածից հետո, որի հետևանքով հանցագործությունների համակցության դեպքում համաներման կիրառման պայմանների առկայությունը (Համաներման ակտի 5-րդ, 6-րդ, 20-րդ կետեր) չէր կարող քննարկման առարկա դարձվել և բացառել ամբաստանյալների նկատմամբ համաներման կիրառելիությունը: Իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով նախատեսված և մինչև 2013 թվականի սեպտեմբերի 1-ը կատարած հանցագործության համար Համաներման ակտի դրույթների կիրառելիության հարցը ստորադաս դատարանների կողմից ընդհանրապես չի քննարկվել:
18. Սույն որոշման 13-16-րդ կետերում շարադրված վերլուծության լույսի ներքո գնահատելով 17-րդ կետում մեջբերված և վերլուծված փաստերը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ ստորադաս դատարանների հետևությունն այն մասին, որ ամբաստանյալների նկատմամբ համաներումը կիրառելի չէ Համաներման ակտի 20-րդ և 6-րդ կետերի հիման վրա, հիմնավորված չէ:
/.../ՙ:
Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում արձանագրել, որ կոնկրետ դեպքում, ամբաստանյալներ Լ.Խոստիկյանին և Ա.Ալեքսանյանին մեղսագրվել է երկու դրվագ գողություն, որոնցից առաջինը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով որակված արարքը կատարվել է 2013 թվականի հուլիսի 27-ին, իսկ երկրորդը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ կետերով որակված արարքը՝ 2013 թվականի հոկտեմբերի 2-ին:
Այսինքն, ամբաստանյալներ Ա.Ալեքսանյանի և Լ.Խոստիկյանի կողմից երկու հանցագործություններից մեկը կատարվել է Համաներման ակտով սահմանված ժամանակահատվածից հետո:
Սույն գործով, վիճարկվող դատական ակտովª Լ.Խոստիկյանը և Ա.Ալեքսանյանը մեղավոր են ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի հիման վրա պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով նրանց նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 4 տարի 6 ամիս ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման:
Տվյալ դեպքում, ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը, վկայակոչելով Համաներման ակտի 20-րդ և 6-րդ կետերը, ամբաստանյալների նկատմամբ Համաներման ակտը չի կիրառել:
Մինչդեռ, այն դեպքերում, երբ հանցագործությունների համակցությունը կազմող հանցանքներից մեկը կամ մի քանիսը կատարվել են 2013 թվականի սեպտեմբերի 1-ից հետո, ապա Համաներման ակտի կիրառելիության հարցը պետք է քննարկվի միայն մինչև այդ ժամանակահատվածը կատարված հանցագործության /հանցագործությունների/ մասով:
Որպիսի պայմաններում, անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով նախատեսված և մինչև 2013 թվականի սեպտեմբերի 1-ը կատարած հանցագործության համար Համաներման ակտի դրույթների կիրառելիության հարցին, հարկ է նշել հետևյալը.
Ամբաստանյալ Արտյոմ Ալեքսանյանի մասով.
՚Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասինՙ Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի 2013 թվականի հոկտեմբերի 03-ի որոշման 8-րդ կետի 3-րդ ենթակետի համաձայն. ՚Օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտով սահմանված պատժաչափի չկրած մասը կրճատելª
/.../
3/մեկ երրորդովª դիտավորությամբ հանցագործություն կատարելու համար առավելագույնը տասը տարի ժամկետով ազատազրկման դատապարտված անձանց նկատմամբ, բացառությամբ սույն կետի 4-6-րդ ենթակետերով և սույն որոշման 9-րդ կետով նախատեսված դեպքերի.
/.../ՙ:
՚Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասինՙ Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի 2013 թվականի հոկտեմբերի 03-ի որոշման 15-րդ կետի համաձայն. ՚Սույն որոշումը կիրառվում է այն անձանց նկատմամբ, որոնք հանցագործություն են կատարել մինչև 2013 թվականի սեպտեմբերի 1-ը ներառյալ:
Քննարկվող պարագայում, կոնկրետ դեպքում, ամբաստանյալներ Ա.Ալեքսանյանին և Լ.Խոստիկյանին վերագրվում են հանցագործություններ, որոնցից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով նախատեսվածը կատարվել է մինչև 2013 թվականի սեպտեմբերի 1-ը /2013 թվականի հուլիսի 27-ին/, իսկ մյուսը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով նախատեսվածը՝ նշված ժամանակահատվածից հետո /2013 թվականի հոկտեմբերի 2-ին/:
Այսինքն, ամբաստանյալներ Ա.Ալեքսանյանի և Լ.Խոստիկյանի կողմից երկու հանցագործություններից մեկը կատարվել է Համաներման ակտով սահմանված ժամանակահատվածից հետո, որի հետևանքով հանցագործությունների համակցության դեպքում համաներման կիրառման պայմանների առկայությունը (Համաներման ակտի 5-րդ, 6-րդ, 20-րդ կետեր) չէր կարող քննարկման առարկա դարձվել և բացառել ամբաստանյալների նկատմամբ համաներման կիրառելիությունը:
Մինչդեռ, այն դեպքերում, երբ հանցագործությունների համակցությունը կազմող հանցանքներից մեկը կամ մի քանիսը կատարվել են 2013 թվականի սեպտեմբերի 1-ից հետո, ապա Համաներման ակտի կիրառելիության հարցը պետք է քննարկվի միայն մինչև այդ ժամանակահատվածը կատարված հանցագործության /հանցագործությունների/ մասով:
Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում արձանագրել նաև, որ ՚Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասինՙ Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի 2013 թվականի հոկտեմբերի 03-ի որոշմամբ ամբաստանյալ Արտյոմ Ալեքսանյանի նկատմամբ /ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով նախատեսված և մինչև 2013 թվականի սեպտեմբերի 1-ը կատարած հանցագործության համար/ համաներում չկիրառելու հիմքեր չկան:
Վերը բերված հիմնավորումներով, սույն դատական ակտն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, ՚Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասինՙ Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի 2013 թվականի հոկտեմբերի 03-ի որոշման 8-րդ կետի 3-րդ ենթակետի կիրառմամբ ամբաստանյալ Արտյոմ Գագիկի Ալեքսանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով նշանակված պատժի` 4 /չորս/ տարի ժամկետով ազատազրկման չկրած մասը պետք է կրճատել մեկ երրորդով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կիրառմամբ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով նշանակված պատժի` 4 /չորս/ տարի ժամկետով ազատազրկման չկրած /մնացած/ մասին /՚Հայաստանի Հանրապետության անկախության

հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասինՙ Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի 2013 թվականի հոկտեմբերի 03-ի որոշման 8-րդ կետի 3-րդ ենթակետի կիրառմամբ մեկ երրորդով կրճատման հաշվարկը կատարելուց հետո/ մասնակի գումարել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով նշանակված պատժից` 2 /երկու/ տարի ժամկետով ազատազրկումից 6 /վեց/ ամիս ժամկետով ազատազրկումը` և ի վերջո թողնել կրելու ստացված ազատազրկման ձևով համապատասխան պատժաչափն` առանց գույքի բռնագրավման: Պատժի սկիզբը հաշվել 2013 թվականի դեկտեմբերի 12-ից:
Ամբաստանյալ Լևոն Խոստիկյանի մասով.
՚Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասինՙ Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի 2013 թվականի հոկտեմբերի 03-ի որոշման 2-րդ կետի 4-րդ ենթակետի համաձայն. ՚2.Պատժից ազատել այն անձանց, բացառությամբ սույն որոշման 8-րդ կետի 4-6-րդ ենթակետերով և 9-րդ կետով նախատեսված դեպքերի, որոնց նկատմամբ առավելագույնը հինգ տարի ժամկետով ազատազրկում է նշանակվելª
/.../
4/ սույն որոշումն ուժ մեջ մտնելու օրվա դրությամբ հղի կանանց կամ մինչև երեք տարեկան երեխա ունեցող անձանց.
/.../ՙ:
Քննարկվող պարագայում, կոնկրետ դեպքում, ամբաստանյալներ Ա.Ալեքսանյանին և Լ.Խոստիկյանին վերագրվում են հանցագործություններ, որոնցից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով նախատեսվածը կատարվել է մինչև 2013 թվականի սեպտեմբերի 1-ը /2013 թվականի հուլիսի 27-ին/, իսկ մյուսը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով նախատեսվածը՝ նշված ժամանակահատվածից հետո /2013 թվականի հոկտեմբերի 2-ին/:
Այսինքն, ամբաստանյալներ Ա.Ալեքսանյանի և Լ.Խոստիկյանի կողմից երկու հանցագործություններից մեկը կատարվել է Համաներման ակտով սահմանված ժամանակահատվածից հետո, որի հետևանքով հանցագործությունների համակցության դեպքում համաներման կիրառման պայմանների առկայությունը /Համաներման ակտի 5-րդ, 6-րդ, 20-րդ կետեր/ չէր կարող քննարկման առարկա դարձվել և բացառել ամբաստանյալների նկատմամբ համաներման կիրառելիությունը:
Մինչդեռ, այն դեպքերում, երբ հանցագործությունների համակցությունը կազմող հանցանքներից մեկը կամ մի քանիսը կատարվել են 2013 թվականի սեպտեմբերի 1-ից հետո, ապա Համաներման ակտի կիրառելիության հարցը պետք է քննարկվի միայն մինչև այդ ժամանակահատվածը կատարված հանցագործության /հանցագործությունների/ մասով:
Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում արձանագրել նաև, որ ՚Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասինՙ Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի 2013 թվականի հոկտեմբերի 03-ի որոշմամբ ամբաստանյալ Լևոն Խոստիկյանի նկատմամբ /ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով նախատեսված և մինչև 2013 թվականի սեպտեմբերի 1-ը կատարած հանցագործության համար/ համաներում չկիրառելու հիմքեր չկան:
Հարկ է նշել նաև, որ վերը նշված համաներման ակտն ուժի մեջ մտնելու օրվա դրությամբ ամբաստանյալ Լևոն Խոստիկյանն արդեն իսկ խնամքին է ունեցել մինչև երեք տարեկան մեկ երեխաª Էլիզա Լևոն Խոստիկյանը /ծնվածª 20.08.2013թ.-ին/ /հ.3, գ.թ. 60/:
Վերը բերված հիմնավորումներով, ՚Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասինՙ Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի 2013 թվականի հոկտեմբերի 03-ի որոշման 2-րդ կետի 4-րդ ենթակետի կիրառմամբ ամբաստանյալ Լևոն Վանիկի Խոստիկյանին պետք է ազատել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով նշանակված պատժից:
Հարկ է նշել, որ ամբաստանյալ Լևոն Խոստիկյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով նախատեսված և մինչև 2013 թվականի սեպտեմբերի 1-ը կատարած հանցագործության համար համաներում կիրառելու /այդ մասով պատժից ազատելու/ պարագայում, վերանում է վերջինիս նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կիրառման իրավական հնարավորությունը:
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Արտյոմ Ալեքսանյանի և Լևոն Խոստիկյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով նախատեսված և մինչև 2013 թվականի սեպտեմբերի 1-ը կատարած հանցագործության համար համաներում կիրառելու հնարավորությունն ըստ էության բացառելու հարցում հանգել է ոչ ճիշտ եզրակացության, ինչը հանգեցրել է նյութական իրավունքի այնպիսի խախտման, որը հիմք է վիճարկվող դատական ակտն այդ մասով բեկանելու և փոփոխելու համար:
Անդրադառնալով նաև, սույն դատական ակտով, ամբաստանյալներ Արտյոմ Ալեքսանյանի և Լևոն Խոստիկյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժները պայմանականորեն չկիրառելու հնարավորությանը, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ տվյալ դեպքում, վերը շարադրված հանգամանքների առկայության պայմաններում, ամբաստանյալներ Արտյոմ Ալեքսանյանի և Լևոն Խոստիկյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժները, պայմանականորեն չկիրառելը, չի կարող ապահովել պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
Հետևաբար, նշվածի վերաբերյալ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանությունները, քննարկվող պարագայում, անհիմն են և այն այդ մասով բավարարելու առումով որևէ իրավական հետևանք առաջացնել չեն կարող:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ և 395-րդ հոդվածներով, վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել մասնակիորեն:
Արտյոմ Գագիկի Ալեքսանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով և 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով և Լևոն Վանիկի Խոստիկյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով և 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով, Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 14.07.2014թ. դատավճիռը բեկանել և փոփոխել:
Արտյոմ Գագիկի Ալեքսանյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով և 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով:
Արտյոմ Գագիկի Ալեքսանյանի նկատմամբ`
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով պատիժ նշանակել ազատազրկում 4 /չորս/ տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով պատիժ նշանակել ազատազրկում 2 /երկու/ տարի ժամկետով:
Սույն դատական ակտն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, ՚Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասինՙ Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի 2013 թվականի հոկտեմբերի 03-ի որոշման 8-րդ կետի 3-րդ ենթակետի կիրառմամբ ամբաստանյալ Արտյոմ Գագիկի Ալեքսանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով նշանակված պատժի` 4 /չորս/ տարի ժամկետով ազատազրկման չկրած մասը կրճատել մեկ երրորդով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կիրառմամբ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով նշանակված պատժի` 4 /չորս/ տարի ժամկետով ազատազրկման չկրած /մնացած/ մասին /՚Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասինՙ Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի 2013 թվականի հոկտեմբերի 03-ի որոշման 8-րդ կետի 3-րդ ենթակետի կիրառմամբ մեկ երրորդով կրճատման հաշվարկը կատարելուց հետո/ մասնակի գումարել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով նշանակված պատժից` 2 /երկու/ տարի ժամկետով ազատազրկումից 6 /վեց/ ամիս ժամկետով ազատազրկումը` և ի վերջո թողնել կրելու ստացված ազատազրկման ձևով համապատասխան պատժաչափն` առանց գույքի բռնագրավման:
Պատժի սկիզբը հաշվել 2013 թվականի դեկտեմբերի 12-ից:
Պատիժը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում:
Ամբաստանյալ Արտյոմ Գագիկի Ալեքսանյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց` կալանավորումը թողնել անփոփոխ մինչև սույն դատական ակտի օրինական ուժի մեջ մտնելը:

Լևոն Վանիկի Խոստիկյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով և 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով:
Լևոն Վանիկի Խոստիկյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով պատիժ նշանակել ազատազրկում 4 /չորս/ տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման:
՚Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասինՙ Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի 2013 թվականի հոկտեմբերի 03-ի որոշման 2-րդ կետի 4-րդ ենթակետի կիրառմամբ ամբաստանյալ Լևոն Վանիկի Խոստիկյանին ազատել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով նշանակված պատժից:
Լևոն Վանիկի Խոստիկյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով պատիժ նշանակել ազատազրկում 2 /երկու/ տարի ժամկետով:
Պատժի սկիզբը հաշվել 2013 թվականի դեկտեմբերի 12-ից:
Պատիժը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում:
Ամբաստանյալ Լևոն Վանիկի Խոստիկյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց` կալանավորումը թողնել անփոփոխ մինչև սույն դատական ակտի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ:
Սույն որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակվելու պահից մեկամսյա ժամկետում:


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐª ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ

Իսկականի հետ ճիշտ է.


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐª Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ