ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
ԵԿԴ/0034/01/14
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

07 հոկտեմբերի 2014 թվական ք.Երևան

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`

նախագահող դատավոր` Հ.ՏԵՐ-ԱԴԱՄՅԱՆ
դատավորներ` Կ.ՂԱԶԱՐՅԱՆ
Գ.ՄԵԼԻՔ-ՍԱՐԳՍՅԱՆ

քարտուղարությամբ` Ա.ՋՈՒԼՀԱԿՅԱՆԻ

մասնակցությամբ`
մեղադրող` Տ.ԵՆՈՔՅԱՆԻ
պաշտպան` Ա.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ
տուժող` Վ.ՆԱՐԻԲԵԿՅԱՆԻ
ամբաստանյալ` Գ.ՇԱՀԻՆՅԱՆԻ

դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կարգով քննության առնելով պաշտպան Ա.Մելքոնյանի վերաքննիչ բողոքը` Գագիկ Գարեգինի Շահինյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 4-րդ կետերով, Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի օգոստոսի 11-ի դատավճռի դեմ

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1.Գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները.

Թիվ 15145813 քրեական գործն հարուցվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 34-176-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով 2013թ. օգոստոսի 25-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Կենտրոնականի քննչական բաժնում` տուժող Վահան Պարսեղյանի կողմից Վահե Աբաջյանի զգալի չափի գույքը բացահայտ հափշտակելու և Գագիկ Շահինյանի կողմից Վաղինակ Նարիբեկյանի զգալի չափի գույքը բացահայտ հափշտակելու փորձ կատարելու դեպքի առթիվ։
2013թ. օգոստոսի 25-ին ձերբակալվել է դեռևս 2013թ. օգոստոսի 24-ին վերոնշյալ կողոպուտը կատարելու կասկածանքով ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին բերման ենթարկված Գագիկ Շահինյանը։
2013թ. օգոստոսի 27-ին Գագիկ Շահինյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով։
Նույն օրը Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը, քննարկելով նախաքննական մարմնի միջնորդությունը, մեղադրյալ Գագիկ Շահինյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրել կալանավորումը։ Միաժամանակ, Դատարանը, բավարարելով պաշտպանական կողմի միջնորդությունը, նույն որոշմամբ մեղադրյալ Գագիկ Շահինյանի նկատմամբ որպես կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց է կիրառել գրավ։
2013թ. օգոստոսի 27-ին մեղադրյալ Գագիկ Շահինյանը կալանքից ազատ է արձակվել:
2014թ. մարտի 6-ին Գագիկ Շահինյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 4-րդ կետերով` պայմանավորված դատաապրանքագիտական թիվ 43911304 փորձաքննության եզրակացությամբ ոսկյա շղթայի և ժամացույցի արժեքի հստակեցմամբ, ինչպես նաև գույքի հափշտակության փորձը Գագիկ Շահինյանի կողմից ինքնությունը չպարզված անձի հետ նախնական համաձայնությամբ կատարելու փաստով։
2014թ. մարտի 6-ին որոշում է կայացվել սույն քրեական գործից Գագիկ Շահինյանի հետ նախնական համաձայնությամբ գործած, սակայն քննությամբ չպարզված անձնավորության վերաբերյալ մասը թիվ 15145813/1 համարով անջատելու մասին։
2014թ. մարտի 21-ին թիվ 15145813 քրեական գործը Գագիկ Գարեգինի Շահինյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 4-րդ կետերով հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը 2014 թվականի օգոստոսի 11-ի դատավճռով ամբաստանյալ Գագիկ Գարեգինի Շահինյանին մեղավոր է ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 4-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ, նրա նկատմամբ նշանակվել է պատիժ` ազատազրկում 3 (երեք) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով և պատժի այդ ժամկետին հաշվակցելով անազատության մեջ գտնվելու 3 (երեք) օրը` թողնվել է կրելու 3 (երեք) տարի 5 (հինգ) ամիս 27 (քսանյոթ) օր ժամկետով ազատազրկումը։
Սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Գագիկ Գարեգինի Շահինյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված գրավը փոփոխել և վերացնել, իսկ գրավի գումարը` 500.000 (հինգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամը, որը 2013թ. օգոստոսի 27-ի թիվ 000076 [416083183] անդորրագրով մուտքագրվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի` Երևանի թիվ 1 գանձապետական բաժանմունքի 900013298014 դեպոզիտային հաշվին, վերադարձնել վճարող Գարեգին Ալբերտի Շահինյանին։
Գագիկ Շահինյանի պատժի կրման սկիզբն հաշվել նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից։
Գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված և տուժող Վաղինակ Գառնիկի Նարիբեկյանին ի պահ հանձնված ոսկյա շղթան և ձեռքի ժամացույցը թողնել վերջինիս տնօրինությանը` սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Հանցագործությամբ անմիջականորեն տուժող Վաղինակ Գառնիկի Նարիբեկյանին պատճառված վնասի հատուցման հարցն համարվել է լուծված` պարանոցի ոսկյա շղթան և ժամացույցը նրան վերադարձվելու, իսկ ոսկյա խաչի վերաբերյալ մասով նյութաիրավական պահանջ ներկայացնելուց վերջինիս հրաժարվելու պատճառաբանությամբ ։
Դատավճռով վճռվել է նաև` տուժող Վահե Գալուստի Աբաջյանին պարզաբանել նրան պատճառված գույքային վնասի փոխհատուցման պահանջով (քաղաքացիական հայցով) քաղաքացիադատավարական կարգով Գագիկ Գարեգինի Շահինյանի դեմ դատարան դիմելու և փոխհատուցում ստանալու իրավունքը։
Որպես դատական ծախս` Գագիկ Գարեգինի Շահինյանից հօգուտ պետական բյուջեի բռնագանձել 50.400 (հիսուն հազար չորս հարյուր) ՀՀ դրամ գումար։
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2014 թվականի օգոստոսի 11-ի դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է բերել պաշտպան` Ա.Մելքոնյանը, որը Վերաքննիչ քրեական դատարանի սեպտեմբերի 17-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ:
Քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Գագիկ Գարեգինի Շահինյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 4-րդ կետերով, վերաքննիչ դատարանում ստացվել է 2014 թվականի սեպտեմբերի 12-ին:
Վերոնշյալ քրեական գործի քննությունը նշանակվել է Վերաքննիչ քրեական դատարանի դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կարգով քննության 2014 թվականի հոկտեմբերի 07-ին, ժամը` 11.00-ին, Երևան քաղաքում, ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի թիվ 1 դատական նիստերի դահլիճում:




2.Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները.

Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատման արդյունքներով դատարանն հաստատված է համարել այն, որ ամբաստանյալ Գագիկ Շահինյանը ոսկյա շղթաների բացահայտ կերպով հափշտակություն կատարելու շուրջ նախնական համաձայնության գալով ինքնությունը չպարզված անձի հետ, Երևանի Հյուսիսային պողոտայում նախաձեռնել և անհիմն վիճաբանություն ստեղծելու և խնդիրը պարզելու պատրվակով գործով տուժողներ Վաղինակ Գառնիկի Նարիբեկյանին և Վահե Գալուստի Աբաջյանին ուղեկցել են ոչ մարդաշատ վայր` Երևան քաղաքի Նալբանդյան և Արամի փողոցների խաչմերուկ, որտեղ 2013թ. օգոստոսի 24-ին` ժամը 20:30-ի սահմաններում, վիճաբանության քողի տակ, իրականում նախնական հանցավոր դիտավորությունն իրականացնելու նպատակով հարվածել և առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնություն են գործադրել նրանց նկատմամբ, որի ընթացքում ինքնությունը չպարզված անձը քաշել-պոկել է տուժող Վահե Աբաջյանի 300.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ պարանոցի ոսկյա շղթան և դիմել փախուստի, իսկ Գագիկ Շահինյանը քաշել-պոկել է տուժող Վաղինակ Նարիբեկյանի 216.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ պարանոցի ոսկյա շղթան և խաչը, սակայն փախուստի ճանապարհին վերջինիս կողմից հետապնդվել և բռնվել է` նախապես ազատվելով հափշտակած ոսկյա զարդերից, որի հետևանքով Գ.Շահինյանի և ինքնությունը չպարզված անձի ծրագրած և համատեղ իրականացրած խոշոր չափի` 516.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողությամբ գույքի կողոպուտը մինչև վերջ չի հասցվել` նրանց կամքից անկախ հանգամանքներով։



3.Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.

Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
Ի հիմնավորումն վերաքննիչ բողոքի` պաշտպան` Ա.Մելքոնյանը մասնավորապես նշել է հետևյալը.
Ըստ պաշտպանի` Ընդհանուր իրավասության դատարանը, հաշվի չի առել այն հանգամանքը, որ ոչ նախաքննությամբ և ոչ էլ դատաքննությամբ որևէ ապացույց ձեոք չի բերվել այն մասին, որ Գագիկ Գարեգինի Շահինյանը գործել է այլոց հետ նախնական համաձայնությամբ, ինչը միայն ենթադրություն է և չի հիմնավորվում ոչ տուժողի և ոչ էլ գործով հարցաքննված վկաների ցուցմունքներով։
Ինչ վերաբերում է տուժող Վաղինակ Նարիբեկյանի նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքներին՝ դատարանը այն գնահատել է իրարամերժ։ Վերջինս նշել է, որ իրենց մոտեցած ոստիկաններին հայտնել է իր շղթայի բացակայության մասին, ինչը հաստատել է նաև ոստիկանության համապատասխան բաժանմունքում և միայն կասկած է հայտնել, որ Գ.Շահինյանը կարող է <<տարած>> լինել այն, սակայն դատաքննության ժամանակ և ներկայումս տուժողը չի բացառում, որ շղթան վեճի ընթացքում պատահաբար է պոկվել և ընկել:
Բացի այս, տուժողը նշել է, որ ոսկյա շղթան բարակ էր։ Դեպքից հետո ոստիկաններն այն վերադարձրել են իրեն արդեն պոկված վիճակում, պոկված գոտիկով ժամացույցը նույնպես ոստիկաններն են գտել և իրեն վերադարձրել։ Նշել է նաև, որ պարանոցի ոսկյա շղթան պոկվելու պահը չի նկատել, ենթադրել է որ այն գողացվել է, որի մասին հայտնել է քննիչին։
Տուժողը նշել է, որ չի հիշում՝ քննիչն արդյոք առաջարկել է իր ծնողներից մեկին հրավիրել և նրա մասնակցությամբ ցուցմունքներ տալ։ Վերոնշյալ ցուցմունքները դատարանը գնահատել է իրարամերժ, ցուցմունքների կապակցությամբ հանցագործության մասին հաղորդում տալու վերաբերյալ 2013թ. օգոստոսի 24-ի արձանագրության, ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնի հետաքննիչի մոտ նույն օրը տված բացատրության, ինչպես նաև 2013թ. օգոստոսի 26-ին և 2014թ. փետրվարի 5-ին տված նախաքննական ցուցմունքների բովանդակությունը հրապարակելուց հետո՝ տուժող Վ.Նարիբեկյանը նշել է, որ պարանոցի շղթան քաշել-պոկելու վերաբերյալ գրառումները կատարելիս եղել է շփոթված և խառնված, հստակեցրեց, որ իրենց մոտեցել են ոչ թե երեք, այլ երկու երիտասարդ, ովքեր իրենց քաշքշել. սակայն չեն հարվածել. Նշեց նաև, որ պարանոցի շղթայի վրա դեպքին նախորդող պահին եղել է նաև ոսկյա խաչ։ Հայտնեց նաև, որ Գ.Շահինյանի նկատմամբ նյութաիրավական պահանջ չունի։
Տուժող Վաղինակ Նարիբեկյանը նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքներում պնդել է, որ այդ օրը կրել է փակ վզով վերնազգեստ, որի պայմաններում շղթան տեսանելի չէր. Նման պարագայում Դատարանի համար պետք է պարզ դառնար այն հանգամանքը, որ շղթան հափշտակելու նախօրորք ծագած դիտավորություն ամբաստանյալի մոտ չէր կարող աոաջանալ՝ հիմք ընդունելով վերջինիս մոտ հափշտակության օբյեկտ հանդիսացած շղթայի առկայության մասին պատշաճ տեղեկատվության բացակայության փաստը։ Ըստ տուժողի կողմից տրված ցուցմունքների Գագիկի՝ իրեն ուսով դիպչելուց հետո քայլել են մոտ 100 մետր, Գ.Շահինյանին բռնելուց հետո է Վաղինակը հայտնաբերել, որ իր շղթան ևս չկա, իսկ ժամացույցի բացակայությունն ավելի ուշ է հայտնաբերել։
Տուժող Վահե Աբաջյանն իր նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքներում նշել է, որ ոստիկանության բաժնում դեպքի օրը դեոևս 2013թ. օգոստոսի 24-ին, հանցագործության մասին հաղորդում, ինչպես նաև հետաքննիչի մոտ բացատրություն տալիս բանավոր հայտնել էր, որ իր ոսկյա շղթան կորել է վեճի ժամանակ, սակայն տեղի տալով հետաքննիչի հորդորներին՝ նշել է. որ այն պոկել են։ Այդ պահին <<եղել է վախեցած, քանի որ իր շղթան չկար>>։
2013թ. օգոստոսի 26-ին և 2014թ. հունվարի 28-ին տված նախաքննական ցուցմունքները հրապարակելուց հետո տուժող Վ.Աբաջյանը նշել է որ շղթան քաշել-պոկելու վերաբերյալ նշումները քննիչի մոտ կատարել է վերջինիս հորդորով, քանի որ նա պնդել է, որ հետաքննիչի մոտ նշվածը պետք է նույնությամբ գրվի նաև իր մոտ՝ ցուցմունքներում։ Տուժողը հստակեցրել է, որ Գագիկ Շահինյանի հետ կռվի են բռնվել, նշել, որ շղթան կորել է կռվի ժամանակ, չի կարող հաստատապես պնդել, թե այն պոկել են. թե պոկվել-ընկել է.
Տուժող Վ.Աբաջյանը նշել է, որ վեճի հանգամանքներից ելնելով՝ Գագիկն իր շղթան չէր կարող պոկել, նրա հետ եղած անծանոթը` հնարավորություն ուներ.
Ըստ պաշտպանի` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածով նախատեսված գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման սկզբունքի խախտման արդյունքում ոչ միայն չի ճշտվել, թե ովքեր են Գարիկ Գարեգինի Շահինյանի հետ կողոպուտի համակատարողները և կան արդյոք այդպիսիք, թե ոչ. այլև չեն պարզվել Գագիկ Շահինյանին այլ անձանց մասնակցության աստիճանն ու բնույթը կատարված հանցագործությանը, հանցակցության ինչ տեսակներ են առկա։
Պաշտպանը գտնում է ինչպես նախաքննության մարմինը, այնպես էլ դատարանը, խախտելով ապացույցների գնահատումն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի պահանջները, պատշաճ գնահատման չեն ենթարկել Գագիկ Գարեգինի Շահինյանի արարքի ճիշտ որակման համար էական նշանակություն ունեցող վերը նշված հանգամանքները։
Դատարանի հետևություններն այն մասին, թե Գագիկ Գարեգինի Շահինյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 4-րդ կետերով նախատեսված հանցագործություն, չեն համապատասխանում դատարանում հետազոտված ապացույցներին։ Գործի նյութերից երևում է, որ առաջին ատյանի դատարանի կողմից չեն հետազոտվել օբյեկտիվ փաստական տվյալներն այն մասին, որ ենթադրյալ կողոպուտին մասնակցել են երկու կամ ավելի համակատարողներ։
Դատարանը խմբի կողմից կատարված կողոպուտի համար Գագիկ Գարեգինի Շահինյանին դատապարտել է առանց գործի փաստական հանգամանքները հաշվի առնելու, որոնցով պետք է երևար բացի Գագիկ Շահինյանից, ևս, առնվազն, մեկ համակատարողի առկայության մասիե վկայող ապացույցները։ Ուստի հիմնավորված ու պատճառաբանված չեն դատարանի հետևություններն այն մասին, որ Գագիկ Գարեգինի Շահինյանի արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 4-րդ կետերով ճիշտ է որակված։
Հետևաբար դատարանը թույլ է տվել ՀՀ քրեական ղատավարության օրենսգրքի 397-րդ հոդվածով նախատեսված քրեական օրենքի ոչ ճիշտ կիրառում, կիրառել է քրեական օրենքի այն հոդվածը, որը ենթակա չէր կիրառման և չի կիրառել այն հոդվածը, որը ենթակա էր կիրառման։
Պաշտպանը նշել է, որ գործի նյութերի ոաումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ արարքը սխալ է որակվել։ Նախաքննություն իրականացնող մարմինը և Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը խախտել են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ, 18-րդ, 23-րդ հոդվածների պահանջները, որոնք հանգեցրել են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի պահանջների խախտմանը։ Վերը նշված փաստական տեղեկությունները խոսում են այն մասին, որ ոչ թե կողոպուտ կատարելու, այլ տղայական զրույց են ունեցել, որը մեծ ցանկության դեպքում կարող է ընկալվել հասարակական կարգը խախտել՝ որակվեր Խուլիգանություն։ Քննությամբ պարզված չէ, հետևապես արարքը կողոպուտ որակելու, այն ոստիկանների մեքենաների արդյունքում /միջամտությամբ/ կանխվելու վերաբերյալ եզրահանգումները ենթադրություն են, քանի որ քրեական գործով նախաքննությունը ընթացել է միակողմանի և թերի։
Պաշտպանը նշել է, որ բացարձակապես չի նշվել ամբաստանյալի մատնահետքի առկայության մասին, մասնավորապես շղթաների վրա չեն հայտնաբերվել վերջինիս մատնահետքը, որոնց առկայությունը էական և որոշիչ նշանակություն ունի անձի արարքը որակելու համար, այսինքն՝ գործի նյութերում բացակայում են այն ապացույցները, որոնցով պետք է ապացուցվի ոչ միայն, թե ում կողմից է կատարվել մեղսագրվող արարքը, այլ այն, թե արաքն ընդհանրապես տեղի ունեցել է, թե ոչ։
Գործի նախաքննությամբ չի կատարվել քննչական փորձարարություն, ավելին՝ չի ապացուցվել կողոպուտ կատարելու փաստը։ ՀՀ Սահմանադրությունը և քրեական օրենսդրությունը նախատեսում է բոլոր չփարատված կասկածներն ի օգուտ մեղադրյալի մեկնաբանելու սկզբունք։ Սույն գործի շրջանակներում դատարանը սխալ է կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-րդ հոդվածի պահանջը։
Գագիկ Շահինյանը Դատարանում ևս իրեն մեղավոր չի ճանաչել։ Ամբաստանյալը չի ունեցել կողոպուտ կատարելու դիտավորություն և չի նախատեսել որևէ գործողության կատարում, հետևապես չի ունեցել ձևավորված համոզմունք, որի պարագայում իր և ոմն Ալիկի գործողություններում տուժողների մոտ առկա թանկարժեք իրերը դեր չէին կարող ունենալ, հատկապես հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ դրանց կամ այլ թանկարժեք իրի առկայության մասին ամբաստանյալը որևէ տեղեկություն չի ունեցել։
Թեև գործի նյութերով պարզվել է, որ գործով մեղադրյալը և ենթադրյալ նրա հետ եղած երկրորդ անձը ոստիկանական մեքենայի ձայնից են փախել, որից հետո կողոպուտի կասկածանքով տարվել են Կենտրոնի ոստիկանություն, սակայն քննությամբ ապացույցներ ձեռք չեն բերվել այն մասին, որ այդ պահին կամ դրանից կարճ ժամանակ առաջ կողոպուտի եղանակով հափշտակություն է տեղի ունեցել և անմիջական օբյեկտին վնաս պատճառելու իրական վտանգ է ստեղծվել և այդ սպառնալիքը կանխվել է ոստիկանների կամ տուժողների կողմից։ Մասնավորապես արարքի՝ ամբաստանյալի կողմից կատարված լինելու մասին առկա չեն համապատասխան ապացույցներ, այդ թվում՝ գործի նյութերում բացակայում է համապատասխան դատահետքաբանական փորձաքննության եզրակացությունը, որը վկայում է իրեղեն ապացույց հանդիսացող ոսկյա շղթայի և/կամ ձեռքի ժամացույցի վրա ամբաստանյալի մատնահետքերի առկայության մասին, ընդհակառակը ոսկյա շղթայի և/կամ ձեռքի ժամացույցի վրա վերջինիս մատնահետքերը բացակայում են, գործով որպես իրեղեն ապացույց ներկայացված ոսկյա շղթան և/կամ ձեռքի ժամացույցը, դեպքից անմիջապես հետո ոստիկանության աշխատակիցների կողմից իրականացված ամբաստանյալի անձնական խուզարկության արդյունքում, վերջինիս մոտ չեն հայտնաբերվել, դրանք գտնվել են անմիջապես դեպքի վայրի զննության արդյունքում հենց դեպքի վայրում, ինչն ապացուցում է ոչ թե ենթադրյալ կողոպուտի իրականացումը, այլ վկայում է, ինչպես նշել ու պնդել են ամբաստանյալն ու տուժողները, կռվի մասին։ Այս և այլ հանգամանքների առկայության պարագայում Դատարանը գործի օբյեկտիվ բազմակողմանի և լրիվ քննության արդյունքում չէր կարող հանգել այն եզրակացության, որ ամբաստանյալը մեղավոր է իրեն մեղսագրվող արարքների կատարման մեջ, քանի որ չուներ ապացույցների անհրաժեշտ ու բավարար ամբողջությունը, որը կվկայեր նման արարքի՝ ամբաստանյալի կողմից կատարված լինելու մասին։
Ըստ պաշտպանի` դատարանը խախտել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 365-րդ հոդվածի այն դրույթը, որ մեղադրական դատավճիռը չի կարող հիմնված լինել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում, երբ հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունն ապացուցված է դատական քննության ընթացքում։
Անընդունելի և չպատճառաբանված են նաև պատժի մասով դատարանի հետևությունները։ Անգամ պայմանականորեն արարքի որակումը ճիշտ գնահատելու պարագայում դատարանը խախտել է անձի նկատմամբ պատիժ սահմանելու նպատակների վերաբերյալ օրենքի պահանջը։ Գագիկ Շահինյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը կիրառելու հիմքերը եղել են ակնհայտ և նման կարգի կիրառումը հնարավորությունը կտար վերականգնել սոցիալական արդարությունը։
Դատարանը թույլ է տվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ, 4-րդ մասերով սահմանված քրեական դատավարության սկզբունքի անմեղության կանխավարկածի խախտում։ Մասնավորապես, հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ։
Ընդհանուր իրավասության դատարանը հաշվի չի առել այն հանգամանքը, որ կատարած արարքի համար, ընդունված մասով, մասնավորապես, կռվի վերաբերյալ ամբաստանյալը տվել է խոստովանական բացատրություններ, ապա նաև ցուցմունքներ, մանրամասն նկարագրելով դեպքի բոլոր հանգամանքները, ամբաստանյալը օժանդակել է գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբեկտիվ բացահայտմանը, ինչպես նաև չի խախտել իր նկատմամբ անազատության մեջ պահելու հետ չկապված խափանման միջոցի պայմանները, դրսևորել է պատշաճ վարքագիծ։
Դատարանը չի պատճառաբանել, թե ինչով է հիմնավորված համարել, որ ամբաստանյալ Գագիկ Գարեզինի Շահինյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգքրի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով նախատեսված նվազ խիստ պատժատեսակը՝ տուգանքը կիրառելի չէ, չի պատճառաբանել թե ինչու է նշանակել ազատազրկման ձևով պատժի նվազագույն չափից ավելի խիստ պատիժ և չի հիմնավորել թե ինչու ամբաստանյալ Գագիկ Գարեզինի Շահինյանի նկատմամբ կիրառելի չէ ՀՀ քրեական օրենսգքրի 70-րդ հոդվածի դրույթները։
Սույն քրեական գործով ամբաստանյալ Գագիկ Շահինյանի նկատմամբ կամ նրան առընչվող որևէ փորձաքննություն չի նշանակվել։ Իսկ նշանակված փորձաքննություններից ոչ մեկը որևէ կապ չունեն ամբաստանյալ Գագիկ Շահինյանին առաջադրված մեղադրանքին և նշանակվել են նրա հետ չառընչվող՝ բոլորովին այլ փաստական հանգամանքներ և տեղեկություններ հիմնավորելու համար։
Ինչպես երևում է դատավճռից դատարանը Գագիկ Շահինյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս չի ղեկավարվել ՀՀ քրեական ղատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասով, մասնավորապես դրա 5-8-րդ կետով, որոնց համաձայն՝ դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը՝ 5) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների առկայությունը. 6) ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար. 7) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ. 8) ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը (...): Նշված իրավադրույթից երևում է, որ կոնկրետ պատժաչափով կոնկրետ պատժատեսակի նշանակումը և նշանակված պատիժը կրելու անհրաժեշտության հարցի լուծումն իրենցից ներկայացնում են ինքնուրույն և հաջորդական փուլեր։ Այսինքն դատարանը նախ և առաջ որոշում է ամբաստանյալի պատժի ենթակա լինելու հարցը, այնուհետև դրա տեսակը և չափը, որից հետո որոշում, թե ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը՝ հաշվի առնելով առանց նշանակված պատիժը փաստացի կրելու դրա նպատակներին հասնելու հնարավորությունը։
Գագիկ Շահինյանին մեղսագրվող արարքը՝ ինչպես էլ ՀՀ Վերաքննիչ դատարանն այն որակի, հանդիսանում է չավարտված հանցագործություն, ինչն էլ էապես նվազեցնում է դրա հանրային վտանգավորության աստիճանը։ Ինչպես հիշատակվեց վերևում, որոշ հանցագործությունների նախապատրաստությունը օրենսդիրն անգամ քրեորեն պատժելի չի համարել և դրանք չի դասել հանցագործությունների շարքին։
Դատարանը թույլ է տվել դատական քննության սահմանների անցում և ամբաստանյալ Գ.Շահինյանի անմեղության կանխավարկածի խախտում։
Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է նաև, որ ոմն հանցակից Ալիկը սույն գործով որպես մեղադրյալ ներգրավված չի եղել, այլ անձի հետ հանցավոր համաձայնությամբ տուժողների խոշոր չափերի գումարները և ոսկյա զարդերը հափշտակելու մեջ չի մեղադրվել, նման մեղադրանքի շուրջ չի հարցաքննվել և մեղադրանքից չի պաշտպանվել։ Ավելին, չի պարզվել Ալիկի օրենքով սահմանված հանցագործության համար պատասխանատվության ենթակա լինելու տարիքին հասնելու վերաբերյալ հարցը, նախաքննական մարմինը որոշում է կայացրել ոմն Ալիկի մասով գործը առանձնացնել և կասեցնել, սակայն հնարավոր է, որ Ալիկի հայտնաբերվելուց հետո քրեական հետապնդում չիրականացվի՝ նրա գործողություններում հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ։ Նման պարագայում կարելի է արդարացի ու միանշանակ հետևություն անել առնվազն առ այն, որ.
ա) արարքը որակելով որպես մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ կատարված կողոպուտ, եթե ենթադրենք, որ նման արարք կատարվել է, նախաքննություն իրականացնող մարմինը, իսկ հետագայում նաև դատարանը տարբերակված մոտեցում է դրսևորել գործով նշված երկու ենթադրյալ համակատարողների նկատմամբ՝ մի դեպքում քրեական պատասխանատվության է ենթարկել ամբաստանյալին, իսկ մյուս դեպքում՝ ենթադրյալ երկրորդ համակատարողին քրեական պատասխանատվության չի ենթարկել՝ խախտելով օրենքի առաջ բոլորի հավասարության սկզբունքը,
բ) իրականում ենթադրյալ արարքի ենթադրյալ համակատարող ոմն Ալիկն իրականում չի հասել քրեական պատասխանատվության ենթարկելու ՀՀ քրեական օրենսգրքով սահմանված տարիքին, որի պարագայում հետևում է, որ վերջինս չի հանդիսանում որակված հանցագործության սուբյեկտ, ուստի բացակայում է համակատարումը, ուստի արաքը չի կարող որակվել որպես մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ կատարված, այսինքն՝ անգամ եթե ենթադրենք, որ արարքը տեղ է գտել, այն միանգամայն սխալ որակում է ստացել։
Քննարկվող պայմաններում համապատասխան առաջին ատյանի դատարանը դատաքննության արդյունքներով որպես հաստատված փաստ է համարել ոմն Ալիկի կողմից կատարված հանցագործություն, տվյալ դեպքում՝ մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ խոշոր չափերի հափշտակություն կատարելու հանգամանքը՝ իր դատավճռում տալով այնպիսի ձևակերպումներ, որոնք Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին մասի իմաստով հավասարազոր են քրեական մեղադրանք առաջադրելուն, որը հանգեցրել է արարքը հաստատապես խմբի կողմից որակվելուն։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ <<Կողոպուտը ուրիշի գույքի բացահայտ հափշտակությունը մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ, (...) (...) պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկից հազարապատիկի չափով, կամ ազատազրկմամբ՝ երեքից հինգ տարի ժամկետով >>։
Վերոշարադրյալ հոդվածի սանկցիայի վերլուծությունից երևում է, որ այն այլընտրանքային է, ուստի հնարավորություն է տալիս դատարանին, ելնելով կոնկրետ հանցագործության հանրային վտանգավորության բնույթից և աստիճանից, հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակել արդարացի պատիժ՝ ընտրելով հոդվածի սանկցիայով նախատեսված պատժատեսակներից որևէ մեկը՝ տուգանք կամ ազատազրկում։
Ըստ պաշտպանի` սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից չի երևում կողոպուտ կատարելու նախնական համաձայնությունը, և որ Գ.Շահինյանը, կողոպուտ կատարելու նպատակով նախնական համաձայնության գալով ոմն Ալիկի հետ, կատարել է քննարկվող արարքը և դիմել փախուստի։
Անգամ նախաքննություն իրականացնող մարմնի կողմից մեջբերված փաստական հանգամանքների վերլուծությունից երևում է, որ պայմանական հանցակիցներից ոմն Ալիկը ավելի մեծ դերակատարություն է ունեցել ենթադրյալ հանցանքի կատարմանը, քան Գ.Շահինյանը, այն է՝ այնքան պատրաստված է եղել, որ կարողացել է խուսափել պատասխանատվությունից, և մինչ օրս չհայտնաբերվել։
Մեջբերելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 61-րդ հոդվածների, նույն օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի, 70-րդ հոդվածների իրավադրույթները, ինչպես նաև վկայակոչելով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումները` վերոնշյալ հոդվածների, օրենքի միատեսակ կիրառման վերաբերյալ, պաշտպանը նշել է նաև այն մասին, որ առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել մի շարք խախտումներ, որոնք ազդել են գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա, որի արդյունքում էլ իր պաշտպանյալի նկատմամբ նշանակվել է ակնհայտ խիստ պատիժ:
Գագիկ Շահինյանի կողմից հանցանքը առաջին անգամ կատարելու հանգամանքը, անբաստանյալի անձը, խնամքին 2 թոշակառու ծնողների առկայությունը, նախկինում արատավորված, դատապարտված չլինելն ու դրական բնութագիրը, պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքների համակցությունն ու ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, էականորեն նվազեցնում է նրա կատարած արարքի վտանգավորությունը։ Ուստի, նրա նկատմամբ կիրառելի է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի պահանջները և նրա նկատմամբ նշանակված պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել։
Պաշտպանը գտնում է, որ Գագիկ Շահինյանի փաստացի կատարած արարքին ճիշտ քրեաիրավական գնահատական տալուց հետո, նրա նկատմամբ կարող է նշանակվել մեղմ պատիժ, և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կարգով այն պայմանականորեն պետք է չկիրառել։
Ելնելով վերոգրյալից պաշտպանը խնդրել է բեկանել և փոփոխել հիշյալ դատավճիռը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 4-րդ կետերով ամբաստանյալ Գագիկ Շահինյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել՝ արդարացնել և նրա փաստացի կատարած արարքին տալ ճիշտ քրեաիրավական գնահատական։
Հակառակ դեպքում վերջինիս նկատմամբ կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը, եթե վերաքննիչ դատարանը գտնի, որ տվյալ գործով ամբաստանյալ Գագիկ Շահինյանի վերաբերյալ առկա չեն օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատժատեսակով՝ տուգանքով, դատապարտելու հիմքերը, ապա այդ դեպքում նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի սանկցիայով նախատեսված ազատազրկման ձևով պատժի նվազագույն չափը՝ 3/երեք/ տարի ժամկետով և կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի դրույթները, նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով որոշակի ժամկետով փորձաշրջան։


4. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումները.

Վերաքննիչ դատարանը, ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական նորմերի պահպանումը, լսելով պաշտպանի վերաքննիչ բողոքի հիմնավորումները, ամբաստանյալի բացատրությունները, մեղադրողի և տուժողի պատասխանները դրանց դեմ, ներկայացված բողոքի հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, հանգում է այն հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել` հետևյալ պատճառաբանությամբ.

ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 386-րդ հոդվածի համաձայն` վերաքննիչ բողոքի հիման վրա վերաքննիչ դատարանն ստուգում է գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման և քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ, նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ, նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն քրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան` մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ապացուցումը գործի օրինական, հիմնավորված և արդարացի լուծման համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներ բացահայտելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 125-րդ հոդվածի համաձայն` ապացույցներ հավաքվում են հետաքննության, նախաքննության և դատական քննության ընթացքում` սույն օրենսգրքով նախատեսված քննչական և դատական գործողությունների կատարման ճանապարհով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի համաձայն` գործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման` ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրները ստուգելու միջոցով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` հետաքննության մարմինը, քննիրչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ:
Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Գագիկ Շահինյանը դատարանում ևս իրեն մեղավոր չի ճանաչել, հարցերին պատասխանելիս` ըստ էության վերահաստատել է նախաքննական ցուցմունքները, մասնավորապես՝ նշել, որ 2013թ. օգոստոսի 24-ին` ժամը 19։00-ի սահմաններում ինքն ու Ալիկը զբոսնել են Կենտրոն վարչական շրջանի տարածքում։ Ժամը 20։30-ի սահմաններում Հյուսիսային պողոտայում նեղ ճանապարհով անցնելիս ցանկացել է ճանապարհ խնդրել նույն վայրով անցնող չորս երիտասարդներից, ձեռքը դրել է նրանցից մեկի ուսին, որի կապակցությամբ <<մուննաթով>> պատասխանելու համար իրենց միջև խոսակցություն է սկսվել։ Ծանոթանալու և իրար հասկանալու համար զրույցն ոչ մարդաշատ վայրում շարունակելու համար ինքը կամ Ալիկը առաջարկել են գնալ ավելի հանգիստ տեղ։ Այդպես քայլելով հասել են Երևան քաղաքի Նալբանդյան և Արամի փողոցների խաչմերուկ, որտեղ առաջարկել է առանձնանալ` զրույցը շարունակելու համար։ Դրանից հետո ինքը և Ալիկը որպես տուժող ճանաչված անձանց հետ առանձնացել են, մի քանի րոպե զրուցել, որի ժամանակ իրեն անհիմն մեղադրել են սուտ խոսելու մեջ։ Դրանից վրդովված` ափով հարվածել է տղաներից մեկի` Վահե Աբաջյանի դեմքին, սակայն հարվածից վերջինս չի ընկել, մնացել է տեղում, իր հարվածին չի պատասխանել, Վաղինակն է «վրա տվել, սակայն ինքը նրան սաստել և պահանջել է չխանգարել։ Իր հարվածին տուժողները չեն պատասխանել։ Ալիկն էլ կռվի է բռնվել երկրորդ տղայի` Վաղինակի հետ։ Քիչ անց լսել է ոստիկանական մեքենայի ազդանշանի ձայներ ու դիմել է փախուստի, սակայն մոտ 15 մետր փախչելով` սայթաքել և վայր է ընկել, որից հետո հետապնդողներից Վաղինակն իրեն բռնել է։ Ասել են, որ «ցեպ եք տարել, սակայն պատասխանել է, որ շղթայի հետ կապ չունի։ Այդ ժամանակ իրենց են մոտեցել ոստիկանության աշխատակիցները և իրեն բերման ենթարկել ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին։
Նշել է նաև, որ դեպքի պահին կրել է մուգ կապույտ, ընկեր Ալիկը` բաց գույնի վերնազգեստ։ Նշել, թե իբր տուժողների վզին ոսկյա շղթա չի նկատել, դեպքի վայրից փախուստի դիմելիս, գետնին` ևս, հայտնեց, որ ինքը քաշքշել է Վաղինակին, իր ընկերը` Վահեին։ Նշել է նաև, որի իր ապտակից տուժող Վահեի պարանոցի շղթան չէր պոկվի։
Քրեադատավարական ապացուցման տարրեր հանդիսացող ապացույցների ստուգման, գնահատման, ապացուցման ենթակա հանգամանքների վերաբերյալ` ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրության վերը նշված հիմնարար իրավադրույթների պահանջների համատեքստում, քննության առնելով քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների համակցությունը, Վերաքննիչ քրեական դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Գագիկ Շահինյանի կողմից` չավարտված կողոպուտն արհեստականորեն վեճի վերածելու վերաբերյալ ամբաստանյալ Գագիկ Շահինյանի վերոնշյալ պատճառաբանությունն անհիմն է և մտացածին, քրեական պատասխանատվությունից և պատժից խուսափելու նպատակ է հետապնդում, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 4-րդ կետերով նախատեսված հանցանք կատարելը և նրա մեղքը հաստատված է, իսկ պատճառաբանությունները հերքված են քրեական գործով ձեռք բերված և Ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանում պատշաճ իրավական ընթացակարգի պահպանմամբ հետազոտված հետևյալ ապացույցներով.
Տուժող Վաղինակ Նարիբեկյանի նախաքննական և դատաքննական իրարամերժ ցուցմունքների համադրման արդյունքներով արժևորված փաստական տվյալներով.
Վերջինս դեռևս մինչդատական վարույթի ընթացքում հայտնել էր, որ 2013թ. օգոստոսի 24-ին` ժամը 20։30-ի սահմաններում, իր ընկերներ Վահե Աբաջյանի, Արեն և Կարեն Մամյանների հետ զբոսնել է Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտայում։ Այնտեղ իրենց են մոտեցել 3 երիտասարդ տղաներ, որոնցից սև վերնաշապիկովը, ինչպես հետագայում է պարզվել` Գագիկ Շահինյանը, ուսով հարվածել է Վահեի թիկունքին։ Երբ Վահեն շրջվել է, Գ.Շահինյանը, դիմելով նրան, հետաքրքրվել է` ինչ-որ բա՞ն ասացիր։ Վահեն պատասխանել է, որ` ոչ, ինչին Գ.Շահինյանը հակադարձել է` նշելով, թե իբր Վահեն նրա հետ լավ տոնով չի խոսում և առաջարկել գնալ ավելի հանգիստ տեղ` այդ թեմայի շուրջ զրուցելու։ Քայլել են մինչև Երևան քաղաքի Նալբանդյան և Արամի փողոցների խաչմերուկ, որտեղ Գ.Շահինյանն առաջարկել է առանձնանալ և առանձին զրուցել։ Այնուհետև ինքը, Վահեն, Գ.Շահինյանը և նրա ընկերն առանձնացել են, մի քանի րոպե զրուցել։ Երբ արդեն այնպիսի վիճակ էր, որ կարծես իրար հասկացել են, Գ.Շահինյանը, պատճառաբանելով, որ իրենք նրան արդեն նյարդայնացնում են, հարվածել է Վահեին, ապա կռվի բռնվել իր հետ, որի ժամանակ քաշել-պոկել է իր պարանոցի ոսկյա շղթան, որից հետո դիմել փախուստի, իսկ Գ.Շահինյանի ընկերը քաշել-պոկել է Վահեի պարանոցի ոսկյա շղթան և դիմել փախուստի։ Այդ ընթացքում ինքը վայր չի ընկել։ Իրենց ընկերները կանգնած են եղել հեռվում, քաշքշուկին չեն մասնակցել, սակայն տեսնելով քաշքշուկը` մոտեցել են, ինչը նկատելով` Գ.Շահինյանն ու նրա ընկերը փախել են։ Անմիջապես հետապնդել են նրանց և մոտ 40 մետր վազելով` կարողացել են բռնել Գ.Շահինյանին։ Այդ պահին իրենց են մոտեցել ոստիկանության աշխատակիցները և Գ.Շահինյանին բերման են ենթարկել, իսկ իրենց հրավիրել ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին, որտեղ էլ կատարվածի մասին հաղորդում են տվել։
Հակասելով իր նախաքննական վերոնշյալ ցուցմունքներին` դատարանում տուժող Վ.Նարիբեկյանը հայտնել է, թե իբր իր շղթայի և ժամացույցի բացակայությունը հայտնաբերել է ոչ թե Գ.Շահինյանին հետապնդելուց առաջ, այլ այդ ընթացքում, սակայն վերահաստատել է, որ քաշքշուկից առաջ ոսկյա շղթան իր պարանոցին էր, իսկ ժամացույցը` ձեռքին ամրակապված վիճակում։ Նշել, որ իրենց մոտեցած ոստիկաններին հայտնել է, որ իր ոսկյա շղթան չկա, կասկածներ հայտնել, որ Գ.Շահինյանն է <<տարել>> այն, սակայն ներկայումս չի բացառում, որ այն վեճի ընթացքում պատահաբար պոկված և ընկած լինի։ Ոստիկանության բաժնում ևս հայտնել է, որ ոսկյա շղթան չկա։ Նշել, որ ոսկյա շղթան բարակ էր, այն դեպքից հետո իրեն են վերադարձրել ոստիկանները, որն արդեն պոկված վիճակում էր, պոկված գոտիկով ժամացույցը նույնպես ոստիկաններն են գտել և իրեն վերադարձրել։ Նշել է նաև, որ պարանոցի ոսկյա շղթան պոկվելու պահը չի նկատել, ենթադրել է, որ այն գողացվել է, որի մասին հայտնել է քննիչին։ Չի հիշում` քննիչն արդյո՞ք առաջարկել է իր ծնողներից մեկին հրավիրել և նրա մասնակցությամբ ցուցմունքներ տալ։
Հարցերին պատասխանելիս նաև նշել է, որ դեպքի օրը` դրանից առաջ, <<բոուլինգ>> խաղալու վայրի սանհանգույցում լվացվելիս Վահեի վերնաշապիկի տակ` պարանոցին, նկատել է ոսկյա շղթա։ Նշել նաև, որ դեպքի օրը հագել էր <<վզով>> վերնաշապիկ և իբր որևէ մեկը չէր կարող նկատել պարանոցի ոսկյա շղթան։
Վերոնշյալ իրարամերժ ցուցմունքների կապակցությամբ հանցագործության մասին հաղորդում տալու վերաբերյալ 2013թ. օգոստոսի 24-ի արձանագրության, ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնի հետաքննիչի մոտ նույն օրը տված բացատրության, ինչպես նաև 2013թ. օգոստոսի 26-ին և 2014թ. փետրվարի 5-ին տված նախաքննական ցուցմունքների բովանդակությունը հրապարակելուց հետո` տուժող
Վ.Նարիբեկյանը նշել է, որ պարանոցի շղթան քաշել-պոկելու վերաբերյալ գրառումները կատարելիս եղել է շփոթված և խառնված։ Հստակեցրել է, որ իրենց մոտեցել են ոչ թե երեք, այլ երկու երիտասարդ, ովքեր իրենց քաշքշել, սակայն չեն հարվածել։ Նշել է նաև, որ պարանոցի շղթայի վրա դեպքին նախորդող պահին եղել է նաև ոսկյա խաչ։ Հայտնեց նաև, որ Գ.Շահինյանի նկատմամբ նյութաիրավական պահանջ չունի, թեև 85.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ այդ ոսկյա խաչը չի հայտնաբերվել և իրեն այդպես էլ չի վերադարձվել։
Տուժող Վաղինակ Նարիբեկյանը առարկաները ճանաչման ներկայացնելու վերաբերյալ 2013թ. օգոստոսի 26-ին կատարված քննչական գործողության ընթացքում իրեն ճանաչման ներկայացված ոսկյա շղթաների կազմում ճանաչել է քննվող դեպքի վայրի զննության ժամանակ հայտնաբերված ոսկյա շղթան` միաժամանակ վերահաստատել քննվող դեպքի իրական պատկերն արտացոլող նախաքննական ցուցմունքները՝ հայտարարելով, որ դա իր շղթան է, որը 2013թ. օգոստոսի 24-ին Գագիկ Շահինյանը քաշել-պոկել է իր պարանոցից և դիմել փախուստի։
Տուժող Վահե Աբաջյանի նախաքննական և դատաքննական իրարամերժ ցուցմունքների համադրման արդյունքներով արժևորված փաստական տվյալներով.
Վերջինս դեռևս մինչդատական վարույթի ընթացքում հայտնել էր, 2013թ. օգոստոսի 24-ին` ժամը 20։30-ի սահմաններում իր ընկերներ Վաղինակ Նարիբեկյանի, Արեն և Կարեն Մամյանների հետ զբոսնել են Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտայում։ Այնտեղ իրենց են մոտեցել երկու երիտասարդներ, որոնցից սև վերնաշապիկովը ուսով դիպել է իրեն։ Դրանից շրջվել է, հարվածող տղան, ինչպես հետագայում պարզվել է՝ Գագիկ Շահինյանը, հետաքրքրվել է, թե ինքն ինչ-որ բան ասաց։ Նրան պատասխանել է, որ ոչ, ինչից հետո Շահինյանը, պատճառաբանելով, թե իբր ինքը նրա հետ լավ տոնով չի խոսում, առաջարկել է ավելի հանգիստ տեղ գնալ` զրուցելու։ Քայլել են մինչև Երևան քաղաքի Նալբանդյան և Արամի փողոցների խաչմերուկ, որտեղ Գ.Շահինյանն առաջարկել է առանձնանալ և առանձին զրուցել։ Այնուհետև ինքը, Վաղինակը, Գ.Շահինյանը և նրա ընկերն առանձնացել են, մի քանի րոպե զրուցել։ Կարծես հասկացել են միմյանց, սակայն Գ.Շահինյանը հարվածել է իր աչքի հատվածում, ապա կռվի բռնվել Վաղինակի հետ, իսկ ինքը կռվի է բռնվել մյուս տղայի հետ։ Դատարանում նշեց, որ ընդամենը մեկ անգամ իրեն անծանոթն է հարվածել, իսկ նրան ինքը հարվածել է մեկ կամ երկու անգամ։ Անծանոթի հարվածից ընկել է, սակայն վերջինս էլ իր հարվածից է ընկել, սակայն կարողացել է ոտքի կանգնել և դիմել փախուստի։ Նշեց նաև, որ անծանոթը Վաղինակին չի հարվածել։ Նշեց, որ Գագիկ Շահինյանին և նրա ընկերոջը հետապնդել են` նկատելով իր պարանոցի շղթայի բացակայությունը։ Նույն հարցաքննության ընթացքում հայտնեց նաև, որ առաջինն իրեն հարվածել է Գագիկը, երկրորդը` անծանոթը, ինքը վազել է նախ` անծանոթի, հետո` Գագիկի հետևից։ Հայտնեց, որ փորձել է հետապնդել անծանոթին, սակայն զուր, ապա Վաղինակից տեղեկանալով, որ վերջինիս ոսկյա շղթան չկա՝ նկատել է, որ իր 300.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ ոսկյա շղթան պարանոցից բացակայում է։ Դատարանում նշել է նաև, թե իբր առաջին հարվածն եղել է Գագիկ Շահինյանի ընկերոջ կողմից, ով բռունցքով մեկ անգամ հարվածել է իր դեմքին, որից հետո ինքն է նրան փոխադարձաբար հարվածել, Գագիկն ու Վաղինակը նույնպես միմյանց հարվածել են։ Մինչդեռ, դեռևս դատական վարույթի ընթացքում նշել էր, որ մոտ 30 մետր հետապնդել և կարողացել են բռնել Գ.Շահինյանին, վերջինս էր պոկել Վաղինակի պարանոցի ոսկյա շղթան։ Գագիկին բռնելուց հետո իրենց հարցին, թե ոսկյա շղթան որտեղ է, նա պատասխանել է, որ դրանից տեղյակ չէ։ Այդ պահին իրենց են մոտեցել ոստիկանության աշխատակիցները և Գ.Շահինյանին բերման են ենթարկել, իսկ իրենց հրավիրել Ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին, որտեղ էլ հաղորդում են տվել դեպքի մասին։ Գ.Շահինյանին, իսկ մինչ այդ վերջինիս ընկերոջը հետապնդելու պահին որևէ ոստիկանի չեն նկատել, Աբովյան փողոցից 2 ոստիկանները մոտեցել են միայն իրենց կողմից Գագիկին բռնելուց հետո, այնուհետև նրանց կանչով ոստիկանական ավտոմեքենայով ժամանել են ևս 3 ոստիկան։ Ոստիկանների մոտենալուց հետո նրանց տեղեկացրել են, որ կռիվ են արել և իրենց ոսկյա շղթաները չկան։ Դատարանում հայտնել է նաև, թե իբր իրար բացառապես հրել են, ինքը` Գագիկ Շահինյանի ընկերոջը, Գ.Շահինյանը` Վաղինակին։ Նշել նաև, որ այդ օրը կրել է փակ վզով վերնազգեստ, որի պայմաններում շղթան իբր տեսանելի չէր։ Վաղինակի շղթան գտել են ոստիկանները` կռվի վայրում, իսկ իր շղթան չի հայտնաբերվել։ Գագիկի կողմից իրեն ուսով դիպչելուց հետո քայլել են մոտ 100 մետր, Գ.Շահինյանին բռնելուց հետո է Վաղինակն հայտնաբերել, որ նրա շղթան ևս չկա, իսկ ժամացույցի բացակայությունն ավելի ուշ է հայտնաբերել։
Դատարանում նաև նշել է, որ նախաքննության ընթացքում քննիչին պատմել է եղելությունը, որից հետո քննիչն օգնել է ձևակերպել իր մտքերը, սակայն ցուցմունքները վերջում կարդալուց հասկացել է, որ սխալ է գրանցվել շղթայի պոկվելու պահը, քանի որ շղթան պոկվելու պահը չէր տեսել ու քննիչին չէր կարող ասել, որ այն գողացվել է, վերջինս է հուշել, որ նման ցուցմունք տա։ Միայն որոշ ժամանակ անց է հասկացել, որ ցուցմունքը սխալ է արձանագրված, սակայն այդ մասին հայտնել է միայն Վաղինակին։
Նշել է, որ ոստիկանության բաժնում դեպքի օրը՝ դեռևս 2013թ. օգոստոսի 24-ին, հանցագործության մասին հաղորդում, ինչպես նաև հետաքննիչի մոտ բացատրություն տալիս իբր բանավոր հայտնել էր, որ իր ոսկյա շղթան կորել է վեճի ժամանակ, սակայն տեղի տալով հետաքննիչի հորդորներին` նշել է, որ այն պոկել են։ Այդ պահին <<եղել է վախեցած, քանի որ իր շղթան չկար>>։
Իրարամերժ ցուցմունքների կապակցությամբ 2013թ. օգոստոսի 26-ին և 2014թ. հունվարի 28-ին տված նախաքննական ցուցմունքները հրապարակելուց հետո տուժող Վ.Աբաջյանը նշել է, թե իբր շղթան քաշել-պոկելու վերաբերյալ նշումները քննիչի մոտ էլ կատարել է վերջինիս հորդորով, քանի որ նա պնդել է, որ հետաքննիչի մոտ նշվածը պետք է նույնությամբ գրվի նաև իր մոտ` ցուցմունքներում։ Ի վերջո` հստակեցրել է, որ Գագիկ Շահինյանն է իրեն հարվածել, նշել, որ շղթան կորել է կռվի ժամանակ, չի կարող հաստատապես պնդել, թե այն պոկել են, թե պոկվել-ընկել է։ Այդ օրը կրած վերնազգեստը պատռվել էր, ուստի այն չի պահպանել և Դատարանի պահանջով չի կարող ներկայացնել։ Իր շղթան այդպես էլ չի գտնվել, սակայն ամբաստանյալից որևէ նյութաիրավական պահանջ չունի, քանի որ նրա հետ չի վիճաբանել։ Նշել է նաև, որ վեճի հանգամանքներից ելնելով` Գագիկն իր շղթան չէր կարող պոկել, նրա հետ եղած անծանոթը` հնարավորություն ուներ։
Պատշաճ իրավական ընթացակարգերի շրջանակներում հետազոտելով և գնահատելով ոսկյա շղթաների անհետացման հանգամանքների վերաբերյալ տուժողներ Վ.Նարիբեկյանի և Վ.Աբաջյանի իրարամերժ նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքները, դրանք համադրելով միմյանց, տուժողների մասնակցությամբ կատարված այլ քննչական և դատավարական գործողությունների արձանագրությունների, ինչպես դատաքննությամբ հետազոտված այլ ապացույցների հետ` Վերաքննիչ դատարանն առավել կարևորում և արժևորում է մինչդատական վարույթի ընթացքում տված ցուցմունքները` հաշվի առնելով, որ դրանցում առկա փաստական տվյալները հաստատվել են հետևյալ ապացույցներով.
Վկա Արեն Մամյանի` Դատարանում հրապարակված և հետազոտված նախաքննական ցուցմունքներով` այն մասին, որ 2013թ. օգոստոսի 24-ին` ժամը 20։30-ի սահմաններում, եղբոր` Կարեն Մամյանի և ընկերների` Վահե Աբաջյանի ու Վաղինակ Նարիբեկյանի հետ զբոսնելիս են եղել Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտայում։ Այդտեղ մի երիտասարդ ուսով դիտավորյալ դիպչել է Վահեին, ինչից հետո այդ հարցի շուրջ նրանց միջև խոսակցություն է սկսվել։ Այդ տղաներն առաջարկել են գնալ ավելի հանգիստ տեղ` զրույցը շարունակելու համար։ Քայլելով հասել են Երևան քաղաքի Նալբանդյան և Արամի փողոցների խաչմերուկ, որտեղ տղաներից երկուսը Վահեի և Վաղինակի հետ առանձնացել են։ Մի քանի րոպե զրուցելուց հետո նկատել է, որ այդ տղաները փախչում են, իսկ Վաղինակը գոռացել է, որ իր շղթան տարան։ Փորձել է բռնել սպիտակ վերնաշապիկով երիտասարդին, սակայն չի կարողացել։ Քիչ անց տեսել է, որ Վահեն և Վաղինակը բռնել են նրա ընկերոջը` սև վերնաշապիկով տղային և այդ պահին էլ տեղեկացել են, որ սպիտակ վերնաշապիկով երիտասարդը հափշտակել է Վահեի ոսկյա շղթան։ Այնուհետև իրենց են մոտեցել ոստիկանության աշխատակիցները և ուղեկցել ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին։
Վկա Կարեն Մամյանի` դատարանում հրապարակված և հետազոտված նախաքննական` ըստ էության նույնաբովանդակ ցուցմունքներով.
Մեղադրող կողմի միջնորդությամբ որպես վկա հրավիրված Գևորգ Մկրտչյանի ցուցմունքներով. Վերջինս դատարանում հայտնել է, որ քննվող դեպքի ժամանակ ծառայել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության 6-րդ բաժանմունքում` որպես կրտսեր օպերլիազոր։ Դեպքի օրը մեքենայով շրջագայել և ծառայություն են իրականացրել Երևան քաղաքում։ Երևանի Նալբանդյան-Արամի փողոցների խաչմերուկում նկատելով մարդկանց կուտակում` մոտեցել և հարցուփորձ են արել, տեղեկացել, որ կռիվ է եղել, բռնել են մի անձի, իրենց են մոտեցել նաև ՊՊԾ աշխատակիցներ։ Դեպքի վայրում տուժող Վաղինակը խառնաշփոթ վիճակում պատմել է, որ բռնված անձը` ինչպես հետագայում է պարզվել Գագիկ Շահինյանը, ցանկացել է նրա ոսկյա շղթան հափշտակել։ Ոստիկանության բաժնում բաժնի պետին ուղղված զեկուցագրում ներկայացրել է եղելությունը, իսկ հետագա մանրամասներից տեղյակ չէ։ Բավականին ժամանակ անցնելու պատճառաբանությամբ դժվարացավ քննվող դեպքի հետ կապված այլ մանրամասներ վերհիշել և հայտնել։
Դեպքի վայրի զննության արձանագրությամբ, համաձայն որի` 2013թ. օգոստոսի 24-ին` ժամը 21.00-ից մինչև 21.25-ն ընկած ժամանակահատվածում, կատարված քննչական այդ գործողության ժամանակ Երևան քաղաքի Արամի փողոցի թիվ 2 հասցեում` փողոցի սկզբնամասի աջ կողմում, խոտածածկի վրա հայտնաբերվել է գործով տուժող Վաղինակ Նարիբեկյանի պարանոցի ոսկյա շղթան։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված և գործով տուժող Վաղինակ Նարիբեկյանին ի պահ հանձնված ոսկյա շղթայի առկայությամբ. Թեև որպես իրեղեն ապացույց է ճանաչվել նաև տուժող Վ.Նարիբեկյանի ձեռքի ժամացույցը, սակայն դատարանը դատաքննության արդյունքներով փաստում է, որ բացակայում են այն որպես իրեղեն ապացույց ճանաչելու վերաբերյալ քրեադատավարական հիմքերը, քանի որ մեղադրող կողմին ապացույցների բավարար համակցությամբ չի հաջողվել բացառել ակնհայտ ցածրարժեք այդ իրն վիճաբանության հետևանքով վնասվելու և վայր ընկնելու վարկածը։
Մետաղագիտական և ապրանքագիտական համալիր փորձաքննության 2013թ. դեկտեմբերի 17-ի թիվ 43911304 եզրակացությամբ, համաձայն որի` դեպքի վայրի զննության ժամանակ հայտնաբերված, գործով տուժող Վաղինակ Նարիբեկյանին պատկանող մետաղյա շղթան պատրաստված է 750 հարգի ոսկու համաձուլվածքից, 2013թ. օգոստոսի 24-ի դրությամբ շղթայի շուկայական արժեքը կազմել է 131.000 ՀՀ դրամ, ձեռքի ժամացույցինը` 3.000 ՀՀ դրամ։
Դատաբժշկական փորձաքննության 2013թ. օգոստոսի 25-ի թիվ 2791 եզրակացությամբ, համաձայն որի` Վաղինակ Նարիբեկյանի մարմնական վնասվածքը` ձախ նախաբազկի վերին երրորդականի առաջային մակերեսի քերծվածքի ձևով, պատճառվել է բութ առարկայի ներգործության հետևանքով, հնարավոր է քննվող դեպքի ժամանակ և հանգամանքներում, որն առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չի պարունակում։
Դատաբժշկական փորձաքննության 2013թ. օգոստոսի 25-ի թիվ 2792 եզրակացությամբ, համաձայն որի` Վահե Աբաջյանի ստացած մարմնական վնասվածքը` ձախ քունքային շրջանի քերծվածքի ձևով, պատճառվել է բութ առարկայի ներգործության հետևանքով, հնարավոր է քննվող դեպքի ժամանակ և հանգամանքներում, որն առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չի պարունակում։
Դատարանի նախաձեռնությամբ որպես ապացույց ճանաչվող, գործին կցված փաստաթղթերի առկայությամբ և դրանց հետազոտության արդյունքներով, մասնավորապես`
- հաղորդում ընդունելու մասին թիվ 014333 և 014334 արձանագրություններով, համաձայն որոնց` քննվող դեպքի օրը` 2013թ. օգոստոսի 24-ին, գործով տուժողներ, համապատասխանաբար` Վահե Աբաջյանը և Վաղինակ Նարիբեկյանը, նախազգուշացվելով սուտ մատնության համար քրեական պատասխանատվության մասին, ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում հանցագործության վերաբերյալ տվել են հաղորդում` հայտնելով, որ Գ.Շահինյանը ընկերոջ հետ իրենց հարվածել, ապա քաշել-պոկել են Վ.Աբաջյանի պարանոցի 300.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ ոսկյա շղթան, ինչպես նաև Վ.Նարիբեկյանի պարանոցի 215.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ ոսկյա շղթան և 5.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ ձեռքի ժամացույցը։
- ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնի պետ Ա.Պողոսյանին ուղղված ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի ՔՀԲ 6-րդ բաժնի կրտսեր օպերլիազոր, ոստիկանության ավագ, գործով որպես վկա հարցաքննված Գևորգ Մկրտչյանի զեկուցագրով, համաձայն որի` 2013թ. օգոստոսի 24-ին` ժամը 21.35-ին Երևան քաղաքի Արամի և Նալբանդյան փողոցի խաչմերուկից բերման է ենթարկվել Գագիկ Շահինյանը, ով ըստ ձեռնարկված օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների արդյունքների` քաշել-պոկելու միջոցով հափշտակել է Վաղինակ Նարիբեկյանի պարանոցի ոսկյա շղթան, իսկ նրա ընկերը հափշտակել է Վահե Աբաջյանի պարանոցի ոսկյա շղթան և դիմել փախուստի։
- Անձին բերման ենթարկելու արձանագրությամբ, համաձայն որի` Գագիկ Շահինյանը ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին բերման է ենթարկվել Երևանի Արամի և Նալբանդյան փողոցների խաչմերուկից 2013թ. օգոստոսի 24-ին` ժամը 21.45-ին` կողոպուտ կատարելու կասկածանքով։
Ինչպես երևում է գործի նյութերից, վերոնշյալ փաստաթղթերը մինչդատական վարույթի ընթացքում, տուժողների հակասական և իրարամերժ ցուցմունքների բացակայության պայմաններում, որպես ապացույց չեն ճանաչվել, մեղադրանքի և մեղադրական եզրակացության հիմքում չեն դրվել, սակայն Դատարանը, դատաքննության ընթացքում հետազոտելով դրանք, գտել է, որ վերոնշյալ փաստաթղթերն էական նշանակություն ունեն տուժողների նախաքննական և դատաքննական իրարամերժ ցուցմունքները միմյանց, ինչպես նաև այլ ապացույցների հետ համադրելու, գնահատելու, դրանց արդյունքներով տուժողների` մինչդատական վարույթի ընթացքում տված ցուցմունքներն արժևորելու տեսանկյունով, որով և փաստել է, որ այդ փաստաթղթերի գրառումները բովանդակում են գործի լուծման համար նշանակություն ունեցող և պարզաբանման ենթակա հանգամանքների վերաբերյալ ապացուցողական արժեք ներկայացնող փաստական տվյալներ, հետևաբար` ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կարգով դրանք իրավացիորեն ճանաչել է որպես ապացույց և դրել ամբաստանյալ Գ.Շահինյանի նկատմամբ կայացվող դատավճռի հիմքում։
Անդրադառնալով պաշտպանի վերաքննիչ բողոքին, Վերաքննիչ դատարանը արձանագրում է, որ դեռևս առաջին ատյանի դատարանի դատաքննության ընթացքում, մասնավորապես` պաշտպանական ճառում, պաշտպանական կողմը վերաքննիչ բողոքում բերված փաստարկներին նույնաբովանդակ փաստարկներ է ներկայացրել, դատարան, որոնք դատարանի կողմից հանգամանորեն քննարկվել և տրվել է պատշաճ քրեաիրավական գնահատական:
Ի հիմնավորումն ասվածի` առաջին ատյանի դատարանը դատավճռի պատճառաբանական մասում արձանագրել է հետևյալը.
<< Այսպես, ամբաստանյալ Գ.Շահինյանի պաշտպանը, պաշտպանական ճառում հղում կատարելով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2008թ. հուլիսի 25-ի ՎԲ48-08 և ԵՔՐԴ 0512/01/08 նախադեպային որոշումներին` վիճարկեց իր պաշտպանյալի կատարած արարքը որպես կողոպուտ որակելու հիմնավորվածությունը, առավել ևս՝ կողոպուտը քննությամբ չպարզված անձի հետ խմբի կազմում կատարելու հանգամանքը։
Քննարկելով վերոնշյալ վիճարկումների հիմքում պաշտպանի ներկայացրած փաստարկները՝ Դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Գ.Շահինյանի արարքը որպես կողոպուտի փորձ որակված է ճիշտ, որպիսի հետևության հանգում է հետևյալ վերլուծությունների և դատողությունների արդյունքներով.
- Տուժողների պարանոցներին մինչև վիճաբանության սկիզբն առկա են եղել ոսկյա զարդեր, ինչը հաստատվել է վերջիններիս նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքներով։
- Տուժողների պարանոցների ոսկյա շղթաները տեսանելի են եղել շրջապատի անձանց համար, որով և հրապուրել են գործով ամբաստանյալ Գ.Շահինյանին և նրա ընկերոջը (ըստ տուժողների Դատարանում արժևորած նախաքննական ցուցմունքների, որոնցում վերնաշապիկների ձևի և այդ կապակցությամբ պարանոցի շղթաների անտեսանելի լինելու վերաբերյալ որևէ փաստական տվյալ չի ներկայացվել)։
- Վեճը նախաձեռնել և դրա մեջ գործով տուժողներին ներքաշել է ամբաստանյալ Գ.Շահինյանը, անհիմն և չնչին պատրվակով, ով առաջարկել է առանձնանալ և զրուցել ոչ մարդաշատ, հանգիստ վայրում։
- Տուժողները նախաքննության և դատաքննության փուլերում հերքել են գործով ամբաստանյալ Գ.Շահինյանի հետ արհամարհական ոճով զրուցելու վերաբերյալ վերջինիս պատճառաբանությունը, ինչը վկայում է այն մասին, որ գործով ամբաստանյալ Գ.Շահինյանը նրանց հետ վիճաբանելու իրական պատճառ չի ունեցել, վեճը սադրել է իրականում այլ շարժառիթով և նպատակով։
- Տուժողների հետ կայացած Գ.Շահինյանի խոսակցություններին և գործողություններին ի սկզբանե ներկա է գտնվել, այդ թվում՝ նրանց հետ ավելի ուշ ծավալված առանձնազրույցին և վեճին մասնակցել է Գ.Շահինյանի հետ գտնվող նրա ծանոթը ( սըտ վերջինիս ցուցմունքի` ոմն Ալիկը), ով թեև մինչ Արամի և Նալբանդյան փողոցների խաչմերուկում կայացած առանձնազրույցը որևէ գործողությամբ աչքի չէր ընկել, սակայն, ըստ Գ.Շահինյանի դատաքննական ցուցմունքների, ընդամենը ծանոթ լինելու պարագայում, այնուամենայնիվ, համաձայնել է Գ.Շահինյանի նախաձեռնությանը և վերջինիս հետ քայլել և մասնակցել է տուժողների հետ հանգիստ վայրում նախատեսված զրույցին, թեև անձամբ տուժողների հետ վիճելու կամ զրուցելու նույնիսկ չնչին պատճառներ չուներ։
- Վեճը (ծեծկռտուքը) սկսվել է Գ.Շահինյանի անսպասելի հարվածից, թեև ըստ տուժողների նախաքննական ցուցմունքների՝ վեճն ըստ էություն հանգուցալուծվել էր և հարվածելու և ծեծկռտուքի վերաճելու իրական պատճառ չկար։
- Վեճի ընթացքում Գ.Շահինյանը հարվածել է տուժող Վահե Աբաջյանին, ապա կռվի բռնվել Վաղինակ Նարիբեկյանի հետ, իսկ նրա ընկերը (ոմն Ալիկը) տուժող Վ.Աբաջյանի հետ, որից հետո Գ.Շահինյանը և ոմն Ալիկը գրեթե միաժամանակ դիմել են փախուստի, թեև տուժողների կողմից որևէ լուրջ հակազդեցություն չեն ստացել։
- Ամբաստանյալ Գ.Շահինյանի պնդումը՝ ոստիկանության ծառայական մեքենայի ձայնային ազդանշան լսելու պատճառով փախուստի դիմելու վերաբերյալ, գործով տուժողներ Վ.Նարիբեկյանը և Վ.Գալստյանը նախաքննության և դատաքննության ընթացքում չեն հաստատել և, ըստ էության, հերքել են։
- Փախուստի դիմելու պահին տուժող Վ.Նարիբեկյանը և Վ.Աբաջյանը հայտնաբերել են իրենց պարանոցների ոսկյա շղթաների բացակայությունը` այդ մասին բարձրաձայն բացականչելով, որի կապակցությամբ են հետապնդել ոմն Ալիկին, ապա՝ Գ.Շահինյանին, սակայն հաջողվել է բռնել միայն վերջինիս։
- Ծեծկռտուքի վայրից մինչև գործով ամբաստանյալ Գ.Շահինյանին հետապնդելու և բռնելու վայրը գործով տուժողները Վ.Աբաջյանի պարանոցի ոսկյա շղթան և խաչը չեն հայտնաբերել, ինչը նախորդել և պայմանավորել է Գ.Շահինյանի հետապնդումը սկսելու գործողություններին։
- Տուժողներին մոտեցած, տարածքում ծառայություն կատարող ոստիկանները կողոպուտ կատարելու կասկածանքով Գ.Շահինյանին բերման են ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին, որտեղ վերջինիս անձնական խուզարկությամբ հափշտակված որևէ իր, այդ թվում՝ ոսկյա շղթան չի հայտնաբերվել։
- Նույն օրը՝ քննվող դեպքի բացահայտումից կարճ ժամանակ անց, կատարված դեպքի վայրի զննության ընթացքում Երևան քաղաքի Արամի փողոցի թիվ 2 հասցեում` փողոցի սկզբնամասի աջ կողմում, խոտածածկի վրա, հայտնաբերվել և առգրավվել է Վաղինակ Նարիբեկյանի ոսկյա շղթան՝ վնասված (կտրված) վիճակում (ըստ մետաղագիտական և ապրանքագիտական համալիր փորձաքննության 2013թ. դեկտեմբերի 17-ի թիվ 43911304 եզրակացության հետազոտական մասի)։
- Ոմն Ալիկին հաջողվել է դիմել փախուստի, իսկ դեպքի վայրի զննության ընթացքում տուժող Վահե Աբաջյանի պարանոցի ոսկյա շղթան այդպես էլ չի հայտնաբերվել։
Դատարանը նաև փաստում է, որ թեև գործով ամբաստանյալ Գ.Շահինյանը չընդունեց վերագրված խոշոր չափի գույքի հափշտակության փորձին իր առնչությունը, առավել ևս՝ խմբի կազմում այն կատարելու փաստը, սակայն Դատարանը, տուժողների արժևորված ցուցմունքների վերլուծության, միմյանց, ինչպես նաև այլ ապացույցների հետ համադրման և գնահատման արդյունքներով հաստատված է համարում այն քննությամբ չպարզված անձի հետ նախնական համաձայնությամբ տուժողների կյանքի կամ առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնության գործադրմամբ կատարելու փաստը, որի մասին են վկայում նաև՝
- կողոպուտի փորձին երկու կատարողների մասնակցությունը,
- ամբաստանյալ Գ.Շահինյանի և ինքնությունը չպարզված անձի գործողությունների բնույթն ու փոխհամաձայնությունը,
- տուժողներից յուրաքանչյուրին առանձնացնելու, սակայն նրանց հետ միասնաբար վիճելու, նրանց հարվածելու փաստը,
- ամբաստանյալ Գ.Շահինյանի և վերջինիս հանցակցի կողմից գրեթե միաժամանակ փախուստի դիմելու փաստը և տուժողներ Վ.Աբաջյանի և Վ.Նարիբեկյանի պարանոցներից նրանց ոսկյա շղթաների միաժամանակյա անհետացումը,
- դեպքի վայրում (հանցավոր խմբի չբռնված մասնակցի կողմից հափշտակված) տուժող Վահե Աբաջյանի պարանոցի ոսկյա շղթան չհայտնաբերելու, միևնույն ժամանակ ( դեպքի վայրում բռնված ամբաստանյալ Գ.Շահինյանի հափշտակած) տուժող Վ.Նարիբեկյանի պարանոցի ոսկյա շղթայի հայտնաբերման փաստերը։
Ինչ վերաբերում է քննվող դեպքի պահին տուժող Վաղինակ Նարիբեկյանի ձեռքին գտնվող նրա ժամացույցի հափշտակության փորձին, որը ևս վերագրվել է ամբաստանյալ Գ.Շահինյանին, ապա դրա ակնհայտ (նկատելի) ցածր արժեքը ( ոչ միայն ըստ ապրանքագիտական եզրակացության, այլև ըստ տուժող Վ.Նարիբեկյանի դատաքննական ցուցմունքների), ռետինե գոտիկի վնասման և քննվող դեպքից հետո ժամացույցի գետնին հայտնաբերվելու փաստերի համադրումը վկայում են այն մասին, որ վեճի ընթացքում ձեռքի ժամացույցի պատահական վնասման և գետնին հայտնվելու վերաբերյալ վարկածը մեղադրող կողմն ապացույցների բավարար համակցությամբ չի հերքել, (ի տարբերություն երկու տուժողների պարանոցներին առկա ոսկյա շղթաների) հետևաբար՝ ձեռքի ժամացույցի ենթադրյալ հափշտակության փորձի համար ամբաստանյալ Գ.Շահինյանը քրեական պատասխանատվության և պատժի ենթակա չէ։ Դատարանը նաև փաստում է, որ բացակայում են վերոնշյալ առարկայի հափշտակությունն ամբաստանյալ Գ.Շահինյանի և վերջինիս հանցակցի նախնական հանցավոր դիտավորության մեջ ընդգրկված լինելու փաստն հաստատող բավարար փաստական տվյալներ։
Պաշտպան Ա.Հոբոսյանը միջնորդեց նաև որպես ապացույց անթույլատրելի ճանաչել տուժողներ Վաղինակ Նարիբեկյանի և Վահե Աբաջյանի, վկա Կարեն Մամյանի նախաքննական ցուցմունքները` պատճառաբանելով, որ թեև այդ հարցաքննություններից առաջ վերջիններիս 16 տարին լրացել էր, սակայն նրանք հարցաքննվել են առանց օրինական ներկայացուցչի մասնակցության, այսինքն` ըստ պաշտպանի` տուժողի և վկայի հարցաքննության քրեադատավարական կարգի խախտմամբ։ Մինչդեռ ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 207-րդ հոդվածի համաձայն` մինչև 16 տարեկան վկայի կամ տուժողի հարցաքննությունը կատարվում է մանկավարժի մասնակցությամբ, ինչը քրեադատավարական օրենքի պարտադիր պահանջ է։ Ինչ վերաբերում է անչափահաս վկայի կամ տուժողի հարցաքննությանը, ապա դրանց ներկա գտնվելու իրավունք ունեն նրանց օրինական ներկայացուցիչները, այսինքն` օրինական ներկայացուցչի մասնակցությունը հարցաքննությանը քրեադատավարական օրենքի իմպերատիվ պահանջ չէ, հետևաբար` բացակայում են վիճարկվող այդ ապացույցներն անթույլատրելի ճանաչելու վերաբերյալ պաշտպանի վկայակոչած, ինչպես նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 105-րդ հոդվածով նախատեսված այլ հիմքերը։ Բացի այդ, օրենսդիրն անձին նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 338-րդ և 339-րդ հոդվածներով քրեական պատասխանատվության ենթարկելու համար տարիքային շեմ սահմանելիս հաշվի է առել նաև նրա` դեպքերն ընկալելու, հիշելու և ճշմարտացիորեն վերարտադրելու ֆիզիկական հնարավորությունները և հոգեբանական ունակությունները, որոնք պայմանավորված են տարիքային գործոնով։ Տվյալ դեպքում` մինչդատական վարույթի ընթացքում տուժողները, այն էլ մի քանի անգամ հարցաքննվելու պարագայում, նախազգուշացվել են սուտ ցուցմունք տալու, ցուցմունք տալուց հրաժարվելու համար նախատեսված քրեական պատասխանատվության, իրավունքների և պարտականությունների մասին (համապատասխան արձանագրություններում առկա են վերջիններիս անուններից կատարված ստորագրություններ)։ Նման պայմաններում Դատարանի համոզմամբ հարցաքննություններին օրինական ներկայացուցչի մասնակցությունն որևէ էական ազդեցություն ունենալ չէր կարող՝ ստացված փաստական տվյալների արժանահավատության տեսանկյունով, առավել ևս, որ նման անհրաժեշտություն տուժողների մոտ չի ծագել և վերջիններս օրինական կամ այլ ներկայացուցիչ ներգրավելու կամ նրանց մասնակցությամբ հարցաքննվելու միջնորդությամբ հանդես չեկան ողջ դատական քննության ընթացքում` նույնիսկ իրարամերժ ցուցմունքներ տալու պարագայում։
Պաշտպան Ա.Հոբոսյանը միջնորդեց նաև որպես ապացույց անթույլատրելի ճանաչել նաև վկաներ Արեն և Կարեն Մամյանի նախաքննական ցուցմունքները՝ պատճառաբանելով, որ պաշտպանական կողմը զրկվել է Մարդու իրավունքների եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 3-րդ մասի «դե կետով երաշխավորված` նրանց հարցաքննելու, հարցեր ուղղելու հնարավորությունից թե՛ դատական և թե՛ մինչդատական վարույթների ընթացքում։
Թեև Դատարանում պաշտպանական կողմին չի հաջողվել հարցեր առաջադրելու և հարցաքննելու վերոնշյալ վկաներին, սակայն դա տեղի է ունեցել օբյեկտիվ պատճառներով` ՀՀ-ը նրա բացակայելու պատճառաբանությամբ։ Ամեն դեպքում մեղսագրվող արարքում ամբաստանյալի մեղավորության վերաբերյալ հետևության Դատարանը հանգել է ոչ թե բացառապես վիճարկվող այդ ապացույցների, այլ այդ և դատաքննությամբ հետազոտված մյուս ապացույցների համադրման և գնահատման արդյունքներով, ինչը բխում է նաև ՄԻԵԴ-ի` «Մամիկոնյանն ընդդեմ Հայաստանիե գործով 2010թ. փետրվարի 23-ին արտահայտած իրավական դիրքորոշումների ոգուց։
ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգամանքներ ունեցող գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի դատական ակտի հիմնավորումները, այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբանությունները, պարտադիր են դատարանի համար նույնանման փաստական հանգամանքներով այլ գործի քննության ժամանակ։
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին կոնվենցիայի (այսուհետ նաև` Եվրոպական կոնվենցիա) 6-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` քրեական հանցագործություն կատարելու մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր ոք ունի հետևյալ նվազագույն իրավունքները (….)
(դ) հարցաքննելու իր դեմ ցուցմունք տվող վկաներին կամ իրավունք ունենալու, որ այդ վկաները ենթարկվեն հարցաքննության և իրավունք ունենալու` իր վկաներին կանչելու ու հարցաքննելու միևնույն պայմաններով, ինչ իր դեմ ցուցմունք տված վկաները,
«Մամիկոնյանն ընդդեմ Հայաստանի գանգատի քննարկման շրջանակներում 2010թ. փետրվարի 23-ին կայացրած դատական ակտում ՄԻԵԴ փաստել է, որ ապացույցի թույլատրելիության հարցն առաջին հերթին կարգավորվում է ներպետական օրենսդրությամբ և, որպես կանոն, ներպետական դատարաններն են գնահատում ներկայացված ապացույցները, մինչդեռ Եվրոպական դատարանի խնդիրն է հավաստել, թե արդյոք բոլոր ընթացակարգերն իրենց ամբողջության մեջ, ներառյալ` ապացույցների ձեռքբերումն եղել են արդար։ (21-րդ կետ)
Բոլոր ապացույցները, որպես կանոն, պետք է ներկայացվեն մեղադրյալի մասնակցությամբ իրականացվող հրապարակային դատաքննության ընթացքում, որպեսզի մեղադրյալն հնարավորություն ունենա հակափաստարկներ ներկայացնելու։ Դա չի նշանակում, սակայն, որ որպես ապացույց օգտագործվելու համար վկաների ցուցմունքները միշտ պետք է տրվեն դատարանում` հրապարակային դատաքննության ընթացքում։ Եվրոպական դատարանն արձանագրել է, որ նախաքննության ընթացքում ձեռք բերված նման ապացույցների կիրառումն ինքնին անհամապատասխան չէ Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին մասին և 3-րդ մասի (դ) կետին, որն սահմանում է պաշտպանության իրավունքի ապահովման անհրաժեշտությունը։ Որպես կանոն, այդ իրավունքը պահանջում է, որպեսզի մեղադրյալին տրամադրվի համապատասխան և պատշաճ հնարավորություն հարցաքննելու իր դեմ ցուցմունք տված վկային և վիճարկելու նրա ցուցմունքը ցուցմունք տալու ժամանակ կամ վարույթի հետագա փուլերում։
Սույն գործով ամբաստանյալ Գ.Շահինյանի մեղավորությունը Դատարանը հաստատված է համարում տուժողներ Վաղինակ Նարիբեկյանի և Վահե Աբաջյանի ցուցմունքներով, իրեղեն և այլ ապացույցներով, փորձագիտական եզրակացություններով, որի պայմաններում գործով վկաներ Մամյանների նախաքննական ցուցմունքները չեն հանդիսանում այն միակ ապացույցը, որոնց հիման վրա Դատարանը հետևության է հանգում առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Գ.Շահինյանի մեղավորության վերաբերյալ։ Վիճարկվող այդ ցուցմունքներում առկա փաստական տվյալներն հաստատվել են գործով ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտված այլ ապացույցներով, որոնք վերը շարադրվել են։ Հետևաբար` վկաներ Արեն և Կարեն Մամյաններին հարցեր առաջադրելու և հարցաքննելու անհնարինությունը, որը պայմանավորված է եղել օբյեկտիվ պատճառներով` նախաքննության ընթացքում հարցաքննվելուց մինչև վերջնական դատական ակտի կայացումն ընկած ժամանակահատվածում ՀՀ-ից բացակայելու փաստով, Դատարանի համոզմամբ ամբաստանյալ Գ.Շահինյանի` Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 3-րդ մասի (դ) կետով երաշխավորված պաշտպանության իրավունքի խախտման չէր կարող հանգեցնել և չի հանգեցրել։
Այսպիսով, պաշտպանական ճառով ներկայացված միջնորդությունն ու պատճառաբանություններն անհիմն են, այդ միջնորդության հիմքում դրված փաստարկները` սուբյեկտիվ, ոչ լրիվ և միակողմանի գնահատման, յուրովի մեկնաբանման հետևանք, չեն բխում դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները պատշաճ գնահատելու արդյունքներից>>։


Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը վերլուծության և գնահատման ենթարկելով գործով ձեռք բերված ապացույցները, դրանցից յուրաքանչյուրը գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Գագիկ Շահինյանին առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորված և հաստատված է գործին վերաբերվող փոխկապակցված, հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ, քրեական գործի ինչպես նախաքննությամբ, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում քրեադատավարական օրենքի էական խախտումներ, որոնք գործին մասնակցող անձանց օրենքով երաշխավորված իրավունքներից զրկելու կամ դրանցում սահմանափակելու կամ այլ ճանապարհով խոչընդոտել են գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտմանը, ազդել են կամ կարող են ազդել գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա, թույլ չեն տրվել և գործի փաստական հանգամանքների մասին դատարանի դատավճռում շարադրված հետևությունները բխում են քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցներից, ամբաստանյալ Գ.Շահինյանի նկատմամբ կիրառվել է քրեական այն օրենքը, որը ենթակա էր կիրառման, այսինքն` նրան մեղսագրված արարքը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 4-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին:
Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Գ.Շահինյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, պատժի տեսակը և չափը որոշելիս հաշվի է առել ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված իրավադրույթները և նշել հետևյալը.
<<Սույն գործով որպես ամբաստանյալ Գագիկ Շահինյանի անձը դրականորեն բնութագրող տվյալներ` գնահատում է նախկինում դատապարտված չլինելը (ըստ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոն 2013թ. օգոստոսի 27-ին կատարված հարցման արդյունքների), երիտասարդ լինելը (համաձայն 2008թ. փետրվարի 5-ին տրված թիվ AH0524784 անձնագրի` ծնվել է 1992թ. հունվարի 3-ին), իսկ որպես վերջինիս պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք՝ բնակության վայրում դրականորեն բնութագրվելը (համաձայն Կենտրոն վարչական շրջանի թիվ 12 տեղամասի լիազոր ներկայացուցիչ Ս.Մովսիսյանի կողմից 2013թ. սեպտեմբերի 20-ին հաստատված բնութագրի)։
Դատարանը որպես ամբաստանյալ Գագիկ Շահինյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանք` գնահատում է վերջինիս ակտիվ դերը հանցագործության կատարման մեջ՝ հաշվի առնելով, որ վերջինս է սադրել և անհիմն վիճաբանություն ստեղծել տուժողների հետ, որի ընթացքում առաջինն է հարվածել և, ըստ էության, սկսել տուժողների գույքի բացահայտ հափշտակությանն ուղղված խմբի գործողությունները։
Պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող, ինչպես նաև ծանրացնող վերոնշյալ հանգամանքներն հաստատված են գործով ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտված, թույլատրելիության ու վերաբերելիության չափանիշներին համապատասխանող ապացույցներով:
Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյունով անդրադառնալով ամբաստանյալ Գագիկ Շահինյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակին և այն կրելու անհրաժեշտության հարցին` դատարանը փաստում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված հանցակազմը նախատեսում է այլընտրանքային պատժատեսակներ` տուգանք կամ ազատազրկում` որոշակի ժամկետով, հետևաբար` սույն գործի շրջանակներում քննարկման ենթակա են ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակի ընտրության, պատժաչափի, այդ թվում՝ տվյալ հոդվածով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից ավելի մեղմ պատիժ կամ ավելի մեղմ պատժատեսակ նշանակելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառում), ինչպես նաև նշանակվող պատիժը կրելու կամ չկրելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառում) հարցերը։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Գագիկ Շահինյանին վերագրվող հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես՝ այն հասարակական վայրում բացեիբաց կատարելու փաստը, որպես թիրախ` անչափահաս անձանց ընտրելու փաստը, տուժողների քանակը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի տեսանկյունով բացառիկ հանգամանքների բացակայությունը, Դատարանը գտնում է, որ պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյունով վերջինիս նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված` նվազ խիստ պատժատեսակ` տուգանք նշանակելու կանոնը կիրառելի չէ, մեղսագրված հանցանքի համար նրա նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակվի բացառապես ազատազրկման ձևով։ Դատարանը գտնում է, պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյունով ամբաստանյալն ազատազրկման ձևով նրա նկատմամբ նշանակվող պատիժն պետք է կրի, այն արդարացի և անհրաժեշտ է նրան ուղղելու, նոր հանցագործությունների կատարումը կանխելու և սոցիալական արդարությունը վերականգնելու համար։
Դատարանը փաստում է նաև, որ ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող վերը շարադրված հանգամանքներն անհրաժեշտ է հաշվի առնել նրա նկատմամբ նշանակվող պատժի չափը որոշելիս։ Ընդ որում, ամբաստանյալ Գագիկ Շահինյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս Դատարանը հաշվի է առնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 65-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջը, այն որ` հանցափորձի համար ազատազրկման ձևով պատժի ժամկետը չի կարող գերազանցել ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով նախատեսված պատժի առավելագույն ժամկետի երեք քառորդը, տվյալ դեպքում` 3 տարի 9 ամիսը>>։
Սույն քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունից ու վերլուծությունից ակհայտ է դառնում, որ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 4-րդ կետերով մեղադրվող ամբաստանյալ Գագիկ Գարեգինի Շահինյանի նկատմամբ պատժի տեսակն ու չափը որոշելիս ղեկավարվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով և բավարար չափով ստուգման ու պատշաճ գնահատության է ենթարկել ԳՇահինյանի կողմից կատարած հանցանքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, նրա անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, և ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակել է համաչափ պատիժ, ինչը բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածով ամրագրված` արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքից` համապատասխանում է կատարված հանցանքի ծանրությանը, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ ու բավարար է նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար և կարող է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները, այն է` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին:
Քննության առնելով ամբաստանյալ Գ.Շահինյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հարցը, միևնույն ժամանակ համաձայնվելով առաջին ատյանի դատարանի իրավական վերլուծությունների և եզրահանգումների հետ, վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ Գ.Շահինյանի նկատմամբ պատիժը կրելու անհրաժեշտության մասին առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները համապատասխանում են գործի փաստական հանգամանքներին, արդարության և պատասխանատվության անհատականացման քրեաիրավական սկզբունքներին:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով պաշտպանի վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանությունները` Գ.Շահինյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 4-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ, հաշվի առնելով վերջինիս մեղսագրված հանցանքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում` պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Գագիկ Շահինյանի ուղղվելը և վերադաստիարակվելը հնարավոր չէ առանց ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը կրելու, հետևաբար նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքեր չկան, հետևաբար պաշտպանի վերաքննիչ բողոքում բերած փաստարկներն անհմն են և ենթակա են մերժման:
Դատարանի կողմից կայացված դատական ակտն օրինական է ու հիմնավորված, ուստի այն փոփոխելու հիմքեր չկան:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ, 394-րդ, 402-րդ հոդվածներով ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Պաշտպան` Ա.Մելքոնյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի օգոստոսի 11-ի դատավճիռը` ամբաստանյալ Գագիկ Գարեգինի Շահինյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 4-րդ կետերով, թողնել օրինական ուժի մեջ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն

ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ

Իսկականի հետ ճիշտ է`

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Հ.ՏԵՐ-ԱԴԱՄՅԱՆ