Գործ հ.
ԵԿԴ/0029/01/14

Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ ՈՒ Ն
Վ Ե Ր Ա Ք Ն Ն Ի Չ Ք Ր Ե Ա Կ Ա Ն Դ Ա Տ Ա Ր Ա Ն

Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

«03» փետրվարի 2015թ. ք. Երևան

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
/այսուհետ նաև`Վերաքննիչ դատարան/ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ա. ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
Վ.ՌՇՏՈՒՆԻ

ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Մ.ՄԱՀՏԵՍՅԱՆԻ

ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Տ.ԵՆՈՔՅԱՆԻ

ՊԱՇՏՊԱՆՆԵՐ` Ա.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆԻ
Ա.ՄԱԿՈՒՉՅԱՆԻ
Կ.ՔԱՄԱԼՅԱՆԻ
Ս.ԽՉԵՅԱՆԻ
Տ. ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ
Մ.ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆԻ

ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼՆԵՐ` Է.ԱՎԱԳՅԱՆԻ
Տ.ԹԱԳՈՅԱՆԻ
Վ.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԻ
Վ.ՄԱՆՈՒԿՅԱՆԻ
Ա.ԲԱՆՆԱՀՅԱՆԻ

դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ` գործով մեղադրող Տ.Ենոքյանի, ամբաստանյալ Էդիկ Ավագյանի շահերի պաշտպան Ա.Հովհաննիսյանի և ամբաստանյալ Տիգրան Թագոյանի վերաքննիչ բողոքները` բերված Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի /այսուհետ նաև` Դատարան/ 2014 թվականի հոկտեմբերի 13-ի դատավճռի դեմ, քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Էդիկ Նորիկի Ավագյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով /4 դրվագներով/, Տիգրան Սահակի Թագոյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Վահան Գուրգենի Խաչատրյանի`ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Վարուժան Զավենի Մանուկյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Արա Վալերիկի Բաննահյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով.

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.
ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Կենտրոնականի քննչական բաժնում, 01.11.2013 թվականին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 13830913 քրեական գործը:
04.11.2013 թվականին Արա Բաննահյանի նկատմամբ որպես կասկածյալի` խափանման միջոց է կիրառվել ստորագրություն չհեռանալու մասին:
09.11.2013 թվականին Տիգրան Թագոյանը ձերբակալվել է:
11.11.2013 թվականին Արա Բաննահյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
11.11.2013 թվականին Վահան Խաչատրյանի նկատմամբ որպես կասկածյալի` խափանման միջոց է կիրառվել ստորագրություն չհեռանալու մասին:
11.11.2013 թվականին Վարուժան Մանուկյանի նկատմամբ որպես կասկածյալի` խափանման միջոց է կիրառվել ստորագրություն չհեռանալու մասին:
11.11.2013 թվականին Տիգրան Թագոյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ Տիգրան Թագոյանն ազատվել է արգելանքից, և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել ստորագրություն չհեռանալու մասին:
18.11.2013 թվականին Վահան Խաչատրյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
18.11.2013 թվականին Վարուժան Մանուկյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
21.11.2013 թվականին Էդիկ Ավագյանը ձերբակալվել է:
22.11.2013 թվականին Էդիկ Ավագյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Դատարանի 22.11.2013 թվականի որոշմամբ Էդիկ Ավագյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը:
Դատարանի համապատասխան որոշումներով Էդիկ Ավագյանին կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարացվել է:
21.02.2014 թվականին Վահան Խաչատրյանին նախկինում առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել և լրացվել է, նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
21.02.2014 թվականին Տիգրան Թագոյանին նախկինում առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել և լրացվել է, նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
24.02.2014 թվականին Վարուժան Մանուկյանին նախկինում առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել և լրացվել է, նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
25.02.2014 թվականին Էդիկ Ավագյանին նախկինում առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել և լրացվել է, նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 4 դրվագներով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով /տես՝ դրվագներ 1.2.3.4/:
26.02.2014 թվականի որոշմամբ թիվ 13830913 քրեական գործի նյութերով` անհայտ անձի կողմից Էդիկ Ավագյանին ապօրինի թմրամիջոց իրացնելու դեպքի առթիվ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 13123414 քրեական գործը, և առանձնացվել է առանձին վարույթով:
07.03.2014 թվականին թիվ 13830913 քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան։
Դատարանի 2014 թվականի հոկտեմբերի 13-ի դատավճռով ամբաստանյալներ.
1. Էդիկ Նորիկի Ավագյանը 3 դրվագներով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով /դրվագներ 1.2.3/ առաջադրված մեղադրանքներում արդարացվել է` ճանաչելով և հռչակելով նրա անմեղությունն այդ հանցանքների կատարման մեջ։
Էդիկ Ավագյանին պարզաբանվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 66-րդ և 67-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարացվածի և նրան պատճառված /հնարավոր/ վնասի հատուցման` նրա իրավունքներն ու հատուցման կարգը։
Էդիկ Նորիկի Ավագյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 1 դրվագով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով /դրվագ 4/ և դատապարտվել`
-ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով ազատազրկման` 3 /երեք/ ամիս ժամկետով,
- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով ազատազրկման` 3 /երեք/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կարգով, հանցանքների համակցությամբ, նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով՝ Էդիկ Նորիկի Ավագյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 3 /երեք/ տարի 9 /ինն/ ամիս ժամկետով։
Էդիկ Ավագյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դառավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, նշանակված պատժի կրման սկիզբը հաշվվել է 2013 թվականի նոյեմբերի 21-ից։
Վճռվել է. Էդիկ Նորիկի Ավագյանից հօգուտ պետական բյուջեի բռնագանձել 19.236 /տասնինը հազար երկու հարյուր երեսունվեց/ ՀՀ դրամ՝ որպես դատական ծախսեր։
2. Տիգրան Սահակի Թագոյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտվել`
- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով ազատազրկման` 6 /վեց/ ամիս ժամկետով,
- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով ազատազրկման` 6 /վեց/ ամիս ժամկետով,
- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով ազատազրկման` 3 /երեք/ տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կարգով, հանցանքների համակցությամբ, նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով՝ Տիգրան Սահակի Թագոյանի նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 3 /երեք/ տարի 3/երեք/ ամիս ժամկետով։
Նշանակված պատժում, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի կարգով, հաշվակցվել է Տիգրան Սահակի Թագոյանի՝ 2013 թվականի նոյեմբերի 09-ից մինչև 11-ը` ձերբակալման մեջ գտնվելու ժամկետը և նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 3 /երեք/ տարի 2 /երկու/ ամիս 28 /քսանութ/ օր ժամկետով։
Տիգրան Թագոյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դառավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, նշանակված պատժի կրման սկիզբը հաշվվել է նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից։
Վճռվել է. Տիգրան Սահակի Թագոյանից հօգուտ պետական բյուջեի բռնագանձել 19.236 /տասնինը հազար երկու հարյուր երեսունվեց/ ՀՀ դրամ՝ որպես դատական ծախսեր։
3. Վահան Գուրգենի Խաչատրյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտվել ազատազրկման` 3 /երեք/ ամիս ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կարգով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել և սահմանվել է փորձաշրջան` 1 /մեկ/ տարի ժամկետով` Վահան Գուրգենի Խաչատրյանի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դնելով ՀՀ ԱՆ ՔԿՎ ԱՊԿ համապատասխան ստորաբաժանման վրա։
Վահան Գուրգենի Խաչատրյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դառավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Վճռվել է. Վահան Գուրգենի Խաչատրյանից հօգուտ պետական բյուջեի բռնագանձել 19.236 /տասնինը հազար երկու հարյուր երեսունվեց/ ՀՀ դրամ՝ որպես դատական ծախսեր։
4. Վարուժան Զավենի Մանուկյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտվել ազատազրկման` 3 /երեք/ ամիս ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կարգով՝ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել և սահմանվել է փորձաշրջան` 1 /մեկ/ տարի ժամկետով` Վարուժան Զավենի Մանուկյանի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դնելով ՀՀ ԱՆ ՔԿՎ ԱՊԿ համապատասխան ստորաբաժանման վրա։
Վարուժան Զավենի Մանուկյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դառավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Վճռվել է. Վարուժան Զավենի Մանուկյանից հօգուտ պետական բյուջեի բռնագանձել 19.236 /տասնինը հազար երկու հարյուր երեսունվեց/ ՀՀ դրամ՝ որպես դատական ծախսեր։
5. Արա Վալերիկի Բաննահյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտվել ազատազրկման` 3 /երեք/ ամիս ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կարգով՝ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել և սահմանվել է փորձաշրջան` 1 /մեկ/ տարի ժամկետով` Արա Վալերիկի Բաննահյանի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դնելով ՀՀ ԱՆ ՔԿՎ ԱՊԿ համապատասխան ստորաբաժանման վրա։
Արա Վալերիկի Բաննահյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դառավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Վճռվել է. Արա Վալերիկի Բաննահյանից հօգուտ պետական բյուջեի բռնագանձել 19.236 /տասնինը հազար երկու հարյուր երեսունվեց/ ՀՀ դրամ՝ որպես դատական ծախսեր։
Վճռվել է նաև. քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ 2.01, 3.54 և 0.86 գրամ քաշերով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցները հանձնել ՀՀ քննչական կոմիտեի Կենտրոնի քննչական բաժնին՝ սույն քրեական գործի նյութերով հարուցված նոր՝ թիվ 13123414 քրեական գործին կցելու և հետագա ընթացքը լուծելու համար, իսկ այլ փաստաթղթի կարգով որպես ապացույց ճանաչված՝ ամբաստանյալներ Էդիկ Ավագյանի, Վարուժան Մանուկյանի, Վահան Խաչատրյանի, Տիգրան Թագոյանի և Արա Բաննահյանի հեռախոսահամարներով կատարված հեռախոսազանգերի վերծանումները՝ պահել քրեական գործի հետ միասին։
Դատավճռի դեմ մեղադրող Տ.Ենոքյանը բերել է վերաքննիչ բողոք, որով խնդրել է այն` Էդիկ Ավագյանի մասով բեկանել ամբողջությամբ, իսկ Տիգրան Թագոյանի, Վարուժան Մանուկյանի, Վահան Խաչատրյանի և Արա Բաննահյանի մասով մասնակի՝ նշանակված պատժի մասով, և վերջիններիս նկատմամբ նշանակել մեղսագրված հանցանքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանին և բնույթին համաչափ, առավել խիստ պատիժ՝ Էդիկ Ավագյանի դրվագներով ազատազրկում՝ 8 տարի ժամկետով, Տիգրան Թագոյանի նկատմամբ 4 տարի 6 ամիս ժամկետով, Վարուժան Մանուկյանի, Վահան Խաչատրյանի և Արա Բաննահյանի նկատմամբ՝ համապատասխանաբար 3 ամիս ժամկետով։
Նույն դատավճռի դեմ ամբաստանյալ Էդիկ Ավագյանի շահերի պաշտպան Ա.Հովհաննիսյանը նույնպես բերել է վերաքննիչ բողոք, որով խնդրել է այն բեկանել և Էդիկ Ավագյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով /4-րդ դրվագով/ քրեական հետապնդումը դադարեցնել և կայացնել արդարացման դատավճիռ, իսկ առաջադրված մեղադրանքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով կիրառել ՀՀ քրեական օրեսգրքի 70-րդ հոդվածը և պատիժը պայմանականորեն չկիրառել։ Եթե վերաքննիչ դատարանը կգտնի, որ Ավագյանի մեղադրանքը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 4-րդ դրվագով հանցանքը հիմնավորված է, ապա խնդրել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառմամբ նշանակված պատժից ավելի մեղմ պատիժ նշանակել և կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը և պատիժը պայմանականորեն չկիրառել։
Դատավճռի դեմ ամբաստանյալ Տիգրան Թագոյանը նույնպես բերել է վերաքննիչ բողոքը, որով վերջինս խնդրել է Դատարանի 13.10.2014 թվականի դատավճիռը բեկանել և փոփոխել.
1. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքի ծավալից հանել Լոռու մարզում հավաքված և տանը պահված 3,54 գրամ թմրամիջոցի էպիզոդով մեղադրանքը։
2. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով իր մեղադրանքը փոփոխել և իրեն մեղավոր ճանաչել 38–268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և հաշվի առնելով նշված մի շարք պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների ամբողջությունը, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը խստացնող հանգամանքների իսպառ բացակայությունը քրեական գործից, խնդրել է իր նկատմամբ սահմանել մեղմ պատիժ, առկա մեղմացնող հանգամանքները իրենց համակցության մեջ դիտելով որպես բացառիկ հանգամանքներ կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածը և իր նկատմամբ սահմանել նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ կամ ավելի մեղմ պատժատեսակ՝ տուգանքի ձևով կամ նույնպես հաշվի առնելով վերոգրյալ հիմնավորումները ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ դատապարտել պայմանական դատապարտության։
Մեղադրողի և պաշտպան Ա. Հովհաննիսյանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքների կապակցությամբ ամբաստանյալ Արա Բաննահյանի շահերի պաշտպան Մ.Կարապետյանը բերել է գրավոր պատասխան /առարկություններ/, որով խնդրել է ներկայացված բողոքները մերժել և դատավճիռը թողնել այնպես, ինչպես կայացրել է Դատարանը:
Վերաքննիչ դատարանի 24.11.2014 թվականի և 28.11.2014 թվականի համապատասխան որոշումներով վերաքննիչ բողոքներն ընդունվել են վարույթ և գործը նշանակվել է քննության Վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով:

2.Գործի փաստական հանգամանքները.
Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալներ.
1. Էդիկ Ավագյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով /4 դրվագներով/ մեղադրանք է առաջադրել այն բանի համար, որ նա, դեռևս 1990 ական թվականների ընթացքում Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության տարածքում ապօրինի ձեռք է բերել և իրեն պատկանող՝ Արմավիրի մարզի Նալբանդյան համայնքի 4-րդ թաղամասի 6-րդ փողոցի թիվ 3 տանը ապօրինի պահել է ռազմամթերք հանդիսացող՝ 7.62 մմ տրամաչափի 4 փամփուշտներ, որոնք հայտնաբերվել են 21.11.2013 թվականին վերջինիս բնակարանում կատարված խուզարկության ժամանակ:
Բացի այդ, Էդիկ Ավագյանը, չպարզված անձից և հանգամանքներում ապօրինի ձեռք է բերել և պահել «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որը 2013 թվականի ամռան սկզբներին Վարուժան Մանուկյանի և Վահան Խաչատրյանի օժանդակությամբ Երևան քաղաքի Թբիլիսյան խճուղում, 14.000 ՀՀ դրամով վաճառելով՝ ապօրինի իրացրել է Տիգրան Թագոյանին /դրվագ 1/:
Բացի այդ, Էդիկ Ավագյանը, չպարզված անձից և հանգամանքներում ապօրինի ձեռք է բերել և պահել «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որը 2013 թվականի ամռան ընթացքում Վարուժան Մանուկյանի և Վահան Խաչատրյանի օժանդակությամբ Երևան քաղաքի Թբիլիսյան խճուղում, 7.000 ՀՀ դրամով վաճառելով՝ ապօրինի իրացրել է Տիգրան Թագոյանին /դրվագ 2/:
Բացի այդ, Էդիկ Ավագյանը, չպարզված անձից և հանգամանքներում ապօրինի ձեռք է բերել և պահել «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որը 2013 թվականի ամռան ընթացքում Վարուժան Մանուկյանի և Վահան Խաչատրյանի օժանդակությամբ Երևան քաղաքի Թբիլիսյան խճուղում, 14.000 ՀՀ դրամով վաճառելով՝ ապօրինի իրացրել է Տիգրան Թագոյանին /դրվագ 3/:
Բացի այդ, Էդիկ Ավագյանը, չպարզված անձից և հանգամանքներում ապօրինի ձեռք է բերել և պահել զգալի չափի՝ 2.87 գրամը գերազանցող քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որը 2013 թվականի հոկտեմբերի 28-ին Վարուժան Մանուկյանի և Վահան Խաչատրյանի օժանդակությամբ Երևան քաղաքում 28.000 ՀՀ դրամով վաճառելով՝ ապօրինի իրացրել է Տիգրան Թագոյանին /դրվագ 4/:
2. Տիգրան Թագոյանին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրել այն բանի համար, որ նա, 2013 թվականի սեպտեմբեր ամսին Լոռու մարզում դաշտից վայրի աճած կանեփի թուփը քաղելու, այնուհետև այն չորացնելու և մանրացնելու միջոցով, առանց իրացնելու նպատակի՝ իր գործածման համար, ապօրինի պատրաստել և պահել է զգալի չափի՝ 3.54 գրամը գերազանցող քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որի մի մասը ծխելու միջոցով գործածել է, իսկ մնացած՝ զգալի չափի, 3.54 գրամ «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը հետագա գործածման համար ապօրինի պահել է բաճկոնի գրապանում, որը հայտնաբերվել է 2013 թվականի նոյեմբերի 09-ին վերջինիս բնակարանում կատարված խուզարկության ժամանակ:
Բացի այդ, Տիգրան Թագոյանը, 2013 թվակաի հոկտեմբերի 28-ին Վարուժան Մանուկյանի և Վահան Խաչատրյանի միջոցով Երևան քաղաքի Ծիծեռնակաբերդի խճուղում Էդիկ Ավագյանից իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել և պահել զգալի չափերի` 4.4 գրամը գերազանցող քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որի մի մասը ծխելու միջոցով գործածել է, մնացած զանգվածից զգալի չափի` 0.86 գրամ «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը պահել է բաճկոնի գրապանում հետագա գործածման համար, իսկ զգալի չափի` 2.01 գրամ «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը նույն օրը երեկոյան ժամի Երևան քաղաքի Չարենցի փողոցում 20.000 ՀՀ դրամով վաճառելով Արա Բաննահյանին, ապօրինի իրացրել է:
2013 թվականի նոյեմբերի 09-ին ոստիկանության աշխատակիցների կողմից Տիգրան Թագոյանի բնակության վայրում կատարվել է խուզարկություն, որի ընթացքում վերջինիս կողմից ապօրինի ձեռք բերված և պահվող` զգալի չափի 0.86 գրամ «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը հայտնաբերվել է:
3. Վահան Խաչատրյանին`ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրել այն բանի համար, որ նա, թմրամիջոց ձեռք բերելու օժանդակություն կատարելու վերաբերյալ նախնական համաձայնություն ձեռք բերելով Տիգրան Թագոյանի հետ, վերջինիցս 2013 թվականի հոկտեմբերի 28-ին, ցերեկային ժամի վերցրել է 28.000 ՀՀ դրամ գումար, այն նույն օրը փոխանցել իր ծանոթ Վարուժան Մանուկյանին, ապա մի քանի ժամ անց Վ.Մանուկյանից վերցնելով զգալի չափի` 2.87 գրամը գերազանցող քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց` նույն օրը երեկոյան ժամի փոխանցել է Տիգրան Թագոյանին:
4. Վարուժան Մանուկյանին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրել այն բանի համար, որ նա, թմրամիջոց ձեռք բերելու օժանդակություն կատարելու վերաբերյալ նախնական համաձայնություն ձեռք բերելով Վահան Խաչատրյանի հետ, վերջինիցս 2013 թվականի հոկտեմբերի 28-ին, ցերեկային ժամի վերցրել է 28.000 ՀՀ դրամ գումար, և այն Երևան քաղաքի Թբիլիսյան փողոցում փոխանցել է իր ծանոթ Էդիկ Ավագյանին, ապա վերջինիցս վերցնելով զգալի չափի` 2.87 գրամը գերազանցող քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց` այն նույն օրը փոխանցել է Վ.Խաչատրյանին:
5. Արա Բաննահյանին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրել այն բանի համար, որ նա, Տիգրան Թագոյանից, առանց իրացնելու նպատակի, իր անձնական օգտագործման համար ապօրինի ձեռք է բերել զգալի չափերի՝ 2.01 գրամ հաստատուն քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց և այն պահել է Էդգար Մովսեսյանի կողմից շահագործվող «ԲՄՎ» մակնիշի 35 DO 502 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի սրահում:
2013 թվականի հոկտեմբերի 28-ին, ժամը 22.30-ին Արա Բաննահյանը բերման է ենթարկվել ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին, որտեղ էլ կատարված ավտոմեքենայի զննությամբ վերջինիս կողմից ապօրինի ձեռք բերված և պահվող 2.01 գրամ հաստատուն քաշով մարիխուանա տեսակի թմրամիջոցը հայտնաբերվել է։

3.Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, փաստարկները և պահանջները.
Վերաքննիչ բողոքները քննվում են հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոնշյալ հիմնավորումներով:
Բողոք բերած անձ` մեղադրող Տ. Ենոքյանը գտել է, որ Դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ, որն ազդել է գործի ելքի վրա, ճիշտ չի կիրառվել քրեական օրենքը, չեն պահպանվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ հոդվածներով սահմանված պահանջները, խախտվել են կատարած արարքի և նշանակված պատժի համաչափության վերաբերյալ նյութական իրավունքի նորմերը, ինչպես նաև խաթարվել են պատժի նպատակները, խախտվել սահմանադրությամբ պաշտպանվող շահերի անհրաժեշտ հավասարակշռությունը, որպիսի պայմաններում դատական ակտը ենթակա է բեկանման։
Դատարանն ամբաստանյալ Էդիկ Ավագյանին 2013 թվականի ամռան ընթացքում ապօրինի թմրամիջոց իրացնելու երեք դրվագներով արդարացնելու եզրահանգման հիմքում դրել է վերջինիս մեղքը հաստատված չլինելու վերաբերյալ ապացույցների բացակայությունը և այդպիսիք մեղադրանքի կողմից չներկայացնելու փաստարկը։ Նշել է նաև, որ Էդիկ Ավագյանի կողմից 2013 թվականի ամռան ընթացքում երեք անգամ թմրամիջոց իրացնելու մասին իր ցուցմունքներում պնդել է միայն ամբաստանյալ Վարուժան Մանուկյանը։ Միաժամանակ, նշված եզրահանգումից հետո Դատարանն անդրադարձել է Էդիկ Ավագյանի 2013 թվականի հոկտեմբերի 28-ին ապօրինի թմրամիջոց իրացնելու հանգամանքին՝ նշելով, որ նշված դրվագը հիմնավորվել է ոչ միայն ամբաստանյալ Վարուժան Մանուկյանի, այլ նաև մյուս ամբաստանյալ Վահան Խաչատրյանի, Էդիկ Ավագյանի հեռախոսային զանգերի վերծանման տվյալներով, վերջինիս նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու մասին միջնորդության քննության ընթացքում Էդիկ Ավագյանի՝ իր մեղավորության վերաբերյալ հայտարարությամբ։
Փաստել է, որ Դատարանը մեկ դեպքում հիմնավոր և բավարար չի համարել ամբաստանյալ Վարուժան Մանուկյանի նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքները, ըստ էության դրանք գնահատելով անարժանահավատ, մեկ այլ դեպքում` նույն ամբաստանյալի ներկայացրած տեղեկությունները հիմնավոր համարելով՝ կայացրել է մեղադրական դատավճիռ։ Ընդ որում, դատավճռում Դատարանը հստակ նշել է, որ մեղադրական համոզմունքի համար հիմք է հանդիսացել նաև Վարուժան Մանուկյանի ցուցմունքը լրացնող և ցուցմունքում ներկայացված տեղեկություններին համընկնող հանգամանքները, ինչպես նաև ամբաստանյալ Էդիկ Ավագյանի հեռախոսային խոսակցությունների վերծանումները։
Վկայակոչելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի համապատասխան դրույթները, ինչպես նաև Վճռաբեկ դատարանի` Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերաբերյալ գործով 2010 թվականի փետրվարի 10-ի որոշումը, բողոքաբերը փաստել է, որ անհասկանալի և զարմանալի է Դատարանի նմանօրինակ դատողությունները՝ դատաքննության ընթացքում հետազոտված միևնույն ապացույցը տարբեր մեկնաբանությունների ենթարկելու, մեկ դեպքում դրա ապացուցողական արժեքին առավելություն վերագրելու, իսկ մեկ այլ դեպքում՝ այդ արժեքը նվազեցնելու առումով։ Դատարանն ամբաստանյալ Էդիկ Ավագյանի կողմից 2013 թվականի հոկտեմբերի 28-ին թմրամիջոց իրացնելու դրվագը ապացուցված է համարել 5 փաստական տվյալներով՝
1. ամբաստանյալ Վարուժան Մանուկյանի ցուցմունքներով,
2. ամբաստանյալ Վահան Խաչատրյանի ցուցմունքներով,
3. ամբաստանյալ Էդիկ Ավագյանի հեռախոսազանգերի վերծանումներով,
4. դատական նիստի արձանագրությամբ,
5. գումարը Էդիկ Ավագյանին տալու և թմրամիջոցը Ա. Բաննահյանին հասնելու հաջորդականությամբ ու ժամանակագրությամբ։
Դատարանն այս իրավիճակում միտումնավոր լռության է մատնել այն ծանրակշիռ փաստարկը, որ վերը թվարկված ապացույցները /բացի գործի ելքով շահագրգռված ամբաստանյալ Էդիկ Ավագյանի ինքնախոստովանությունից/ առկա են նաև 2013 թվականի ամռան ընթացքում երեք անգամ թմրամիջոց իրացնելու դրվագներում։
Ամբաստանյալներ Վարուժան Մանուկյանը և Վահան Խաչատրյանը նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքներում ներկայացնելով իրենց հանցավոր գործողությունների ժամանակագրությունը, բազմիցս պնդել են, որ իրենց առնչությունը թմրամիջոցի ապօրինի շրջանառությանն սկսվել է դեռևս 2013 թվականի ամռանը։ Մասնավորապես` ամբաստանյալ Վահան Խաչատրյանը նշել է, որ 2013 թվականի ամռան սկզբին իր ծանոթ Տիգրան Թագոյանը դիմել է իրեն՝ «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց ձեռք բերելուն օժանդակելու խնդրանքով։ Ինքն իր հերթին այդ հարցով դիմել է Վարուժան Մանուկյանին և վերջինիս համաձայնությունն ստանալով՝ երեք տարբեր օրերի նրան է փոխանցել Տիգրան Թագոյանից վերցրած 7000-ական դրամները։ Տված գումարի դիմաց Երևան քաղաքի Թբիլիսյան խճուղում Վարուժան Մանուկյանից ստացել է թմրամիջոցը և հանձնել Տիգրան Թագոյանին։ Ամբաստանյալ Վարուժան Մանուկյանի ցուցմունքի վերլուծությունից ակնհայտ է դառնում, որ վերջինս վարույթն իրականացնող մարմնին ներկայացրել է իրականությանը լիովին համապատասխանող տեղեկություններ, ինչը ստուգման է ենթարկվել ամբաստանյալ Վարուժան Մանուկյանի ցուցմունքի համադրությամբ։
Սակայն, Դատարանն անհասկանալի տրամաբանությամբ առաջնորդվելով, ամբաստանյալ Վահան Խաչատրյանի ցուցմունքի ապացուցողական նշանակությունը գնահատել է միայն 2013 թվականի հոկտեմբերի 28-ին Էդիկ Ավագյանի կողմից թմրամիջոց իրացնելու դրվագով, իսկ 2013 թվականի ամռանը թմրամիջոց իրացնելու դրվագների վերաբերյալ նույն անձանցից ստացված տեղեկություններն անհրաժեշտ վերլուծությունների չենթարկելով՝ դատավճռում պատճառաբանված եզրահանգումների ձևով չի արտահայտվել, թե ինչու է որոշ ապացույցներ դրել համոզման հիմքում, իսկ մյուսները մերժել՝ ճանաչելով ոչ հավաստի: Այնուհետև, Դատարանը դատավճռի «Ապացույցների հետազոտում և գնահատում» բաժնում վերլուծել է ամբաստանյալ Տիգրան Թագոյանի նախաքննության ընթացքում տված և դատաքննությամբ հետազոտված ցուցմունքները։ Դատարանի համար ակնհայտ է եղել ամբաստանյալ Տիգրան Թագոյանի հաղորդած այն տեղեկությունը, որը վերաբերում է վերջինիս կողմից 2013 թվականի ամռանը երեք անգամ 7000-ական դրամով ամբաստանյալ Վահան Խաչատրյանից թմրամիջոց ձեռք բերելուն։ Նշված հանգամանքն ընդունել է նաև Դատարանը և իր վերլուծություններով հերքել է Տիգրան Թագոյանի պնդումները անհիմն և շինծու մեղադրանք առաջադրելու վերաբերյալ։ Մասնավորապես՝ Դատարանը վկայակոչելով ամբաստանյալ Տիգրան Թագոյանի ցուցմունքները, դրանք գնահատել է արժանահավատ և հավաստի, սակայն միևնույն ժամանակ չի պատճառաբանել, թե ինչու վերջինիս ցուցմունքները՝ կապված 2013 թվականի ամռանը Վահան Խաչատրյանից թմրամիջոց ձեռք բերելու հետ, որպես ապացույց չեն դիտարկվել և գնահատականի են արժանացել միայն 2013 թվականի հոկտեմբերի 28-ի դրվագ հիմնավորելու համար։ Ակնհայտ է, որ ապացույցների նման սուբյեկտիվ գնահատականն ունեցել է մեկ նպատակ՝ ամեն գնով ամբաստանյալ Էդիկ Ավագյանին զերծ պահել իր կատարած արարքին համարժեք պատժից։
Ըստ բողոքաբերի` ամբաստանյալ Տիգրան Թագոյանի ներկայացրած տեղեկություններն ունեն ուղղակի ապացուցողական նշանակություն, որը Դատարանի կամայական, ապացույցների գնահատման սկզբունքը ճիշտ չկիրառելու հետևանքով դուրս է մնացել ապացուցման գործընթացից: Դատարանը կամայական վերաբերմունք է դրսևորել նաև ամբաստանյալ Էդիկ Ավագյանի հետ անմիջականորեն առնչված, վերջինիս հանցանքի մասին ուղղակիորեն տեղեկություններ հաղորդած ամբաստանյալ Վարուժան Մանուկյանի ցուցմունքներին։ Չնայած Դատարանը հիշյալ ապացույցը գնահատել է Էդիկ Ավագյանի դեմ վկայակոչած որպես միակ ապացույց, սակայն չի պատճառաբանել, թե ինչու է այդ ապացույցը նվազ կարևոր մյուս ապացույցների համեմատ, ինչ դրդապատճառով է Վարուժան Մանուկյանը նախաքննության ամբողջ ընթացքում, ինչպես նաև դատաքննության ժամանակ պնդել, որ ամբաստանյալ Էդիկ Ավագյանից 2013 թվականի ամռանը երեք անգամ 7000 և 14000 ՀՀ դրամով ձեռք է բերել թմրամիջոց և հանձնել Վահան Խաչատրյանին, ինչու այս ապացույցը բավարար չէ քննարկվող դրվագներով մեղադրական դատավճիռ կայացնելու համար։ Եթե հակիրճ ներկայացվի հանցագործության պատկերը, կստացվի հետևյալ իրավիճակը, ամբաստանյալ Էդիկ Ավագյանն իրացրել է թմրամիջոցը ամբաստանյալ Վարուժան Մանուկյանին, վերջինս իր հերթին այն հանձնել է ամբաստանյալ Վահան Խաչատրյանին, իսկ նա էլ՝ ամբաստանյալ Տիգրան Թագոյանին։ Ամբաստանյալներ Վարուժան Մանուկյանը, Վահան Խաչատրյանը և Տիգրան Թագոյանը բազմիցս պնդել են, որ 2013 թվականի ամռանը 7000-ական դրամով երեք անգամ ձեռք են բերել թմրամիջոց, նշել են այն ստանալու վայրը՝ Երևան քաղաքի Թբիլիսյան խճուղին։ Գործով հիմնավորվել է 2013 թվականի հունիս-հոկտեմբեր ամիսներին Էդիկ Ավագյանի բջջային հեռախոսակապը Վարուժան Մանուկյանի հետ՝ Երևան քաղաքի Թբիլիսյան խճուղուց։
Նման փաստական տվյալների առկայության պարագայում առնվազն անհասկանալի է Դատարանի դիրքորոշումը` ամբաստանյալ Էդիկ Ավագյանին 2013 թվականի ամռանը թմրամիջոց իրացնելու երեք դրվագներով արդարացնելու առումով։ Անհասկանալի է նաև Դատարանի այն մոտեցումը, երբ «Գործի դատավարական նախապատմությունը» բաժնում Դատարանը գործի հանգամանքները ներկայացրել է՝ նկարագրելով սկզբում Էդիկ Ավագյանի հանցավոր արարքները, այնինչ, քրեական գործի փաստական տվյալները վկայել են այն մասին, որ գործի նախապատմությունն սկսվել է ամբաստանյալ Արա Բաննահյանի ընկերոջ ավտոմեքենայից թմրամիջոց հայտնաբերելուց, որից հետո, ըստ հաջորդականության նախաքննության մեջ ընգրկվել են նախ Տիգրան Թագոյանը, այնուհետև Վահան Խաչատրյանը, Վարուժան Մանուկյանը, իսկ վերջում միայն Էդիկ Ավագյանը։
Դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ ամբաստանյալ Էդիկ Ավագյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտել նախաքննության ընթացքում մասնակի խոստովանական ցուցմունքներով հանդես գալը, կատարվածի համար անկեղծորեն զղջալը։ Ուշագրավ է այն հանգամանքը, որ Էդիկ Ավագյանն իրեն մեղավոր է ճանաչել և զղջացել է կատարածի համար, միայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցավոր արարքում, սակայն Դատարանն անտեսելով այդ հանգամանքը և հիմնավոր համարելով նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածով նախատեսված այն արարքը, որը Էդիկ Ավագյանի կողմից կատարվել է 2013 թվականի հոկտեմբերի 28-ին, որում նա իրեն մեղավոր չի ճանաչել, վերջինիս դատապարտել է ազատազրկման 3 տարի 6 ամիս ժամկետով, որը ակնհայտ մեղմ պատիժ է, քանի որ գործի փաստական տվյալները վկայել են, որ բացի այդ դեպքը, Էդիկ Ավագյանը 2013 թվականի ամռան ընթացքում ևս երեք անգամ «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց է իրացրել Տիգրան Թագոյանին, որին օժանդակել են Վարուժան Մանուկյանը և Վահան Խաչատրյանը։
Որպես Էդիկ Ավագյանին բնութագրող հատկանիշ, Դատարանը դատավճռի հիմքում դրել է Արմավիրի մարզի Նալբանդյան համայնքի ղեկավարի կողմից տրված տեղեկանքը, որի համաձայն՝ Էդիկ Ավագյանը 2004 թվականից մինչև 2012 թվականի հունիս ամիսը աշխատել է գյուղապետարանում, որպես առաջին կարգի մասնագետ։ Չի կարծում, որ հաստատությունը, որտեղ նախկինում աշխատել է Էդիկ Ավագյանը, վերջինիս բնութագրեր ոչ դրական, մանավանդ, որ Էդիկ Ավագյանն աշխատանքից դուրս է եկել առողջական խնդիրների պատճառով։ Իսկ թե արդյոք համայնքի ղեկավարը տեղյակ է եղել, թե ինչ բնույթի հանցագործությունը մեղմացնելուն ուղղված բնութագիր է տվել Էդիկ Ավագյանին, այն, որ վերջինս թմրամիջոց Է իրացրել մի երիտասարդի, որն իր հերթին նույնպես ներգրավվել է թմրամիջոց իրացնելու գործում, հայտնի չէ։ Դատարանն այնքան է ջանացել դատավճռում ամբաստանյալ Էդիկ Ավագյանին դրական ներկայացնել և դրանով հիմքեր ստեղծել մեղմ պատիժ տալու ուղղությամբ, որ տարօրինակ կերպով դրական հանգամանք է դիտել համայնքային ծառայողի վերապատրաստումներին մասնակցելու փաստը։ Գործի տվյալներից ակնհայտ է, որ ամբաստանյալ Էդիկ Ավագյանը կատարել է մեղադրանքի կողմից ներկայացրած հանցավոր արարքները՝ չորս դեպքով ուղղակիորեն առնչվել է թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությանը՝ իրացրել է մարիխուանա տեսակի թմրամիջոց։ Նման իրավիճակում Էդիկ Ավագյանը պետք է պատասխանատվություն կրի արարքին համարժեք՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածով սահմանված պատիժների գումարման սկզբունքով։ Սակայն Դատարանն անհիմն Էդիկ Ավագյանին արդարացնելով՝ հնարավորություն է ստեղծել վերջինիս խուսափել համարժեք պատժից, ինչի հետևանքով խաթարվել է արդարադատությունը։
Բողոքաբերի համոզմամբ` Դատարանն ակնհայտ մեղմ պատիժ է սահմանել նաև սույն գործով մյուս ամբաստանյալ Տիգրան Թագոյանի նկատմամբ։ Տիգրան Թագոյանի անձը բնութագրող դրական հանգամանքների շարքում Դատարանը հաշվի է առել Երևան քաղաքի Կենտրոն վարչական շրջանի <<թիվ 15>> տեղամասի լիազոր ներկայացուցիչ Ն.Պողոսյանի կողմից տված բնութագիրը, համաձայն որի` Տիգրան Թագոյանն ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի իրավագիտություն ֆակուլտետը։ Մի հանգամանք, որը հայտնի չի եղել նախաքննության ընթացքում, իսկ Տիգրան Թագոյանը ողջ դատաքննության ընթացքում ջանքեր է գործադրել Դատարանի համար ապացուցված համարելու այն, որ իր նախաքննական ցուցմունքներն իրեն ուղղորդել է քննիչը, չի իմացել, թե ինչ հոդվածով է իրեն մեղադրանք առաջադրվել և որ իրեն առաջադրված մեղադրանքը տարբերվել է Արա Բաննահյանին և Վահան Խաչատրյանին առաջադրված մեղադրանքներից։ Վերջնական արդյունքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղսագրված արարքում վերջինս դատաքննության ընթացքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել։
Գտել է, որ ունենալով իրավաբանի որակավորում, Տիգրան Թագոյանն ի սկզբանե իմացել և գիտակցել է իր արարքների հանրային վտանգավորությունը, սակայն Դատարանը նշված հանգամանքը բնութագրել է որպես դրական և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանցավոր արարք կատարելու համար վերջինիս դատապարտել է ազատազրկման 3 տարի ժամկետով, որը հիշյալ հոդվածով նախատեսված սանկցիայի նվազագույնն է։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի համապատասխան դրույթների վկայակոչմամբ անդրադառնալով Վարուժան Մանուկյանի, Վահան Խաչատրյանի, Արա Բաննահյանի՝ պայմանականորեն չկիրառված պատիժներին, բողոք բերած անձը գտել է, որ Դատարանն այս մասով նույնպես մեղմ դատավճիռ է կայացրել, քանի որ Վարուժան Մանուկյանը և Վահան Խաչատրյանը 2013 թվականի ամռանից մինչև հոկտեմբերի 28-ն ընկած ժամանակահատվածում չորս անգամ աջակցել և օժանդակել են Տիգրան Թագոյանին, որպեսզի վերջինս ձեռք բերի «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց: Այսինքն՝ բազմաթիվ անգամ իրականացնելով թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառություն, հատկապես Վարուժան Մանուկյանը և Վահան Խաչատրյանն արդեն ունեն կայուն ձևավորված հանցավոր ձեռագիր, որն իրավապահ մարմինների կողմից չկանխվելու դեպքում չի բացառվում վերածվեր հանցավոր խմբի և առավել մեծ վնաս հասցներ բնակչության առողջությանը։
Դատարանը Վարուժան Մանուկյանի արարքում պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտել հանցագործության բացահայտելուն և հանցագործության մասնակից՝ Էդիկ Ավագյանին մերկացնելուն աջակցելը, կատարվածի համար խոստովանելն ու անկեղծորեն զղջալը, իսկ Վահան Խաչատրյանի արարքում՝ խոստովանական ցուցմունքներով հանդես գալը և անկեղծորեն զղջալը։ Ինչ վերաբերում է Արա Բաննահյանին, ապա Դատարանը որպես պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ հաշվի է առել հանցագործության բացահայտելուն, Տիգրան Թագոյանին հանցանքի կատարման մեջ մերկացնելուն աջակցելը, խոստովանական ցուցմունքներով հանդես գալը, այդ ցուցմունքները դատարանում առերես պնդելը, ինչպես նաև կատարված հանցանքի համար անկեղծորեն զղջալը։
Փաստել է, որ թվարկելով վերոհիշյալ հանգամանքները՝ մեղադրանքի կողմը դրանք հաշվի առնելով է դատարանին միջնորդել վերջիններիս դատապարտել ազատազրկման 3 ամիս ժամկետով, ուստի գտել է, որ առկա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ինչպես նաև բնութագրող տեղեկությունները բավարար չեն եղել, որպեսզի Դատարանը հանգեր նման հետևության՝ ամբաստանյալների նկատմամբ պատիժ նշանակելիս։
Վկայակոչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի, 48-րդ հոդվածի 2-րդ և 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասերի համապատասխան դրույթները, ինչպես նաև Վճռաբեկ դատարանի՝ 2007 թվականի օգոստոսի 30-ի թիվ ՎԲ-142/07 որոշումը, բողոքաբերը նշել է, որ Դատարանը պետք է բացահայտի կատարած կոնկրետ հանցանքի առանձնահատուկ հատկանիշները, որոնք կարող են ազդել հանրության համար վտանգավորության աստիճանի վրա /հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, վնասի չափը և այլն/: Դատարանը հանրության համար վտանգավորության աստիճանը որոշելու ժամանակ պետք է պարզի և հաշվի առնի նաև քրեական օրենքով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը հանցանքի կատարման պահին, ինչը սույն գործով ամբաստանյալների նկատմամբ դատավճիռ կայացնելիս ընդհանուր իրավասության դատարանը չի պահպանել:
Ամփոփելով վերոգրյալը, բողոք բերած անձը գտել է, որ Դատարանն ամբաստանյալ Էդիկ Ավագյանին 2013 թվականի ամռան ընթացքում Տիգրան Թագոյանին Վարուժան Մանուկյանի և Վահան Խաչատրյանի օժանդակությամբ <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոց իրացնելու երեք դրվագներով արդարացնելով, ինչպես նաև Տիգրան Թագոյանի, Վարուժան Մանուկյանի, Վահան Խաչատրյանի և Արա Բաննահյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս բավարար չափով հաշվի չի առել նրանց կողմից կատարված հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, ինչպես նաև ճիշտ իրավական գնահատականի չի արժանացրել Էդիկ Ավագյանի կողմից կատարված բոլոր արարքները և արդյունքում եկել է ոչ ճիշտ եզրահանգման:
Վերոգրյալի հիման վրա, բողոքաբերը խնդրել է Դատարանի 2014 թվականի հոկտեմբերի 13-ի թիվ ԵԿԴ/0029/01/14 դատավճիռը` Էդիկ Ավագյանի մասով բեկանել ամբողջությամբ, իսկ Տիգրան Թագոյանի, Վարուժան Մանուկյանի, Վահան Խաչատրյանի և Արա Բաննահյանի մասով մասնակի՝ նշանակված պատժի մասով, և վերջիններիս նկատմամբ նշանակել մեղսագրված հանցանքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանին և բնույթին համաչափ, առավել խիստ պատիժ՝ Էդիկ Ավագյանի դրվագներով ազատազրկում՝ 8 տարի ժամկետով, Տիգրան Թագոյանի նկատմամբ 4 տարի 6 ամիս ժամկետով, Վարուժան Մանուկյանի, Վահան Խաչատրյանի և Արա Բաննահյանի նկատմամբ՝ համապատասխանաբար 3 ամիս ժամկետով։
Բողոք բերած անձ` ամբաստանյալ Էդիկ Ավագյանի շահերի պաշտպան Ա.Հովհաննիսյանը, գտել է, որ Էդիկ Ավագյանին առաջադրված մեղադրանքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեկ դրվագով /4-րդ դրվագ/ անհիմն է, Դատարանը խախտել է նյութական և դատավարական նորմի պահանջը, կատարվել է միակողմանի և թերի քննություն, ձեռք չի բերվել մեղադրանքը հիմնավորող ապացույցներ, խախտվել է արդար դատաքննության սկզբունքը։
Դատարանն ամբաստանյալ Էդիկ Ավագյանի մեղքը հիմնավորող ապացույց է գնահատել Վարուժան Մանուկյանի ցուցմունքները, սակայն նրա ցուցմունքները հիմնավորող մեկ այլ ապացույց ձեռք չի բերվել, թե նախաքննությամբ, թե դատաքննությամբ, նրա ցուցմունքները մերկապարանոց են, անարժանահավատ։ Թմրանյութ ձեռք բերելու իրական աղբյուրը թաքցնելու նպատակով, նա մատնանշել է մի անձնավորության, հանձինս Ավագյանի, որը բնակվում է Հոկտեմբերյանում, իրեն բարեկամ է, բնականաբար նրանց շփումը հաճախակի բնույթ է կրել։ Մեկ այլ ապացույց ձեռք չի բերվել, հակառակը ձեռք է բերվել Վ.Մանուկյանի` իր
պատասխանատվությունից խուսփելու ապահովությունը և իր ազատությունը, որն այսօր ունի:
Դատարանը նշել է, որ Վարուժան Մանուկյանի ցուցմունքը հիմնավորում է նաև Վահան Խաչատրյանի ցուցմունքով, որը հայտնել է, թե թմրանյութը Վարուժան Խաչատրյանը
վերցրել է մոտենալով ՎԱԶ 21 սպիտակ գույնի մեքենայի վարորդին, սակայն իրականում Ավագյանի մեքենան սպիտակ գույնի չէ, այլ կաթնագույն։ Նշել է, որ Վարուժան Խաչատրյանի ցուցմունքները ոչնչով չեն հիմնավորվում, բացակայում է այլ ապացույցների հետ փոխկապակցությունը: Այս առումով Էդիկ Ավագյանն ինչպես նախաքննությամբ, այնպես էլ դատաքննությամբ չի ընդունել մեղադրանքը, ցուցմունք է տվել, որ ինքը երբևէ որևէ մեկից թմրանյութ չի վերցրել և չի իրացրել: Մեղադրանքը հիմնավորող ապացույց է գնահատվել հեռախոսային զանգերի վերծանումները, որ իբր հեռախոսահամարների վերծանումների ուսումնասիրությամբ պարզվել է, որ Էդիկ Ավագյանի հեռախոսահամարը հաճախակի սպասարկվել է Թբիլիսյան խճուղու ռադիո ծածկույթը ապահովող կայանի կողմից, որտեղ Էդիկ Ավագյանը եկել է իր ՎԱԶ 21 մակնիշի կաթնագույն ավտոմեքենայով։ Հեռախոսահամարների վերծանում, թե նախաքննությամբ, թե դատաքննությամբ չի կատարվել, այնուհանդերձ որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց է գնահատվել, սակայն ոչ նախաքննությամբ և ոչ էլ դատաքննությամբ կողմերին չի ներկայացվել, թե կոնկրետ, որ փաստաթուղթն է համարվել որպես ապացույց։
Դատավարության ժամանակ քննիչը ինչ-որ թղթի վրա գրված
հեռախոսահամարներ նշել է, հայտնելով, որ քրեական գործից է վերցված, սակայն չի նշվել ոչ հատորը ոչ էլ գործ/թերթը, քանի որ այդպիսին գոյություն չունի: Եթե այդպիսիք լիներ դատավճռով նշվեր, կհիմնավորվեր, թե ում կողմից, դատավարության որ փուլում, երբ և ինչ հանգամանքներում է իրականացվել հեռախոսահամարների վերծանումները։
Ըստ բողոքաբերի` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 217-րդ, 218-րդ հոդվածների պահանջների համապատասխան նախաքննությամբ անհրաժեշտ էր կատարել քննչական գործողություն, ներկայացվեր ընթերականերին, պաշտպաններին, ամբաստանյալներին, կատարվեր զննում, կազմվեր արձանագրություն, նշվեր որ ընկերության կապի ծածկույթին ապահովող կայանների կողմից է եղել զանգերը, դրվագներով պետք է նշվեր օրը, ժամը, ի վերջո հեռախոսների վերծանումները արտացոլվեր արձանագրության մեջ։ Այսպիսով խախտվել է քրեական դատավարության օրենսդրության պահանջները և նախաքննական մարմինը և Դատարանը պատշաճ իրավական կարգի ընթացակարգի շրջանակներում ձեռք չի բերել և բնականաբար չի հետազոտել հեռախոսահամարները և գնահատել է մեղադրանքը հիմնավորող ապացույց, ուստի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 121-րդ հոդվածի 1-ին մասի հիմքով Դատարանին միջնորդել է այն ապացույց չճանաչելու և ապացույցների շարքից հանելու, ըստ որի` որպես ապացույց կարող են օգտագործվել սույն օրենսգրքի պահանջների պահպանմամբ կատարված հետևյալ քննչական և դատական գործողությունների արձանագրությունները` 1.զննում, 2. քննում, 3. ճանաչման ներկայացնելու 4.արտաշիրիմում, 5.առգրավում 6.խուզարկություն, 7. գույքի վրա կալանք դնել, 8. նամակագրության, փոստային հեռագրական հաղորդումները վերականգնելու, 9. հեռախոսային խոսակցությունները լսելու, 10. նմուշները ստանալու, 11. քննչական փորձարարություն:
Ինչպես երևում է, բացատրության արձանագրությամբ որպես քննչական և դատական գործողությունների արդյունքում ձեռք բերված ապացույցի տեսակ նախատեսված չէ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 121-րդ հոդվածով, հետևաբար կալանքը որպես խափանման միջոց ձայնագրառման կրիչը չի կարող գնահատվել մեղադրանքը հիմնավորող ապացույց։ Ապացույց չի գնահատվել Դատարանի կողմից Էդիկ Ավագյանի համագյուղացիների ցուցմունքները, անտեսվել է այն հանգամանքը, որ դատարան ներկայացված վկաները կարող էին հիշել համագյուղացի Գառնիկ Ստեփանյանի տան շինարարության մասնակիցներին 4-րդ դրվագով նշված օրվա կապակցությամբ, որովհետև ավարտական աշխատանքներ է կատարվել, սակայն չէին կարող հիշել թե անվանական, ով ինչ շինարարական աշխատանքներ է կատարել, որը կրել է խառը և ընդհանուր բնույթ բոլորի կողմից։ Այսինքն նախաքննությամբ և դատարանի կողմից կանխակալ մոտեցում է ցուցաբերվել ապացույցների գնահատման հարցում։
Վճռաբեկ դատարանն իր որոշումներում գտել է, որ նախապես հաստատված ապացույցը ուժ չունենալու օրենսդրական արգելքը բացառում է որևէ ապացույցի նկատմամբ կանխակալ մոտեցում ցուցաբերելը, քանի դեռ այդ ապացույցը քրեադատավարական օրենսգրքով ամրագրված ընթացակարգով օրինականության, մրցակցության և կողմերի իրավահավասարության, մեղադրյալի պաշտպանության իրավունքի ապահովման և այլ սկզբունքների պահպանմամբ չի հետազոտվել պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում։ Դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ դրվագով չի ձեռնարկել օրենքով նախատեսված բոլոր միջոցները, ապացույցների
հիմնավորվածության շուրջ, որով խախտվել է օրենսդրի պահանջը, գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ, օբյեկտիվ քննության համար։ Ի վերջո, ապացույցի գնահատման հարցում, փաստական տվյալները պետք է ձեռք բերվեն, ամրագրվեն և օգտագործվեն քրեադատավարական օրենքով սահմանաված կարգով, որը չի կատարվել։ Այսպիսով նշված ապացույցներն անհիմն են, անթույլատրելի և չեն կարող դրվել մեղադրանքի հիմքում։
Վկայակոչելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 4-րդ կետի, 105-րդ հոդվածի 5-րդ կետի համապատասխան դրույթները, բողոքաբերը փաստել է, որ ամբաստանյալ Էդիկ Ավագյանի գործողություններում բացակայում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ դրվագի հատկանիշները, գործով ձեռք չեն բերվել մեղադրանքը հիմնավորող ապացույցներ, այն հիմնված է ենթադրությունների վրա:
Բողոքաբերը խնդրել հաշվի առնել այն, որ իր պաշտպանյալը բնութագրվում է լավ, նախկինում ոչնչով արատավորված չէ, կինը վատառողջ է և չի աշխատում, որդին ծառայում է ազգային բանակում, ընտանիքը գտնվում է ծայրահեղ աղքատության շեմին, իսկ Էդիկ Ավագյանը հանդիսանում է այդ ընտանիքի միակ կերակրողը։
Վերոգրյալի հիման վրա, բողոքաբերը խնդրել է Դատարանի 2014 թվականի հոկտեմբերի 13-ի դատավճիռը բեկանել և Էդիկ Ավագյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով /4-րդ դրվագով/ քրեական հետապնդումը դադարեցնել և կայացնել արդարացման դատավճիռ, իսկ առաջադրված մեղադրանքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով կիրառել ՀՀ քրեական օրեսգրքի 70-րդ հոդվածը և պատիժը պայմանականորեն չկիրառել։ Եթե վերաքննիչ դատարանը կգտնի, որ ամբաստանյալ Էդիկ Ավագյանի մեղադրանքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 4-րդ դրվագով հանցանքը հիմնավորված է, ապա խնդրել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառմամբ նշանակված պատժից ավելի մեղմ պատիժ նշանակել և կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը և պատիժը պայմանականորեն չկիրառել։
Ամբաստանյալ Տիգրան Թագոյանը բերված վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ դատավճիռն անհիմն է, այն ենթակա է բեկանման նյութական և դատավարական նորմերի կոպիտ խախտման հիմքով։
Թե նախաքննությամբ, թե դատաքննությամբ հաստատված է համարվել, որ ինքը 2013 թվականի ընթացքում թվով 4 /չորս/ անգամ մարիխուանա տեսակի թմրամիջոց է ձեռք բերել և օգտագործել։ Առաջին 3 /երեք/ անգամ ձեռք է բերել մեկական փաթեթ յուրաքանչյուրը 7.000 դրամով։ Իսկ 4-րդ անգամ իր ընկեր, սույն քրեական գործով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով ամբաստանվող Արա Բաննահյանի խնդրանքով նրա համար նույնպես ձեռք է բերել թմրամիջոց 20.000 դրամ գումարի արժեքով՝ թվով 3 /երեք/ փաթեթ և մեկ փաթեթ ձեռք է բերել իր համար՝ ընդամենը՝ 4 /չորս/ փաթեթ։
Բողոքաբերը փաստել է, որ թմրամիջոց օգտագործել է հազվադեպ։ Քրեական գործով նախաքննությամբ և դատաքննությամբ նույնպես այդ փաստը հաստատվել է Լոռում իր կողմից հավաքված կանեփի տերևները չօգտագործելու, ինչպես նաև դրա գոյության մասին ընդհանրապես մոռացած լինելու փաստով, այն պարզ պատճառաբանությամբ, որ սիստեմատիկորեն թմրամիջոց գործածողը թմրամիջոցի գոյությունը մոռանալ չի կարող։
Մեջբերելով դատաքննության ընթացքում իր կողմից տրված ցուցմունքները, նշել է, որ նախաքննության ընթացքում Արա Բաննահյանը հայտարարել է, որ BMW մակնիշի 35 DՕ 502 պետհամարանիշի ավտոմեքենայում հայտնաբերված այդ մեկ փաթեթ թմրամիջոցը և կաթոցը՝ /պիպետկան/ իրենն են։ Նաև հայտնել է, որ այդ մեկ փաթեթ թմրամիջոցն իբրև իրեն ինքն է տվել։ Բաննահյանը նաև հայտարարել է, որ այդ մեկ փաթեթի դիմաց իբրև ինքն իրեն վճարել է 20.000 դրամ։ Դա անհնար է, քանի որ 1 /մեկ/ փաթեթի դիմաց վճարման ենթակա է 7.000 դրամ։ Այդ գինը կարմիր թելի նման անցնում է ողջ քրեական գործի նյութերում։ Մեկ փաթեթի արժեքը կազմում է 7.000 /յոթ հազար/ դրամ։ Ինչ գնով Բաննահյանի համար ինքը թմրամիջոց է ձեռք բերել, նույն գնով էլ նրան է հանձնել։ Նույնը հաստատվել է նաև նախաքննությամբ և դատաքննությամբ և չի ապացուցվել, չի հաստատվել, որ ինքը 1 /մեկ/ փաթեթը 7.000 դրամով գնել է և 20.000 դրամով տվել է Բաննահյանին։ Ընդհակառակը, հաստատված է ճանաչվել, որ ինքը 7.000 դրամով գնել է և նույն 7.000 դրամով տվել է Բաննահյանին։
Նախաքննությամբ հաստատված է ճանաչվել, որ թմրամիջոցի համար Բաննահյանը վճարել է 20.000 /քսան հազար/ դրամ։ Նույնը ինքը հայտարարել է նաև դատաքննության ընթացքում։ Իր հայտարարությունը մեղադրողը չի հերքել ոչ մի ապացույցով: Դատաքննության ընթացքում ամբաստանյալներ Մանուկյանը, Խաչատրյանը և ինքը տվել են նույն ցուցմունքը, որ մեկ փաթեթ թմրամիջոցի գինը կազմել է 7.000 դրամ։ Բաննահյանի կողմից 20000 դրամի վճարման փաստով հաստատվել է, որ նա 20000 դրամը վճարել է 3 /երեք/ փաթեթների համար։ Ինքը ձեռք է բերել ըեդամենը 4 /չորս/ փաթեթ, որոնցից մեկը բաժանել է երեք մասի և լցրել մյուս երեք փաթեթների վրա։ Դրանցից 2 /երկուսը/ 20.000 դրամով հանձնել է Բաննահյանին, իսկ մեկը 10.000 դրամով պահել է իրեն։
Ըստ բողոքաբերի` նախաքննությամբ ոչ միայն չի հերքվել, այլ հաստատված է ճանաչվել, որ ինքը թմրամիջոցն ինչ գնով գնել՝ նույն գնով էլ տվել է Բաննահյանին։ Դա հաստատվում է ինչպես իր ցուցմունքով, որ ինքը Խաչատրյանից գնել է թվով 4 /չորս/ փաթեթ, յուրաքանչյուրը 7.000 դրամով և վճարել է ընդամենը 28.000 դրամ, այնպես էլ Մանուկյանի ցուցմունքով, որ 28.10.2013 թվականին ինքը Խաչատրյանին փոխանցել է թվով 4 /չորս/ փաթեթ` յուրաքանչյուրը 7.000 /յոթ հազար/ դրամով և ստացել է 28.000 դրամ, ինչպես նաև Խաչատրյանի ցուցմունքով, որ ինքը 28.10.2013 թվականին իրեն փոխանցել է թվով 4 /չորս/ փաթեթ յուրաքանչյուրը 7.000 /յոթ հազար/ դրամով և ստացել է 28.000 դրամ։ Նաև իր ցուցմունքով, որ ինքը Խաչատրյանից ստացել է թվով 4 /չորս/ փաթեթ յուրաքանչյուրը 7.000 դրամով և վճարել է 28.000 դրամ։ Այսպիսով, 20.000 դրամ տված լինելու փաստով նույնպես անհերքելիորեն հիմնավորվում է ապացուցվում է, որ Բաննահյանը գնել է 3 /երեք/ փաթեթ թմրամիջոց, այդ թվում իր, որպես կասկածյալ տված ցուցմունքով և դատաքննական ցուցմունքով, իր` որպես կասկածյալ տված նախաքննական ցուցմունքով, Մանուկյանի, Խաչատրյանի ցուցմունքներով:
Մեղադրական ճառի 1-ին թերթի ստորին հատվածում, մասնավորապես ներքևից 7-րդ տողում մեղադրողը հիմնավորել է, որ Ավագյանը թմրամիջոցն իրացրել է Մանուկյանի և Խաչատրյանի օժանդակությամբ: Մեղադրողը նույնը նաև հրապարակել է իր ճառում։ Սակայն, ըստ քրեական գործի` Մանուկյանը և Խաչատրյանն օժանդակել են ոչ թե իրացնողին` Ավագյանին, այլ օժանդակել են սպառողին` այսինքն իրեն։
Բացի այդ, Դատարանն զգուշացրել է, որ ճառերում կարող են քննարկվել միայն դատաքննության ընթացքում քննության առնված հետազոտված փաստերը, ապացույցները և հանգամանքները։ Այսպիսով, այսքանով հանդերձ հիմնավորված է, որ իր կատարած արարքը ոչ այլ ինչ է, քան թմրամիջոց ձեռք բերելու օժանդակություն, այլ ոչ թե թմրամիջոցի իրացում։ Նշվածը հիմնավորված է նաև իր ու Բաննահյանի միջև տվյալ օրերին տեղի ունեցած մուտքային և ելքային հեռախոսազանգերի վերածանումներով:
Նշել է, որ իր նկատմամբ անարդարությունը գիտակցել է, իր և Խաչատրյանի մեղադրանքները համեմատելով, տեսնելով, որ ինքը խնդրել է Խաչատրյանին, իսկ Բաննահյանն էլ իրեն է խնդրել, սակայն Խաչատրյանն օժանդակող է ճանաչվել, իսկ ինքը՝ իրացնող։ Այն դեպքում, որ Դատարանի կողմից ճշգրիտ և միատեսակ օրենքի կիրառության չի կատարվել և Դատարանը պահպանելով նախաքննական մարմնի սխալը իր արարքը շարունակել է դիտել թմրամիջոցի իրացում, այն պայմաններում, երբ իր ու Խաչատրյանի գործուղությունները ոչնչով իրարից չէին տարբերվում և արարքի որակման ասպեկտով, միևնույն իրավաբանական գնահատականին պետք է արժանանային:
Հայտնել է, որ նախաքննական և դատաքննական իր ցուցմունքների հակասությունների և իր ու Բաննահյանի նախաքննական ցուցմունքների համապատասխանության միակ պատճառը իրեն կալանավորելու սպառնալիքն է եղել և պահպանելով այն, մինչ օրս ազատության մեջ է գտնվում։ Իր ցուցմունքը հերքող որևէ ապացույց կամ փաստարկ չի ներկայացվել մեղադրող կողմից և այն թողնվել է առանց արձագանքի։
Վկայակոչելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդված 4-րդ կետի համապատասխան դրույթները, բողոքաբերը նշել է, որ իր ցուցմունքը մեղադրողի կողմից չի ժխտվել։ Այդ ցուցմունքը մնացել է որպես դատաքննության ընթացքում քննության ենթարկված և հաստատված ապացույց, սակայն Դատարանի կողմից որևէ ուշադրության ու համապատասխան գնահատականի չի արժանացել։ Ուշագրավ է նաև այն հանգամանքը, որ 28.10.2013 թականին Մովսիսյանը բացատրություն է տվել և հայտնել, որ այդ օրը՝ 28.10.2013 թվականին Արա Բաննահյանի աշխատանքի վայրում իրեն հայտնել է, որ Տիգրանից 20.000 դրամով թմրամիջոց է վերցնելու։ Նույն օրը՝ 28.10.2013 թվականին Արան նույնպես հայտևել է, որ Սեյրանին և էդուարդին ինքը տեղեկացրել է, որ այդ օրը Տիգրանից 20.000 դրամով պլան է վերցնելու։ Ինչպես ասվեց, այդ տեղեկությունը նրանք հայտել են 29.10.2014 թվականին։ Մի քանի օր հետո՝ 01.11.2014 թվականին նույն անձինք բոլորովին այլ տեղեկություն են հայտնել այն, որ ոչ մի Տիգրան չգիտեն և իրենց հայտնի չէ, թե 29.10.2013 թվականին ինչու են այդպիսի բաներ գրել։ Ավելին՝ իրենից իր օգտագործման համար Բաննահյանի կողմից թմրամիջոց ձեռք բերելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածով մեղադրանքի ապացույց է հանդիսանում նաև տոքսիկոքիմիական փորձաքննության թիվ 627Ք եզրակացությունը՝ նրա մազերի և մեզի մեջ թմրամիջոցի հայտնաբերման փաստը, այն դեպքում, երբ ըստ նույն քրեական գործով հաստատված է համարվել, որ իրենից ստացած թմրամիջոցը Բաննահյանը, Մովսիսյանը և Աղամալյանն օգտագործել չեն հասցրել։ Եթե քրեական գործով մեղադրողը հաստատված է համարել, որ 28.10.2013 թվականին Բաննահյանը բռնվել է և դեռևս հասցրած չի եղել օգտագործել իրենից վերցրած թմրամիջոցը, ապա անհասկանալի և անբացատրելի է, թե մեղադրողը ինչ տրամաբանությամբ է հայտարարել, որ Բաննահյանի մազի և մեզի մեջ հայտնաբերված թմրամիջոցը դա իրենից ստացած թմրամիջոցն է և տոքսիկոքիմիական փորձաքննության թիվ 627Ք եզրակացությամբ Բաննահյանի մազերի և մեզի մեջ հայտնաբերված թմրամիջոցը ներկայացրել է որպես Բաննահյանի կողմից իրենից թմրամիջոցի ձեռք բերման ապացույց։
Մեղադրողի, այնուհետև Դատարանի կողմից արժանահավատ չեն համարվել գործով ուղղակի և առանցքային վկա Եվա Զաքարյանի դատաքննական ցուցմունքը, որը որքանով տարօրինակ, այնքանով էլ անհասկանալիորեն չէր հարցաքննվել ողջ նախաքննության ընթացքում, այլ միայն պաշտպանական կողմի միջնորդությամբ հարցաքննվել է դատաքննության ընթացքում, որով նա հայտնել է, որ ինքը նրանից 28.10.2014 թվականին ընկերոջ համար 20.000 ՀՀ դրամ գումար է վերցրել, երեկոյան վերադարձնելու պայմանով, որը և վերադարձրել է երեկոյան։ Այսինքն` եթե վկային մեղադրանքի կողմը չի հրավիրել, հրավիրել է պաշտպանական կողմը, նրա ցուցմունքը պաշտպանական կողմի համար նպաստավոր է, ապա ինչպես մեղադրողի, այնպես էլ Դատարանի կողմից համարվել են ոչ արժանահավատ։ Մինչդեռ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 86-րդ հոդվածով սահմանված է, որ վկան ցուցմունքներ տալու նպատակով կողմի կամ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից կանչված այն անձն է, ում կարող է հայտնի լինել տվյալ գործով պարզելու ենթակա որևէ հանգամանք։ Եվա Զաքարյանին հայտնի է եղել գործի հանգամանքներ, որոնք դատարանի կանչով ներկայացել և դատարանին հայտնել է։ Եվա Զաքարյանի հայտնած տեղեկություններն իր որդու համար կարող են նպաստավոր լինել, որը նրա ցուցմունքի սուտ և անարժանահավատ լինելու կանխավարկած և ապացույց հանդիսանալ չի կարող, ինչպես դա հարգելի մեղադրողն ու Դատարանն են համարել։
Ավելին, մեղադրողը, այնուհետև Դատարանը նշել են, որ իր նախաքննական ցուցմունքը պնդելով Բաննահյանը դրանով հերքել է իր մոր ցուցմունքը և պնդել է նախաքննության ժամանակ իր տված ցուցմունքները ամբողջությամբ և պարբերաբար հղումներ են կատարել նրա նախաքննական ցուցմունքների վրա, այն պայմաններում, երբ Բաննահյանն ընդհանրապես դատաքննության ժամանակ ցուցմունքներ չի տվել և չի էլ պատասխանել դատավարության որևէ մասնակցի հարցի։ Նախաքննութան ամբողջ ընթացքում Բաննահյանին երբեք հարց չի տրվել, թե նա 28.10.2013 թվականին նախորդող օրերին իրենից թմրամիջոց խնդրե՞լ է իր համար ձեռք բերել, թե՞ ոչ, և Բաննահյանը չի հայտնել, որ 28.10.2013 թվականից առաջ իրենից ինքը չի խնդրել իր համար թմրամիջոց ձեռք բերել, թեև առանց դրա, որը էական նշանակություն ունի այս էպիզոդով իր արարքի որակման հաշվով, որի կապակցությամբ գործը ՀՀ քրեական վերաքննիչ դատարանում վերաքննության կարգով քննելու պայմաններում միջնորդել է հարցաքննել Արա Բաննահյանին հիշյալ հարցի կապակցությամբ։
Ըստ բողոքաբերի` Լոռու մարզում հավաքած թմրամիջոցը մեղադրանքի ծավալում ընդգրկելն անհիմն է ու անօրինական և գտել է, որ այն իր մեղադրանքի ծավալից ենթակա է վերացման` բերելով հետևյալ հիմնավորումները.
Մեջբերելով նախաքննության և դատաքննության ընթացքում իր կողմից տված ցուցմունքները, նշել է, որ Լոռու մարզից հավաքած կանեփի տերևների մասին իր մոռացած լինելը հիմնավորվում է այդ կանեփը իրենց տանը գտնված ժամանակ Խաչատրյանից 2 /երկու/ անգամ թմրամիջոց գնած լինելու փաստով։ Դատաքննության ընթացքում մեղադրողը հակառակը չի ապացուցել, որ թմրամիջոցի գոյության մասին ինքը չի մոռացել, որ ինքը սուտ է ասում, որ մոռացել է թմրամիջոցի գոյության մասին։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 4-րդ կետի համապատասխան դրույթների վկայակոչմամբ, փաստել է, որ եթե մեղադրողը չի կարողանում ժխտել իր` որպես կասկածյալ տված ցուցմունքը և դատաքննական ցուցմունքը, որ թմրամիջոցի գոյության մասին մոռացած է եղել, եթե մեղադրողը չի կարողանում ապացուցել, որ ինքը ստում է, որ թմրամիջոցի գոյության մասին չի հիշել, ապա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 4-րդ կետով օրենսդրի ներկայացված պահանջով այդ փաստը պետք է մեկնաբանել հօգուտ ամբաստանյալի՝ այսինքն իրեն։
Ինչպես հայտնի է, թմրամիջոցի, զենքի և զինամթերթի պահելը տևող հանցագործություն է։ Ըստ այդ հանցակազմի օբեկտիվ կողմով այդ հանցագործության դեպքը կատարվում է յուրաքանչյուր վայրկյան, ուստի օբեկտիվ կողմին յուրաքանչյուր վայրկյան պետք է զուգակցվի սուբեկտիվ կողմը՝ այդ հանցագործության կատարման սուբեկտիվ դիտավորությունը։ Եթե թմրամիջոցի գոյությունը ինքը մոռացել է, ապա թմրամիջոցի պահպանումը, իր մոտ թմրամիջոցի գոյություն ունենալու հանգամանքը իր կամքից և գիտակցությունից անկախ է եղել։ Հետևաբար, Լոռու մարզում հավաքված թմրամիջոցի պահելու գործում բացակայել է իր սուբեկտիվ դիտավորությունը՝ հետևաբար նաև հանցակազմը։ Կա՞ հակառակ ապացույց։ Եթե այո, ապա ո՞րն է այդ ապացույցը, ուստի գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքի ծավալից պետք է հանել 3,54 գրամ թմրամիջոցի պահելու մասով և այդ մասով իրեն պետք է ճանաչել անպարտ և դատարանի որոշմամբ արդարացված։
Գտել է, որ իր նախաքննական ցուցմունքները պետք է ճանաչել անթույլատրելի և հանել դրանք ապացույցների շարքից` բերելով հետևյալ պատճառաբանությունները.
Մեղադրական ճառում, այնուհետև դատավճռում իր դատաքննական ցուցմունքները դիտվել են որպես պաշտպանական բնույթի և չեն գնահատվել որպես արժանահավատ ու ճշմարտացի։ Բնական է, որ իր ցուցմունքը գոնե դատարանում կարող էր ինքնամեղադրական չլինել, ինչպես դա եղել է նախաքննության ընթացքում, սակայն մեղադրողը, այնուհետև դատարանը պարտավոր էին ոչ թե իր ցուցմունքը պաշտպանական որակել և անցնեին առաջ, առանց իր ցուցմունքի մանրամասներին անդրադառնալու և դրանք հերքելու, ինչպես արել են, այլ պարտավոր էին պատշաճ իրավական ընթացակարգով այն հերքել, որը որ չեն կատարել և իր դատաքննական ցուցմունքը մնացել է չհերքված, չժխտված, հետևաբար հաստատված ապացույց։ Իր դատաքննական ցուցմունքի համաձայն` իր նախաքննական ցուցմունքը կրել է պաշտպանական բնույթ, քանի որ ցուցմունք է տվել քննիչի կողմից տրվող կալանավորման սպառնալիքը չեզոքացնելու, կալանավորումից խուսափելու նպատակով, կալանավորման սպառնալիքից պաշտպանվելու համար, իսկ դատարանում ասել է նախաքննական ցուցմունքին հակառակ ցուցմունք։ Իր դատաքննական ցուցմունքը, որ նախաքննության ընթացքում գրել է քննիչի թելադրածը, ինչ քննիչն ասել է, ինքը գրել է կալանավորման վախի ազդեցությամբ, որ քննիչը պայման է դրել, որ իրեն չի կալանավորի, եթե գրի այն, ինչ ինքն է ցանկանում։ Հայտնել է, որ նախաքննական ցուցմունքը տվել է կալանավորման վախի ազդեցությամբ, որ 3 /երեք/ օր ձերբակալված է եղել և իմացել է, թե ինչ է նշանակում ազատազրկված լինելը, որի պատճառով քննիչի դրած պայմանն ընդունել է և գրել է այն, գրել է այնպես, որպեսզի քննիչն իրեն չկալանավորի, առանց հասկանալու և գիտակցելու դրա իրավական հետևանքները։ Եթե չլիներ կալանավորման վտանգը, ապա նախաքննության ընթացքում ինքը կգրեր այն, ինչ հայտարարել է դատաքննության ընթացքում։ Այսինքն, նախաքննական ցուցմունքը ինքը տվել է վախի, սպառնալիքի ազդեցությամբ, որի հակառակը նույնպես չի ապացուցվել ողջ դատաքննությամբ։ Փաստացի իր նկատմամբ կիրառվել է հոգեբանական բռնություն։ Ինքը չէր կարող իր կնոջը և երեխային վիշտ պատճառել, չէր կարող թեկուզ մեկ օր իր 5 /հինգ/ տարեկան երեխային զրկել իրեն տեսնելու հնարավորությունից, քանի որ դրա հետևանքով երեխան կարոտից հիվանդանում է։ Այդպես եղել է, երբ 3 /երեք/ օր ձերբակալված է եղել։ Նշված պատճառով ինքը այդ հոգեբանական ճնշմանը ենթարկվելով գրել է այն ամենը, ինչ թելադրել է քննիչը։ Այսպիսով, նախաքննական բոլոր ցուցմունքներն առանց բացառության ինքը գրել է հոգեբանական բռնության, հոգեբանական սպառնալիքի և խաբեության ազդեցությամբ։ Ավելի քան համոզված է, որ նման խորթ մեթոդներ կիրառվել են նաև մյուս մեղադրյալևերի նկատմամբ։
Վկայակոչելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի 1-ի կետի համապատասխան դրույթները, փաստել է, որ իր նախաքննական բոլոր ցուցմունքները և բացատրությունները պետք է ճանաչվեն անթույլատրելի ապացույցներ և ապացույցների շարքից պետք է հանվեն։
Դատարանի սույն մեղադրական դատավճռի օգտին չեն խոսում նաև ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 31.10.2014 թվականի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործի նախադեպային որոշումը, որում հայտնված դիրքորոշումները լիովին վերաբերելի է սույն քրեական գործին և որոնք հաշվի առնելու արդյունքում իր նախաքննական ցուցմունքները չեն կարող համարվել որպես ապացույցներ և դրվել դատական ակտի հիմքում։ Այս պայմաններում իր արարքը չի կարող որակված մնալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ենթակա է վերաորակման ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, քանի որ ինքը Բաննահյանին միայն օժանդակել է թմրամիջոց ձեռք բերելուն։ Ինչ վերաբերվում է Լոռու մարզից ձեռք բերված և իրենց տանը հայտնաբերված թմրամիջոցին, գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի դիսպոզիցիայով սահմանված հանցակազմից բացակայել է իր դիտավորությունը, իր արարքի սուբյեկտիվ կողմը և այս մասով իր նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանքի ծավալից պետք է հանել Լոռու մարզից հավաքած թմրամիջոցի մասը և այդ մասով իրեն պետք է ճանաչել անպարտ և դատարանի որոշմամբ արդարացված՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետով՝ հանցակազմի բացակայության հիմքով, ուստի խնդրել է իրեն մեղավոր ճանաչել և դատապարտել միայն փաստացի իր կատարած հանցագործության, այն է՝ 28.10.2013 թվականին Խաչատրյանի օժանդակությամբ ստացած և իր տանը հայտնաբերված 0,86գ. թմրամիջոց պահելու համար։
Բողոքաբերի համոզմամբ` իր նկատմամբ խախտվել է ՀՀ Սահմանադրության 18-րդ և 19-րդ հոդվածներով և Եվրոպական կոնվենցիայի 13-րդ հոդվածով սահմանված իրավական պաշտպանության արդյունավետ միջոցի իրավունքը։ Մեր պետության կողմից տրամադրված նախաքննական մարմինն իր համար ոչ միայն իրավական պաշտպանության արդյունավետ միջոց չի հանդիսացել, այլև հանդիսացել է իր իրավունքների խախտման համար ավելի քան արդյունավետ միջոց։
Վկայակոչելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի ինչպես նաև 397-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ կետերի համապատասխան դրույթները, բողոքաբերը նշել է, որ խախտվել է գործի բազմակողմանի, լրիվ և օբեկտիվ քննության ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածով սահմանված սկզբունքը, ինչպես նաև Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 3-րդ կետի «Դ» ենթակետի պահանջը և որ ինքը զրկվել է իր դեմ ցուցմունք տված անձին՝ Բաննահյանին հարցաքննելու իրավունքից ու հնարավորությունից։ Ավելին՝ Բաննահյանին ընդհանրապես հարց չի տրվել, թե 28.10.2013 թվականին նախորդող օրերին իրեն նա զանգահարել է, թե` ոչ։ Հարց չի տրվել, թե 28.10.2014 թվականից առաջ հեռախոսահամարների մուտքային և ելքային զանգերի վերծանումներով արձանագրված իրեն ուղղված զանգերն ինչու է կատարել, ինչու, ինչ նպատակով է իրեն զանգահարել։ Ահա այսպիսի ապացույցների ու իր իրավունքների խախտումներով կատարված քննության արդյունքներով էլ դատապարտվում է քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով, առանց այդ հանցագործությունը կատարած լինելու։ Ինչպես նախաքննական մարմնի, այնպես էլ Դատարանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածով իրեն մեղավոր են ճանաչել այն պատճառով, որ ինքը Բաննահյանին և Խաչատրյանին չի ծանոթացրել, սակայն քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածով Խաչատրյանին մեղավոր չեն ճանաչել իրեն և Մանուկյանին չծանոթացնելու համար, իսկ Մանուկյանին մեղավոր չեն ճանաչել Խաչատրյանին ու Ավագյանին չծանոթացնեկու համար։
Փաստել է, որ տոգորված իրեն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով դատապարտելու մոլուցքով, մեղադրողի ճառը դարձնելով դատավճիռ, Դատարանն իր ԵՊՀ-ի երկրաբանական ֆակուլտետի կրթությունը վերածել է իրավաբանական կրթության, կասկածի տակ դնելով այն հանգամանքը, որ ինքը պարտավոր էր և չէր կարող որպես այդպիսին չհասկանալ և չըմբռնել իր կողմից նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքների նշանակությունն ու իրավական հետևանքները։ Ավելին, նախ մեղադրողը, այնուհետև նաև Դատարանն իր իրավական գիտելիքների այնպիսի գովք են արել, որ եզրահանգման են եկել, որ ինքը պաշտպանի անհրաժեշտություն չի ունեցել և չունի։ Ինքը իմացել է, որ կալանավորման հետ ոչ մի առնչություն քննիչը չունի, որ Դատարանն է որոնում իրեն գտնում ու կալանավորում, ինքը գիտի, որ իր ձերբակալման հետ քննիչը ոչ մի առնչություն չունի, Դատարանն է իրեն գտել ու ձերբակալել և այլն։ Գտել են նաև, որ իրեն կալանավորելու քննիչի սպառնալիքները լսելով պետք է չվախենար։ Նրանք ոչ թե ապացուցում են, որ ինքը չի վախեցել, այլ սխալ են համարում իր վախը և այդ սխալի պատճառով վախի ազդեցությամբ քննիչի թելադրանքով ցուցմունք տված լինելու իր հայտարարությունը նույնպես անհավանական են համարում։ Հետևաբար գտել է, որ դատավճիռը ենթակա է բեկանման և փոփոխման` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ կետերով և 3-րդ կետի 1-ին ենթակետով սահմանված հիմքերով և իր նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանքը ենթակա է վերաորակման` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Անդրադառնալով նյութական իրավունքի խախտումներին` փաստել է, որ դատավճիռը ենթակա է բեկանման 397-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ կետերով սահմանված կարգով: Փաստել է, որ իր նկատմամբ խախտվել է նյութաիրավական նորմը և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով որպես մեղադրյալ ներգրավվելու փոխարեն, որպես մեղադրյալ ներգրավվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով, հետևաբար դատավճիռը ենթակա է բեկանման և փոփոխման նաև այդ հիմքով և իր նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանքը ենթակա է վերաորակման` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ Անկախ արարքի որակումից, գտել է նաև, որ Դատարանն իր նկատմամբ սահմանել է ակնհայտ խիստ պատիժ։
Մեջբերելով դատական ակտում պատիժ նշանակելիս Դատարանի կողմից շարադրված հետևությունները, փաստել է, որ Դատարանը խիստ պատժի սահմանմամբ փաստացի անտեսել է իր իսկ հաստատված պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, անձը դրական բնութագրող տեղեկությունները, ինչպես նաև խստացնող հանգամանքների իսպառ բացակայությունը քրեական գործում։ Ավելին՝ Դատարանի կողմից անտեսվել և ոչ մի ուշադրության չեն արժանացել ներքոհիշյալ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող, ինչպես նաև անձը բնութագրող տեղեկությունները: Խնդրել է հաշվի առնել այն, որ ինքը կամովին ենթարկվել է ոստիկանության աշխատակիցների պահանջներին՝ առաջին իսկ պահից, տվել է ինքնախոստովանական ցուցմունքներ, որով ակտիվորեն աջակցել է հանցագործության բացահայտմանն ու մերկացմանը, արարքը կատարել է հանգամանքների պատահական բերումով առաջին անգամ, հանդիսանում է ընտանիքի միակ կերակրողն ու ապավենը։ Իսկ հասարակական վտանգավորության ասպեկտով խնդրել է հաշվի առնել այն, որ ինքը արդեն քավել է մեղքը, վերջնականապես վերջ է տվել ոչ միայն թմրամիջոց օգտագործելը, այլ թարգել է նաև ծխախոտի օգտագործումը, որի վառ ապացույցն է նաև ողջ նախաքննության ընթացքում իր ցուցաբերած օրինակելի վարքը և հանրօգուտ գործունեությամբ զբաղվելը։ Նշել է, որ դատավճռի մեղմությունից է կախված նաև ընտանիքի պահպանումը, քանի որ այս պահին Դատարանում է գտնվում ապահարզանի հայց։
Վերոհիշյալ` ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 նախադեպային որոշման օգտին չի խոսում նաև իր նկատմամբ կայացված մեղադրական դատավճիռը նաև պատժի մասով։
Վերոգրյալի հիման վրա, բողոքաբերը խնդրել է Դատարանի 13.10.2014 թվականի թիվ ԵԿԴ/0029/01/14 դատավճիռը բեկանել և փոփոխել.
1.ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքի ծավալից հանել Լոռու մարզում հավաքված և տանը պահված 3,54 գրամ թմրամիջոցի էպիզոդով մեղադրանքը,
2. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով իր մեղադրանքը փոփոխել և իրեն մեղավոր ճանաչել 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և հաշվի առնելով նշված մի շարք պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների ամբողջությունը, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը խստացնող հանգամանքների իսպառ բացակայությունը քրեական գործից, խնդրել է իր նկատմամբ սահմանել մեղմ պատիժ, առկա մեղմացնող հանգամանքները իրենց համակցության մեջ դիտելով որպես բացառիկ հանգամանքներ կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածը և իր նկատմամբ սահմանել նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ կամ ավելի մեղմ պատժատեսակ՝ տուգանքի ձևով կամ նույնպես հաշվի առնելով վերոգրյալ հիմնավորումները ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ դատապարտել պայմանական դատապարտության։

4.Վերաքննիչ բողոքի առթիվ բերված պատասխանի փաստարկները.
Պաշտպան Մ.Կարապետյանը գտել է, որ Դատարանը ճիշտ և օբյեկտիվ է վարվել, իսկ ամբաստանյալ Էդիկ Ավագյանի շահերի պաշտպանը պետք է բավարարված լիներ և վերաքննիչ բողոք չպետք է ներկայացներ: Ամբողջ դատական նիստում գտնվելով և մասնակցելով դատական նիստերին ուշադիր հետևել է յուրաքանչյուր դատապարտյալի կողմից տրված ցուցմունքներին և համոզված է որ, տվյալ իրադրության մեջ Դատարանը ճիշտ է վարվել և այդ կապակցությամբ առակել է բերված բողոքի դեմ։
Անդրադառնալով մեղադրողի կողմից բերված ծավալուն բողոքին, փաստել է, որ ինքը դրան նույնպես դեմ է, առարկել է ամբողջությամբ, նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ ամբողջ դատական նիստերի ժամանակ Դատարանը մանրամասնորեն վերլուծության է ենթարկել քրեական գործում եղած ողջ ապացույցները, ինչպես նաև դատապարտյալների /ամբաստանյալների/ կողմից դատարանին տրված ցուցմունքները, հեռախոսային զանգերի վերծանումները և գործում եղած այն ապացույցները, որոնք Դատարանին հնարավորություն են տվել իր դատավճիռը կայացնել հենց այդ հենքի վրա։
Գտել է, որ Դատարանը պատիժ նշանակելիս անհատական մոտեցում է ցուցաբերել յուրաքանչյուր անձի նկատմամբ, հաշվի է առել հասակի վտանգավորության աստիճանը և հանրորեն նրա վտանգավորությունը։ Դատարանը պատիժը նշանակելիս համոզվել է, որ դատապարտյալները /ամբաստանյալները/ իրենց առաջադրված պատիժներով կարող են հասնել իրենց նպատակներին` ուղղվել և դաստիարակվել։
Վկայակոչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի, 48-րդ հոդվածի, 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համապատասխան դրույթները, փաստել է, Դատարանը հանգել է այն եզրակացության, որ ամբաստանյալները /դատապարտյալները/ Վարուժան Մանուկյանը, Վահան Խաչատրյանը և Արա Բաննահյանը բնութագրվում են միայն դրական հատկանիշներով, իսկ նման երևույթը Դատարանի կողմից չտեսնելը կամ չգնահատելը կլիներ օրենքի կոպիտ խախտում։
Գտել է, որ այս գործով պատիժ նշանակելիս Դատարանը հաշվի է առել Վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորված այն հանգամանքները, որոնք հենվում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, որոնք հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմելու հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և բնույթի, հանցագործի անձնավորության մասին և այս կոնկրետ գործով անհատականացնելու պատիժը։
Ըստ պաշտպանի` Դատարանը բոլոր դեպքերում հաշվի է առել վերը նշվածները և իր դատավճիռը կայացրել է հենց այդ հիմքի վրա և ամբաստանյալների նկատմամբ սահմանված պատիժը համապատասխանում է հանցանք կատարած անձանց կողմից կատարած հանցանքի էությանն ու չափին։
Փաստել է, որ առարկել է վերաքննիչ բողոք բերած անձանց դիրքորոշմանը և հատկապես մեղադրողի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքում նշված իր պաշտպանյալի` Արա Բաննահյանի մասին, որը մեղադրվում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և որի սանկցիան կազմում է ընդամենը կալանք 2 ամիս կամ ազատազրկում առավելագույն 1/մեկ/ տարի ժամկետով։ Մեղադրողը պահանջել է 3 ամիս ժամկետ և իր վերաքննիչ բողոքով հաստատելմ է, որ իբր Դատարանը ճիշտ և օբյեկտիվ չի վարվել, այն փոխարինել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով և սահմանել փորձաշրջան 1/մեկ/ տարի ժամկետ։ Այսինքն` մեղադրողը վերաքննիչ դատարանին խնդրել է բեկանել Դատարանի դատավճիռը և առաջադրել իր դիրքորոշումը և ամբաստանյալ Արա Բաննահյանի նկատմամբ թողնել դատական նիստի ժամանակ իր կողմից առաջադրված 3/երեք/ ամիս ազատազրկումը։ Որպես Արա Բաննահյանի պաշտպան վերաքննիչ բողոքների դեմ առարկել է ամբողջությամբ և խնդրել է դրանք մերժել և դատավճիռը թողնել այսպես, ինչպես կայացրել է Դատարանը։

5.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջների` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
Ըստ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջների` վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը ներկայացվում են բացառապես վերաքննիչ բողոքում, և դրանք չեն կարող փոփոխվել և լրացվել գործի դատական քննության ընթացքում:
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 386-րդ հոդվածի պահանջների` վերաքննիչ բողոքի հիման վրա վերաքննիչ դատարանն ստուգում է գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման և քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեական դատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը:
Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով վերաքննիչ բողոքները` բողոքների հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում ուսումնասիրելով և վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, գնահատելով ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ստուգելով քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանումը, լսելով վերաքննիչ բողոքների կապակցությամբ մեղադրողի և պաշտպանության կողմի հիմնավորումներն ու դրանց վերաբերյալ կողմերի պատասխանները, ներքին համոզմամբ, հանգում է այն հետևության, որ բերված վերաքննիչ բողոքները պետք է մերժել` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 4 դրվագներով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով /դրվագներ 1.2.3.4/, առաջադրված մեղադրանքներում, ինչպես նախաքննության ժամանակ, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում ամբաստանյալ Էդիկ Ավագյանն իրեն մեղավոր է ճանաչել մասնակի` միայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով, և հերքելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածով առաջադրված մեղադրանքներն ամբողջությամբ, ցուցմունք է տվել այն մասին, որ իր տանից հայտնաբերված փամփուշտները ձեռք է բերել և պահել տարիներ առաջ՝ դեռևս Արցախում գտնվելու ժամանակ։ Ինչ վերաբերվում է 2013 թվականի ամռան ամիսներին Վարուժան Մանուկյանի կամ Վահան Խաչատրյանի միջոցով որևէ մեկին թմրամիջոց իրացնելուն, ապա ամբաստանյալը կտրականապես հերքելով այդ մեղադրանքները, նշել է, որ որևէ մեկին՝ այդ թվում նշված անձանց ինքը երբևէ թմրամիջոց չի իրացրել։ Ավելին, վերջին՝ 4-րդ դրվագով առաջադրված մեղադրանքի կապակցությամբ Էդիկ Ավագյանը հայտնել է, որ 2013 թվականի հոկտեմբերի 28-ին, առավոտից մինչև երեկո գտնվել է իրենց՝ Արմավիրի մարզի Նալբանդյան գյուղում, որտեղ մասնակցել է հարևանի՝ Գառնիկ Ստեփանյանի տանն իրականացվող շինարարական աշխատանքներին։ Պնդելով, որ նշված օրն ինքը Երևան քաղաքում առհասարակ չի գտնվել, ամբաստանյալն այնուամենայնիվ չի կարողացել բացատրել Դատարանին, թե ինչպես են իր հեռախոսազանգերը նշված օրվա տարբեր՝ հիմնականում երեկոյան, ժամերին սպասարկվել Երևան քաղաքի տարբեր փողոցներում տեղակայված բջջային հեռախոսակապի ալեհավաքների կողմից։ Հայտնել է, որ նախաքննական մարմնի կողմից ներկայացված հեռախոսազանգերի վերծանումները հավանաբար կեղծ են ու չեն համապատասխանում իրականությանը։ Միաժամանակ, չի կարողացել պարզաբանել թե Վարուժան Մանուկյանը, ով իր հետ գտնվում է ոչ այնքան հեռավոր բարեկամական հարաբերությունների մեջ, իր դեմ տվել և շարունակում է տալ մեղադրող ցուցմունքներ այն մասին, թե ինքն իբր նրան մի քանի անգամ թմրամիջոց է փոխանցել։ Այդուամենայնիվ, զղջանք հայտնելով տեղի ունեցածի մասին, ամբաստանյալը Դատարանից խնդրել է կայացնել արդարացի որոշում և իր նկատմամբ գտնվել հնարավորինս մեղմ։
/դատական նիստի արձանագրություն/
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքներում ամբաստանյալ Տիգրան Թագոյանն իրեն մեղավոր է ճանաչել մասնակի և դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ամբաստանյալ Արա Բաննահյանը հանդիսանում է իր վաղեմի ընկերը, նրա հետ մոտ երեք տարի աշխատել են նույն կազմակերպությունում, ունեցել մտերիմ հարաբերություններ։ Վերջինս, տեղյակ լինելով, որ ինքը նախկինում մի քանի անգամ թմրամիջոց է օգտագործել, թմրամիջոց ձեռք բերելու նպատակով, 2013 թվականի հոկտեմբերի 28-ից մոտ 4-5 օր առաջ զանգահարել է իրեն և խնդրել է լինելու դեպքում իր համար ևս 20.000 ՀՀ դրամ գումարի թմրամիջոց վերցնել։ Դրանից հետո, իր մոտ նույնպես թմրամիջոց օգտագործելու ցանկություն է առաջացել և այդ նպատակով ինքը դիմել է իր ծանոթ, սույն գործով մյուս ամբաստանյալ Վահան Խաչատրյանին, ով նախկինում՝ 2013 թվականի ամռանը, իր խնդրանքով երեք անգամ՝ 7000 ական ՀՀ դրամ գումարի դիմաց ինչ-որ մեկից վերցրել և իրեն է տվել թմրամիջոց։ Հոկտեմբերի 28-ի առավոտյան, Վահանը զանգահարել է իրեն և հայտնել, որ թմրամիջոց կա։ Ինքը պայմանավորվել է նրա հետ 28.000 ՀՀ դրամի դիմաց չորս փաթեթ թմրամիջոց վերցնել, որից մեկն իր օգտագործման համար, իսկ մնացած երեքը՝ Արայի։ Քանի որ այդքան գումար մոտը չի եղել, մորից խնդրել և վերցրել է որոշակի գումար՝ նույն օրն այն վերադարձնելու պայմանով։ Անհրաժեշտ գումարը պատահական տաքսի ավտոմեքենայով ուղարկել է Վահանին։ Որոշ ժամանակ անց, հանդիպելով Վահանին, նրանից վերցրել է թմրամիջոցը, որոնք եղել են չորս տարբեր փաթեթներում, և այդ օրը երեկոյան հանդիպելով Արային, դրանցից երկուսը փոխանցել է վերջինիս։ Մինչև թմրամիջոցն Արային փոխանցելը, բացել է նշված չորս փաթեթները, մեկ փաթեթը բաժանել է մնացած երեք փաթեթների մեջ, որից հետո մեկ փաթեթը վերցրել է իրեն, իսկ երկուսը՝ տվել Արային։ Իր համար վերցրած փաթեթի կեսն օգտագործել է, իսկ մնացած կեսը պահել է իր մոտ՝ հետագայում օգտագործելու նպատակով։ Դրանից մոտ տաս օր անց, իրենց տուն են եկել ոստիկանության աշխատակիցները, որոնք եղել են քաղաքացիական հագուստներով և իրեն տարել են ոստիկանություն, որտեղ քննիչի մոտ պատմել է ողջ իրականությունը։ Քննիչը լսելով իր բացատրությունները, իրեն ասել է, որ պետք է իր ասածով գրի, հակառակ դեպքում իրեն «կկալանավորի», ինչից ելնելով ինքն իր նախաքննական ցուցմունքները գրել է քննիչի թելադրանքով։ Դրանից հետո, երբ նախաքննությունն ավարտվել է և ինքը ծանոթացել է գործի նյութերին և մեղադրական եզրակացությանը, հասկացել է, որ իրեն այլ մեղադրանք են առաջադրել, քան Վահան Խաչատրյանին՝ չնայած այն բանին, որ գտնում է, որ իրենց արարքները նույնն են, հետևաբար իր արարքը նույնպես պետք է որակվեր որպես թմրամիջոցներ ձեռք բերելուն օժանդակելը, այլ ոչ թե դրանք իրացնելը։ Դատարանում ամբաստանյալը հայտնել է, որ նախկինում Արա Բաննահյանի հետ ունեցել է պայմանավորվածություն, որ եթե հետագայում ևս լինի թմրամիջոց, ապա վերցնի նաև իր համար։ Այսինքն, ինքն իր նախաձեռնությամբ Բաննահյանին թմրամիջոց վաճառելու՝ իրացնելու, նպատակ և դիտավորություն չի ունեցել, այլ ընդամենը նրա խնդրանքով օժանդակել է վերջինիս նրա կողմից թմրամիջոց ձեռք բերելուն։ Ինչ վերաբերվում է Լոռու մարզից թմրամիջոց ձեռք բերելու մեղադրանքին, ապա ամբաստանյալը նշել է, որ իրեն մեղավոր է ճանաչում միայն այդ մեղադրանքով, քանի որ իրականում կատարել է դա։
Դատարանն արձանագրելով, որ ամբաստանյալի նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքների մեջ առկա են էական հակասություններ հրապարակել է ամբաստանյալի նախաքննական ցուցմուքներն այն մասին, որ 2013 թվականի ամռան սկզբներին իր ծանոթ Վահան Խաչատրյանին հայտնել է մարիխուանա ծխելու մտադրության մասին, ապա վերջինիս է փոխանցել 7000 ՀՀ դրամ գումար, որպեսզի իր համար «մարիխուանա» ձեռք բերի։ Գումարը փոխանցելուց մի քանի ժամ անց կրկին հանդիպել է Վ. Խաչատրյանին և նրանից վերցրել է «մարիխունա» տեսակի թմրամիջոց, որը ծխելու միջոցով միայնակ գործածել է։ Բացի այդ, 2013 թվականի ամռան ընթացքում կրկին նույն հարցով դիմել է Վ. Խաչատրյանին և փոխանցելով 7.000 ՀՀ դրամ գումարը խնդրել է օժանդակել «մարիխուանա» ձեռք բերել։ Մի քանի ժամ անց հանդիպելով Վ.Խաչատրյանին նրանից վերցրել է «մարիխունա» տեսակի թմրամիջոց և այն միայնակ ծխելու միջոցով գործածել է։ Բացի այդ, 2013 թվականի ամռան վերջերին կրկին դիմել է Վ.Խաչատրյանին և փոխանցելով 7.000 ՀՀ դրամ գումար խնդրել է օժանդակել «մարիխուանա» ձեռք բերելու հարցում, ապա մի քանի ժամ անց հանդիպելով Վ.Խաչատրյանին վերցրել է մարիխուանա տեսակի թմրամիջոցը և այն ծխելու միջոցով գործածել է։ Բացի այդ, 2013 թվականի հոկտեմբերի 28-ին ցերեկային ժամի, հանդիպել է Վ. Խաչատրյանին և նրան փոխանցելով 28.000 դրամ գումար խնդրել է օժանդակել ավելի շատ քանակությամբ «մարիխուանա» ձեռք բերել, ապա նույն օրը երեկոյան ժամի Երևան քաղաքի Ծիծեռնակաբերդի խճուղում հանդիպելով Վ.Խաչատրյանին ձեռք է բերել «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որից մի մասը նույն օրը ծխելու միջոցով օգտագործել է, մյուս մասը նույն օրը Երևան քաղաքի Չարենց փողոցում 20.000 ՀՀ դրամի դիմաց փոխանցել է ընկերոջը՝ Արա Բաննահյանին, իսկ մնացածը պահել է տանը։
Նախաքննության ընթացքում ամբաստանյալը հարցաքննվել է մի քանի անգամ և յուրաքանչյուր անգամ նշել, որ Արա Բաննահյանին թմրամիջոց է տվել ինքը, այն բանից հետո, երբ Վ.Խաչատրյանից թմրամիջոցը վերցնելուց հետո, նա զանգահարել է իրեն և հետաքրքրվել այդ պահին իր մոտ դրա առկայության մասին։ Այսինքն` մինչև Վ.Խաչատրյանից թմրամիջոց ձեռք բերելը, ինքը Բաննահյանի հետ որևէ պայմանավորվածություն չի ունեցել, նրա խնդրանքով չի գործել։
Բացի այդ, 2013 թվականի աշնանը գտնվելով Լոռու մարզում՝ պատահաբար նկատել է վայրի աճած կանեփի թուփ, որը քաղել և տեղափոխելով Երևան, չորացնելուց և մանրացնելուց հետո մի մասը ծխելու միջոցով գործածել է, իսկ մյուս մասը պահել է տանը՝ հետագա գործածման համար, որը 2013 թվականի նոյեմբերի 09-ին հայտնաբերվել է իր բնակարանում կատարված խուզարկության ժամանակ։
Նախաքննական ցուցմուքների հրապարակումից հետո ամբաստանյալը հայտնել է, որ նախաքննական ցուցմունքները գրել է քննիչի թելադրանքով և ցուցմունքի բովանդակությունը չի էլ հասկացել։ Բացի այդ, քննիչն իրեն խաբել է, ասելով, որ նման ցուցմունքներ չտալու դեպքում իրեն կկալանավորի, որից ելնելով էլ և վախենալով կալանավորվելուց՝ տվել է նմանօրինակ ցուցմունքներ։
/հատոր 1, գ/թ-86-88, 137-138 և հատոր 2, գ/թ-171-172, դատական նիստի արձանագրությունը/
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում, ինչպես նախաքննությամբ, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում ամբաստանյալ Վահան Խաչատրյանն իրեն մեղավոր է ճանաչել և ցուցմունք է տվել այն մասին, որ կոնկրետ օրը չի հիշում` իր ծանոթ Տիգրան Թագոյանը դիմել է իրեն թմրամիջոց ձեռք բերելու խնդրանքով և իրեն է փոխանցել 7.000 ՀՀ դրամ գումար։ Ինքն այդ գումարը փոխանցել է իր ծանոթ Վարուժան Մանուկյանին, որպեսզի նա գումարի դիմաց թմրանյութ ձեռք բերի։ Այնուհետև, Վ. Մանուկյանը իրեն է փոխանցել ձեռք բերված թմրամիջոցը, իսկ ինքը թմրամիջոցը փոխանցել Է Տ. Թագոյանին։ Նշել է, որ ինքը տեղյակ չէ, թե Վարուժան Մանուկյանը ումից է ձեռք բերել թմրամիջոցը։ Միաժամանակ, դատարանին չի կարողացել տալ տրամաբանական պատասխաններ, այն մասին, թե իր դերակատարությունը տվյալ դեպքում որն է եղել թմրամիջոցներն իրացնողից մինչև ձեռք բերող շղթայում։
Դատարանն արձանագրելով, որ ամբաստանյալի նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքների մեջ առկա են էական հակասություններ՝ հրապարակել է ամբաստանյալի նախաքննական ցուցմունքներն այն մասին, որ 2013 թվականի ամռան սկզբներին իր ծանոթ Տիգրան Թագոյանը դիմել է իրեն «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց ձեռք բերելուն օժանդակելու խնդրանքով և իրեն է փոխանցել 7.000 ՀՀ դրամ գումար։ Ինքն այդ գումարին ավելացրել է ևս 7.000 ՀՀ դրամ և այն փոխանցել է իր ծանոթ Վարուժան Մանուկյանին՝ նախապես վերջինիս տեղեկացնելով այդ մասին։ Նույն օրը երեկոյան ժամի ինքը գնացել է Երևան քաղաքի Թբլիսյան խճուղի, որտեղ Վ. Մանուկյանը հանդիպել է իրեն անծանոթ անձի և որոշ ժամանակ անց մոտենալով իր ավտոմեքենային՝ իրեն է փոխանցել է երկու փաթեթ թմրամիջոցը։ Ինքը թմրամիջոցի մի մասը ծխելու միջոցով գործածել Է, իսկ մնացածը նույն օրը փոխանցել Է Տ. Թագոյանին։
Բացի այդ, 2013 թվականի ամռան կեսերին կրկին Տ. Թագոյանը «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց ձեռք բերելու օժանդակության խնդրանքով դիմել է իրեն և փոխանցել Է 7.000 ՀՀ դրամ գումար։ Ինքը, նախապես պայմանավորվելով Վ. Մանուկյանի հետ, նույն օրը երեկոյան ժամի Երևան քաղաքի Թբիլիսյան խճուղում գումարը տվել է վերջինիս։ Որոշ ժամանակ սպասելուց հետո, Վ.Մանուկյանն իրեն է փոխանցել թմրամիջոցը, որն էլ ինքը նույն օրը փոխանցել Է Տ.Թագոյանին։
Բացի այդ, 2013 թվականի ամռան վերջերին, կրկին Տ.Թագոյանը «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց ձեռք բերելու օժանդակության խնդրանքով դիմել Է իրեն և փոխանցել Է 7.000 ՀՀ դրամ գումար։ Այդ գումարին ավելացրել Է ևս 7.000 ՀՀ դրամ և նախապես պայմանավորվելով Վ. Մանուկյանի հետ, նույն օրը երեկոյան ժամի Երևան քաղաքի Թբլիսյան խճուղում գումարը տվել Է վերջինիս։ Որոշ ժամանակ սպասելուց հետո, Վ. Մանուկյանն իրեն է փոխանցել թմրամիջոցը, որի մի մասը ծխելու միջոցով գործածել Է, իսկ մնացածը նույն օրը փոխանցել Է Տ. Թագոյանին։
Բացի այդ, 2013 թվականի հոկտեմբերի 28-ին, կրկին Տ. Թագոյանը «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց ձեռք բերելու օժանդակության խնդրանքով դիմել Է իրեն և պատահական տաքսու վարորդի միջոցով իրեն Է փոխանցել Է 28.000 ՀՀ դրամ գումար։ Ինքը նախապես պայմանավորվելով Վ. Մանուկյանի հետ, նույն օրը երեկոյան ժամի Երևան քաղաքի Թբիլիսյան խճուղում հանդիպել և գումարը տվել Է վերջինիս, ապա Վ. Մանուկյանը մոտենալով իրենցից 20-30 մետր հեռավորության վրա կայանված Վազ 2106 մակնիշի ավտոմեքենայի վարորդին, նրանից վերցրել Է թմրամիջոցը և այն փոխանցել Է իրեն, որն Էլ ինքը նույն օրը փոխանցել Է Տ. Թագոյանին։ Ինքը դա կատարել է ուղղակի լավության կարգով և որևէ շահ չի ունեցել։
Նախաքննական ցուցմունքների հրապարակումից հետո, ի պատասխան դատարանում իրեն տրված հարցերին՝ ամբաստանյալը պատասխանել է, որ իր կողմից տրված նախաքննական ցուցմունքները ճիշտ են և դրանք լիովին համապատասխանում են իրականությանը։
/հատոր 1, գ/թ-113-115,179 և հատոր 2, գ/թ-162, դատական նիստի արձանագրություն/
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում, ինչպես նախաքննությամբ, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում ամբաստանյալ Վարուժան Մանուկյանն իրեն մեղավոր է ճանաչել լիովին և ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ճանաչում է իր հետ նույն նախարարությունում աշխատող Վահան Խաչատրյանին, ում հետ գտնվում է մտերիմ հարաբերությունների մեջ։ Կոնկրետ ժամանակը չի հիշում, Վահանը դիմել է իրեն թմրամիջոց ձեռք բերելու խնդրանքով։ Ինքն էլ իր հերթին զանգահարել է Արմավիրի մարզի Նալբանդյան գյուղի բնակիչ, իր բարեկամ Էդիկ Ավագյանին և վերջինից տեղեկացել է, որ մարդ կա, որը վաճառում է թմրամիջոց։ Պայմանավորվել են գումարի դիմաց Էդիկի միջոցով թմրամիջոց ձեռք բերել։ Դրանից հետո, պայմանավորվածության համաձայն՝ հանդիպել է Էդիկին, որին տվել է Վահանից նախապես վերցված 14.000 ՀՀ դրամ գումարը և վերցրել երկու փաթեթ թմրամիջոց, որը նույն օրը փոխանցել է Վահանին։ Նշել է, որ 2013 թվականի ամռանը, երեք անգամ ինքը թմրամիջոց է վերցրել Էդիկ Ավագյանից և այն փոխանցել է Վահան Խաչատրյանին։ Վերջին անգամ Էդիկից թմրամիջոց է ձեռք բերել 2013 թվականի հոկտեմբերի 28-ին։ Այդ օրը ևս Վ. Խաչատրյանը նույն խնդրանքով դիմել է իրեն և փոխանցել 28.000 ՀՀ դրամ գումար։ Ինքը, նախապես պայմանավորվելով Է. Ավագյանի հետ, նույն օրը երեկոյան ժամի Երևան քաղաքի Թբիլիսյան խճուղում հանդիպել է վերջինիս և փոխանցելով գումարը՝ նրանից վերցրել է թմրամիջոցը, ապա այն տվել է Վ. Խաչատրյանին։ Էդիկ Ավագյանից թմրամիջոցները ձեռք բերելու համար նրա հետ հանդիպել է հիմնականում Երևանի Թբիլիսյան խճուղում, քանի որ իրեն հարմար է եղել հենց այդ վայրում։ Նախկինում ևս, պայմանավորվածության համաձայն՝ Էդիկ Ավագյանն ամեն անգամ մինչև Երևան մտնելը զանգահարել է իրեն, որից հետո հանդիպել են նշված վայրում։ Հայտնել է նաև, որ Էդիկ Ավագյանի հետ ունեցել է բազմաթիվ հեռախոսազանգեր, որոնցից սակայն բոլորը չեն, որ կապված են եղել թմրամիջոց վերցնելու հետ, այսինքն, ամեն անգամ չէ, որ հանդիպելով Ավագյանին նրանից թմրամիջոց է ձեռք բերել։
/դատական նիստի արձանագրությունը/
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում, դատաքննության ընթացքում ամբաստանյալ Արա Բաննահյանն իրեն մեղավոր է ճանաչել լիովին, սական օգտվելով իր դատավարական իրավունքներից՝ հրաժարվել է ցուցմունք տալուց։
Դատարանը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 337-րդ հոդվածի կարգով հրապարակել է ամբաստանյալի նախաքննական ցուցմունքներն այն մասին, որ գիտենալով, որ նախկինում իր հետ նույն կազմակերպությունում աշխատած Տիգրան Թագոյանը թմրամիջոց է օգտագործում, 2013 թվականի հոկտեմբերի 28-ին զանգահարել Է նրան և տեղեկանալով, որ մոտը թմրամիջոց ունի, որը կարող է վաճառել իրեն՝ այն գնելու վերաբերյալ պայմանավորվածություն Է ձեռք բերել նրա հետ։ Այնուհետև, այդ պահին իր հետ գտնվող ընկերների՝ Սեյրան Աղամալյանի և Էդուարդ Մովսիսյանի հետ, վերջինիս «ԲՄՎ» մակնիշի 35 DO 502 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայով, Երևան քաղաքի Ավան վարչական շրջանից ուղևորվել են Կենտրոն վարչական շրջան։ Երևան քաղաքի Չարենցի փողոցում ինքը խնդրել է Էդուարդին կայանել ավտոմեքենան, հայտնելով, որ հանդիպում ունի, ապա իջնելով ավտոմեքենայից և նախապես ձեռք բերված պայմանավորվածության համաձայն՝ մոտենալով այդ նույն վայրում հանդիպման եկած Տ.Թագոյանին՝ նրան է փոխանցել 20.000 ՀՀ դրամ գումար, նրանից վերցրել «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցն ու միանալով ընկերներին շարունակել են ճանապարհը։ Քիչ անց, Երևան քաղաքի Սայաթ-Նովա և Չարենցի փողոցների խաչմերուկում իրենց են մոտեցել ոստիկանության աշխատակիցները և ինքը վախից Տ.Թագոյանից վերցրած թմրամիջոցը պահել է ավտոմեքենայի փոխանցման տուփի ետնամասում։ Ոստիկանության աշխատակիցներն իրենց բերման են ենթարկել ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին, որտեղ կատարված ավտոմեքենայի զննության ժամանակ «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը հայտնաբերվել է։
Նախաքննական ցուցմունքների հրապարակումից հետո ամբաստանյալը պատասխանել է, որ իր կողմից տրված նախաքննական ցուցմունքները ճիշտ են և դրանք լիովին համապատասխանում են իրականությանը, սակայն հրաժարվել է իրեն առաջադրված հարցերին պատասխանելուց։
/հատոր 1, գ.թ, 71-72, 102, դատական նիստի արձանագրություն/
Պաշտպանության կողմի միջնորդության հիման վրա դատարանում որպես վկա հարցաքննված ներքոհիշյալ անձինք տվել են հետևյալ ցուցմունքները.
Վկա Եվա Զաքարյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ հանդիսանում է ամբաստանյալ Տիգրան Թագոյանի մայրը։ 2013 թվականի նոյեմբերի 08-ին իրենց տուն են այցելել են մի խումբ անձինք, որոնք առանց ներկայանալու ցանկացել են իր որդուն տանից տանել։ Որդու ձեռքերից ոլորելով փորձել են հանել դուրս։ Այդ պահին, երբ հետաքրքրվել է, թե ինչու են այդ անձինք եկել իր բնակարան, վերջիններս մի թուղթ են ցույց տվել և ասել, որ պետք է իրենց բնակարանը խուզարկեն։ Իրենց բնակարանում խուզարկության ժամանակ որդու բաճկոնի գրպանից հայտնաբերվել է մի քանի փաթեթներ, որոնք բացելուց հետո պարզվել է, որ դրանց մեջ առկա է կանեփի մանրացված զանգված։ Խուզարկության ժամանակ ներկա են գտնվել նաև իրենց հարևանները։ Հետագայում որդուց իմացել է, որ դրանից մոտ տասն օր առաջ իրենից վերցրած գումարը՝ 20.000 ՀՀ դրամը, անհրաժեշտ է եղել ըկերոջ՝ Արա Բաննահյանի, համար ինչ-որ կանեփ գնելու համար, քանի որ նա էր իրեն խնդրել այդ մասին, սակայն ֆիզիկապես հեռու գտնվելու պատճառով չէր կարող նրանից վերցնել անհրաժեշտ գումարը։ Նշել է, որ որդին հիվանդության պատճառով ազատվել է զինվորական ծառայությունից, նա ամուսնացած է, խնամիքն ունի անչափահաս երեխա, ներկա պահին աշխատանք չունի և տան հոգսերը հոգում է ինքը։ Ինքը երբևիցե չի տեսել, որ որդին թմրանյութ օգտագործած լինի կամ դրա հետ ինչ-որ կապ ունենա։
/դատական նիստի արձանագրություն/
Վկա Գառնիկ Ստեփանյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Էդիկ Ավագյանը հանդիսանում է իր՝ ՀՀ Արմավիրի մարզի Նալբանդյան համայնքում գտնվող տան հարևանը։ Դեռևս 2013 թվականի սեպտեմբեր ամսից ինքը սկսել է իր տան վերանորոգման աշխատանքները, որոնք շարունակվել է մինչև հոկտեմբերի 28-ը։ Նշել է, որ Էդիկ Ավագյանն ամեն օր առավոտյան ժամը 08։30-ից մինչև 21։15-ն ընկած ժամանակահատվածում գտնվել է իրենց տանը և օգնել է կատարվող աշխատանքներին` մասնավորապես, վարպետներին քար, ավազ, ցեմենտ տալով ապահովել է շինարարության բնականոն ընթացքը։ Հիշում է, որ հոկտեմբերի 28-ին իրենք ավարտել են տան վերանորոգման աշխատանքները։ Այդ օրն իր մոտ տպավորվել է նրանով, որ ինքը հոկտեմբերի 27-ին գնացել էր հիվանդանոց, իսկ դրա հաջորդ օրը հաստատապես հիշում է, որ ավարտել են շինարարական աշխատանքները։ Հոկտեմբերի 28-ին գործը վերջացնելուց հետո, երեկոյան, Էդիկ Ավագյանը պատրաստել է խորոված, որից հետո բոլորով նստել են ընթրիքի, իսկ 23։30 իր հյուրերին ճանապարհել է։ Բացառում է այն հանգամանքը, որ Էդիկ Ավագյանն այդ օրը եկած լինի Երևան, քանի որ ինչպես նշեց նա այդ օրը մշտապես գտնվել է իր տեսադաշտում։
/դատական նիստի արձանագրություն/
Վկա Դավիթ և Մրազ Ալոյանները նույնաբովանդակ ցուցմունքներ են տվել այն մասին, որ Էդիկ Ավագյանը հանդիսանում է իրենց հարևանը։ Իրենք հարևաններով, այդ թվում նաև Էդիկ Ավագյանը, 2013 թվականի հոկտեմբերի 28-ին օգնել են հարևան Գառնիկ Ստեփանյանի տան վերանորոգման աշխատանքներին։ Նշել են, որ աշխատանքները կատարել են մինչև երեկոյան ժամը 6-ից 7-ը։ Էդիկ Ավագյանը մասնակցել է շինարարական աշխատանքներին և կատարել է սվաղման աշխատանքներ։ Հիշում են, որ աշխատանքներն ավարտվել են այդ օրը՝ հոկտեմբերի 28-ին։
/դատական նիստի արձանագրություն/
Վկա Մառլենա Ստեփանյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Էդիկ Ավագյանը հանդիսանում է իր հարևանը։ Ընտանիքով որոշել են իրենց տանը որոշակի շինարարական աշխատանքներ կատարել, որն սկսել են 2013 թվականի սեպտեմբերի ամսից։ Շինարարական աշխատանքներն ավարտվել են 2013 թվականի հոկտեմբերի 28-ին։ Այդ օրը իր մեջ տպավորվել է նրանով, որ աշխատանքների վերջին օրն է եղել և թեթև խնջույք են կազմակերպել։ Նշել է, որ Էդիկ Ավագյանը աշխատանքների վերջին օրը մշտապես գտնվել է իրենց տանը և շինարարությանն օգնել է ցեմենտ իջեցնելով ու այն վարպետներին տալով։ Աշխատանքներն ավարտվել է մոտավորապես երեկոյան ժամը 19։00-ի սահմաններում, որից հետո նստել են ընթրիքի, որը տևել է մոտավորապես մինչև ժամը 23։00-ը։
/դատական նիստի արձանագրություն/
Վկա Սամվել Սաֆարյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Էդիկ Ավագյանը հանդիսանում է իր հարևանը։ Գառնիկ Ստեփանյանը հանդիսանում է իր մորեղբոր որդին, որի տունը գտնվում է իր տան ամիջապես դիմաց։ 2013 թվականի հոկտեմբերի 28-ին մասնակցել է Գառնիկի տան շինարարական աշխատանքներին։ Այդ օրը տպավորվել է իր մեջ, քանի որ այդ օրը եղել է շաբաթ, եղել է աշխատանքների վերջին օրը, ինչի կապակցությամբ Գառնիկը փոքր խնջույք է կազմակերպել, այդ կերպով իր շնորհակալությունը հայտնելով աշխատանքներին մասնակցած հարևաններին։ Նշել է, որ Էդիկ Ավագյանն այդ ամբողջ օրը գտնվել է այնտեղ և օգնել է շինարարական աշխատանքներին։ Մասնավորապես` նա օգնել է «սվաղ անող վարպետներին՝ ցեմենտ, ավազ տալով», ինչպես նաև նա փոխել է տանիքի կղմինդրներից` մի քանի կտորը։ Հիշում է, որ շինարարական աշխատանքներն այդ օրն ավարտվել են երեկոյան ժամը 22։00-ի սահմաններում, որից հետո ընթրել են, իսկ ժամը 23։00-ի սահմաններում ինքը դուրս է եկել և քիչ հետո վերադառնալով շարունակել են օղի խմել մինչև գիշերվա 01։00-ն։ Կոնկրետ չի հիշում, թե Գառնիկենց տան շինարարական աշխատանքները երբ են սկսվել, քանի որ ինքն աշխատում է Երևան քաղաքում և միայն շաբաթ և կիրակի օրերին է լինում Արմավիրում։
Այն բանից հետո, երբ վկայի ցուցմունքի արժանահավատությունը ստուգելու նպատակով նրան տեղյակ է պահվել, որ 2013 թվականի հոկտեմբերի 28-ը եղել է ոչ թե շաբաթ, այլ երկուշաբթի, վկան հայտարարել է, որ ինքն այդ ընթացքում մեկ շաբաթ հիվանդացել է և աշխատանքի չի գնացել, իսկ հոկտեմբերի 28-ին իր հիվանդ վիճակով օգնել է Գառնիկի տանը կատարվող շինարարական աշխատանքներին։
/դատական նիստի արձանագրություն/
Դատաքննության ընթացքում հետազոտվել են նաև քրեական գործով ձեռք բերված հետևյալ ապացույցները.
Ավտոմեքենայի զննություն կատարելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ 28.10.2013 թվականին կատարված «ԲՄՎ» մակնիշի 35 DO 502 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի զննության ժամանակ, մասնակից Արա Բաննահյանն ավտոմեքենայի փոխանցման տուփի հետնամասից ներկայացրել է թղթի մեջ փաթեթավորված 2 գրամ քաշով դեղնականաչավուն զանգված և հայտարարել, որ այն պատկանում է իրեն։
/հատոր 1 գ.թ. 9, դատական նիստի արձանագրություն/
«ԲՄՎ» մակնիշի 35 DO 502 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի զննության մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Տիգրան Թագոյանի՝ Երևան քաղաքի Չարենցի փողոցի թիվ 30 տանը կատարված խուզարկությամբ հայտնաբերվել իրեղեն ապացույց են ճանաչվել՝ համապատասխանաբար 2.01, 3.54 և 0.86 գրամ «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցները։
Էդիկ Ավագյանի՝ Արմավիրի մարզի Նալբանդյան համայնքի 4-րդ թաղամասի 6-րդ փողոցի թիվ 3 տանը կատարված խուզարկության մասին արձանագրությունը, որով հայտնաբերվել են իրեղեն ապացույց ճանաչված թվով 4 հատ 7.62 տրամաչափի փամփուշտները։
/հատոր 2 գ.թ. 177-178, դատական նիստի արձանագրություն/
Դատաքիմիական փորձաքննության թիվ 571Ք եզրակացությունը, համաձայն որի՝
փորձաքննությանը ներկայացված բուսական ծագմամբ 2.01 գրամ հաստատուն քաշով նյութը հանդիսանում է «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը պատրաստվում է կանեփի բույսից տնայնագործական եղանակով։
/հատոր 1, գ.թ. 32-33, դատական նիստի արձանագրություն/
Դատաքիմիական փորձաքննության թիվ 607Ք եզրակացությունը, համաձայն որի՝ փորձաքննությանը ներկայացված ընդհանուր 3.54 գրամ հաստատուն քաշով բուսական մանրացված զանգվածը հանդիսանում է «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, «մարիխուանա», փորձաքննությանը ներկայացված 0.86 գրամ հաստատուն քաշով բուսական մանրացված զանգվածը հանդիսանում է «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց։
/հատոր 2, գ.թ. 37-38, դատական նիստի արձանագրություն/
Դատաքիմիական փորձաքննության թիվ 627Ք եզրակացությունը, համաձայն որի՝
փորձաքննությանը ներկայացված թիվ 571Ք և 607Ք եզրակացություններով հետազոտված, ընդհանուր 2.01, 3.54 և 0.86 գրամ հաստատուն քաշերով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցները միմյանցից տարբերվում են։
/հատոր 2, գ.թ. 131, դատական նիստի արձանագրություն/
Դատաձգաբանական փորձաքննության հմ 2669 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ փորձաքննությանը ներկայացված թվով 4 հատ փամփուշտներից 2 հատը 7.62մմ տրամաչափի 1943 թվականի նմուշի լուսածիրային նշանակության մարտական փամփուշտներ են նախատեսված «ԱԿ» տեսակի ինքնաձիքից, «ՌՊԿ» տեսակի ձեռքի գնդացիրից և դրանց մոդիֆիկացիաներից կրակվելու համար։ 2 հատը 62մմ տրամաչափի 1943 թվականի նմուշի մարտական փամփուշտներ են նախատեսված «ԱԿ» տեսակի ինքնաձիքից, «ՌՊԿ» տեսակի ձեռքի գնդացիրից և դրանց մոդիֆիկացիաներից կրակվելու համար։
/հատոր 2 գ.թ. 40, դատական նիստի արձանագրություն/
Տոքսիկոքիմիական փորձաքննության հմ-13-3902 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ Էդիկ Ավագյանի մեզի փորձանմուշի մեջ հայտնաբերվել են ափիոնի և կանաբինոիդների խմբին պատկանող թմրամիջոցների թմրալկալոիդներ։ Մազի 1.0 սմ մազահատվածի մեջ հայտնաբերվել են ափիոնի և կանաբինոիդների խմբին պատկանող թմրամիջոցների թմրալկալոիդներ, որոնց օգտագործման ժամանակահատվածը համապատասխանում է մոտ մեկ ամսվա վաղեմության։
/հատոր 2, գ.թ. 29-30, դատական նիստի արձանագրություն/
Տոքսիկոքիմիական փորձաքննության հմ-13-3871 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ Վարուժան Մանուկյանի մեզի փորձանմուշի մեջ հայտնաբերվել են կանաբինոիդների խմբին պատկանող թմրամիջոցների թմրալկալոիդներ։ Մազի 1.0 սմ մազահատվածի մեջ հայտնաբերվել են կանաբինոիդների խմբին պատկանող թմրամիջոցների թմրալկալոիդներ, որոնց օգտագործման ժամանակահատվածը համապատասխանում է մոտ մեկ ամսվա վաղեմության։
/հատոր 2 գ.թ. 21-22, դատական նիստի արձանագրություն/
Տոքսիկոքիմիական փորձաքննության հմ-13-3872 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ Վահան Խաչատրյանի մեզի փորձանմուշի մեջ հայտնաբերվել են կանաբինոիդների խմբին պատկանող թմրամիջոցների թմրալկալոիդներ։ Մազի 1.0 սմ մազահատվածի մեջ հայտնաբերվել են կանաբինոիդների խմբին պատկանող թմրամիջոցների թմրալկալոիդներ, որոնց օգտագործման ժամանակահատվածը համապատասխանում է մոտ մեկ ամսվա վաղեմության։
/հատոր 2 գ.թ. 25-26, դատական նիստի արձանագրություն/
Տոքսիկոքիմիական փորձաքննության հմ-13-3887 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ Տիգրան Թագոյանի մեզի փորձանմուշի մեջ հայտնաբերվել են կանաբինոիդների խմբին պատկանող թմրամիջոցների թմրալկալոիդներ։ Մազի 1.5 սմ մազահատվածի մեջ հայտնաբերվել են կանաբինոիդների խմբին պատկանող թմրամիջոցների թմրալկալոիդներ, որոնց օգտագործման ժամանակահատվածը համապատասխանում է մոտ մեկից մեկուկես ամսվա վաղեմության։
/հատոր 2, գ.թ. 33-34, դատական նիստի արձանագրություն/
Տոքսիկոքիմիական փորձաքննության հմ-13-3642 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ Արա Բաննահյանից վերցված մեզի և մազի փորձանմուշների մեջ հայտնաբերվել են կանաբինոիդների խմբին պատկանող թմրամիջոցների թմրալկալոիդներ։
/հատոր 1 գ.թ. 225-226, դատական նիստի արձանագրություն/
Ապացույց ճանաչված այլ փաստաթուղթ հանդիսացող՝ Է.Ավագյանի, Վ.Մանուկյանի, Վ.Խաչատրյանի, Տ.Թագոյանի և Ա.Բաննահյանի հեռախոսահամարներից կատարված հեռախոսազանգերի վերծանումները, համաձայն որոնց՝ վերջիններս 2013 թվականի հունիս-հոկտեմբեր ամիսների ընթացքում միմյանց հետ գտնվել են ակտիվ հեռախոսակապի մեջ, ինչպես նաև Է.Ավագյանի և Վ.Մանուկյանի հեռախոսազանգերը նշված ժամանակահատվածում հաճախակի սպասարկվել են Երևան քաղաքի Թբիլիսյան խճուղում տեղակայված «Վիվա Սել» ՓԲ ընկերության կապի ծածկույթն ապահովող կայանների կողմից։
/հատոր 2 գ.թ. 179-180, դատական նիստի արձանագրություն/
22.11.2013 թվականի Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանում մեղադրյալ Էդիկ Ավագյանի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու միջնորդության քննարկման դատական նիստի արձանագրության լազերային սկավառակի զննության արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Է.Ավագյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել և հայտարարել է, որ կատարել է որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին որոշման մեջ նկարագրված գործողությունները։
/հատոր 2, գ.թ. 128, դատական նիստի արձանագրություն/
Դատարանում հետազոտվել և ամբաստանյալների ճանաչմանն են ներկայացվել գործով իրեղեն ապացույցները, ինչպես նաև հետազոտվել են որպես այլ փաստաթղթի կարգով ապացույց ճանաչված՝ Տիգրան Թագոյանի շահերի պաշտպան Մ.Վարդանյանի կողմից անձանց հարցման ենթարկելու մասին կազմված արձանագությունը, Էդիկ Ավագյանի, Տիգրան Թագոյանի, Վահան Խաչատրյանի, Վարուժան Մանուկյանի և Արա Բաննահյանի վերաբերյալ բնութագրերը, տեղեկանքները, բժշկական տեղեկանքները և էպիկրիզները, ինֆորմացիոն կենտրոնի կողմից տրված պահանջագրերը, ամբաստանյալների երեխաների ծննդյան վկայականները և այլ փաստաթղթեր։
/հատոր 1, գ.թ. 39, 141, 142, 182-183, 190, հատոր 2. գ.թ. 243-244, քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրություն/
Դատարանը, վերլուծելով ամբաստանյալներ Էդիկ Ավագյանին և Տիգրան Թագոյանին առաջադրված մեղադրանքների հիմնավորվածության հարցը՝ ըստ նախաքննության ընթացքում և դատարանում ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր համադրմամբ և դրանց գնահատմամբ` արձանագրել է հետևյալը.
Նախաքննության մարմինը Էդիկ Ավագյանին մեղսագրված 3 դրվագներով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով /դրվագներ 1.2.3/, մեղադրանքների հիմքում դրել է միայն գործով մյուս ամբաստանյալ Վարուժան Մանուկյանի ցուցմունքներն այն մասին, որ ինքը 2013 թվականի ամռանը երեք անգամ Է.Ավագյանից գումարի դիմաց ձեռք է բերել թմրամիջոց և այն փոխանցել է Վահան Խաչատրյանին։ Ամբաստանյալը նույն հանգամանքը պնդել է նաև դատաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքներով։ Սակայն, միևնույն ժամանակ, նման տեղեկատվության տիրապետման պայմաններում, նախաքննության մարմինը, բացի նույն Մանուկյանի ցուցմունքից, չի պարզել և չի հիմնավորել վերջինիս կողմից տրված ցուցմունքների հիմնավորվածությունը, դրանց իսկությունը, կամ ընդհանրապես դրանց որոշակի փոխկապակցվածությունը գործի մյուս ապացույցների հետ։ Հարկ է նկատի ունենալ, որ ամբաստանյալ Էդիկ Ավագյանն ինչպես նախաքննության այնպես էլ դատական քննության ընթացքում հերքել է երբևէ և որևէ մեկին թմրամիջոցներ իրացնելու հանգամանքները։ Միևնույն ժամանակ, 2013 թվականի հոկտեմբերի 28-ին Վարուժան Մանուկյանին թմրամիջոց իրացնելու փաստը հիմնավորվել է ոչ միայն վերջինիս, այլ նաև գործով մյուս ամբաստանյալ Վահան Խաչատրյանի ցուցմունքներով, համաձայն որի՝ այդ օրը Վարուժան Մանուկյանի միջոցով թմրամիջոց ձեռք բերելիս տեսել է իրենցից մոտ 20-30 մետր հեռավորության վրա կայանված Վազ-2106 մակնիշի մի ավտոմեքենա, որին մոտենալուց և վերադառնալուց հետո Մանուկյանը թմրամիջոցը հանձնել է իրեն։ Գործով հաստատված է համարվել, որ ամբաստանյալ Է.Ավագյանն ունի և օգտագործում է Վազ-2106 մակնիշի ավտոմեքենա։ Բացի այդ, նշված օրը Ավագյանի Երևանում գտնվելու փաստը հիմնավորվել է նաև հեռախոսային զանգերի այն վերծանումներով, համաձայն որոնց՝ Ավագյանը նշված օրը տարբեր ժամերի հեռախոսազանգեր է կատարել Երևան քաղաքի տարբեր հատվածներում գտնվող ալեհավաքների սպասարկման տարածքներից, այլ կերպ, եթե 2013 թվականի ամռանը երեք անգամ Է.Ավագյանից գումարի դիմաց թմրամիջոց ձեռք բերելու և այն Վահան Խաչատրյանին փոխանցելու մասին ցուցմունք է տվել միայն Վարուժան Մանուկյանը, ապա 2013 թվականիի հոկտեմբերի 28-ին տեղի ունեցածն ապացուցված է ոչ միայն վերջինիս, այլ նաև Վահան Խաչատրյանի ցուցմունքներով, Է.Ավագյանի հեռախոսազանգերի վերծանումներով, նրա նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու մասին միջնորդության քննության դատական նիստի արձանագրությամբ, որտեղ վերջինս լիովին ընդունել է այդ դրվագով իրեն առաջադրված մեղադրանքը, ինչպես նաև նույն օրը վերը նկարագրված հաջորդականությամբ գումարը Ավագյանին և հակառակը՝ նրանից թմրամիջոցը Բաննահյանին հասնելու հաջորդականությամբ ու ժամանակագրությամբ։
Դատարանը, Է.Ավագյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով /դրվագ 4-րդ/ առաջադրված մեղադրանքի կապակցությամբ քննարկման առարկա դարձնելով վկաներ՝ ամբաստանյալի համագյուղացիներ, Սամվել Սաֆարյանի, Մառլենա Ստեփանյանի, Գառնիկ Ստեփանյանի, Դավիթ և Մրազ Ալոյանների ցուցմունքները, դրանք համարելով ոչ արժանահավատ և մտացածին, գտել է, որ նրանք հանդիսանալով ամբաստանյալ Էդիկ Ավագյանի հարևաններն ու համագյուղացիները, իրենց նմանօրինակ ցուցմունքներով ցանկանում են օգնել վերջինիս` նրա համար այլուրեքություն ստեղծելու, հետևաբար և նրա մեղքը դատարանում հերքելու համար։ Նման եզրահանգման գալիս Դատարանն արձանագրել է, որ նախ՝ վկաներն իրենց ուղղված հարցերին ի պատասխան չեն կարողացել տալ իրականությանը մոտ, նույնանման և արժանահավատ պատասխաներ, այն մասին, թե ինչով է հատկապես տպավորվել, որ կոնկրետ 2013 թվականի հոկտեմբերի 28-ին է Է.Ավագյանը գտնվել Արմավիրի մարզի Նալբանդյան գյուղում` Գառնիկ Ստեփանյանի տանը, ինչ հանգամանքներից ելնելով է նրանց մոտ հիշարժան դարձել այդ օրը, իսկ վկա Սամվել Սաֆարյանն ընդհանրապես հայտնել է, որ այդ օրը եղել է շաբաթ, մինչդեռ դժվար չէ ապացուցել, որ օրն իրականում եղել է երկուշաբթի։ Ավելին, ինչպես նշվել է վերևում՝ 2013 թվականի հոկտեմբերի 28-ի երեկոյան Է.Ավագյանի հեռախոսահամարը սպասարկվել է Երևան քաղաքի կենտրոնական փողոցներում տեղակայված բջջային կապի ալեհավաքների կողմից, որպիսի փաստը հերքող ողջամիտ բացատրություն նաև չի կարողացել տալ ինքը՝ Է.Ավագյանը։
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Տիգրան Թագոյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքի հիմնավորվածությանը, Դատարանն արձանագրել է, որ պաշտպանական կողմի այն դատողությունները, թե վերջինիս առաջադրված մեղադրանքն անհիմն է և շինծու, չի համապատասխանում իրականությանը և այն հերքվում է վերը շարադրված ապացույցների վերաբերյալ Դատարանի ստորև բերվող պատճառաբանություններով.
Քրեական գործի նախաքննության ընթացքում ամբաստանյալ Թագոյանը մանրամասն, ընդ որում՝ մի քանի անգամ ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ինքը Վահան Խաչատրյանից նախկինում ևս մի քանի անգամ թմրամիջոց է ձեռք բերել, սական միայն իր օգտագործման համար։ Նույն նախաքննական ցուցմունքներում, ամբաստանյալը նշել է, որ 2013 թվականի հոկտեմբերի 28-ին, այն բանից հետո, երբ ինքն արդեն իսկ թմրամիջոց էր ձեռք բերել Վահան Խաչատրյանից, իրեն է զանգահարել սույն գործով մյուս ամբաստանյալ Արա Բաննահյանը և իմանալով, որ կարող է իրեն թմրամիջոց վաճառել, պայմանավորվել ու հանդիպել է նրան և ընդհանուրը 20.000 ՀՀ դրամի դիմաց նրան է իրացրել Վ.Խաչատրյանից ձեռք բերված փաթեթներից երկուսը։ Նույնն ամբաստանյալ Թագոյանը պնդել է մի քանի անգամ իր կողմից տրված բոլոր նախաքննական ցուցմունքներով։ Դատարանն արձանագրել է, որ բացի Թագոյանի նախաքննական ցուցմունքներից նրան՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորված է նաև ամբաստանյալ Արա Բաննահյանի նախաքննական ցուցմունքներով և դրանք պնդելու մասին դատարանում արված հայտարարությամբ։
Դատարանն անարժանահավատ է համարել ինչպես ամբաստանյալ Տիգրան Թագոյանի, այնպես էլ նրա պաշտպանի այն հայտարարությունները, թե նախաքննական մարմնի ներկայացուցիչը ստիպել է իրեն տալ նմանատիպ, իրեն մեղադրող ցուցմունքներ, սպառնալով հակառակ դեպքում կալանավորել նրան։
Նախ՝ ամբաստանյալ Տիգրան Թագոյանը լինելով գրագետ, ինտելեկտուալ զարգացած և կիրթ անձնավորություն, չէր կարող չիմանալ, որ քննիչն անձին կալանավորելու որևէ իրավասությամբ օժտված չէ։ Բացի այդ, վերջինս պատշաճ կարգով տեղեկացված է եղել իր պաշպանական իրավունքներին, որպես կասկածյալ և մեղադրյալ հրաժարվել է պաշտպանի ծառայություններից, ինքնուրույն ստանձնելով իր պաշտպանությունը։ Եթե իրականում քննիչն իբր թյուրիմացության և քննության համար խորթ մեթոդների կիրառմամբ փորձել է խոստովանական ցուցմունքներ կորզել Թագոյանից, ապա ինչու նա մինչև նախաքննությունն ավարտվելը չի օգտվել պաշտպան ունենալու իր իրավունքից և չի փոխել իր դիրքորոշումն իրեն առաջադրված մեղադրանքի կապակցությամբ։ Ավելին, արդեն քրեական գործի նախաքննության ավարտման պահին, քրեական գործի նյութերին ծանոթանալիս, ամբաստանյալ Թագոյանն արդեն իսկ տեղեկացված է եղել, որ իրեն և Արա Բաննահյանին առաջադրված մեղադրանքները տարբեր են, սակայն քրեական գործի նյութերին ծանոթանալու մասին կազմված արձանագրության մեջ Թագոյանը որևէ նշում չի արել մեղադրանքի հետ համաձայն չլինելու կամ քննիչի կողմից իր նկատմամբ գործադրած որևէ անօրինական գործողության մասին, հետևաբար, վերջինիս պատճառաբանություններն այն մասին, թե ինքը խոստովանական ցուցմունքներ է տվել իր վրա հոգեբանական ճնշումներ գործադրելու հետևանքով՝ առարկայազուրկ են և չհիմնավորված։ Ամբաստանյալը նաև չի կարողացել Դատարանին ներկայացնել հիմնավոր պատճառաբանություններ այն մասին, որ եթե ինքը Բաննահյանին թմրամիջոց իրացնելու նպատակ կամ դիտավորություն չի ունեցել, ապա որն է եղել պատճառը, որ նա վերջինիս չի ծանոթացրել Վահան Խաչատրյանի հետ, որպեսզի նրանք միմյանց հետ պայմանավորվեն թմրամիջոցը ձեռք բերելու շուրջ։ Այլ կերպ, Թագոյանը չի կարողացել Դատարանին ներկայացնել հիմնավորված պատճառաբանություն առ այն, թե որն է եղել իր «առաքելությունը» թմրամիջոցը Բաննահյանի խնդրանքով Խաչատրյանից վերցնելու և Բաննահյանին փոխանցելու գործում։ Ի վերջո, եթե ամբաստանյալը պնդում է, որ քննիչն իրեն հորդորել է տալ այնպիսի ցուցմունք, որը պետք է համընկներ Բաննահյանի ցուցմունքին, հակառակ դեպքում նրանք երկուսն էլ կկալանավորվեն, ապա ինչու Բաննահյանը դատարանում ևս չփոխեց իր՝ Թագոյանին մեղադրող ցուցմունքը նույնիսկ այն դեպքում, երբ մեղադրողի կողմից նրա նկատմամբ եղավ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու մասին միջնորդություն։
Միևնույն ժամանակ, անդրադառնալով ամբաստանյալ Թագոյանի և նրա պաշտպանի՝ թմրամիջոցների համասեռ կամ տարբեր լինելու, դրանց գների համապատասխանության կամ անհամապատասխանության, թմրամիջոցների փաթեթների քանակի և դրանց ծագումնաբանության մասին արված դատողություններին, Դատարանն արձանագրել է, որ դրանք ընդհանրապես էական չեն քննվող քրեական գործով, քանի որ չի բացառվում, որ նույն անձը պահի, փոխադրի կամ իրացնի այնպիսի թմրամիջոցներ, որոնք չունենան ոչ մի ծագումնաբանական ընդհանրություն, արտաքին նմանություն կամ մանրացվածության միևնույն աստիճան։ Ավելին, հանրահայտ է, որ լինելով շրջանառության համար արգելված օբյեկտներ, թմրամիջոցները չունեն որոշակի շուկայական կամ այլ սահմանված արժեքներ ու գներ, հետևաբար, Թագոյանի և նրա պաշտպանի մտահոգությունները՝ կապված դրանց գների, թմրամիջոցները տարբեր փաթեթներում վերաբաժանելու կամ նրանց կողմից բարձրացված մյուս հարցերի առումով, ամենևին էլ նշանակություն չեն կարող ունենալ թմարմիջոց իրացնելու հանցակազմի ոչ օբյեկտիվ և ոչ սուբյեկտիվ կողմերի հետ։
Հարկ է նկատել, որ այս հանցակազմն ավարտված է նաև նույնիսկ անորոշ չափի թմրամիջոցը որևէ մեկին նվիրելու դեպքում անգամ։
Ընդհանրացնելով վերը նշվածը, Դատարանն արձանագրել է, որ Տիգրան Թագոյանի և նրա պաշտպան Վարդանյանի կողմից դատարանին չներկայացվեցին բավարար հիմնավորումներ՝ Թագոյանի նկատմամբ քննության համար խորթ մեթոդների կիրառման, հոտևաբար և նրա նախաքննական ցուցմունքներն անթույլատրեի ճանաչելու տեսանկյունից։
Դատարանը, վիճարկվող դատական ակտի իրավական վերլուծությունների բաժնում արձանագրել է նաև հետևյալը.
Էդիկ Ավագյանին նախաքննական մարմնի կողմից 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով դրվագներ 1.2.3/ մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, չպարզված անձից և հանգամանքներում ապօրինի ձեռք է բերել և պահել «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որը 2013 թվականի ամռան սկզբներին Վարուժան Մանուկյանի և Վահան Խաչատրյանի օժանդակությամբ Երևան քաղաքի Թբիլիսյան խճուղիում 14.000 ՀՀ դրամով վաճառելով ապօրինի իրացրել է Տիգրան Թագոյանին։
Բացի այդ, Է. Ավագյանը չպարզված անձից և հանգամանքներում ապօրինի ձեռք է բերել և պահել «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որը 2013 թվականի ամռան ընթացքում Վարուժան Մանուկյանի և Վահան Խաչատրյանի օժանդակությամբ Երևան քաղաքի Թբիլիսյան խճուղիում 7.000 ՀՀ դրամով վաճառելով ապօրինի իրացրել է Տիգրան Սահակի Թագոյանին։
Բացի այդ, Է.Ավագյանը չպարզված անձից և հանգամանքներում ապօրինի ձեռք է բերել և պահել «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որը 2013 թվականի ամռան ընթացքում Վարուժան Մանուկյանի և Վահան Խաչատրյանի օժանդակությամբ Երևան քաղաքի Թբիլիսյան խճուղիում 14.000 ՀՀ դրամով վաճառելով ապօրինի իրացրել է Տիգրան Սահակի Թագոյանին։
Դատարանն արձանագրել է, որ վերը շարադրված ապացույցների համակարգային վերլուծության արդյունքում, յուրաքանչյուր ապացույց այլ ապացույցների հետ համադրելու և գնահատելու միջոցով, ապացուցված և հաստատված համարելով ամբաստանյալներ Տիգրան Թագոյանին, Վահան Խաչատրյանին, Վարուժան Մանուկյանին և Արա Բաննահյանին նախաքննությամբ առաջադրված մեղադրանքներն ամբողջությամբ, ապացուցված և հաստատված չի համարում Էդիկ Ավագյանին՝ 3 դրվագներով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով /դրվագներ 1.2.3/ առաջադրված մեղադրանքները, մասնավորապես այն, որ նա, 2013 թվականի ամռանը երեք անգամ թմրամիջոց է իրացրել Վարուժան Մանուկյանին, որն էլ իր հերթին այն փոխանցել է Վահան Խաչատրյանին։ Դատարանն ապացուցված և հաստատված է համարել միայն Է.Ավագյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով /4-րդ դրվագով/ և 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքները։
Դատարանը փաստել է, որ չի ապացուցվել քննվող քրեական գործով, 3 դրվագներով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով /դրվագներ 1.2.3/ Էդիկ Ավագյանին առաջադրված մեղադրանքները։
Դատարանը նման եզրահանգման գալիս հիմք է ընդունել դատարանում ուսումնասիրված, ինչպես նաև նախաքննությամբ ձեռք բերված ապացույցների համադրումն ու դրանց հիման վրա դատարանի մոտ ձևավորված ներքին համոզմունքը։
Հիշյալ եզրահանգմանը գալիս Դատարանը հիմք է ընդունել նաև ՀՀ վճռաբեկ Դատարանի կողմից նախադեպային մի շարք որոշումներում ամրագրված իրավական դիրքորշումները՝ կապված անձին առաջադրված մեղադրանքի ապացույցների բավարարության կամ դրան՝ անբավարար լինելու հետ։
Մասնավորապես, ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշմամբ իրավական դիրքորոշում է արտահայտել հետևյալի մասին.
«13.Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ քրեական դատավարությունը ճանաչողական գործունեություն է, որն ուղղված է նախկինում տեղի ունեցած դեպքի հանգամանքների հետազոտմանը և վերականգմանը։ Քրեադատավարական ճանաչողության բովանդակության և կառուցվածքի բացահայտումը սերտորեն կապված է ապացուցում հասկացության հետ։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Ապացուցումը՝ գործի օրինական, հիմնավորված և արդարացի լուծման համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները բացահայտելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է»։
Ապացուցման նպատակը կազմող ապացուցման ենթակա հանգամանքների համակարգը սահմանված է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում, որի համաձայն` միայն ապացույցների հիման վրա են հաստատվում`
1) դեպքը և հանգամանքները (կատարման ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն).
2) կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3) հանցագործության` քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4) անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարք կատարելու մեջ.
5) քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները.
6) այն հանգամանքները, որոնցով դատավարության մասնակիցը կամ քրեական դատավարությանը մասնակցող այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները, եթե այլ բան նախատեսված չէ օրենքով։
14. Նշված հանգամանքներն իրենց ամբողջության մեջ կազմում են ապացուցման առարկան, որն օրենքում ձևակերպված է ընդհանուր տեսքով և կիրառելի է բոլոր տեսակի հանցագործությունների համար։ Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ ապացուցման առարկայի՝ օրենքում ամրագրված տիպական թվարկումը յուրաքանչյուր գործով ճշգրտվում և լրացվում է հանցագործության քրեաիրավական որակմանը համապատասխան։ Սա նշանակում է, որ կատարված իրադարձությունը (ինչպես ամբողջությամբ, այնպես էլ նրա յուրաքանչյուր հանգամանքը առանձին վերցված) յուրաքանչյուր դեպքում պետք է հետազոտել հաշվի առնելով քրեական օրենքով նախատեսված կոնկրետ հանցակազմի հատկանիշները։
15. Ապացուցման առարկա կամ ապացուցման ենթակա հանգամանքներ հասկացության հետ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգիրքը կապում է «ապացույցների բավարարություն» հասկացությունը։
Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ եթե ապացուցման առարկան ցույց է տալիս, թե ինչ է անհրաժեշտ պարզել յուրաքանչյուր քրեական գործով, ապա ապացույցների բավարարությունը կապված է այն ապացուցողական նյութի հետ, որը վերաբերում է ապացուցման առարկային և թույլ է տալիս այդ հանգամանքների մասին գալ արժանահավատ հետևության։ Որոշելով ապացույցների բավարարությունը` վարույթն իրականացնող մարմինները լուծում են քրեական գործի համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքների հետազոտման խորության աստիճանի հետ կապված հարցերը, մասնավորապես այն, թե ի՞նչ աստիճանի պետք է մանրացվի յուրաքանչյուր հանգամանքը, և ի՞նչ ծավալի ապացույցներ են անհրաժեշտ այդ հանգամանքները հավաստի պարզելու և դրա հիման վրա այս կամ այն դատավարական որոշումը կայացնելու համար։
Այսպիսով, ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից` այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը։
Ի տարբերություն ապացուցման առարկայի, ապացույցների բավարարություն հասկացության բովանդակությունը քրեական դատավարության օրենսդրությամբ բացահայտված չէ, այսինքն` օրենքում հստակ նշում չկա այն մասին, թե մինչև ե՞րբ պետք է հավաքվեն և հետազոտվեն ապացույցները, որպեսզի յուրաքանչյուր գործով պարզվի ապացուցման առարկան ամբողջությամբ կամ նրա տարրերն առանձին վերցրած։ Բացի այդ, օրենքում սահմանված չէ միասնական չափանիշ առ այն, թե ե՞րբ են ի հայտ գալիս յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման առարկան բացահայտված համարելու հիմքերը։
Վճռաբեկ դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի համակարգային վերլուծության հիման վրա արձանագրում է ապացույցների բավարարությունը որոշելու հետևյալ ընդհանուր չափանիշները՝
1) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունք,
2) դատավարական որոշումների հիմնավորվածություն և պատճառաբանվածություն,
3) անմեղության կանխավարկած։
16. Ապացույցների բավարարությունը որոշելու առաջին չափանիշը վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքն է։ Վերջինիս Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի վերաբերյալ որոշման մեջ և դիրքորոշում ձևավորել այն մասին, որ «(…) Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ։
Ապացույցները, որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան, կազմում են ներքին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը, որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշումներում։ Թեպետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող լինել կամայական։ Դրա հիմքում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունը։ (…)» (տե՛ս Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշման 14-րդ կետը)։
Զարգացնելով վկայակոչված որոշման մեջ ձևավորված իրավական դիրքորոշումը՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ներքին համոզմունքը վարույթն իրականացնող մարմնի համոզմունքն է այն մասին, որ առկա ապացույցները բավարար են գործի ճիշտ լուծման համար անհրաժեշտ հանգամանքները բացահայտված դիտելու համար։
17. Վճռաբեկ դատարանը գտնում է նաև, որ ապացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով, այդ պատճառով ՀՀ քրեադատավարական օրենքն օգտագործում է «ապացույցների համակցություն» հասկացությունը։ Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե`
1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար,
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ,
3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում։
18. Ապացույցների բավարարությունը որոշելու երկրորդ չափանիշը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով սահմանված դատավարական որոշումների հիմնավորվածության և պատճառաբանվածության պահանջն է։
Քրեական վարույթի ընթացքում ընդունվում են բազմաթիվ դատավարական որոշումներ, որոնցից յուրաքանչյուրը պահանջում է ապացուցման առարկայի մեջ մտնող հանգամանքների ապացուցվածության տարբեր աստիճաններ։ Օրինակ, քրեական գործ հարուցելու կամ խափանման միջոց ընտրելու մասին որոշման համար բավարար է նաև այդ հանգամանքների ենթադրյալ ապացուցվածությունը, մինչդեռ մեղադրական դատավճռի դեպքում պահանջվում է այդ հանգամանքների հավաստի ապացուցվածություն։
Ապացույցների բավարարությունը այս տեսանկյունից ընդգծում է ապացուցողական գործունեության շրջանակները, որն ապահովում է այս կամ այն դատավարական որոշումը կայացնելու համար անհրաժեշտ հանգամանքների վերաբերյալ ապացուցման սուբյեկտի իմացության չափը։
19. Ապացույցների բավարարությունը որոշելու երրորդ չափանիշը անմեղության կանխավարկածի սկզբունքն է (անմեղության կանխավարկածի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի դիրքորոշումը տե՛ս Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0044/01/11 որոշման 14-րդ կետում)։
20. Հիմք ընդունելով սույն որոշման 12-19-րդ կետերում շարադրված վերլուծությունը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ապացուցումը քրեադատավարական գործունեության միջուկն է, առանց որի հնարավոր չէ քրեական գործն ըստ էության լուծել և կայացնել այնպիսի դատական ակտ, որը կպարունակի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածում ամրագրված՝ դատավճիռ կայացնելիս դատարանի լուծմանը ենթակա հարցերի պատասխանները։
21. Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ ապացուցումը սերտորեն կապված է «հանցագործությունների որակում» հասկացության հետ. դրանք հարաբերակցվում են որպես գործունեություն և արդյունք։ Հանցագործությունների որակումը ենթադրում է գործով բացահայտված հանգամանքների հետազոտություն, օրենքի իմաստի բացահայտում, կոնկրետ նորմի ընտրություն, այդ նորմում ամրագրված հատկանիշների հարադրում բացահայտված փաստերի հետ և որպես արդյունք համապատասխան դատավարական փաստաթղթերում հետևության ձևավորում։ Ուստի, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ սույն որոշման 12-րդ կետում բարձրացված հարցին պատասխանելու համար անհրաժեշտ է պարզել սույն գործով ապացուցման առարկան, մասնավորապես տեղի ունեցած դեպքը և հանգամանքները, /..ամբաստանյալի../ առնչությունը դեպքին և այդ պարզված հանգամանքներին համապատասխան քրեաիրավական գնահատական տալ /..ամբաստանյալի../ արարքին։
Անդրադառնալով ապացույցների բովանդակության, թույլատրելիության և վերաբերելիության հարցերին Վճռաբեկ դատարանը Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի վերաբերյալ որոշման մեջ դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) քրեադատավարական օրենքով ապացույցներին և ապացուցման գործընթացին ներկայացվող պահանջները հետևյալն են.
ա) ապացույցները պետք է պարունակեն ոչ թե գնահատողական դատողություններ, կարծիքներ, այլ կոնկրետ փաստական տվյալներ որոշակի գործողությունների, իրադարձությունների վերաբերյալ,
բ) այդ փաստական տվյալները պետք է ձեռք բերվեն օրենքով նշված աղբյուրներից և վերաբերեն կոնկրետ տվյալ գործին և ապացուցման առարկային,
գ) ապացույցները պետք է ձեռք բերվեն, ամրագրվեն և օգտագործվեն քրեադատավարական օրենքով սահմանված կարգով։ (…)» (տե՛ս Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշման 13-րդ կետը)։
ՀՀ Սահմանադրության 19-րդ հոդվածի համաձայն` «Յուրաքանչյուր ոք ունի իր խախտված իրավունքները վերականգնելու, ինչպես նաև իրեն ներկայացված մեղադրանքի հիմնավորվածությունը պարզելու համար հավասարության պայմաններում, արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ անկախ և անկողմնակալ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում իր գործի հրապարակային քննության իրավունք (…)»։
Մասնավորեցնելով Սահմանադրության 19-րդ հոդվածի պահանջները` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 23-րդ հոդվածը սահմանում է, որ.
«1. Քրեական դատավարությունն իրականացվում է մրցակցության սկզբունքի հիման վրա։
2. Քրեական հետապնդումը, պաշտպանությունը և գործի լուծումը տարանջատված են. դրանք իրականացնում են տարբեր մարմիններ և անձինք։
3. Դատարանը հանդես չի գալիս մեղադրանքի կամ պաշտպանության կողմում և արտահայտում է միայն իրավունքի շահերը։
4. Քրեական գործը քննող դատարանը, պահպանելով օբյեկտիվությունը և անկողմնակալությունը, մեղադրանքի և պաշտպանության կողմերի համար ստեղծում է գործի հանգամանքների բազմակողմանի և լրիվ հետազոտման անհրաժեշտ պայմաններ։
Դատարանը կաշկանդված չէ կողմերի կարծիքներով և իրավունք ունի սեփական նախաձեռնությամբ անհրաժեշտ միջոցներ ձեռնարկել քրեական գործով ճշմարտությունը բացահայտելու համար։
5. Քրեական դատավարությանը մասնակցող կողմերը քրեական դատավարական օրենսդրությամբ օժտված են իրենց դիրքորոշումը պաշտպանելու հավասար հնարավորություններով (…)»։
30. Շարադրված դրույթների համակարգային վերլուծությունը թույլ է տալիս եզրակացություն անել այն մասին, որ արդար դատաքննության հիմնարար իրավունքի ապահովման անկյունաքարը, ի թիվս քրեական դատավարության այլ կարևորագույն սկզբունքների, մրցակցության սկզբունքն է, որը կարող է երաշխավորվել երեք բաղադրատարրերի միաժամանակյա պահպանման դեպքում։ Դրանք են`
ա) կողմերի դատավարական իրավահավասարություն` սեփական դիրքորոշումը հիմնավորելու և մյուս կողմի փաստարկները հերքելու համար,
բ) կողմերի միջև մեղադրանքի և պաշտպանության գործառույթների տարանջատում և դրանց սահմանազատում գործի լուծման գործառույթից,
գ) անկախ և անկողմնակալ դատարանի առկայություն։
Ա.Բաբայանի և Ս.Թումանյանի վերաբերյալ որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) դատարանի կարգավիճակի բնութագրական կողմերից մեկն էլ այն է, որ որպես քրեական գործը քննող անկախ և անկողմնակալ մարմին, դատարանը չի կարող հանդես գալ մեղադրանքի կամ պաշտպանության կողմում և պետք է արտահայտի միայն իրավունքի շահերը։ Քրեական գործը քննող դատարանը, պահպանելով օբյեկտիվությունը և անկողմնակալությունը, մեղադրանքի և պաշտպանության կողմերի համար պետք է ստեղծի գործի հանգամանքների բազմակողմանի և լրիվ հետազոտման անհրաժեշտ պայմաններ՝ դրանով իսկ ապահովելով մրցակցության սկզբունքի կենսագործումը և հասնելով քրեական դատավարության առջև դրված խնդիրների իրագործմանը» (տե՛ս Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0044/01/11 որոշման 13-րդ կետը)։
31. Հիմք ընդունելով վերոգրյալը` Վճռաբեկ դատարանը արձանագրում է, որ գործող քրեադատավարական օրենսդրությունը դատական քննության փուլում ապացուցման գործունեության հիմքում դրել է ոչ թե յուրաքանչյուր քրեական գործով օբյեկտիվ ճշմարտությունը բացահայտելու պարտադիր պայմանը, այլ մրցակցության և կողմերի իրավահավասարության ապահովման պահանջը, որը համարվում է արդարացի դատական ակտ կայացնելու գլխավոր պայմանը։ Միաժամանակ արձանագրում է, որ դատարանը հանդես չի գալիս մեղադրանքի կամ պաշտպանության կողմում և արտահայտում է միայն իրավունքի շահերը, ինչպես նաև այն, որ դատարանը կաշկանդված չէ կողմերի կարծիքներով և իրավունք ունի սեփական նախաձեռնությամբ անհրաժեշտ միջոցներ ձեռնարկել քրեական գործով ճշմարտությունը բացահայտելու համար։
Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ մրցակցությունը և ապացուցման գործընթացում դատարանի ակտիվությունը չեն հակասում միմյանց, սակայն կարևոր է հստակ որոշել դատական ակտիվության սահմանները և նպատակը, որպեսզի թույլ չտրվի դատարանին ներքաշվելու մեղադրանքի կամ պաշտպանության կողմին օգնելու, մեղադրյալի մեղքի ապացուցման կամ հերքման գործին։
32. Սույն որոշման 30-31-րդ կետերում շարադրված վերլուծության ներքո Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ապացուցման գործունեության մեջ դատարանի ակտիվությունը նրա համար է, որպեսզի
ա) ապահովվի կողմերի իրական հավասարությունը և մրցակցությունը,
բ) կանխվեն անձի իրավունքների ու օրինական շահերի խախտումները կամ անհիմն սահմանափակումները,
գ) դատարանը կայացնի հիմնավորված, օրինական և արդարացի դատական ակտ։
Վերոնշյալից հետևում է, որ դատարանը չի կրում մեղադրանքը ապացուցելու կամ քրեական հետապնդման մարմնի թույլ տված թերացումները վերացնելու պարտականություն։ Ապացուցմանը մասնակցելը դատարանի իրավունքն է, այլ ոչ թե պարտականությունը, ընդ որում, դատարանն ինքն է որոշում նոր ապացույց հավաքելու անհրաժեշտության հարցը, բնականաբար, նպատակ չհետապնդելով աջակցելու մեղադրանքը ապացուցելուն։ Մեղադրանքը ապացուցելու պարտականությունը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ և 124-րդ հոդվածների ուժով կրում են քրեական հետապնդման մարմինները։
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքը նույնպես ելնում է այն գաղափարից, որ ապացուցման պարտականությունը դրված է մեղադրանքի կողմի վրա և ցանկացած կասկած պետք է մեկնաբանվի հօգուտ մեղադրյալի (տե՛ս Barbera, Messegue and Jabardo v. Spain, 1988 թվականի դեկտեմբերի 6-ի վճիռը, գանգատ թիվ 10590/83, կետ 77)։
Այսպիսով, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ դատարանը պարտավոր է դատական ճշմարտությունը պարզելու նպատակով կողմերի համար ապահովել հավասար պայմաններ` միաժամանակ բացառելով անձի իրավունքների և օրինական շահերի խախտումները կամ անհիմն սահմանափակումները։ Այս առումով դատարանը սեփական նախաձեռնությամբ նոր ապացույցներ հավաքելու իր իրավունքը կարող է իրացնել միայն այն ժամանակ, երբ դատաքննության ընթացքում հետազոտվել են բոլոր ապացույցները, և կողմերը նոր ապացույցներ ձեռք բերելու միջնորդություններ չեն ներկայացրել և այն պայմանով, որ հետազոտված ապացույցները դատարանին օբյեկտիվորեն հնարավորություն չեն տալիս կայացնել հիմնավորված, պատճառաբանված և արդարացի դատական ակտ»։
Դատարանը, հրապարակային դատաքննությամբ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի դրույթներին համապատասխան, հետազոտելով և գնահատելով ապացույցներն իրենց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից` հիմնված ներքին համոզմամբ, դատավճռի երկրորդ բաժնում շարադրված հիմնավորումների և դրանց հիման վրա կատարված վերլուծության լույսի ներքո արձանագրում է, որ ապացուցված և հիմնավորված չէ այն հանգամանքը, որ Էդիկ Ավագյանը կատարել է սույն 3 դրվագով իրեն մեղսագրված` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով դրվագներ /1.2.3/ նախատեսված արարքները, Դատարանն արձանագրել է, որ այդ մեղադրանքով պետք է ճանաչվի և հռչակվի ամբաստանյալ Էդիկ Ավագյանի անմեղությունը։
Համադրելով գործով ձեռք բերված ապացույցները և դրանց բավարարությունն ու վերաբերելիությունը դիտարկելով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումների լույսի ներքո, Դատարանը գտել է, որ ամբաստանյալ Էդիկ Ավագյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով դրվագներ /1.2.3/ պետք է կայացվի արդարացման դատավճիռ` վերը նշված պատճառաբանություններով։
Դատարանը գտել է, որ քրեական գործի ինչպես նախաքննությամբ, այնպես էլ դատաքննությամբ չի հիմնավորվել այն հանգամանքը, որ Էդիկ Ավագյանը 2013 թվականի ամռանը երեք անգամ թմրամիջոց է իրացրել Վարուժան Մանուկյանին` արձանագրով, որ հակառակն ապացուցող փաստեր և ապացույցներ մեղադրանքի կողմը դատարանին չի ներկայացրել։
Դատարանը, խորհրդակցական սենյակում քննարկման առարկա դարձնելով ամբաստանյալ Էդիկ Ավագյանի շահերի պաշտպան Ա.Հովհաննիսյանի կողմից հարուցված միջնորդությունները՝ իր պաշտպանյալի հեռախոսազանգերի մասին վերծանումների լազերային կրիչը, ինչպես նաև վերջինիս նկատմամբ՝ կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու մասին հարուցված միջնորդության դատական նիստի արձանագրության լազերային կրիչը անթույլատրելի ապացույցներ ճանաչելու և դրանք Ավագյանի մեղքը հիմնավորող ապացույցների շարքից հանելու մասին, գտել է, որ այն անհիմն է, քանի որ ինչպես հեռախոսազանգերի մասին վերծանումների լազերային կրիչը, այնպես էլ վերջինիս նկատմամբ՝ կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու մասին հարուցված միջնորդության դատական նիստի արձանագրության լազերային կրիչը օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված, իսկ հեռախոսազանգերի մասին վերծանումների լազերային կրիչը՝ որպես այլ փաստաթղթի կարգով ապացույց ճանաչված ապացույցներ են և դրանք ամբաստանյալի մեղքը հիմնավորող ապացույցների շարքից հանելու օրենսդրական հիմքեր չկան։
Դատարանը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգքրի 127-րդ հոդվածի դրույթներին համապատասխան, հետազոտելով և գնահատելով ապացույցներն իրենց համակցությամբ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված, ներքին համոզմամբ, ապացուցված է համարել այն, որ ամբաստանյալ Էդիկ Ավագյանը կատարել է արարքներ, որոնք նախատեսված են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով /դրվագ 4/, Տիգրան Թագոյանը կատարել է արարքներ, որոնք նախատեսված են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Վահան Խաչատրյանը կատարել է արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Վարուժան Մանուկյանը կատարել է արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, իսկ Արա Բաննահյանը կատարել է արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Դատարանն արձանագրել է, որ կատարած հանրորեն վտանգավոր արարքների համար ամբաստանյալները ենթակա են պատժի։
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Դատարանի հետևություններն այն մասին, որ ամբաստանյալ Էդիկ Ավագյանը կատարել է հանցավոր արարքներ` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով /դրվագ 4-րդ/, ամբաստանյալ Տիգրան Թագոյանը կատարել է հանցավոր արարքներ` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ամբաստանյալ Վահան Խաչատրյանը կատարել է հանցավոր արարք` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ամբաստանյալ Վարուժան Մանուկյանը կատարել է արարք` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, իսկ ամբաստանյալ Արա Բաննահյանը կատարել է հանցավոր արարք` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով` հիմնավոր են և բխում են ինչպես գործող օրենսդրության պահանջներից, այնպես էլ քրեական գործի փաստական հանգամանքներից ու տվյալներից:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ. «(…) քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած: (…)»:
Տվյալ դեպքում, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրողի վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանությունները` ամբաստանյալ Էդիկ Ավագյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով 1-ին, 2-րդ և 3-րդ դրվագներով, բավարար չափով փաստարկված չեն, դրանք չեն հատում «հիմնավոր կասկածի» շեմը և չեն կարող բավարար հիմք հանդիսանալ ամբաստանյալ Էդիկ Ավագյանի նկատմամբ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով 1-ին, 2-րդ և 3-րդ դրվագներով մեղադրական դատական ակտ կայացնելու համար:
Վերաքննիչ դատարանը վերլուծության և գնահատության ենթարկելով քրեական գործով ձեռք բերված, գործի դատաքննության ընթացքում հետազոտված և սույն որոշման մեջ շարադրված ապացույցներն իրենց համակցությամբ, հանգում է այն հետևության, որ Դատարանն ամբաստանյալներ Էդիկ Ավագյանին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով /4-րդ դրվագով/, Տիգրան Թագոյանին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Վահան Խաչատրյանին`ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Վարուժան Մանուկյանին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Արա Բաննահյանին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով վերագրվող հանցավոր արարքների որակման առումով հիմնավոր հետևության հանգելու համար, անհրաժեշտ և բավարար վերլուծության և գնահատման է ենթարկել գործի լուծման համար անհրաժեշտ բացահայտման ենթակա հանգամանքները, որի արդյունքում ամբաստանյալներ Էդիկ Ավագյանի, Տիգրան Թագոյանի, Վահան Խաչատրյանի, Վարուժան Մանուկյանի և Արա Բաննահյանի հանցավոր արարքներին տրվել է ճիշտ քրեաիրավական գնահատական և կիրառվել է քրեական այն օրենքը, որը ենթակա է եղել կիրառման, ուստի մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը` ամբաստանյալ Էդիկ Ավագյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով /1-ին, 2-րդ և 3-րդ/ դրվագներով մեղադրական դատական ակտ կայացնելու, պաշտպան Ա.Հովհաննիսյանի վերաքննիչ բողոքը` ամբաստանյալ Էդիկ Ավագյանի նկատմամբ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով 4-րդ դրվագով արդարացման դատական ակտ կայացնելու, իսկ ամբաստանյալ Տիգրան Թագոյանի վերաքննիչ բողոքը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքի ծավալը փոփոխելու, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով վերաորակելու առումով պետք է մերժել:
Անդրադառնալով ամբաստանյալների նկատմամբ նշանակված պատժին և այն կրելու նպատակահարմարության հարցին և այդ առթիվ վերաքննիչ բողոքներում բերված պատճառաբանություններին` Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել հետևյալը.
Վիճարկվող դատական ակտի ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ Դատարանն ամբաստանյալների նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առել ինչպես ամբաստանյալների կողմից կատարած հանցագործությունների բնույթն ու հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ նրանցից յուրաքանչյուրի անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
Որպես ամբաստանյալ Էդիկ Ավագյանի անձը բնութագրող հանգամանք Դատարանը հաշվի է առել Արմավիրի մարզի Նալբանդյան համայնքի ղեկավար Գ.Մկրտչյանի կողմից տրված բնութագիրը, համաձայն որի` «Էդիկ Ավագյանը 1977 թվականին ավարտել է Նալբանդյան գյուղի միջնակարգ դպրոցը։ 1977-81թթ. սովորել և ավարտել է Հոկտեմբերյանի Ս.Լուկաշինի անվան գյուղատնտեսական սովխոզ-տեխնիկումը։ 1981-83թ-ի ծառայել է ԽՍՀՄ բանակում։ 1985 թվականից զբաղվել է գյուղատնտեսական գործունեությամբ` աշխատելով Նալբանդյան գյուղի «Միկոյանի ավնվան կոլտնտեսությունում՝ որպես շարքային կոլտնտեսվար։ 2004 թվականից մինչև 2012 թվականի հունիս ամիսը աշխատել է Նալբանդյանի գյուղապետարանում որպես 1-ին կարգի մասնագետ։ Աշխատանքային գործուներությունը գյուղապետարանում դադարեցվել է առողջական խնդիրների պատճառով։ Աշխատանքային գործունեության ամբողջ ժամանակահատավածում Էդիկ Ավագյանն իրեն դրսևորել է մարդասիրական կողմերով։ Աչքի է ընկել իր աշխատասիրությամբ։ Մեծ պատասխանատվությամբ է վերաբերվել իրեն տրված հանձնարարությունների կատարմանը։ Հանդիսանում է օրինակելի ծնող և ընտանիքի հայր։ Նրա կողմից որևէ հակահասարակական արարք չի արձանագրվել, որի համար գյուղապետարանը Էդիկ Ավագյանի վարքագիծը բնութագրում է դրական»։
Բացի այդ, որպես ամբաստանյալ Էդիկ Ավագյանի անձը բնութագրող հանգամանքներ, Դատարանը հաշվի է առել նաև այն, որ նա ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով անցնում է որպես դատվածություն չունեցող անձ, ինչպես նաև նրա հարևանների կողմից տրված բնութագրերը, այն, որ նա բազմիցս մասնակցել է համայնքային ծառայողի վերապատրաստումներին և ստացել վկայագրեր։
Դատարանը, որպես ամբաստանյալ Էդիկ Ավագյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտել նախաքննության ընթացքում մասնակի խոստովանական ցուցմունքներով հանդես գալը, կատարվածի համար անկեղծորեն զղջալը, ինչպես նաև այն, որ նա հանդիսանում է տան միակ կերակրողը` հիմք Նալբանդյան համայնքի ղեկավար Գ.Մկրտչյանի կողմից տրված տեղեկանքը։
Դատարանն ամբաստանյալ Էդիկ Ավագյանի արարքում նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չի արձանագրել:
Որպես ամբաստանյալ Տիգրան Թագոյանի անձը բնութագրող դրական հանգամանք Դատարանը հաշվի է առել Երևան քաղաքի Կենտրոն վարչական շրջանի «թիվ 15» տեղամասի լիազոր ներկայացուցիչ Ն.Պետրոսյանի կողմից տրված բնութագիրը, համաձայն որի` «Տիգրան Սահակի Թագոյանը ծնվել է 11.10.1989թ., բնակվում է Չարենցի 30 հասցեում։ Սովորել է Երևանի թիվ 114 անգլիական թեքումով դրպրոցում, ավարտել է ԵՊՀ իրավաբանական ֆակուլտետը։ Նրա ծնողները, վայելում են շրջապատի հարգանքը։ Տիգրան Թագոյանը սիրված է հարևանների կողմից և նրանց կողմից բնութագրվում է որպես շատ դրական անձնավորություն` լավ բնավորության տեր, խելացի արդարամիտ, քաղաքավարի, սիրալիր և հոգատար շրջապատի հանդեպ, ազնիվ ու շիտակ մարդկային հարաբերություններում, նվիրված իր ընտանիքին, ամուսնացած է, ունի անչափահաս երեխա, հոգատար հայր է, լավ զավակ ծնողների համար»։
Բացի այդ, որպես ամբաստանյալ Տիգրան Թագոյանի անձը բնութագրող դրական հանգամանք, Դատարանը հաշվի է առել նաև այն, որ նա ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով չի անցնում, նախկինում դատապարտված կամ որևէ այլ կերպ արատավորված չի եղել։
Դատարանը, որպես ամբաստանյալ Տիգրան Թագոյանի արարքում նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտել` խնամքին մինչև 14 տարեկան մեկ երեխայի առկայությունը՝ Աննա Տիգրանի Թագոյան /ծնված 22.05.2009թ./, ինչպես նաև վերջինիս` մասնակի խոստովանական ցուցմունքներով հանդես գալը, մեկ մեղադրանքով կատարած հանցանքի համար անկեղծորեն զղջալը, ինչպես նաև այն, որ նա մոտ աշխորոշվել է «Չափավոր արտահայտված նևրասթենիա» հիվանդությունը։
Դատարանն ամբաստանյալ Տիգրան Թագոյանի արարքում նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չի արձանագրել:
Որպես ամբաստանյալ Վարուժան Մանուկյանի անձը բնութագրող դրական հանգամանք Դատարանը հաշվի է առել Երևան քաղաքի Քանաքեռ-Զեյթուն թաղամասի «Կայմ-11» համատիրության կառավարիչ Վ.Իսպիրյանի կողմից տրված բնութագիրը, համաձայն որի` «Սույն բնութագիրը տրվում է Երևանի Զ.Քանաքեռցու փող. 149 շենքի 16 բնակարանի բնակիչ Վարուժան Զավենի Մանուկյանին, որն այդ հասցեում բնակվում է 2000-ական թվականների սկզբից։ Այս տարիների ընթացքում Վ.Մանուկյանն իրեն դրսևորել է որպես կարգապահ և բարեխիղճ քաղաքացի, մշտապես մասնակցում է շենքի բնակիչների կողմից կազմակերպվող բոլոր միջոցառումներին, հաճախակի ինքնուրյուն դրսևորելով նախաձեռնություն։ Իր պատրաստակամության և մեղմ բնավորության շնորհիվ Վարուժան Մանուկյանը վայելում է ողջ հարևանության սերն ու հարգանը։ Վ.Մանուկյանի խնամքին են գտնվում նրա տարեց, թոշակառու մայրը, կինը և երկու երեխաները»։
Բացի այդ, որպես ամբաստանյալ Վարուժան Մանուկյանի անձը բնութագրող դրական հանգամանք, Դատարանը հաշվի է առել նաև այն, որ նա ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով չի անցնում, նախկինում դատապարտված կամ որևէ այլ կերպ արատավորված չի եղել։
Դատարանը, որպես ամբաստանյալ Վարուժան Մանուկյանի արարքում նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտել` հանցագործությունը բացահայտելուն, հանցագործության մյուս մասնակցին՝ Էդիկ Ավագյանին, մերկացնելուն աջակցելը, ինչպես նաև նախաքննության և դատական քննության ընթացքում խոստովանական ցուցմունքներով հանդես գալը, կատարած հանցանքի համար անկեղծորեն զղջալը, ինչպես նաև այն, որ նրա մոտ աշխտորոշվել է «ՍԻՀ։ Սրտամկանի ինֆարկտ» և նրա խնամքին է գտնվում թոշակառու մայրը։
Դատարանն ամբաստանյալ Վարուժան Մանուկյանի արարքում նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չի արձանագրել:
Որպես ամբաստանյալ Վահան Խաչատրյանի անձը բնութագրող դրական հանգամանք Դատարանը հաշվի է առել ՀՀ արտակարգ իրավիճակների նախարարության «Սեյսմիկ պաշտպանության արևմտյան ծառայություն» ՊՈԱԿ-ի տնօրեն Ս.Մարգարյանի կողմից տրված բնութագիրը, համաձայն որի` «Տրվում է Վահան Խաչատրյանին, առ այն, որ նա 01.03.2004 թվականից միչև օրս աշխատում է ՀՀ ԱԻՆ «Սեյսմիկ պաշտպանության արևմտյան ծառայություն» ՊՈԱԿ-ում, նյութատեխնիկական ապահովման կենտրոնում՝ որպես վարորդ։ Աշխատանքի ընթացքում դրսևորել է բարձր պատասխանատվություն, միշտ որակով և ճիշտ ժամանակին կատարել է տրված հանձնարարականները։ Վայելել է ընկերների և կոլեկտիվի սերն ու հարգանքը»։
Որպես ամբաստանյալ Վահան Խաչատրյանի անձը բնութագրող դրական հանգամանք Դատարանը հաշվի է առել Երևան քաղաքի Աջափնյակ համայնքի «Շեն 99» համատիրության նախագահ Հ.Դալիբալթյանի և Երևան քաղաքի Արզումանյան փողոցի 19/21 հասցեի բնակիչների կողմից տրված բնութագրերը, համաձայն որոնց` «Մենք, ներքոստորագրյալներս հանդիսանում ենք Վահան Խաչատրյանի հարևանները և բնակվում ենք Արզումանյան 19/21 հասցեում։ Վահան Խաչատրյանը բնութագրվում է, որպես համեստ, պարկեշտ, բարի անձնավորություն, ընտանիքի լավ հայր է, լավ հարևան։ Այդպես, և ակտիվորեն մասնակցում է բակային բոլոր միջոցառումներին, շաբաթօրյակներին։ Շատ հաճախ իր անձնական ավտոմեքենայով օգնության է հասել բակի բնակիչներին, վայելում է, թե փոքրերի և թե մեծերի սերն ու հարգանքը», ինչպես նաև այն, որ նա ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով չի անցնում, նախկինում դատապարտված կամ որևէ այլ կերպ արատավորված չի եղել։
Դատարանն ամբաստանյալ Վահան Խաչատրյանի արարքում նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտել` խնամքին մինչև 14 տարեկան մեկ երեխայի առկայությունը՝ Ջուլիանա Վահանի Խաչատրյան /ծնված 13.06.2005թ./, նաև խոստովանական ցուցմունքներով հանդես գալը, կատարած հանցանքի համար անկեղծորեն զղջալը։
Դատարանն ամբաստանյալ Վահան Խաչատրյանի արարքում նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չի արձանագրել:
Որպես ամբաստանյալ Արա Բաննահյանի անձը բնութագրող դրական հանգամանք Դատարանը հաշվի է առել «Յուտիսի» ՍՊԸ-ի տնօրեն Ա.Անդրեասյանի կողմից տրված բնութագիրը, համաձայն որի` «Սույն բնութագիր-երաշխավորագիրը տրվում Արա Բաննահյանին առ այն, որ նա սկսած 16.10.2012թ.-ից առ այսօր աշխատում է Յուտիսի ՍՊԸ-ում որպես ցանցերի գծով մասնագետ։ Աշխատանքի ընթացքում Արա Բաննահյանն իրեն դրսևորել է որպես բարեխիղճ, կարգապահ, ազնիվ, պարտաճանաչ, ուշիմ մասնագետ։ Արա Բաննահյանը ընկերասեր է, մարդամոտ և նվիրված է աշխատանքին։ Արա Բաննահյանը ավարտել է Երևանի ինֆորմատիկայի պետական քոլեջը և ներկա պահին իր ուսումը հեռակա կարգով շարունակում է Երևանի պետական ճարտարագիտական համալսարանում։ Արա Բաննահյանը ավարտել է նաև «Ցիսկո» ցանցային համակարգի կառավարման կուրսերը «Ցիսկո» ակադեմիայում, որը հատկապես օգնում է նրան կազմակերպելու և իրականացնելու ցանցերի անխափան աշխատանքը», նաև այն, որ նա ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով չի անցնում, նախկինում դատապարտված կամ որևէ այլ կերպ արատավորված չի եղել, ինչպես նաև հանցագործությունը բացահայտելուն, հանցագործության մյուս մասնակցին՝ Տիգրան Թագոյանին, մերկացնելուն աջակցելը, նախաքննության ընթացքում խոստովանական ցուցմունքներով հանդես գալը, դատարանում այդ ցուցմունքները՝ Տիգրան Թագոյանին առերես պնդելը, ինչպես նաև կատարած հանցանքի համար անկեղծորեն զղջալը։
Դատարանն ամբաստանյալ Արա Բաննահյանի արարքում նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չի արձանագրել:
Ելնելով գործի հանգամանքներից, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին կետի դրույթը, համաձայն որի` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատաuխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար», ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ կետի դրույթը, համաձայն որի` «Պատժի նպատակն է վերականգնել uոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպեu նաև կանխել հանցագործությունները» և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասը` համաձայն որի` «Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով», Դատարանը գտել է, որ ամբաստանյալներ Էդիկ Ավագյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով /դրվագ 4/, Տիգրան Թագոյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Վահան Խաչատրյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Վարուժան Մանուկյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և Արա Բաննահյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով կատարված արարքների համար նրանց նկատմամբ պետք է նշանակվեն պատիժներ` ազատազրկման ձևով, որպիսիք Էդիկ Ավագյանն ու Տիգրան Թագոյանը պետք է կրեն։
Անդրադառնալով ամբաստանյալների նկատմամբ նշանակվելիք պատժատեսակների ընտրության, պատժաչափերի և այդպիսիք նրանց կողմից կրելու հարցին, Դատարանն արձանագրել է հետևյալը.
Դատարանն անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրեսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների պահանջներով` հաշվի առնելով ինչպես օրենսդրական, այնպես էլ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորված նախադեպային մի շարք մոտեցումներ` մասնավորապես իր` ՎԲ-142/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԱՎԴ2/0059/01/08 որոշումներում քննարկվող հարցի առումով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է ներքոհիշյալ իրավական դիրքորոշումները.
«ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածն ամրագրել է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքը։ Պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դրսևորվում է օրենքով նախատեսված մի շարք պահանջներով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով նույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն՝ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժն արդարացի է, եթե համապատասխանում է հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը անհրաժեշտ և բավարար է անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար։
Միևնույն ժամանակ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։
Պատիժ նշանակելիս հանցավորի նկատմամբ անհատական մոտեցումն անհրաժեշտ է, որպեսզի դատարանը պատժի տեսակն ու չափը ընտրելիս համոզվի, որ դրանով կհասնի պատժի վերը նշված նպատակներին, որոնք փոխկապակցված և փոխհամաձայնեցված են (մեկ նպատակը ենթադրում է մյուսները և յուրաքանչյուրի ինքնուրույն իրականացումն օժանդակում է մյուսներին)։ Այսինքն՝ պատժի նպատակներին հասնելու երաշխիք է հանցագործություն կատարած անձի նկատմամբ արդարացի, արարքի ծանրությանը և հասարակական վտանգավորությանը համապատասխան պատիժ նշանակելը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները, որոշիչ հանգամանքներ են պատժի տեսակը և չափը որոշելու հարցում։
Այլ կերպ` դատարանը պետք է բացահայտի կատարված կոնկրետ հանցանքի առանձնահատուկ հատկանիշները, որոնք կարող են ազդել հանրության համար վտանգավորության աստիճանի վրա (հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, վնասի չափը և այլն)։
Դատարանը հանրության համար վտանգավորության բնույթը որոշելու ժամանակ պետք է պարզի և հաշվի առնի նաև պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը հանցանքի կատարման պահին»։
Դատարանը, սույն գործով պատիժ նշանակելիս, ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորած վերոշարադրյալ դրիրքորոշումների լույսի ներքո հաշվի է առել ամբաստանյալների՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։ Դրանք հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և բնույթի, հանցավորի անձնավորության մասին և այս՝ կոնկրետ, գործով անհատականացնել պատիժը։
Պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները բնութագրում են ինչպես կատարված հանցագործությունը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը։ Դրանք բարձրացնում կամ իջեցնում են անձի՝ որպես հանցավորի, հասարակական վտանգավորության աստիճանը և ազդում են պատժի վրա։
Քրեական օրենքի ընդհանուր մասի վերը թվարկված դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ պատժատեսակի և պատժաչափի վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա՝ նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը։
Այլ կերպ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերը թվարկված դրույթներից և Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ պատժաչափի նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա՝ օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներին համապատասխան, նպատակ ունենալով ապահովելու ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10, 48, 61-րդ հոդվածների պահանջները։
Դատարանը փաստել է, որ ամբաստանյալներ Վարուժան Մանուկյանը, Վահան Խաչատրյանը և Արա Բաննահյանը բնութագրվում են միայն դրական հատկանիշներով։
Բացի այդ, Դատարանը կարևորել է նաև այն փաստը, որ նշված ամբաստանյալների արարքներում ի սպառ բացակայում են պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքները, ուստի գտել է, որ վերը շարադրված բոլոր հիմնավորումների համակցությունն օբյեկտիվ հիմք են ամբաստանյալներ Էդիկ Ավագյանի, Տիգրան Թագոյանի, Վարուժան Մանուկյանի, Վահան Խաչատրյանի և Արա Բաննահյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով, յուրաքանչյուրի համար համաչափ պատիժներ սահմանելու համար, քանի որ Դատարանը եկել է այն եզրահանգման, որ դատարանի նշված մոտեցումը լիովին կարող է ապահովել պատժի նշանակման, հանցավորներին ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու օրենսդրական նպատակները։
Անդրադառնալով նշանակված պատիժներն ամբաստանյալներ Վահան Խաչատրյանի, Վարուժան Մանուկյանի և Արա Բաննահյանի կողմից կրելու հարցին, հաշվի առնելով ամբաստանյալներ Վահան Խաչատրյանի, Վարուժան Մանուկյանի և Արա Բաննահյանի անձերը բնութագրող տվյալները, դրական բնութագրերը, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների համակցությունն ու պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների ի սպառ բացակայությունը, գնահատելով նրանց դերակատարությունն ու ակտիվությունը կատարված հանցագործության մեջ, այն կատարելու եղանակը և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով, Դատարանը եկել է այն համոզման, որ տվյալ ամբաստանյալների նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժները կարելի է պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան, նկատի ունենալով, որ ամբաստանյալներ Վահան Խաչատրյանի, Վարուժան Մանուկյանի և Արա Բաննահյանի ուղղվելը հնարավոր է նաև առանց նշանակված պատիժը փաստացի կրելու։
Դատարանը հիշյալ ամբաստանյալների նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը պատճառաբանել է հետևյալով.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Եթե դատարանը կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին»։
Դատարանն ամբաստանյալներ Վահան Խաչատրյանի, Վարուժան Մանուկյանի և Արա Բաննահյանի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չի կիրառել, քանի որ առկա է Դատարանի համոզվածությունն ու վստահությունը` սույն քրեական գործով առանց նշանակված պատիժը փաստացի կրելու ամբաստանյալների ուղղվելու հնարավորության մասին։ Դատարանը նման հետևության հանգել է սույն քրեական գործով գոյություն ունեցող օբյեկտիվ տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, այն կատարելու շարժառիթը, եղանակը, դրա` հասարակության համար համապատասխան վտանգավոր հետևանքը, հանցավորի անձը, մասնավորապես այն, որ վերջիններս ունեն մշտական բնակության վայր, որտեղի համապատասխան իրավասու մարմնի կողմից բնութագրվում են միայն դրական կողմերով, նախկինում հանրորեն վտանգավոր արարքներ չեն կատարել, ոչնչով արատավորված չեն եղել, նրանցից` Վարուժան Մանուկյանն ունի առողջական խնդիրներ, խնամքին է գտնվում տարեց մայրը, իսկ Վահան Խաչատրյանի խնամքին՝ անչափահաս երեխան։ Դատարանը կարևորել է նաև նշված ամբաստանյալների կողմից մեղքն ընդունելու, հանցագործությունն ամբողջ պատկերով բացահայտելու, հանցակիցներին մերկացնելուն ուղղված իրական գործողություններ կատարելու կարևոր հանգամանքները։
Դատարանն արձանագրել է, որ գործով ուսումնասիրված, առկա հիշյալ հանգամանքերը վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու բավարար հիմքերի առկայության մասին։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալների անձը բնութագրող վերը շարադրված տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, Դատարանը հանգել է հետևության, որ ամբաստանյալների ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը փաստացի կրելու, ուստի նրանց նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժները հնարավոր է պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան։
Դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի հիման վրա ամբաստանյալներ Վահան Խաչատրյանի, Վարուժան Մանուկյանի և Արա Բաննահյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու և այն պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին՝ սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձանց ուղղմանը և այլ հանցագործությունների կանխմանը։
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Դատարանն ամբաստանյալներ Էդիկ Ավագյանի, Տիգրան Թագոյանի, Վարուժան Մանուկյանի, Վահան Խաչատրյանի և Արա Բաննահյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, պահպանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները, ինչպես նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 48-րդ հոդվածների պահանջները` բավարար չափով հաշվի առնելով ամբաստանյալների կողմից կատարված հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, վերջիններիս անձը բնութագրող տվյալները, նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայության պայմաններում` ամբաստանյալների նկատմամբ նշանակել է արդարացի և համաչափ պատիժ, իսկ ամբաստանյալներ Վահան Խաչատրյանի, Վարուժան Մանուկյանի և Արա Բաննահյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառելիության հարցում հանգել է ճիշտ եզրահանգման, ուստի մեղադրողի, պաշտպան Ա.Հովհաննիսյանի և ամբաստանյալ Տիգրան Թագոյանի վերաքննիչ բողոքներն այդ առումով նույնպես պետք է մերժել:
Համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջների` եթե դատարանը կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
Ըստ նույն հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները:
Վերաքննիչ դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի պահանջների համատեքստում անդրադառնալով ամբաստանյալներ Էդիկ Ավագյանի և Տիգրան Թագոյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցին, հաշվի առնելով ամբաստանյալների կողմից կատարված հանցագործությունների բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, վերջիններիս վերագրվող հանցավոր արարքների կատարման եղանակը, ինչպես նաև հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալներ Էդիկ Ավագյանի և Տիգրան Թագոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը կիրառելի չէ, քանի որ Վերաքննիչ դատարանի մոտ չկա համոզվածություն առ այն, որ ամբաստանյալների ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը ռեալ կրելու:
Անդրադառնալով ամբաստանյալներ Էդիկ Ավագյանի և Տիգրան Թագոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառելիության հարցին, Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջների համաձայն` հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի և այլ հանգամանքների հետ կապված բացառիկ հանգամանքների առկայության դեպքում, որոնք էականորեն նվազեցնում են հանցանքի` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև խմբակային հանցագործության մասնակցի կողմից խմբի կատարած հանցանքը բացահայտելուն ակտիվորեն աջակցելու դեպքում կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից ավելի ցածր պատիժ կամ ավելի մեղմ պատժատեսակ, քան նախատեսված է այդ հոդվածով, կամ չկիրառել որպես պարտադիր նախատեսված լրացուցիչ պատիժ:
Ըստ նույն հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների` բացառիկ կարող են ճանաչվել ինչպես առանձին մեղմացնող հանգամանքները, այնպես էլ այդ հանգամանքների համակցությունը:
Անձի նկատմամբ օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու հարցին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է թիվ ՎԲ-55/07, ՎԲ-145/07, ՎԲ-185/07, ՎԲ-11/08, ՎԲ-13/08, ՎԲ-25/08 և այլ որոշումներում:
Մասնավորապես, Վ. Մնացականյանի վերաբերյալ որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ. «ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի բովանդակությունից երևում է, որ օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու համար անհրաժեշտ է հետևյալ երկու պայմաններից առնվազն մեկը՝
1. գործի բացառիկ հանգամանքները.
2. խմբակային հանցագործության մասնակցի կողմից խմբի կատարած հանցանքը բացահայտելուն ակտիվորեն աջակցելը:
Ինչպես նշված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածում, բացառիկ հանգամանքները կապված են հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի հետ: Այդպիսիք կարող են լինել նաև այլ հանգամանքներ, որոնք էականորեն նվազեցնում են հանցանքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը: Ընդ որում, կարևորը ոչ թե պատիժը մեղմացնող տվյալների քանակն է, այլ այն, թե ինչքանով են դրանք էականորեն ազդել պատժի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի նվազեցման վրա» (տե´ս Վաչիկ Մնացականյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2008 թվականի մայիսի 23-ի թիվ ՎԲ-25/08 որոշման 21-րդ կետը):
Հ. Հովհաննիսյանի վերաբերյալ որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ. «Օրենքում օգտագործված «բացառիկ» բառը ենթադրում է, որ տվյալ փաստական հանգամանքը կամ դրանց համակցությունը դուրս են գալիս սովորականի շրջանակներից: Այլ կերպ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառման համար հիմք հանդիսացած մեղմացնող հանգամանքը կամ մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը պետք է այն աստիճան առանձնահատուկ լինեն, որ վերածվեն բացառության» (տե´ս Հակոբ Հովհաննիսյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2008 թվականի փետրվարի 29-ի թիվ ՎԲ-13/08 որոշումը):
Տվյալ դեպքում Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալներ Էդիկ Ավագյանի և Տիգրան Թագոյանի անձը բնութագրող և նրանց պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ինչպես առանձին վերցված, այնպես էլ այդ հանգամանքների համակցությունը էականորեն չեն նվազեցնում նրանց կողմից կատարված հանցավոր արարքների վտանգավորության աստիճանը` դրանք այն աստիճան առանձնահատուկ չեն, որ վերածվեն բացառության, ուստի այդ առումով պաշտպան Ա.Հովհաննիսյանի և ամբաստանյալ Տիգրան Թագոյանի վերաքննիչ բողոքները նույնպես պետք է մերժել:
Միևնույն ժամանակ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ գործը քննելիս և լուծելիս Դատարանի կողմից քրեադատավարական իրավունքի այնպիսի էական խախտումներ, որոնք ազդել կամ կարող էին ազդել սույն գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա` թույլ չեն տրվել:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ սույն գործի շրջանակներում Դատարանի կողմից կայացվել է գործն ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտ, այն օրինական է, հիմնավորված և պատճառաբանված, ուստի պետք է թողնել օրինական ուժի մեջ:
Անդրադառնալով ամբաստանյալներ Էդիկ Ավագյանի, Տիգրան Թագոյանի, Վահան Խաչատրյանի, Վարուժան Մանուկյանի, Արա Բաննահյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցին, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ այն հիմնավոր է և պետք է թողնել անփոփոխ։
Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ հոդվածներով, Վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2014 թվականի հոկտեմբերի 13-ի դատավճիռը, քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Էդիկ Նորիկի Ավագյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով /1 դրվագով/, Տիգրան Սահակի Թագոյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Վահան Գուրգենի Խաչատրյանի`ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Վարուժան Զավենի Մանուկյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Արա Վալերիկի Բաննահյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ բերված վերաքննիչ բողոքները` մերժել:
Ամբաստանյալ Էդիկ Ավագյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` կալանավորումը, ամբաստանյալներ Տիգրան Թագոյանի, Վահան Խաչատրյանի, Վարուժան Մանուկյանի, Արա Բաննահյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ` մինչև սույն որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան՝ այն հրապարակելու պահից մեկամսյա ժամկետում։


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ


ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ


Վ.ՌՇՏՈՒՆԻ