ԵԿԴ/0022/01/14






ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ


Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դատարանը (այսուհետ` Դատարան)`

նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի,

քարտուղարությամբ` Ժենյա Ավետիսյանի,
Անի Հովհաննիսյանի և
Աննա Փանոսյանի,
մասնակցությամբ`

թարգմանիչներ՝ Հրանուշ Թախմասյանի և
Վահագն Ղազարյան,

մեղադրողներ` Հովհաննես Ենոքյանի և
Բագրատ Ղազինյանի,

պաշտպաններ` Լիպարիտ Սիմոնյանի (ամբ. Զ.Ստեփանյան),
Սիրանուշ Հարությունյանի (ամբ. Էլհամ Շիրխանի),


նույն Դատարանում` 2014թ. հուլիսի 9-ին կայացած դռնբաց դատական նիստում, քննեց և ավար¬տեց քրեական գործն ըստ մե¬ղադ¬րանքի`
1. Էլհամ Ղասեմիի Շիրխանիի` (ծնված 1985թ. հուլիսի 24-ին, ԻԻՀ Թեհրան քաղաքում, ԻԻՀ քաղաքացի, ազգությամբ պարսիկ, միջնակարգ կրթությամբ, չի աշխատում, այրի, խնամքին` փոք¬րահասակ զավակը, ՄԻԱՎ վարակակիր է, բնակվել է ԻԻՀ Թեհրան քաղաքի Սոհրեվարդի պող. Մահ¬րաբ հանրա¬կացարանում, սույն գոր¬ծով կալանքի տակ է 2013թ. նոյեմբերի 8-ից) և
2. Զոհրաբ Վահանի Ստեփանյանի` (ծնված 1984թ. հունվարի 25-ին, Երևան քաղաքում, ՀՀ քաղաքացի, ազգությամբ հայ, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, վատառողջ է, նախկինում չդա¬տա¬պարտված, հաշվառված է Երևան քաղաքի Մաշտոցի 23-րդ շենքի 30-րդ բնակարանում, փաստացի բնակվել է նույն քաղաքի Մարշալ Բաղրամյան փողոցի 56-րդ շենքի 2-րդ բնակարանում, սույն գործով կալանքի տակ է 2013թ. նոյեմբերի 8-ից)։

1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Թիվ 58213613 քրեական գործն հարուցվել է 2013թ. նոյեմբերի 8-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 215-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով` ՀՀ ԿԱ ազգային անվտանգության ծառայության քննչական վարչությունում ԻԻՀ քաղաքացի Էլհամ Շիրխանիի կողմից թմրամիջոցի մաքսանենգություն կատարելու դեպքի առթիվ։
2013թ. նոյեմբերի 8-ին ձերբակալվել են նույն օրը ՀՀ ոստիկանության ԿՀԴՊ ԳՎ վարչությու¬ն բերման ենթարկված Էլհամ Շիրխանին և Զոհրաբ Ստեփանյանը։
2013թ. նոյեմբերի 9-ին Էլհամ Շիրխանիին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 215-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։
2013թ. նոյեմբերի 11-ին Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրա¬վասության առաջին ատյանի դատարանը, բավարարելով նախաքննական մարմնի միջնորդութ¬յու¬նը, մեղադրյալ Էլհամ Շիրխանիի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրել կալանավորումը։
2013թ. նոյեմբերի 11-ին Զոհրաբ Ստեփանյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-215-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 34-268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով։
2013թ. նոյեմբերի 11-ին Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը, բավարարելով նախաքննական մարմնի միջնորդութ¬յու¬նը, մեղադրյալ Զոհրաբ Ստեփանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրել կալանավո¬րումը։
2014թ. փետրվարի 5-ին որոշում է կայացվել Զոհրաբ Ստեփանյանին թմրամիջոցի մաքսա¬նեն¬գության դրդելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-215-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մե¬ղադ¬րանքը վերացնելու մասին՝ այն հիմնավորող ապացույցների անբավարարության պատճառաբա¬նութ¬յամբ, նույն օրն առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել և Զ.Ստեփանյանին նոր մեղադրանք է առա¬ջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով։
2014թ. փետրվարի 12-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Էլհամ Շիրխանիի կողմից առանց իրաց¬նելու նպատակի ընդհանուր 0,39 գրամ «Նորտրիպտիլին» տեսակի հոգեմետ նյութ պարունակող 39 դեղահաբ ապօրի¬նաբար ձեռք բերելու և պահելու վերաբերյալ մասով քրեական հետապնդում չիրա¬կա¬նացնելու մասին` վերջինիս արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածով նախատեսված հանցակազմի բացակա¬յության հիմքով։
2014թ. փետրվարի 12-ին որոշում է կայացվել Էլհամ Շիրխանիին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու, լրացնելու և նոր մեղադրանք առաջադրելու մասին, նրան վերջնական մեղադրանք է առա¬ջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 215-րդ հոդվածի 2-րդ մասով(3 դրվագ), 38-215-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով (2 դրվագ), 38-266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և 268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով։
2014թ. փետրվարի 20-ին որոշում է կայացվել Մեհդի Աղաբեկլուի և Փեջման Միրջաֆարիի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 215-րդ հոդվածի 2-րդ մասի և 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետի հատկանիշներով սույն քրեական գործից թիվ 58201914 համարով մաս անջատելու մասին։
2014թ. փետրվարի 20-ին քրեական գործը Էլհամ Ղասեմիի Շիրխանիի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 215-րդ հոդվածի 2-րդ մասով (3 դրվագով), 38-215-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով (2 դրվագով), 38-266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և 268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, իսկ Զոհրաբ Վահանի Ստեփանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան, 2014թ. մարտի 5-ին ընդունվել վարույթ և նշանակվել դատական քննության։


2. Նախաքննությամբ ձեռք բերված ապացույցների հետազոտում և գնահատում.
Նախաքննական մարմինը Էլհամ Ղասեմիի Շիրխանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 215-րդ հոդ¬վածի 2-րդ մասով (3 դրվագով), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-215-րդ հոդվածի 2-րդ մասով (1 դրվա¬գով), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով (2 դրվագով), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրել այն բանի համար, որ նա « 2013 թվականի նոյեմբերի 8-ին, ՀՀ պետական սահմանի Մեղրիի մաքսակետով Իրանից ժամանելով Հայաստան, իր հեշտոցում մաքսային հսկողութ¬յունից թաքցնելով, ապօրինի ՀՀ է ներկրել 23,67 գրամ ընդհանուր քաշով, ապահովիչի մեջ փաթեթա¬վորված 13,744 գրամ քաշով մաքուր քաշով «մետամֆետամին» տեսակի թմրամիջոց, 86 հատ, ընդհանուր 0,43 գրամ քաշով, «մեթադոն» տեսակի թմրամիջոց հանդիսացող հաբեր, որոնք տեղափոխել է Երևան քաղաք, իր ծանոթին՝ Զոհրաբ Ստեփանյանին իրացնելու նպատակով, սակայն վերջինս չի հասցրել թմրամիջոցները գնել, քանի որ նույն օրը ՀՀ Ոստիկանության Կազմակերպված հանցավո¬րութ¬յան դեմ պայքարի վարչության աշխատակիցները, օպերատիվ տվյալները իրացնելով, բերման են ենթարկել Զոհրաբ Ստեփանյանին և Էլհամ Շիրխանիին, որի անձնական խուզարկությամբ թմրա¬մի¬ջոց¬ները հայտնաբերվել են։ Է. Շիրխանիի մոտ հայտնաբերվել է նաև հոգեմետ նյութ հանդիսացող, ընդ¬հանուր 0,39 գրամ քաշով 39 հաբ «Նորտրիպտիլին» անվանումով դեղամիջոցներ, որոնք վերջինս ապօրի¬նի, մաքսային հսկողությունից թաքցնելով, Հայաստան էր ներկրել իր կողմից օգտագործելու նպատակով, այսինքն՝ Էլհամ Շիրխանին կատարել է հանցավոր արարքներն, որոնք նախատեսված են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 215-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով։
Միաժամանակ պարզվել է, որ Էլհամ Շիրխանին 2013 թվականի հունիսի 25-ին, ՀՀ պետական սահմանի Մեղրիի մաքսակետով Իրանից ժամանելով Հայաստան, մաքսային հսկողությունից թաքցնե¬լով, ապօրինի ՀՀ է ներկրել 5 գրամ «մետամֆետամին» տեսակի թմրամիջոց, որը օգտագործել է ծխելու միջոցով, այսինքն՝ կատարել է հանցավոր արարքներ, որոնք նախատեսված են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 215-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով։
Էլհամ Շիրխանին, 2013 թվականի հուլիսի 26-ին ՀՀ պետական սահմանի Մեղրիի մաքսակետով Իրանից ժամանելով Հայաստան, իր հեշտոցում մաքսային հսկողությունից թաքցնելով, ապօրինի ՀՀ է ներկրել 10 գրամ քաշով «մետամֆետամին» տեսակի թմրամիջոց, որը տեղափոխել է Երևան քաղաք և իր ծանոթի՝ ԻԻՀ քաղաքացի Փեջմանի Միրջաֆարիի միջոցով այն իրացրել, այսինքն՝ կատարել է հան¬ցավոր արարքներ, որոնք նախատեսված են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 215-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով ։
Էլհամ Շիրխանին, 2013 թվականի հոկտեմբերի 21-ին, ընկերոջ՝ ԻԻՀ քաղաքացի Մեհդի Աղա¬բեկլուի հետ, ՀՀ պետական սահմանի Մեղրիի մաքսակետով Իրանից ժամանելով Հայաստան, դրդել է Մեհդի Աղաբեկլուին վերջինիս հագի կոշիկի մեջ մաքսային հսկողությունից թաքցնելով, ապօրինի ՀՀ ներկրել 5 գրամ «մետամֆետամին» տեսակի թմրամիջոց, որը իրացվել է ՀՀ-ում, այսինքն՝ կատարել է հանցավոր արարքներ, որոնք նախատեսված են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-215-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 38-266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով։
Նախաքննական մարմինը Զոհրաբ Ստեփանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրել այն բանի համար, որ նա «2013 թվականի օգոստոս ամսին, ծանոթանալով Իրանի Իսլամական Հանրապետության քաղաքացի Էլհամ Շիրխանիի հետ և տեղեկանալով, որ վերջինս զբաղվում է Իրանից Հայաստան ներկված թմրամիջոցների իրացմամբ, ցանկացել է նրանից ապօրինի ձեռք բերել «մեթադոն» և «մետամֆետամին» տեսակի թմրամիջոցներ։ 2013 թվականի նոյեմբերի 8-ին, Էլհամ Շիրխանին, ՀՀ պետական սահմանի Մեղրիի մաքսակետով Իրանից ժամանելով Հայաստան, մաքսային հսկողությունից թաքցնելով, ապօրինի ՀՀ է ներկրել 23,67 գրամ ընդհանուր քաշով, ապահովիչի մեջ փաթեթավորված 13,744 գրամ քաշով մաքուր քաշով «մետամֆետամին» տեսակի թմրամիջոց և անձեռոցիկով փաթեթավորված 86 հատ, ընդհանուր 0,43 գրամ քաշով, «մեթադոն» տեսակի թմրամիջոց հանդիսացող հաբեր, որպեսզի դրանք իրացնի Զոհրաբ Ստեփանյանին, սակայն վերջինս չի հասցրել թմրամիջոցները գնել, քանի որ նույն օրը ՀՀ Ոստիկանության Կազմակերպված հանցավորության դեմ պայքարի վարչության աշխատակիցները, օպերատիվ տվյալները իրացնելով, բերման են ենթարկել Զոհրաբ Ստեփանյանին և Էլհամ Շիրխանիին, որի անձնական խուզարկությամբ թմրամիջոցները հայտնաբերվել են։
Ամբաստանյալներին առաջադրած մեղադրանքների հիմքում նախաքննական մարմինը դրել և նրանց առաջադրած մեղադրանքներն հիմնավորված է համարել հետևյալ ապացույցներով.
Գործով ամբաստանյալ Էլհամ Շիրխանիի խոստովանական ցուցմունքներով՝ այն մասին, որ առաջին անգամ Երևանում բնակվող ԻԻՀ քաղաքացի, իր վաղեմի ծանոթ, Փեջման Միրջաֆարիի հրավերով, 2013 թվականի հունիսի վերջերին, եկել է Հայաստան, որպեսզի լուծի փախստականի կարգավիճակ ստանալու հարցը, քանի որ վերջինս խոստացել էր, որ ինչ-որ դեսպանատների և ԲՈՒՀ-ի ուսանող դարձնելու միջոցով օգնելու է ստանալ այդ կարգավիճակը և մեկնել արտասահման։ Այդ ան¬գամ հետը բերել է մոտ 5 գրամ «մետամֆետամին» տեսակի թմրամիջոց և օգտագործել ծխելու միջոցով։ Փեջմանը առաջարկել է, որ հաջորդ անգամ, երբ գա Հայաստան, իր հետ բերի այդ թմրամիջոցից, որպեսզի այն Հայաստանում վաճառեն։ Նրա միջոցով ծանոթացել է տաքսու վարորդ Արմենի հետ, որի մոր տանն էլ բնակվել է։ Վերադառնալով Թեհրան, մի պատահական պարսիկից գնել է մոտավորապես 10 գրամ «մետամֆետամին» տեսակի թմրամիջոց՝ 1 գրամի համար վճարելով մոտ 3.000 դրամ և մեկ ամիս անց, հուլիսի վերջերին եկել է Հայաստան, իր հետ բերելով «մետամֆետամին» տեսակի թմրա¬միջոցը՝ այն թաքցնելով հեշտոցում։ Հասնելով Երևան, ավտոկայանում այն տվել է իրեն դիմավորելու եկած Փեջմանին։ Երկու օր հետո Փեջմանը ծանոթացրել է ընկերոջ՝ Զոհրաբ Ստեփանյանի (այսուհետ նաև՝ Զորիկ) հետ, ըստ Փեջմանի՝ Զորիկը պետք է վճարեր 200 ԱՄՆ դոլար` «մետամֆետամին» տեսակի թմրամիջոցի մեկ գրամի համար, բայց Զորիկը իրեն գումար չի վճարել ու հստակ չի կարող ասել, Զորիկն էր գնորդը, թե` ոչ։ Մի քանի օր մնացել է Հայաստանում, անընդհատ զանգահարել Փեջմանին, որպեսզի նա բերի թմրամիջոցի գումարը, սակայն վերջինս չի պատասխանել և ինքն էլ վերադարձել է Իրան։ Դրանից հետո 1 անգամ եկել է գումարի ետևից, սակայն Փեջմանը չի տվել, 1 օր բնակվել է Զորիկի և Փեջմանի ծանոթ, ոմն Սրապի տանը։ Վերադառնալուց հետո Իրանում ընկերոջը` Մեհդի Աղաբեկլուին հայտնել է, որ Հայաստանում թմրամիջոցի պահանջարկ կա և Մեհդիի հետ պայմանավորվել է, որ միասին գնան Հայաստան և որոշ քանակի «մետամֆետամին» տեսակի թմրամի¬ջոց բերեն իրացնելու նպատակով։ Մեհդին գնել է Թեհրանում 5 գրամ «մետամֆետամին» տեսակի թմրամիջոց և միասին արդեն 2013 թվականի հոկտեմբերին ավտոբուսով ուղևորվել են Հայաստան` հատելով Մեղրիի սահմանակետը, Մեհդին նշված 5 գրամ թմրամիջոցը թաքցրել է կրած կոշիկի մեջ։ Ավելի ուշ զանգել է Զորիկին, որի համարը վերցրել էր Փեջմանից և կիսատ պռատ անգլերենով պայմանավորվել հանդիպել։ Մեհդիին ծանոթացրել է նրա հետ, զրուցել են, Մեհդին հետո իրեն հայտնել է, որ նրան է տվել այդ 5 գրամը, պայմանավորվել, որ դրա դիմաց ստանա 500 ԱՄՆ դոլար։ Խոսել են անգլերեն լեզվով և շարժուձևերի միջոցով, դրանից հետո բազմիցս զանգահարել են Զորիկի բջջային հեռախոսահամարին որպեսզի վերցնեն գումարը, սակայն նրա հեռախոսը եղել է անջատած, իսկ մի քանի օրից Մեհդին հայտնել է, որ վերադառնում են Իրան և, որ նա գումարը ստացել է, ինքը միայն ծանոթացրել է նրանց և Մեհդին է ասել, որ թմրամիջոցը տվել է Զորիկին և գումարն էլ ստացել է վերջինիցս, Զորիկին թմրանյութ անձամբ չի տվել և դրա իրացման գումարից փայաբաժին չի ունեցել։
Բռնվելուց 4 օր առաջ Իրանից զանգահարել է Փեջմանին և Զորիկին, նրանց հեռախոսահա¬մարները անհասանելի են եղել և Փեջմանին ուղարկել է պարսկերեն “sms” հաղորդագրություն՝ Զորիկին տեղեկացնելու, որ նրա հետ խոսելու բան ունի։ Ավելի ուշ Զորիկը զանգահարել է իր հեռախո¬սա¬համարին և ինքը հայտնել է, որ ցանկանում է մեկնել Հայաստան, անգլերեն հարցրել է «ուզու՞մ է», որին վերջինս պատասխանել է «Օ ,»։ Ինքը մտածել է, որ նա հասկացել է իր հարցի իմաստը և որոշել է թմրամիջոց բերել` հենց Զորիկին իրացնելու նպատակով։ Թեհրանից Երևան գալուց մի քանի օր առաջ գնել է մոտ 12-13 գրամ «մետամֆետամին» տեսակի թմրամիջոց, դրա համար վճարել է 100 ԱՄՆ դոլար, միաժամանակ Թեհրանում գնել է 90 հատ «Մեթադոն» տեսակի դեղահաբեր՝ դրանց համար վճարելով 15 ԱՄՆ դոլար։ «Մեթադոնը» բերել է, քանի որ Մեհդիի հետ եկած ժամանակ Զորիկն ասել էր, որ ցանկանում է դրանից։ Նշված թմրամիջոցներից «մետամֆետամինը» փաթեթավորվելով ապահովիչի (սեռական հարաբերությունների համար, ռետինե) մեջ այն տեղադրել է հեշտոցում, իսկ «Մեթադոն» տեսակի դեղահաբերը տեղադրել է ներքնազգեստի մեջ և թաքցնելով մաքսային հսկողությունից, Մեղրիի սահմանակետով, դրանք ներկրել է Հայաստան, սահմանը անցնելուց մոտավորապես կես ժամ անց հեշտոցից հանել է «մետամֆետամին» տեսակի թմրամիջոցը և դրել կրծկալի մեջ։ Սահմանն անցնելուց հետո իր «վիվա սել» հեռախոսահա¬մարով զանգել է Զորիկին և Կիլիկիա ավտոկայանից գնացել է նրան հանդիպելու, սակայն ճանա¬պարհին ոստիկանության աշխատակիցները իրեն բռնել են, ընթերակա¬ների ներկայությամբ ենթարկել անձնական խուզարկության և հայտնաբերել թմրամիջոցը։ ՈՒսապարկից հայտ¬նաբերված «նորտրիպտիլին» դեղամիջոցը իր օգտագործման համար բժշկի կողմից նշանակված դեղամիջոց է, քանի վարակված է ՄԻԱՎ վիրուսով։
Կասկածյալի կարգավիճակով հարցաքննվելիս գործով ամբաստանյալ Զոհրաբ Ստեփանյանի ցուցմունքներով, համաձայն որի՝ Էլհամ Շիրխանիի հետ ծանոթացել է երկու ամիս առաջ, նրանից տեղեկացել է, որ զբաղվում է թմրանյութերի Իրանից Հայաստան ներկրմամբ ու վաճառքով, 1 անգամ ձեռք է բերել թմրամիջոց և ասել է, որ կգնի դրանից, երբ բերվի Պարսկաստանից։ Արդեն հետագա ցուց¬մունքներում Զոհրաբ Ստեփանյանը հրաժարվել է այդ ցուցմունքից, նշել, որ եղել է շփոթված, առանց հաս¬կանալու է գրել, որ թմրամիջոցներ է օգտագործել, սակայն այդ մասին չի ցանկանում ցուց¬մունք տալ։
Վկա Արմեն Անդրեասյանի ցուցմունքներով՝ այն մասին, որ «Օպել Աստրա» մակնիշի «34 TL 199» պետ համարանիշի արծաթագույն ավտոմեքենայով իրականացնում է ուղևորների փոխադրման՝ տաքսի ծառայություն, մոտ 4 տարի սպասարկել է Շերվի անունով մի անձնավորության, որին ինչպես հետա¬գայում տեղեկացել է անվանում են Փեջման, նա ազգությամբ պարսիկ է, բայց նորմալ խոսում է հայե¬րեն։ Վերջինիս միջոցով 1-2 ամիս առաջ ծանոթացել է մի ուղևորուհու հետ, որը ազգությամբ պարսկուհի է, անունը Էլյա։ Փեջմանը բերել է Էլյային, որը վարձով տուն է փնտրել։ Նրան տարել է ընկերոջ տուն, որը վարձակալությամբ տրամադրել է Էլյային։ Քանի որ տանտիրոջ մայրն իր համար մոր նման է եղել և ինքն այդպես էլ դիմում է նրան, Էլյան կարծել է, թե դա իր մոր տունն է։ Ժամանակ առ ժամանակ Էլիան զանգահարել է իրեն և ինքն էլ որոշակի գումարի դիմաց նրան ավտոմեքենայով տեղափոխել է ցան¬կա¬ցած վայրը, իրար հետ շփվել են ժեստերով։ 2013 թվականի նոյեմբերի 5-ին կամ 6-ին իր 094-56-70-65 հեռախոսահամարին պարսկական «երկար» համարից զանգահարել է Էլյան և հայտնել` «2 օր, ավտո¬կայան», որից հասկացել է, որ նա 2 օրից գալու է Հայաստան և, քանի որ Իրանից ավտոբուսը, որպես կանոն, ժամանել է ժամը 13 անց 30-ին, ինքը 2013 թվականի նոյեմբերի 8-ին, ժամը 13։00-ի սահման¬ներում գնացել է Կիլիկիայի ավտոկայան։
Պարսկաստանից եկած ավտոբուսից դիմավորելով Էլյային` տարել է դեպի Հանրապետության հրապարակ՝ նրա համար վարձով տուն փնտրելու, սակայն այդ ժամանակ մոտեցել են ոստիկանության աշխատակիցներ և բերման ենթարկել իրենց։
Մոտավորապես 2 տարի առաջ Փեջմանը խնդրել է խանութից հեռախոս գնելու համար անձնա¬գիրը տրամադրել ու ինքն էլ տվել է անձնագիրը։ Շուրջ 6 ամիս առաջ զանգել և ասել են, որ իր անունով գրանցված է 096-484879 հեռախոսահամար, որի վրա 100.000 դրամի չափով պարտք կա և խնդրել են մարել այն։ Ինքը զանգել է այդ համարով, հեռախոսին պատասխանել է «Շերվին» ու հայտնել, որ արդեն մուծել է պարտքի գումարը։ Ինքը միայն այդ ժամանակ է տեղեկացել, որ Փեջմանի կողմից իր անունով հեռախոսահամար է գնված եղել։
Վկա Սրապ Կարապետյանի ցուցմունքներով՝ այն մասին, որ 2000 թվականից մեկնել է ԱՄՆ՝ մշտական բնակության, որտեղ ծանոթացել է Զոհրաբ Ստեփանյանի հետ։ 2008 թվականին վերադարձել է Հայաստան, Զոհրաբ Ստեփանյանի հետ շփվել է շատ հազվադեպ, քանի որ նկատել է, որ վերջինս ասես թմրամիջոց է գործածում։ 2013 թվականի սեպտեմբերին Զոհրաբը և նրա ընկերը՝ Փեջմանը, Էլհամ անունով մի պարսկուհու երեխայի հետ, բերել են իր տուն և խնդրել, որպեսզի վերջիններս գիշերեն, քանի որ գումար չեն ունեցել իրենց հյուրին հյուրանոցում տեղավորելու համար։ Ինքը խղճահարվելով թույլատրել է։ Երեկոյան իրենց տուն է եկել նաև ընդհանուր ընկեր հանդիսացող Կիրակոսը, սակայն հաջորդ օրը` առավոտյան, խնդրել է, որ պարսկուհին հեռանա, քանի որ նրանք անընդհատ վիճաբանել են ինչ-որ հարցի շուրջ։
Անձնական խուզարկության ենթարկելու արձա¬նագրությամբ (որը նախաքննական մարմին անհասկանալի տրամաբանությամբ ճանաչել է նաև որպես ապացույց, թեև այն, ինքնին, ապացույցի տեսակ է), համաձայն որի՝ 2013 թվականի նոյեմբերի 8-ին կա¬տարված քննչական այդ գործո¬ղութ¬յան արդյունքում ՀՀ պետական սահմանի Մեղրիի մաքսակետով Հայաստան ժամանած Իրանի Իսլամական Հանրապետության քաղաքացի Էլհամ Ղասեմիի Շիր¬խանիի կրծկալի մեջ հայտնաբերվել է 23,67 գրամ ընդհանուր քաշով` ապահովիչի մեջ փաթեթավորված փաթեթ, ներքնազգեստի մեջ` անձե¬ռոցիկով փաթեթավորված 90 հաբ, իսկ ուսապարկի մեջ` «նորտրիպ¬տիլին» անվամբ 35 հաբ, ինչպես նաև 094-106968 հեռախոսահամարով բջջային հեռախոս։ Մեղադ¬րական եզրակացության մեջ չի արտա¬ցոլվել սույն գործի լուծման տեսանկյունով էական հան¬գամանք՝ տվյալ քննչական գործողության մասնակից, խուզարկվող Է.Շիրխանիի հայ¬տա¬րարությունը, ըստ որի՝ ռետինե ապահովիչի մեջ հայտնաբերվածը «մետամֆետամին» տեսակի թմրա¬միջոց է, իսկ ներք¬նազգեստի մեջ հայտնաբերվածը` ցավազրկող դեղահաբեր, որոնք իր հետ բերել է Իրանի Իսլամական Հանրապետությունից «Զորիկի» համար։


Իրեղեն ապացույց ճանաչված և գործին կցված՝ գործով ամբաստանյալ Էլհամ Շիրխանիի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված և վերցված 23,67 գրամ ընդհանուր քաշով` ռետինե ապահովիչի մեջ փա¬թեթավորված 13,744 գրամ մաքուր քաշով «մետամֆետամին» տեսակի թմրամի¬ջոցի, ներքնազգեստի մեջ հայտնաբերված, անձե¬ռոցիկով փաթեթավորված 86 հատ, ընդհանուր 0,43 գրամ քաշով «մեթադոն» տեսակի թմրամիջոցի և 4 հատ, յուրաքանչյուրը 0,01 գրամ քաշով, «նորտրիպ¬տիլին» անվա¬նումով հոգեմետ նյութ հանդիսացող հաբերի, ինչպես նաև ուսապարկի մեջ հայտ¬նաբերված, «նորտր¬իպտիլին» անվանումով, ընդհանուր 0,35 գրամ քաշով հոգեմետ նյութ հանդիսացող հաբերի առկայությամբ, որոնք Է.Շիրխանիին մաք¬սային հսկողությունից թաքցնելով Իրանից ապօրի¬նաբար ներկրել էր Հայաստան։
Որպես ապացույց ճանաչված և գործին կցված փաստաթղթերի՝ «ԱրմենՏել», «Ղ-Տելեկոմ» և «Օրանժ Արմենիա» ՓԲ ընկերություններից փաստաթղթային կամ էլեկտրոնային տարբե¬րակ¬¬ներով ստաց¬ված՝ գործով ամբաստանյալներ Էլհամ Շիրխանիի շահագործած 094-106968, 091-221086, պարսկական 009-89338567084, 009-89339201411 բջջային հեռախոսահամարների, ինչպես նաև Զոհրաբ Ստեփան¬յանի շահագործած 055-538526, 055-086401 բջջային հեռախոսահամարներից կա¬տար¬ված մուտքային և ելքային վերծանումների առկայությամբ և դրանց զննման արձա¬նագրութ¬յամբ, համաձայն որոնց՝ 2013 թվականի հունիսի 25-ին, այսինքն՝ Էլհամ Շիր¬խանիի կողմից ՀՀ առաջին ան¬գամ ժամանելուց 1 օր առաջ վերջինս իր պարսկական 009-89338567084 հեռախոսահամարով 4 անգամ զանգահարել և զրուցել է Փեջմանի հետ, ով շահագործել է Արմեն Անդրեասյանի անվամբ հաշվառված հայկական 096-484879 հեռախոսահամարը։ Դրանից հետո՝ 2013թ. հուլիս, օգոստոս, սեպ¬տեմբեր ամիս¬ներին, երբ Է.Շիրխանին գտնվել է Հայաստանում և շահա¬գործել է 091-221086 հեռա¬խոսա¬համարը, վերջինս մշտական կապի մեջ է գտնվել Փեջմանի հետ՝ զանգահա¬րելով վերջինիս շահագոր¬ծած հայկա¬կան 096-484879 հեռախոսահամարին։ Նույն վերծանումների համաձայն՝ Էլհամ Շիրխանին շահա¬գործած 094-106968 հեռախոսահամարից 2014 թվականի նոյեմբերի 8-ին, այսինքն՝ ՀՀ ժամանելու և բռնվելու օրը, բազմաթիվ զանգեր է կատարել Զոհրաբ Ստեփանյանի շահագործած 055-086401 հեռա¬խո¬սահամարին, ընդ որում` ՀՀ տարածք մուտք գործելուց անմիջա¬պես հետո առաջին 3 զանգերը կա¬տարվել են այդ ուղղությամբ։
Որպես ապացույց ճանաչված և գործին կցված փաստաթղթի՝ գործով ամբաստանյալ Էլհամ Շիրխանիի կողմից ՀՀ պետական սահմանը հատելու վերաբերյալ տեղեկանքով, համաձայն որի՝ վեր¬ջինս առաջին անգամ ՀՀ է մուտք գործել 2013թ. հունիսի 25-ին և ՀՀ-ից մեկնել նույն թվականի հուլիսի 7-ին, երկրորդ անգամ ՀՀ ուտք է գործել 2013թ. հուլիսի 26-ին և ՀՀ-ից մեկնել օգոստոսի 9-ին, երրորդ անգամ՝ մուտք է գործել 2013թ. սեպտեմբերի 18-ին և ՀՀ-ից մեկնել` 2013թ. սեպտեմբերի 24-ին, չորրորդ անգամ՝ 2013թ. հոկտեմբերի 21-ին և ՀՀ-ից մեկնել 2013թ. հոկտեմբերի 25-ին։ Վերջին անգամ Էլհամ Շիրխանին Հայաստան է ժամանել 2013թ. նոյեմբերի 8-ին։ Վերոնշյալ ապացույցի գնահատմամբ նա¬խաքննա¬կան մարմինն արժանահավատ է համարել գործով ամբաստանյալ Էլհամ Շիրխանիի ցուց¬մունքը՝ Մեղրիի մաքսակետն հատելու տեսանկյունով։
Դատաքիմիական փորձաքննության 2013 թվականի նոյեմբերի 8-ի թիվ 13-3782/1 եզրա¬կացությամբ, համաձայն որի՝ գործով ամբաստանյալ Էլհամ Ղասեմիի Շիրխանիի անձնական խուզար¬կությամբ հայտ¬նա¬բեր¬ված 23,67 գրամ ընդհանուր քաշով` ապահովիչի մեջ փաթեթավորված փաթեթում առկա 13,744 գրամ մաքուր քաշով սպիտակ բյուրեղանման նյութն հանդիսանում է «մետամֆետամին» տեսակի թմրամիջոց։ Տվյալ փորձաքննության ընթացքում վերոնշյալ թմրամիջոցից ծախսվել է 0,1 գրամը։
Դատաքիմիական փորձաքննության 2013 թվականի նոյեմբերի 14-ի թիվ 13-3782/2 եզրակա¬ցությամբ, համաձայն որի՝ գործով ամբաստանյալ Էլհամ Ղասեմիի Շիրխանիի անձնական խուզար¬կութ¬յամբ հայտնաբերված 86 հատ, ընդհանուր 0,43 գրամ քաշով հաբերը (փորձաքննության ընթացքում ծախսվել է 5 հաբը) հանդիսանում են «մեթադոն» տեսակի թմրամիջոց։ 4 հատ, յուրաքանչյուրը 0,01 գրամ քաշով «նոր¬տրիպ¬տիլին» անվամբ հաբերը, ինչպես նաև ուսապարկի միջից հայտնաբերված «նորտ¬¬րիպ¬տիլին» ան¬վամբ, ընդհանուր 0,35 գրամ քաշով 35 հատ հաբերը (փորձաքննության ընթաց¬քում ծախսվել է 2 հաբը) հանդիսանում են հոգեմետ նյութ։ Ըստ նույն եզրակացության` «նորտ¬րիպ¬տի¬լինը» ներառված է «ՀՀ հսկման ենթակա թմրա¬միջոց¬ների, հոգեմետ նյութերի և դրանց պրեկուրսորների» կազմում (Երևան 2007)։
Դատաքիմիական փորձաքննության 2013 թվականի նոյեմբերի 22-ի թիվ 0991 և 0992 եզրա¬կացություններով, համաձայն որոնց՝ Զոհրաբ Ստեփանյանի մեզի փորձանմուշում հայտնաբերվել են կանաբինոիդների և մետամֆետամինների խմբերի թմրամիջոցի հետքեր, իսկ Էլհամ Շիրխանիի մեզի և մազի փորձանմուշներում` մետամֆետամինների խմբի թմրամիջոցի հետքեր։

3. Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատում.
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատման արդյունքներով Դա¬տարանն հաս¬¬¬տատված համարեց այն, որ Էլհամ Շիրխանին 2013 թվականի հուլիսի 26-ին իրացման նպա¬տա¬կով Իրանի Իսլամական Հանրապետությունում ապօրինա¬բար ձեռք բերած և պահած առանձ¬նապես խոշոր չափի` մոտ 10 գրամ «մետամֆետամին» տեսակի թմրամիջոցը ՀՀ մաքսային սահ¬մանով՝ Մեղրիի մաք¬սա¬կետով, մաքսային հսկողությունից թաքցնելով, ապօրինի տեղափոխել է Հայաս¬տանի Հանրա¬պե¬տութ¬յուն, որից հետ իրացման նպատակով տրանսպորտային միջոցով այն ապօրինաբար փո¬խադրել է Երևան և չպարզված չափաբաժնով «մետամֆետամին» տեսակի թմրամիջոցն ապօրինա¬բար իրաց¬րել գործածման նպատակով այն ձեռք բերած Զոհ¬րաբ Ստեփանյանին, այսինքն` Էլհամ Շիրխանին կա¬տա¬րել է հանցավոր արարքներ, որոնք նախա¬տեսված են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 215-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով։ Տվյալ դրվագով Զոհրաբ Ստեփանյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը նախաքննական մարմինը դադարեցրել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածով նախատեսված հանցակազմի բա¬ցակայության հիմքով (իրեղեն ապացույցի բացա¬կայության, ձեռք բերված թմրամիջոցի քաշի անորո¬շության և չփարատված այդ կասկածն հօգուտ նրա մեկնաբանելու պատճառաբանությամբ)։
Հերթական անգամ Հայաստան գալիս՝ 2013 թվականի նոյեմբերի 8-ին, Էլհամ Շիրխանին ՀՀ մաքսային սահ¬մանով՝ Մեղրիի մաքսակետով, մաքսային հսկողությունից թաքցնելով, Հայաստանի Հան¬րա¬պետություն է տեղա¬փոխել իր ծանոթ Զոհրաբ Ստեփանյանի խնդրանքով, վերջինիս իրացնելու նպա¬¬տակով Իրանի Իսլա¬մական Հանրապետությունում ապօրինա¬բար ձեռք բերած և պահած առանձ¬նապես խոշոր չափի՝ 13,744 գրամ «մետամֆետամին» տեսակի թմրա¬միջոցը, ինչպես նաև զգալի չափի՝ 0,43 գրամ «մեթադոն» տե¬սակի թմրա¬միջոցի 86 հաբերը։ Թմրամիջոցների վերոնշյալ քանակությունը Զոհրաբ Ստեփանյանի հետ նախապես ձեռք բերված պայմանավորվածության շրջանակներում Էլհամ Շիրխանին ավտոբուսով ապօրի¬¬նաբար փոխադրել է Երևան քաղաք՝ Զ.Ստեփանյանին վաճա¬ռելու և այդ կերպ ապօրինաբար իրացնելու դիտավորությամբ, սակայն իր և Զ.Ստեփանյանի կամքից անկախ հան¬գամանքներով վերջին¬ներիս հանցավոր այդ մտադրությունը չի ավարտվել՝ ՀՀ ոստիկա¬նության կազմա¬կերպված հան¬ցավորության դեմ պայքարի վարչության աշխատակիցների կողմից Է.Շիրխանիի և Զ.Ստե¬փան¬յանի հան¬դիպումը կանխելու, դրանով իսկ՝ թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության վերոնշյալ դեպքը կասեց¬նելու, նրանց բռնելու և ոստի¬կա¬նության վարչություն բերման ենթարկելու, Է.Շիրխանիի անձնա¬կան խուզար¬կության արդյունքներով՝ մաք¬սանենգ ճանապարհով ՀՀ փոխադրած թմրամի¬ջոց¬ների վե¬րոնշյալ քանա¬կութ¬յունը հայտնաբերելու և վերցնելու կապակցությամբ։
Այսպիսով, տվյալ դրվագով ամբաստանյալ Էլհամ Շիրխանին կատարել է հանցավոր արարք¬ներ, որոնք նա¬խատեսված են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 215-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, իսկ ամբաստանյալ Զոհրաբ Ստեփանյանը՝ հանցավոր արարք, որը նախա¬տես¬ված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով։
Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Էլհամ Շիրխանին իրեն մեղավոր ճանաչեց մաս¬նակիորեն, նշեց, որ թմրամիջոց Հայաստան ներկրել է ընդամենը երեք անգամ, մեկ անգամ իր ընկեր Մեհդիի հետ, մյուս երկու դեպքերում, այդ թվում՝ 2013թ. նոյեմբերի 8-ին՝ իր գործածման համար։ Հրա¬ժարվեց վերագրված հանցագործության վերջին դեպքով ՀՀ ներկրած թմրամիջոցները Զ.Ստեփան¬յա¬նին իրացնելու նպատակով ձեռք բերելու և Հայաստան փոխադրելու վերաբերյալ մինչդատական վա¬րույթի ընթացքում տված խոստովա¬նա¬կան ցուցմունքներից, նշելով, թե իբր վերջինիս հետ թմրամիջոցի ձեռքբերման վերաբերյալ բոլոր պայ¬մանավորվածությունները եղել և գործողությունները կատարվել են Փեջմանի միջոցով, ուստի դժվարանում է հայտնել՝ իր ներկրած թմրամիջոցն Զ.Ստեփան¬յանի կողմից ձեռք բերելու վերաբերյալ Փեջմանի խոսքերն իրակա¬նությանը համապատասխանում են, թե՝ ոչ։
Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Զ.Ստեփանյանն իրեն մեղավոր չճանաչեց, օգտվեց լռելու իր իրավունքից՝ նշելով միայն, որ ինքը Էլհամ Շիրխանիից թմրամիջոց ձեռք բերելու նպա¬¬¬տակ չի ունեցել, քանի որ այդ ժամանակահատվածում ընդունել է անպտղության դեմ բուժում, հետևել է բժշկի խորհրդին, ով նախազգուշացրել և կտրականապես արգելել էր ցանկացած թմրամիջոցի գործա¬ծում։
Ամբաստանյալների պատճառաբանություններն անհիմն են և մտացածին, հետապնդում են գոր¬ծով ամբաստանյալ Զ.Ստեփանյանին հնարավոր քրեական պատասխանատվությունից զերծ պա¬հելու, ամբաստանյալ Է.Շիրխանիի նկատմամբ նշանակվող պատիժը հնարավորինս մեղմելու նպատակ։ Դատաքննության ընթացքում ամբաստանյալ Է.Շիրխանիի դիրքորոշման փոփոխությունը Դատարանի համոզմամբ պայ¬մանավորված էր գործով մյուս ամբաստանյալ Զ.Ստեփանյանի ներկայությամբ ցուց¬մունք տալու որոշակի կաշկանդվածության փաստով, որպիսի մտավախություն ամբաստանյալ Է.Շիր¬խանին հայտնել էր դեռևս մինչդա¬տական վարույթի ընթացքում՝ պատճառաբանելով, որ նույնիսկ ամ¬բաստանյալ Զ.Ստեփանյանի հետ առերեսման պարագայում կարող է հայտնել իրականութ¬յանը չհա¬մապատասխանող տվյալներ։
Ամբաստանյալների մեղավո¬րության վերաբերյալ հետևության (դա¬տաքննության արդ¬յունք¬նե¬րով հաստատված (ապացուցված) հանգամանքների տեսանկյու¬նով) Դատարանը հանգեց հետևյալ ապացույցների համադրման և գնահատման արդյունքներով.
Ամբաստանյալ Էլհամ Շիրխանիի հակասական և իրարամերժ ցուցմունքների համադրման և գնահատման արդյունքներով Դատարանի արժևորած փաստական տվյալներով.
Դատարանում հարցաքննվելիս վերջինս նախ՝ օգտվեց լռելու իրավունքից, մինչ¬դա¬տա¬կան վա¬րույթի ընթացքում տված ցուցմունքները հրապարակելուց հետո վերահաստատեց, որ դրանք ճիշտ են, ապա՝ հրապարակված ցուցմունքների շուրջ առաջադրված հարցերին պատասխանելիս տվեց հակա¬սական և իրարամերժ ցուցմունքներ.
Այսպես, վերջինս նշեց, որ 2013թ. նոյեմբերի 8-ին թմրամիջոցը Հայաստան է բերել ոչ թե Զոհ¬րաբի, այլ իր և Փեջմանի գործածման համար, իսկ Զորիկին իբր զանգահարել է միայն Փեջմանի գտնվելու վայրը պար¬զելու նպատա¬կով` առանց նրան հայտնելու թմրանյութ բերելու մասին։ Այն, որ ՀՀ-ում մեկ գրամ «մետամֆետամինը», որը նաև «կրիստալ» են անվանում, արժե մոտ 200 ԱՄՆ դոլար, տեղեկացել է Փեջմանից։ Նշեց, որ այդ անգամ թմրամիջոցը բերել էր անձնական օգտագործ¬ման համար, իսկ «մեթադոնը» Փեջմանն էր խնդրել, որը, վերջինիս խոսքերի համաձայն, նախատեսված էր նրա ինչ-որ ընկերոջ համար։ Նշեց, որ գործածման համար իր հետ բերել է նաև օրինական կարգով նշա¬նակված «նորտրիպ¬տիլին» դեղորայք, որի վերաբերյալ հետագայում վարույթն իրականաց¬նող մարմնին ներկա¬յացրել է համապատասխան փաստաթղթեր։ Նշեց նաև, թե իբր Զոհրաբն անմիջա¬կա¬նորեն իրեն չի առաջարկել ՀՀ գալուց թմրամիջոց բերել, նա¬խապես չի խոստացել գնել այն, նրա հետ այդ թե¬մայով առհասարակ չի խոսել, իսկ Զոհրաբի այդ մտադրութ¬յան մասին իրեն հայտնել է Փեջմանը։
Ամբաստանյալ Է.Շիրխանին նշեց նաև, որ 2013թ. նոյեմբերի 8-ին ՀՀ ոստիկանության ԿՀԴՊ ԳՎ բերման ենթարկվելուց հետո թարգմանչի ներկայությամբ բացատրություն տալիս գտնվել է թմրանյու¬¬թի ազդեցության տակ, պատճառաբանեց, որ թմրանյութ ընդունելուց հետո շուրջ մեկ ամիս գտնվում է այդ վիճակում։ Նշեց, որ թարգմանիչ Արթուր Կարապետյանի հետ առանձնազրույցի ժամա¬նակ վերջինս իրեն ներկա¬յացրել է, թե իբր ընկերական են զրուցում ու իր պատմածը գործում՝ բացատ¬րութ¬¬յունում, չի արտա¬ցոլվելու, միայն հայտնաբերված թմրանյութի քաշի մասին է արձա¬նագրվե¬լու, սակայն հակառակ այդ խոստումների՝ իրեն բերման ենթարկած ոստիկանները թմրամի¬ջոց¬ների նախկին ներկրումների վերաբերյալ իր խոսքերն ևս ամբողջությամբ արձանագրել են։ Նշեց, որ այդ օրը թարգ¬մանչի ներկայությամբ բացատրություն տալիս պաշտպան չի մասնակցել, իսկ հաջորդ օրը՝ 2013թ. նոյեմբերի 9-ին, նույն թարգմանչի ներկայությամբ կոնֆի¬դենցիալ տեսակցել է որպես իր պաշտպան նշանակված Սիրանուշ Հարությունյանի հետ, սակայն վերջինս իր հերթին իբր չի պարզա¬բա¬նել լռելու իր իրավունքը, ինչը, սակայն, հակասում է այդ կապակցությամբ վարույթն իրականացնող մարմնի կազմած և քրեական գործին կցած համապատասխան արձանագրությանը։ Նշեց նաև, որ իր այդ և այլ իրավունքների մասին թարգմանված ծանուցում է ստացել միայն որոշ ժամանակ անց։ Հայտնեց, որ նույն պաշտպանի ներկայությամբ քննիչի մոտ արդեն ցուցմունքներ տալիս թարգմանիչ Արթուր Կարա¬պետյանին բացարկ չի հայտնել, քանի որ իր իրա¬վունքներին ծանոթ չէր, թեև կասկածյալի կարգա¬վիճակում 2013թ. նոյեմբերի 9-ի (առաջին) հարցաքննության արձա¬նագրությունում առկա է նաև հակառակն ապա¬ցուցող գրանցում։ Թարգմանչին վերագրած այդ գործո¬ղությունների մասին պաշտ¬պան Ս.Հարութ¬յուն¬յանին, ինչպես նաև որևէ անկողմնակալ իրավապահ մարմնի մինչ¬դա¬տական վարույթի ընթացքում բանավոր կամ գրավոր կերպով չհայտնելը կամ չդիմելը մեկնաբանեց այն հանգա¬մանքով, թե իբր մի քանի անգամ քրեակատարողական հիմնարկից զանգահարել է թարգմանիչ Արթուրին և խնդրել օգնել իր պաշտպանի հետ հանդիպում կազմակերպելու առումով, որին վերջինս չի արձա¬գանքել, իսկ ՀՀ ԱՆ «Աբովյան» ՔԿ հիմնարկի վարչակազմին նույն խնդրով չի դիմել, քանի որ հայերեն լեզվին չի տիրապետում և չի կարողացել հաղորդակցվել։
Պնդեց, որ հրապարակված նախաքննական բոլոր ցուցմունքների բովանդակությունը թարգմա¬նիչ Արթուրը թարգ¬մանել է իր խոսքերից, ինքը վստահել է նրան, քանի որ վերջինս խոսել է հասկանալի լեզ¬վով, սակայն նշեց, թե իբր իրեն չեն նախազգուշացրել, որ լռելու իրավունք ունի և հայտնածը կարող է օգտագործ¬վել իր իսկ դեմ, այն դեպքում, երբ քրեական գործում առկա են հակառակն հաստատող բազմաթիվ արձանագրություններ, նույնիսկ 2013թ. նոյեմբերի 9-ին մեղադրյալի կարգավիճակում, պաշտ¬պանի և թարգմանչի մասնակցութ¬յամբ հարցաքննվելիս իրացրել և օգտվել է լռելու իրա¬վունքից։
Ընդունեց է, որ Հայաստան է եկել հինգ անգամ, նշեց, որ երկու անգամ է թմրամիջոց ներկրել, իսկ մեկ անգամ էլ Մեհդին է թմրամիջոցը մաքսակետով մաքսանենգ ճանապարհով Հայաստան անցկացրել։ Չի հիշում, թե առաջին անգամ որքան թմրամիջոց է Հայաստան ներկրել, սակայն երկրորդ անգամ ներկրել է 10 գրամ «մետամֆետամին», որը փոխանցել է Փեջմանին, սակայն վերջինս դրա դիմաց իրեն չի վճարել։ Այդ անգամ Երևան գալու ժամանակ Փեջմանն իրեն դիմավորել է ավտոկայանում և տարել «Կասկադում» գտնվող նրա բնակարան։ Մի քանի օր անց ինքը «Մատենադարանի» մոտ բնա¬կա¬րան է վարձակալել ու տեղափոխվել այնտեղ, որտեղից էլ ավելի ուշ, սակայն թմրամիջոցի համար ակնկալած գումարը չստանալով՝ վերադարձել է ԻԻՀ։ Երրորդ անգամ Մեհդիի հետ է Հայաստան եկել, վերջինս բերել է 5 գրամ «մետամֆետամին», իսկ ինքն այդ ան¬գամ Հայաստան էր եկել գումարի հետևից։ Այդ խնդրի շուրջ Փեջմանը մատնացույց է արել Զոհրաբ Ստեփանյանին և հայտնել, որ նախորդ անգամ բերած 10 գրամ «մետամֆետամինի» գումարն ինքը նրանից պահանջի։ Փեջմանի միջոցով Զոհրաբին ծանոթա¬նալու օրը միայն մի քանի րոպե «կիսա¬ջարդված» անգլերենով զրուցել է նրա հետ, սակայն ոչ իր գումարը վերադարձնելու թեմայով։
Հայտնեց, ոչ չորրորդ, այսինքն` վերջին անգամ Հայաստան գալիս ներկրել է 13 գրամ «մետամ¬ֆետամին», նաև բերել է 90 հատ «մեթադոն»։ Նախկինում «մեթադոն» չէր բերել, այն բերել է Փեջմանի առաջարկով, որը վերջինս պետք է վաճառեր ընկերներին։ «Նորտրիպտիլին» տեսակի դեղահաբերը բերել էր իր օգտա¬գործման համար, քանի որ նպատակ ուներ Հայաստանում մնալ։ Այդ անգամ՝ նախքան Հայաստան գալը, Փեջմանին կարճ հաղորդագրություն է ուղարկել՝ խնդրե¬լով զանգել իրեն, սակայն Զոհրաբն է զանգել, ում կիսաջարդված անգլերենով ընդամենը հայտնել է, որ գալու է Հայաս¬տան, ցանկանու՞մ է, որ ինքը գա, կդիմավորե՞ն, որին վերջինս պատասխանել է՝ «OK», այսինքն՝ այո, թեև եթե Զոհրաբը բացասական պատասխան տար, միևնույն է, Հայաստան գալու էր։ Այդ անգամ Հայաս¬տան գալուց մի քանի օր առաջ զանգահարել և հայերենով խոսել է նաև տաքսիստ Արմենի հետ` ասելով, որ գալու է Երևան և խնդրելով Կիլիկիայի ավտոկայանում ավտոմեքենայով դիմավորել։ Արմենն իրեն Երևանի ավտոկայանում դիմավորել է, միասին պետք է իր համար վարձակալությամբ տուն փնտրեին։ Նշեց նաև, որ այդ անգամ Երևան էր եկել՝ իր հետ ընդամենը 50.000 ՀՀ դրամ գումար վերցնելով, որը նախատեսել էր որպես բնակարանի վարձավճար, իսկ ապրուստի գումարն ակնկալում էր Փեջմանից։ ՀՀ գալու վերաբերյալ Փեջմանի 096-484879 հեռախոսահամարին կարճ հաղոր¬դագրութ¬յուն է ուղարկել, սակայն չի հիշում, թե իր որ հեռախոսահամարից։ Նշեց նաև, որ 2013թ. նոյեմբերի 8-ին Իրան-Հայաստան պետական սահ¬մանը հատելուց հետո Փեջմանին գտնելու նպա¬տակով 4-ից 5 անգամ զան¬գահարել է Զոհրաբի հեռախոսահամարին, սակայն վերջինս իր զանգերին չի պատասխանել, ինչը, սակայն, չի համապատասխանում նրա 094-106968 հեռախոսահամարից Զ.Ստեփանյանի շահա¬գործած 055-086401 հեռախոսահամարին կատարված զանգերի վերծա¬նումներին, քանի որ առկա են նաև րոպեներ տևած փոխադարձ հեռախոսային խոսակցությունների փաստն հաստատող փաստա¬կան տվյալներ։
Մինչդեռ, գործով ամբաստանյալ Էլհամ Շիրխանիի՝ Դատարանում հրապարակված և հետա¬զոտ¬ված նա¬խաքննական ցուց¬մունքների հետազոտմամբ պարզվեց, որ՝
2013թ. նոյեմբերի 9-ին կասկածյալի կարգավիճակում (թարգմանչի և պաշտպանի մաս¬նակցությամբ) հարցաքննվելիս Էլհամ Շիրխանին հայտարարել էր, որ Արթուր Կարապետյանի կատա¬րած թարգ¬մա¬նութ¬յունն իրեն հասկանալի է, նրա դեմ բացարկ չունի։ Նշել է նաև, որ 2013թ. հուլիսի 26-ին Հայաստան ներկրած մոտ 20 գրամ «մետամֆետամինը» Փեջմանի առաջարկով փոխանցել է Զորիկին, որի յուրա¬քանչ¬յուր գրամի դիմաց, ըստ Փեջմանի խոսքերի, Զորիկը հետագայում պետք է վճարեր 200 ԱՄՆ դոլար։ 2013թ. սեպտեմբերի 18-ին որդու հետ Հայաստան է եկել նախորդ անգամ իրացրած թմրամիջոցի գումարի հետևից, Հայաստան գալիս թմրամիջոց չի բերել։
2013թ. հոկտեմբերի 21-ին Մեհդին, իրենից տեղեկանալով, որ Հայաստանում թմրամիջոցի պա¬հան¬ջարկ կա, առաջարկել է թմրամիջոց բերել Հայաստան։ Մեհդին գնել է 5 գրամ «մետամֆետամին», որը սահմանակետն անցնելիս թաքցրել է կոշիկի մեջ։ Անձամբ ինքն այդ անգամ թմրամիջոց Հայաստան չի բերել։ Իրենց հանդիպել են տաքսիստ Արմենը և Զորիկը, վերջինիս տեղեկացրել է, որ Մեհդին «մետամֆետամին» է բերել և գրամը 100 ԱՄՆ դոլարով վաճառում է։ Զորիկը համաձայնել է գնել, նշել սակայն, որ այդ պահին այդքան գումար չունի։ Իր և Արմենի ներկայությամբ Մեհդին այդ թմրա¬միջոցը տվել է Զորիկին, ով, որպես երաշխիք, Մեհդիի մոտ է թողել վարորդական վկայականը, ապա նույն օրը՝ երեկոյան, բերել և Մեհդիին է վճարել գումարի մի մասը՝ 50.000 ՀՀ դրամ, վերցրել վարորդական վկայա¬կանը` պարտավորվելով գումարի մնացած մասը տալ հետագայում։ Զորիկն այդ օրն իր հետ առանձ¬նազրույցի ժամանակ ասել է, որ Իրանից հերթական անգամ գալուց իր հետ բերի նաև «մեթա¬դոն»՝ շեշ¬տելով, որ դա չբերելու դեպքում՝ կհրաժարվի գնել նաև ներկրվելիք «մետամֆետամինը»։ Զան¬գա¬հարել են Զորիկին՝ գումարի մնացած մասը պահանջելու նպա¬տակով, սակայն վերջինիս հեռախոսը եղել է անջատված, ուստի Մեհդիի առաջարկով վերադարձել են Իրան՝ հերթական անգամ Հայաստան գալուց գումարի մնացած մասը վերցնելու ակնկալիքով։
2013թ. նոյեմբերի 4-ին զանգահարել է Փեջմանին և Զորիկին, համոզվելով, որ նրանց հեռախո¬սա¬համարներն անհասանելի են՝ Փեջմանին ուղարկել է կարճ հաղորդագրություն՝ խնդրելով Զո¬րի¬կին տեղեկացնել իր հետ հեռախոսակապի դուրս գալու անհրաժեշտության մասին։ Ավելի ուշ Զորիկը 055-086401 հեռախոսահամարից զանգահարել է իր 00989339201411 հեռախոսահամարին, սակայն հեռա¬խոսն եղել է անջատված, ուստի այդ զանգին չի կարողացել պատասխանել։ Ավելի ուշ 094-567065 հեռա¬խո¬սահամարից իրեն է զանգահարել տաքսիստ Արմենը, որի ընթացքում նրան տեղեկացրել է, որ Փեջմանին և Զորիկին տեղեկացնի, որ մոտ օրերս գալու է Երևան։ Երևան գալուց մի քանի օր առաջ գնել է 12-ից 13 գրամ «մետամֆետամին», որը տեղադրել է ռետինե ապահովիչի մեջ, ինչպես նաև «մեթա¬դոն», որը թաքցրել է ներքնազգեստում, անցել Մեղրու մաքսակետը։ Հայտնվելով ՀՀ տարածքում՝ զանգահա¬րել է Զորիկի հեռախոսահամարին, հայտնել, որ թմրամիջոց է բերում, առաջարկել է իրեն դիմավորել, սակայն վերջինս հայտնել է, որ դիմավորելու համար կզանգահարի տաքսու վարորդ Արմե¬նին։ Վերջինս ավտոկայանում, իրոք, իրեն դիմավորել է, ցանկացել են գնալ Զորիկի հետ հանդիպ¬ման, սակայն ոստիկաններն իրենց բռնել են։
2013թ. նոյեմբերի 9-ին մեղադրյալի կարգավիճակում (պաշտպանի և թարգմանչի մասնակցութ¬յամբ) հարցաքննվելիս ՀՀ քրեական օրենսգրքի 215-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրան¬քում Էլհամ Շիրխանին իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել, պնդել է նախկինում տված ցուցմունքները և օգտվելով իր սահ¬մանադրա¬կան իրավունքից՝ չի ցանկացել այդ պահին ցուցմունքներ տալ, սակայն միևնույն ժամանակ նշել է, որ խորապես զղջում է և պատրաստ է համագործակցել նախաքննական մարմնի հետ։
2013թ. նոյեմբերի 22-ին մեղադրյալի կարգավիճակում լրացուցիչ հարցաքննվելիս Էլհամ Շիրխանին հայտնել է, որ վերջին անգամ Հայաստան գալուց Զորիկին զանգահարել է Հայաստանի սահմանը հատելուց հետո, նրան տեղեկացրել է Երևան գալու մասին, և վերջինս սեփական նախաձեռնությամբ իր հետ հանդիպ¬ման է ուղարկել Արմենին։ Թմրամիջոց բերելու պայմանավորվա¬ծությունը Զորիկի հետ կայացել էր նախ¬կի¬նում ձեռք բերված համաձայնության շրջանակներում, մասնավորապես՝ իրենց վարձա¬կալած բնա¬կա¬րանի խոհանոցում իր և Զորիկի առանձնազրույցի ըն¬թաց¬քում, որի ժամանակ վերջինս պահան¬ջել էր հեր¬թա¬կան անգամ Հայաստան բերել նաև «մեթադոն»` հակառակ դեպքում հրաժարվելով «մե¬տամ¬ֆետամին» գնելուց։
2013թ. դեկտեմբերի 10-ն գործով մյուս ամբաստանյալ Զոհրաբ Ստեփանյանի հետ առերես հարցաքննվելիս Էլհամ Շիրխանին հայտնել է, որ երկրորդ անգամ Փեջմանի առաջարկությամբ Հայաստան է բերել Թեհրանից գնած 10 գրամ «մետամֆետամին» տեսակի թմրամիջոց, որը Երևանում փոխանցել է ավտոկայանում իրեն դիմավորելու ժամանած Փեջմանին։ Հայտնել է, որ սխալվել է՝ նախորդ ցուց¬մունքներում նշելով, թե իբր Փեջմանն իրեն հանդիպման է եկել Զորիկի հետ, իրականում վերջինիս հանդիպել է երկու օր անց, նրա հետ ծանոթացրել է Փեջմանը` ներկայացնելով որպես ընկեր։ Փեջմանի խոսերից է տեղյակ, որ Զորիկը թմրամիջոցի յուրաքանչյուր գրամի համար իրեն 200 ԱՄՆ դոլար է վճարելու, սակայն այդ գումարն իրեն չի տրվել, ուստի ձեռնունայն վերադարձել է Իրան։ Երրորդ անգամ Հայաստան է եկել առանց թմրամիջոցի, նախորդ անգամ բերած թմրամիջոցի գումարը ստանալու նպատակով։ Այդ անգամ Մեհդիի առաջարկով են եկել Հայաստան, Մեհդին մաքսակետով անցկացրել էր 5 գրամ «մեթամֆետամին»։ Հասնելով Երևան՝ բնակարան են վարձակալել Կիլիկիա թա¬ղա¬մասում, զանգահարել է Զորիկին, որի հեռախոսահամարը վերցրել էր Փեջմանից, նրան տեղեկացրել է, որ ընկերոջ հետ գտնվում է Երևանում, թմրամիջոց են բերել։ Զորիկը եկել է իրենց բնակարան, վերջինս Մեհդիի հետ առանձ¬նացել է խոհանոցում։ Զորիկի հեռանալուց հետո Մեհդիից է տեղեկացել, որ նա վերցրել է 5 գրամ «մետամֆետամինը» 500 ԱՄՆ դոլար դրա դիմաց վճարելու պայմանով։ Գու¬մարը Զորիկն ուշաց¬րել է, որի կապակցությամբ բազմիցս զանգահարել են նրան, սակայն վերջինս հեռախոսազանգերին չի պատասխանել։ Ի վերջո Մեհդին իրեն տեղեկացրել է, որ գումարը Զորիկից ստացել է, ուստի նրա առաջարկով վերադարձել են Իրան։ Նույն առերեսման ժամանակ նաև նշել է, որ 2013թ. նոյեմբերի 4-ին զանգահարել է Փեջմանին և Զորիկին՝ համոզվելով, որ նրանց հեռախոսահա¬մարներն անհասա¬նելի են, Փեջմանին ուղարկել է կարճ հաղորդագրություն՝ խնդրելով Զորիկին տեղե¬կացնել իր հետ հեռախո¬սա¬կապի դուրս գալու անհրաժեշտության մասին։ Ավելի ուշ Զորիկը զանգա¬հարել է իր հեռախոսահա¬մա¬րին, սակայն այն եղել է անջատված և չի կարողացել այդ զանգին պատաս¬խանել։ Ավելի ուշ զան¬գահարել է Արմենը, ում խնդրել է Փեջմանին և Զորիկին տեղեկացնել մոտ օրերս Երևան ժամանելու իր մտադրության մասին։ Թե այդ հեռախոսազրույցի ժամանակ Արմենն ինչ էր ասում, չի հասկացել, իսկ իր ասածը վերջինս հասկացել է, թե` ոչ, չգիտի։ Երևան գալուց առաջ Թեհ¬րանից 100 ԱՄՆ դոլարով գնել է 12-ից 13 գրամ «մետամֆետամին», 15 ԱՄՆ դոլարով 90 հատ «մեթա¬դոն», դրանք թաքցնելով՝ անցել մաքսային սահմանը, ավտոբուսով ուղևորվել Երևան։ Հայտնել է նաև, որ դեռևս նա¬խորդ օրը Զորիկին ասել էր, որ գալու է Հայաստան։ Հասնելով Երևանի ավտոկայան` նկատել է, որ տաքսու վարորդ Արմենն իրեն արդեն սպասում է, նստել է այդ մեքենան՝ Զորիկի մոտ գնալու և նրան հանդիպելու նպատակով, սակայն ճանապարհին ոստիկաններն իրեն կանգնեցրել են։ Նշել է նաև, որ Զորիկն էր իրեն ասել, որ «մեթադոնը» չբերելու դեպքում կհրաժարվի գնել նաև իր ներկրված «մետամ¬ֆե¬տա¬մինը»։
Նշել է նաև, որ առաջին անգամ, երբ եկել էր Հայաստան, իրեն է զանգահարել Փեջմանը և ասել, որ Զորիկը հանձնարարել է իրեն փոխանցել, որ եթե հաջորդ անգամ իր հետ չբերի նրա ցանկա¬ցած «մեթադոնը», ապա նա «մետամֆետամինը» ևս չի գնի։ Վերջին անգամ Հայաստան գալուց նախքան պետական սահմանը հատելն ինքը որևէ անձի չի ասել իր հետ թմրամիջոց բերելու մասին, միայն սահմանը հատելուց հետո է զանգել և Զորիկին ասել, որ եկել է, իսկ վերջինս իրեն դիմավորելու նպա¬տակով ուղարել է տաքսիստ Արմենին։ Նախկինում Փեջմանն էր ասել, որ եթե հաջորդ անգամ Հայաս¬տան գալուց իր հետ բերի նաև «մեթադոն», Զորիկը կգնի նաև «մետամֆետամինը», ինքը հենց այդ պայմանավորվածության համաձայն էր իր հետ բերել թե՛ «մեթադոնը», թե՛ «մետամֆետամինը»։
2013թ. դեկտեմբերի 10-ին մեղադրյալի կարգավիճակում լրացուցիչ հարցաքննվելիս Էլհամ Շիրխանին հայտնել է, որ եղել է շփոթված և խառնված, որի պատճառով է Զորիկի դեմ տվել նման ցուցմունքներ, մինչդեռ իրականում թմրամիջոցի ձեռքբերման վերաբերյալ պայմանավորվածություն¬ները Զորիկի հետ ձեռք է բերել են ոչ թե անձամբ, այլ միջնորդավորված, Փեջմանի օգնությամբ։
2014թ. հունվարի 18-ին մեղադրյալի կարգավիճակում լրացուցիչ հարցաքննվելիս Էլհամ Շիրխանին հայտնել է, որ առաջին անգամ Հայաստան գալիս իր գործածման համար բերել է 5 գրամ «մետամֆետամին», երկրորդ անգամ Փեջմանի առաջարկով վաճառելու նպատակով Հայաստան է բերել մոտ 10 գրամ «մետամ¬ֆետամին», այն տվել Փեջմանին, ում խոսքերից է տեղյակ, որ Զորիկն է դրա գրամի դիմաց 200 ԱՄՆ դո¬լարի հաշվարկով իրեն վճարելու։ Նշել է նաև, որ Զորիկն որևէ գումար իրեն չի վճարել, ուստի չգիտի, թե Փեջմանի ասածն արդյոք ճիշտ է, թե՝ ոչ, Զորիկն էր այդ թմրամիջոցի գնորդը, թե՝ ոչ։ Նույն ցուց¬մունքում նշել է նաև, որ 2013թ. սեպտեմբերի 18-ին Հայաստան է եկել որդու հետ, թմրամիջոց չի բերել, նպատակը նախորդ անգամ իրացրած թմրամիջոցի գումարը ստանալն էր, թեև Փեջմանը խնդրել էր այդ անգամ գալուց էլ իր հետ դարձյալ թմրամիջոց բերի։
Նույն հարցաքննության ժամանակ նշել է նաև, որ 2013թ. հոկտեմբերին Մեհդին, տեղեկանալով Հայաստանում «մետամֆետամինի» պահանջարկի մասին, առաջարկել է միասին թմրամիջոց բերել և իրաց¬նել Հայաստանում, որին համաձայնել է։ Միասին եկել են Հայաստան, մաքսակետով 5 գրամ «մետամ¬ֆետամինը» անցկացրել է Մեհդին։ Արդեն Երևանում Փեջմանի միջոցով պարզած հեռախոսա¬հա¬մարով զանգահարել է Զորիկին, կիսատ-պռատ անգլերենով նրան տեղեկացրել, որ Երևանում է, ժամադրել Հանրապետության հրապարակում։ Զորիկը թմրամիջոցը վերցրել է, պարտավորվել է վճարել 500 ԱՄՆ դոլար, որոշ ձգձգումներից հետո, ըստ Մեհդիի խոսքերի, գումարը նրան վճարել է, որից հետո Մեհդիի հետ վերադարձել են Իրան։ Նույն հարցաքննության ժամանակ նաև նշել է, որ 2013թ. նոյեմբերի 4-ին զանգահարել է Փեջմանին և Զորիկին, համոզվելով, որ նրանց հեռախոսահամարներն անհա¬սա¬նելի են՝ Փեջմանին ուղարկել է կարճ հաղորդագրություն՝ խնդրելով Զորիկին տեղեկացնել իր հետ հեռա¬խո¬սակապի դուրս գալու անհրաժեշ¬տութ¬յան մասին։ Ավելի ուշ Զորիկը 055-086401 հեռախոսա¬հա¬մարից զանգահարել է իր 00989339201411 հեռախոսահամարին, նրան տեղեկացրել է, որ ցանկանում է գալ Երևան, հետաքրքրվել, թե ցանկանու՞մ է` այդ կերպ ակնարկելով թմրամիջոց բերելու մասին, որին վեր¬ջինս պատասխանել է՝ այո։ Երևան գալուց մի քանի օր առաջ գնել է 12-ից 13 գրամ «մետամ¬ֆե¬տա¬մին», որոնք տեղադրել է ռետինե ապահովիչի մեջ, ինչպես նաև 15 ԱՄՆ դոլարով 90 հատ «մեթադոն», որը թաքցրել է ներքնազգեստում, անցել Մեղրու մաքսակետը։ Մտնելով Հայաստանի տարածք՝ ժամը 2-ի սահմաններում զանգահարել է Զորիկի 095-086401 (իրականում 055-086401) հեռախո¬սա¬համարին, հայտ¬նել, որ թմրամիջոց է բերում, առաջարկել դիմավորել իրեն, սակայն Զորիկը հայտնել է, որ դիմա¬վորելու համար կզանգահարի տաքսու վարորդ Արմենին։ Վերջինս իրեն ավտո¬կայանում դիմավորել է, ցանկացել են գնալ Զորիկի հետ հանդիպման, սակայն ոստիկաններն իրենց բռնել են։ Նշել է նաև, որ Մեհդիի հետ Երևան գալու ժամանակ Զորիկն անգլերե¬նով ասել էր, որ «մե¬թա¬դոն» է ցան¬կանում, ուստի վերջին անգամ նաև «մեթադոն» էր բերել։ Նշել է նաև, որ կաշ¬կանդվում է Զո¬րիկի ներկայությունից, ի վիճակի չէ նրա հետ առերեսվել, կարող է նրա ներկայությունից կաշկանդվել և իրա¬կա¬նությանը չհամա¬պատասխանող ցուցմունքներ տալ։
2014թ. փետրվարի 12-ին մեղադրյալի կարգավիճակում լրացուցիչ հարցաքննվելիս Էլհամ Շիրխանին հայտնել է, որ երկրորդ անգամ Հայաստան գալուց Փեջմանի առաջարկով՝ 2013թ. հուլիսի վերջերին Հայաստան է ներկրել 10 գրամ «մետամֆետամին», երրորդ անգամ Մեհդիի հետ՝ 5 գրամ «մետամֆետամին», որի դիմաց 500 ԱՄՆ դոլար գումարը Զորիկից ստացել է Մեհդին, որին ինքը ներկա չի եղել, այդ մասին գիտի միայն վերջինիս խոսքերից։ Նշել է նաև, որ վստահ չէ և այժմ չի կարող ասել, թե թմրամիջոցը Մեհդին տվե՞լ է Զորիկին, քանի որ դրան ականատես չի եղել, այդ մասին ևս լսել է Մեհդիից՝ ըստ էության հրաժարվելով թմրամիջոցն իր ներկա¬յությամբ Զոհրաբին փոխանցելու վերա¬բերյալ սկզբնական ցուց¬մունքից։
Վերջին անգամ Հայաստան գալու դրվագով նշել է, որ Փեջմանին ուղարկած կարճ հաղոր¬դագրությունից հետո իր հեռախոսահամարին է զանգահարել Զորիկը, ում հայտնել է Երևան գալու իր մտադրության մասին։ Անգլերենով հարցրել է Զորիկին՝ «ցանկանու՞մ ես», վերջինս պատասխանել է՝ «այո», սակայն հաստատապես չի կարող ասել` արդյոք Զորիկն իր հարցադրման բուն իմաստն հաս¬կացել է, թե՞ ոչ, վստահ է եղել, որ հասկացել է, ուստի թմրամիջոցը Հայաստան է բերել հատկապես Զորի¬կին իրացնելու համար։ «Մեթադոնը» ևս բերել է, քանի որ Մեհդիի հետ Հայաստանում գտնվելու ժամանակ իրենց հանդիպման եկած Զորիկն ասել էր, որ «մեթադոն» է ուզում։ Սահմանը հատելուց հետո՝ ժամը 2-ի սահմաններում, իր «Ղ-Տելեկոմի» հեռախոսահամարով զանգահարել է Զորիկին, իսկ ավ¬տոկայան հաս¬նելիս տաքսիստ Արմենն արդեն իրեն սպասում էր, քանի որ մեկ օր առաջ զանգել և նրան հասկացրել էր, որ հաջորդ օրը գալու է Երևան։ Նստելով այդ տաքսին՝ ուղևորվել է Զորիկին հան¬դիպ¬ման, սակայն ոստիկանները բռնել և բերման են ենթարկել։
2014թ. փետրվարի 12-ին արդեն վերջնական մեղադրանքի շուրջ հարցաքննվելիս Էլհամ Շիրխանին իրեն դարձյալ լիովին մեղավոր է ճանաչել, պնդել է նախկինում տված ցուցմունքները՝ հայ¬տարարելով, որ խորապես զղջում է կատարածի համար։
Ամբաստանյալ Զոհրաբ Ստեփանյանի իրարամերժ ցուցմունքների համադրման և գնահատ¬ման արդյունքներով Դատարանի արժևորած փաստական տվյալներով.
Այսպես, դեռևս մինչդատական վարույթի ընթացքում կասկածյալի կարգավիճակում հար¬ցաքննվելիս Զ.Ստեփանյանն հայտնել էր, որ Էլհամ Շիրխանի հետ 2013թ. սեպտեմբերին ծանո¬թանալուց հետո նրանից տեղեկացել է, որ վերջինս Իրանից պարբերա¬բար թմրամիջոց է փոխադրում Հայաստան և վաճառում։ Նրանից նաև տեղեկացել է, որ վերջինս Հա¬յաս¬տան է ներկրում հիմնականում «մետամֆետամին» տեսակի թմրամիջոց, որին նաև «կրիստալ» են անվանում։ Առաջին անգամ Շիրխա¬նիից գնել է 0.3 գրամ «մետամֆետամին», որի համար պետք է վճարեր 100 ԱՄՆ դոլար։ Նշել է նաև, որ Շիրխանին չէր տիրապետում հայերեն լեզվին, ուստի նրա հետ հաղորդակցվել են անգլե¬րենով։ 2013թ. հոկտեմբերի կեսերին Շիրխանին Երևան քաղաքի Մաշտոցի 23 շենքի բակում վարձակալած բնա¬կա¬րանը հանձնել և վերադարձել է Իրան։
2013թ. նոյեմբերի 7-ին իր 055-086401 հեռախոսահամարին է զանգահարել Էլհամ Շիրխանին և տեղեկացրել, որ Երևանում է։ Շիրխանիին Երևանում ուղեկցող տաքսու վարորդ Արմենից, ով շահա¬գործում է 094-561065 հեռախոսահամարը, ևս տեղեկացել է, որ նա, իրոք, Երևանում է և « Շիրխանիին տանում է տուն»։ Նշել է նաև, որ թմրամիջոց է օգտագործում սկսած 2012թ. նոյեմբերից, ըն¬դու¬նել, որ Շիր¬խանիին առաջարկել է Իրանից Հայաստան թմրամիջոց ներկրել՝ պարտավորվելով այն գնել, որին վերջինս համաձայնել է։
Ամբաստանյալների մեղավորության վերաբերյալ հետևության Դատարանը հանգեց նաև հետևյալ ապացույցների գնահատման արդյունքներով.
Վկա Արմեն Անդրեասյանի ցուցմունքներով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ վարում է տաքսի ավտոմեքենա, Էլհամ Շիրխանիին և Զոհրաբ Ստեփան¬յանին ճանաչում է որպես հաճա¬խորդ¬ների։ Էլհամ Շիրխանիի հետ ծանոթացել է 2012թ. սեպտեմբերից, իր ծանոթ, ազգությամբ պարսիկ Շերվիի միջոցով (ում նաև Փեջման են անվանում), ում խորհրդով Էլհամը վարձակալել է իր տունը։ Զոհրաբի հեռախոսահամարը չի ունեցել, քանի որ անհրաժեշտության դեպքում վերջինս իր ծառա¬յութ¬յունից է օգտվել բակում կայանած իր տաքսուն մոտենալով։ Տեղյակ չէ, թե Զոհրաբն ու Շիրխանին միմյանց ճանաչել են, թե` ոչ։ Նշեց նաև, որ Շերվիին իր համաձայնությամբ և տվյալներով բջջային հեռախոսա¬քարտ է ձեռք բերել՝ պատճառաբանելով, որ որպես ԻԻՀ քաղաքացի` չի կարող անձամբ իր տվյալներով նման քարտ ձեռք բերել։ Նշեց, որ Շիրխա¬նին 2013թ. նոյեմբերի 8-ին կամ դրանից մի քանի օր առաջ ԻԻՀ հեռախո¬սահամարից զանգահարել է իր 094-567065 հեռախոսա¬համարին և հայերեն ասել՝ «արի Կիլիկիա», որից հասկացել է, որ նա Պարսկաս¬տանից է գալիս և նրան անհրաժեշտ է դիմավորել։ Շիրխանիին դիմավորել և վերջինիս առա¬ջար¬կով տաքսին վարել է Երևանի Հանրա¬պե¬տության հրա¬պարակ, սակայն ավտոխցանումների պատճառով որոշել է գնալ Նորագյուղ թաղամասով, որտեղ իրենց կանգնեցրել և բռնել են ոստիկանության աշխա¬տա¬կիցները, ապա բերման ենթարկել ոստիկանություն։ Նշեց, որ Երևանի ավտոկայանում նախ¬կինում որևէ անգամ Շիրխանիին չէր դիմա¬վորել, իսկ վերոնշյալ կամ դրան նախորդող օրերին վերջինիս դիմավո¬րելու խնդրանքով որևէ այլ անձ, այդ թվում՝ Զոհրաբ Ստեփանյանն իրեն չի դիմել, այդ թվում՝ զանգահարելու միջոցով։ Նշեց նաև, որ Շիրխանիին ևս մեկ անգամ իր տաքսիով տեղափոխել է «Մոնումենտի» զբո¬սայգի։
Վկա Սրապ Կարապետյանի ցուցմունքներով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ Էլհամ Շիր¬խանիին ճանաչում է իր ծանոթ, ազգությամբ պարսիկ Փեջմանի միջոցով։ Շիր¬խանիին խղճալով` նրան և երե¬խային հյուրընկալել է, որտեղ վերջիններս նաև գիշերել են։ Էլհամ Շիր¬խանիի` իր տանը գիշերելու օրերին Զոհրաբն իր տուն չի այցելել, իր տանն Էլհամն ու Զոհրաբը միմ¬յանց չեն հան¬դիպել։ Նա¬խաքննա¬կան հակասական ցուցմունքը հրապարակելուց հետո նշեց, որ ԱԱԾ-ի քննիչն է իրեն արագ-արագ ցուցմունքը թելադրել, հնարավոր է, որ վերջինս սխալ է հասկացել և արձանագրել այն, որ Էլհամի հետ իրեն Զոհրաբն է ծանոթացրել, նշեց, թե իբր իրեն և Շիրխանիին ծանոթացրել է Փեջմանը։ Նշեց նաև, թե իբր ԱԱԾ-ում մինչև իր ցուցմունքների գրավոր արձանագրումը դրանք քննիչին բանավոր կերպով չի ներկայացրել։
Ամբաստանյալներ Էլհամ Շիրխանիի և Զոհրաբ Ստեփանյանին առաջադրված մեղադ¬րանք¬ների և մե¬ղադ¬րական եզրակա¬ցութ¬յան հիմ¬քում դրված այլ ապացույցներից յուրաքանչյուրի հետա¬զոտ¬մանը (Իրեղեն ապացույց ճանաչված և գործին կցված թմրամիջոցների, որպես ապացույց ճանաչված, զննված և գործին կցված փաս¬տաթղթե¬րի, դատաքիմիական փորձաքննության 2013 թվականի նոյեմբերի 8-ի թիվ 13-3782/1 և 2013թվականի նոյեմբերի 14-ի թիվ 13-3782/2 եզրակա¬ցությունների, Էլհամ Շիրխանիի վերաբերյալ դատաքիմիական փորձաքննության 2013 թվականի նոյեմբերի 22-ի 0992 եզրակացության) ապացու¬ցողական արժեքին Դատա¬րանը համակողմանիորեն անդրադարձել է սույն դա¬տական ակ¬տում («Նա¬խաքննությամբ ձեռք բերված ապացույցների հետա¬զո¬տում և գնա¬հատում» բաժ¬նում), հետևաբար` փաս¬տելով, որ դրանք թույլատրելի և վերաբերելի ապացույցներ են` վերստին չի շա¬րադրում` անհար¬կի կրկնություններից խու¬սափե¬լու նպա¬¬տա¬կով։
Անդրադառնալով գործով ամբաստանյալ Ստեփան Զոհրաբյանի վերաբերյալ դատաքի¬միա¬կան փորձաքննության 2013 թվականի նոյեմբերի 22-ի թիվ 0991 եզրակացությանը՝ Դատարանն արձա¬նագրում է, որ այն անթույլատրելի ապացույց է, այդ կապակցությամբ պաշտպան Լ.Սիմոնյանի վի¬ճար¬կումն հիմնավոր է, որպիսի հետևության հանգում է հետևյալ իրավական վերլու¬ծութ¬յունների և դատո¬¬ղությունների արդյունքներով.
Դատարանը փաստում է, որ ամբաստանյալ Զ.Ստեփանյանից 2013թ. նոյեմբերի 8-ին մեզի նմուշ¬ներ ստացվել են առանց համա¬պատասխան որոշման կայացման, քանի որ քրեական գործի նյու¬թերում բացակայում է վե¬րոնշյալ որոշումը, առկա է միայն 2013թ. նոյեմբերի 8-ին կազմված նմուշներ ստա¬նալու արձա¬նագրութ¬յունը։ Մինչդեռ ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ նմուշ¬ներ ստանալու մասին քննիչը պարտավոր է կայացնել պատճառաբանված որոշում, որում նշվում են՝ նմուշներ ստացող անձը, ումից պետք է ստացվի նմուշը, ինչ չափով և կոնկրետ ինչ նմուշներ պետք է ստացվեն, երբ և ում պետք է ներկայանա անձը նրանից նմուշներ ստանալու համար, որտեղ և ում պետք է ներկայացվեն նմուշները՝ դրանք ստանալուց հետո։
Տվյալ դեպքում դատավարական վերոնշյալ կարգի խախտմամբ ձեռք բերված Զ.Ստեփանյանի մեզի փորձանմուշը վարույթն իրականացնող մարմինը ներկայացրել է դատաքիմիական փոր¬ձաքննութ¬յան, որով կանխորոշվել է տվյալ եզրակացության արդյունքը, թմրամիջոցի գոր¬ծած¬ման փաստն հաստատած այդ ապացույցը՝ 2013 թվականի նո¬յեմ¬բերի 22-ի թիվ 0991 եզրա¬կա¬ցությունը, դրվել է ամբաստանյալներ Զ.Ստեփանյանի, ինչպես նաև Է.Շիրխանիին առա¬ջադրված մեղադրանքների և մե¬ղադ¬րական եզրա¬¬կացութ¬յան հիմքում։ Տվյալ պարագայում դատաքիմիական փորձաքննության 2013 թվականի նոյեմ¬¬բերի 22-ի թիվ 0991 եզրակացությունը ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետի տեսանկյունով անթույլատրելի ապացույց է, քանի որ նմուշներ վերցնելու դատա¬վա¬րա¬կան կարգի էական խախտումը ազդել է վերոնշյալ եզրակացությամբ ստացված փաստական տվյա¬լի՝ ամբաստանյալ Զ.Ստեփանյանի կողմից առանց բժշկի նշանակման թմրամիջոց գործածելու պարզված հան¬գամանքի հավաստիութ¬յան վրա։
Սույն գործով ամբաստանյալներ Էլհամ Շիրխանի և Զոհրաբ Ստեփանյանի նախաքննա¬կան համապատասխանաբար` լրիվ և մասնակի խոստովանական, ինչպես նաև դատաքննա¬կան հակա¬սա¬կան և իրարամերժ ցուց¬մունք¬¬ները ամբաստանյալներից յուրաքանչյուրի ցուցմունքները միմյանց, ինչպես նաև դատաքննութ¬յամբ հետազոտված այլ ապա¬ցույցների հետ հա¬մադրելու, պատշաճ իրա¬վական ընթա¬ցակարգերի շրջանակներում գնահատելու արդյունքներով Դատարանն առավել արժևո¬րում է նա¬խաքննա¬¬¬կանը` նկատի ունենալով, որ դրանք ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ և 5-րդ կե¬տերի տես¬անկյու¬նով թույլատրելի ապա¬ցույցներ են, դրանցում նշված փաստական տվյալ¬ները` թմրա¬մի¬ջոցների ապօրինի ձեռքբերման, մաքսանենգության, տեղա¬փոխ¬ման և իրացման (դատաքննութ¬յամբ հաստատված) հանգա¬մանք¬ների վերաբեր¬յալ, ապացուցվել են դա¬¬տաքննութ¬յամբ հետազոտ¬ված ապա¬ցույցների բավարար համակցությամբ։

4. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Պատշաճ իրավական ընթացակարգերի շրջանակներում հետազոտված ապա¬ցույց¬ների գնա¬հատ¬ման արդյունքներով Դատարանը հաստատված է համարում այն, որ Էլհամ Շիրխանին իրացման նպա¬տակով Իրանի Իսլամական Հանրապետությունում ապօրինա¬բար ձեռք բերած և պահած առանձ¬նապես խոշոր չափի «մետամֆետամին» տեսակի թմրամիջոցը ՀՀ մաքսային սահ¬մանով՝ Մեղրիի մաքսակետով, մաքսային հսկողությունից թաքցնելով, տեղափոխել է Հայաս¬տանի Հանրա¬պետություն, իրացման նպատակով տրանսպորտային միջոցով այն ապօրինաբար փոխադրել է Երևան և չպարզված չափաբաժնով «մետամֆետամին» տեսակի թմրամիջոցն ապօրինաբար իրացրել Զոհ¬րաբ Ստե¬փան¬յանին։
Բացի այդ, Էլհամ Շիրխանին ՀՀ մաքսային սահ¬մանով՝ Մեղրիի մաքսակետով, մաք¬սային հսկողությունից թաքցնելով, Հայաստանի Հանրապետություն է տեղա¬փոխել իր ծանոթ Զոհրաբ Ստե¬փանյանի խնդրանքով, վերջինիս իրացնելու նպա¬տակով Իրանի Իսլա¬մական Հանրապետությու¬նում ապօրինա¬բար ձեռք բերած և պահած առանձնապես խոշոր չափի «մետամֆետամին» ինչպես նաև, զգալի չափի «մեթադոն» տեսակի թմրա¬միջոցներ, որոնք Էլհամ Շիրխանին ավտոբուսով ապօրի¬նաբար փոխադրել է Երևան քաղաք՝ Զոհրաբ Ստեփանյանին վաճա¬ռելու և այդ կերպ ապօրի¬նաբար իրացնելու դիտավորությամբ, սակայն իր և Զ.Ստեփանյանի կամքից անկախ հան¬գամանքներով վերջիններիս հանցավոր այդ մտադրությունը չի ավարտվել՝ ՀՀ ոստիկա¬նության կազմա¬կերպված հան¬ցավորության դեմ պայքարի վարչության աշխատակիցների կողմից Զոհրաբ Ստե¬փան¬յանին և նրան բռնելու, ոստի¬կա¬նության վարչություն բերման ենթարկելու հետևանքով։
Այսպիսով, ամբաստանյալ Էլհամ Շիրխանին մեղավորությամբ կատարել է հանցավոր արարք¬ներ, որոնք համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 215-րդ հոդվածի 2-րդ մասով (2 դրվագներով) և 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով (2 դրվագներով)։
Ամբաստանյալ Զոհրաբ Ստեփանյանը մեղավորությամբ կատարել է հանցավոր արարք, որը նախա¬տես¬ված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով։
Ամբաստանյալները քրեա¬կան պա¬տաս¬¬խա¬նատ¬¬¬վության և պատժի ենթա¬կա է այդ հոդվածի հա¬մա¬պատաս¬խան մասերով և կետերով նախա¬տեսված հանցագործությունների կատարման համար։
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Էլհամ Շիրխանիին 2013 թվականի հունիսի 25-ի մաքսանեն¬գութ¬յան դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 215-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, իսկ 2013 թվականի հոկտեմբերի 21-ի մաքսանենգության դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-215-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 38-266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված մեղադրանք¬ների հիմ¬նա¬վորվածության խնդրին՝ Դատարանը փաստում է, որ դատաքննության արդյունքներով հանցագոր¬ծության վերոնշյալ դեպքերի առկայությունը և դրանց ամբաստանյալ Էլհամ Շիրխանիի առնչությունը (տվյալ դրվագներով վերջինիս տված խոստովանական ցուցմունքները) ապացույցների բավարար հա¬մակ¬ցութ¬¬յամբ չեն հաստատվել (ապացուցվել), հետևաբար՝ վերջինս այդ մեղադրանքներով ենթակա է արդա¬րաց¬ման ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախա¬տեսված հիմքով։ Նման հետևության Դատարանը հանգեց հետևյալ իրավական վերլուծությունների և դատողությունների արդյունքներով.
Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ 2011թ. դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 գործով նախա¬դեպային որոշման մեջ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի համակարգային վերլու¬ծութ¬յան արդյունքներով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը արձանագրել է ապացույցների բավարարությունը որոշելու հետևյալ ընդ¬հա¬նուր չա¬փա¬նիշները՝
1) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունք,
2) դատավարական որոշումների հիմնավորվածություն և պատճառաբանվածություն,
3) անմեղության կանխավարկած։
Ապացույցների բավարարությունը որոշելու առաջին չափանիշը վարույթն իրականացնող մար¬մինների ներքին համոզմունքն է։ Վերջինիս Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Մ.Հովհան¬նիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի վերաբերյալ որոշման մեջ և դիրքորոշում ձևավորել այն մասին, որ ներքին համոզ¬մունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գոր¬ծոն¬ների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապա¬ցույց¬ների բավարար հա¬մակցութ¬յունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առա¬ջաց¬նի այն վստահությունը, որ ապացույցներն հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահ¬պան¬մամբ։
Ապացույցները, որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան, կազմում են ներ¬քին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը, որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշումներում։ Թեպետ ապա¬ցույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող լինել կամա¬յա¬կան։ Դրա հիմքում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակող¬մա¬¬նի քննությունը։
Վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ ներքին համոզմունքը վարույթն իրականացնող մարմնի հա¬մոզ¬մունքն է առ այն, որ առկա ապացույցները բավարար են գործի ճիշտ լուծման համար անհրաժեշտ հանգա¬մանք¬ները բացահայտված դիտելու համար։
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է նաև, որ ապացույցների բավարարությունը չի կարող որոշ¬վել թվաբանական ցուցանիշով, այդ պատճառով ՀՀ քրեադատավարական օրենքն օգտա¬գոր¬ծում է «ապա¬¬¬ցույցների համակցություն» հասկացությունը, միևնույն ժամանակ փաստել է, որ ապա¬ցույցները բա¬վա¬րար չեն, եթե`
1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար,
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքն անհրաժեշտ խորությամբ և լրի¬վությամբ,
3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում։
Ապացույցների բավարարությունը որոշելու երկրորդ չափանիշը ՀՀ քրեական դատավա¬րութ¬յան օրենսգրքով սահմանված դատավարական որոշումների հիմնավորվածության և պատճառա¬բան¬վա¬ծութ¬յան պահանջն է։
Քրեական վարույթի ընթացքում ընդունվում են բազմաթիվ դատավարական որոշումներ, որոն¬ցից յուրաքանչյուրը պահանջում է ապացուցման առարկայի մեջ մտնող հանգամանքների ապացուց¬վա¬ծութ¬յան տարբեր աստիճաններ, ընդ որում` մինչդատական վարույթն ամփոփող դատավարական որո¬շում` տվյալ դեպքում մեղադրական եզրակացություն և դատական քննությունն ամփոփող դատա¬վա¬րա¬կան որո¬շում` մեղադրական դա¬տավճիռ կայաց¬նելու դեպքում պա¬հանջ¬վում է այդ հան¬գամանքների հավաս¬տի ապացուցվածություն։
Ապացույցների բավարարությունը որոշելու երրորդ չափանիշը անմեղության կանխավարկածի սկզբունքն է (անմեղության կանխավարկածի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իր դիրքորոշումն է արտահայտել Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի վերաբերյալ 2011թ. դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0044/01/11 որոշման 14-րդ կետում)։
Վճռաբեկ դատարանն Ա.Բաբայանի և Ս.Թումանյանի վերաբերյալ 2011թ. դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0044/01/11 նախադեպային որոշման մեջ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) դատարանի կարգավիճակի բնու¬թագրական կողմերից մեկն էլ այն է, որ որպես քրեական գործը քննող անկախ և անկողմնակալ մարմին, դատարանը չի կարող հանդես գալ մեղադրանքի կամ պաշտ¬պանութ¬յան կողմում և պետք է ար¬տահայտի միայն իրավունքի շահերը։ Քրեական գործը քննող դատա¬րանը, պահպանելով օբյեկտիվությունը և անկողմնակալությունը, մեղադրանքի և պաշտպա¬նութ¬յան կողմերի համար պետք է ստեղծի գործի հանգամանքների բազմակողմանի և լրիվ հետազոտման անհրա¬ժեշտ պայմաններ՝ դրանով իսկ ապահովելով մրցակցության սկզբունքի կենսագործումը և հաս¬նե¬լով քրեական դատավարության առջև դրված խնդիրների իրագործմանը»։
Վերոնշյալից հետևում է, որ դատարանը չի կրում մեղադրանքը ապացուցելու կամ քրեական հե¬տապնդման մարմնի թույլ տված թերացումները, բացթողումները վերացնելու պարտականություն։ Ապա¬¬ցուցմանը մասնակցելը դատարանի իրավունքն է, այլ ոչ թե պարտականությունը, մեղադրանքը ապա¬¬ցուցելու պարտականութ¬յունը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ և 124-րդ հոդ¬ված¬ների ուժով, կրում են քրեական հետապնդման մարմինները։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի համաձայն` դատա¬վո¬րը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազն ապացույցները գնա¬հա¬տում են իրենց ներքին համոզ¬մամբ։ Քրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաս¬տատված ապա¬ցույցի ուժ չունի։ Դա¬տավորը, ինչպես նաև հետաքննութ¬յան մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մո¬տե¬ցում ցուցաբերեն ապա¬ցույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշա¬նա¬կություն տան՝ մինչև դրանց հետազո¬տումը պատշաճ իրա¬վա¬կան ընթացակարգի շրջանակ¬ներում։
Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի վերաբերյալ 2010թ. փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ /0632/01/08 քրեական գործով ՀՀ Վճռա¬բեկ դատարանն այն իրավական դիրքորո¬շում¬ն է ար¬տա¬հայտել, որ «թեպետ ապացույց¬ների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող կամայական լինել։ Դրա հիմ¬քում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգա¬մանք¬նե¬րի լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունը։ Ապա¬ցույց¬ների գնահատումն համապատաս¬խան որոշումնե¬րում պետք է արտահայտվի պատ¬ճա¬ռա¬բանական եզրահանգումների ձևով՝ հիմնավորելով, թե ինչու որոշ ապա¬ցույցներ դրվել են որոշման հիմքում, իսկ մյուսները՝ մերժվել են՝ ճանաչվելով ոչ հավաստի»։ Համաձայն նույն նախադեպային որոշման` հակա¬սական ապացույց¬ների առկայության պա¬րա¬գայում, երբ հնա¬րա¬վոր չէ հիմնավորված հետևության հանգել անձի մեղավորության կամ անմեղության և այլ հարցերի վերաբերյալ, վարույթն իրա¬կանացնող մարմինը միայն ապացույց¬ների հետազո¬տությունից և գնա¬հա¬տու¬¬մից հետո կարող է ապացույցների մի մա¬սին մյուսների նկատմամբ առավելություն կամ նվազ կարևո¬¬րություն տալ։
Վերոնշյալ մեջբերման լույսի ներքո Դատարանը փաստում է, որ գործն ըստ էության քննող դա¬տա¬րանը կաշկանդված չէ քննվող դեպքի և դրա հանգամանքների վերաբերյալ նախորդ դատավա¬րա¬կան փուլերում տրված գնահատականներով, քանի որ դրանց վերաբերյալ ապացույց¬ները գնահա¬տելիս ղեկավարվում է իր ներքին համոզմուն¬քով, ինչը կարող է տրամագծորեն տարբերվել մինչդատա¬կան վարույթի ընթաց¬քում նույն ապա¬ցույց¬ներին, դրանց թույ¬լատրե¬լիության, վերաբերե¬լիութ¬յան, գործի լուծ¬ման տեսանկյու¬նով` բավարա¬րության վերա¬բերյալ տրված գնահատականներից` պայմանով, որ ապա¬ցույցների գնա¬հատումը լինի օրինա¬կան, փաս¬տարկված և պատճառաբանված։
ՀՀ իրավական համակարգի բաղկացուցիչ մասն հանդիսացող, բարձրագույն իրավաբա¬նա¬կան ուժ ունեցող ՀՀ Սահմանադրության 21-րդ, ինչպես նաև ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 18-րդ հոդվածների համաձայն` հանցանք գործելու մեջ անձի մե¬ղա¬վո¬րութ¬յան մա¬սին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գոր¬¬ծին վերաբերող փոխ¬կա¬պակցված հա¬վաս¬տի ապացույցների բավարար ամբողջութ¬յամբ։ Մեղադ¬րանքն ապացուց¬ված լինե¬լու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն փա¬րատ¬վել ՀՀ քրեադա¬տա¬վարական օրենսգրքի դրույթներին համապա¬տաս¬¬խան պատ¬շաճ իրա¬վա¬կան ընթա¬ցա¬կար¬գի շրջա¬նակ¬ներում, մեկնա¬բան¬¬վում են հօգուտ մեղադրյա¬լի։ Կասկած¬յալը կամ մեղադրյալը պար¬տա¬վոր չէ ապա¬ցուցել իր անմե¬ղութ¬յունը, նրա անմե¬ղութ¬յան ապացուցման պարտա¬կանությունը չի կարող դրվել պաշտ¬պա¬նութ¬յան կողմի վրա։ Մեղադ¬րան¬քի ապա¬ցուց¬ման և մեղադրյալին ի պաշտ¬պանություն բեր¬ված փաս¬տարկ¬ների հերք¬ման պարտա¬կա¬նությունը կրում է մեղադրանքի կողմը։
ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` մեղադ¬րա¬կան դատավճիռը չի կարող հիմնված լինել ենթադրությունների վրա և կայաց¬վում է միայն այն դեպ¬քում, երբ հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորութ¬յունն ապա¬ցուցված է դա¬տա¬կան քննութ¬յան ընթացքում։ Հանցանքը կատարելու մեջ ամբաս¬տանյալի մեղավորությունը կա¬րող է համար¬վել ապա¬¬¬ցուց¬¬ված, եթե դատարանը, ղեկա¬վար¬վելով անմեղության կանխավար¬կա¬ծով, հիմնվելով պատ¬շաճ իրա¬¬վա¬կան ընթացա¬կարգի շրջանակներում դատական քննության ընթաց¬քում գործի հանգա¬մանք¬նե¬րի հետազոտման արդյունքների և դատաքննության ժամանակ հե¬տա¬զոտ¬ված հավաստի ապա¬ցույցների հիման վրա, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատված բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկ¬նաբանելով, նույն օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ից 4-րդ կետերում նշված հարցերին տալիս է հաստատող պատասխաններ։
Վերոնշյալ իրավական վերլուծությունների լույսի ներքո Դատարանը փաստում է, որ անձը չի կարող վերագրվող հանցագործության կատարման մեջ մեղավոր ճանաչվել և դատապարտվել բացա¬ռապես իր իսկ խոստովանական ցուցմունքների հիման վրա, եթե այդ ցուցմունքներով հաղորդված փաս¬տական տվյալներն ամրապնդված չեն մինչդատական կամ դատական վարույթներում ձեռք բեր¬ված և պատշաճ իրավական ընթացակարգերի շրջանակներում հետազոտված այլ, բավարար ապացույց¬նե¬րով։
Դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Էլհամ Շիրխանիի հակասական, փոփո¬խական և իրարամերժ ցուցմունքները բավարար չեն բացառապես նրա խոստովանական ցուցմունք¬ների հիման վրա թմրամիջոցների 2013 թվականի հունիսի 25-ի և 2013 թվականի հոկտեմբերի 21-ի մաքսանենգության և ապօրինի շրջանառության դրվագներով հանցագործության դեպքերի առկա¬յությունը և առաջադրված մեղադրանք¬ներում նրա մեղավորությունը հաստատված համարելու համար, քանի որ՝
- տվյալ դրվագներով իրեղեն ապացույցը՝ մաքսանենգ ճանապարհով ենթադրաբար Հայաստան տեղափոխված և իրացված թմրամիջոցները չեն հայտնաբերվել, ըստ էության՝ առկա չեն։
- Այդ դրվագներով այդ թմրամիջոցները ենթադրաբար ձեռք բերած և իրացրած անձանց՝ Փեջմանի Միրջա¬ֆարին և Մեհդի Աղաբեկլուն սույն գործի շրջանակներում մինչդատական կամ դատա¬կան վարույթներում չեն հարցաքննվել, դատակոչված և հարցաքննված վկաները, ինչպես նաև ամ¬բաս¬տանյալ Զ.Ստեփանյանը գործով ամբաստանյալ Է.Շիրխանիի այդ ցուցմունքները չեն հաստատել։
- Թեև նախաքննական մարմինը 2014թ. փետրվարի 20-ին որոշում է կայացվել Մեհդի Աղա¬բեկլուի և Փեջման Միրջաֆարիի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 215-րդ հոդվածի 2-րդ մասի և 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետի հատկանիշներով սույն քրեական գործից թիվ 58201914 համարով մաս անջատելու մասին, վերջիններիս վերաբերյալ որոշակի փաս¬տական տվյալներ հաղորդել են նաև Դատարանում հարցաքննված անձինք, առկա են նաև Փեջմանի շահագործած հեռախոսահա¬մա¬րից կատարված զանգերի վերծանումներ, սակայն վերոնշյալ անձանց ինքնին իրական և ոչ թե մտացածին լինելու վերա¬բերյալ փաստն ամբաստանյալ Է.Շիրխանիի խոստովանական ցուցմունքներն հաստատող բա¬վարար փաստարկ չէ, քանի որ գործի լուծման տեսանկյունով էականը ոչ թե դա է, այլ այդ անձանց կատարած և նրանց վերագրվող գործողությունները և դրանք հիմնավորող բավարար ապացույցները, որոնք սույն դա¬տաքննության ընթացքում մեղադրող կողմը չի ներկայացրել։
- Մաքսային սահմանահատման վերաբերյալ տվյալները հաստատում են Է.Շիրխանիի կողմից Մեղրու մաքսակետը հատելու փաստը, սակայն ոչ մաքսանենգ ճանապարհով Հայաստան թմրա¬միջոց փոխադրելու վերաբերյալ մեղադրող կողմի վարկածը, առավել ևս, որ գործով ամբաստանյալ Էլհամ Շիրխանիի մասնակցությամբ թմրամիջոցի ենթադրյալ մաքսանենգության որևէ դեպք չի արձա¬նագրվել և բացահայտվել։
- Նախաքննության և դատաքննության ընթացքում ամբաստանյալ Է.Շիրխանին ցուցմունքներ էր տվել նաև այն մասին, որ Մեհդի Աղաբեկլուի հետ Հայաստան գալու ժամանակ որևէ թմրամիջոց մաքսային սահմանով անձամբ չի փոխադրել, Հայաստան չի ներկրել, ժամանել է Հայաստան նախորդ անգամ ներկրած թմրամիջոցի գումարը ստանալու նպատակով, որպիսի վարկածը հերքող փաստական տվյալներ դատաքննությամբ ևս ձեռք չբերվեցին։ Դրանից հետևում է, որ գործով ամբաստանյալ Էլհամ Շիրխանիի կողմից Հայաստան ժամանելն ինքնին չի նշանակում ժամանման յուրաքանչյուր դեպքում մաքսանենգ ճանա¬պարհով Հայաստան թմրամիջոցի ներկրում և դրա հետագա իրացում, նշվածը ենթադրություն է, որը, Դատարանը, որպես չփարատված կասկած, ՀՀ քրեական դատավարա¬կան օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն, մեկնաբանում է հօգուտ ամբաստանյալ Էլհամ Շիրխանիի։
Դատարանը նաև արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Էլհամ Շիրխանին քրեական պատաս¬խանատվության և պատժի ենթակա չէ 2013թ. նոյեմբերի 8-ի մաքսանենգության դրվագով 0,39 գրամ 39 դեղահաբ «Նորտրիպտիլին» անվանումով ըստ մեղադրող կողմի՝ հոգեմետ նյութ Հայաստան ներ¬կելու համար, որոնք նախատեսված էին բացառապես նրա օգտագործման համար։ Դատարանի նման հետևությունը պայմանավորված է այն պատճառաբանությամբ, որ վերոնշյալ դեղամիջոցը նախատես¬ված չէ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հավելված 1-ում ներկայացված «թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներ¬գործուն) նյու¬թերի զգալի, խոշոր և առանձ¬նապես խոշոր չափերի վերաբերյալ աղյուսակում»։ Այդ փաստին անդրա¬դարձել է նաև նախաքննա¬կան մարմինը՝ մեղադրյալ Էլհամ Շիրխանիի նկատմամբ քրեական հետապնդում չիրա¬կա¬նացնելու վերաբերյալ 2014թ. փետրվարի 12-ին կայացրած որոշմամբ, որը պատ¬ճա¬ռաբանել է նույն Հավելվածում 0,39 գրամ «Նորտրիպ¬տիլին» տեսակի հոգեմետ նյութի չափերի վե¬րա¬բերյալ տեղեկատ¬վության բացակայութ¬յամբ։
Դատարանը փաստում է, որ նախաքննական մարմինը գործով ամբաստանյալ Էլհամ Շիրխա¬նիին «Նորտրիպ¬¬տիլին» տեսակի հոգեմետ նյութի մաքսանենգության համար մեղադրանք է առա¬ջադրել՝ հավանաբար հաշ¬վի է առնել «Հայաստանի Հանրապետությունում հսկման ենթակա թմրամի¬ջոց¬ների, հոգեմետ (հոգեներգոր¬ծուն նյութերի), դրանց պրեկուր¬սորների կազմը (ցանկը) հաստատելու մասին» ՀՀ Կառավարության 2003թ. օգոստոսի 21-ի թիվ 1129-Ն որոշման 3-րդ ցուցակում «հոգեմետ» այդ դեղամիջոցի ընդգրկված լինելու փաստը։ Մինչդեռ միայն ենթաօրենսդրական այդ ակտում կատար¬ված վերոնշյալ փոփոխութ¬յունը և լրացումը սույն դատական ակտը կայացնելու օրվա դրությամբ իր արտա¬ցոլումը չի գտել ավելի բարձր իրավաբանական ուժ ունեցող, արարքի հանցավորությունը, պատ¬ժե¬լիությունը և քրեաիրա¬վա¬կան այլ հետևանքները սահմանող միակ՝ քրեական օրենքում, տվյալ դեպ¬քում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի թիվ 1 Հավելվածում, հետևաբար՝ թեև մասնագիտական (բժշկաքիմիա¬կան) տեսանկյու¬նով թեև այն անվի¬ճարկելիորեն հոգեմետ նյութ է, սակայն քանի դեռ ընդգրկված չէ վերոնշյալ Հավելվածում, որևէ անձի, տվյալ դեպքում նա՝ ամբաստանյալ Էլհամ Շիրխանիի համար քրեաիրավական հետևանքներ չի կարող առաջացնել։
Դատարանը ամբաստանյալ Է.Շիրխանիին առաջադրված մեղադրանքներում վերոնշյալ փո¬փո¬¬խութ¬յու¬նները կա¬տարելիս հաշվի է առնում ՀՀ քրեա¬կան դատավարական օրենսգրքի 309-րդ հոդ¬վածի պահանջը` այն, որ ամբաս¬տանյալների վիճակը դրանով չի վատթա¬րանում, նրանց պաշ¬պա¬նության իրա¬վունքը չի խախտ¬վում։
Մյուս դրվագներով ամբաստանյալներին առաջադրված մեղադրանքները հիմնավորված են, դրանց վերաբերյալ պաշտպանական կողմի վիճարկումներն՝ անհիմն և չփաստարկված։
Այսպես, 2013 թվականի հուլիսի 26-ի մաքսանենգության դրվագով ամբաստանյալ Էլհամ Շիրխա¬նիին առա¬ջադրված մեղադրանքը Դատարանը հաստատված է համարել`
- մինչդատական վարույթի ընթացքում կասկածյալի կարգավիճակում 2013թ. նոյեմբերի 9-ին տված, 2013թ. նոյեմբերի 9-ին մեղադրյալի կարգավիճակում հարցաքննվելիս վերահաստատած ցուցմունքներով, համաձայն որոնց` Փեջմանի առաջարկով իրացման նպատակով մաքսանենգ ճանա¬պար¬հով Հայաստան ներկրած 20 գրամ (2013թ. դեկտեմբերի 10-ի և հետագա ցուցմունքներում նշել է արդեն 10 գրամի մասին) «մետամֆետամինը» փոխանցել է վերջինիս ընկերոջը` Զորիկին, ով թեև յուրաքանչյուր գրամի դիմաց պետք է վճարեր 200 ԱՄՆ դոլար գումար, սակայն այդպես էլ չի վճարել։ Հետագայում Էլհամ Շիրխանին փոխել է իր վերոնշյալ ցուցմունքները` պնդելով, թե իբր անձամբ թմրա¬միջոց Զ.Ստեփանյանին չի իրացրել կամ դրան ներկա գտնվել, թմրամիջոցը Զոհրաբին իրացվելու և գումարը նրանից ակնկալելու մասին տեղեկացել է Փեջմանից` գիտակցելով, որ մինչդատական վա¬րույթի ընթացքում վերջինս չի հայտ¬նա¬բեր¬վել և հարցաքննվել։
- մինչդատական վարույթի ընթացքում` կասկածյալի կարգավիճակում 2013թ. նոյեմբերի 8-ին հարցաքննվելիս գործով ամբաստանյալ Զոհրաբ Ստեփանյանը հաստատել է այն, որ 0.3 գրամ «մետ¬ամ¬¬ֆետամին» տեսակի թմրամիջոց է գնել Էլհամ Շիրխանիից, որի համար պետք է վճարեր 100 ԱՄՆ դոլար։ Հետագայում Զ.Ստեփանյանը չի բացառել Շիրխանիից թմրամիջոց գնելը` ըստ էության հրա¬ժար¬¬վելով ձեռք բերած թմրամիջոցի քաշի վերաբերյալ վերոնշյալ ցուցմունքից և նշելով, որ եթե նույնիսկ նման դեպք եղել է, ձեռք բերած թմրամիջոցը կարող էր լինել նաև մանր չափի, ապա` առհասարակ չի ընդու¬նել գործով ամբաստանյալ Էլհամ Շիրխանիից թմրամիջոց ձեռք բերելու հանգամանքը։
Տվյալ դրվագով ամբաստանյալների վերոնշյալ ցուցմունքները միմյանց հետ համադրելու և գնահատելու արդյունք¬ներով Դատարանը հաստատված է համարում Էլհամ Շիրխանիի կողմից «մետ¬ամ¬ֆետամին» տեսակի թմրամիջոց Զոհրաբ Ստեփանյանին անմիջականորեն վաճառելու և այդ կերպ ապօրինաբար իրացնելու փաստը, սակայն իրացված թմրամիջոցի քաշի վերաբերյալ հակասական և իրա¬րամերժ ցուցմունքները համադրելու և գնահատելու, դրանք որպես չփարատված կասկած հօգուտ ամբաստանյալ Էլհամ Շիրխանիի մեկնաբանելու արդյունքում հիմք է ընդունում թմրամիջոցի մանր չափը` հաշվի առնելով նաև այն, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախա¬տես¬ված հան¬ցա¬կազմի առկայության փաստն հաստատելու համար թմրամիջոցի քաշը, մասնավորապես` մանր է, թե՞ զգալի չափերի, էական նշանակություն չունի։ Դատարանը նաև հաշվի է առնում այն հան¬գամանքը, որ մանր չափի «մետամֆետամին» տեսակի թմրամիջոցի իրացմանը նախորդել է նույն խմբա¬քանակի թմրամիջոցի առանձնապես խոշոր չափի՝ 10 գրամի մաքսանենգությունը, ինչպես նաև իրացման նպա¬տակով այն ապօրինաբար ձեռք բերելը, պահելը և Երևան փոխադրելը, հետևաբար՝ իրացված թմրա¬միջո¬ցի չափի վերաբերյալ մասով մեղադրանքի փոփոխությունը տվյալ դրվագով ամբաս¬տանյալ Էլհամ Շիրխանիին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով մեղսագրված արարքի որակման վրա որևէ ազդեցություն չի կարող գործել, նրա վիճակը չի վատթա¬րացնում, պաշտպանության իրավունքը չի խախտում։
Դատարանը նաև հաշվի է առնում այն, որ դեռևս մինչդատական վարույթի ընթաց¬քում Զ.Ստե¬փան¬յանի նկատմամբ տվյալ դրվագով կայացվել է քրեական հետապնդում չիրա¬կանացնելու մասին որոշում` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածով նախատեսված հանցա¬կազմի բացա¬կայության հիմքով, քանի որ այդ դեպքում թմրամիջոցի չափի վերաբերյալ փաստական տվյալներն անհրաժեշտ են այդ հոդվածով նախատեսված հանցակազմի առկայությունը կամ բացակա¬յությունը փաստելու համար։
Բացի այդ, մինչդատական և դատական վարույթների ընթացքում հարցաքննվելիս գործով ամբաս¬տանյալ Էլհամ Շիրխանին երբևէ չի հայտնել կամ հայտարարել, որ թմրամիջոցներն ապօրի¬նաբար ձեռք է բերել Հայաստանի Հանրապետության տարածքում, ընդհակառակը, ընդունել է այն ԻԻՀ տարածքում ձեռք բերելու և մաքսային հսկողությունից թաքցնելու եղանակով, մաքսանենգ ճանա¬պարհով Հայաստան տեղափոխելու փաստերը։ Գործով ամբաստանյալ Է.Շիրխանիի վերոնշյալ ցուց¬մունքի հետ համադրման և գնահատման արդյունքներով, հաշվի առնելով դատաքննությամբ ապա¬ցուցված՝ տվյալ դրվագով Է.Շիրխանիի կողմից Երևանում «մետամ¬ֆետամին» տեսակի թմրամիջոց Զ.Ստեփանյանին իրացնելու փաստը, Դատարանը հաս¬տատ¬ված է համարում նաև այդ թմրամիջոցն Էլհամ Շիրխանիի կողմից մաք¬սա¬նենգ ճանապարհով ՀՀ տեղա¬փո¬խելու փաստը, քանի որ մաքսանենգ ճանապարհով ՀՀ փոխադրված այդ 10 գրամ «մետամֆետամինի» նույն խմբաքանակի որոշակի մասն է ապօրինաբար իրացվել Զ.Ստե¬փան¬յանին։
2013թ. նոյեմբերի 8-ի մաքսանենգության դրվագով ամբաստանյալ Է.Շիրխանիի անձնական խու¬զար¬կությամբ հայտնաբերվել և գործին են կցվել իրեղեն ապացույց ճանաչված «մետ¬ամ¬ֆե¬տամին» և «մեթադոն» տեսակի թմրամիջոցները, որի պատճառով, հավանաբար, դրանց մաքսա¬նենգության և քաշի վերաբերյալ պաշտպանական կողմը որևէ վիճարկումներ չներկայացրեց։
Տվյալ դրվագով ամբաստանյալ Է.Շիրխանիի կողմից այդ թմրամիջոցներն հատկապես ամբաս¬տան¬յալ Զ.Ստե¬փանյանին իրացնելու նպատակով Իրանում գնելու, պահելու, մաքսանենգ ճանա¬պար¬հով ՀՀ տեղա¬փոխելու, փոխադրելու փաստը, ինչպես նաև դրանք ձեռք բերելու վերաբերյալ գործով մյուս ամ¬բաս¬տանյալ Զ.Ստեփանյանի դիտավո¬րության առկայությունը (դրանց վերաբերյալ գործով ամ¬բաս¬¬տանյալ Է.Շիրխանիի նախաքննական խոստովանական ցուցմունքների արժանա¬հա¬վատությունը), Դա¬տա¬¬րանը հաստատ¬ված է համարում հետևյալ ապացույցների համադրման և գնահատման արդ¬յունք¬¬նե¬րով.
- Որպես ապացույց ճանաչված և գործին կցված փաստաթղթի՝ գործով ամբաստանյալ Էլհամ Շիրխանիի կողմից ՀՀ պետական սահմանը հատելու վերաբերյալ տեղեկանքով, համաձայն որի՝ նա վերջին անգամ ԻԻՀ-ից Հայաստան է ժամանել 2013թ. նոյեմբերի 8-ին։
- Անձնական խուզարկության ենթարկելու արձա¬նագրությամբ, համաձայն որի՝ անմիջա¬կանորեն Մեղրու մաքսակետը 2013թ. նոյեմբերի 8-ին հատելու օրը Էլհամ Շիր¬խանիի հետ Երևանում կատարված այդ քննչական գործողության արդյունքներով հայտնաբերված և առգրավված թմրամիջոց¬ներից «մետամֆետամինը» գտնվել է նրա կրծկալի մեջ, ընդ որում` ռետինե ապահովիչի մեջ փաթեթա¬վորված վիճակում, այն դեպքում, երբ այլ դեղահաբերը գտնվել են ուսապարկի մեջ։ Խուզարկվող Է.Շիր¬խանին հայ¬տա¬րարել է, որ ռետինե ապահովիչի մեջ հայտնաբերվածը «մետամֆետամին» տեսակի թմրա¬միջոց է, իսկ ներք¬նազգեստի մեջ հայտնա¬բերվածը` ցավազրկող դեղահաբեր, որոնք իր հետ բերել է Իրանի Իսլամական Հանրապետությունից «Զորիկի» համար։
- Դեռևս մինչդատական վարույթի ընթացքում` 2013թ. նոյեմբերի 9-ին կասկածյալի կարգա¬վիճակում հարցաքննվելիս գործով ամբաստանյալ Էլհամ Շիրխանիի տված ցուցմունքով, համաձայն որի` 2013թ. նոյեմբերի 4-ին Իրանից զանգահարել է Երևանում գտնվող Փեջմանին և Զորիկին, համոզ¬վելով, որ նրանց հեռախո¬սա¬համարներն անհասանելի են՝ Փեջմանին ուղարկել է կարճ հաղորդագրութ¬յուն՝ խնդրելով Զո¬րի¬կին տեղեկացնել իր հետ հեռախոսակապի դուրս գալու անհրաժեշ¬տության մասին։ Ավելի ուշ Զորիկը 055-086401 հեռախոսահամարից զանգահարել է իր 00989339201411 հեռախոսահա¬մա¬րին, սակայն հեռա¬խոսն եղել է անջատված, ուստի այդ զանգին չի կարողացել պատասխանել։ Դրանից հետո 094-567065 հեռա¬խո¬սահամարից իրեն է զանգահարել տաքսիստ Արմենը, որի ընթացքում նրան տեղեկացրել է, որ Փեջմանին և Զորիկին տեղեկացնի, որ մոտ օրերս գալու է Երևան։ Երևան գալուց մի քանի օր առաջ գնել է 12-ից 13 գրամ «մետամֆետամին», որը տե¬ղադրել է ռետինե ապա¬հովիչի մեջ, ինչ¬պես նաև «մեթա¬դոն», որը թաքցրել է ներքնազգեստում, անցել Մեղրու մաքսակետը։ Հայտնվելով ՀՀ տարածքում՝ զանգահա¬րել է Զորիկի 095-086401 հեռախոսա¬համարին, հայտնել, որ թմրամիջոց է բերում, առաջարկել է իրեն դիմավորել, սակայն վերջինս հայտնել է, որ դիմավորելու հա¬մար կզանգա¬հարի տաքսու վարորդ Արմե¬նին։ Վերջինս ավտոկայանում իրեն, իրոք, դիմավորել է, ցանկացել են ավտոմեքենայով գնալ Զորիկի հետ հանդիպ¬ման, սակայն ոստիկաններն իրենց բռնել են։ Վերոնշյալ ցուցմունքը Էլհամ Շիրխանին վերահաստատել է մեղադրյալի կարգավիճակում 2013թ. նոյեմ¬բերի 9-ին, ապա նոյեմբերի 22-ին հարցաքննվելիս։ Վերջին հար¬ցաքննության, ինչպես նաև գործով մյուս ամբաստանյալ Զոհրաբ Ստեփանյանի հետ 2013թ. դեկտեմ¬բերի 10-ին առերես հար¬ցաքննվելիս Է.Շիրխանին հայտնել է, որ 2013թ. նոյեմբերի 8-ին Հայաս¬տան գալուն նա¬խորդող օրը Զորիկին հայտ¬նել էր Հայաստան գալու իր մտադրության մասին։ Հասնելով Երևանի ավտոկայան` նկատել է, որ տաք¬սու վարորդ Արմենն իրեն արդեն սպասում է, նստել է այդ մեքենան՝ Զորիկի մոտ գնալու և նրան հանդի¬պելու նպատակով, սակայն ճանապարհին ոստիկաններն իրեն կանգնեցրել են։ Նշել է նաև, որ Զորիկն էր իրեն ասել, որ «մեթադոնը» չբերելու դեպքում կհրաժարվի գնել նաև իր ներկրած «մետամֆե¬տա¬մինը»։ Նշել է նաև, որ նախորդ անգամ, երբ եկել էր Հայաստան, իրեն է զանգահարել Փեջմանը և ասել, որ Զորիկը հանձնարարել է իրեն փոխանցել, որ եթե հաջորդ անգամ իր հետ չբերի նրա ցանկա¬ցած «մեթա¬դոնը», ապա նա «մետամֆետամինը» ևս չի գնի։ 2013թ. նոյեմբերի 9-ին կասկածյալի կարգավի¬ճա¬կում հարցաքննվելիս գործով ամբաստանյալ Էլհամ Շիրխանին նաև հայտնել է, որ նախորդ ան¬գամ Մեհդիի հետ Հայաստան գալու ժամանակ Զորիկն այցելել է իրենց վար¬ձակալած բնակարան, իր հետ առանձ¬նազրույցի ժամանակ պահանջել, որ հերթական անգամ Իրանից Հայաստան գալուց իր հետ բերի նաև «մեթա¬դոն» տեսակի թմրամիջոց՝ շեշտելով, որ դա չկատարելու դեպքում կհրաժարվի գնել նաև ներկրվելիք «մետամֆետամինը»։
- Որպես ապացույց ճանաչված և գործին կցված փաստաթղթերի՝ «ԱրմենՏել», «Ղ-Տելեկոմ» և «Օրանժ Արմենիա» ՀՁ ՓԲ ընկերություններից փաստաթղթային կամ էլեկտրոնային տարբե¬րակ¬¬ներով ստաց¬ված՝ գործով ամբաստանյալներ Էլհամ Շիրխանիի շահագործած 094-106968, 091-221086, պարս¬կական 009-89338567084, 009-89339201411 բջջային հեռախոսահամարների, ինչպես նաև Զոհ¬րաբ Ստեփան¬յանի շահագործած 055-538526, 055-086401 բջջային հեռախոսահամարներից կա¬տար¬ված մուտքային և ելքային վերծանումների առկայությամբ և դրանց զննման արձա¬նագրութ¬յամբ, հա¬մաձայն որոնց՝ Էլհամ Շիրխանիի շահա¬գործած 094-106968 հեռախոսահամարից 2014 թվականի նոյեմբերի 8-ին, այսինքն՝ ՀՀ ժամանելու և բռնվելու օրը, բազմաթիվ զանգեր են կատարվել Զոհրաբ Ստեփանյանի շահագործած 055-086401 հեռա¬խո¬սահամարին, ընդ որում` ՀՀ տարածք մուտք գործելուց հետո առաջին 3 զանգերը կա¬տարվել են նույն ուղղությամբ, որոնց Զ.Ստեփանյանն առաջինը պատաս¬խանել է ժամը 01.58-ին կայացած հեռախոսազանգին, հաղորդակցվել 0։38 րոպե տևո¬ղությամբ։ Այնու¬հետև նույն հեռախոսահամարների միջև հերթական հեռախոսազրույցը կայացել է ժամը 02.14-ին, արդեն Զ.Ստեփանյանն է զանգել և 1։00 րոպե տևողությամբ հաղորդակցվել Էլհամ Շիրխանիի հետ։ Մինչև ոստիկանների միջամտությունը նույն հեռախոսահամարների միջև 2013թ. նոյեմբերի 8-ին հե¬ռա¬խոսազանգեր են կատարվել նաև ժամը 11.28-ին և 14.00-ին, Զ.Ստեփանյանն է նախաձեռնել և զան¬գահարել Է.Շիրխանիին և համապատասխանաբար` 0։40 և 0։16 րոպե տևողությամբ հաղոր¬դակցվել նրա հետ, իսկ ժամը 14.52-ին արդեն Էլհամ Շիրխանին է զանգահարել Զ.Ստեփանյանին և 0.22 րոպե տևո¬ղությամբ հաղորդակցվել նրա հետ։
Ամբաստանյալ Զ.Ստեփանյանի կողմից առանց իրացնելու նպատակի առանձնապես խոշոր չափի թմրամիջոց ձեռք բերելու դիտավորության բացակայության վերաբերյալ պաշտպանական կողմի վիճարկումներն ան¬հիմն են և չփաստարկված, նրան ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով առա¬ջադրված մեղադրանքը հիմ¬նա¬վորված է, որպիսի հետևության Դատարանը հանգում է հետևյալ դատո¬ղութ¬յունների արդյունքներով.
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատման արդյունքներով պարզվեց, որ 2013թ. նոյեմբերի 8-ին Հայաստան ներկրվող և Զ.Ստեփանյանի կողմից ձեռքբերման ենթակա թմրա¬միջոցի չափի վերաբերյալ որևէ պայմա¬նավոր¬վածություն գործով ամբաստանյալներ Է.Շիրխանիի և Զ.Ստեփանյանի միջև ի սկզբանե չի եղել, ընդհանուր պայմանավոր¬վածություն եղել է միայն ներկրվող թմրա¬միջոցների տեսականու վերաբերյալ, մասնավո¬րապես՝ Հայաստան գործով ամբաստանյալ Է.Շիր¬խանիի դեռևս նախորդ այցելության ժամանակ ամբաստանյալ Զ.Ստեփանյանը համա¬ձայնել է գնել հերթական անգամ ներկրվելիք «մետամֆետամին» տեսակի թմրամիջոցը՝ պայմանով, որ Է.Շիրխանին դրա հետ միաժամանակ մաք¬սանենգ ճանապարհով Հայաստան ներկրի և իրեն իրացնի նաև «մեթա¬դոն» տեսակի թմրամիջոց։ Գործով ամբաստանյալ Է.Շիր¬խանին ողջ նախաքննության ընթացքում, այդ թվում՝ սկսած անձնական խուզար¬կության ենթարկվելու պահից, որպես ներկրած «մետամֆետամին» և «մեթադոն» տեսակի թմրամի¬ջոցների միակ ձեռք բերող, նշել է բացառապես գործով ամբաստանյալ Զ.Ստեփանյանին։ Վերջինիս անձնական խուզարկության ժամանակ փաստացի հայտնաբերվել է մաք¬սանենգ ճանապարհով ներկրված և ամբաստանյալ Զ.Ստեփանյանին իրացման ենթակա առանձ¬նապես խոշոր չափի «մետամֆետամին» և զգալի չափի «մեթադոն» տեսակի թմրամիջոցներ։
Վերոնշյալ հանգամանքները համադրելու արդյունքներով՝ Դատարանը փաստում է, որ առանց իրացնելու նպատակի ապօրինաբար թմրամիջոց ձեռք բերելու մտադրությամբ գործող ամբաս¬տանյալ Զ.Ստեփանյանի մոտ հանցավոր դիտավո¬րությունը ձեռք բերվելիք թմրամիջոցների քանակի տես¬անկյու¬նով դրսևորել է ուղղակի, սակայն չկոնկրետացված դիտա¬վորության տեսքով, որի պարագայում նրան վերագրվող արարքը պետք է որակվի նրան իրացվելիք թմրամիջոցների փաստացի քանա¬կությունն հաշվի առնելու տրամա¬բա¬նությամբ (ինչպես և մեղադրող կողմն իրավացիորեն վարվել է), քանի որ առանձնապես խոշոր չափի թմրամիջոց գնելը ևս ընդգրկված է եղել ամբաստանյալ Զ.Ստե¬փան¬յանի հան¬ցավոր դիտավորությամբ։ Այսպիսով, չկոնկրետացված դիտավորության դեպքում արար¬քը որակվում է ըստ փաստացի վրա հասած հետևանքի, տվյալ պարագայում ցանկացած քանա¬կությամբ ապօրինաբար թմրամիջոցներ ձեռք բերելու դիտավորությամբ գործած, սակայն իր կամքին անկախ հան¬գամանքներով այն չավարտած Զ.Ստեփանյանի փաստացի կատարածը որակված է ճիշտ, համա¬պատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված հան¬ցավոր արարքի հատկանիշներին, վերջինս քրեական պատասխանատվության և պատժի ենթա¬կա է այդ հոդվածի համապատասխան մասով։
Սույն դրվագի առնչությամբ վերոնշյալ վերլուծություններն ու դատողությունները կատարելիս Դա¬տա¬րանը նաև հաշվի է առնում այն, որ դեռևս 2014թ. փետրվարի 5-ին նախաքննական մարմնի որոշ¬մամբ գործով ամբաստանյալ Էլհամ Շիրխանիին թմրամիջոցների մաքսանենգության դրդելու վերաբեր¬յալ ամբաս¬տանյալ Զ.Ստե¬փանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-215-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առա¬ջադրված մեղադ¬րան¬քը վերացվել է` ապացույցների անբավա¬րարության պատ¬ճառաբանությամբ։ Ինչ վերաբերում է գործով ամբաստանյալ Զ.Ստեփանյանի կողմից Իրան՝ գործով մյուս ամբաստանյալ Է.Շիրխանիին զանգահարելու և զրույցի ընթացքում նրանից արդեն Երևանում թմրամիջոց ձեռք բերելու համաձայնություն տալուն, ինչն առերևույթ պարունակում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-215-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքի (մաքսանենգության ինտելեկտուալ օժանդակության) հատկա¬նիշ¬ներ, ապա Դատարանն այդ հարցին չի անդրադառնում, քանի որ գործող սահմանադրաիրավական և քրեադատավարական կար¬գա¬վորումների պայմաններում նման նախաձեռնությամբ հանդես գալը մեղադրող կողմի բացառիկ լիա¬զո¬րությունն է և անհարիր է միայն իրավունքի շահերը ներկայացնող Դատարանի սահմանադրաիրավական կարգավիճակին և դրանից բխող լիազորություններին։
Այսպիսով, դատաքննությամբ հետազոտված բոլոր ապացույցների համադրման և գնահատման արդյունքներով Դատարանը արձանագրում է նաև, որ վերոնշյալ դրվագներով գործով ամբաստանյալ Էլհամ Շիր¬խա¬նիի խոստովանական ցուցմունքները հաստատվել են դատաքննութ¬յամբ հետազոտված թույլատրե¬լի և վերաբերելի, գործի լուծման տեսանկյունով՝ բավարար ապա¬ցույցներով, այդ թվում՝ գոր¬ծով ամբաստանյալ Զուրաբ Ստեփանյանի հրապա¬րակ¬ված և հե¬տա¬զոտված (ի հաշիվ դա¬տաքննա¬կան ցուցմունքի արժևորված) նախաքննական ցուց¬մուն¬քով, իրեղեն ապա¬ցույց ճանաչված և գործին կցված «մետամֆետամին» և «մեթադոն» տեսակի թմրամիջոցների առկայությամբ, դրանց դա¬տա¬քիմիա¬կան փորձաքննության եզրակացութ¬յուն¬ներով, որպես ապացույց ճանաչված փաս¬տաթղթե¬րի առ¬կա¬յությամբ։
Դատարանը նաև փաս¬տում է, որ պաշտպանական կողմի վիճարկումները՝ ՀՀ քրեական դատա¬վա¬¬րական օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ և 5-րդ կետերի հիմքով գործով ամբաս¬տան¬յալներ Էլհամ Շիրխանիի և Զոհրաբ Ստեփանյանի խոստովանական ցուցմունքները որպես ապա¬ցույց ան¬¬թույ¬լատրելի ճանաչելու վերաբերյալ, անհիմն են և չփաստարկված, յուրովի մեկնաբանման հետևանք են։
Ամբաստանյալներ Էլհամ Շիրխանիի և Զոհրաբ Ստեփանյանի նկատմամբ պատ¬իժ նշա¬նա¬կելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերա¬կանգ¬նել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցա¬գոր¬ծութ¬յուն¬ները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հանցանք կատարած անձի նկատ¬մամբ կի¬րառ¬վող պատիժը և քրեաիրավական ներգոր¬ծության այլ միջոց¬ները պետք է լինեն արդարացի, համա¬պա¬¬տասխանեն հանցանքի ծան¬րութ¬յանը, այն կատարելու հանգա¬մանք¬ներին, հանցավորի անձնա¬վո¬րութ¬յանը, անհրա¬ժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա¬գործությունները կան¬խելու հա¬մար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասն սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, իսկ նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հան¬րության համար վտան¬գա¬¬վո¬րութ¬յան աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնու¬թագրող տվյալ¬ներով, այդ թվում՝ պա¬տաս¬խա¬նատ¬վությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծան¬րացնող հանգամանքներով։ Նույն հոդ¬վածի 3-րդ մասի համաձայն` հանցագործության համար նա¬խա¬տեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակ¬վում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը, Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ 2007թ. հոկտեմբերի 26-ի ՎԲ-149/07 գոր¬ծով մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախա¬տես¬ված իրա¬վանորմը, նշել է, որ այն Դատարանին օժտել է անձի պատասխա¬նատվությունը մեղմացնող հան¬գամանքների կիրառման լայն հայեցողությամբ, քանի որ պա¬տիժ նշանակելիս Դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այնպիսի հանգա¬մանք¬ներ, որոնք նույն հոդվածի առաջին մասում նշված չեն։
Դատարանը, որպես ամբաստանյալ Էլհամ Շիրխանիի անձը դրականորեն բնութագրող տվյալ է գնա¬հատում՝ նախկինում դատա¬պարտված և արատավորված չլինելը (ըստ ՀՀ ոստիկա¬նութ¬յան ինֆոր¬մացիոն կենտրոն 2013թ. նոյեմբերի 11-ին կա¬տար¬ված հարցման արդյունքների), այրի լինելը և ՄԻԱՎ վարակակիր հանդիսանալը (ըստ Շահիդ Բեհեշթի անվան բժշկական գիտությունների և հիգիե¬նայի համալսարանի, Կեnտրոն Թեհրան Շաղրի բժշկի` 2013թ. սեպտեմբերի 1-ին տրված տեղեկանքի և կից հետազոտության արդյունքների` HIV Ab (Western Blot-ի հետազոտությունը դրական `)) որպես պա¬տաս¬խա¬նատ¬վութ¬յունն ու պատիժը մեղմացնող հանգա¬մանք¬ներ՝ խնամքին մինչև 14 տարե¬կան երեխայի` Համի Յազդան Փանահի առկա¬յութ¬յունը ( ըստ նույն տեղեկանքի), գործով մյուս ամբաս¬տանյալ Զոհրաբ Ստեփանյանին «մերկացնե¬լուն» դեռևս անձնական խուզարկության ենթարկվելու պահից ակտիվո¬րեն աջակ¬ցելը` հաշվի առնելով, որ առանց քննչական այդ գործողության ժամանակ արած հայտա¬րարութ¬յան, իսկ հետագայում նաև նախաքննական ցուցմունքների` հնարավոր չէր ապա¬ցուցել անձնական խու¬զար¬կությամբ Է.Շիրխանիի մոտ հայտնաբերված թմրամիջոցն ապօրինաբար ձեռք բերելու մտադրություն ունեցող անձի` ամբաստանյալ Զ.Ստեփանյանի մեղավորությունը և ապահովել վերջինիս քրեական պատաս¬խա¬նատվության անխուսափելիությունը։
Դատարանը, որպես ամբաստանյալ Զոհրաբ Ստեփանյանի անձը բնութագրող տվյալ է գնա¬հա¬տում՝ վատառողջ լինելը (ըստ ներկայացված բժշկական փաստաթղթերի), նախկինում դատա¬պարտ¬ված չլինելը, սակայն միևնույն ժամանակ 2006թ. հուլիսի 24-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով 3 տարի ժամկետով ազատազրկման դատա¬պարտվելը և 2006թ. հուլիսի 7-ին համաներման որոշ¬ման կիրառմամբ պատժի կրումից ազատվելուց հետո վերստին, սույն գործի շրջանակ¬ներում իրավապահ մարմինների և Դատարանի տեսադաշտում հայտնվելը (ըստ ՀՀ ոստիկանության ինֆոր¬մացիոն կենտրոն 2013թ. նոյեմբերի 11-ին կատարված հարցման արդյունքների և Կենտրոն և Նորք-Մարաշ համայնքների առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի), իսկ որպես պատասխա¬նատվությունն ու պատիժը մեղմաց¬նող հանգամանք՝ բնակության վայրում դրականորեն բնութագրվելը (ըստ «Կենտրոն 12» համատիրութ¬յան նախագահ Ս.Ներսիսյանի տրամադրած 2013թ. նոյեմբերի 22-ի բնութագրի)։
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների՝ դատաքիմիական փորձաքննության 2013 թվա¬կանի նոյեմբերի 22-ի թիվ 0991 և 0992 եզրակացությունների համաձայն ՝ գործով ամբաստանյալ Զոհ¬րաբ Ստեփանյանի մեզի փորձանմուշում հայտնաբերվել են կանաբինոիդների և մետամֆետամին¬ների, իսկ Էլհամ Շիրխանիի մեզի և մազի փորձանմուշներում՝ մետամֆետամինների խմբի թմրամիջոցի հետքեր, սակայն դրանցից Զ.Ստեփանյանի վերաբերյալ եզրակացությունը Դատարանը ճանաչել է անթույլատ¬րելի ապացույց։ Հետևաբար, վերոնշյալ ապացույցներով հաստա¬տվել է բացառապես Էլհամ Շիրխանիի կողմից թմրամիջոց գործածելու փաստը։ Դատարանը, ղեկա¬վար¬վելով ՀՀ քրեական դա¬տա¬¬վա¬րական օրենսգրքի 63-րդ հոդ¬վածի 2-րդ մասի պահանջով և ելնե¬լով ամբաստանյալ Է.Շիրխանիին մեղ¬սագրվող հանցա¬գոր¬ծութ¬յունների բնույթից, հաշվի առնելով, որ թմրամիջոցի գոր¬ծածումը չի նպաստել նրան մեղ¬սագրվող հան¬ցանք¬ների կատար¬մանը, թմրամի¬ջոց¬¬¬ների ազդեցության տակ այդ հանցանքներ կա¬¬տա¬րելն որպես նրա պատաս¬խա¬նատ¬վությունը և պա¬տիժը ծանրացնող հանգա¬մանք չի դիտարկում։
Ամբաստանյալների անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղ¬մաց¬նող վերոնշյալ հան¬¬¬գամանքներն հաս¬տատվել են գործով ձեռք բերված և դա¬տաքննութ¬յամբ հետա¬զոտված, թույլատ¬րե¬լիութ¬յան ու վերաբերելիության չափանիշներին համա¬պա¬տասխանող ապա¬ցույց¬¬նե¬րով և ող¬ջամտո¬րեն նվազեցնում են ամբաստանյալներ Է.Շիրխանիի և Զ.Ստեփանյանի անձի հան¬րային վտան¬գավո¬րությունը։
Ամբաստանյալներ Է.Շիրխանիի և Զ.Ստեփանյանի պատասխանատվությունը և պա¬տիժը ծան¬¬րաց¬¬նող հանգա¬մանքներ Դատա¬րանը չարձանագրեց։
Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյու¬նով անդրադառնալով ամբաս¬տանյալ¬ներ Է.Շիր¬խանիի և Զ.Ստեփանյանի նկատ¬մամբ նշանակվող պատժի տե¬սակի ընտրութ¬յան և այն կրելու անհրա¬ժեշ¬տութ¬յան հար¬ցե¬րին` Դատա¬րանը փաստում է, որ նրանց կատարած հանցանքների պատ¬ժամասերը որո¬շակի են, նախատեսում են պատիժ բացառապես ազատազրկման ձևով, հետևաբար` տվյալ դեպքում քննարկ¬ման և լուծման են¬¬թակա են տվյալ հոդ¬ված¬ներով նախատեսված ազա¬տազրկման նվազագույն չա¬փից ավելի ցածր պատիժ կամ ավելի մեղմ պատժատեսակ նշանա¬կելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրա¬ռում), որպես լրացուցիչ պատիժ` գույքի բռնագրա¬¬¬վում նշանակելու, հան¬ցա¬գործություն¬ների համակցությամբ վերջնական պատիժ սահմանելու, վերջնական պատիժը կրելու կամ չկրելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրա¬ռում) հար¬ցերը։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալների կատարած հան¬¬¬ցա¬¬¬գոր¬ծությունների բնույթն ու հասարա¬կա¬կան վտանգավո¬րութ¬¬յան աստիճանը, ամբաստանյալ Է.Շիրխանիի դեպքում՝ նաև դրանց բազմա¬կիութ¬յու¬նը (համակցությունը), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդ¬վածի տեսանկյու¬¬նով բացառիկ հան¬գա¬մանք¬ների բացա¬կայությունը` Դատարանը գտնում է, որ պատժի նպատակներն ապահովելու տես¬անկյու¬նով վեր¬ջիններիս նկատ¬¬¬մամբ վերջնական պատիժ պետք է նշանակվի ազատազրկման ձևով, որը նրանք պետք է կրեն։ Նույն պատճառաբանությամբ Դա¬տարանը գտնում է նաև, որ բացա¬կայում են ամբաս¬տան¬յալների նկատմամբ ազա¬տազրկման նվա¬զագույն չափից ավելի ցածր պատիժ կամ ավելի մեղմ պատ¬ժա¬¬տեսակ նշա¬նակելու հիմքերը։ Ամբաստանյալ¬ների անձը դրականորեն բնու¬թագրող տվյալ¬ները, նրանց պատասխա¬նատվությունն ու պատիժը մեղմացնող վերը նշած հանգամանքները Դա¬տարանը հաշվի է առնում նրանց կատարած յուրաքանչյուր հանցագործության համար ազա¬տազրկման ձևով նշանակվող պատժի չափը սահ¬մանելիս, իսկ ամբաստանյալ Է.Շիրխանիի դեպքում՝ հանցա¬գոր¬ծությունների հա¬մակցությամբ վերջնական պատիժ նշանակելիս։ Այդ պատիժն է արդարացի և անհրա¬ժեշտ սոցիալական արդարությունը վերականգնելու, ամբաս¬տանյալներից յուրաքանչյուրին ուղղելու, նրանց կողմից նոր և այլոց կողմից նման հան¬ցագոր¬ծութ¬յուն¬ների կատա¬րումը կանխելու համար։
Ամբաստանյալ Զ.Ստեփանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս Դատարանը հաշվի է առնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 65-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջը, համաձայն որի՝ հանցափորձի համար ազատազրկման ձևով նշանակվող պատժի ժամկետը չի կարող գերազանցել նույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի մասով որոշակի ժամկետով ազատազրկման ձևով նախատեսված պատ¬ժի առավելագույն ժամկետի երեք քառորդը, ամբաստանյալ Զ.Ստեփանյանի դեպքում՝ 4 տարի 6 ամիս ժամկետով ազատազրկումը։
Ամբաստանյալ Էլհամ Շիրխանիի կատարած յուրաքանչյուր հանցանքի համար պատիժ, իսկ հան¬¬ցանք¬ների համակցությամբ վերջնական պատիժ սահմանելիս Դատարանն հաշվի է առնում նաև այն, որ սույն գործով վերջինիս մեղսագրվում է ըստ բնույթի և հանրության համար վտանգա¬վո¬րության աստի¬ճանի` ծանր և առանձնապես հանցա¬գոր¬ծությունների կատարում, հետևաբար` նրա նկատ¬մամբ պատիժ պետք է նշանակվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասով, որը կիրա¬ռելի է համա¬րում նաև պատիժները մասնակիորեն գումա¬րելու կանոնը։
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Էլհամ Շիրխանիի նկատ¬¬մամբ լրա¬ցուցիչ պատժի` գույքի բռնագրավ¬ման նշա¬նակման հարցին` Դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպ¬¬քում դրա նշանակումը չի ծա¬¬ռա¬յի պատժի նպատակներին։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 215-րդ հոդվածի համա¬ձայն` բռնագրավ¬¬ման ենթակա է միայն մաքսա¬նենգության առար¬կան, տվյալ դեպ¬քում` թմրա¬մի¬ջոցը, ուստի այդ հոդվածով նա¬խա¬¬¬տես¬ված լրացուցիչ պատժա¬տեսակ նշանակելով` Դա¬տարանը միաժամանակ փաստում է, որ «մետ¬ամ¬¬¬ֆետամին» և «մեթադոն» տեսակի թմրա¬միջոցները, որպես իրեղեն ապացույց, պետք է ոչնչաց¬նել` սույն դատավճռին օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Քննարկելով ամբաստանյալներ Էլհամ Շիրխանիի և Զոհրաբ Ստեփանյանի նկատ¬մամբ ընտրված խափանման միջոց կալա¬նա¬վորման հարցը` Դատարանը, հաշվի առնելով վեր¬ջիններիս եր¬կա¬րամյա ազատազրկման դատա¬պարտելու փաստը, գտնում է, որ այն անհրաժեշտ է թող¬նել անփո¬փոխ` դա¬տավճռի կատարումն ապահովելու նպատակով։ Միաժամանակ անդրա¬դառ¬նալով ամբաս¬տան¬¬յալների պատ¬ժի կրման սկիզբն հաշ¬վար¬կելու և անազատության մեջ պահ¬վելու ժամկետն հաշ¬վակցելու հարցե¬րին` Դատա¬րանը գտնում է, որ պատժի կրման սկիզբն անհրա¬¬ժեշտ է հաշվարկել նրանց բերման ենթարկելու պահից` 2013թ. նոյեմբերի 8-ից։ Այդ դեպ¬քում ամբաս¬տանյալ¬ներից յուրա¬քանչյուրին կալան¬քի տակ պահելու ժամկետը լրացուցիչ հաշ¬վակցելու անհրա¬ժեշ¬տութ¬¬յունը վերա¬նում է, քանի որ հաշ¬վակցման ենթակա ժամկետն ինքնին ընդգրկում է 2013թ. նոյեմբերի 8-ից մինչև սույն դատավճիռն օրինա¬կան ուժի մեջ մտնելն ըն¬կած ժամանակա¬հատ¬վածը։
ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դա¬տավճիռ կա¬յաց¬նելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույցների տնօրինման, դատա¬կան ծախսերի, գույ¬քի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի, քա¬ղա¬¬¬քա¬ցիական հայցի հար¬ցե¬րին։ Վերոնշյալի կապակցությամբ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով ամ¬բաս¬տանյալների գույքի նկատմամբ փաստացի արգելանք չի կի¬րառվել, նրանց դեմ քաղա¬քա¬¬ցիական հայց չի ներկայացվել։
Դատարանը փաստում է, որ որպես դատական ծախս` Էլհամ Ղասեմիի Շիրխանիից և Զոհրաբ Վահանի Ստեփանյանից հօ¬գուտ պետական բյուջեի համապարտությամբ անհրաժեշտ է բռնագանձել դատաքիմիական (նյութագիտական) փորձաքննության 2013թ. նոյեմբերի 8-ի թիվ 13-3782/1 և 2013թ. նոյեմբերի 14-ի թիվ 13-3782/2 եզրակա¬ցությունների կազմման վրա կատարված ծախսը` ընդհանուր 54.960 (հիսունչորս հազար ինը հարյուր վաթսուն) ՀՀ դրամ գու¬մարը։
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման խնդրին` Դատարանը գտնում է, որ գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված, Դատարանում պահվող` դատաքիմիական փոր¬ձաքննութ¬¬յուններից հե¬տո մնացած 13.644 գրամ «մետամֆետամին» տեսակի թմրամիջոցը, «մեթադոն» տե¬սակի թմրա¬¬¬¬¬միջոցի 81 հա¬բե¬րը, ինչպես նաև «նորտրիպտիլին» տեսակի դեղամիջոցի 37 հաբերն անհրաժեշտ է ոչնչաց¬նել՝ սույն դա¬տավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։ «Նորտրիպտիլին» տեսակի դեղամիջոցի ոչնչաց¬ման վե¬րա¬բերյալ Դատարանի հետևությունը պայմանավորված է նրանով, որ այն ևս Հայաստան է փո¬խադրվել հոգեմետ դեղահաբերի համար նախատեսված մաքսային կանոնների խախտմամբ, հետևա¬բար` այդ պատճա¬ռաբանությամբ ամբաստանյալ Էլհամ Շիրխանիին վերադարձման ենթակա չէ։
Գնահատելով և ամփոփելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույց¬ները, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարա¬կան օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով, 119-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ և 369-373-րդ հոդված¬ներով, Դա¬տա¬րանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց՝

1. Էլհամ Ղասեմիի Շիրխանիին ճանաչել անպարտ և արդարացնել՝
2013 թվականի հունիսի 25-ի մաքսանենգության դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 215-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով առաջադրված մեղադրանք¬ներում՝ հանցագործության դեպ¬քերի բացակա¬յության հիմքով,
2013 թվականի հոկտեմբերի 21-ի մաքսանենգության դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-215-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 38-266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված մեղադրանք¬ներում՝ հանցագործության դեպքերի բացակայության հիմքով։
Էլհամ Ղասեմիի Շիրխանիին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 215-րդ հոդվածի 2-րդ մասով (2 դրվագներով) և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ մասով (2 դրվագ¬ներով) նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ, նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ`
2013 թվականի հուլիսի 26-ի մաքսանենգության դրվագով`
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 215-րդ հոդ¬վածի 2-րդ մասով` ազա¬տազրկում` 5 (հինգ) տարի ժամկետով,
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով` ազատազրկում՝ 8 (ութ) տարի ժամ¬կետով՝ առանց գույքի բռնագրավման։
2013թ. նոյեմբերի 8-ի մաքսանենգության դրվագով`
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 215-րդ հոդվածի 2-րդ մասով՝ ազա¬տազրկում` 5 (հինգ) տարի ժամկետով` մաքսանենգության առարկա հանդի¬սա¬ցած թմրա¬մի¬ջոց¬ների բռնագրավ¬մամբ,
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով՝ ազատազրկում՝ 8 (ութ) տարի ժամ¬կետով՝ առանց գույքի բռնագրավման։
Կիրառելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասը, նշանակված պա¬տիժները մաս¬նակիորեն գումարելով` Էլհամ Ղասեմիի Շիրխանիի նկատմամբ որպես վերջ¬նական պա¬տիժ նշա¬նակել ազա¬տազրկում` 12 (տասներկու) տարի ժամկետով` մաքսանենգության առարկա հան¬¬դիսացած թմրա¬միջոց¬նե¬րի բռնագրավ¬մամբ։
Էլհամ Շիրխանիի պատժի կրման սկիզբն հաշվել 2013թ. նոյեմբերի 8-ից, նրա նկատ¬մամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանա¬վորումը թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։

2. Զոհրաբ Վահանի Ստեփանյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-268-րդ հոդ¬վածի 3-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ, նրա նկատմամբ նշանակել պա¬տիժ` ազատազրկում 3 (երեք) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով։
Զոհրաբ Ստեփանյանի պատժի կրման սկիզբն հաշվել 2013թ. նոյեմբերի 8-ից, նրա նկատ¬մամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանա¬վորումը թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դատավճիռն օրի¬նական ուժի մեջ մտնելը։
Գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված և Դա¬տա¬րանում պահվող` դատաքիմիական փոր¬ձաքննութ¬¬յուններից հետո մնացած 13.644 գրամ «մետամֆետամին» տեսակի թմրամիջոցը, «մեթադոն» տե¬սակի թմրա¬¬¬¬¬միջոցի 81 հաբերը, ինչպես նաև «նորտրիպտիլին» տեսակի դեղամիջոցի 37 հաբերը ոչնչաց¬նել՝ սույն դա¬տավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Որպես դատական ծախս` Էլհամ Ղասեմիի Շիրխանիից և Զոհրաբ Վահանի Ստեփանյանից հօ¬գուտ պետական բյուջեի համապարտությամբ բռնագանձել 54.960 (հիսունչորս հազար ինը հարյուր վաթսուն) ՀՀ դրամ գու¬մար։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեա¬կան դա¬տարան հրապարակման օրվանից մե¬կամսյա ժամկետում։



ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ