Գործ թիվ ԵԿԴ/0021/01/14






ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դա¬տարանը (այսուհետ` Դատարան),

նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի,

քարտուղարությամբ` Ժենյա Ավետիսյանի և
Աննա Փանոսյանի,
մասնակցությամբ`

մեղադրող, Երևան քաղաքի
դատախազության ավագ
դատախազ` Գևորգ Սարգսյանի,

պաշտպաններ` Արտակ Գարոյանի (ամբ. Ա.Հարությունյան),
Անահիտ Հովհաննիսյանի (ամբ. Ս.Գինոսյան),

2014թ. հունիսի 23-ին նույն Դատարանում՝ դռնբաց դատական նիստում քննեց և ավարտեց քրեա¬կան գործն ըստ մե¬ղադ¬րանքի`
1. Արշակ Ավետիքի Հարությունյանի` (ծնված 1988թ. հունվարի 9-ին, Շիրակի մարզի Լանջիկ գյու¬¬ղում, ազ¬գութ¬¬յամբ հայ, ՀՀ քաղա¬քա¬ցի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուրի, չի աշխատել, նախ¬կինում չդատ¬ված, հաշ¬վառ¬¬ված է Շիրակի մարզի Լանջիկ գյուղի 4-րդ փողոցի 2-րդ տանը, ՀՀ ԱՆ «Նու¬բա¬րաշեն» ՔԿ հիմնարկի կալանավոր, սույն քրեական գործով կալանքի տակ է 2013թ. նոյեմբերի 14-ից),
2. Սմբատ Բարեղամի Գինոսյանի` (ծնված 1993թ. փետրվարի 9-ին, Շիրակի մարզի Ձիթհանքով գյուղում, ազ¬գութ¬¬¬¬յամբ հայ, ՀՀ քաղա¬քա¬ցի, միջնակարգ կրթությամբ, ամու¬¬րի, չի աշխատում, նախ¬կի¬նում չդատապարտված, հաշ¬վառ¬¬ված և բնակվում է Շիրակի մարզի Ձիթհանքովի գյուղի 2-րդ փողոցի 21-րդ տանը, սույն գործով նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել չհեռանալու վերա¬բերյալ ստորագրություն)։

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Թիվ 59104413 քրեական գործն հարուցվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մա¬սի և 268-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով 2013թ. նոյեմբերի 14-ին ՀՀ ոստի¬կա¬նության ՔԳՎ ծանր հանցագործությունների քննության բաժնում` Արշակ Հարությունյանի կողմից իրացնելու նպա¬տակով զգալի չա¬փի թմրամիջոց ապօրինաբար պատրաստելու, պահելու, փոխադրելու և Սմբատ Գինոսյանին իրաց¬նելու դեպքի առթիվ։
2014թ. նոյեմբերի 14-ին վերոշյալ կասկածանքով Արշակ Հարությունյանը ձերբակալվել է։
2014թ. նոյեմբերի 14-ին Սմբատ Գինոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրություն։
2013թ. նոյեմբերի 16-ին Արշակ Հարությունյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2013թ. նոյեմբերի 16-ին Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրա¬վա¬¬սութ¬յան դատարանը, բավարարելով նախաքննական մարմնի միջնորդությունը, մեղադրյալ Արշակ Հա¬րությունյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրել կալանավորումը։
2013թ. նոյեմբերի 20-ին Սմբատ Գինոսյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2014թ. փետրվարի 28-ին քրեական գործը Սմբատ Բարեղամի Գինոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և Արշակ Ավետիքի Հարությունյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով հաստատված մեղադրական եզրա¬կացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջան¬¬ների ընդհա¬նուր իրավա¬սության դատարան, 2014թ. մարտի 4-ին ընդունվել վարույթ։

2. Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատման արդյունքներով Դատարանն հաս¬տատված է համարում այն, որ ամբաստանյալ Արշակ Հարությունյանը իրացնելու նպատակով 2013թ. նոյեմբերի 10-ին Շիրակի մարզի Լանջիկ գյուղի մոտակայքում աճած կանեփի թփերից ապօրինաբար պատրաստել և պահել է զգալի չափի` 0.57 գրամ «չորացված մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որը փոխադրել է Երևան քաղաք և Ներքին Չարբախի 7 փողոցի թիվ 20 տուն, որտեղ 2013թ. նոյեմբերի 13-ին՝ ժամը 12-ի սահմաններում հյուրասիրելու միջոցով ապօրի¬նաբար իրացրել է Սմբատ Գինոսյանին։
Նույն օրը` ժամը 17։50-ի սահմաններում, ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության «Կա¬րեն Դեմիրճյանի» անվան մետրոպոլիտենի պահպանության բաժնի աշխատակիցների կողմից Սմբատ Գինոսյանի անձնական խուզարկության ենթարկելու արդյունքում հայտ¬նաբերվել և վերցվել է Արշակ Հարությունյանից ստացած և ապօրինաբար պահվող այդ թմրամիջոցը` զգալի չափի` 0.57 գրամ «չորացված մարիխուանան»։
Այսպիսով, ամբաստանյալ Արշակ Հարությունյանը կատարել է հանցավոր արարք, որը նախա¬տես¬ված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով, իսկ Սմբատ Գինոսյանը` հանցավոր արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Ամբաստանյալ Սմբատ Գինոսյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր ճանաչեց մաս¬նակիորեն` ընդունելով միայն թմրամիջոցն ապօրինի պահելու փաստը` նշելով, որ թմրամիջոցն անձամբ քաղել և չորացրել է, այն իր բարեկամ Արշակ Հարությունյանից ձեռք չի բերել։ Մանրամաս¬նեց, որ 2011թ. ժամկետային զինվորական ծառայությունից տուն վերադառնալուց հետո այցե¬լելով բարեկամների տուն և կանեփ տեսակի թմրամիջոց տեսնելով` քաղել և տեղում չորացրել, ապա ծխելու եղանակով օգտագործել է, մի մասն էլ պահել է իրենց փողոցում լքված կրպակի առաս¬տաղի մեջ, հետա¬գա օգտագործման համար։ Այնուհետև մեկնել է Մոսկվա, որտեղից վերադառնալուց հետո Արշակը զանգահարել և իր հետ հանդիպելու ցանկություն է հայտնել։ Երեք օր անց հանդիպել են, գիշերել են նույն տանը, Արշակին ճանապարհելուց առաջ իր մոտ է վերցրել պահած թմրամիջոցը, Արշակին ուղեկ¬ցել Երևանի մետրոպոլիտենի «Զորավար Անդրանիկի» կայան, որտեղ իրենց են մոտեցել քաղաքա¬ցիա¬կան հագուստով երկու ոստիկան, ուղեկցել ինչ-որ սենյակ։ Ստուգելու ժամանակ հայտնաբերել են կա¬նեփ, ի պատասխան նրանց հարցադրմանը՝ ընդունել է, որ հայտնաբերված թմրամիջոցը պատկանում է իրեն։ Այդ թմրամիջոցը հայտնաբերվել է իր կապույտ տաբատի աջ գրպանից`«Վինսթոն» տեսակի ծխախոտի տուփի մեջ գտնվող գլանակներից մեկում։ Ոստիկաններից մեկը նույնիսկ կիսել է գլանակը և ցույց տվել մյուսին, որից հետո կանեփը պահել են նրանց մոտ, տեղում արձանագրություն չեն կազմել, այն կազմել են արդեն քննչական բաժնում։
Պահանջել են հայտնել թմրամիջոցը ձեռք բերելու աղբյուրը, սպառնացել են մահակով ծեծել, որից հետո միայն Արշակն հայտնել է, թե իբր հայտնաբերված թմրամիջոցը նա է իրեն տվել։ Դրանից հետո իրենց ուղեկցել են ոստիկանության բաժին, հրավիրել են ընթերակաների, ում ներկայությամբ թմրամիջոցը կշռել են, որը կազմել է մոտ մեկ գրամ։ Ոստիկանության մայորի կոչում ունեցող անձը խոստացել է օգնել` նշելով, թե իբր դատարանում երկուսին տուգանքի կդատապարտեն, պայմանով, որ նրա ասածով գրեն, ինչպես նաև պաշտպանից հրաժարվեն։ Այդ օրն իրենց ազատ են արձակել, իսկ հաջորդ օրը` ժամը 14։30-ին, նույն ոստիկանների պահանջով գնացել են քննչական բաժին, ուր Արշակին ձերբակալել են, սակայն նաև հայտնել, թե իբր լուրջ բան չկա, 3 օրից նրան ազատ կար¬ձակեն, որից հետո միայն տվել է քննիչին ցանկալի ցուցմունք։ Թեև ի սկզբանե ցանկացել է իրա¬կանությանը համապատասխանող ցուցմունք տալ, սակայն քննիչը ասել է, թե սուտ ցուցմունք տալու համար քրեական պատասխանատ¬վություն է նա¬խատեսվում, համոզման մեթոդի կիրառման արդյունքում այդպես էլ ճշմարտացի ցուց¬մունք չի տվել։
Մեկնաբանելով նախաքննական խոստովանական ցուցմունքներ տալու փաստը՝ հայտնեց, որ դրանք գրել է Արշակին ձերբակալելուց հետո, քննիչի թելադրածով՝ ցանկանալով հնարավորին շուտ ավարտել տհաճ այդ միջադեպը և թաքցնել այն իրենց հարազատներից։ Իր այն հարցին, թե ինչու է Արշա¬¬կին ձերբակալել, քննիչը խոստացել է, որ ընդամենը 3 օրից նա ազատ է արձակվելու, հետա¬գա¬յում էլ «լավ է լինելու»։ Թեև ընդունեց, որ նա¬խաքննութ¬յան ընթացքում կազմած փաստաթղթերի տակ ինքն է ստորագրել և ցուցմունքներն էլ գրվել են իր կողմից, սակայն նշեց, որ դրանք գրել է քննիչի թելադրանքով, նշված փաստաթղթերում առկա տվյալները քննիչի երևակայության արդյունքն են։ Նշեց նաև, որ թեև քննիչը լռելու իրավունքը բացատրել է, սակայն նրա ասածով է ցուցմունքները գրել, քանի որ Արշակին բաց էին թողնելու և այդ ամենը վերջանալու էր։ Մոտ 3 օր անց, երբ Արշակին արդեն կալանավորել էին, իրեն նորից կանչել են բաժին։ Քննիչը բացատրել է, որ Արշակը մեղադրվում է ծանր հանցանքի կատարման մեջ, համոզել է պաշտպանից հրաժարվել` պատճառաբանելով, թե իբր պաշտպանի հոնորարի հաշվին նշանակվելիք տուգանքը կվճարեն։ Նշեց նաև, որ այդ պահին արդեն գիտեր, որ քրեական գործը դատարան է գնալու։ Նշեց նաև, որ նախաքննության ողջ ընթացքում Ար¬շակը ճշմարտության մասին չի բարձրաձայնել, քանի որ մտավախություն է ունեցել, որ իրեն էլ կկա¬լանավորեն։ Նշեց նաև, որ վերջին անգամ այդ թմրամիջոցից օգտագործել է 2013թ. նոյեմբերին` Մոսկ¬վայում։
Մինչդեռ մինչդատական վարույթի ընթացքում կասկածյալի, ապա նաև մեղադրայլի կարգա¬վիճակում հարցաքննվելիս Սմբատ Գինոսյանը հայտնել էր, որ 2013թ. նոյեմբերի 12-ին հյուրընկալել է Շիրակի մարզի Լանջիկ գյուղի բնակիչ, իր ազգական Արշակ Հարությունյանին։ Նոյեմբերի 13-ին` ժա¬մը 11-ից 12-ի սահման¬ներում, Արշակն իրենց տան բակում «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց է առաջարկել իրեն, համա¬ձայնել և վերցրել է նրա մոտ եղած, սպիտակ թղթի մեջ փաթաթված «մարի¬խուանա» տեսակի թմրա¬միջոցի ողջ քանակությունը։ Այդ «մարիխուանան», որն եղել է չորացրած կա¬նեփ, ինքն ամբողջութ¬յամբ լցրել է իր մոտ եղած «Վինսթոն» տեսակի ծխախոտի գլանակներից մեկի մեջ և հետագայում ծխելու նպատակով պահել մոտը։
Նույն օրը` ժամը 15-ի սահմաններում, ինքն ու Արշակը նստել են մետրո` «սուրբ Գրիգոր Լուսա¬վորիչ» եկեղեցի այցելելու համար։ Մետրոյի «Զորավար Անդրանիկ» կայարանում իրենց են մոտեցել ոստիկանության աշխատակիցները, ենթարկել անձնական խուզարկության, որի ժամանակ ընթերա¬կաների ներկայությամբ հայտնաբերվել է իր մոտ եղած թմրամիջոցը։ Ոստիկաններին հայտարարել է, որ այդ թմրա¬միջոցն իրեն հյուրասիրել է հորաքրոջ որդի Արշակ Հարությունյանը, որը մոտն է պահել իր գործածման համար։
Ամբաստանյալ Արշակ Հարությունյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չճա¬նա¬չեց և Դատարանում հայտնեց, որ 2013թ, նոյեմբերի 5-ին ՌԴ-ից ժամանել է Հայաստան։ Քանի որ Երևան քաղաքին լավ ծանոթ չի եղել, Սմբատն առաջարկել է նախ եկեղեցի այցելել, ապա գնալ Շիրակի մարզի Լանջիկ գյուղ։ Մետրոյի «Զորավար Անդրանիկ» կայանից դուրս գալուց իրենց են մոտեցել ոստիկա¬նության երկու աշխատակիցներ, ուղեկցել սենյակ, խուզարկել են Սմբատին և ծխախոտի տուփի մեջ հայտնաբերել կանեփ։ Հայտնաբերված գլանակը ոստիկանության աշխատակիցները կիսել են ու տեսել, որ դրա մեջ կանեփ է։ Այն հարցին, թե հայտնաբերվածն ումն է, Սմբատը պատաս¬խանել է, որ նրանն է։ Ոստիկանները սպառնացել են մահակով ծեծել նրան, եթե չհայտնի այդ թմրամի¬ջոցը ձեռք բերելու աղբյուրը։ Խղճահարությունից ելնելով՝ հայտնել է, թե իբր ինքն է այն Սմբատին տվել, նշել նաև, որ այն աճեցրել էր գյուղում։ Նրանք համոզել և հորդորել են նույնը հայտնել նաև ոստիկանության բաժնում՝ պատճառաբանելով, թե իբր, միևնույնն է, հայտնաբերված թմրամիջոցի քանակությունը քիչ է, որի համար նախատեսվում է բացառապես վարչական տուգանք։ Հայտնա¬բեր¬վածը քննչական բաժ¬նում՝ մինչ խուզար¬կության սկիզբը, վերադարձրել են Սմբատին, որից հետո հրավիրել են ընթերակաների և կատարել խու¬զարկութ¬յուն, ապա ոստիկանների թելադրանքով ցուց¬մունքներ են գրել։ Քննիչը ևս խոստացել է, որ գործը տուգան¬քով է ավարտվելու։ Նշեց նաև, որ դատարանում կալանքի միջնորդությունը քննարկելու ժամանակ ճշմարտությունը չի բարձրաձայնել, նաև պաշտպան չի ցանկացել, քանի որ հավատացել է, որ իրեն չեն կալանավորելու։ Նշեց նաև, որ Սմբատին թմրամիջոց իրացնելու վերաբերյալ տված սուտ ցուցմունքից առաջին անգամ հրաժարվել է կալանավորվելուց 20 օր անց, քննիչի մոտ ցուցմունք տալու ժամանակ` նշելով, որ Սմբատին ինքը չի իրացրել թմրամիջոցը, ուղղակի փորձել է օգնել նրան` առանց մանրամասնելու խոստովանական ցուցմունքը սպառնալիքի և խաբեության ազդեցությամբ տա¬լու հանգամանքը։ Նշեց նաև, որ խուզար¬կության արձա¬նագրութ¬յունը թեև ստորագրել է, սակայն այն չի կարդացել, քանի որ վստահել էր ոստիկանների խոստումներին` այն մասին, որ վարչական տուգանքով իրեն ազատ են արձակելու։ Նշեց նաև, որ նախաքննական ցուցմունքները թեև ստորագրել է, սակայն քննիչի թելադրանքով։ Մազի փորձանմուշում հայտնաբերված թմրամիջոցի առկայութ¬¬յան փաստը մեկնաբանելով՝ նշեց, որ այն գոր¬ծածել է ՌԴ-ից ՀՀ վերադառանալուց մի քանի օր առաջ։
Մինչդեռ մինչդատական վարույթի ընթացքում, կասկածյալի կարգավիճակում դեռևս 2013թ. նոյեմբերի 14-ին, մեղադրյալի կարգավիճակում 2013թ. նոյեմբերի 16-ին հարցաքննվելիս Ա.Հարութ¬յուն¬¬յանը հայտնել էր, որ 2013թ. գարնանը Լանջիկ գյուղի մերձակա հողատարածքում ցանել է կանեփ տեսակի բույս, նույն թվականի ապրիլին արտագնա աշխատանքի է մեկնել Ռուսաստանի Դաշնութ¬յուն։ 2013թ. նոյեմբերի 5-ին վերադարձել է ՀՀ, իսկ 2013թ. նոյեմբերի 9-ին կամ 10-ին Լանջիկ գյուղի մոտակայքում իր ցանած կանեփի թփերից պատ¬րաստել և պահել է «մարիխուանա» տեսակի թմրա¬միջոց։ 2013թ. նոյեմբերի 12-ին գնացել է Երևան` իր ազգական Սմբատ Գինոսյանի տուն` իր հետ բերելով թղթի մեջ դրված նշված թմրամիջոցը։ Նոյեմբերի 13-ի առավոտյան Սմբատի տան բակում օգտա¬գործման նպատակով, անվճար վերջինիս է տվել «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը, սա¬կայն նույն օրը մետրոյում ոստիկանները իրեն և Սմբատին անձնական խուզարկության են ենթարկել, որի արդյունքում Սմբատի մոտ հայտնաբերել են իր տված «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը։
Դատարանը փաստում է, որ միայն դատաքննության ընթացքում ի հայտ եկած, ամբաստան¬յալ¬ներ Արշակ Հարությունյանի և Սմբատ Գինոսյանի վերոնշյալ պատճառա¬բա¬նությունները՝ հոգեբա¬նա¬կան բռնության ենթարկվելու ազդե¬ցությամբ խոստովանական ցուցմունքներ տալու վերաբերյալ, ան¬հիմն են և մտացածին, հետապնդում են թույլատրելի նախաքննական ցուցմունքներից որևէ կերպ հրաժարվելու, այդ կերպ ծանր հանցագործության մեջ ամբաստանվող Արշակ Հարությունյանին հնարավոր քրեական պա¬տաս¬¬խա¬¬նատվությունից և պատժից զերծ պահելու նպատակ։
Գնահատելով ամբաստանյալներ Արշակ Հարությունյանի և Սմբատ Գինոսյանի վերոնշյալ դատաքննա¬կան և նախաքննական խոստովանական ցուցմունքները, դրանք համադրելով և ստուգելով միմյանց, ինչպես նաև դատաքննությամբ հետազոտված այլ ապացույցների հետ՝ Դատարանն առավել արժևո¬րում է նախաքննականը, որպիսի հետևության հանգում է դա¬տաքննության ընթաց¬քում պատ¬շաճ իրա¬¬վա¬¬կան ըն¬թա¬ցակարգերի շրջա¬նակ¬նե¬րում հետա¬զոտ¬ված և գնահատ¬ված ներ¬քոհիշ¬յալ ապա¬ցույց¬նե¬րի համադրման և գնահատման արդյունքներով.
Գործով ամբաստանյալ Արշակ Հարությունյանի մասնակցությամբ կատարված քննչական փորձարարության արձանագրությամբ, համաձայն որի` վերջինս, 2013թ. նոյեմբերի 15-ին կատարված քննչական այդ գործողության ընթացքում մատնացույց անելով Շիրակի մարզի Լանջիկ գյուղի մերձակա դաշտային հատվածը, հայտարարել է, որ այդտեղից է 2013թ. գարնանը կանեփի թուփ ցա¬նել, որի չորացած տերևները 2013թ. նոյեմբերի 9-ին կամ 10-ին քաղել է և պատրաստել «մարիխուա¬նա» տեսակի թմրամիջոց։
Գործով ամբաստանյալ Սմբատ Գինոսյանի անձնական խուզարկության արձանագրութ¬յամբ, համաձայն որի` 2013թ. նոյեմբերի 13-ին կատարված քննչական այդ գործողության արդյունք¬ներով վերջինիս ջինսե տաբատի գրպանից հայտնաբերվել է «Վինսթոն» ֆիր¬մայի ծխախոտի տուփ, որի մեջ՝ գլա¬նակներից մեկում, հայտնաբերվել է դեղնականաչավուն զանգ¬¬ված։ Նշված նյութը կշռվել է, ընդհանուր քաշը կազմել է 1 գրամ։ Խուզարկվող Ս.Գինոսյանը հայտա¬րա¬րել է, որ իր մոտից հայտ¬նա¬բերված այդ թմրամիջոցը պատկանում է իրեն, որն իրեն է հյու¬րա¬սիրել հորաքրոջ որդին` Արշակ Հարությունյանը, այն իր մոտ է պահել անձնական օգտագործ¬ման համար։
Դատաքիմիական փորձաքննության 2013թ. նոյեմբերի 14-ի թիվ 594-Ք եզրակացությամբ, համաձայն որի` գործով ամբաստանյալ Ս.Գինոսյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված և փորձաքննությանը ներկայացված հաստատուն 0.65 գրամ քաշով խառնուրդից 0.57 գրամն հանդի¬սանում է «չորացված մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված և գործին կցված՝ 0.57 գրամ քաշով «չորացված մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի առկայությամբ, որից փորձագիտական հետազոտության արդյունքում ծախսվել է 0.01 գրամը։
Տոքսիկաքիմիական փորձաքննության 2013թ. նոյեմբերի 22-ի թիվ 1008 եզրակացությամբ, համա¬ձայն որի` գործով ամբաստանյալ Արշակ Հարությունյանի մեզի և մազի փորձանմուշներում հայտ¬նաբերվել են հատկապես կանաբիսի խմբի թմրամիջոցի թմրալկալոիդների հետքեր։
Տոքսիկաքիմիական փորձաքննության 2013թ. նոյեմբերի 22-ի թիվ 1009 եզրակացությամբ, հա¬մա¬ձայն որի` գործով ամբաստանյալ Սմբատ Գինոսյանի մեզի և մազի փորձանմուշներում հայտ¬նաբերվել են հատկապես կանաբիսի խմբի թմրամիջոցի թմրալկալոիդների հետքեր։
Որպես ապացույց ճանաչված և գործին կցված փաստաթղթերի առկայությամբ, մասնա¬վո¬րապես՝
- ՀՀ Ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության «Կարեն Դեմիրճյանի անվան» մետ¬րոպոլիտենի պահպանության բաժնի աշխատակիցների կողմից Սմբատ Բարեղամի Գինոսյանին և Արշակ Ավետիքի Հարությունյանին թմրամիջոց օգտագործելու և պահելու կասկածանքով մետրո¬պոլի¬տենի «Զորավար Անդրանիկ» կայարանից մետրոպոլիտենի պահպանության բաժին բերման ենթար¬կելու վերաբերյալ 2013թ. նոյեմբերի 13-ին կազմված արձանագրություններով,
- Արշակ Հարությունյանի 077-592382 և Սմբատ Գինոսյանի` 094-717860 հեռախո¬սա¬համար¬ների վերծանումներով, համաձայն որոնց` 2013թ. նոյեմբերի 11-ին և 12-ին Արշակ Հարութ¬յուն¬յանի և Սմբատ Գինոսյանի միջև եղել են թվով 9 հեռախոսազանգեր։ Բացի այդ, 2013թ. նոյեմբերի 9-ին և 10-ին Արշակ Հարությունյանի հեռախոսազանգերը սպասարկվել են հիմնականում Շիրակի մարզի Լանջիկ գյուղում տեղակայված, կապի ծածկույթն ապահովող «Ղ-Տելեկոմ» ՓԲ ընկերության կայանի կողմից։
- Շիրակի մարզպետարանի 2013թ. դեկտեմբերի 19-ի գրությամբ, համաձայն որի` Շիրակի մարզի Լանջիկ գյուղի հարակից հողատարածքներում աճում է կանեփի վայրի (մոլախոտային) տեսակը։
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի պա¬հանջներով, որպես ապացույց է ճանաչում նաև Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջան¬ների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2013թ. նոյեմբերի 16-ի որոշումը, համաձայն որի` սկզբնական կալանավորման այդ միջնորդության քննարկման ժամանակ` դատական նիստի ընթաց¬քում, գործով ամբաստանյալ Ա.Հարությունյանը առարկել է նրան կալանավորվելու վերաբերյալ քննիչի ներկայացրած միջնոր¬դության դեմ, հետևաբար` սույն գործի դատաքննության ընթացքում ներ¬կայացրած նրա պատճառաբանություններն առ այն, թե իբր չի գիտակցել «ինքնազրպարտման» լրջությունը և դրա հետևանքները, Դատարան ներկայացվելու բուն իմաստը, քննիչը խաբեությամբ է նրանից խոստովա¬նական ցուցմունքներ կորզել` դատարան ներկայացնելու և իբր այդ կերպ` տուգանքով իրենց գործն ավարտելու եղանակով, ակնհատ մտացածին են, հակասում է Դատարանում գործով ամբաստանյալ Ա.Հարությունյանի ներկայացրած դիրքրոշմանը։
Վկա Արարատ Մարգարյանի ցուցմունքով. Վերջինս Դատարանում ի վերջո վերահաստատեց այն, որ 2013թ. նոյեմբերի 13-ին` ժամը 17-ի սահմաններում, մետրոպոլիտենի ոստիկանության աշխա¬տա¬կիցների առաջարկով իրեն անծանոթ այլ քաղաքացու (ըստ դատաքննության արդյունքների՝ վկա Լևոն Աթո¬յանի) հետ, որպես ընթերակա, ներկա է գտնվել ոստիկանության տվյալ բաժնում կատարվող անձնական խուզարկության։ Անձնական խուզարկութ¬յան են ենթարկվել մինչ այդ իրեն անծանոթ Սմբատ Գինոսյանը և Արշակ Հարությունյանը։ Խուզար¬կութ¬յան ժամանակ Սմբատ Գինոսյանի հագուստից հանվել է «Վինսթոն» ֆիրմայի ծխախոտի տուփ, որի մեջ գտնվող գլանակներից մեկում հայտ¬նաբերվել է նաև այլ նյութ, որը ոստիկանները կշռել են, ընդհանուր քաշը կազմել է 1 գրամ։ Անձնական խուզարկության ենթարկված Սմբատ Գինոսյանը հայ¬տա¬րարել է, որ իր մոտից հայտ¬նաբերվածը չորացրած կանեփ է, որն իրեն հյուրասիրել է հորեղբոր որդին` Արշակը, այն իր մոտ է պահել անձնական օգտագործման համար։ Այնուհետև այդ խուզար¬կութ¬¬յան կապակցությամբ կազմ¬վել է համապատասխան արձանագրություն, որը ստորագրել են ինքը, մյուս ընթերական և անձնական խուզարկության ենթարկված անձինք։
Վկա Լևոն Աթյանի` Դատարանում հետազոտված և հրապարակված նախաքննական ցուց¬մուն¬քով, որը, ըստ էության, նույնաբովանդակ է վկա Ա.Մարգարյանի վերոնշյալ ցուցմունքին։
Պաշտպանական կողմի միջնորդության հրավիրվեց և որպես վկա հարցաքննվեց նաև ամ¬բաստանյալների հետ ազգակցական կապի մեջ գտնվող Ամալյա Մաթևոսյանը, ով բացառությամբ ամ¬բաս¬¬տանյալների անձը դրականորեն բնութագրող տվյալների, այլ փաստական տվյալներ չհայտնեց։

3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատման արդյունքներով Դա¬տարանն հաստատված համարեց այն, որ`
ամբաստանյալ Արշակ Հարությունյանը իրացնելու նպատակով ապօրինաբար պատրաստել, պահել, փոխադրել, ապա գործով մյուս ամբաստանյալ Սմբատ Գինոսյանին իրացրել է զգալի չափի թմրամիջոց, այսինքն` մեղավորությամբ կա¬¬տա¬րել է հան¬ցավոր արարք« որն համա¬պա¬տաս¬¬խանում է ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 266-րդ հոդ¬վածի 1-ին մասով նախա¬տես¬ված հան¬ցա¬¬գործության հատ¬կանիշ¬ներին,
ամբաստանյալ Սմբատ Գինոսյանը առանց իրացնելու նպատակի ապօրինաբար պահել է զգալի չափի թմրամիջոց, այսինքն` մեղավորությամբ կա¬¬տա¬րել է հան¬ցավոր արարք« որն համա¬պա¬տաս¬¬խանում է ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 268-րդ հոդ¬վածի 1-ին մասով նախա¬տես¬ված հան¬ցա¬¬գոր¬ծութ¬յան հատ¬կանիշ¬ներին։ Թեև մինչդատական վարույթի արդյունքներով ձեռք բերված և դատաքննութ¬յամբ հետազոտված ապացույցներով հաստատվեց, որ ամբաս¬տանյալ Սմբատ Գինոսյանի արարքում առկա է նաև վերոնշյալ թմրամիջոցը գործով մյուս ամբաստանյալ Ա.Հարությունյանից ապօրինաբար ձեռք բերելու հանցակազմը (ինչը նրա արարքի որակման վրա որևէ փոփոխություն չէր ենթադրում), սակայն նախաքննական մարմինը Ս.Գինոսյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու որոշման և մեղադ¬րական եզրակացության մեջ նման արարքի կատարում նրան չի վերագրել (չի նկարագրել), ըստ էության` այդ արարքի համար մեղադրանք չի առաջադրել, ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 309.1 հոդվածի կարգով մեղադրողը դատական քննության ընթացքում առաջադրված այդ մեղադ¬րան¬քը փոփոխելու և խստացնելու միջնորդությամբ հանդես չի եկել, ուստի Դատարանը, ելնելով իր սահ¬մա¬նադրաիրավական կարգավիճակից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 309-րդ հոդվածի պահանջներով, բավարարվում է միայն այդ փաստի արձանագրմամբ, այդ արարքի տեսանկյունով մեղավորության հարցը չի քննարկում, ամբաստանյալ Ս.Գինոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով պատիժ նշանակելիս այդ հանգամանքը հաշվի չի առնում։
Ամբաստանյալների մեղավորության վերաբերյալ հետևության Դատարանը հանգեց նախա¬պես քննարկելով ամբաստանյալ Ա.Հարությունյանին անպարտ ճանաչելու վերաբերյալ պաշտպա¬նական ճառում վերջինիս պաշտպան Ա.Գարոյանի ներկայացրած միջնորդությունը։ Ըստ պաշտ¬պանի` մեղադրանքի հիմքում դրվել են ամբաստանյալ Ս.Գինոսյանի, իր պաշտպանյալի խոստո¬վանական ցուցմունքները, նրանց անձնական խուզարկության արձանագրությունները, մինչդեռ դրանք, ըստ վերջիններիս դատաքննական ցուցմունքների, կորզվել են ոստիկանների գործադրած հոգեբանական սպառնալիքի և խաբեության ազդե¬ցությամբ, հետևաբար` անթույլատրելի ապացույցներ են։
Ամբաստանյալների դատաքննական այդ ցուցմունքներով ներկայացված իրարամերժ պատ¬ճա¬ռաբանությունների վերլուծության, դրանց և դատաքննությամբ հետազոտված այլ ապացույցների հետ համադրման և գնահատման արդյունքներով Դատարանն արձա¬նագրում է, որ նախ` ենթադրյալ խոշտանգման մասին սույն գործով ամբաս¬¬տան¬յալների կողմից մինչ¬¬¬¬դատական վա¬րույթի և դրա նկատմամբ դատական վերահսկողության ողջ ժամանակահատ¬վա¬ծում ( այդ թվում՝ ամբաս¬տանյալ Ա.Հարությունյանի կալանավորման միջնորդության դատական քննության ժամա¬նակ) չբարձրա¬ձայնելու, նախաքննական մարմ¬նի կողմից ամբաստանյալի լռելու և պաշտ¬պա¬նա¬կան իրավունքները պար¬զա¬բանելու և այդ իրավունքները պատ¬շաճ ապահո¬վելու (արձանագրելու) պայ¬մաններում են¬թադրյալ խոշ¬տանգ¬ման վերաբերյալ պաշտ¬պա¬նի պատ¬ճառա¬բա¬նություններն անհիմն են, վերա¬ցա¬կան և չփաս¬տարկված, հետևաբար` վիճարկվող ապա¬ցույց¬ներն այդ հիմքով անթույ¬լատ¬րելի ճանա¬չելու փաս¬տական և իրա¬վական հիմքերը բացա¬կա¬յում են։ Նման հետևության հանգելիս Դատարանը նաև հաշվի է առնում այն, որ ըստ ամբաստանյալների մեկնաբանության՝ նրանց նկատմամբ բռնութ¬յուն գոր¬ծադրելու սպառնալիք են տվել նրանց բռնած ոստիկանության մետրոպոլիտենի բաժնի աշխա¬տակիցները, տուգանք նշանակելու և չձերբակալելու խոստում տալով՝ խաբել և համոզել են այդ դիրքո¬րոշումը պնդել նաև ոստիկանության բաժնում բացատրություն տալիս, անձնական խուզարկության ենթարկվելիս, ինչպես նաև քննիչի մոտ հարցաքննվելիս, ով ըստ ամբաստանյալների, իր հերթին խաբել և խոստացել է եռօրյա ժամկետում Ա.Հարությունյանին ձերբակալումից ազատ արձակել, բա¬վա¬րարվել միայն նրանց դատական կարգով տուգանելով, այն դեպքում, երբ քննվող դեպքին անմի¬ջապես հաջորդ օրը՝ 2014թ. նոյեմբերի 14-ին, գործով ամբաս¬տան¬յալ Ա.Հարությունյանը ձեր¬բակալվել է, 2014թ. նոյեմբերի 16-ին՝ կալանավորվել, նրանց չեն տուգանել և այդ հիմքով գործը չեն ավարտել, ընդհակառակը, գործով ամբաստանյալ Ա.Հարութ¬յունյանը տևական ժամանակ գտնվել է անազա¬տութ¬յան մեջ։ Նման իրավիճակը` հոգեբանական սպառնալիքի կամ խա¬բեության հետևանքով ցուց¬մունքներ կորզելու փաստը, ռեալ իրականության մեջ տեղի ունենալու պարագայում պետք է ամբաս¬տանյալներին դրդեր որոշակի պոզիտիվ քայլերի` դիմումներ, հայտարարություններ, ցուցմունքներ տալուն, մինչդեռ այդ պայ¬ման¬ներում անգամ ամբաստան¬յալներից որևէ մեկը երեք ամիս տևած մինչդատա¬կան վարույթի ընթաց¬քում նրանցից ենթադրաբար ցուցմունքներ կորզելու վերաբերյալ որևէ հայտարարությամբ կամ դիմումով հանդես չի եկել, ավելին՝ ամբաս¬տանյալ Ս.Գինոսյանը, ով ոչ մեծ ծանրության հանցանք կատարելու մեղադրանքով իրավաչափորեն գտնվել է ազատության մեջ, չի փոխել իր սկզբնական դիրքորոշումն անգամ գործով մյուս ամբաս¬տանյալ, տվյալ պահին արդեն անա¬զատութ¬յան մեջ գտնվող Ա.Հարությունյանի կողմից խոստովա¬նա¬կան ցուցմունքներից հրաժարվելու պարա¬գա¬յում։
Այսպիսով, վիճարկվող վերոնշյալ ապա¬ցույց¬ները ՀՀ քրեական դա¬տավա¬րական օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի տեսանկյունով թույլատրելի են, միմյանց և այլ ապա¬ցույցների հետ հա¬մադրման ու գնահատման արդյունքներով կարող են դրվել դատավճռի հիմքում։
Ամբաստանյալներ Արշակ Հարությունյանի և Սմբատ Գինոսյանի նկատմամբ պատիժ նշա¬նա¬կելիս Դատարանն հաշվի է առնում հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերա¬կանգ¬նել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հան¬ցա¬¬գործությունները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հանցանք կատարած անձի նկատ¬մամբ կի¬րառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգոր¬ծության այլ միջոց¬ները պետք է լինեն արդարացի, համա¬պա¬¬տասխանեն հանցանքի ծան¬րութ¬յանը, այն կատարելու հանգա¬մանք¬ներին, հանցավորի անձնավո¬րութ¬յանը, անհրա¬ժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա¬գործությունները կան¬խելու հա¬մար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասն սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, իսկ նույն հոդվածի 2-րդ մա¬սի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հան¬րության համար վտան¬գավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնու¬թագրող տվյալ¬ներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծան¬րացնող հանգամանքներով։
Օրենքի և դատարանի առջև հավասարության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դա¬տա¬վա¬րական օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգամանքներ ունեցող գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատա¬րա¬նի դատական ակտի հիմնավորումները, այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբանությունները, պար¬տադիր են դատարանի համար նույ¬¬նանման փաստական հանգամանքներով այլ գործի քննության ժամանակ։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը, Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ 2007թ. հոկտեմբերի 26-ի ՎԲ-149/07 գոր¬ծով մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախա¬տես¬ված իրա¬վանորմը, նշել է, որ այն Դատարանին օժտել է անձի պատասխա¬նատվությունը մեղմացնող հան¬գամանքների կիրառման լայն հայեցողությամբ, քանի որ պա¬տիժ նշանակելիս Դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այնպիսի հանգա¬մանք¬ներ, որոնք նույն հոդվածի առաջին մասում նշված չեն։
Դատարանը, որպես ամբաստանյալ Սմբատ Գինոսյանի անձը դրականորեն բնու¬թագրող տվյալ է գնա¬հա¬տում` նախկինում դատապարտված չլինելը (ըստ ՀՀ ոստիկանության ինֆոր¬մացիոն կենտ¬րոն 2013թ. նոյեմբերի 13-ին կատարված հարցման արդյունքների)« երիտասարդ լինելը (համաձայն Սմբատ Գինոսյանի թիվ AK0659903 անձնագրի պատճենի` ծնվել է 1993թ. փետրվարի 9-ին), բազ¬մանդամ ընտանիքի անդամ հանդիսանալու հանգամանքը (ըստ Շիրակի մարզի Ձիթհանքովի հա¬մայնքի ղեկավար Հ.Պողոսյանի կողմից 2013թ. նոյեմբերի 21-ին տրված տեղեկանքի), իսկ որպես պա¬տասխանատվութ¬յունը և պատիժը մեղ¬մաց¬նող հանգամանքներ` բնակության և ծառա¬յութ¬յան վայրե¬րում դրականորեն բնութագրվելը (ըստ Շենգավիթի վարչական շրջա¬նի թիվ 9 տեղամասի լիազոր ներկայացուցիչ Ա.Պողոսյանի կողմից 2013թ. նոյեմբերի 30-ին, Շիրակի մարզի Ձիթհանքովի համայ¬նքի ղեկավար Հ.Պողոսյանի կողմից 2014թ. նոյեմբերի 21-ին, ՀՀ ՊՆ 49971 զորամասի շտաբի պետ Գ.Մանգասարյանի կողմից հաստատված բնութագրերի), առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղա¬վոր ճանաչելն ու անկեղծորեն զղջալը, գործով ամբաստանյալ Ա.Հարությունյանին մերկացնելուն ակտի¬վորեն աջակցելը՝ հաշվի առնելով այն, որ նրան ապօրինաբար թմրամիջոց իրացրած անձի՝ ամբաստանյալ Ա.Հարությունյանին քրեական պատասխանատվության ենթարկելը հնարավոր է դար¬ձել բացառապես մինչդատական վա¬րույթի ընթացքում նրա տված և սույն դատական ակտով արժևոր¬ված «մերկացնող» բնույթի ցուց¬մունք¬ների հիման վրա։ Թեև դատական քննության ընթացքում ամբաս¬տանյալ Ս.Գինոսյանը հրաժարվեց գործով մյուս ամբաս¬տանյալ Ա.Հարություն¬յանի դեմ տված այդ ցուցմունքներից, սակայն Դատարանի համոզմամբ այդ հանգա¬մանքը պայմանավորած էր բացա¬ռապես նրանց միջև առկա բարեկամական կապի առկայությամբ և հնարավորինս ամբաստանյալ Ա.Հարութ¬յուն¬յանին օգնելու ցանկությամբ։
Դատարանը, որպես ամբաստանյալ Արշակ Հարությունյանի անձը դրականորեն բնու¬թագրող տվյալ է գնա¬հա¬տում` նախկինում դատապարտված չլինելը (ըստ ՀՀ ոստիկանության ինֆոր¬մացիոն կենտրոն 2013թ. նոյեմբերի 13-ին կատարված հարցման արդյունքների)« երիտասարդ լինելը (համա¬ձայն Արշակ Հարությունյանի թիվ AN0293040 անձնագրի պատճենի՝ ծնվել է 1988թ. հունվարի 9-ին), իսկ որպես պա¬տասխանատվութ¬յունը և պատիժը մեղ¬մաց¬նող հանգամանքներ` բնակության և ծառայության վայրերում դրականորեն բնութագրվելը (ըստ Շիրակի մարզի Լանջիկ համայնքի ղեկա¬վար Ա.Մարդոյանի, ինչպես նաև ՀՀ ՊՆ թիվ 25918 զորամասի հրամանատար Վ.Զաքարյանի տրված բնութագրերի)։
Պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող վերոնշյալ հանգամանքներն հաս¬տատված են գործով ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետա¬զոտված, թույլատրելիութ¬յան ու վերաբերելիութ¬յան չափանիշներին համապատասխանող ապա¬¬ցույց¬ներով և ող¬ջամտո¬րեն նվազեց¬նում են ամբաս¬տան¬յալների անձի հանրային վտան¬գավո¬րությունը։
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների` տոքսիկաքիմիական փորձաքննությունների 2013թ. նոյեմբերի 22-ի թիվ 1008 և 1009 եզրակացությունների համաձայն` Արշակ Հարությունյանի և Սմբատ Գինոսյանի մեզի և մազի փորձանմուշներում հայտնաբերվել են կանաբիսի խմբի թմրամիջոցի թմրալկալոիդների հետքեր։ Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դա¬տա¬¬վա¬րական օրենսգրքի 63-րդ հոդ¬վածի 2-րդ մասի պահանջով և ելնելով ամբաստանյալներ Ա.Հարությունյանին և Ս.Գինոսյանին մեղ¬սագրվող հանցա¬գոր¬ծութ¬յունների բնույթից, գտնելով, որ թմրամիջոցի գոր¬ծածումը չի նպաստել ամ¬բաս¬¬տանյալ¬ներին մեղսագրվող հան¬ցանքների կատար¬մանը, թմրամի¬ջոցի ազդեցության տակ մեղ¬սագրվող հան¬ցանքներ կա¬¬տա¬րելը որպես նրանց պատաս¬խա¬նատ¬վությունն ու պա¬տիժը ծանրացնող հանգա¬մանք չի գնա¬հատում։
Այսպիսով, Դատարանը Արշակ Հարությունյանի և Սմբատ Գինոսյանի պատասխանատվութ¬յունը և պա¬տիժը ծան¬րաց¬նող հանգամանքներ չարձանագրեց։
Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյու¬նով անդրադ¬առնալով ամբաստանյալներ Արշակ Հարությունյանի և Սմբատ Գինոսյանի նկատ¬մամբ նշանակվող պատժի տե¬սակի ընտրութ¬յան և այն կրելու անհրա¬ժեշ¬տութ¬յան հարցերին` Դատա¬րանը փաստում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով սահմանված հանցա¬կազմերը նախատեսում են պատժատեսակներ, որոնք ուղեկց¬վում են հասա¬րակութ¬յունից անձի մեկու¬¬սաց¬մամբ, հետևա¬բար` սույն գործի շրջանակներում քննարկման ենթակա են Սմբատ Գինոս¬յանի դեպքում` պատժատեսակի ընտրության(կալանք կամ ազատազրկում), նրանցից յուրա¬քանչյուրի նկատմամբ նշանակվող պատժաչափերի, ինչպես նաև պատիժը ռեալ կրելու կամ չկրելու, թմրա¬մո¬լության դեմ հարկադրական բուժում նշանակելու հարցերը։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալներ Արշակ Հարությունյանի և Սմբատ Գինոսյանի անձը« նրանց վե¬րագրվող հանցա¬գոր¬ծութ¬յունների բնույթն ու վտանգա¬վորության աստիճանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդ¬վածի տես¬անկյու¬¬նով բացառիկ հան¬գա¬մանքների բացակայությունը` Դա¬տա¬րանը գտնում է« որ նվազ խիստ պատժատեսակ նշանակելու վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված կանոնը նրանց նկատմամբ կիրառելի չէ« վեր¬ջիններիս նկատ¬մամբ պետք է նշանակել պատիժ որոշակի ժամկետով ազա¬տազրկման ձևով։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Արշակ Հարությունյանին մեղսագրվող հան¬¬¬ցա¬¬¬գոր¬ծության բնույթն ու հասա¬րա¬կական վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև նշանակված պատիժը պայ¬մանականորեն չկիրա¬ռելու հիմ¬քերի բա¬ցա¬կայությունը` Դատարանը գտնում է, որ սոցիալական ար¬դա¬րության վերականգնումը, վերջինիս ուղղվելը և նոր հանցագոր¬ծութ¬յուն¬ների կանխումն հնա¬րավոր է ազատազրկման ձևով նրա նկատմամբ նշանակվող պատիժը ռեալ (իրական) կրելու պայման¬ներում։ Դատարանը նաև փաստում է, որ Արշակ Հարությունյանի անձը դրականորեն բնութագրող« պատաս¬խա¬նատ¬վությունն ու պատիժը մեղ¬մացնող հանգամանքներն անհրաժեշտ է հաշվի առնել նրա նկատ¬մամբ նշանակվող պատժի չափը սահմա¬նելիս։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` եթե դատարանը կա¬լանքի« ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշա¬նակելիս հանգում է հետևության« որ դատապարտյալի ուղղվելն հնարավոր է առանց պա¬տիժը կրելու« ապա կարող է որո¬շում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին։ Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համա¬ձայն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատա¬րանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները« պատաս¬խա¬նատվութ¬յունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգա¬մանք¬ները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի վերոնշյալ դրույթների մեկնաբանությունից ակնհայտ է« որ պա¬տիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ինչպես հանցագործությունների տեսակ¬նե¬րի« հան¬ցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի« այնպես էլ անձանց շրջա¬նակի հետ կապ¬ված որևէ հատուկ սահմանափակում օրենսդիրը չի նախատեսել« այսինքն` պատի¬ժը պայմանակա¬նո¬րեն չկի¬րա¬ռելու հիմք է համարվում դատարանի համոզ¬վածությունն առ այն« որ դատապարտյալի ուղղվելն հնա¬րավոր է առանց որոշակի պատժա¬տեսակները ռեալ կրե¬լու (նման մեկնաբանություն է արել նաև ՀՀ Վճռաբեկ դատա¬րանը Հասմիկ Պետրոսյանի վերա¬բերյալ թիվ ԱՐԱԴ/0050/01/08 քրեա¬կան գործով 2009թ. հունիսի 29-ին կայացրած որոշմամբ)։
Դատարանի այդ համոզվածությունը կարող է կայանալ պատասխանատվությունը և պա¬տիժը մեղմացնող« ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածով նախատեսված (ինչպես նաև չնախատեսված« բայց Դատարանի համոզմամբ այդ¬պիսին դիտարկվող) և 63-րդ հոդվածում սպառիչ թվարկված« պա¬տաս¬խանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների գնա¬հատման արդյունքներով։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Սմբատ Գինոսյանի անձը դրականորեն բնութագրող տվյալ¬ները« մասնավորապես` նախկինում դա¬տա¬պարտված չլինելը« երիտասարդ լինելը« նրա պատասխանատ¬վութ¬յունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների առկա¬յությունը, կատարած հանցանքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը (ոչ մեծ ծանրության հանցանք է)« ինչպես նաև պատասխանատ¬վութ¬յունն ու պա¬տիժը ծանրացնող հանգա¬մանք¬ների բացակայությունը` Դատարանը հանգում է այն հա¬մոզ¬վա¬ծության« որ ամբաստանյալ Սմբատ Գինոսյանի ուղղվե¬լը և նոր հանցա¬գործությունների կան¬խումը, սոցիալական արդարության վերականգնումն հնա¬րավոր է նրա նկատմամբ առավել խիստ պատ¬ժատեսակ` ազատազրկում նշա¬նակելու« սակայն այդ պա¬տիժը պայմա¬նա¬կանորեն չկիրառելու և միաժամանակ ող¬ջա¬միտ« տվյալ դեպքում՝ երկու տարի ժամ¬կետով փոր¬ձաշրջան սահմա¬նելու պայ¬ման¬¬ներում։ Այդ պա¬տիժն է արդա¬րացի ու միա¬ժա¬¬մանակ անհրաժեշտ սոցիալական արդարությունը վերականգնելու« ամ¬բաս¬¬տան¬յալ Սմբատ Գինոսյանին ուղղելու և հնարավոր նոր հանցա¬գոր¬ծութ¬յուն¬ները կան¬խելու հա¬մար։
Դատանարկոլոգիական փորձաքննությունների 2013թ. դեկտեմբերի 18-ի թիվ 205-13 և 206-13 եզրակացությունների համաձայն` Արշակ Հարությունյանը և Սմբատ Գինոսյանը հարկադիր բուժման կարիք չունեն, հետևաբար` Դատարանը վերջիններիս նկատմամբ հարկադիր բուժում չի նշանակում։
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Ա.Հարությունյանի նկատմամբ ընտրված խա¬¬փանման միջոց կալանավորման խնդրին` Դատարանը փաստում է, որ վերջինիս ռեալ պատժի` ազատազրկման դա¬տա¬¬¬պար¬տելու պարագայում նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքն անհրա¬ժեշտ է թողնել անփոփոխ` դատավճռի կատարումն ապահովելու նպա¬տակով։ Անդրա¬դառնալով ամ¬բաստանյալ Ա.Հարությունյանի պատժի կրման սկիզբն հաշ¬վարկելու և անա¬¬զա¬¬տության մեջ պահվելու ժամկետը նշանակվող պատ¬ժին հաշ¬վակցելու հար¬ցե¬րին` Դատա¬րանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ա.Հարությունյանի պատժի կրման սկիզբն անհրա¬ժեշտ է հաշվարկել նրան ձերբակալելու պահից` 2013թ. նոյեմբերի 14-ից, որի դեպ¬քում նրան կալանքի տակ պա¬¬հելու ժամկետը լրացուցիչ հաշ¬վակցելու անհրա¬ժեշտութ¬¬յունը վե¬րա¬նում է, քա¬նի որ հաշ¬վակցման ենթա¬կա ժամկետն ինքնին կընդգրկի 2013թ. նոյեմբերի 14-ից մինչև սույն դա¬տավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելն ըն¬կած ժամանակա¬հատվածը։
Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռը կայացնելու պահին ամբաստանյալ Սմբատ Գինոսյանի նկատ¬մամբ որպես խա¬¬¬¬փան¬ման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստո¬րագրությունը փոփոխելու կամ վերաց¬նելու հիմքերը բացա¬կա¬յում են, այն անհրաժեշտ է վերաց¬նել սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դա¬տավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույց¬ների, գույքի նկատ¬մամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի, քաղա¬¬քա¬ցիական հայցի հարցերին։ Տվյալ խնդրին անդրա¬¬¬¬դառնալով` Դատարանն արձանագրում է, որ ամբաս¬տան¬յալների դեմ քա¬¬¬ղա¬քացիական հայց չի ներկայացվել, նրանց գույքի վրա արգելանք չի կի¬րառ¬¬վել, դատական ծախսերի վերաբերյալ ապա¬ցույցները քրեական գործում բացակայում են։
Ինչ վերաբերվում է իրեղեն ապացույցների տնօրինմանը, ապա Դատարանը գտնում է, որ գոր¬ծով իրեղեն ապացույց ճանաչված ,փորձագիտական հետազոտությունից հետո մնացած և Դատա¬րան ուղարկված 0,56 գրամ «չորացված մարի¬խուանա» տեսակի թմրամիջոցն անհրաժեշտ է ոչնչաց¬նել` դա¬տավճիռն օրինա¬կան ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Գնահատելով և ամփոփելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույց¬ները, ղեկա¬վար¬վելով ՀՀ քրեական դատավա¬րա¬կան օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ հոդված¬ներով՝ Դատա¬րանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց ՝

1. Արշակ Ավետիքի Հարությունյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդ¬վածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատար¬ման մեջ, նրա նկատ¬մամբ նշա¬նակել պատիժ` ազա¬տազրկում 3 (երեք) տարի 6 (վեց ) ամիս ժամ¬կետով։
Արշակ Հարությունյանի պատժի կրման սկիզբն հաշվել 2013թ. նոյեմբերի 14-ից, նրա նկատ¬մամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանա¬վորումը թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դա¬տավճիռն օրինա¬կան ուժի մեջ մտնելը։
2. Սմբատ Բարեղամի Գինոսյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդ¬վածի 1-ին մասով նախատեսված հանցա¬գոր¬ծութ¬յան կատարման մեջ, նրա նկատ¬մամբ նշանակել պատիժ` ազատազրկում 6 (վեց) ամիս ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ` Սմբատ Բարեղամի Գինոսյանի նկատ¬մամբ ազատազրկման ձևով նշա¬նակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահ¬մանել փոր¬ձաշրջան՝ 2 (երկու) տարի ժամկետով։
Սմբատ Գինոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու վերա¬բեր¬յալ ստորագրությունը վերացնել` սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված և Դատարանում պահվող 0,56 գրամ «չորացված մարի¬խուանա» տեսակի թմրամիջոցը ոչնչացնել` դա¬տավճիռն օրինա¬կան ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Դատական ծախսերի հարցն համարել լուծված։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեա¬կան դա¬տարան հրապարակման օրվանից մե¬կամսյա ժամկետում։

ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ