Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

17 մարտի 2014թ. ք. Երևան

ԵԿԴ-0020/01/14

Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների
ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը հետևյալ կազմով.

նախագահող դատավոր` Մ. Մարտիրոսյան,
քարտուղար` Ա. Հովհաննիսյան,

մասնակցությամբ`
մեղադրող`
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական
շրջանների դատախազության
դատախազ Տ. Ենոքյանի,


դատարանում, դռնբաց դատական նիստում քննեց գործն ըստ մեղադրանքի
Կարեն Մուրադի Հովհաննիսյանի
ծնված 1995թ. նեյեմբերի 30-ին Հայաստանի Հանրապետության Գեղարքունիքի մարզի Ծովասար գյուղում, հայ, Հայաստանի Հանրապետության /այսուհետ ՀՀ/ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուրի, խնամքին ոչ ոք, նախկինում չդատված, հաշվառված է Գեղարքունիքի մարզի Ծովասար գյուղի թիվ 3/5 փողոցի թիվ 3 տանը, փաստացի բնակվում է Երևանի Բաբաջանյան նրբանցքի թիվ 38-39 շենքի թիվ 409-410 բնակարանում, կալանքի տակ չէ, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով։


Գործի դատավարական նախապատմությունը

Թիվ 13111714 քրեական գործը ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնում հարուցվել է 2014թ. փետրվարի 04-ին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով։
Ամբաստանյալ Կարեն Մուրադի Հովհաննիսյանին նախաքննության մարմնի կողմից մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով` հետևյալ արարքի համար. «որ նա իր մոտ ապօրինի կերպով կրել է արհեստագործական եղանակով` կռփազենքերի նմանողությամբ պատրաստված, հարվածող-փշրող սառը զենք հանդիսացող մետաղյա առարկա, որը 2014 թվականի հունվարի 22-ին` ժամը 16։45-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Իսահակյան փողոցում հայտնաբերվել է ոստիկանության ծառայողների կողմից։»։
2014թ. փետրվարի 28-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան։


Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները

Դատաքննությամբ, գործի տվյալներով, դատարանը հիմնավորված է համարում հետևյալը.
Ամբաստանյալ Կարեն Մուրադի Հովհաննիսյանը, 2014 թվականի հունվարի 22-ին, տաբատի հետևի ձախ գրպանում կրելով հարվածող-փշրող սառը զենք հանդիսացող, սև գույնի մետաղյա կռփազենք` զբոսնել է Երևանի Կենտրոն վարչական շրջանի տարածքում։
Նույն օրը, ժամը 16։30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Իսահակյան փողոցում ծառայություն իրականացնող, ՀՀ ոստիկանության ՊՊԾ գնդի 3-րդ հատուկ գումարտակի ոստիկաններ Սարգիս Մկրտիչի Մութաֆյանը և Վաչիկ Սամվելի Նազարյանը նկատելով Կ. Հովհաննիսյանի տաբատի հետին ձախ գրպանի ուռած լինելը և կասկածելով, որ ամբաստանյալ Կ.Հովհաննիսյանը տաբատի հետևի ձախ գրպանում արգելված իր է կրում` մոտեցել են նրան և հարցրել այդ մասին։ Ամբաստանյալ Կ.Հովհաննիսյանը ոստիկանների պահանջով ներկայացրել է տաբատի գրպանում իր կողմից ապօրինի կերպով կրվող, սառը զենք հանդիսացող կռփազենքը։
Ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների ուսումնասիրման արդյունքում պարզվել է, որ ամբաստանյալ Կարեն Հովհաննիսյանը նախկինում դատված չի եղել, իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և տվել է ինքնախոստովանական ցուցմունքներ։


Ապացույցների հետազոտում և գնահատում

Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքներն հիմնավորվում են հետևյալ ապացույցներով.
Ամբաստանյալ Կարեն Մուրադի Հովհաննիսյանի ինքնախոստովանական ցուցմունքներով այն մասին, որ կռփազենքը գտել է 2014թ. հունվարի 21-ին Երևան քաղաքի Ավան վարչական շրջանում։ 2014թ. հունվարի 22-ին այն կրելով տաբատի հետևի ձախ գրպանում՝ զբոսնել է Երևան քաղաքի Իսահակյան փողոցում, որտեղ նույն օրը, ժամը 16։30-ի սահմաններում իրեն են մոտեցել ոստիկանության ծառայողները, որոնք հետաքրքրվել են, թե արդյոք տաբատի ձախ գրպանում արգելված իր չի պահում։ Հասկացել է, որ կռփազենքը չհանձնելու դեպքում իրեն ոստիկանություն կտանեն և կհայտնաբերեն այն, ուստի գրպանից հանել է կռփազենքը և ներկայացրել ոստիկաններին։ Կատարածի համար զղջում է։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 30-31/
Վկա, ՀՀ ոստիկանության ՊՊԾ գնդի 3-րդ հատուկ գումարտակի ոստիկան Սարգիս Մութաֆյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2014թ. հունվարի 22-ին, ժամը 16։45-ի սահմաններում, նույն գումարտակի ոստիկան Վաչիկ Նազարյանի հետ Երևան քաղաքի Իսահակյան փողոցում ծառայություն իրականացնելիս նկատել են, որ մի անծանոթ երիտասարդի տաբատի ձախ գրպանն ուռած է, ինչն իրենց կասկածելի է թվացել։ Մոտեցել են վերջինիս և պահանջել են ներկայացնել նրա մոտ պահվող արգելված իրերը։ Այդ երիտասարդը տաբատի ձախ գրպանից հանելով` իրենց է ներկայացրել կռփազենք։ Դրանից հետո վերջինիս բերման են ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին։ Այնտեղ պարզվել է, որ այդ քաղաքացին հանդիսանում է Կարեն Մուրադի Հովհաննիսյանը։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 14-15/
Վկա, ՀՀ ոստիկանության ՊՊԾ գնդի 3-րդ հատուկ գումարտակի ոստիկան Վաչիկ Նազարյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2014թ. հունվարի 22-ին, ժամը 16։45-ի սահմաններում, նույն գումարտակի ոստիկան Սարգիս Մութաֆյանի հետ, Երևան քաղաքի Իսահակյան փողոցում ծառայություն իրականացնելիս` նկատել են մի երիտասարդի, որի տաբատի ձախ գրպանն ուռած է եղել, ինչն իրենց կասկածելի է թվացել։ Մոտեցել են վերջինիս և պահանջել են ներկայացնել նրա մոտ պահվող արգելված իրերը։ Այդ երիտասարդը տաբատի ձախ գրպանից հանելով` իրենց է ներկայացրել կռփազենք։ Դրանից հետո վերջինիս բերման են ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին։ Այնտեղ պարզվել է, որ այդ քաղաքացին հանդիսանում է Կարեն Մուրադի Հովհաննիսյանը։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 16-17/
Դատաքրեագիտական փորձաքննության 2014թ. հունվարի 29-ի թիվ 275-14 եզրակացությամբ, որի համաձայն` «Փորձաքննությանը ներկայացված սև գույնի մետաղյա առարկան պատրաստված է արհեստագործական եղանակով կռփազենքերի նմանողությամբ, դասվում է հարվածող-փշրող սառը զենքերի շարքին։»։
/գ.թ. 8-9/
Որպես այլ փաստաթուղթ` ապացույց ճանաչված, 22.01.2014թ. ՀՀ ոստիկանության ՊՊԾ 3-րդ հատուկ գումարտակի ոստիկան Սարգիս Մութաֆյանի կողմից Կենտրոնականի բաժնի պետի պաշտոնակատար Ա. Հ. Հովհանիսյանին ներկայացված իր ցուցմունքների հետ նույնաբովանդակ զեկուցագրով։
/գ.թ. 2, 34/
Որպես այլ փաստաթուղթ` ապացույց ճանաչված, բերման ենթարկելու մասին 22.01.2014թ. արձանագրությամբ, որի համաձայն` Կարեն Մուրադի Հովհաննիսյանը 2014թ. հունվարի 22-ին, ժամը 17։00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Իսահակյան փողոցից, սառը զենք կրելու կասկածանքով բերման է ենթարկվել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժին։
/գ.թ. 3, 34/
Իրեղեն ապացույց ճանաչված, սառը զենք հանդիսացող կռփազենքով։
/գ.թ. 33/

Դատարանի իրավական վերլուծությունները.

Վերլուծելով ամբաստանյալ Կարեն Մուրադի Հովհաննիսյանին առաջադրված մեղադրանքը, նրա ցուցմունքները և գործով ձեռք բերված ապացույցները` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Կարեն Մուրադի Հովհաննիսյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, ապօրինի կերպով սառը զենք կրելն ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Ուսումնասիրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Կարեն Մուրադի Հովհաննիսյանի նկատմամբ, նրա կատարած հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը, այն, որ նա նախկինում դատված չի եղել, իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և տալով ինքնախոստովանական ցուցմունքներ` անկեղծորեն զղջացել է կատարածի համար։
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն։
Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս` դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները` հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը)։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասի սանկցիան այլընտրանքային է, այն պատիժ է նախատեսում ինչպես տուգանքի, այնպես էլ կալանքի և ազատազրկման ձևով։
Պատժի տեսակների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ. Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ. «(…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա։
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը։ (…)» (տե’ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը)։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Կարեն Հովհաննիսյանի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դրանք համադրելով նրա անձը բնութագրող հանգամանքների հետ՝ դատարանը գտնում է, որ Կարեն Հովհաննիսյանն իր կատարած` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի այդ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել մեղմ պատժի` տուգանքի ձևով։
Դատարանը գտնում է, որ նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Կարեն Հովհաննիսյանը պետք է կրի, քանի որ դրան խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն։
Գործով քաղաքացիական հայց չի հարուցվել, գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացվել։
Քննարկելով իրեղեն ապացույցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, 24.02.2014թ. որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված սառը զենքը պետք է ոչնչացնել։
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Կարեն Մուրադի Հովհաննիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունն ընտրված է ճիշտ և վերացվելու կամ փոփոխվելու ենթակա չէ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ հոդվածներով, դատարանը`


Վ Ճ Ռ Ե Ց

Ամբաստանյալ Կարեն Մուրադի Հովհաննիսյանին մեղավոր ճանաչել Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել տուգանքի նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկի` 200.000 /երկու հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումարի չափով։
Խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, 24.02.2014թ. որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված սառը զենքը ոչնչացնել։
Դատավճիռը հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան։



ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ