Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

14 փետրվարի 2014թ. ք. Երևան

ԵԿԴ-0009/01/14

Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների
ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը հետևյալ կազմով.

նախագահող դատավոր` Մ. Մարտիրոսյան,
քարտուղար` Ա. Հովհաննիսյան,

մասնակցությամբ
մեղադրող`
Երևան քաղաքի դատախազության
ավագ դատախազ Ա. Մնացականյանի,

տուժող Վ. Վենգեր,

տուժողի օրինական ներկայացուցիչ Գ. Հովհաննիսյանի,



դատարանում, դռնբաց դատական նիստում քննեց գործն ըստ մեղադրանքի
Վահրամ Սլավիկի Վահանյանի`
ծնված 1982թ. փետրվարի 20-ին Երևանում, հայ, Հայաստանի Հանրապետության /այսուհետ ՀՀ/ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուրի, խնամքին ոչ ոք, նախկինում չդատված, չի աշխատում, հաշվառված է և բնակվում է Երևանի Քաջազնունի փողոցի թիվ 14 շենքի թիվ 31 բնակարանում, կալանքի տակ չէ, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 244-րդ հոդվածով։



Գործի դատավարական նախապատմությունը

Թիվ 60125813 քրեական գործը ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնում հարուցվել է 2013թ. սեպտեմբերի 20-ին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 244-րդ հոդվածով, վրաերթի հետևանքով Վլադիսլավ Նիկոլայի Վենգերին անզգուշությամբ մարմնական վնասվածքներ պատճառելու դեպքի առթիվ։
Ամբաստանյալ Վահրամ Սլավիկի Վահանյանին նախաքննության մարմնի կողմից մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 244-րդ հոդվածով` հետևյալ արարքների համար. «որ նա 2013թ. սեպտեմբերի 15-ին ժամը 23.20-ի սահմաններում իրեն վստահված «Տոյոտա» մակնիշի 77 PO 100 պ/հ ավտոմեքենայով Երևան քաղաքի Չարենց փողոցով դեպի Նար-Դոս փողոցի ուղղությամբ, իր ուղեմասի ձախ եզրային գոտով ու մոտ 50 կմ/ժ արագությամբ ընթանալիս, հասնելով թիվ 50/1 շենքի դիմացի ճանապարհահատվածին, խախտել է «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ կետի և ՃԵԿ-ի 67-րդ կետի պահանջները, այն է՝ իր երթևեկության համար վտանգի առաջացման սկզբնապահից սկսած ժամանակին չդիմելով արգելակման և ձեռնարկելով վտանգավոր մանևր դեպի ձախ՝ ինքն իրեն զրկել է վրաերթը կանխելու տեխնիկական հնարավորությունից, ստեղծել վթարային իրադրություն, որի արդյունքում հանդիպակաց երթևեկելի ուղեմասում վրաերթի է ենթարկել ինչպես իր ավտոմեքենայի նախնական ընթացքագոտին, այնպես էլ երթևեկելի ուղեմասն ազատած հետիոտն Վլադիսլավ Նիկոլայի Վենգերին, անզգուշությամբ պատճառել նրա առողջությանը ծանր վնաս՝ կյանքին վտանգ սպառնացող, որից հետո, թողնելով ճանապարհատրանսպորտային պատահարի վայրը՝ ավտոմեքենայով հեռացել է։»։
09.01.2014թ. քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան։



Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները

Դատաքննությամբ, գործի տվյալներով, դատարանը հիմնավորված է համարում հետևյալը.
2013թ. սեպտեմբերի 15-ին, ժամը 23.20-ի սահմաններում, ամբաստանյալ Վահրամ Սլավիկի Վահանյանն իրեն վստահված, «Տոյոտա» մակնիշի, 77 PO 100 պետհամարանիշի ավտոմեքենայով Երևան քաղաքի Չարենցի փողոցով դեպի Նար-Դոսի փողոցի ուղղությամբ, իր ուղեմասի ձախ եզրային գոտով, շուրջ 50 կմ/ժ արագությամբ ընթանալիս, հասնելով թիվ 50/1 շենքի դիմացի ճանապարհահատվածին` խախտել է «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ կետի և Ճանապարհային երթևեկության կանոնների 67-րդ կետի պահանջները, այն է՝ իր երթևեկության համար վտանգի առաջացման սկզբնապահից սկսած ժամանակին չդիմելով արգելակման և ձեռնարկելով վտանգավոր մանևր դեպի ձախ՝ինքն իրեն զրկել է վրաերթը կանխելու տեխնիկական հնարավորությունից, ստեղծել է վթարային իրադրություն, որի արդյունքում հանդիպակաց երթևեկելի ուղեմասում վրաերթի է ենթարկել ինչպես իր ավտոմեքենայի նախնական ընթացքագոտին, այնպես էլ երթևեկելի ուղեմասն ազատած հետիոտն, անչափահաս տուժող Վլադիսլավ Նիկոլայի Վենգերին, անզգուշությամբ նրա առողջությանը պատճառել է կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր վնաս` գանգուղեղային վնասվածքի, գլխուղեղի սալջարդի, գլխուղեղի սուբարախնոիդալ արյունազեղման, վերին ծնոտի բազմաբեկոր կոտրվածքի, հայմորյան խոռոչի պատերի երկկողմանի կոտրվածքի, քթի միջնապատի կոտրվածքի, ստորին ծնոտի ձախ անկյան շրջանի բաց տեղաշարժված բեկորային կոտրվածքի, որոնք ուղեկցվել են գիտակցության երկարատև կորստով (շուրջ 3 օր), ճակատային, դեմքի, ձախ ուսահոդի, դաստակների և գոտկային շրջանների քերծվածքների, ճակատային, ակնակապճային, այտային շրջանների սալջարդ վերքերի, ձախ ծնկահոդի շրջանի արյունազեղման ձևով։
Դրանից հետո ամբաստանյալ Վ.Վահանյանը թողել է ճանապարհատրանսպորտային պատահարի վայրը և ավտոմեքենայով հեռացել է։
Անչափահաս տուժող Վ. Վենգերի օրինական ներկայացուցիչ Գ. Հովհաննիսյանը բողոք է ներկայացրել՝ամբաստանյալ Վահրամ Վահանյանին քրեական պատասխանատվության ենթարկելու համար։
Քրեական գործի նախաքննության ընթացքում, «Հայաստանի Հանրապետության փորձագիտական կենտրոն», «Դատաբժշկական գիտագործնական կենտրոն» պետական ոչ առևտրային կազմակերպությունում կատարվել են դատաբժշկական, դատաավտոտեխնիկական, դատահետքաբանական և քիմիական համալիր փորձաքննություններ, որոնց ընդհանուր արժեքը կազմել է 129.800 /հարյուր քսանինը հազար ութ հարյուր/ ՀՀ դրամ գումար։
Ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների ուսումնասիրման արդյունքում պարզվել է, որ ամբաստանյալ Վ. Վահանյանը նախկինում դատված չի եղել, մեղայականով ներկայացել է վարույթն իրականացնող մարմնին, իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելով և տալով ինքնախոստովանական ցուցմունքներ` անկեղծորեն զղջում է կատարածի համար, տուժողը դեպքին նախորդող պահին ճանապարհի երթևեկելի մասը հատել է հետիոտնի համար չնախատեսված վայրում։



Ապացույցների հետազոտում և գնահատում

Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքներն հիմնավորվում են հետևյալ ապացույցներով.
Ամբաստանյալ Վահրամ Սլավիկի Վահանյանի ինքնախոստովանական ցուցմունքներով այն մասին, որ 2013թ. սեպտեմբերի 15-ին, ժամը 23։20-ի սահմաններում, իրեն վստահված «Տոյոտա» մակնիշի, 77 PP 100 պետհամարանիշի ավտոմեքենայով, առանց բեռի և ուղևորի ընթացել է Երևան քաղաքի Սայաթ-Նովա փողոցի կողմից Չարենցի փողոցով դեպի Նար-Դոսի փողոցի ուղղությամբ, երթևեկելի ձախ եզրային գոտով` բաժանարար զույգ հոծ գծերից շուրջ 0,5 մետր հեռավորության վրա, մոտակա լույսերը միացված վիճակում, շուրջ 50 կմ/ժ արագությամբ։ Մոտենալով Չարենցի փողոցի թիվ 50/1 շենքի դիմացի ճանապարհահատվածին` տեսել է, որ անչափահաս հետիոտն Վ.Վենգերը իջնելով մայթեզրից` սկսել է ուղիղ, հանգիստ վազքով հատել փողոցը իր ընթացքի ուղղությամբ, աջից դեպի ձախ կողմը, հետիոտնի համար չնախատեսված տեղում։ Տեսնելով անչափահաս հետիոտն Վ.Վենգերին` կարծել է, որ վերջինս կկարողանա անվտանգ հատել Չարենցի փողոցի` դեպի Նար-Դոս փողոցի կողմը տանող ուղեմասը։ Այդ պատճառով շարունակել է ընթանալ նույն ուղղությամբ և արագությամբ, որի ընթացքում Վ.Վենգերն առանց կանգնելու, իր տեսադաշտում անցնելով շուրջ 9 մետր տարածություն` հայտնվել է իր ընթացքի ուղղությամբ։ Վրաերթից խուսափելու նպատակով, առանց արգելակման, կտրուկ մանևրել է դեպի ձախ` ավտոմեքենան դուրս բերելով հանդիպակաց ուղեմաս և մանևրման սկզբնապահին ավտոմեքենայի աջ կողմի հետին տեսանելիության հայելիով վրաերթի է ենթարկել Վ.Վենգերին։ Կրկին վերադառնալով դեպի Նար-Դոս փողոցի կողմը տանող ուղեմաս` դիմել է արգելակման և ավտոմեքենան կանգնեցրել է մայթեզրի մոտ։ Տեսնելով, որ դեպի վրաերթի ենթարկվածի ուղղությամբ քաղաքացիներ են վազում` վերսկսել է ընթացքը և թողնելով ճանապարհատրանսպորտային պատահարի վայրը` հեռացել է։ Վրաերթից հետո «Տոյոտա» մակնիշի, 77 PP 100 պետհամարանիշի ավտոմեքենան վերանորոգվել և վերաներկվել է։
04.10.2013թ.-ին նշված ավտոմեքենայով ներկայացել է ՃՏՀ քննության բաժին և հայտնել, որ վրաերթն ինքն է կատարել։ Անկեղծորեն զղջում է կատարածի համար և պատրաստ է փոխհատուցել տուժողի վնասները։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 150-151/
Անչափահաս տուժող Վլադիսլավ Նիկոլայի Վենգերի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ 2013թ. սեպտեմբերի 15-ին, ժամը 23։00-ի սահմաններում դուրս է եկել տնից, որպեսզի գնա Երևանի Թումանյան փողոց` ընկերոջը հանդիպելու համար։ Երևանի Այգեստան թաղամասի բակամիջյան ճանապարհով դուրս է եկել Չարենցի փողոց, որտեղ ցանկացել է հատել փողոցը` դեպի դիմացի մայթի ուղղությամբ։ Այդ ընթացքում վրաերթի է ենթարկվել։ Վրաերթի հետևանքով ստացած մարմնական վնասվածքների պատճառով չի հիշում, թե ինչ արագությամբ է հատել փողոցը և որքան տարածություն է անցել մինչև վրաերթի ենթարկվելը։ Իրեն պատճառված մարմնական վնասվածքների համար իր մայր, օրինական ներկայացուցիչ Գայանե Հրանտի Հովհաննիսյանը բողոք է ներկայացրել՝Վահան Վահանյանին քրեական պատասխանատվության ենթարկելու համար։
/գ.թ. 94-95/
Տուժողի օրինական ներկայացուցիչ, որպես վկա հարցաքննված Գայանե Հրանտի Հովհաննիսյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ հանդիսանում է անչափահաս տուժող Վ. Վենգերի մայրը։ Նրա` վրաերթի ենթարկվելու վերաբերյալ տեղեկացել է 2013թ. սեպտեմբերի 16-ին, երբ իր տուն են եկել ոստիկանության աշխատակիցները և հայտնել, որ 2013թ. սեպտեմբերի 15-ին Վ. Վենգերը վրաերթի է ենթարկվել Չարենցի փողոցում, ստացել մարմնական վնասվածքներ և գտնվում է ստացիոնար բուժման մեջ «Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ» բժշկական կենտրոնում։ Անմիջապես մեկնել է նշված բժշկական կենտրոն, որտեղ վերակենդանացման բաժանմունքում որդուն տեսել է անգիտակից վիճակում։ Որդուն պատճառված մարմնական վնասվածքների համար ներկայացրել է բողոք՝ Վահան Վահանյանին քրեական պատասխանատվության ենթարկելու համար։ Քանի որ ամբաստանյալը դեպքից հետո փախուստի է դիմել, ուստի կարծում է, որ նա գտնվել է ալկոհոլի կամ թմրամիջոցի ազդեցության տակ։ Հետևաբար այդ հանգամանքը պետք է դիտել որպես պատասխանատվությունը ծանրացնող։ Իր տեղեկություններով ապահովագրական գործակալությունը փոխհատուցել է հիվանդանոցի ծախսերը, սակայն իրենց պատճառված նյութական և բարոյական վնասը չի փոխհատուցվել, ամբաստանյալն իր հետ այդպիսի հարցեր չի քննարկել։ Իր բողոքը պնդում է։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 96-98/
Դատաբժշկական փորձաքննության 2013թ. սեպտեմբերի 24-ի թիվ 1597/հ եզրակացությամբ, որի համաձայն` «Վլադիսլավ Նիկոլայի Վենգերի մարմնական վնասվածքները գանգուղեղային վնասվածքի, գլխուղեղի սալջարդի, գլխուղեղի սուբարախնոիդալ արյունազեղման, վերին ծնոտի բազմաբեկոր կոտրվածքի, հայմորյան խոռոչի պատերի երկկողմանի կոտրվածքի, քթի միջնապատի կոտրվածքի, ստորին ծնոտի ձախ անկյան շրջանի բաց տեղաշարժված բեկորային կոտրվածքի, որոնք ուղեկցվել են գիտակցության երկարատև կորստով (շուրջ 3 օր), ճակատային, դեմքի, ձախ ուսահոդի, դաստակների և գոտկային շրջանների քերծվածքների, ճակատային, ակնակապճային, այտային շրջանների սալջարդ վերքերի, ձախ ծնկահոդի շրջանի արյունազեղման ձևով, պատճառվել են բութ առարկաների ներգործությամբ, հնարավոր է նշված ժամանակին, որոնք առողջությանը պատճառել են ծանր վնաս, կյանքին վտանգ սպառնացող։ Ինչ վերաբերվում է մարմնական վնասվածքների առաջացման մեխանիզմին, ապա ըստ դատաբժշկական փորձաքննության տվյալների վերջիններս բնորոշ է բութ, սահմանափակ մակերես ունեցող առարկաների ներգործության։ Ավելի հստակ հնարավոր է պատասխանել համալիր փորձաքննությամբ։»։
/գ.թ. 39-40/
Դատահետքաբանական և դատաքիմիական համալիր փորձաքննության 2013թ. հոկտեմբերի 31-ի թիվ 33811302 եզրակացությամբ, որի համաձայն`
«1. Փորձաքննությանը ներկայացված հագուստների և կոշիկների վրա առկա են մեխանիկական բնույթի վնասվածքներ ու հետքեր, կոշիկների ներբանին` սահքին բնորոշ հետքեր, որոնք իրենց բնույթով և համակցությամբ բնորոշ են վրաերթի ընթացքում առաջացող վնասվածքներին ու հետքերին։ Տվյալ վնասվածքների ու հետքերի առաջացման վաղեմությունը որոշել հնարավոր չէ, գիտականորեն մշակված մեթոդի բացակայության պատճառով։
3. Փորձաքննությանը ներկայացված հագուստների և կոշիկների վրա ավտոմոբիլի անվադողերի նախշանկարների հետքեր չեն հայտնաբերվել։
4. Դեպքի վայրից հայտնաբերված և փորձաքննությանը ներկայացված պլաստմասսե դետալներն ու հայելին իրենց համակցությամբ հանդիսանում են 2006-2013թթ. արտադրվող «Toyota Corolla» մակնիշի ավտոմոբիլի հետին տեսանելիության աջակողմյան հայելու բաղկացուցիչ տարրեր։
2.5. Փորձաքննությանը ներկայացված հագուստների և մեկ զույգ կոշիկների վրա քսայուղին բնորոշ հետքեր ու ներկանյութի քսվածքներ չեն հայտնաբերվել։
Փորձաքննությանը ներկայացված հագուստներից և մեկ զույգ կոշիկներից անջատված ընդհանուր զանգվածում ներկածածկույթի միկրոմասնիկներ չեն հայտնաբերվել։
Փորձաքննությանը տրամադրված պոլիմերային նյութից պատրաստված դետալներից, միայն հետին տեսանելիության հայելու իրանի արտաքին մակերևույթն է պատված երկշերտանի, սև գույնի` մետալիկ դեկորատիվ ներկածածկույթով։
Փորձագիտական կենտրոնում «Toyota» մակնիշի ավտոմոբիլների պոլիմերային նյութից պատրաստված դետալների գործարանային ներկման համակարգի վերաբերյալ տվյալներ չկան։ Սակայն փորձագիտական պրակտիկայից ելնելով կարելի է եզրակացնել, որ նշված մակնիշի ավտոմոբիլների պոլիմերային նյութերից պատրաստված դետալները, սովորաբար ունեն եռաշերտ ներկման համակարգ, մինչդեռ հետազոտելի հայելու իրանը պատված է երկշերտանի ներկածածկույթով, այսինքն` ամենայն հավանականությամբ հայելու իրանը ներկվել է ոչ գործարանային եղանակով։»։
/գ.թ. 104-109/
Դատահետքաբանական և դատաքիմիական համալիր փորձաքննության 2013թ. նոյեմբերի 20-ի թիվ 35291302 եզրակացությամբ, որի համաձայն՝
«1. Հետազոտման պահին փորձաքննությանը տրամադրված «Toyota Corolla» մակնիշի, 77 PO 100 հ/հ ավտոմոբիլի վրա վրաերթին բնորոշ վնասվածքներ ու հետքեր չկան։
2ա. Հետազոտման պահին փորձաքննությանը տրամադրված «Toyota Corolla» մակնիշի, 77 PO 100 հ/հ ավտոմոբիլի վրա վերանորոգմանը բնորոշ ակնհայտ հատկանիշներով ուղեկցվող դետալներ հետազոտությամբ չհայտնաբերվեցին։
3. «Toyota Corolla» մակնիշի, 77 PO 100 հ/հ ավտոմոբիլի առջևի դետալներից միայն աջ կողմի առջևի անվաթևն ու հետին տեսանելիության աջ կողային հայելին ամրացնող հեղյուսների գլխիկներն ուղեկցվում են ապամոնտաժմանը բնորոշ հետքերով, որոնց առաջացման կոնկրետ վաղեմությունը որոշել հնարավոր չէ, գիտականորեն մշակված մեթոդի բացակայության պատճառով։
5. Փորձագետի թիվ 33811302 եզրակացության մեջ նկարագրված ավտոմոբիլի հետին տեսանելիության աջակողմյան հայելու բաղկացուցիչ տարրերը կարող էին նախկինում հանդիսանալ «Toyota Corolla» մակնիշի, 77 PO 100 հ/հ ավտոմոբիլի հետին տեսանելիության աջակողմյան հայելու բաղկացուցիչ տարրերը։
2բ. Փորձաքննությանը տրամադրված «Toyota Corolla» մակնիշի, 77 PO 100 հ/հ ավտոմոբիլի առջևի վահանը, աջակողմյան` առջևի դուռը, առջևի և հետևի անվաթևերը վերաներկված են։ Որոշել վերաներկման վաղեմությունը հնարավոր չէ` գիտականորեն մշակված մեթոդիկայի բացակայության պատճառով։
Փորձաքննությանը տրամադրված «Toyota Corolla» մակնիշի, 77 PO 100 հ/հ ավտոմոբիլի հետևի վահանը, շարժիչի ծածկոցը, առջևի ձախակողմյան անվաթևը և դուռը, հետևի ձախակողմյան դուռը և անվաթևը, բեռնախցիկի ծածկոցը և հետևի աջակողմյան դուռը վերաներկված չեն։
4. Փորձաքննությանը տրամադրված «Toyota Corolla» մակնիշի, 77 PO 100 հ/հ ավտոմոբիլի ձախակողմյան հետին տեսանելիության հայելու իրանից վերցված ներկածածկույթի նմուշներն ունեն ընդհանուր սեռային պատկանելիություն փորձագետի թիվ 33811302 եզրակացության մեջ նկարագրված աջակողմյան հետին տեսանելիության հայելու իրանից վերցված ներկածածկույթի նմուշների բոլոր շերտերի հետ։»։
/գ.թ. 117-122/
Դատաավտոտեխնիկական փորձաքննության 2013թ. դեկտեմբերի 23-ի թիվ 44441308 եզրակացությամբ, որի համաձայն`
«1. և 2. Առաջադրված պայմաններում «Toyota Corolla 1.6 Gas» մակնիշի 77 PO 100 հ/հ ավտոմոբիլի վարորդը տվյալ վրաերթը կանխելու տեխնիկական հնարավորություն ունեցել է և նա, մինչև վրաերթը ժամանակին չդիմելով արգելակման, այլ ձեռնարկելով վտանգավոր մանևր դեպի ձախ, որի արդյունքում հանդիպակաց երթևեկելի ուղեմասում վրաերթի է ենթարկել ոչ միայն իր վարած ավտոմոբիլի նախնական (մինչև դրա վարորդի կողմից դեպի ձախ մանրևելը) ընթացքագոտին, այլև երթևեկելի ուղեմասն ընդհանրապես ազատած հետիոտնին, տեխնիկական տեսակետից ստեղծել է վթարային իրադրություն և թույլ տվել «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի 23 հոդվածի 3 կետի ու ՃԵԿ-ի 67 կետի պահանջներին հակասող գործողություններ, դրանով իսկ պայմանավորել տվյալ վրաերթի առաջացումն` ինքն իրեն զրկելով այն կանխելու տեխնիկական հնարավորությունից։
Պատահարի պարագաներում «Toyota Corolla 1.6 Gas» մակնիշի 77 PO 100 հ/հ ավտոմոբիլի վարորդը, երթևեկության անվտանգությունն ապահովելու և տվյալ վրաերթը կանխելու նպատակով տեխնիկական տեսակետից պետք է իր երթևեկության համար վտանգն առաջանալու պահից սկսած ժամանակին կատարված արգելակումով իր վարած ավտոմոբիլի ընթացքը դանդաղեցնելու կամ էլ այն լրիվ կանգնեցնելու միջոցով հնարավորություն տար հետիոտնին դուրս գալու վտանգավոր գոտուց` ձեռնպահ մնալով դեպի ձախ վտանգավոր մանևր կատարելուց։
Իսկ «Toyota Corolla 1.6 Gas» մակնիշի 77 PO 100 հ/հ ավտոմոբիլի վարորդի գործողությունը, վրաերթից հետո պատահարի վայրից հեռանալու առումով, ենթակա է իրավական գնահատման` ելնելով «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի 24 հոդվածի 2 կետի պահանջների տեսանկյունից։»։
/գ.թ. 133-137/
Ճանապարհա-տրանսպորտային դեպքի վայրի զննության մասին 2013թ. սեպտեմբերի 16-ի արձանագրությամբ և դրան կից լուսանկարչական հավելվածով, որոնց համաձայն` դեպքի վայրը հանդիսանում է Երևան քաղաքի Չարենցի փողոցի թիվ 50/1 հասցեի դիմաց ընկած երթևեկելի ճանապարհահատվածը, որն ասֆալտապատ է, հարթ, հորիզոնական։ Երևանի Չարենցի փողոցի երթևեկելի մասը գծանշումներով բաժանված է ուղեմասերի, որոնք էլ իրենց հերթին՝ ուղեգոտիների։ Դեպքի պահին և դեպքի վայրի զննության ժամանակ եղանակը եղել է պարզ, առանց տեղումների, ասֆալտը` չոր, տեսանելիությունը` բավարար։ Դեպքի վայրից առգրավվել են ավտոմեքենայի արտաքին հետին տեսանելիության հայելու պլաստմասե իրաններ, հայելու ապակի, 2 հատ պլաստմասե դետալներ։ Երևանի Չարենցի փողոցի՝ դեպի Սայաթ-Նովա փողոցի կողմ տանող ուղեմասի վրա հայտնաբերվել են արնանման հետքեր։
/գ.թ. 4-10/
Հագուստները ներկայացնելու և զննելու մասին 2013թ. սեպտեմբերի 19-ի արձանագրությամբ, որի համաձայն` «Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ» բժշկական կենտրոնի բուժաշխատող Եփրաքսյա Պատվականի Բերբերյանից առգրավվել են դեպքի ժամանակ տուժող Վ. Վենգերի հագին եղած հագուստները։
/գ.թ. 15/
Իրեղեն ապացույցներ ճանաչված, տուժող Վ. Վենգերի հագուստներով, դեպքի վայրից առգրավված, ավտոմեքենայի արտաքին հետին տեսանելիության հայելու պլաստմասե իրաններով, հայելու ապակիով և 2 հատ պլաստմասե դետալներով, դեպքի վայրի զննության ժամանակ հայտնաբերված ապակու և պլաստմասե դետալները զննելու մասին 2013թ. սեպտեմբերի 20-ի արձանագրությամբ։
/գ.թ. 21-22, 140/


Դատարանի իրավական վերլուծությունները

Վերլուծելով ամբաստանյալ Վահրամ Սլավիկի Վահանյանին առաջադրված մեղադրանքը, նրա ցուցմունքները և գործով ձեռք բերված ապացույցները` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ, ավտոմեքենա վարող Վահրամ Սլավիկի Վահանյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, ճանապարհային երթևեկության կանոնները խախտելը, որը մարդու առողջությանն անզգուշությամբ պատճառել է ծանր վնաս` ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Ապացուցված է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածով նախատեսված հետևանքների առաջացման դեպքում տրանսպորտային միջոց վարող և ճանապարհային երթևեկության կանոնները խախտած անձի` ամբաստանյալ Վահրամ Սլավիկի Վահանյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ ճանապարհատրանսպորտային պատահարի վայրը թողնելը, այդ արարքը նույնպես ճիշտ է որակված և համապատասխանում է Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 244-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Ուսումնասիրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Վահրամ Սլավիկի Վահանյանի կատարած յուրաքանչյուր հանցագործության համար նրա նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը, այն, որ նա նախկինում դատված չի եղել, իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելով և տալով ինքնախոստովանական ցուցմունքներ` անկեղծորեն զղջում է կատարածի համար, դեպքին նախորդող պահին տուժողը ճանապարհի երթևեկելի մասը հատել է հետիոտնի համար չնախատեսված վայրում։
Որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դատարանը հաշվի է առնում մեղայականով ներկայանալը։
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն։
Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս` դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները, հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը)։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 244-րդ հոդվածի սանկցիաներն անյլընտրանքային են, պատիժ են նախատեսում ինչպես տուգանքի, այնպես էլ կալանքի և ազատազրկման ձևով։
Այլընտրանքային սանկցիաների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ. Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ. «(…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա։
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը։ (…)» (տե’ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը)։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Վահրամ Վահանյանի կատարած յուրաքանչյուր հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրանց կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դրանք համադրելով նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքի հետ՝ դատարանը գտնում է, որ Վահրամ Վահանյանն իր կատարած` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 244-րդ հոդվածով նախատեսված յուրաքանչյուր հանցագործության համար ենթակա է պատժի տուգանքի ձևով, քանի որ դատարանին որևէ հիմնավորում չի ներկայացվել այն մասին, որ պատժի նվազ խիստ տեսակը տվյալ դեպքում չի կարող ապահովել պատժի նպատակները։
Քննարկելով ամբաստանյալ Վահրամ Վահանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 244-րդ հոդվածով նախատեսված լրացուցիչ պատիժ նշանակելու հարցը` դատարանը գտնում է, որ այդ հոդվածներից յուրաքանչյուրով նախատեսված հանցագործության համար նա ենթակա է լրացուցիչ պատժի` տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկելու ձևով։
Դատարանը գտնում է, որ նշանակված պատիժներն ամբաստանյալ Վահրամ Վահանյանը պետք է կրի, քանի որ դրանց խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն։
Գործով քաղաքացիական հայց չի հարուցվել, գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացվել։
Քննարկելով իրեղեն ապացույցների հարցը` դատարանը գտնում է, որ 25.04.2013թ. որոշմամբ իրեղեն ապացույցներ ճանաչված, տուժող Վ. Վենգերի հագուստները պետք է վերադարձնել նրա օրինական ներկայացուցիչ Գ. Հովհաննիսյանին, իսկ դեպքի վայրից առգրավված, ավտոմեքենայի արտաքին հետին տեսանելիության հայելու պլաստմասե իրանները, հայելու ապակին և 2 հատ պլաստմասե դետալները` պետք է ոչնչացնել։
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Վահրամ Վահանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունն ընտրված է ճիշտ և վերացվելու կամ փոփոխվելու ենթակա չէ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Քննարկելով դատական ծախսերի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Վահրամ Սլավիկի Վահանյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձման է ենթակա դատաբժշկական, դատաավտոտեխնիկական, դատահետքաբանական և քիմիական համալիր փորձաքննությունների կատարման արժեք հանդիսացող 129.800 /հարյուր քսանինը հազար ութ հարյուր/ ՀՀ դրամ ընդհանուր գումարը` որպես դատական ծախսեր։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 168-169-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ հոդվածներով, դատարանը`



Վ Ճ Ռ Ե Ց

Ամբաստանյալ Վահրամ Սլավիկի Վահանյանին մեղավոր ճանաչել Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 244-րդ հոդվածով նախատեսված հանցանքներում և դատապարտել. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 1-ին մասով` տուգանքի նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկի` 200.000 /երկու հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումարի չափով` տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկելով` 1 /մեկ/ տարի ժամկետով, 244-րդ հոդվածով` տուգանքի նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրհիսնապատիկի` 250.000 /երկու հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամ գումարի չափով` տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկելով` 1 /մեկ/ տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածով սահմանված` պատիժների մասնակի և լրիվ գումարման սկզբունքների կիրառմամբ, ամբաստանյալ Վահրամ Սլավիկի Վահանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի չորսհարյուրհիսնապատիկի` 450.000 /չորս հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամ գումարի չափով` տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկելով` 1 /մեկ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով։
Խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, 25.04.2013թ. որոշմամբ իրեղեն ապացույցներ ճանաչված, տուժող Վ. Վենգերի հագուստները վերադարձնել նրա օրինական ներկայացուցիչ Գ. Հովհաննիսյանին, իսկ դեպքի վայրից առգրավված, ավտոմեքենայի արտաքին հետին տեսանելիության հայելու պլաստմասե իրանները, հայելու ապակին և 2 հատ պլաստմասե դետալները` ոչնչացնել։
Ամբաստանյալ Վահրամ Սլավիկի Վահանյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել 129.800 /հարյուր քսանինը հազար ութ հարյուր/ ՀՀ դրամ գումար` որպես դատական ծախսեր։
Դատավճիռը հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան։

ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ