Գործ
ԵԿԴ/0001/01/14

Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը /այսուհետև` դատարան/
,,21,, մարտի 2014թ. ք. Երևան
Նախագահությամբ դատավոր Մ. Մակյանի
Քարտուղարությամբ Կ. Կարապետյանի
Մասնակցությամբ՝
Մեղադրող Գ. Մարգարյանի
Հանրային պաշտպան Թ. Բաղդասարյանի
2014թ. մարտի 21-ին, դռնբաց դատական նիստում, Երևան քաղաքում, դատաքննության արագացված կարգի կիրառմամբ քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Լևոն Սերյոժայի Հարությունյանը` ծնված 29.08.1960թ.-ին
Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի,
միջնակարգ կրթությամբ, չամուսնացած դատվածություն
չունեցող, չի աշխատում, հաշվառված է ք. Երևան,
Անդրանիկի փողոց, 63-րդ շենք, բն. 29, մեղադրվում է ՀՀ
քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով։

1.Գործի դատավարական նախապատմությունը

Երևան քաղաքի բնակիչ, սույն գործով մեղադրյալ՝ 1960թ. ծնված Լևոն Սերյոժայի Հարությունյանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 271-րդ հողվածով նախատեսված հանցանքներ կատարելու համար 2003թ. սեպտեմբերի 22-ին Երևան քաղաքի Սալաթիա-Սեբաստիա համայնքների առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով դատապարտվել է 30.000 ՀՀ դրամ տուգանքի և 7 ամիս ազատազրկման։ Լ.Հարությունյանը դեռևս երիտասարդ տարիքից օգտագործել է տարբեր տեսակի թմրամիջոցներ, իսկ 2013թ.-ից ընդգրկվել է ՀՀ ԱՆ «Հոգեբուժական բժշկական կենտրոն» ՓԲ ընկերության նարկոլոգիական կլինիկայի կողմից իրականացվող մեթադոնային փոխարինող բուժման ծրագրի մեջ։ Մեղադրյալ Լ.Հարությունյանը, չունենալով մշտական զբաղմունք, պարբերաբար այցելել է Երևան քաղաքի Բագրատունյաց փողոց, որտեղ հանդիպել և զրուցել է իր ծանոթների հետ։ Այցերից մեկի ժամանակ՝ 2013թ. սեպտեմբերի 25-ին, Լ.Հարություն ծանոթացել է ոմն Արմենի հետ և վերջինս տեղեկանալով, որ L. Հարությունյանը տառապում է թմրամոլությամբ և թմրանյութ օգտագործելու կարիք ունի՝ վերջինիս առաջարկել է 20.000 ՀՀ դրամով գնել «սուբոտեքս» տեսակի թմրաջոց, ապա, Լ. Հարությունյանից վերցնելով կանխիկ գումարը խոստացել է երկու ժամ անց թմրամիջոցը թողնել Երևան քաղաքի Գ.Նժդեհի փողոցի շենքերից մեկ մուտքում՝ քարի տակ, և մատնացույց է արել նշված վայրը։ Նույն օրը, ժամը 20։00-ի սահմաններում Լ.Հարությունյանն այցելել է Արմենի կողմից մատնանշված վայրը և քարի տակից վերցնելով դեղահաբը՝ պատահական տաքսի ավտոմեքենայով ուղևորվել է Երևան քաղաքի Շինարաների փողոց, որտեղ նշված ավտոմեքենային են մոտեցել ոստիկանության աշխատակիցները և այդ պահին Լ. Հարությունյանը թմրամիջոցը թաքցրել է ավտոմեքենայի նստատեղի մեջ։ 2013թ. սեպտեմբերի 25-ին ժամը 23։30-ին Լ.Հարությունյանը Երևան քաղաքի Շինարաների փողոցից բերման է ենթարկվել ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնի Մարաշի բաժանմունք, որտեղ վերջինիս կողմից պատվիրված «օպել» մակնիշի տաքսի ավտոմեքենայի զննությամբ Լ.Հարությունյանի կողմից ապօրինի ձեռք բերված և պահվող զգալի չափի 0.0025 գրամ «բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոցը հայտնաբերվել է ։
Փաստի առթիվ ՀՀ ոստկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Կենտրոնականի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ն. Բարսեղյանի կողմից 2013 թվականի սեպտեմբերի 26-ին հարուցվել է քրեական գործ։
2013 թվականի հոկտեմբերի 2-ին որոշում է կայացվել Լևոն Սերյոժայի Հարությունյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-րդ մասով որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին։
Քրեական գործը ՀՀ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի գրասենյակ է ստացվել և մուտքագրվել 09.01.2014թ.-ին։


2.Արագացված դատական քննություն
Մինչև դատաքննությունը սկսելն ամբաստանյալ Լևոն Սերյոժայի Հարությունյանը միջնորդել է դատաքննությունն անցկացնել արագացված կարգով և հայտարարել, որ միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված կարգով դատաքննություն անցկացնելու հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ են, համաձայն է մեղադրանքի հետ և առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում լիովին։
Դատախազ Գ. Մարգարյանը, գործով մեղադրական եզրակացությունը հաստատելիս, արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու դեմ չի առարկել։
Դատարանը համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1 և 375.2 հոդվածներով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին։
Դատարանը, հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները` մեղադրյալի, վկայի ցուցմունքները, ավտոմեքենայի զննության արձանագրությունը, իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին որոշումը, դատաքիմիական փորձաքննության թիվ 508Ք եզրակացությունը, դատանարկոլոգիական փորձաքննության թիվ 179-13 եզրակացությունը, ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնի Մարաշի բաժանմունք բերման ենթարկելու և անձնական խուզարկության ենթարկելու մասին կազմված արձանագրությունը, գտավ, որ ամբաստանյալ Լևոն Սերյոժայի Հարությունյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցավոր արարքը։
3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Դատարանը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի դրույթներին համապատասխան, հետազոտելով և գնահատելով ապացույցներն իրենց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից` հիմնված ներքին համոզմամբ, ապացուցված է համարում ամբաստանյալ Լևոն Սերյոժայի Հարությունյանին մեղսագրված հանցագործության կատարումը, որի համար վերջինս ենթակա է պատժի։
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում ինչպես ամբաստանյալի կողմից կատարած հանցագործության բնույթն ու հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
Որպես Լևոն Սերյոժայի Հարությունյանի անձը բնութագրող դրական հանգամանք, դատարանը հաշվի է առնում նրա բնակության վայրից ստացված բնութագիրը` համաձայն որի՝ «Լևոն Սերյոժայի Հարությունյանը ծնվել է Արարատի մարզի Բամբակավան գյուղում։ 1967-1977թթ.-ին սովորել է Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան միջնակարգ դպրոցում։ 1977-1978թթ.-ին սովորել է պրոֆտեխ ուսումնարանում։ 1978թ.-ին ձերբակալվել է մեկ տարով, այնուհետև, աշխատել է տարբեր տեղերում։ 1984-1989թթ.-ին ձերբակալվել է։ 1990թ.-ին սկսել է աշխատել, զբաղվել է առևտրով։ Ամուսնացած չի եղել, ապրում է ծեր մոր հետ և խնամում է նրան։ Հարևանների կողմից հարգված և սիրված անձնավորություն է, մասնակցում է շենքին վերաբերվող բոլոր հասարակական աշխատանքներին և հոգատար է է շրջապատի հանդեպ»։
/ տես` գ.թ. 120, դատական նիստի արձանագրությունը/
Որպես Լևոն Սերյոժայի Հարությունյանի անձը բնութագրող հանգամանք, դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա ՀՀ Ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով անցնում է որպես նախկինում 5 անգամ դատապարտված, սակայն սույն հանցանքը կատարելու պահին՝ համարվում է դատվածությունները մարված անձ։
/ տես` գ.թ. 52, դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն, որպես ամբաստանյալ Լևոն Սերյոժայի Հարությունյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում նախաքննության ընթացքում խոստովանական ցուցմունքներով հանդես գալը, ինչպես նաև՝ կատարած հանցանքի համար անկեղծորեն զղջալը։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի համաձայն ամբաստանյալ Լևոն Սերյոժայի Հարությունյանի արարքում նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Ելնելով գործի հանգամանքներից, ինչպես նաև հիմք ընդունելով ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին կետի դրույթը, համաձայն որի` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատաuխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար», ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ կետի դրույթը, համաձայն որի` «Պատժի նպատակն է վերականգնել uոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպեu նաև կանխել հանցագործությունները» և 61-րդ հոդվածը, ըստ որի` «Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով», դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Լևոն Սերյոժայի Հարությունյանի կողմից կատարված հանցավոր արարքի համար նրա նկատմամբ պետք է նշանակվի պատիժ՝ ազատազրկման ձևով, սակայն հաշվի առնելով նրա անձը բնութագրող տվյալները, այն որ ամբաստանյալը 2013թ.-ից ընդգրկվել է ՀՀ ԱՆ «Հոգեբուժական բժշկական կենտրոն» ՓԲ ընկերության նարկոլոգիական կլինիկայի կողմից իրականացվող մեթադոնային փոխարինող բուժման ծրագրի մեջ, որը վկայում է նրա՝ ուղղման ճանապարհին կանգնած լինելու իրական փաստի մասին, ինչպես նաև հաշվի առնելով նրա արարքում պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով, եկավ այն համոզման, որ ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը կարելի է պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան, նկատի ունենալով, որ նրա ուղղվելը հնարավոր է նաև առանց նշանակված պատիժը փաստացի կրելու։

Ամբաստանյալի նկատմամբ ոչ թե կալանքի, այլ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու և այն պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ եզրահանգմանը գալիս դատարանն արձանագրում է հետևյալը՝

ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասը նախատեսում է պատիժ կալանք` առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկում` առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով։

Սույն քրեական գործով դատարանը հաշվի առնելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող հանգամանքները, ինչպես նաև արարքի հասարակական վտանգավորության աստիճանը, ներկայումս նմանատիպ արարքների խիստ տարածված լինելու փաստը, գտնում է, որ ամբաստանյալ Լևոն Սերյոժայի Հարությունյանի նկատմամբ պետք է նշանակվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված պատիժներից ազատազրկում պատժատեսակը, քանի որ եկավ այն եզրահանգման, որ տվյալ պատժի տեսակը միայն այս դեպքում կարող է ապահովել ինչպես պատժի նպատակները, այնպես էլ կանխել նմանատիպ հանցագործությունների աճն ու կատարումը հետագայում։
Այդուամենայնիվ, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չպետք է կիրառել՝ նշանակված պատիժը նրա կողմից փաստացի կրելու անհրաժեշտության բացակայության հիմնավորմամբ, ինչը պատճառաբանվում է հետևյալով.

ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «եթե դատարանը կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին»։

Քննվող քրեական գործով դատարանը պատիժը պայմանականորեն չի կիրառում, քանի որ առկա է դատարանի համոզվածությունն ու վստահությունը` սույն քրեական գործով առանց իրական պատիժը կրելու ամբաստանյալի ուղղվելու հնարավորության մասին։ Դատարանը նման հետևության հանգում է սույն քրեական գործով գոյություն ունեցող օբյեկտիվ տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, դրա հասարակական վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը, և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։ Մասնավորապես սույն գործով դատարանի մոտ ամբաստանյալի ուղղվելու, ավելին, արդե իսկ ուղղման ճանապարհին կանգնած լինելու փասը հաստատվում է նրանով, որ վերջինս, 2013թ.-ից ընդգրկվել է ՀՀ ԱՆ «Հոգեբուժական բժշկական կենտրոն» ՓԲ ընկերության նարկոլոգիական կլինիկայի կողմից իրականացվող մեթադոնային փոխարինող բուժման ծրագրի մեջ։ Այլ կերպ, ամբաստանյալը կամովին ներգրավվել է մի բուժման ծրագրում, որն ուղղված է թմրամիջոցներից կախվածությունը վերացնելուն։

Այս պարագայում, դատարանը փաստում է, որ ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալների և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող մի շարք հանգամանքների կողքին, բացակայում է ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող որևէ հանգամանք, իսկ բուժման ծրագրի մեջ կամովին ընդգրկվելու փաստն ինքնին խոսում է նրա ուղղման բարձր հավանականության մասին։

Հաշվի առնելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող վերը նշված տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, դատարանը հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ուստի նրա նկատմամբ կալանքի ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չպետք է կիրառել։

Այսպիսով, դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի հիման վրա ամբաստանյալ Լևոն Սերյոժայի Հարությունյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու և այն պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին՝ սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և նմանատիպ հանցագործությունների կանխմանը, քանի որ ամբաստանյալի՝ փորձաշրջանում, հետևապես և հսկողության մեջ գտնվելու հանգամանքը, կարող է զսպել նրա կողմից նմանատիպ հանցագործությունները հետագայում կատարելու վտանգն այն հաշվառմամբ, որ նույնասեռ կամ այլ հանցանքեր կատարելու պարագայում իրական է օրենսդրական սպառնալիքը, որ փորձաշրջանի ընթացքում կատարված դիտավորյալ հանցագործության համար նշանակվելիք պատժին կգումարվի նաև այս դատավճռով նշանակված և փաստացի չկրած պատիժը կամ թեկուզև դրա մի մասը։
Դատարանն անդրադառնալով Լևոն Սերյոժայի Հարությունյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի` չհեռանալու մասին ստորագրության, հարցին, գտնում է, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։

Լուծելով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածով` դատարանը գտնում է, որ գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված` փորձաքննության անցկացումից հետո առկա «բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոցը պետք է ուղարկել ՀՀՈ ՔԳՎ Կենտրոնականի քննչական բաժին` նույն բաժնում գտնվող թիվ 15808413 քրեական գործին կցելու և օրենքով սահմանված կարգով հետագա ընթացքը լուծելու համար։
4. Եզրափակիչ մաս

Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360, 365, 369-373 375.1-375.4-րդ հոդվածներով, դատարանը


Վ Ճ Ռ Ե Ց

Լևոն Սերյոժայի Հարությունյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում` 6 /վեց/ ամիս ժամկետով։
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կարգով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան 1 /մեկ/ տարի ժամկետով` Լևոն Սերյոժայի Հարությունյանի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դնելով ՀՀ ԱՆ ՔԿՎ ԱՊԿ համապատասխան ստորաբաժանման վրա։
Լևոն Սերյոժայի Հարությունյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ փորձաքննության անցկացումից հետո առկա, «բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոցն ուղարկել ՀՀՈ ՔԳՎ Կենտրոնականի քննչական բաժին՝ նույն բաժնում գտնվող թիվ 15808413 քրեական գործին կցելու և օրենքով սահմանված կարգով հետագա ընթացքը լուծելու համար։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին կետով նախատեսված հիմքի։


Դ Ա Տ Ա Վ Ո Ր Մ. Մ Ա Կ Յ Ա Ն