Հիմնական
Գործի համար:
ԵԿԴ/0268/01/13
Վիճակագրական տողի համար :
6.3
Պատասխանող
Ենոք Վարդանյան
Ենոք Վարդանյան Երվանդի
Ենոք Վարդանյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Եվա Դարբինյան
Սերգեյ Չիչոյան
Գագիկ Ավետիսյան
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Մնացական Մարտիրոսյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Եվա Դարբինյան
Սերգեյ Չիչոյան
Գագիկ Ավետիսյան
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Մնացական Մարտիրոսյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2014-04-09 | 11:00 | 2 | Կայացվել է | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2014-02-12 | 10:00 | 4 | Կայացել է | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2014-01-31 | 11:30 | 4 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2014-01-24 | 10:00 | 4 | Կայացել է |
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՔՐԵԱԿԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ԴԱՏԱՐԱՆ
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության
դատարանի դատավճիռ գործ թիվ ԵԿԴ/0268/01/13
նախագահող դատավոր` Մ.Մարտիրոսյան
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
9 ապրիլի 2014թ. ք.Երևան
ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
/այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան/ հետևյալ կազմով`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ե.ԴԱՐԲԻՆՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Գ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ
Ս.ՉԻՉՈՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Մ.Ավետիսյանի
Ն.Ասատրյանի
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ԲՈՂՈՔ ԲԵՐԱԾ ԱՆՁ ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Ն.Միքայելյանի
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Ե.Վարդանյանի
ՏՈՒԺՈՂԻ ՆԵՐԿԱՅԱՑՈՒՑԻՉ` Ա.Դոնդուրմաջյանի
Դռնբաց դատական նիստում, Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ն.Միքայելյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա, քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Ենոք Երվանդի Վարդանյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով (երկու դրվագով),
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
ԳՈՐԾԻ ԴԱՏԱՎԱՐԱԿԱՆ ՆԱԽԱՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆԸ
1. 2013թ. սեպտեմբերի 19-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնում անհայտ անձի կողմից <<Փ- Էլեկտորնիքս>> համակարգչային խանութից գողություն կատարելու դեպքի առթիվ հարուցվել է թիվ 13803913 քրեական գործը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
2. 2013թ. նոյեմբերի 15-ին կասկածյալ Ենոք Երվանդի Վարդանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը:
3. 2013թ. նոյեմբերի 19-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնում անհայտ անձի կողմից <<Պիկսել>> խանութից գողություն կատարելու դեպքի առթիվ հարուցվել է թիվ 13839613 քրեական գործը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
4. Քննիչի նույն օրվա որոշմամբ, թիվ 13839613 քրեական գործը միացվել է թիվ 13803913 քրեական գործին և նախաքննությունը շարունակվել է մեկ վարույթում` թիվ 13803913 քրեական գործի համարով:
5. 2013թ. նոյեմբերի 21-ին Ենոք Երվանդի Վարդանյանին նախաքննության մարմնի կողմից մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով` երկու դրվագով:
6. Քննիչի 2013թ. դեկտեմբերի 17-ի որոշմամբ, Ենոք Վարդանյանի կողմից <<Իռմառ>> ՍՊ ընկերության զգալի չափի գույքը գաղտնի հափշտակելու մասով քրեական հետապնդում չի իրականացվել` մեղադրյալի հետ տուժողի հաշտվելու պատճառաբանությամբ:
7. Քննիչի նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ, Ենոք Երվանդի Վարդանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 165-րդ հոդվածով քրեական հետապնդում չի իրականացվել` հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ:
8. 18.12.2011թ. Ենոք Վարդանյանի մեղադրանքի ծավալը փոփոխվել և լրացվել է, նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով` երկու դրվագով:
9. 2013թ. դեկտեմբերի 28-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան (այսուհետև նաև` Դատարան):
10. Առաջին ատյանի դատարանն իր 12.02.2014թ. դատավճռով վճռել է`
<<Ամբաստանյալ Ենոք Երվանդի Վարդանյանին մեղավոր ճանաչել երկու դրվագով` Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքներում և դատապարտել.
- առաջին դրվագով` կալանքի 1 /մեկ/ ամիս ժամկետով,
- երկրորդ դրվագով` կալանքի 2 /երկու/ ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածով սահմանված` պատիժների լրիվ գումարման սկզբունքի կիրառմամբ, ամբաստանյալ Ենոք Երվանդի Վարդանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել կալանք 3 /երեք/ ամիս ժամկետով, որը պետք է կրի ՀՀ արդարադատության նախարարության համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում, պատժի սկիզբը հաշվելով կալանավորման պահից:
Խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Ամբաստանյալ Ենոք Երվանդի Վարդանյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել 60.000 /վաթսուն հազար/ ՀՀ դրամ գումար` որպես դատական ծախսեր:>>:
11. Առաջին ատյանի դատարանի 12.02.2014թ. դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է բերել Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ն.Միքայելյանը:
12. Վերաքննիչ դատարանի 2014թ. մարտի 17-ի որոշմամբ բողոքն ընդունվել է վարույթ և քրեական գործը նշանակվել է քննության վճռաբեկության կարգով:
13. Վերաքննիչ բողոքի դեմ գրավոր պատասխան չի ներկայացվել:
ԳՈՐԾԻ ՓԱՍՏԱԿԱՆ ՀԱՆԳԱՄԱՆՔՆԵՐԸ.
14. Ենոք Երվանդի Վարդանյանին նախաքննության մարմնի կողմից մեղադրանք է առաջադրվել երկու դրվագով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով` հետևյալ արարքների համար.
<<որ նա 2013թ. սեպտեմբերի 14-ին` ժամը 17:30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Սայաթ-Նովա 18/34 հասցեում գործող` <<Գոռդեռ>> ՍՊ ընկերությանը պատկանող <<Փ-Էլեկտրոնիքս>> համակարգչային խանութից գաղտնի հափշտակել է զգալի չափի` 324.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ <<Ասեռ Ասպիռա>> մոդելի նոթբուք համակարգիչը:
Բացի այդ, Ե.Վարդանյանը 2013թ-ի հոկտեմբերի 20-ին Երևան քաղաքի Սայաթ-Նովա փողոցի թիվ 33 հասցեում գործող` <<Վեգա ՈՒորլդ>> սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերությանը պատկանող <<Վեգա>> խանութից գաղտնի հափշտակել է զգալի չափի` 429.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ <<Դելլ>> տեսակի նոթբուք համակարգիչը:
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ԲՈՂՈՔԻ ՀԻՄՔԵՐԸ, ՀԻՄՆԱՎՈՐՈՒՄՆԵՐԸ, ԵՎ ՊԱՀԱՆՋԸ.
15. Վերաքննիչ բողոքը բերվել է հետևյալ հիմքերի սահմաններում, ներքոհիշյալ հիմնավորու մներով.
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ն.Միքայելյանը վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ դատարանի կողմից թույլ է տրվել դատական սխալ, ճիշտ չի կիրառվել ՀՀ քրեական օրենսգիրքը, խախտվել են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների պահանջները` ամբաստանյալ Ենոք Վարդանյանի նկատմամբ նշանակվել է անարդարացի և ակնհայտ մեղմ պատիժ, որը չի համապատասխանում կատարած հանցանքի ծանրությանն ու հասարակական վտանգավորությանը և դատական ակտը պատժի մասով ենթակա է բեկանման հետևյալ պատճառաբանություններով.
Առաջին ատյանի դատարանը դատավճռի պատճառաբանական մասում` որպես ամբաստանյալ Ենոք Վարդանյանի անձը բնութագրող դրական հանգամանք, հիմք է ընդունել ամբաստանյալի կողմից իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելը, ինքնախոստովանական ցուցմունքներ տալը, ինքնակամ վարույթն իրականացնող մարմնին ներկայանալը, հանցագործությունը բացահայտելուն աջակցելը, որն արտահայտվել է Երևան քաղաքի Սայաթ-Նովա փողոցի թիվ 33 հասցեում գործող, <<Վեգա Ուորլդ>> ՍՊ ընկերությանը պատկանող <<Վեգա>> խանութը մատնացույց անելով և գողություն կատարելու վերաբերյալ ինքնախոստովանական ցուցմունքներ տալով:
Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` պատժի չափը որոշելիս դատարանը որևէ կերպ հաշվի չի առել նրա կատարած արարքի բնույթը, հանցանքների ծանրության և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը.
Մեջբերելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածը, 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասը, 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասը, ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2007թ-ի օգոստոսի 30-ին կայացրած ՎԲ-142/07 որոշումը` նշել է, որ Դատարանը պետք է բացահայտի կատարած կոնկրետ հանցանքի առանձնահատուկ հատկանիշները, որոնք կարող են ազդել հանրության համար վտանգավորության աստիճանի վրա /հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, վնասի չափը և այլն/:
Դատարանը հանրության համար վտանգավորության աստիճանը որոշելու ժամանակ պետք է պարզի և հաշվի առնի նաև պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցյալական նշանակությունը հանցանքի կատարման պահին, ինչը Ենոք Վարդանյանի նկատմամբ դատավճիռ կայացնելիս առաջին ատյանի դատարանը չի պահպանել:
Նկատի ունենալով, որ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի կողմից խախտվել են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների պահանջները Ենոք Վարդանյանի նկատմամբ նշանակավել է ակնհայտ մեղմ և անարադարացի պատիժ, որը որևէ կերպ չի համապատասխանում կատարած հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին, բնույթին և բավարար չէ պատժի նպատակներն ապահովելու, սոցիալական արդարությունը վերականգնելու, պատժի ենթարկված անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցագործությունների կատարումը կանխելու համար, այսինքն` թույլ է տրվել դատական սխալ, որն ազդել է գործի ելքի վրա, ուստի ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 376, 380.1, 381, 395, և 399 հոդվածներով`
Միջնորդել է Ենոք Երվանդի Վարդանյանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014թ-ի փետրվարի 12-ի դատական ակտը պատժի մասով բեկանել և Ենոք Երվանդի Վարդանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177 հոդվածի 1-ին մասով նշանակել պատիժ ազատազրկում 2 /երկու/ տարի ժամկետով:
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ԴԱՏԱՐԱՆԻ ՊԱՏՃԱՌԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ ԵՎ ԵԶՐԱՀԱՆԳՈՒՄԸ.
Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով վերաքննիչ բողոքը` բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, լսելով նաև բողոքում ներկայացված հետևությունները հիմնավորելու մասին մեղադրողի պատճառաբանությունները, ամբաստանյալի պատասխանը դրա դեմ, ինչպես նաև ուսումնասիրելով և վերլուծելով գործի նյութերը, դրանք գնահատելով իրենց համակցությամբ, հանգում է այն հետևության, որ մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել հետևյալ պատճառաբանությամբ.
16. Վերաքննիչ դատարանը վերաքննիչ բողոքում բարձրացված և վերլուծման ենթակա հարցերին անդրադառնալուց առաջ հարկ է համարում արձանագրել հետևյալը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը ներկայացվում են բացառապես վերաքննիչ բողոքում, և դրանք չեն կարող փոփոխվել և լրացվել գործի դատական քննության ընթացքում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <<Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`(…)
6) ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար.
7) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ.
8) ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը (…) >>:
Նշանակված պատժի հարցը քննարկելիս Վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները, որոնք հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին` համապատասխանաբար բարձրացնելով կամ իջեցնելով այն: Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր անհատական մոտեցում ցուցաբերել ինչպես պատժի տեսակը, այնպես էլ չափը որոշելիս:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դրա կատարման հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն`
<< 1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:>>:
17. ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. <<(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ` ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Այնսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
(…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տես Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը)>>:
18. Առաջին ատյանի դատարանը որպես ամբաստանյալ Ենոք Վարդանյանի անձը բնութագրող հանգամանք հաշվի է առել այն, որ նա իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և տվել է ինքնախոստովանական ցուցմունքներ, ինքնակամ ներկայացել է վարույթն իրականացնող մարմնին:
Որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դատարանը հաշվի է առել հանցագործությունը բացահայտելուն աջակցելը, որն արտահայտվել է Երևան քաղաքի Սայաթ-Նովա փողոցի թիվ 33 հասցեում գործող, <<Վեգա Ուորլդ>> ՍՊ ընկերությանը պատկանող <<Վեգա>> խանութը մատնացույց անելով և գողություն կատարելու վերաբերյալ ինքնախոստովանական ցուցմունքներ տալով:
Որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք դատարանը հաշվի է առել ամբաստանյալ Ե.Վարդանյանի կողմից հանցանքների կատարմանը քրեական պատասխանատվության տարիքի չհասած անձի` 08.07.2000թ. ծնված Արտյոմ Բաղրամյանին ներգրավելը:
Դատարանը գտել է, որ Ենոք Վարդանյանն իր կատարած` երկու դրվագով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված յուրաքանչյուր հանցագործության համար ենթակա է պատժի կալանքի ձևով, քանի որ այդ պատիժն է անհրաժեշտ և բավարար Ե.Վարդանյանին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Դատարանը գտել է, որ պատժի նվազ խիստ տեսակ տուգանքը տվյալ դեպքում չի կարող ապահովել պատժի նպատակները, իսկ առավել խիստ` ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու հիմքեր առկա չեն:
Դատարանը գտել է, որ նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Ենոք Վարդանյանը պետք է կրի, քանի որ դրան խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն:
19. Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը ամբաստանյալ Ենոք Վարդանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, պատժի տեսակը և չափը որոշելիս հանգել է սխալ եզրահանգման` գտնելով, որ կալանքի ձևով` 3 ամիս ժամկետով պատիժը կարող է ապահովել պատժի նպատակները:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը պատիժ նշանակելիս հաշվի չի առել ամբաստանյալ Ե.Վարդանյանի անձը, նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը և աստիճանը:
Այսպես, դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով հիմնավորվել է, որ Ենոք Երվանդի Վարդանյանը 2013թ. սեպտեմբերի 14-ին` ժամը 17:30-ի սահմաններում, որդու` 08.07.2000թ. ծնված, Արտյոմ Բաղրամյանի հետ գնացել են Երևան քաղաքի Սայաթ-Նովա 18/34 հասցեում գործող` <<Գոռդեռ>> ՍՊ ընկերությանը պատկանող <<Փ-Էլեկտրոնիքս>> համակարգչային խանութ, որտեղ տաղավարների մոտ շրջելու ընթացքում Ե.Վարդանյանը գաղտնի հափշտակել է զգալի չափի` 324.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ <<Ասեռ Ասպիռա>> մոդելի նոթբուք համակարգիչը, որը տեղավորել է որդու` Ա.Բաղրամյանի ձեռքին եղած տոպրակի մեջ, որից հետո հեռացել են խանութից:
Բացի այդ, Ե.Վարդանյանը, կրկին գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու նպատակով, 2013թ-ի հոկտեմբերի 20-ին որդու` Արտյոմ Բաղրամյանի հետ գնացել են Երևան քաղաքի Սայաթ-Նովա փողոցի թիվ 33 հասցեում գործող` <<Վեգա ՈՒորլդ>> սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերությանը պատկանող <<Վեգա>> խանութ, որտեղ Ե.Վարդանյանը գաղտնի հափշտակել է տաղավարին տեղադրված 429.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ <<Դելլ>> տեսակի նոթբուք համակարգիչը, ապա այն կրկին տեղավորելով որդու` Ա.Բաղրամյանի ձեռքին եղած տոպրակի մեջ, հեռացել են խանութից:
ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնի քննիչ Վ.Բադալյանը 2013թ. դեկտեմբերի 17-ին որոշում է կայացրել Ենոք Վարդանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 165-րդ հոդվածով քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին` միայն այն պատճառաբանությամբ, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 165-րդ հոդվածը պատասխանատվություն է նախատեսում` տասնութ տարին լրացած անձի կողմից տվյալ հանցագործության համար սույն օրենսգրքով քրեական պատասխանատվության տարիքի հասած անչափահասին հանցանքի կատարմանը ներգրավելու համար, իսկ նույն օրենսգրքի 24-րդ հոդվածի համաձայն` գողության համար քրեական պատասխանատվության ենթակա է մինչև հանցանքը կատարելը տասնչորս տարին լրացած անձը, մինչդեռ տվյալ դեպքում Ա.Բաղրամյանի տասնչորս տարին լրացած չի եղել, հետևաբար Ե.Վարդանյանի գործողություններում բացակայել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 165-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության հանցակազմը` օբյեկտիվ կողմը:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ չնայած նրան, որ Առաջին ատյանի դատարանը որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք հաշվի է առել ամբաստանյալի կողմից հանցանքների կատարմանը 08.07.2000թ. ծնված մանկահասակ Արտյոմ Բաղրամյանին ներգրավելը, սակայն այս հանգամանքը պատշաճ գնահատականի չի արժանացրել ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, դրա տեսակն ու չափը որոշելիս:
Բացի այդ ամբաստանյալը մինչ օրս չի վերականգնել տուժողներին պատճառված նյութական վնասները:
Առաջին ատյանի դատարանն իր <<Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները>> բաժնում արձանագրել է, որ ամբաստանյալ Ենոք Երվանդի Վարդանյանը նախկինում դատապարտվել է հինգ անգամ, սակայն Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ այն չի կարող դրվել ամբաստանյալի անձը բնութագրող հանգամանքների շարքում, հետևյալ նկատառումներով.
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Սեյրան Կառլենի Աղախանյանի վերաբերյալ թիվ ԱՎԴ/0082/01/12 գործով 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ի որոշման 21-րդ կետում այդ հարցի կապակցությամբ արտահայտել է իրավական դիրքորոշում այն մասին, որ.
<< (…) նախկինում դատվածություն ունենալը չի նշանակում, որն անձն իր ամբողջ կյանքի ընթացքում համարվում է հանրային բարձր վտանգավորություն ունեցող: Քրեական օրենքը նախատեսում է դատվածությունը հանելու կամ մարելու հնարավորություն, որի դեպքում անձը օրենքի տեսանկյունից համարվում է որևէ հանցանք չկատարած, ուստի և նրա դատվածությունը չի կարող առաջացնել քրեաիրավական բնույթի բացասական հետևանքներ, այդ թվում՝ չի կարող հաշվի առնվել նոր հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս:>>:
20. Այսպիսով, հաշվի առնելով վերը շարադրվածը` Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Ենոք Վարդանյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը չի բխում օրենքի պահանջներից և հաշվի առնելով ամբաստանյալի անձը, նրա կատարած հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, գտնում է, որ սոցիալական արդարության վերականգնումը, ամբաստանյալի ուղղումը, ինչպես նաև հանցագործությունների կանխումը հնարավոր է միայն ամբաստանյալի նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու պայմաններում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` <<Բողոքարկված դատական ակտը բեկանվում կամ փոխվում է, եթե թույլ է տրվել դատական սխալ, այն է` դատավճռով նշանակված պատիժը չի համապատասխանում կատարված հանցանքի ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին>>:
Նույն օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1.Գտնելով, որ դատավճռում նշանակված պատիժն անարդարացի է ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու պատճառով, չի համապատասխանում հանցագործության ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին, վերաքննիչ դատարանը մեղմացնում կամ խստացնում է պատիժը` ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով:
2. Վերաքննիչ դատարանն ամբաստանյալին կարող է նշանակել առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով նախատեսվածից ավելի խիստ պատիժ միայն այն դեպքում, երբ տվյալ հիմքով բողոքը բերել է դատախազը, ինչպես նաև տուժողը կամ նրա ներկայացուցիչը>>:
Տվյալ դեպքում առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով նախատեսվածից ավելի խիստ պատիժ նշանակելու խնդրանքով դիմել է դատախազը:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ մեղադրող Ն.Միքայելյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել` սույն որոշման պատճառաբանական մասում բերած հիմնավորումներով, իսկ Ենոք Վարդանյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով (երկու դրվագով) Առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի փետրվարի 12-ի դատավճիռը պետք է բեկանել, փոփոխել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-395-րդ, 399-րդ, 402-րդ, 412-րդ և 418-րդ հոդվածներով` վերաքննիչ քրեական դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
1. Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ն.Միքայելյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել մասնակի:
2. Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014թ. փետրվարի 12-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Ենոք Երվանդի Վարդանյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով (երկու դրվագով), բեկանել և փոփոխել նշանակված պատժի մասով:
3. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով երկու դրվագներով յուրաքանչյուրով դատապարտել ազատազրկման, 1-ին դրվագով` 6 (վեց) ամիս ժանկետով, իսկ 2-րդ դրվագով` 9 (ինը) ամիս ժամկետով:
4. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կարգով նշանակված պատիժները մասնակի գումարելու միջոցով վերջնական թողնել կրելու ազատազրկումը 1 (մեկ) տարի ժամկետով:
5. Դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ:
6. Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան հրապարակման պահից` մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Ե. ԴԱՐԲԻՆՅԱՆ
ՔՐԵԱԿԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ԴԱՏԱՐԱՆ
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության
դատարանի դատավճիռ գործ թիվ ԵԿԴ/0268/01/13
նախագահող դատավոր` Մ.Մարտիրոսյան
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
9 ապրիլի 2014թ. ք.Երևան
ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
/այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան/ հետևյալ կազմով`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ե.ԴԱՐԲԻՆՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Գ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ
Ս.ՉԻՉՈՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Մ.Ավետիսյանի
Ն.Ասատրյանի
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ԲՈՂՈՔ ԲԵՐԱԾ ԱՆՁ ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Ն.Միքայելյանի
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Ե.Վարդանյանի
ՏՈՒԺՈՂԻ ՆԵՐԿԱՅԱՑՈՒՑԻՉ` Ա.Դոնդուրմաջյանի
Դռնբաց դատական նիստում, Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ն.Միքայելյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա, քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Ենոք Երվանդի Վարդանյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով (երկու դրվագով),
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
ԳՈՐԾԻ ԴԱՏԱՎԱՐԱԿԱՆ ՆԱԽԱՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆԸ
1. 2013թ. սեպտեմբերի 19-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնում անհայտ անձի կողմից <<Փ- Էլեկտորնիքս>> համակարգչային խանութից գողություն կատարելու դեպքի առթիվ հարուցվել է թիվ 13803913 քրեական գործը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
2. 2013թ. նոյեմբերի 15-ին կասկածյալ Ենոք Երվանդի Վարդանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը:
3. 2013թ. նոյեմբերի 19-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնում անհայտ անձի կողմից <<Պիկսել>> խանութից գողություն կատարելու դեպքի առթիվ հարուցվել է թիվ 13839613 քրեական գործը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
4. Քննիչի նույն օրվա որոշմամբ, թիվ 13839613 քրեական գործը միացվել է թիվ 13803913 քրեական գործին և նախաքննությունը շարունակվել է մեկ վարույթում` թիվ 13803913 քրեական գործի համարով:
5. 2013թ. նոյեմբերի 21-ին Ենոք Երվանդի Վարդանյանին նախաքննության մարմնի կողմից մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով` երկու դրվագով:
6. Քննիչի 2013թ. դեկտեմբերի 17-ի որոշմամբ, Ենոք Վարդանյանի կողմից <<Իռմառ>> ՍՊ ընկերության զգալի չափի գույքը գաղտնի հափշտակելու մասով քրեական հետապնդում չի իրականացվել` մեղադրյալի հետ տուժողի հաշտվելու պատճառաբանությամբ:
7. Քննիչի նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ, Ենոք Երվանդի Վարդանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 165-րդ հոդվածով քրեական հետապնդում չի իրականացվել` հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ:
8. 18.12.2011թ. Ենոք Վարդանյանի մեղադրանքի ծավալը փոփոխվել և լրացվել է, նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով` երկու դրվագով:
9. 2013թ. դեկտեմբերի 28-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան (այսուհետև նաև` Դատարան):
10. Առաջին ատյանի դատարանն իր 12.02.2014թ. դատավճռով վճռել է`
<<Ամբաստանյալ Ենոք Երվանդի Վարդանյանին մեղավոր ճանաչել երկու դրվագով` Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքներում և դատապարտել.
- առաջին դրվագով` կալանքի 1 /մեկ/ ամիս ժամկետով,
- երկրորդ դրվագով` կալանքի 2 /երկու/ ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածով սահմանված` պատիժների լրիվ գումարման սկզբունքի կիրառմամբ, ամբաստանյալ Ենոք Երվանդի Վարդանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել կալանք 3 /երեք/ ամիս ժամկետով, որը պետք է կրի ՀՀ արդարադատության նախարարության համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում, պատժի սկիզբը հաշվելով կալանավորման պահից:
Խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Ամբաստանյալ Ենոք Երվանդի Վարդանյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել 60.000 /վաթսուն հազար/ ՀՀ դրամ գումար` որպես դատական ծախսեր:>>:
11. Առաջին ատյանի դատարանի 12.02.2014թ. դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է բերել Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ն.Միքայելյանը:
12. Վերաքննիչ դատարանի 2014թ. մարտի 17-ի որոշմամբ բողոքն ընդունվել է վարույթ և քրեական գործը նշանակվել է քննության վճռաբեկության կարգով:
13. Վերաքննիչ բողոքի դեմ գրավոր պատասխան չի ներկայացվել:
ԳՈՐԾԻ ՓԱՍՏԱԿԱՆ ՀԱՆԳԱՄԱՆՔՆԵՐԸ.
14. Ենոք Երվանդի Վարդանյանին նախաքննության մարմնի կողմից մեղադրանք է առաջադրվել երկու դրվագով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով` հետևյալ արարքների համար.
<<որ նա 2013թ. սեպտեմբերի 14-ին` ժամը 17:30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Սայաթ-Նովա 18/34 հասցեում գործող` <<Գոռդեռ>> ՍՊ ընկերությանը պատկանող <<Փ-Էլեկտրոնիքս>> համակարգչային խանութից գաղտնի հափշտակել է զգալի չափի` 324.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ <<Ասեռ Ասպիռա>> մոդելի նոթբուք համակարգիչը:
Բացի այդ, Ե.Վարդանյանը 2013թ-ի հոկտեմբերի 20-ին Երևան քաղաքի Սայաթ-Նովա փողոցի թիվ 33 հասցեում գործող` <<Վեգա ՈՒորլդ>> սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերությանը պատկանող <<Վեգա>> խանութից գաղտնի հափշտակել է զգալի չափի` 429.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ <<Դելլ>> տեսակի նոթբուք համակարգիչը:
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ԲՈՂՈՔԻ ՀԻՄՔԵՐԸ, ՀԻՄՆԱՎՈՐՈՒՄՆԵՐԸ, ԵՎ ՊԱՀԱՆՋԸ.
15. Վերաքննիչ բողոքը բերվել է հետևյալ հիմքերի սահմաններում, ներքոհիշյալ հիմնավորու մներով.
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ն.Միքայելյանը վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ դատարանի կողմից թույլ է տրվել դատական սխալ, ճիշտ չի կիրառվել ՀՀ քրեական օրենսգիրքը, խախտվել են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների պահանջները` ամբաստանյալ Ենոք Վարդանյանի նկատմամբ նշանակվել է անարդարացի և ակնհայտ մեղմ պատիժ, որը չի համապատասխանում կատարած հանցանքի ծանրությանն ու հասարակական վտանգավորությանը և դատական ակտը պատժի մասով ենթակա է բեկանման հետևյալ պատճառաբանություններով.
Առաջին ատյանի դատարանը դատավճռի պատճառաբանական մասում` որպես ամբաստանյալ Ենոք Վարդանյանի անձը բնութագրող դրական հանգամանք, հիմք է ընդունել ամբաստանյալի կողմից իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելը, ինքնախոստովանական ցուցմունքներ տալը, ինքնակամ վարույթն իրականացնող մարմնին ներկայանալը, հանցագործությունը բացահայտելուն աջակցելը, որն արտահայտվել է Երևան քաղաքի Սայաթ-Նովա փողոցի թիվ 33 հասցեում գործող, <<Վեգա Ուորլդ>> ՍՊ ընկերությանը պատկանող <<Վեգա>> խանութը մատնացույց անելով և գողություն կատարելու վերաբերյալ ինքնախոստովանական ցուցմունքներ տալով:
Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` պատժի չափը որոշելիս դատարանը որևէ կերպ հաշվի չի առել նրա կատարած արարքի բնույթը, հանցանքների ծանրության և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը.
Մեջբերելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածը, 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասը, 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասը, ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2007թ-ի օգոստոսի 30-ին կայացրած ՎԲ-142/07 որոշումը` նշել է, որ Դատարանը պետք է բացահայտի կատարած կոնկրետ հանցանքի առանձնահատուկ հատկանիշները, որոնք կարող են ազդել հանրության համար վտանգավորության աստիճանի վրա /հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, վնասի չափը և այլն/:
Դատարանը հանրության համար վտանգավորության աստիճանը որոշելու ժամանակ պետք է պարզի և հաշվի առնի նաև պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցյալական նշանակությունը հանցանքի կատարման պահին, ինչը Ենոք Վարդանյանի նկատմամբ դատավճիռ կայացնելիս առաջին ատյանի դատարանը չի պահպանել:
Նկատի ունենալով, որ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի կողմից խախտվել են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների պահանջները Ենոք Վարդանյանի նկատմամբ նշանակավել է ակնհայտ մեղմ և անարադարացի պատիժ, որը որևէ կերպ չի համապատասխանում կատարած հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին, բնույթին և բավարար չէ պատժի նպատակներն ապահովելու, սոցիալական արդարությունը վերականգնելու, պատժի ենթարկված անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցագործությունների կատարումը կանխելու համար, այսինքն` թույլ է տրվել դատական սխալ, որն ազդել է գործի ելքի վրա, ուստի ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 376, 380.1, 381, 395, և 399 հոդվածներով`
Միջնորդել է Ենոք Երվանդի Վարդանյանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014թ-ի փետրվարի 12-ի դատական ակտը պատժի մասով բեկանել և Ենոք Երվանդի Վարդանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177 հոդվածի 1-ին մասով նշանակել պատիժ ազատազրկում 2 /երկու/ տարի ժամկետով:
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ԴԱՏԱՐԱՆԻ ՊԱՏՃԱՌԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ ԵՎ ԵԶՐԱՀԱՆԳՈՒՄԸ.
Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով վերաքննիչ բողոքը` բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, լսելով նաև բողոքում ներկայացված հետևությունները հիմնավորելու մասին մեղադրողի պատճառաբանությունները, ամբաստանյալի պատասխանը դրա դեմ, ինչպես նաև ուսումնասիրելով և վերլուծելով գործի նյութերը, դրանք գնահատելով իրենց համակցությամբ, հանգում է այն հետևության, որ մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել հետևյալ պատճառաբանությամբ.
16. Վերաքննիչ դատարանը վերաքննիչ բողոքում բարձրացված և վերլուծման ենթակա հարցերին անդրադառնալուց առաջ հարկ է համարում արձանագրել հետևյալը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը ներկայացվում են բացառապես վերաքննիչ բողոքում, և դրանք չեն կարող փոփոխվել և լրացվել գործի դատական քննության ընթացքում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <<Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`(…)
6) ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար.
7) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ.
8) ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը (…) >>:
Նշանակված պատժի հարցը քննարկելիս Վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները, որոնք հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին` համապատասխանաբար բարձրացնելով կամ իջեցնելով այն: Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր անհատական մոտեցում ցուցաբերել ինչպես պատժի տեսակը, այնպես էլ չափը որոշելիս:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դրա կատարման հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն`
<< 1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:>>:
17. ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. <<(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ` ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Այնսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
(…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տես Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը)>>:
18. Առաջին ատյանի դատարանը որպես ամբաստանյալ Ենոք Վարդանյանի անձը բնութագրող հանգամանք հաշվի է առել այն, որ նա իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և տվել է ինքնախոստովանական ցուցմունքներ, ինքնակամ ներկայացել է վարույթն իրականացնող մարմնին:
Որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դատարանը հաշվի է առել հանցագործությունը բացահայտելուն աջակցելը, որն արտահայտվել է Երևան քաղաքի Սայաթ-Նովա փողոցի թիվ 33 հասցեում գործող, <<Վեգա Ուորլդ>> ՍՊ ընկերությանը պատկանող <<Վեգա>> խանութը մատնացույց անելով և գողություն կատարելու վերաբերյալ ինքնախոստովանական ցուցմունքներ տալով:
Որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք դատարանը հաշվի է առել ամբաստանյալ Ե.Վարդանյանի կողմից հանցանքների կատարմանը քրեական պատասխանատվության տարիքի չհասած անձի` 08.07.2000թ. ծնված Արտյոմ Բաղրամյանին ներգրավելը:
Դատարանը գտել է, որ Ենոք Վարդանյանն իր կատարած` երկու դրվագով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված յուրաքանչյուր հանցագործության համար ենթակա է պատժի կալանքի ձևով, քանի որ այդ պատիժն է անհրաժեշտ և բավարար Ե.Վարդանյանին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Դատարանը գտել է, որ պատժի նվազ խիստ տեսակ տուգանքը տվյալ դեպքում չի կարող ապահովել պատժի նպատակները, իսկ առավել խիստ` ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու հիմքեր առկա չեն:
Դատարանը գտել է, որ նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Ենոք Վարդանյանը պետք է կրի, քանի որ դրան խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն:
19. Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը ամբաստանյալ Ենոք Վարդանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, պատժի տեսակը և չափը որոշելիս հանգել է սխալ եզրահանգման` գտնելով, որ կալանքի ձևով` 3 ամիս ժամկետով պատիժը կարող է ապահովել պատժի նպատակները:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը պատիժ նշանակելիս հաշվի չի առել ամբաստանյալ Ե.Վարդանյանի անձը, նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը և աստիճանը:
Այսպես, դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով հիմնավորվել է, որ Ենոք Երվանդի Վարդանյանը 2013թ. սեպտեմբերի 14-ին` ժամը 17:30-ի սահմաններում, որդու` 08.07.2000թ. ծնված, Արտյոմ Բաղրամյանի հետ գնացել են Երևան քաղաքի Սայաթ-Նովա 18/34 հասցեում գործող` <<Գոռդեռ>> ՍՊ ընկերությանը պատկանող <<Փ-Էլեկտրոնիքս>> համակարգչային խանութ, որտեղ տաղավարների մոտ շրջելու ընթացքում Ե.Վարդանյանը գաղտնի հափշտակել է զգալի չափի` 324.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ <<Ասեռ Ասպիռա>> մոդելի նոթբուք համակարգիչը, որը տեղավորել է որդու` Ա.Բաղրամյանի ձեռքին եղած տոպրակի մեջ, որից հետո հեռացել են խանութից:
Բացի այդ, Ե.Վարդանյանը, կրկին գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու նպատակով, 2013թ-ի հոկտեմբերի 20-ին որդու` Արտյոմ Բաղրամյանի հետ գնացել են Երևան քաղաքի Սայաթ-Նովա փողոցի թիվ 33 հասցեում գործող` <<Վեգա ՈՒորլդ>> սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերությանը պատկանող <<Վեգա>> խանութ, որտեղ Ե.Վարդանյանը գաղտնի հափշտակել է տաղավարին տեղադրված 429.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ <<Դելլ>> տեսակի նոթբուք համակարգիչը, ապա այն կրկին տեղավորելով որդու` Ա.Բաղրամյանի ձեռքին եղած տոպրակի մեջ, հեռացել են խանութից:
ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնի քննիչ Վ.Բադալյանը 2013թ. դեկտեմբերի 17-ին որոշում է կայացրել Ենոք Վարդանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 165-րդ հոդվածով քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին` միայն այն պատճառաբանությամբ, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 165-րդ հոդվածը պատասխանատվություն է նախատեսում` տասնութ տարին լրացած անձի կողմից տվյալ հանցագործության համար սույն օրենսգրքով քրեական պատասխանատվության տարիքի հասած անչափահասին հանցանքի կատարմանը ներգրավելու համար, իսկ նույն օրենսգրքի 24-րդ հոդվածի համաձայն` գողության համար քրեական պատասխանատվության ենթակա է մինչև հանցանքը կատարելը տասնչորս տարին լրացած անձը, մինչդեռ տվյալ դեպքում Ա.Բաղրամյանի տասնչորս տարին լրացած չի եղել, հետևաբար Ե.Վարդանյանի գործողություններում բացակայել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 165-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության հանցակազմը` օբյեկտիվ կողմը:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ չնայած նրան, որ Առաջին ատյանի դատարանը որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք հաշվի է առել ամբաստանյալի կողմից հանցանքների կատարմանը 08.07.2000թ. ծնված մանկահասակ Արտյոմ Բաղրամյանին ներգրավելը, սակայն այս հանգամանքը պատշաճ գնահատականի չի արժանացրել ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, դրա տեսակն ու չափը որոշելիս:
Բացի այդ ամբաստանյալը մինչ օրս չի վերականգնել տուժողներին պատճառված նյութական վնասները:
Առաջին ատյանի դատարանն իր <<Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները>> բաժնում արձանագրել է, որ ամբաստանյալ Ենոք Երվանդի Վարդանյանը նախկինում դատապարտվել է հինգ անգամ, սակայն Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ այն չի կարող դրվել ամբաստանյալի անձը բնութագրող հանգամանքների շարքում, հետևյալ նկատառումներով.
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Սեյրան Կառլենի Աղախանյանի վերաբերյալ թիվ ԱՎԴ/0082/01/12 գործով 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ի որոշման 21-րդ կետում այդ հարցի կապակցությամբ արտահայտել է իրավական դիրքորոշում այն մասին, որ.
<< (…) նախկինում դատվածություն ունենալը չի նշանակում, որն անձն իր ամբողջ կյանքի ընթացքում համարվում է հանրային բարձր վտանգավորություն ունեցող: Քրեական օրենքը նախատեսում է դատվածությունը հանելու կամ մարելու հնարավորություն, որի դեպքում անձը օրենքի տեսանկյունից համարվում է որևէ հանցանք չկատարած, ուստի և նրա դատվածությունը չի կարող առաջացնել քրեաիրավական բնույթի բացասական հետևանքներ, այդ թվում՝ չի կարող հաշվի առնվել նոր հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս:>>:
20. Այսպիսով, հաշվի առնելով վերը շարադրվածը` Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Ենոք Վարդանյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը չի բխում օրենքի պահանջներից և հաշվի առնելով ամբաստանյալի անձը, նրա կատարած հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, գտնում է, որ սոցիալական արդարության վերականգնումը, ամբաստանյալի ուղղումը, ինչպես նաև հանցագործությունների կանխումը հնարավոր է միայն ամբաստանյալի նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու պայմաններում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` <<Բողոքարկված դատական ակտը բեկանվում կամ փոխվում է, եթե թույլ է տրվել դատական սխալ, այն է` դատավճռով նշանակված պատիժը չի համապատասխանում կատարված հանցանքի ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին>>:
Նույն օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1.Գտնելով, որ դատավճռում նշանակված պատիժն անարդարացի է ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու պատճառով, չի համապատասխանում հանցագործության ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին, վերաքննիչ դատարանը մեղմացնում կամ խստացնում է պատիժը` ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով:
2. Վերաքննիչ դատարանն ամբաստանյալին կարող է նշանակել առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով նախատեսվածից ավելի խիստ պատիժ միայն այն դեպքում, երբ տվյալ հիմքով բողոքը բերել է դատախազը, ինչպես նաև տուժողը կամ նրա ներկայացուցիչը>>:
Տվյալ դեպքում առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով նախատեսվածից ավելի խիստ պատիժ նշանակելու խնդրանքով դիմել է դատախազը:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ մեղադրող Ն.Միքայելյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել` սույն որոշման պատճառաբանական մասում բերած հիմնավորումներով, իսկ Ենոք Վարդանյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով (երկու դրվագով) Առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի փետրվարի 12-ի դատավճիռը պետք է բեկանել, փոփոխել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-395-րդ, 399-րդ, 402-րդ, 412-րդ և 418-րդ հոդվածներով` վերաքննիչ քրեական դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
1. Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ն.Միքայելյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել մասնակի:
2. Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014թ. փետրվարի 12-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Ենոք Երվանդի Վարդանյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով (երկու դրվագով), բեկանել և փոփոխել նշանակված պատժի մասով:
3. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով երկու դրվագներով յուրաքանչյուրով դատապարտել ազատազրկման, 1-ին դրվագով` 6 (վեց) ամիս ժանկետով, իսկ 2-րդ դրվագով` 9 (ինը) ամիս ժամկետով:
4. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կարգով նշանակված պատիժները մասնակի գումարելու միջոցով վերջնական թողնել կրելու ազատազրկումը 1 (մեկ) տարի ժամկետով:
5. Դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ:
6. Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան հրապարակման պահից` մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Ե. ԴԱՐԲԻՆՅԱՆ
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
12 փետրվարի 2014թ. ք. Երևան
ԵԿԴ-0268/01/13
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը հետևյալ կազմով.
նախագահող դատավոր` Մ. Մարտիրոսյան,
քարտուղար` Ա. Հովհաննիսյան,
մասնակցությամբ`
մեղադրող`
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական
շրջանների դատախազության
դատախազ Ն. Միքայելյանի,
տուժողների ներկայացուցիչներ Ա. Դոնդուրմաջյանի,
Ա. Խաչատրյանի,
դատարանում, դռնբաց դատական նիստում քննեց գործն ըստ մեղադրանքի
Ենոք Երվանդի Վարդանյանի`
ծնված 1965թ. մայիսի 09-ին Երևանում, հայ, Հայաստանի Հանրապետության /այսուհետ ՀՀ/ քաղաքացի, ութամյա կրթությամբ, ամուրի, խնամքին ոչ ոք, դատվածություն չունի, չի աշխատում, հաշվառված է և բնակվում է ք. Երևան, Սարի Թաղի 18-րդ փողոցի թիվ 56 տանը, կալանքի տակ չէ, մեղադրվում է երկու դրվագով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Գործի դատավարական նախապատմությունը
Թիվ 13803913 քրեական գործը ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնում հարուցվել է 2013թ. սեպտեմբերի 19-ին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով, անհայտ անձի կողմից «Փ- Էլեկտորնիքս» համակարգչային խանութից գողություն կատարելու դեպքի առթիվ։
Թիվ 13839613 քրեական գործը ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնում հարուցվել է 2013թ. նոյեմբերի 19-ին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով, անհայտ անձի կողմից «Պիկսել» խանութից գողություն կատարելու դեպքի առթիվ։
Քննիչի նույն օրվա որոշմամբ, թիվ 13839613 քրեական գործը միացվել է թիվ 13803913 քրեական գործին և նախաքննությունը շարունակվել է մեկ վարույթում` թիվ 13803913 քրեական գործի համարով։
Քննիչի 2013թ. դեկտեմբերի 17-ի որոշմամբ, Ենոք Վարդանյանի կողմից «Իռմառ» ՍՊ ընկերության զգալի չափի գույքը գաղտնի հափշտակելու մասով քրեական հետապնդում չի իրականացվել` մեղադրյալի հետ տուժողի հաշտվելու պատճառաբանությամբ։
Քննիչի նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ, Ենոք Երվանդի Վարդանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 165-րդ հոդվածով քրեական հետապնդում չի իրականացվել` հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ։
Ամբաստանյալ Ենոք Երվանդի Վարդանյանին նախաքննության մարմնի կողմից մեղադրանք է առաջադրվել երկու դրվագով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով` հետևյալ արարքների համար. «որ նա 2013թ. սեպտեմբերի 14-ին, ժամը 17։30-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Սայաթ-Նովա 18/34 հասցեում գործող` «Գոռդեռ» ՍՊ ընկերությանը պատկանող «Փ-Էլեկտրոնիքս» համակարգչային խանութից գաղտնի հափշտակել է զգալի չափի` 324.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ «Ասեռ Ասպիռա» մոդելի նոթբուք համակարգիչը։
Այսինքն` Ե.Վարդանյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցավոր արարք։
Բացի այդ, Ե.Վարդանյանը 2013թ-ի հոկտեմբերի 20-ին Երևան քաղաքի Սայաթ- Նովա փողոցի թիվ 33 հասցեում գործող` «Վեգա ՈՒորլդ» սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերությանը պատկանող «Վեգա» խանութից գաղտնի հափշտակել է զգալի չափի` 429.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ «Դելլ» տեսակի նոթբուք համակարգիչը։
Այսինքն` Ե.Վարդանյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցավոր արարք։»։
2013թ. դեկտեմբերի 28-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան։
Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները
Դատաքննությամբ, գործի տվյալներով, դատարանը հիմնավորված է համարում հետևյալը.
Ամբաստանյալ Ենոք Երվանդի Վարդանյանը 2013թ. սեպտեմբերի 14-ին, ժամը 17.30-ի սահմաններում, 08.07.2000թ. ծնված Արտյոմ Բաղրամյանի հետ գնացել է Երևան քաղաքի Սայաթ-Նովա փողոցի թիվ 18/34 հասցեում գործող, «Գորդեռ» ՍՊ ընկերությանը պատկանող «Փ-էլեկտրոնիքս» համակարգչային խանութ, որտեղ տաղավարների մոտ շրջելու ընթացքում ամբաստանյալ Ե. Վարդանյանը գաղտնի հափշտակել է զգալի չափի` 324.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ «Ասեռ Ասպիռա» մոդելի դյուրակիր համակարգիչ, տեղավորել է Ա.Բաղրամյանի ձեռքին եղած տոպրակի մեջ և նրա օգնությամբ դուրս բերելով խանութից` միասին հեռացել են։
Բացի այդ, ամբաստանյալ Ե. Վարդանյանը, 2013թ. հոկտեմբերի 20-ին, 08.07.2000թ. ծնված Արտյոմ Բաղրամյանի հետ գնացել են Երևան քաղաքի Սայաթ-Նովա փողոցի թիվ 33 հասցեում գործող, «Վեգա Ուորլդ» ՍՊ ընկերությանը պատկանող «Վեգա» խանութ, որտեղ ամբաստանյալ Ե.Վարդանյանը գաղտնի հափշտակել է տաղավարի վրա տեղադրված, 429.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ «Դելլ» մոդելի դյուրակիր համակարգիչը, տեղավորել է Ա.Բաղրամյանի ձեռքին եղած տոպրակի մեջ և նրա օգնությամբ դուրս բերելով խանութից` միասին հեռացել են։
Ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների ուսումնասիրման արդյունքում պարզվել է, որ ամբաստանյալ Ե. Վարդանյանն իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և տվել է ինքնախոստովանական ցուցմունքներ, ինքնակամ ներկայացել է վարույթն իրականացնող մարմնին, աջակցել է երկրորդ դրվագով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունը բացահայտելուն, որն արտահայտվել է Երևան քաղաքի Սայաթ-Նովա փողոցի թիվ 33 հասցեում գործող, «Վեգա Ուորլդ» ՍՊ ընկերությանը պատկանող «Վեգա» խանութը մատնացույց անելով և գողություն կատարելու վերաբերյալ ինքնախոստովանական ցուցմունքներ տալով։ Իրեն վերագրվող արարքների կատարմանը Ե. Վարդանյանը ներգրավել է քրեական պատասխանատվության համար սահմանված տարիքի չհասած անձի` 08.07.2000թ. ծնված Արտյոմ Բաղրամյանին։
Քրեական գործի նախաքննության ընթացքում, «Հայաստանի Հանրապետության փորձագիտական կենտրոն» պետական ոչ առևտրային կազմակերպությունում կատարվել է տեսաձայնագրային փորձաքննություն, որի արժեքը կազմել է 60.000 /վաթսուն հազար/ ՀՀ դրամ գումար։
Քրեական գործի դատական քննության ընթացքում պարզվել է նաև, որ ամբաստանյալ Ենոք Երվանդի Վարդանյանը նախկինում դատապարտվել է հինգ անգամ`
1. Երևանի Օրջոնոկիձեի շրջանի ժողդատարանի 07.04.1983թ. դատավճռով, ՀՀ նախորդ քրեական օրենսգրքի 15-144-րդ հոդվածի 2-րդ մասով դատապարտվել է ազատազրկման 2 /երկու/ տարի ժամկետով, 11.02.1985թ. ազատվել է պատժի կրումից,
2. Երևանի Շահումյանի շրջանի ժողդատարանի 17.04.1986թ. դատավճռով, ՀՀ նախորդ քրեական օրենսգրքի 143-րդ հոդվածի 2-րդ մասով դատապարտվել է ազատազրկման 3 /երեք/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով։ 18.06.1987թ. համաներման ակտի կիրառմամբ վերոհիշյալ դատավճռով նշանակված պատիժը կրճատվել է և թողնվել է կրելու 1 /մեկ/ տարի 1 /մեկ/ ամիս 4 /չորս/ օր ժամկետով ազատազրկումը,
3. Եղեգնաձորի շրջանի ժողդատարանի 07.02.1989թ. դատավճռով, ՀՀ նախորդ քրեական օրենսգրքի 143-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 231-րդ հոդվածով դատապարտվել է ազատազրկման 2 /երկու/ տարի ժամկետով։ 07.11.1990թ. համաներման ակտի կիրառմամբ 27.11.1990թ. ազատվել պատժի մնացած մասի կրումից,
4. Երևանի Խորհրդային շրջանի ժողդատարանի 24.09.2002թ. դատավճռով, ՀՀ նախորդ քրեական օրենսգրքի 86-րդ հոդվածի 1-ին մասով դատապարտվել է ազատազրկման 1 /մեկ/ տարի ժամկետով։ Նույն օրենսգրքի 41-րդ հոդվածի կիրառմամբ պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել և սահմանվել է փորձաշրջան 1 /մեկ/ տարի ժամկետով,
5. Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 27.07.2011թ. դատավճռով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասով դատապարտվել է կալանքի 2 /երկու/ ամիս ժամկետով։ 07.11.2011թ. Ե. Վարդանյանն ազատվել է պատժի կրումից։
Բացի այդ, ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևանի քաղաքի քննչական վարչության Նոր Նորքի քննչական բաժնում նախապատրաստվել են նյութեր` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարք Ե. Վարդանյանի կողմից կատարած լինելու վերաբերյալ, որի արդյունքում, 2010թ. հունիսի 22-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի հարուցումը մերժելու մասին` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետի հիման վրա (դիմողի բողոքի բացակայության պատճառաբանությամբ)։ Ե. Վարդանյանի դատվածությունները մարված են։
Ապացույցների հետազոտում և գնահատում
Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքներն հիմնավորվում են հետևյալ ապացույցներով.
Ամբաստանյալ Ենոք Երվանդի Վարդանյանի ինքնախոստովանական ցուցմունքներով այն մասին, որ գողություն կատարելու նպատակով 2013թ. սեպտեմբերի 14-ին, իր որդի Արտյոմ Բաղրամյանի հետ գնացել են Երևան քաղաքի Սայաթ-Նովա փողոցում գործող «Փ-էլեկտրոնիքս» համակարգչային խանութ, որտեղ ցուցափեղկի վրայից աննկատ վերցրել է «Ասեռ Ասպիռա» մոդելի դյուրակիր համակարգիչը, այն դրել է որդու ձեռքին գտնվող տոպրակի մեջ, որից հետո աննկատ հեռացել են խանութից։ Այնուհետև որդուն ուղեկցել է տուն, որից հետո վերադառնալով «Այրարատ» կինոթատրոնի մոտակայք` հափշտակած համակարգիչը 100.000 ՀՀ դրամ գումարով վաճառել է անծանոթ տաքսու վարորդի, իսկ գումարը ծախսել է անձնական կարիքների համար։
2013թ. հոկտեմբերի 20-ին, կրկին գողություն կատարելու նպատակով, իր որդու հետ գնացել է Երևանի Սայաթ-Նովա փողոցում գործող «Վեգա» խանութ, որտեղ պահարանի վրայից վերցրել է «Դելլ» մոդելի դյուրակիր համակարգիչ, այն դրել է որդու ձեռքին եղած սև տոպրակի մեջ, որից հետո միասին աննկատ դուրս են եկել խանութից և հեռացել։ Նույն օրը հափշտակված համակարգիչը Երևանի «Մալաթիա» շուկայի մոտակայքում 100.000 ՀՀ դրամ գումարով վաճառել է սննդամթերքի վաճառքով զբաղվող անծանոթ անձի և գումարը ծախսել է անձնական կարիքների համար։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 52-53, 76-77, 92, 151-152/
Տուժողի ներկայացուցիչ, որպես վկա հարցաքննված Արթուր Աշոտի Դոնդուրմաջյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ աշխատում է «Գորդեռ» ՍՊ ընկերությանը պատկանող, Երևանի Սայաթ-Նովա փողոցի թիվ 18/34 հասցեում գործող «Փ-Էլեկտրոնիքս» խանութում որպես մենեջեր։
2013թ. սեպտեմբերի 14-ին, ժամը 10.00-ին ներկայացել է աշխատավայր և կատարել իր աշխատանքային պարտականությունները։ Նույն օրը, ժամը 18։00-ի սահմաններում նկատել է, որ ցուցափեղկից բացակայում է 324.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ «Ասեռ Ասպիռա» մոդելի դյուրակիր համակարգիչը։ Խանութում տեղադրված տեսանկարահանող համակարգի նկարահանումները զննելով` պարզել է, որ 2013թ. սեպտեմբերի 14-ին, ժամը 17.30-ի սահմաններում, մի անծանոթ անձ ցուցափեղկից վերցնելով համակարգիչը` տեղավորել է անչափահաս երեխայի ձեռքին եղած տոպրակի մեջ, որից հետո այդ երեխայի հետ հեռացել են խանութից։ Հափշտակության դեպքը հայտնաբերելուց հետո դիմել է ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին, որտեղ կատարվածի կապակցությամբ հաղորդում է տվել և տրամադրել պահպանության համակարգի տեսախցիկի նկարահանումը։
«Գորդեռ» ՍՊ ընկերությանը պատճառված գույքային վնասն ամբաստանյալի կողմից չի հատուցվել, որի պատճառով նրա հետ չեն հաշտվել։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 16-17, 87/
Տուժողի ներկայացուցիչ, որպես վկա հարցաքննված Արսեն Գարեգինի Խաչատրյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ աշխատում է Երևանի Սայաթ-Նովա փողոցի թիվ 33 հասցեում գործող «Վեգա ՈՒորլդ» ՍՊ ընկերությունում որպես վաճառող։ 2013թ. հոկտեմբերի 20-ին, անհայտ անձը «Վեգա» խանութից գաղտնի հափշտակել է ընկերությանը պատկանող, 429.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ «Դելլ» մոդելի դյուրակիր համակարգիչ։ Դեպքի կապակցությամբ իրավապահ մարմիններին չեն դիմել` կարծելով, որ կարող են իրենց ուժերով բացահայտել հանցագործությունը։
2013թ. դեկտեմբերի 04-ին, ոստիկանության աշխատակիցների հետ իրենց խանութ է այցելել նախկինում իրեն անծանոթ Ենոք Վարդանյանը, որը մատնացույց է արել խանութի ցուցափեղկը և հայտարարել, որ 2013թ. հոկտեմբերի 20-ին գողացել է նշված հատվածում տեղադրված համակարգիչը։ Ինքը հաստատել է դեպքի հանգամանքները, որից հետո ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում կատարված հանցագործության վերաբերյալ հաղորդում է տվել։
«Վեգա ՈՒորլդ» ՍՊ ընկերությանը պատճառված գույքային վնասն ամբաստանյալի կողմից չի հատուցվել, որի պատճառով նրա հետ չեն հաշտվել։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 128-129/
Անչափահաս վկա Արտյոմ Ենոքի Բաղրամյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ Ենոք Վարդանյանն իր հայրն է։ 2013թ. սեպտեմբեր-հոկտեմբեր ամիսների ընթացքում, մի քանի անգամ հոր հետ գնացել են Երևան քաղաքում գործող համակարգչային խանութներ, որտեղ, յուրաքանչյուր անգամ, հայրը ցուցափեղկի վրայից վերցրել և իր մոտ եղած տոպրակի մեջ տեղավորել է համակարգիչ, որն ինքը դուրս է բերել։ Խանութից դուրս գալուց հետո հայրն իր մոտից վերցրել է համակարգիչը և հեռացել, իսկ ինքը վերադարձել է տուն։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 85-86/
Քննչական փորձարարություն կատարելու մասին 2013թ. դեկտեմբերի 04-ի արձանագրությամբ և դրան կից լուսանկարչական հավելվածով, որոնց համաձայն` Ե.Վարդանյանը մատնացույց է արել Երևան քաղաքի Սայաթ-Նովա փողոցի թիվ 18/34 և 33 հասցեներում գործող «Փ-էլեկտրոնիքս» և «Վեգա» խանութների ցուցափեղկերը և հանգամանորեն նկարագրել իր կողմից կատարված գողությունների մանրամասները։
/գ.թ. 108-114/
Որպես այլ փաստաթուղթ` ապացույց ճանաչված, «Գորդեռ» ՍՊ ընկերությանը պատկանող, Երևան քաղաքի Սայաթ-Նովա փողոցի թիվ 18/34 հասցեում գործող «Փ- Էլեկտրոնիքս» խանութի պահպանության տեսանկարահանման համակարգի տեսախցիկների տեսաձայնագրության սկավառակով, որի համաձայն` այդ սկավառակում առկա լուսանկարներում պատկերված են Ենոք Վարդանյանի կողմից «Փ-Էլեկտրոնիքս» խանութից «Ասեռ Ասպիռա» մոդելի դյուրակիր համակարգիչը գաղտնի հափշտակելու դրվագը։
/գ.թ. 26-33/
Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Վերլուծելով ամբաստանյալ Ենոք Երվանդի Վարդանյանին առաջադրված մեղադրանքը, նրա ցուցմունքները և գործով ձեռք բերված ապացույցները` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ենոք Երվանդի Վարդանյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով նրան առաջադրված մեղադրանքի երկու դրվագներից յուրաքանչյուրով, զգալի չափերով գողություն կատարելն ապացուցված է, նրա արարքները ճիշտ են որակված և համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Ուսումնասիրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Ենոք Երվանդի Վարդանյանի նկատմամբ, նրա կատարած յուրաքանչյուր հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը, այն, որ նա իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և տվել է ինքնախոստովանական ցուցմունքներ, ինքնակամ ներկայացել է վարույթն իրականացնող մարմնին։
Առաջին դրվագով ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ առկա չեն։
Երկրորդ դրվագով նախատեսված հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս, որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դատարանը հաշվի է առնում հանցագործությունը բացահայտելուն աջակցելը, որն արտահայտվել է Երևան քաղաքի Սայաթ-Նովա փողոցի թիվ 33 հասցեում գործող, «Վեգա Ուորլդ» ՍՊ ընկերությանը պատկանող «Վեգա» խանութը մատնացույց անելով և գողություն կատարելու վերաբերյալ ինքնախոստովանական ցուցմունքներ տալով։
Դրվագներից յուրաքանչյուրով, որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք դատարանը հաշվի է առնում ամբաստանյալ Ե. Վարդանյանի կողմից հանցանքների կատարմանը քրեական պատասխանատվության տարիքի չհասած անձի` 08.07.2000թ. ծնված Արտյոմ Բաղրամյանին ներգրավելը։
Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս` դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները, հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը)։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիան անյլընտրանքային է, այն պատիժ է նախատեսում ինչպես տուգանքի, այնպես էլ կալանքի և ազատազրկման ձևով։
Պատժի տեսակների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ. Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ. «(…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա։
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը։ (…)» (տե’ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը)։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Ենոք Վարդանյանի կատարած յուրաքանչյուր հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դրանք համադրելով նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հետ՝ դատարանը գտնում է, որ Ենոք Վարդանյանն իր կատարած` երկու դրվագով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված յուրաքանչյուր հանցագործության համար ենթակա է պատժի կալանքի ձևով, քանի որ այդ պատիժն է անհրաժեշտ և բավարար Ե. Վարդանյանին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար։ Պատժի նվազ խիստ տեսակ տուգանքը տվյալ դեպքում չի կարող ապահովել պատժի նպատակները, իսկ առավել խիստ` ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու հիմքեր առկա չեն։
Դատարանը գտնում է, որ նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Ենոք Վարդանյանը պետք է կրի, քանի որ դրան խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն։
Գործով քաղաքացիական հայց չի հարուցվել, գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացվել։
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ենոք Վարդանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունն ընտրված է ճիշտ և վերացվելու կամ փոփոխվելու ենթակա չէ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Քննարկելով դատական ծախսերի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի, որպես դատական ծախսեր բռնագանձման է ենթակա տեսաձայնագրային փորձաքննության կատարման արժեք հանդիսացող 60.000 /վաթսուն հազար/ ՀՀ դրամ գումարը։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-169-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ հոդվածներով, դատարանը`
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Ամբաստանյալ Ենոք Երվանդի Վարդանյանին մեղավոր ճանաչել երկու դրվագով` Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքներում և դատապարտել.
- առաջին դրվագով` կալանքի 1 /մեկ/ ամիս ժամկետով,
- երկրորդ դրվագով` կալանքի 2 /երկու/ ամիս ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածով սահմանված` պատիժների լրիվ գումարման սկզբունքի կիրառմամբ, ամբաստանյալ Ենոք Երվանդի Վարդանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել կալանք 3 /երեք/ ամիս ժամկետով, որը պետք է կրի ՀՀ արդարադատության նախարարության համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում, պատժի սկիզբը հաշվելով կալանավորման պահից։
Խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Ամբաստանյալ Ենոք Երվանդի Վարդանյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել 60.000 /վաթսուն հազար/ ՀՀ դրամ գումար` որպես դատական ծախսեր։
Դատավճիռը հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան։
ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
12 փետրվարի 2014թ. ք. Երևան
ԵԿԴ-0268/01/13
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը հետևյալ կազմով.
նախագահող դատավոր` Մ. Մարտիրոսյան,
քարտուղար` Ա. Հովհաննիսյան,
մասնակցությամբ`
մեղադրող`
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական
շրջանների դատախազության
դատախազ Ն. Միքայելյանի,
տուժողների ներկայացուցիչներ Ա. Դոնդուրմաջյանի,
Ա. Խաչատրյանի,
դատարանում, դռնբաց դատական նիստում քննեց գործն ըստ մեղադրանքի
Ենոք Երվանդի Վարդանյանի`
ծնված 1965թ. մայիսի 09-ին Երևանում, հայ, Հայաստանի Հանրապետության /այսուհետ ՀՀ/ քաղաքացի, ութամյա կրթությամբ, ամուրի, խնամքին ոչ ոք, դատվածություն չունի, չի աշխատում, հաշվառված է և բնակվում է ք. Երևան, Սարի Թաղի 18-րդ փողոցի թիվ 56 տանը, կալանքի տակ չէ, մեղադրվում է երկու դրվագով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Գործի դատավարական նախապատմությունը
Թիվ 13803913 քրեական գործը ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնում հարուցվել է 2013թ. սեպտեմբերի 19-ին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով, անհայտ անձի կողմից «Փ- Էլեկտորնիքս» համակարգչային խանութից գողություն կատարելու դեպքի առթիվ։
Թիվ 13839613 քրեական գործը ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնում հարուցվել է 2013թ. նոյեմբերի 19-ին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով, անհայտ անձի կողմից «Պիկսել» խանութից գողություն կատարելու դեպքի առթիվ։
Քննիչի նույն օրվա որոշմամբ, թիվ 13839613 քրեական գործը միացվել է թիվ 13803913 քրեական գործին և նախաքննությունը շարունակվել է մեկ վարույթում` թիվ 13803913 քրեական գործի համարով։
Քննիչի 2013թ. դեկտեմբերի 17-ի որոշմամբ, Ենոք Վարդանյանի կողմից «Իռմառ» ՍՊ ընկերության զգալի չափի գույքը գաղտնի հափշտակելու մասով քրեական հետապնդում չի իրականացվել` մեղադրյալի հետ տուժողի հաշտվելու պատճառաբանությամբ։
Քննիչի նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ, Ենոք Երվանդի Վարդանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 165-րդ հոդվածով քրեական հետապնդում չի իրականացվել` հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ։
Ամբաստանյալ Ենոք Երվանդի Վարդանյանին նախաքննության մարմնի կողմից մեղադրանք է առաջադրվել երկու դրվագով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով` հետևյալ արարքների համար. «որ նա 2013թ. սեպտեմբերի 14-ին, ժամը 17։30-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Սայաթ-Նովա 18/34 հասցեում գործող` «Գոռդեռ» ՍՊ ընկերությանը պատկանող «Փ-Էլեկտրոնիքս» համակարգչային խանութից գաղտնի հափշտակել է զգալի չափի` 324.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ «Ասեռ Ասպիռա» մոդելի նոթբուք համակարգիչը։
Այսինքն` Ե.Վարդանյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցավոր արարք։
Բացի այդ, Ե.Վարդանյանը 2013թ-ի հոկտեմբերի 20-ին Երևան քաղաքի Սայաթ- Նովա փողոցի թիվ 33 հասցեում գործող` «Վեգա ՈՒորլդ» սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերությանը պատկանող «Վեգա» խանութից գաղտնի հափշտակել է զգալի չափի` 429.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ «Դելլ» տեսակի նոթբուք համակարգիչը։
Այսինքն` Ե.Վարդանյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցավոր արարք։»։
2013թ. դեկտեմբերի 28-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան։
Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները
Դատաքննությամբ, գործի տվյալներով, դատարանը հիմնավորված է համարում հետևյալը.
Ամբաստանյալ Ենոք Երվանդի Վարդանյանը 2013թ. սեպտեմբերի 14-ին, ժամը 17.30-ի սահմաններում, 08.07.2000թ. ծնված Արտյոմ Բաղրամյանի հետ գնացել է Երևան քաղաքի Սայաթ-Նովա փողոցի թիվ 18/34 հասցեում գործող, «Գորդեռ» ՍՊ ընկերությանը պատկանող «Փ-էլեկտրոնիքս» համակարգչային խանութ, որտեղ տաղավարների մոտ շրջելու ընթացքում ամբաստանյալ Ե. Վարդանյանը գաղտնի հափշտակել է զգալի չափի` 324.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ «Ասեռ Ասպիռա» մոդելի դյուրակիր համակարգիչ, տեղավորել է Ա.Բաղրամյանի ձեռքին եղած տոպրակի մեջ և նրա օգնությամբ դուրս բերելով խանութից` միասին հեռացել են։
Բացի այդ, ամբաստանյալ Ե. Վարդանյանը, 2013թ. հոկտեմբերի 20-ին, 08.07.2000թ. ծնված Արտյոմ Բաղրամյանի հետ գնացել են Երևան քաղաքի Սայաթ-Նովա փողոցի թիվ 33 հասցեում գործող, «Վեգա Ուորլդ» ՍՊ ընկերությանը պատկանող «Վեգա» խանութ, որտեղ ամբաստանյալ Ե.Վարդանյանը գաղտնի հափշտակել է տաղավարի վրա տեղադրված, 429.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ «Դելլ» մոդելի դյուրակիր համակարգիչը, տեղավորել է Ա.Բաղրամյանի ձեռքին եղած տոպրակի մեջ և նրա օգնությամբ դուրս բերելով խանութից` միասին հեռացել են։
Ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների ուսումնասիրման արդյունքում պարզվել է, որ ամբաստանյալ Ե. Վարդանյանն իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և տվել է ինքնախոստովանական ցուցմունքներ, ինքնակամ ներկայացել է վարույթն իրականացնող մարմնին, աջակցել է երկրորդ դրվագով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունը բացահայտելուն, որն արտահայտվել է Երևան քաղաքի Սայաթ-Նովա փողոցի թիվ 33 հասցեում գործող, «Վեգա Ուորլդ» ՍՊ ընկերությանը պատկանող «Վեգա» խանութը մատնացույց անելով և գողություն կատարելու վերաբերյալ ինքնախոստովանական ցուցմունքներ տալով։ Իրեն վերագրվող արարքների կատարմանը Ե. Վարդանյանը ներգրավել է քրեական պատասխանատվության համար սահմանված տարիքի չհասած անձի` 08.07.2000թ. ծնված Արտյոմ Բաղրամյանին։
Քրեական գործի նախաքննության ընթացքում, «Հայաստանի Հանրապետության փորձագիտական կենտրոն» պետական ոչ առևտրային կազմակերպությունում կատարվել է տեսաձայնագրային փորձաքննություն, որի արժեքը կազմել է 60.000 /վաթսուն հազար/ ՀՀ դրամ գումար։
Քրեական գործի դատական քննության ընթացքում պարզվել է նաև, որ ամբաստանյալ Ենոք Երվանդի Վարդանյանը նախկինում դատապարտվել է հինգ անգամ`
1. Երևանի Օրջոնոկիձեի շրջանի ժողդատարանի 07.04.1983թ. դատավճռով, ՀՀ նախորդ քրեական օրենսգրքի 15-144-րդ հոդվածի 2-րդ մասով դատապարտվել է ազատազրկման 2 /երկու/ տարի ժամկետով, 11.02.1985թ. ազատվել է պատժի կրումից,
2. Երևանի Շահումյանի շրջանի ժողդատարանի 17.04.1986թ. դատավճռով, ՀՀ նախորդ քրեական օրենսգրքի 143-րդ հոդվածի 2-րդ մասով դատապարտվել է ազատազրկման 3 /երեք/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով։ 18.06.1987թ. համաներման ակտի կիրառմամբ վերոհիշյալ դատավճռով նշանակված պատիժը կրճատվել է և թողնվել է կրելու 1 /մեկ/ տարի 1 /մեկ/ ամիս 4 /չորս/ օր ժամկետով ազատազրկումը,
3. Եղեգնաձորի շրջանի ժողդատարանի 07.02.1989թ. դատավճռով, ՀՀ նախորդ քրեական օրենսգրքի 143-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 231-րդ հոդվածով դատապարտվել է ազատազրկման 2 /երկու/ տարի ժամկետով։ 07.11.1990թ. համաներման ակտի կիրառմամբ 27.11.1990թ. ազատվել պատժի մնացած մասի կրումից,
4. Երևանի Խորհրդային շրջանի ժողդատարանի 24.09.2002թ. դատավճռով, ՀՀ նախորդ քրեական օրենսգրքի 86-րդ հոդվածի 1-ին մասով դատապարտվել է ազատազրկման 1 /մեկ/ տարի ժամկետով։ Նույն օրենսգրքի 41-րդ հոդվածի կիրառմամբ պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել և սահմանվել է փորձաշրջան 1 /մեկ/ տարի ժամկետով,
5. Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 27.07.2011թ. դատավճռով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասով դատապարտվել է կալանքի 2 /երկու/ ամիս ժամկետով։ 07.11.2011թ. Ե. Վարդանյանն ազատվել է պատժի կրումից։
Բացի այդ, ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևանի քաղաքի քննչական վարչության Նոր Նորքի քննչական բաժնում նախապատրաստվել են նյութեր` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարք Ե. Վարդանյանի կողմից կատարած լինելու վերաբերյալ, որի արդյունքում, 2010թ. հունիսի 22-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի հարուցումը մերժելու մասին` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետի հիման վրա (դիմողի բողոքի բացակայության պատճառաբանությամբ)։ Ե. Վարդանյանի դատվածությունները մարված են։
Ապացույցների հետազոտում և գնահատում
Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքներն հիմնավորվում են հետևյալ ապացույցներով.
Ամբաստանյալ Ենոք Երվանդի Վարդանյանի ինքնախոստովանական ցուցմունքներով այն մասին, որ գողություն կատարելու նպատակով 2013թ. սեպտեմբերի 14-ին, իր որդի Արտյոմ Բաղրամյանի հետ գնացել են Երևան քաղաքի Սայաթ-Նովա փողոցում գործող «Փ-էլեկտրոնիքս» համակարգչային խանութ, որտեղ ցուցափեղկի վրայից աննկատ վերցրել է «Ասեռ Ասպիռա» մոդելի դյուրակիր համակարգիչը, այն դրել է որդու ձեռքին գտնվող տոպրակի մեջ, որից հետո աննկատ հեռացել են խանութից։ Այնուհետև որդուն ուղեկցել է տուն, որից հետո վերադառնալով «Այրարատ» կինոթատրոնի մոտակայք` հափշտակած համակարգիչը 100.000 ՀՀ դրամ գումարով վաճառել է անծանոթ տաքսու վարորդի, իսկ գումարը ծախսել է անձնական կարիքների համար։
2013թ. հոկտեմբերի 20-ին, կրկին գողություն կատարելու նպատակով, իր որդու հետ գնացել է Երևանի Սայաթ-Նովա փողոցում գործող «Վեգա» խանութ, որտեղ պահարանի վրայից վերցրել է «Դելլ» մոդելի դյուրակիր համակարգիչ, այն դրել է որդու ձեռքին եղած սև տոպրակի մեջ, որից հետո միասին աննկատ դուրս են եկել խանութից և հեռացել։ Նույն օրը հափշտակված համակարգիչը Երևանի «Մալաթիա» շուկայի մոտակայքում 100.000 ՀՀ դրամ գումարով վաճառել է սննդամթերքի վաճառքով զբաղվող անծանոթ անձի և գումարը ծախսել է անձնական կարիքների համար։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 52-53, 76-77, 92, 151-152/
Տուժողի ներկայացուցիչ, որպես վկա հարցաքննված Արթուր Աշոտի Դոնդուրմաջյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ աշխատում է «Գորդեռ» ՍՊ ընկերությանը պատկանող, Երևանի Սայաթ-Նովա փողոցի թիվ 18/34 հասցեում գործող «Փ-Էլեկտրոնիքս» խանութում որպես մենեջեր։
2013թ. սեպտեմբերի 14-ին, ժամը 10.00-ին ներկայացել է աշխատավայր և կատարել իր աշխատանքային պարտականությունները։ Նույն օրը, ժամը 18։00-ի սահմաններում նկատել է, որ ցուցափեղկից բացակայում է 324.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ «Ասեռ Ասպիռա» մոդելի դյուրակիր համակարգիչը։ Խանութում տեղադրված տեսանկարահանող համակարգի նկարահանումները զննելով` պարզել է, որ 2013թ. սեպտեմբերի 14-ին, ժամը 17.30-ի սահմաններում, մի անծանոթ անձ ցուցափեղկից վերցնելով համակարգիչը` տեղավորել է անչափահաս երեխայի ձեռքին եղած տոպրակի մեջ, որից հետո այդ երեխայի հետ հեռացել են խանութից։ Հափշտակության դեպքը հայտնաբերելուց հետո դիմել է ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին, որտեղ կատարվածի կապակցությամբ հաղորդում է տվել և տրամադրել պահպանության համակարգի տեսախցիկի նկարահանումը։
«Գորդեռ» ՍՊ ընկերությանը պատճառված գույքային վնասն ամբաստանյալի կողմից չի հատուցվել, որի պատճառով նրա հետ չեն հաշտվել։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 16-17, 87/
Տուժողի ներկայացուցիչ, որպես վկա հարցաքննված Արսեն Գարեգինի Խաչատրյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ աշխատում է Երևանի Սայաթ-Նովա փողոցի թիվ 33 հասցեում գործող «Վեգա ՈՒորլդ» ՍՊ ընկերությունում որպես վաճառող։ 2013թ. հոկտեմբերի 20-ին, անհայտ անձը «Վեգա» խանութից գաղտնի հափշտակել է ընկերությանը պատկանող, 429.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ «Դելլ» մոդելի դյուրակիր համակարգիչ։ Դեպքի կապակցությամբ իրավապահ մարմիններին չեն դիմել` կարծելով, որ կարող են իրենց ուժերով բացահայտել հանցագործությունը։
2013թ. դեկտեմբերի 04-ին, ոստիկանության աշխատակիցների հետ իրենց խանութ է այցելել նախկինում իրեն անծանոթ Ենոք Վարդանյանը, որը մատնացույց է արել խանութի ցուցափեղկը և հայտարարել, որ 2013թ. հոկտեմբերի 20-ին գողացել է նշված հատվածում տեղադրված համակարգիչը։ Ինքը հաստատել է դեպքի հանգամանքները, որից հետո ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում կատարված հանցագործության վերաբերյալ հաղորդում է տվել։
«Վեգա ՈՒորլդ» ՍՊ ընկերությանը պատճառված գույքային վնասն ամբաստանյալի կողմից չի հատուցվել, որի պատճառով նրա հետ չեն հաշտվել։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 128-129/
Անչափահաս վկա Արտյոմ Ենոքի Բաղրամյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ Ենոք Վարդանյանն իր հայրն է։ 2013թ. սեպտեմբեր-հոկտեմբեր ամիսների ընթացքում, մի քանի անգամ հոր հետ գնացել են Երևան քաղաքում գործող համակարգչային խանութներ, որտեղ, յուրաքանչյուր անգամ, հայրը ցուցափեղկի վրայից վերցրել և իր մոտ եղած տոպրակի մեջ տեղավորել է համակարգիչ, որն ինքը դուրս է բերել։ Խանութից դուրս գալուց հետո հայրն իր մոտից վերցրել է համակարգիչը և հեռացել, իսկ ինքը վերադարձել է տուն։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 85-86/
Քննչական փորձարարություն կատարելու մասին 2013թ. դեկտեմբերի 04-ի արձանագրությամբ և դրան կից լուսանկարչական հավելվածով, որոնց համաձայն` Ե.Վարդանյանը մատնացույց է արել Երևան քաղաքի Սայաթ-Նովա փողոցի թիվ 18/34 և 33 հասցեներում գործող «Փ-էլեկտրոնիքս» և «Վեգա» խանութների ցուցափեղկերը և հանգամանորեն նկարագրել իր կողմից կատարված գողությունների մանրամասները։
/գ.թ. 108-114/
Որպես այլ փաստաթուղթ` ապացույց ճանաչված, «Գորդեռ» ՍՊ ընկերությանը պատկանող, Երևան քաղաքի Սայաթ-Նովա փողոցի թիվ 18/34 հասցեում գործող «Փ- Էլեկտրոնիքս» խանութի պահպանության տեսանկարահանման համակարգի տեսախցիկների տեսաձայնագրության սկավառակով, որի համաձայն` այդ սկավառակում առկա լուսանկարներում պատկերված են Ենոք Վարդանյանի կողմից «Փ-Էլեկտրոնիքս» խանութից «Ասեռ Ասպիռա» մոդելի դյուրակիր համակարգիչը գաղտնի հափշտակելու դրվագը։
/գ.թ. 26-33/
Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Վերլուծելով ամբաստանյալ Ենոք Երվանդի Վարդանյանին առաջադրված մեղադրանքը, նրա ցուցմունքները և գործով ձեռք բերված ապացույցները` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ենոք Երվանդի Վարդանյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով նրան առաջադրված մեղադրանքի երկու դրվագներից յուրաքանչյուրով, զգալի չափերով գողություն կատարելն ապացուցված է, նրա արարքները ճիշտ են որակված և համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Ուսումնասիրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Ենոք Երվանդի Վարդանյանի նկատմամբ, նրա կատարած յուրաքանչյուր հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը, այն, որ նա իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և տվել է ինքնախոստովանական ցուցմունքներ, ինքնակամ ներկայացել է վարույթն իրականացնող մարմնին։
Առաջին դրվագով ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ առկա չեն։
Երկրորդ դրվագով նախատեսված հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս, որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դատարանը հաշվի է առնում հանցագործությունը բացահայտելուն աջակցելը, որն արտահայտվել է Երևան քաղաքի Սայաթ-Նովա փողոցի թիվ 33 հասցեում գործող, «Վեգա Ուորլդ» ՍՊ ընկերությանը պատկանող «Վեգա» խանութը մատնացույց անելով և գողություն կատարելու վերաբերյալ ինքնախոստովանական ցուցմունքներ տալով։
Դրվագներից յուրաքանչյուրով, որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք դատարանը հաշվի է առնում ամբաստանյալ Ե. Վարդանյանի կողմից հանցանքների կատարմանը քրեական պատասխանատվության տարիքի չհասած անձի` 08.07.2000թ. ծնված Արտյոմ Բաղրամյանին ներգրավելը։
Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս` դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները, հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը)։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիան անյլընտրանքային է, այն պատիժ է նախատեսում ինչպես տուգանքի, այնպես էլ կալանքի և ազատազրկման ձևով։
Պատժի տեսակների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ. Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ. «(…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա։
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը։ (…)» (տե’ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը)։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Ենոք Վարդանյանի կատարած յուրաքանչյուր հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դրանք համադրելով նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հետ՝ դատարանը գտնում է, որ Ենոք Վարդանյանն իր կատարած` երկու դրվագով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված յուրաքանչյուր հանցագործության համար ենթակա է պատժի կալանքի ձևով, քանի որ այդ պատիժն է անհրաժեշտ և բավարար Ե. Վարդանյանին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար։ Պատժի նվազ խիստ տեսակ տուգանքը տվյալ դեպքում չի կարող ապահովել պատժի նպատակները, իսկ առավել խիստ` ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու հիմքեր առկա չեն։
Դատարանը գտնում է, որ նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Ենոք Վարդանյանը պետք է կրի, քանի որ դրան խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն։
Գործով քաղաքացիական հայց չի հարուցվել, գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացվել։
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ենոք Վարդանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունն ընտրված է ճիշտ և վերացվելու կամ փոփոխվելու ենթակա չէ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Քննարկելով դատական ծախսերի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի, որպես դատական ծախսեր բռնագանձման է ենթակա տեսաձայնագրային փորձաքննության կատարման արժեք հանդիսացող 60.000 /վաթսուն հազար/ ՀՀ դրամ գումարը։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-169-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ հոդվածներով, դատարանը`
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Ամբաստանյալ Ենոք Երվանդի Վարդանյանին մեղավոր ճանաչել երկու դրվագով` Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքներում և դատապարտել.
- առաջին դրվագով` կալանքի 1 /մեկ/ ամիս ժամկետով,
- երկրորդ դրվագով` կալանքի 2 /երկու/ ամիս ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածով սահմանված` պատիժների լրիվ գումարման սկզբունքի կիրառմամբ, ամբաստանյալ Ենոք Երվանդի Վարդանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել կալանք 3 /երեք/ ամիս ժամկետով, որը պետք է կրի ՀՀ արդարադատության նախարարության համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում, պատժի սկիզբը հաշվելով կալանավորման պահից։
Խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Ամբաստանյալ Ենոք Երվանդի Վարդանյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել 60.000 /վաթսուն հազար/ ՀՀ դրամ գումար` որպես դատական ծախսեր։
Դատավճիռը հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան։
ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0268/01/13
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 28-12-2013 |
|---|---|
| Քրեական գործի համարը | 0268/01/13 |
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 13803913 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Ենոք Վարդանյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա 2013թ. սեպտեմբերի 14-ին ժամը 17:30-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Սայաթ-Նովա 18/34 հասցեում գործող` <<Գոռդեռ>> ՍՊԸ պատկանող <<Փ-էլեկտրոնիքս>> համակարգչային խանութից գաղտնի հափշտակել է զգալի չափի` 324.000 ՀՀ դրամ արժեղությամբ <<Ասեռ Ասպիռա>> ,ոդելի նոթբուք համակարգիչը: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Ենոք |
| Ազգանուն | Վարդանյան |
| Հայրանուն | Երվանդի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Վիճակագրական տողի համարը | 6.3 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 08-01-2014 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Մնացական |
| Ազգանուն | Մարտիրոսյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 09-01-2014 |
|---|---|
| Որոշումը ուղարկվել է կողմերին | 10-01-2014 |
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 10-01-2014 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 24-01-2014 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Ենոք |
| Ազգանուն | Վարդանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Գորդեռ |
| Ազգանուն | ՍՊԸ |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Փէլեկտրոնիքս |
| Ազգանուն | ՍՊԸ |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Նոնա |
| Ազգանուն | Միքայելյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 31-01-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 11:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 12-02-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 12-02-2014 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Ենոք |
| Ազգանուն | Վարդանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամսաթիվ | 12-02-2014 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Կալանք |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ 12 փետրվարի 2014թ. ք. Երևան ԵԿԴ-0268/01/13 Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը հետևյալ կազմով. նախագահող դատավոր` Մ. Մարտիրոսյան, քարտուղար` Ա. Հովհաննիսյան, մասնակցությամբ` մեղադրող` Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ն. Միքայելյանի, տուժողների ներկայացուցիչներ Ա. Դոնդուրմաջյանի, Ա. Խաչատրյանի, դատարանում, դռնբաց դատական նիստում քննեց գործն ըստ մեղադրանքի Ենոք Երվանդի Վարդանյանի` ծնված 1965թ. մայիսի 09-ին Երևանում, հայ, Հայաստանի Հանրապետության /այսուհետ ՀՀ/ քաղաքացի, ութամյա կրթությամբ, ամուրի, խնամքին ոչ ոք, դատվածություն չունի, չի աշխատում, հաշվառված է և բնակվում է ք. Երևան, Սարի Թաղի 18-րդ փողոցի թիվ 56 տանը, կալանքի տակ չէ, մեղադրվում է երկու դրվագով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ Գործի դատավարական նախապատմությունը Թիվ 13803913 քրեական գործը ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնում հարուցվել է 2013թ. սեպտեմբերի 19-ին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով, անհայտ անձի կողմից «Փ- Էլեկտորնիքս» համակարգչային խանութից գողություն կատարելու դեպքի առթիվ։ Թիվ 13839613 քրեական գործը ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնում հարուցվել է 2013թ. նոյեմբերի 19-ին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով, անհայտ անձի կողմից «Պիկսել» խանութից գողություն կատարելու դեպքի առթիվ։ Քննիչի նույն օրվա որոշմամբ, թիվ 13839613 քրեական գործը միացվել է թիվ 13803913 քրեական գործին և նախաքննությունը շարունակվել է մեկ վարույթում` թիվ 13803913 քրեական գործի համարով։ Քննիչի 2013թ. դեկտեմբերի 17-ի որոշմամբ, Ենոք Վարդանյանի կողմից «Իռմառ» ՍՊ ընկերության զգալի չափի գույքը գաղտնի հափշտակելու մասով քրեական հետապնդում չի իրականացվել` մեղադրյալի հետ տուժողի հաշտվելու պատճառաբանությամբ։ Քննիչի նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ, Ենոք Երվանդի Վարդանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 165-րդ հոդվածով քրեական հետապնդում չի իրականացվել` հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ։ Ամբաստանյալ Ենոք Երվանդի Վարդանյանին նախաքննության մարմնի կողմից մեղադրանք է առաջադրվել երկու դրվագով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով` հետևյալ արարքների համար. «որ նա 2013թ. սեպտեմբերի 14-ին, ժամը 17։30-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Սայաթ-Նովա 18/34 հասցեում գործող` «Գոռդեռ» ՍՊ ընկերությանը պատկանող «Փ-Էլեկտրոնիքս» համակարգչային խանութից գաղտնի հափշտակել է զգալի չափի` 324.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ «Ասեռ Ասպիռա» մոդելի նոթբուք համակարգիչը։ Այսինքն` Ե.Վարդանյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցավոր արարք։ Բացի այդ, Ե.Վարդանյանը 2013թ-ի հոկտեմբերի 20-ին Երևան քաղաքի Սայաթ- Նովա փողոցի թիվ 33 հասցեում գործող` «Վեգա ՈՒորլդ» սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերությանը պատկանող «Վեգա» խանութից գաղտնի հափշտակել է զգալի չափի` 429.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ «Դելլ» տեսակի նոթբուք համակարգիչը։ Այսինքն` Ե.Վարդանյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցավոր արարք։»։ 2013թ. դեկտեմբերի 28-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան։ Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները Դատաքննությամբ, գործի տվյալներով, դատարանը հիմնավորված է համարում հետևյալը. Ամբաստանյալ Ենոք Երվանդի Վարդանյանը 2013թ. սեպտեմբերի 14-ին, ժամը 17.30-ի սահմաններում, 08.07.2000թ. ծնված Արտյոմ Բաղրամյանի հետ գնացել է Երևան քաղաքի Սայաթ-Նովա փողոցի թիվ 18/34 հասցեում գործող, «Գորդեռ» ՍՊ ընկերությանը պատկանող «Փ-էլեկտրոնիքս» համակարգչային խանութ, որտեղ տաղավարների մոտ շրջելու ընթացքում ամբաստանյալ Ե. Վարդանյանը գաղտնի հափշտակել է զգալի չափի` 324.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ «Ասեռ Ասպիռա» մոդելի դյուրակիր համակարգիչ, տեղավորել է Ա.Բաղրամյանի ձեռքին եղած տոպրակի մեջ և նրա օգնությամբ դուրս բերելով խանութից` միասին հեռացել են։ Բացի այդ, ամբաստանյալ Ե. Վարդանյանը, 2013թ. հոկտեմբերի 20-ին, 08.07.2000թ. ծնված Արտյոմ Բաղրամյանի հետ գնացել են Երևան քաղաքի Սայաթ-Նովա փողոցի թիվ 33 հասցեում գործող, «Վեգա Ուորլդ» ՍՊ ընկերությանը պատկանող «Վեգա» խանութ, որտեղ ամբաստանյալ Ե.Վարդանյանը գաղտնի հափշտակել է տաղավարի վրա տեղադրված, 429.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ «Դելլ» մոդելի դյուրակիր համակարգիչը, տեղավորել է Ա.Բաղրամյանի ձեռքին եղած տոպրակի մեջ և նրա օգնությամբ դուրս բերելով խանութից` միասին հեռացել են։ Ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների ուսումնասիրման արդյունքում պարզվել է, որ ամբաստանյալ Ե. Վարդանյանն իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և տվել է ինքնախոստովանական ցուցմունքներ, ինքնակամ ներկայացել է վարույթն իրականացնող մարմնին, աջակցել է երկրորդ դրվագով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունը բացահայտելուն, որն արտահայտվել է Երևան քաղաքի Սայաթ-Նովա փողոցի թիվ 33 հասցեում գործող, «Վեգա Ուորլդ» ՍՊ ընկերությանը պատկանող «Վեգա» խանութը մատնացույց անելով և գողություն կատարելու վերաբերյալ ինքնախոստովանական ցուցմունքներ տալով։ Իրեն վերագրվող արարքների կատարմանը Ե. Վարդանյանը ներգրավել է քրեական պատասխանատվության համար սահմանված տարիքի չհասած անձի` 08.07.2000թ. ծնված Արտյոմ Բաղրամյանին։ Քրեական գործի նախաքննության ընթացքում, «Հայաստանի Հանրապետության փորձագիտական կենտրոն» պետական ոչ առևտրային կազմակերպությունում կատարվել է տեսաձայնագրային փորձաքննություն, որի արժեքը կազմել է 60.000 /վաթսուն հազար/ ՀՀ դրամ գումար։ Քրեական գործի դատական քննության ընթացքում պարզվել է նաև, որ ամբաստանյալ Ենոք Երվանդի Վարդանյանը նախկինում դատապարտվել է հինգ անգամ` 1. Երևանի Օրջոնոկիձեի շրջանի ժողդատարանի 07.04.1983թ. դատավճռով, ՀՀ նախորդ քրեական օրենսգրքի 15-144-րդ հոդվածի 2-րդ մասով դատապարտվել է ազատազրկման 2 /երկու/ տարի ժամկետով, 11.02.1985թ. ազատվել է պատժի կրումից, 2. Երևանի Շահումյանի շրջանի ժողդատարանի 17.04.1986թ. դատավճռով, ՀՀ նախորդ քրեական օրենսգրքի 143-րդ հոդվածի 2-րդ մասով դատապարտվել է ազատազրկման 3 /երեք/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով։ 18.06.1987թ. համաներման ակտի կիրառմամբ վերոհիշյալ դատավճռով նշանակված պատիժը կրճատվել է և թողնվել է կրելու 1 /մեկ/ տարի 1 /մեկ/ ամիս 4 /չորս/ օր ժամկետով ազատազրկումը, 3. Եղեգնաձորի շրջանի ժողդատարանի 07.02.1989թ. դատավճռով, ՀՀ նախորդ քրեական օրենսգրքի 143-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 231-րդ հոդվածով դատապարտվել է ազատազրկման 2 /երկու/ տարի ժամկետով։ 07.11.1990թ. համաներման ակտի կիրառմամբ 27.11.1990թ. ազատվել պատժի մնացած մասի կրումից, 4. Երևանի Խորհրդային շրջանի ժողդատարանի 24.09.2002թ. դատավճռով, ՀՀ նախորդ քրեական օրենսգրքի 86-րդ հոդվածի 1-ին մասով դատապարտվել է ազատազրկման 1 /մեկ/ տարի ժամկետով։ Նույն օրենսգրքի 41-րդ հոդվածի կիրառմամբ պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել և սահմանվել է փորձաշրջան 1 /մեկ/ տարի ժամկետով, 5. Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 27.07.2011թ. դատավճռով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասով դատապարտվել է կալանքի 2 /երկու/ ամիս ժամկետով։ 07.11.2011թ. Ե. Վարդանյանն ազատվել է պատժի կրումից։ Բացի այդ, ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևանի քաղաքի քննչական վարչության Նոր Նորքի քննչական բաժնում նախապատրաստվել են նյութեր` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարք Ե. Վարդանյանի կողմից կատարած լինելու վերաբերյալ, որի արդյունքում, 2010թ. հունիսի 22-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի հարուցումը մերժելու մասին` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետի հիման վրա (դիմողի բողոքի բացակայության պատճառաբանությամբ)։ Ե. Վարդանյանի դատվածությունները մարված են։ Ապացույցների հետազոտում և գնահատում Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքներն հիմնավորվում են հետևյալ ապացույցներով. Ամբաստանյալ Ենոք Երվանդի Վարդանյանի ինքնախոստովանական ցուցմունքներով այն մասին, որ գողություն կատարելու նպատակով 2013թ. սեպտեմբերի 14-ին, իր որդի Արտյոմ Բաղրամյանի հետ գնացել են Երևան քաղաքի Սայաթ-Նովա փողոցում գործող «Փ-էլեկտրոնիքս» համակարգչային խանութ, որտեղ ցուցափեղկի վրայից աննկատ վերցրել է «Ասեռ Ասպիռա» մոդելի դյուրակիր համակարգիչը, այն դրել է որդու ձեռքին գտնվող տոպրակի մեջ, որից հետո աննկատ հեռացել են խանութից։ Այնուհետև որդուն ուղեկցել է տուն, որից հետո վերադառնալով «Այրարատ» կինոթատրոնի մոտակայք` հափշտակած համակարգիչը 100.000 ՀՀ դրամ գումարով վաճառել է անծանոթ տաքսու վարորդի, իսկ գումարը ծախսել է անձնական կարիքների համար։ 2013թ. հոկտեմբերի 20-ին, կրկին գողություն կատարելու նպատակով, իր որդու հետ գնացել է Երևանի Սայաթ-Նովա փողոցում գործող «Վեգա» խանութ, որտեղ պահարանի վրայից վերցրել է «Դելլ» մոդելի դյուրակիր համակարգիչ, այն դրել է որդու ձեռքին եղած սև տոպրակի մեջ, որից հետո միասին աննկատ դուրս են եկել խանութից և հեռացել։ Նույն օրը հափշտակված համակարգիչը Երևանի «Մալաթիա» շուկայի մոտակայքում 100.000 ՀՀ դրամ գումարով վաճառել է սննդամթերքի վաճառքով զբաղվող անծանոթ անձի և գումարը ծախսել է անձնական կարիքների համար։ /դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 52-53, 76-77, 92, 151-152/ Տուժողի ներկայացուցիչ, որպես վկա հարցաքննված Արթուր Աշոտի Դոնդուրմաջյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ աշխատում է «Գորդեռ» ՍՊ ընկերությանը պատկանող, Երևանի Սայաթ-Նովա փողոցի թիվ 18/34 հասցեում գործող «Փ-Էլեկտրոնիքս» խանութում որպես մենեջեր։ 2013թ. սեպտեմբերի 14-ին, ժամը 10.00-ին ներկայացել է աշխատավայր և կատարել իր աշխատանքային պարտականությունները։ Նույն օրը, ժամը 18։00-ի սահմաններում նկատել է, որ ցուցափեղկից բացակայում է 324.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ «Ասեռ Ասպիռա» մոդելի դյուրակիր համակարգիչը։ Խանութում տեղադրված տեսանկարահանող համակարգի նկարահանումները զննելով` պարզել է, որ 2013թ. սեպտեմբերի 14-ին, ժամը 17.30-ի սահմաններում, մի անծանոթ անձ ցուցափեղկից վերցնելով համակարգիչը` տեղավորել է անչափահաս երեխայի ձեռքին եղած տոպրակի մեջ, որից հետո այդ երեխայի հետ հեռացել են խանութից։ Հափշտակության դեպքը հայտնաբերելուց հետո դիմել է ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին, որտեղ կատարվածի կապակցությամբ հաղորդում է տվել և տրամադրել պահպանության համակարգի տեսախցիկի նկարահանումը։ «Գորդեռ» ՍՊ ընկերությանը պատճառված գույքային վնասն ամբաստանյալի կողմից չի հատուցվել, որի պատճառով նրա հետ չեն հաշտվել։ /դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 16-17, 87/ Տուժողի ներկայացուցիչ, որպես վկա հարցաքննված Արսեն Գարեգինի Խաչատրյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ աշխատում է Երևանի Սայաթ-Նովա փողոցի թիվ 33 հասցեում գործող «Վեգա ՈՒորլդ» ՍՊ ընկերությունում որպես վաճառող։ 2013թ. հոկտեմբերի 20-ին, անհայտ անձը «Վեգա» խանութից գաղտնի հափշտակել է ընկերությանը պատկանող, 429.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ «Դելլ» մոդելի դյուրակիր համակարգիչ։ Դեպքի կապակցությամբ իրավապահ մարմիններին չեն դիմել` կարծելով, որ կարող են իրենց ուժերով բացահայտել հանցագործությունը։ 2013թ. դեկտեմբերի 04-ին, ոստիկանության աշխատակիցների հետ իրենց խանութ է այցելել նախկինում իրեն անծանոթ Ենոք Վարդանյանը, որը մատնացույց է արել խանութի ցուցափեղկը և հայտարարել, որ 2013թ. հոկտեմբերի 20-ին գողացել է նշված հատվածում տեղադրված համակարգիչը։ Ինքը հաստատել է դեպքի հանգամանքները, որից հետո ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում կատարված հանցագործության վերաբերյալ հաղորդում է տվել։ «Վեգա ՈՒորլդ» ՍՊ ընկերությանը պատճառված գույքային վնասն ամբաստանյալի կողմից չի հատուցվել, որի պատճառով նրա հետ չեն հաշտվել։ /դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 128-129/ Անչափահաս վկա Արտյոմ Ենոքի Բաղրամյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ Ենոք Վարդանյանն իր հայրն է։ 2013թ. սեպտեմբեր-հոկտեմբեր ամիսների ընթացքում, մի քանի անգամ հոր հետ գնացել են Երևան քաղաքում գործող համակարգչային խանութներ, որտեղ, յուրաքանչյուր անգամ, հայրը ցուցափեղկի վրայից վերցրել և իր մոտ եղած տոպրակի մեջ տեղավորել է համակարգիչ, որն ինքը դուրս է բերել։ Խանութից դուրս գալուց հետո հայրն իր մոտից վերցրել է համակարգիչը և հեռացել, իսկ ինքը վերադարձել է տուն։ /դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 85-86/ Քննչական փորձարարություն կատարելու մասին 2013թ. դեկտեմբերի 04-ի արձանագրությամբ և դրան կից լուսանկարչական հավելվածով, որոնց համաձայն` Ե.Վարդանյանը մատնացույց է արել Երևան քաղաքի Սայաթ-Նովա փողոցի թիվ 18/34 և 33 հասցեներում գործող «Փ-էլեկտրոնիքս» և «Վեգա» խանութների ցուցափեղկերը և հանգամանորեն նկարագրել իր կողմից կատարված գողությունների մանրամասները։ /գ.թ. 108-114/ Որպես այլ փաստաթուղթ` ապացույց ճանաչված, «Գորդեռ» ՍՊ ընկերությանը պատկանող, Երևան քաղաքի Սայաթ-Նովա փողոցի թիվ 18/34 հասցեում գործող «Փ- Էլեկտրոնիքս» խանութի պահպանության տեսանկարահանման համակարգի տեսախցիկների տեսաձայնագրության սկավառակով, որի համաձայն` այդ սկավառակում առկա լուսանկարներում պատկերված են Ենոք Վարդանյանի կողմից «Փ-Էլեկտրոնիքս» խանութից «Ասեռ Ասպիռա» մոդելի դյուրակիր համակարգիչը գաղտնի հափշտակելու դրվագը։ /գ.թ. 26-33/ Դատարանի իրավական վերլուծությունները. Վերլուծելով ամբաստանյալ Ենոք Երվանդի Վարդանյանին առաջադրված մեղադրանքը, նրա ցուցմունքները և գործով ձեռք բերված ապացույցները` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ենոք Երվանդի Վարդանյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով նրան առաջադրված մեղադրանքի երկու դրվագներից յուրաքանչյուրով, զգալի չափերով գողություն կատարելն ապացուցված է, նրա արարքները ճիշտ են որակված և համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։ Ուսումնասիրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Ենոք Երվանդի Վարդանյանի նկատմամբ, նրա կատարած յուրաքանչյուր հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը, այն, որ նա իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և տվել է ինքնախոստովանական ցուցմունքներ, ինքնակամ ներկայացել է վարույթն իրականացնող մարմնին։ Առաջին դրվագով ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ առկա չեն։ Երկրորդ դրվագով նախատեսված հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս, որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դատարանը հաշվի է առնում հանցագործությունը բացահայտելուն աջակցելը, որն արտահայտվել է Երևան քաղաքի Սայաթ-Նովա փողոցի թիվ 33 հասցեում գործող, «Վեգա Ուորլդ» ՍՊ ընկերությանը պատկանող «Վեգա» խանութը մատնացույց անելով և գողություն կատարելու վերաբերյալ ինքնախոստովանական ցուցմունքներ տալով։ Դրվագներից յուրաքանչյուրով, որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք դատարանը հաշվի է առնում ամբաստանյալ Ե. Վարդանյանի կողմից հանցանքների կատարմանը քրեական պատասխանատվության տարիքի չհասած անձի` 08.07.2000թ. ծնված Արտյոմ Բաղրամյանին ներգրավելը։ Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս` դատարանը գտնում է հետևյալը. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։ 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։ 3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները, հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը)։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիան անյլընտրանքային է, այն պատիժ է նախատեսում ինչպես տուգանքի, այնպես էլ կալանքի և ազատազրկման ձևով։ Պատժի տեսակների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ. Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ. «(…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա։ Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ։ Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը։ (…)» (տե’ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը)։ Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Ենոք Վարդանյանի կատարած յուրաքանչյուր հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դրանք համադրելով նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հետ՝ դատարանը գտնում է, որ Ենոք Վարդանյանն իր կատարած` երկու դրվագով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված յուրաքանչյուր հանցագործության համար ենթակա է պատժի կալանքի ձևով, քանի որ այդ պատիժն է անհրաժեշտ և բավարար Ե. Վարդանյանին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար։ Պատժի նվազ խիստ տեսակ տուգանքը տվյալ դեպքում չի կարող ապահովել պատժի նպատակները, իսկ առավել խիստ` ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու հիմքեր առկա չեն։ Դատարանը գտնում է, որ նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Ենոք Վարդանյանը պետք է կրի, քանի որ դրան խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն։ Գործով քաղաքացիական հայց չի հարուցվել, գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացվել։ Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ենոք Վարդանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունն ընտրված է ճիշտ և վերացվելու կամ փոփոխվելու ենթակա չէ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Քննարկելով դատական ծախսերի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի, որպես դատական ծախսեր բռնագանձման է ենթակա տեսաձայնագրային փորձաքննության կատարման արժեք հանդիսացող 60.000 /վաթսուն հազար/ ՀՀ դրամ գումարը։ Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-169-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ հոդվածներով, դատարանը` Վ Ճ Ռ Ե Ց Ամբաստանյալ Ենոք Երվանդի Վարդանյանին մեղավոր ճանաչել երկու դրվագով` Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքներում և դատապարտել. - առաջին դրվագով` կալանքի 1 /մեկ/ ամիս ժամկետով, - երկրորդ դրվագով` կալանքի 2 /երկու/ ամիս ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածով սահմանված` պատիժների լրիվ գումարման սկզբունքի կիրառմամբ, ամբաստանյալ Ենոք Երվանդի Վարդանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել կալանք 3 /երեք/ ամիս ժամկետով, որը պետք է կրի ՀՀ արդարադատության նախարարության համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում, պատժի սկիզբը հաշվելով կալանավորման պահից։ Խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Ամբաստանյալ Ենոք Երվանդի Վարդանյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել 60.000 /վաթսուն հազար/ ՀՀ դրամ գումար` որպես դատական ծախսեր։ Դատավճիռը հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան։ ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 12-02-2014 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 12-03-2014 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 168, 71 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 12-03-2014 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 168, 71 |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-7466 |
Գործը բողոքարկվել է
| Ամսաթիվ | 13-03-2014 |
|---|
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
| Ամսաթիվ | 31-05-2014 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 02-06-2014 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 06-06-2014 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 168, 121 |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 09-06-2014 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 168, 121 |
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0268/01/13
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 05-03-2014 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 03-03-2014 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Մեղադրող |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Ն |
| Ազգանուն | Միքայելյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Ենոք Վարդանյան Բեկանել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի` Ենոք Երվանդի Վարդանյանի /ՀՀ քր. օր-ի 177 հոդ. 1-ին մասով , ՀՀ քր.օր. 66 հոդ. կարգով վերջնական պատիժ - կալանք` 3 ամիս ժամկետով / վերաբերյալ 12.02.2014թ. դատավճիռը պատժի մասով և Ենոք Վարդանյանի նկատմամբ ՀՀ քր. օր-ի 177 հոդ. 1-ին մասով /2 դրվագով/ նշանակել պատիժ ազատազրկում 2 տարի ժամկետով : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
| Բողոքը ստացվել է | Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ |
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 12-03-2014 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Եվա |
| Ազգանուն | Դարբինյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Սերգեյ |
| Ազգանուն | Չիչոյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Գագիկ |
| Ազգանուն | Ավետիսյան |
Քրեական գործի մուտքագրում
| Ամսաթիվ | 13-03-2014 |
|---|---|
| Կից փաստաթղթեր և իրեղեն ապացույց | չկա |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 17-03-2014 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 31-03-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացվել է |
| Պատճառը | դատախազի կողմից որոշակի հարցեր ճշտելու պատճառով |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 09-04-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Վերաքննիչ բողոքը բավարարվել է մասնակի
| Ամսաթիվ | 09-04-2014 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 09-04-2014 |
| Ստորադաս դատարանի ակտը բեկանվել է մասնակի | Մասնակի բեկանվել է դատական ակտը և բեկանված մասով փոփոխվել |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Ենոք |
| Ազգանուն | Վարդանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ԴԱՏԱՐԱՆ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավճիռ գործ թիվ ԵԿԴ/0268/01/13 նախագահող դատավոր` Մ.Մարտիրոսյան Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ 9 ապրիլի 2014թ. ք.Երևան ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան/ հետևյալ կազմով` ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ե.ԴԱՐԲԻՆՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Գ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Ս.ՉԻՉՈՅԱՆ ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Մ.Ավետիսյանի Ն.Ասատրյանի ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ` ԲՈՂՈՔ ԲԵՐԱԾ ԱՆՁ ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Ն.Միքայելյանի ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Ե.Վարդանյանի ՏՈՒԺՈՂԻ ՆԵՐԿԱՅԱՑՈՒՑԻՉ` Ա.Դոնդուրմաջյանի Դռնբաց դատական նիստում, Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ն.Միքայելյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա, քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Ենոք Երվանդի Վարդանյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով (երկու դրվագով), Պ Ա Ր Զ Ե Ց ԳՈՐԾԻ ԴԱՏԱՎԱՐԱԿԱՆ ՆԱԽԱՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆԸ 1. 2013թ. սեպտեմբերի 19-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնում անհայտ անձի կողմից <<Փ- Էլեկտորնիքս>> համակարգչային խանութից գողություն կատարելու դեպքի առթիվ հարուցվել է թիվ 13803913 քրեական գործը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով: 2. 2013թ. նոյեմբերի 15-ին կասկածյալ Ենոք Երվանդի Վարդանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը: 3. 2013թ. նոյեմբերի 19-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնում անհայտ անձի կողմից <<Պիկսել>> խանութից գողություն կատարելու դեպքի առթիվ հարուցվել է թիվ 13839613 քրեական գործը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով: 4. Քննիչի նույն օրվա որոշմամբ, թիվ 13839613 քրեական գործը միացվել է թիվ 13803913 քրեական գործին և նախաքննությունը շարունակվել է մեկ վարույթում` թիվ 13803913 քրեական գործի համարով: 5. 2013թ. նոյեմբերի 21-ին Ենոք Երվանդի Վարդանյանին նախաքննության մարմնի կողմից մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով` երկու դրվագով: 6. Քննիչի 2013թ. դեկտեմբերի 17-ի որոշմամբ, Ենոք Վարդանյանի կողմից <<Իռմառ>> ՍՊ ընկերության զգալի չափի գույքը գաղտնի հափշտակելու մասով քրեական հետապնդում չի իրականացվել` մեղադրյալի հետ տուժողի հաշտվելու պատճառաբանությամբ: 7. Քննիչի նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ, Ենոք Երվանդի Վարդանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 165-րդ հոդվածով քրեական հետապնդում չի իրականացվել` հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ: 8. 18.12.2011թ. Ենոք Վարդանյանի մեղադրանքի ծավալը փոփոխվել և լրացվել է, նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով` երկու դրվագով: 9. 2013թ. դեկտեմբերի 28-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան (այսուհետև նաև` Դատարան): 10. Առաջին ատյանի դատարանն իր 12.02.2014թ. դատավճռով վճռել է` <<Ամբաստանյալ Ենոք Երվանդի Վարդանյանին մեղավոր ճանաչել երկու դրվագով` Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքներում և դատապարտել. - առաջին դրվագով` կալանքի 1 /մեկ/ ամիս ժամկետով, - երկրորդ դրվագով` կալանքի 2 /երկու/ ամիս ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածով սահմանված` պատիժների լրիվ գումարման սկզբունքի կիրառմամբ, ամբաստանյալ Ենոք Երվանդի Վարդանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել կալանք 3 /երեք/ ամիս ժամկետով, որը պետք է կրի ՀՀ արդարադատության նախարարության համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում, պատժի սկիզբը հաշվելով կալանավորման պահից: Խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Ամբաստանյալ Ենոք Երվանդի Վարդանյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել 60.000 /վաթսուն հազար/ ՀՀ դրամ գումար` որպես դատական ծախսեր:>>: 11. Առաջին ատյանի դատարանի 12.02.2014թ. դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է բերել Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ն.Միքայելյանը: 12. Վերաքննիչ դատարանի 2014թ. մարտի 17-ի որոշմամբ բողոքն ընդունվել է վարույթ և քրեական գործը նշանակվել է քննության վճռաբեկության կարգով: 13. Վերաքննիչ բողոքի դեմ գրավոր պատասխան չի ներկայացվել: ԳՈՐԾԻ ՓԱՍՏԱԿԱՆ ՀԱՆԳԱՄԱՆՔՆԵՐԸ. 14. Ենոք Երվանդի Վարդանյանին նախաքննության մարմնի կողմից մեղադրանք է առաջադրվել երկու դրվագով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով` հետևյալ արարքների համար. <<որ նա 2013թ. սեպտեմբերի 14-ին` ժամը 17:30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Սայաթ-Նովա 18/34 հասցեում գործող` <<Գոռդեռ>> ՍՊ ընկերությանը պատկանող <<Փ-Էլեկտրոնիքս>> համակարգչային խանութից գաղտնի հափշտակել է զգալի չափի` 324.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ <<Ասեռ Ասպիռա>> մոդելի նոթբուք համակարգիչը: Բացի այդ, Ե.Վարդանյանը 2013թ-ի հոկտեմբերի 20-ին Երևան քաղաքի Սայաթ-Նովա փողոցի թիվ 33 հասցեում գործող` <<Վեգա ՈՒորլդ>> սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերությանը պատկանող <<Վեգա>> խանութից գաղտնի հափշտակել է զգալի չափի` 429.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ <<Դելլ>> տեսակի նոթբուք համակարգիչը: ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ԲՈՂՈՔԻ ՀԻՄՔԵՐԸ, ՀԻՄՆԱՎՈՐՈՒՄՆԵՐԸ, ԵՎ ՊԱՀԱՆՋԸ. 15. Վերաքննիչ բողոքը բերվել է հետևյալ հիմքերի սահմաններում, ներքոհիշյալ հիմնավորու մներով. Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ն.Միքայելյանը վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ դատարանի կողմից թույլ է տրվել դատական սխալ, ճիշտ չի կիրառվել ՀՀ քրեական օրենսգիրքը, խախտվել են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների պահանջները` ամբաստանյալ Ենոք Վարդանյանի նկատմամբ նշանակվել է անարդարացի և ակնհայտ մեղմ պատիժ, որը չի համապատասխանում կատարած հանցանքի ծանրությանն ու հասարակական վտանգավորությանը և դատական ակտը պատժի մասով ենթակա է բեկանման հետևյալ պատճառաբանություններով. Առաջին ատյանի դատարանը դատավճռի պատճառաբանական մասում` որպես ամբաստանյալ Ենոք Վարդանյանի անձը բնութագրող դրական հանգամանք, հիմք է ընդունել ամբաստանյալի կողմից իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելը, ինքնախոստովանական ցուցմունքներ տալը, ինքնակամ վարույթն իրականացնող մարմնին ներկայանալը, հանցագործությունը բացահայտելուն աջակցելը, որն արտահայտվել է Երևան քաղաքի Սայաթ-Նովա փողոցի թիվ 33 հասցեում գործող, <<Վեգա Ուորլդ>> ՍՊ ընկերությանը պատկանող <<Վեգա>> խանութը մատնացույց անելով և գողություն կատարելու վերաբերյալ ինքնախոստովանական ցուցմունքներ տալով: Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` պատժի չափը որոշելիս դատարանը որևէ կերպ հաշվի չի առել նրա կատարած արարքի բնույթը, հանցանքների ծանրության և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը. Մեջբերելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածը, 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասը, 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասը, ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2007թ-ի օգոստոսի 30-ին կայացրած ՎԲ-142/07 որոշումը` նշել է, որ Դատարանը պետք է բացահայտի կատարած կոնկրետ հանցանքի առանձնահատուկ հատկանիշները, որոնք կարող են ազդել հանրության համար վտանգավորության աստիճանի վրա /հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, վնասի չափը և այլն/: Դատարանը հանրության համար վտանգավորության աստիճանը որոշելու ժամանակ պետք է պարզի և հաշվի առնի նաև պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցյալական նշանակությունը հանցանքի կատարման պահին, ինչը Ենոք Վարդանյանի նկատմամբ դատավճիռ կայացնելիս առաջին ատյանի դատարանը չի պահպանել: Նկատի ունենալով, որ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի կողմից խախտվել են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների պահանջները Ենոք Վարդանյանի նկատմամբ նշանակավել է ակնհայտ մեղմ և անարադարացի պատիժ, որը որևէ կերպ չի համապատասխանում կատարած հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին, բնույթին և բավարար չէ պատժի նպատակներն ապահովելու, սոցիալական արդարությունը վերականգնելու, պատժի ենթարկված անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցագործությունների կատարումը կանխելու համար, այսինքն` թույլ է տրվել դատական սխալ, որն ազդել է գործի ելքի վրա, ուստի ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 376, 380.1, 381, 395, և 399 հոդվածներով` Միջնորդել է Ենոք Երվանդի Վարդանյանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014թ-ի փետրվարի 12-ի դատական ակտը պատժի մասով բեկանել և Ենոք Երվանդի Վարդանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177 հոդվածի 1-ին մասով նշանակել պատիժ ազատազրկում 2 /երկու/ տարի ժամկետով: ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ԴԱՏԱՐԱՆԻ ՊԱՏՃԱՌԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ ԵՎ ԵԶՐԱՀԱՆԳՈՒՄԸ. Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով վերաքննիչ բողոքը` բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, լսելով նաև բողոքում ներկայացված հետևությունները հիմնավորելու մասին մեղադրողի պատճառաբանությունները, ամբաստանյալի պատասխանը դրա դեմ, ինչպես նաև ուսումնասիրելով և վերլուծելով գործի նյութերը, դրանք գնահատելով իրենց համակցությամբ, հանգում է այն հետևության, որ մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել հետևյալ պատճառաբանությամբ. 16. Վերաքննիչ դատարանը վերաքննիչ բողոքում բարձրացված և վերլուծման ենթակա հարցերին անդրադառնալուց առաջ հարկ է համարում արձանագրել հետևյալը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը ներկայացվում են բացառապես վերաքննիչ բողոքում, և դրանք չեն կարող փոփոխվել և լրացվել գործի դատական քննության ընթացքում: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <<Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`(…) 6) ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար. 7) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ. 8) ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը (…) >>: Նշանակված պատժի հարցը քննարկելիս Վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները, որոնք հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին` համապատասխանաբար բարձրացնելով կամ իջեցնելով այն: Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր անհատական մոտեցում ցուցաբերել ինչպես պատժի տեսակը, այնպես էլ չափը որոշելիս: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դրա կատարման հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն` << 1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով: 3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:>>: 17. ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. <<(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են` ա) օրինականությունը, բ) արդարությունը, գ) պատժի անհատականացումը, դ) մարդասիրությունը: Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս: (…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ` ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն: Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի: Այնսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է: (…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տես Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը)>>: 18. Առաջին ատյանի դատարանը որպես ամբաստանյալ Ենոք Վարդանյանի անձը բնութագրող հանգամանք հաշվի է առել այն, որ նա իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և տվել է ինքնախոստովանական ցուցմունքներ, ինքնակամ ներկայացել է վարույթն իրականացնող մարմնին: Որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դատարանը հաշվի է առել հանցագործությունը բացահայտելուն աջակցելը, որն արտահայտվել է Երևան քաղաքի Սայաթ-Նովա փողոցի թիվ 33 հասցեում գործող, <<Վեգա Ուորլդ>> ՍՊ ընկերությանը պատկանող <<Վեգա>> խանութը մատնացույց անելով և գողություն կատարելու վերաբերյալ ինքնախոստովանական ցուցմունքներ տալով: Որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք դատարանը հաշվի է առել ամբաստանյալ Ե.Վարդանյանի կողմից հանցանքների կատարմանը քրեական պատասխանատվության տարիքի չհասած անձի` 08.07.2000թ. ծնված Արտյոմ Բաղրամյանին ներգրավելը: Դատարանը գտել է, որ Ենոք Վարդանյանն իր կատարած` երկու դրվագով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված յուրաքանչյուր հանցագործության համար ենթակա է պատժի կալանքի ձևով, քանի որ այդ պատիժն է անհրաժեշտ և բավարար Ե.Վարդանյանին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Դատարանը գտել է, որ պատժի նվազ խիստ տեսակ տուգանքը տվյալ դեպքում չի կարող ապահովել պատժի նպատակները, իսկ առավել խիստ` ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու հիմքեր առկա չեն: Դատարանը գտել է, որ նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Ենոք Վարդանյանը պետք է կրի, քանի որ դրան խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն: 19. Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը ամբաստանյալ Ենոք Վարդանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, պատժի տեսակը և չափը որոշելիս հանգել է սխալ եզրահանգման` գտնելով, որ կալանքի ձևով` 3 ամիս ժամկետով պատիժը կարող է ապահովել պատժի նպատակները: Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը պատիժ նշանակելիս հաշվի չի առել ամբաստանյալ Ե.Վարդանյանի անձը, նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը և աստիճանը: Այսպես, դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով հիմնավորվել է, որ Ենոք Երվանդի Վարդանյանը 2013թ. սեպտեմբերի 14-ին` ժամը 17:30-ի սահմաններում, որդու` 08.07.2000թ. ծնված, Արտյոմ Բաղրամյանի հետ գնացել են Երևան քաղաքի Սայաթ-Նովա 18/34 հասցեում գործող` <<Գոռդեռ>> ՍՊ ընկերությանը պատկանող <<Փ-Էլեկտրոնիքս>> համակարգչային խանութ, որտեղ տաղավարների մոտ շրջելու ընթացքում Ե.Վարդանյանը գաղտնի հափշտակել է զգալի չափի` 324.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ <<Ասեռ Ասպիռա>> մոդելի նոթբուք համակարգիչը, որը տեղավորել է որդու` Ա.Բաղրամյանի ձեռքին եղած տոպրակի մեջ, որից հետո հեռացել են խանութից: Բացի այդ, Ե.Վարդանյանը, կրկին գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու նպատակով, 2013թ-ի հոկտեմբերի 20-ին որդու` Արտյոմ Բաղրամյանի հետ գնացել են Երևան քաղաքի Սայաթ-Նովա փողոցի թիվ 33 հասցեում գործող` <<Վեգա ՈՒորլդ>> սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերությանը պատկանող <<Վեգա>> խանութ, որտեղ Ե.Վարդանյանը գաղտնի հափշտակել է տաղավարին տեղադրված 429.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ <<Դելլ>> տեսակի նոթբուք համակարգիչը, ապա այն կրկին տեղավորելով որդու` Ա.Բաղրամյանի ձեռքին եղած տոպրակի մեջ, հեռացել են խանութից: ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնի քննիչ Վ.Բադալյանը 2013թ. դեկտեմբերի 17-ին որոշում է կայացրել Ենոք Վարդանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 165-րդ հոդվածով քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին` միայն այն պատճառաբանությամբ, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 165-րդ հոդվածը պատասխանատվություն է նախատեսում` տասնութ տարին լրացած անձի կողմից տվյալ հանցագործության համար սույն օրենսգրքով քրեական պատասխանատվության տարիքի հասած անչափահասին հանցանքի կատարմանը ներգրավելու համար, իսկ նույն օրենսգրքի 24-րդ հոդվածի համաձայն` գողության համար քրեական պատասխանատվության ենթակա է մինչև հանցանքը կատարելը տասնչորս տարին լրացած անձը, մինչդեռ տվյալ դեպքում Ա.Բաղրամյանի տասնչորս տարին լրացած չի եղել, հետևաբար Ե.Վարդանյանի գործողություններում բացակայել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 165-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության հանցակազմը` օբյեկտիվ կողմը: Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ չնայած նրան, որ Առաջին ատյանի դատարանը որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք հաշվի է առել ամբաստանյալի կողմից հանցանքների կատարմանը 08.07.2000թ. ծնված մանկահասակ Արտյոմ Բաղրամյանին ներգրավելը, սակայն այս հանգամանքը պատշաճ գնահատականի չի արժանացրել ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, դրա տեսակն ու չափը որոշելիս: Բացի այդ ամբաստանյալը մինչ օրս չի վերականգնել տուժողներին պատճառված նյութական վնասները: Առաջին ատյանի դատարանն իր <<Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները>> բաժնում արձանագրել է, որ ամբաստանյալ Ենոք Երվանդի Վարդանյանը նախկինում դատապարտվել է հինգ անգամ, սակայն Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ այն չի կարող դրվել ամբաստանյալի անձը բնութագրող հանգամանքների շարքում, հետևյալ նկատառումներով. ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Սեյրան Կառլենի Աղախանյանի վերաբերյալ թիվ ԱՎԴ/0082/01/12 գործով 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ի որոշման 21-րդ կետում այդ հարցի կապակցությամբ արտահայտել է իրավական դիրքորոշում այն մասին, որ. << (…) նախկինում դատվածություն ունենալը չի նշանակում, որն անձն իր ամբողջ կյանքի ընթացքում համարվում է հանրային բարձր վտանգավորություն ունեցող: Քրեական օրենքը նախատեսում է դատվածությունը հանելու կամ մարելու հնարավորություն, որի դեպքում անձը օրենքի տեսանկյունից համարվում է որևէ հանցանք չկատարած, ուստի և նրա դատվածությունը չի կարող առաջացնել քրեաիրավական բնույթի բացասական հետևանքներ, այդ թվում՝ չի կարող հաշվի առնվել նոր հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս:>>: 20. Այսպիսով, հաշվի առնելով վերը շարադրվածը` Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Ենոք Վարդանյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը չի բխում օրենքի պահանջներից և հաշվի առնելով ամբաստանյալի անձը, նրա կատարած հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, գտնում է, որ սոցիալական արդարության վերականգնումը, ամբաստանյալի ուղղումը, ինչպես նաև հանցագործությունների կանխումը հնարավոր է միայն ամբաստանյալի նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու պայմաններում: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` <<Բողոքարկված դատական ակտը բեկանվում կամ փոխվում է, եթե թույլ է տրվել դատական սխալ, այն է` դատավճռով նշանակված պատիժը չի համապատասխանում կատարված հանցանքի ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին>>: Նույն օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի համաձայն` <<1.Գտնելով, որ դատավճռում նշանակված պատիժն անարդարացի է ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու պատճառով, չի համապատասխանում հանցագործության ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին, վերաքննիչ դատարանը մեղմացնում կամ խստացնում է պատիժը` ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով: 2. Վերաքննիչ դատարանն ամբաստանյալին կարող է նշանակել առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով նախատեսվածից ավելի խիստ պատիժ միայն այն դեպքում, երբ տվյալ հիմքով բողոքը բերել է դատախազը, ինչպես նաև տուժողը կամ նրա ներկայացուցիչը>>: Տվյալ դեպքում առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով նախատեսվածից ավելի խիստ պատիժ նշանակելու խնդրանքով դիմել է դատախազը: Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ մեղադրող Ն.Միքայելյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել` սույն որոշման պատճառաբանական մասում բերած հիմնավորումներով, իսկ Ենոք Վարդանյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով (երկու դրվագով) Առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի փետրվարի 12-ի դատավճիռը պետք է բեկանել, փոփոխել: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-395-րդ, 399-րդ, 402-րդ, 412-րդ և 418-րդ հոդվածներով` վերաքննիչ քրեական դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց 1. Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ն.Միքայելյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել մասնակի: 2. Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014թ. փետրվարի 12-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Ենոք Երվանդի Վարդանյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով (երկու դրվագով), բեկանել և փոփոխել նշանակված պատժի մասով: 3. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով երկու դրվագներով յուրաքանչյուրով դատապարտել ազատազրկման, 1-ին դրվագով` 6 (վեց) ամիս ժանկետով, իսկ 2-րդ դրվագով` 9 (ինը) ամիս ժամկետով: 4. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կարգով նշանակված պատիժները մասնակի գումարելու միջոցով վերջնական թողնել կրելու ազատազրկումը 1 (մեկ) տարի ժամկետով: 5. Դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ: 6. Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան հրապարակման պահից` մեկամսյա ժամկետում: ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ ստորագրություն ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ ստորագրություններ Իսկականի հետ ճիշտ է ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Ե. ԴԱՐԲԻՆՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 09-04-2014 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 15-05-2014 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 1-168,2-112 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 15-05-2014 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 168, 112 |
| Ուր | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ |
| Գրության համարը | Ե-8325/14 |