Հիմնական
Գործի համար:
ԵԿԴ/0263/01/13
Վիճակագրական տողի համար :
6.4
Պատասխանող
Մհեր Բաբաջանյան
Մհեր Բաբաջանյան Գառնիկի
Մհեր Բաբաջանյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Արմեն Դանիելյան
Լիլիթ Թադևոսյան
Արշակ Խաչատրյան
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Մնացական Մարտիրոսյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Արմեն Դանիելյան
Լիլիթ Թադևոսյան
Արշակ Խաչատրյան
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Մնացական Մարտիրոսյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2014-07-10 | 11:00 | 3-րդ | |||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2014-04-14 | 12:00 | 4 | Կայացել է | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2014-04-08 | 16:00 | 4 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2014-04-02 | 11:00 | 4 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2014-03-27 | 17:00 | 4 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2014-03-19 | 12:00 | 4 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2014-03-13 | 10:00 | 4 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2014-03-05 | 10:00 | 4 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2014-02-27 | 10:00 | 4 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2014-02-19 | 15:00 | 4 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2014-02-14 | 11:00 | 4 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2014-02-05 | 10:00 | 4 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2014-01-22 | 10:00 | 4 | Կայացել է |
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
Վ Ե Ր Ա Ք Ն Ն Ի Չ Ք Ր Ե Ա Կ Ա Ն Դ Ա Տ Ա Ր Ա Ն
Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ԵԿԴ/0263/01/13
10 հուլիսի 2014թ. ք.Երևան
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐª Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ
Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲª Մ.ՄԱՀՏԵՍՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲª
ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Ա.ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ` Գ.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Մ.ԲԱԲԱՋԱՆՅԱՆԻ
Դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով Երևան քաղաքի դատախազի վերաքննիչ բողոքը` Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 14.04.2014թ. դատավճռի դեմ.
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2013 թվականի սեպտեմբերի 19-ին հարուցված թիվ 59103813 քրեական գործի նախաքննության ընթացքում.
2013 թվականի նոյեմբերի 21-ի որոշում է կայացվել Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին:
2013 թվականի դեկտեմբերի 03-ի որոշմամբ, կաշառք տալու փորձ կատարելու համար Գարեգին Ալբերտի Շահինյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի դրույթի ուժով` հանցագործության մասին կամովին հայտնելու հիմքով քրեական հետապնդում չի իրականացվել:
Քննիչի 2013 թվականի դեկտեմբերի 11-ի թիվ 7/2-114 կգ գրությամբ քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու և դատարան ուղարկելու միջնորդությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի դատախազին:
Երևան քաղաքի դատախազության ավագ դատախազ Է.Սաղաթելյանի 2013 թվականի դեկտեմբերի 13-ի որոշմամբ, մեղադրական եզրակացությամբ ստացված թիվ 59103813 քրեական գործը վերադարձվել է քննիչին` Մհեր Բաբաջանյանին լրացուցիչ մեղադրանք առաջադրելու համար: Քննիչի նույն օրվա որոշմամբ լրացուցիչ նախաքննության վերադարձված քրեական գործն ընդունվել է վարույթ և նախաքննությունը վերսկսվել է:
Քննիչի 2013 թվականի դեկտեմբերի 17-ի որոշումներով Մհեր Բաբաջանյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել և լրացվել է, նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 38-34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:
2013 թվականի դեկտեմբերի 26-ին Մհեր Բաբաջանյանի վերաբերյալ քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 14.04.2014թ. դատավճռով.
Ճանաչվել և հռչակվել է ամբաստանյալ Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանի անմեղությունը` Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 38-34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ և նա այդ մեղադրանքով արդարացվել է` հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ:
Ամբաստանյալ Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանը մեղավոր է ճանաչվել Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանքում և դատապարտվել է տուգանքի նվազագույն աշխատավարձի հազարապատիկի` 1.000.000 /մեկ միլիոն/ ՀՀ դրամ գումարի չափով:
Խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 14.04.2014թ. դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է բերել դատախազը:
Գործի փաստական հանգամանքները.
Նախաքննական մարմինը հիմնավորված է համարել հետևյալը.
Երևան քաղաքի Քրիստափորի փողոցի բնակիչ՝ սույն քրեական գործով մեղադրյալ Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանը և նույն փողոցի բնակիչ Գարեգին Ալբերտի Շահինյանը հանդիսանալով հարևաններ, միմյանց հետ գնտվել են բարիդրացիական հարաբերությունների մեջ:
2013 թվականի օգոստոսի 24-ին Գարեգին Շահինյանի որդուն` Գագիկ Շահինյանին հափշտակություն կատարելու կասկածանքով բերման են ենթարկել ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին: Տեղի ունեցածի մասին տեղեկություններ ստանալու նպատակով Գարեգին Շահինյանը գնացել է ոստիկանության բաժին և տեղեկացել է, որ որդու կողմից հափշտակության փորձ կատարելու դեպքի առթիվ հարուցվել է քրեական գործ, իսկ որդին` ձերբակալվել է: Հաջորդ օրը Գարեգին Շահինյանը բակում պատահաբար հանդիպել է իր հարևան Մհեր Բաբաջանյանին և զրույցի ընթացքում որդու ձերբակալման մասին պատմել է վերջինիս: Մհեր Բաբաջայանը Գարեգին Շահինյանի որդուն օգնելու պատրվակով ներկայացրել է, թե իբր ունի մեծ կապեր, ճանաչում է ՚պետքականՙ մարդկանց և խոստացել է, լուծել այդ հարցը: Այնուհետև` 2013թ.-ի օգոստոսի 26-ին, Մհեր Բաբաջանյանը Գարեգին Շահինյանին մոլորության մեջ գցելով, իրական, ճշմարիտ փաստերը դիտավորյալ խեղաթյուրելով նրան հայտնել է, թե գտել է ՚գործը գլուխՙ բերող անձին և կարող է լուծել որդուն ազատելու հարցը: Ստանալով Գարեգին Շահինյանի համաձայնությունը, նրանից խոշոր չափերի գումար հափշտակելու դիտավորությամբ, իր հանցավոր մտադրությունն իրագործելու նպատակով, Մհեր Բաբաջանյանն, օգտագործելով իր և Գարեգին Շահինյանի միջև առկա վստահությունը նրան հայտնել է, որ որդու վերաբերյալ քրեական գործը կարճելու համար կարող է պահանջվել 4000 ԱՄՆ դոլար գումար: Քանի որ Գարեգին Շահինյանը նշված գումարը չի ունեցել Մհեր Բաբաջանյանի նախաձեռնությամբ պայմանավորվել են խափանման միջոցը դատարանում քննարկելու ժամանակ գրավի միջնորդություն կատարել, որի համար փաստաբան վարձելու նպատակով Գարեգին Շահինյանից պահանջել և որպես փաստաբանի վարձավճար, ստացել է 40.000 ՀՀ դրամ: Դրանից հետո Մհեր Բաբաջանյանը դիմել է ՀՀ փաստաբանների պալատի փաստաբան Վարդուհի Գևորգյանին ու դատական նիստին մասնակցելու համար նրան վճարել է 20.000 ՀՀ դրամ: Մնացած 20.000 ՀՀ դրամ գումարը պահել է իրեն` որպես Գարեգին Շահինյանին մատուցած ծառայությունների վճար:
27.08.2013 թվականին Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջաների ընդհանուր իրավասության դատարանը, դատական նիստում, քննարկելով Կենտրոնականի քննչական բաժնի քննիչի թիվ 15145813 քրեական գործով ներկայացված միջնորդությունը` մեղադրյալ Գագիկ Գարեգինի Շահինյանի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու վերաբերյալ, բավարարել է այն և որպես կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց է կիրառել գրավը՝ գրավի գումարը սահմանելով 500.000 ՀՀ դրամ:
Դատական նիստի ավարտից հետո, Մհեր Բաբաջանյանը փաստաբան Վարդուհի Գևորգյանից վերցնելով դատարանի հիշյալ որոշումը, այն Երևան քաղաքի Նար-Դոս փողոցում փոխանցել է Գարեգին Շահինյանին, որից հետո Մհեր Բաբաջանյանը, շարունակելով իր հանցավոր մտադրությունը, իրականությունը սխալ ներկայացնելով, փաստերը դիտավորյալ խեղաթյուրելով, հարցի դրական լուծման համար պաշտոնատար անձանց որպես կաշառք գումարներ տալու պատրվակով, իր նախաձեռնությամբ Գարեգին Շահինյանից 2013թ.-ի օգոստոսի 27-ին պահանջել ու վերջինիս գիտակցության և կամքի վրա ազդելով, համոզելու եղանակով դրդել է նրան, հարցի դրական լուծման համար, իր միջոցով, խոշոր չափերի` 1.623.680 ՀՀ դրամին համարժեք 4.000 ԱՄՆ դոլար կաշառք տալ պաշտոնատար անձանց, որին Շահինյանը տվել է իր համաձայնությունը և խոստացել գումար հայթայթել ու մաս-մաս վճարել պահանջված գումարը:
Մհեր Բաբաջանյանը, նույն պատրվակով, 2013 թվականի օգոստոսի 27-ից Երևան քաղաքի տարբեր վայրերում՝ հեռախոսազանգերի և հանդիպումների ժամանակ Գ.Շահինյանից պահանջել է գումարը, սակայն հանցանք կատարելուն անմիջականորեն ուղղված Մ.Բաբաջանյանի գործողություններն ավարտին չեն հասցվել՝ իր կամքից անկախ հանգամանքներով, քանի որ հետագայում Գ.Շահինյանը հրաժարվել է պահանջված կաշառքի առարկան փոխանցել Մ.Բաբաջանյանին, իսկ իրենից կաշառք պահանջելու մասին, եռօրյա ժամկետում՝ 2013թ.-ի օգոստոսի 30-ին, հայտնել է իրավապահ մարմիններին: Մհեր Բաբաջանյանը, տեղյակ չլինելով Գարեգին Շահինյանի այդ քայլի մասին, իր հանցավոր նպատակներին հասնելու և հանցավոր մտադրությունն ավարտին հասցնելու համար գրեթե ամեն օր զանգահարել է Գարեգին Շահինյանին, հանդիպել նրան, կրկին ներկայացրել իր պահանջը, իսկ վերջին անգամ գումարի պահանջ է ներկայացրել 2013 թվականի սեպտեմբերի 12-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն վարչական շրջանի տարածքում:
Մհեր Բաբաջանյանն իր հանցավոր գործողությունները դադարեցրել է միայն 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ին, երբ նշված օրը Գարեգին Շահինյանի հաղորդման կապակցությամբ բացատրություն տալու նպատակով հրավիրվել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն:
Սույն գործով, ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը հիմնավորված է համարել հետևյալը.
2013 թվականի օգոստոսի 24-ին, Երևանում, տուժող Գարեգին Շահինյանի որդի Գագիկ Շահինյանին բերման են ենթարկել ՀՀ ոսիկանության Կենտրոնականի բաժին` հափշտակություն կատարելու կասկածանքով և ձերբակալել են: Հաջորդ օրը, Երևանի Քրիսափորի փողոցում գտնվող իրենց շենքի բակում տուժող Գ.Շահինյանը հանդիպել է հարևանությամբ բնակվող, ամբաստանյալ Մ.Բաբաջանյանին և խնդրել է օգնել որդուն ազատելու հարցում` խոստանալով վարձահատույց լինել այդ օգնության համար:
Ամբաստանյալ Մ.Բաբաջանյանն որոշել է օգտվել առիթից և խարդախությամբ, օգնություն ցուցաբերելու պատրվակով գումար հափշտակել տուժողից: Այդ նպատակով, տուժողի որդուն գրավի դիմաց ազատ արձակելուց հետո, նա 2013 թվականի օգոստոսի 27-ին տուժողից պահանջել է իրեն տալ 4000 ԱՄՆ դոլար գումար, պատճառաբանելով, որ 2000 ԱՄՆ դոլար գումարն անհրաժեշտ է` այլընտրանքային խափանման միջոց գրավ կիրառված լինելու համար, ևս 2000 ԱՄՆ դոլար գումար` գործի վարույթը հետագայում կարճելու համար: 4000 ԱՄՆ դոլար գումար տալու պահանջը նա պարբերաբար ներկայացրել է տուժողին` մինչև 2013 թվականի սեպտեմբերի 12-ը:
Ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը գտել է, որ թե նախաքննությամբ և թե դատաքննությամբ ձեռք չեն բերվել բավարար ապացույցներ հիմնավորված համարելու համար, որ Մհեր Բաբաջանյանը կաշառք տալու դրդչության հանցափորձ է կատարել:
Այդ մեղադրանքի մասով նա ենթակա է արդարացման` հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ:
Միաժամանակ, ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը վերլուծելով ամբաստանյալ Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքը, նրա ցուցմունքները և գործով ձեռք բերված ապացույցները, եզրահանգել է, որ ամբաստանյալ Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, խոշոր չափերով խարդախության փորձ կատարելն ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Երևան քաղաքի դատախազը վկայակոչելով իր իսկ վերաքննիչ բողոքում նշված պատճառաբանությունները, խնդրել է Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանի վերաբերյալ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի ապրիլի 14-ի թիվ ԵԿԴ/0263/01/13 գործով կայացված դատավճիռը բեկանել, վերջինիս մեղավոր ճանաչել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և նրան վերագրվող հանցանքների հոդվածների սանկցիայի շրջանակներում նշանակել ազատազրկման ձևով համաչափ պատիժ:
Վերաքննիչ բողոքը բերվել է հետևյալ հիմնավորումներով.
Գտնում է, որ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի ապրիլի 14-ի դատավճիռը Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ անմեղ ճանաչելու, ինչպես նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով տուգանք նշանակելու դրվագով օրինական և հիմնավոր չէ և ենթակա է բեկանման և փոփոխման հետևյալ պատճառաբանությամբ.
1.ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 1-ին մասը պատասխանատվություն է նախատեսում պաշտոնատար անձին կաշառք տալու, այն է` պաշտոնատար անձին անձամբ կամ միջնորդի միջոցով նրա կամ այլ անձի համար դրամ, գույք, գույքի նկատմամբ իրավունք, արժեթղթեր կամ որևէ այլ առավելություն խոստանալու կամ առաջարկելու կամ տրամադրելու համար` իր կամ իր ներկայացրած անձանց օգտին պաշտոնատար անձի կողմից իր լիազորությունների շրջանակում որևէ գործողություն կատարելու կամ չկատարելու կամ պաշտոնատար անձի կողմից իր պաշտոնեական դիրքն օգտագործելով այդպիսի գործողություն կատարելուն կամ չկատարելուն նպաստելու կամ ծառայության գծով հովանավորչության կամ թողտվության համար:
Նույն հոդվածի 4-րդ մասում ամրագրված է խրախուսական նորմ, որի համաձայն` կաշառք տվող անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե տեղի է ունեցել կաշառքի շորթում, կամ եթե այդ անձը կաշառք տալու մասին ոչ ուշ, քան 3 օր հետո կամավոր հայտնել է իրավապահ մարմիններին:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 313-րդ հոդվածի 1-ին մասը պատասխանատվություն է նախատեսում կաշառքի միջնորդության, այն է` կաշառք տվողի և կաշառք ստացողի միջև կաշառքի շուրջ համաձայնության գալուն կամ արդեն կայացած համաձայնության իրականացմանը նպաստելու համար:
Մեջբերված քրեաիրավական դրույթների համադրված վերլուծությունից հետևում է, որ կաշառք տալը կարող է կատարվել ինչպես անձամբ, այնպես էլ միջնորդի միջոցով: Այլ խոսքով` կաշառքի միջնորդությունը կաշառք տալուն աջակցելու ձևերից մեկն է, որը տարբերվում է կաշառք տալու հանցակցության ձևերից` կազմակերպումից, դրդչությունից և օժանդակությունից:
Կաշառքի միջնորդության հանցակազմին և միջնորդի արարքին իրավական գնահատական տալու հիմնախնդրին անդրադարձել է նաև ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Ռ.Պապյանի վերաբերյալ գործով 2013թ. ապրիլի 18-ին կայացած թիվ ՏԴ/0053/01/12 որոշմամբ, որում արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. ՚Կաշառքի միջնորդության հանցակազմն իր մեջ չի ներառում այսպես կոչված ՚կարծեցյալ միջնորդությանՙ դեպքերը: ՚Կարծեցյալ միջնորդություննՙ այն իրադրությունն է, երբ անձը կաշառք տվողից վերցնում է կաշառքի առարկան` իբրև թե պաշտոնատար անձին հանձնելու համար, սակայն մտադրություն չունի փոխանցել այն: Ընդ որում, հնարավոր են ՚կարծեցյալ միջնորդությանՙ մի քանի իրավիճակներ, այն է`
1/ կաշառք տալու նախաձեռնություն ցուցաբերում է ՚կարծեցյալ միջնորդըՙ, ով համոզում` կաշառք տվողին, որ ինքն անհրաժեշտ կապեր ունի համապատասխան պաշտոնատար անձի հետ և դրդում է իրեն տալ կաշառքի առարկան` համապատասխան պաշտոնատար անձին փոխանցելու համար, սակայն չի կատարում իր խոստումը և չի փոխանցում կաշառքի առարկան,
2/ կաշառք տալու նախաձեռնություն ցուցաբերում է կաշառք տվողը, ով ՚կարծեցյալ միջնորդինՙ համոզում է կաշառք տալ պաշտոնատար անձին, իսկ ՚կարծեցյալ միջնորդըՙ համաձայնվում է` նպատակ չունենալով կաշառքի առարկան փոխանցել պաշտոնատար անձինՙ:
Ինչ վերաբերում է ՚կարծեցյալ միջնորդիՙ արարքի որակմանը, ապա վճռաբեկ դատարանը անձանագրել է, որ նման դեպքերում արարքը ճիշտ որակելու համար նախ և առաջ անհրաժեշտ է պարզել և գործով ձեռք բերված ապացույցներով հիմնավորել, թե ով է նախաձեռնել կաշառք տալը` ՚կարծեցյալ միջնորդՙ, թե կաշառք տվողը:
Ուստի, այն դեպքում, երբ ՚կարծեցյալ միջնորդըՙ որևէ անձի օգտին գործողություններ /անգործություն/ կատարելու նպատակով դրդում է անձին իրեն փոխանցել կաշառքի առարկան, որպեսզի ինքը փոխանցի պաշտոնատար անձին, սակայն ի սկզբանե նման մտադրություն չի ունենում, այլ ցանկանում է հափշտակել այն, ապա արարքը պետք է որակվի համակցության կանոններով` որպես խարդախություն և կաշառք տալու փորձի դրդչություն: Ընդ որում, որևէ իրավական նշանակություն չունի դրդիչը կոնկրետ նշել է, թե որ պաշտոնատար անձին է ենթադրվում փոխանցել կաշառքի առարկան, թե ոչ:
Հետևաբար, ՚կարծեցյալ միջնորդիՙ արարքը հանցագործությունների համակցության կանոններով որակելու համար անհրաժեշտ է պարզել, թե գործով ձեռք բերված փաստական տվյալներով հիմնավորվել է արդյոք, որ կաշառք տալը նախաձեռնել է ՚կարծեցյալ միջնորդըՙ և անձի մեղադրանքի ծավալում ընդգրկվել է արդյոք, որ դրդիչը համոզելու, հորդորելու կամ այլ եղանակով ազդել է կաշառք տվողի գիտակցության և կամքի վրաՙ:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը իր որոշման նկարագրական-պատճառաբանական մասում ամբողջությամբ բառացի մեջբերելով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի հիշյալ որոշումը, ինչպես նաև գործով ձեռք բերված ապացույցները հանգել է հետևյալ հետևության. ՚2013 թվականի օգոստոսի 24-ին, Երևանում տուժող Գարեգին Շահինյանի որդի Գագիկ Շահինյանին բերման են ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժին` հափշտակություն կատարելու կասկածանքով և ձերբակալել են: Հաջորդ օրը, Երևանի Քրիստափորի փողոցում գտնվող իրենց շենքի բակում տուժող Գ.Շահինյանը հանդիպել է հարևանությամբ բնակվող, ամբաստանյալ Մ.Բաբաջանյանին և խնդրել է օգնել որդուն ազատելու հարցում` խոստանալով վարձահատույց լինել այդ օգնության համար: Ամբաստանյալ Մ.Բաբաջանյանը որոշել է օգտվել առիթից և խարդախությամբ, օգնություն ցուցաբերելու պատրվակով գումար հափշտակել տուժողից: Այդ նպատակով, տուժողի որդուն գրավի դիմաց ազատ արձակելուց հետո, նա 2013թ. օգոստոսի 27-ին տուժողից պահանջել է իրեն տալ 4.000 ԱՄՆ դոլլար գումար, պատճառաբանելով, որ 2000 ԱՄՆ դոլլար գումարն անհրաժեշտ է` այլընտրանքային խափանման միջոց գրավ կիրառված լինելու համար, ևս 2.000 ԱՄՆ դոլլար գումար` գործի վարույթը հետագայում կարճելու համար: 4.000 ԱՄՆ դոլլար գումար տալու պահանջը նա պարբերաբար ներկայացրել է տուժողին` մինչև 2013թ. սեպտեմբերի 12-ը:
Այսպիսով, ստուգելով ամբաստանյալ Մհեր Բաբաջանյանի կողմից, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-34-312-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված արարք կատարելու վերաբերյալ գործով ձեռք բերված ապացուցները դրանց վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ` դատարանը գտել է, որ թե նախաքննությամբ և թե դատաքննությամբ ձեռք չեն բերվել բավարար ապացույցներ հիմնավորված համարելու համար, որ Մհեր Բաբաջանյանը կաշառք տալու դրդչության փորձ է կատարել: Հետևաբար, նրա արարքում բացակայում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-34-312-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցակազմը` հանցագործության օբյեկտիվ կողմի բացակայության պատճառաբանությամբՙ:
Փաստորեն, դատարանը գնահատելով ձեռք բերված ապացույցները, ըստ էության հիմնավորված է համարել, որ պաշտոնատար անձին կաշառք տալու նախաձեռնությունը եկել է տուժող Գարեգին Շահինյանից, իսկ ամբաստանյալ Մհեր Բաբաջանյանը, օգտվելով ստեղծված իրավիճակից, ցանկացել է գումար աշխատել և իբր թե պաշտոնատար անձին կաշառք տալու պատրվակով տուժողից 4.000 ԱՄՆ դոլլար գումար պահանջել:
Հատկանշական է, որ նախաքննության և դատաքննության ընթացքում ձեռք բերված ու հետազոտված ապացույցները, որոնք շարադրված են դատարանի դատավճռում, վկայում են այն մասին, որ տուժող Գարեգին Շահինյանի մոտ պաշտոնատար անձին կաշառք տալու մտադրություն առաջացել է հենց ամբաստանյալ Մհեր Բաբաջանյանի գործողությունների արդյունքում: Այսպես, նախաքննության ընթացքում տուժող Գարեգին Շահինյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2013թ. օգոստոսի 24-ին իր բջջային 077 74-94-22 հեռախոսահամարին զանգահարել է մի անծանոթ տղամարդ, որից տեղեկացել է, որ որդուն` Գագիկ Շահինյանին բերման են ենթարկել ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին: Անմիջապես գնացել է ոստիկանություն և տեղեկացել է, որ որդուն կողոպուտի փորձ կատարելու կասկածանքով ձերբակալել են: 25.08.2013թ. իրենց բակում պատահաբար հանդիպել է հարևան Մհեր Բաբաջանյանին, որը տեղեկանալով այն մասին, որ Գագիկ Շահինյանին ձերբակալել են առաջարկել է իր օգնությունը: Դատարանում տուժող Գ.Շահինյանը իր ցուցմունքներում հայտնել է, որ 2013թ. օգոստոսի 24-ին տեղեկացել է ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում որդուն ձերբակալելու մասին: 25.08.2013թ. դուրս է եկել փողոց, որտեղ տեսել է իր հարևաններ Գևորգին, Արթուրին և Մհերին: Մոտեցել է նրանց, հայտնել իր որդի Գագիկ Շահինյանին ձերբակալված լինելու մասին, հարցրել է, թե ով կարող է օգնել որդուն ազատելու հարցում և խնդրել նրանց օգնությունը: Հնարավոր է, որ խոստացել է դրա դիմաց վարձահատույց լինել: Այդ ժամանակ Մհեր Բաբաջանյանն իրեն ասել է, որ կճշտի հարցի լուծման հնարավոր տարբերակները և կտեղեկացնի իրեն: Այդ օրը Մհերի և իր միջև գումարային խոսակցություն չի եղել: 26.08.2013թ., երբ Մհեր Բաբաջանյանի հետ գնացել է ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին այնտեղից դուրս գալուց հետո, Մ.Բաբաջանյանը իրեն ասել է, որ Գագիկ Շահինյանին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու և գործը կարճելու համար հարկավոր է 4.000-ից 5.000 ԱՄՆ դոլլար գումար, ինքն էլ պատասխանել է, որ դա մեծ գումար է և այդքան գումար չունի:
Վկա Գոհար Փայլակի Սաֆարյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ամբաստանյալ Մհեր Բաբաջանյանին ճանաչում է որպես հարևանի: 2013թ. օգոստոսի 24-ին ժամը 23:00-ի սահմաններում տուն է եկել իր ամուսին Գարեգին Շահինյանը և ասել, որ որդին վիճաբանություն կատարելու համար գտնվում է ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում և նրան շուտով բաց կթողնեն: Հաջորդ օրը, օգոստոսի 25-ին առավոտյան ամուսինը գնացել է ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին, իսկ երեկոյան ժամը 21:00-ի սահմաններում վերադարձել տուն և պատմել, որ փողոցում պատահաբար տեսել է հարևան Մհեր Բաբաջանյանին, իսկ վերջինս իմանալով որդու հետ կատարվածի մասին` առաջարկել է իր օգնությունը նրան ազատ արձակելու հարցում: Մհեր Բաբաջանյանն իր օգնությունը ներկայացրել է որպես լավություն և դրա դիմաց ոչինչ չի պահանջել:
Վկա Գևորգ Քաջիկի Խաչատրյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ որքանով հիշում է` մոտ մեկ տարի առաջ ամռանը, հունիս կամ օգոստոս ամիսներին, երբ փողոցում կանգնած խոսելիս է եղել Արթուր Սահակյանի հետ և այնտեղ եղել են նաև իրենց բակից այլ անձինք` եկել է Մհեր Բաբաջանյանը: Գարեգինը մոտեցել է Մհերին, նրան հայտնել է իր որդու հետ ոստիկանությունում առաջացած խնդիրների մասին և ասել. ՚Մհեր ջան կարաս օգնեսՙ: Մհերն էլ վերջինիս պատասխանել է, որ ինչով կարող է` կօգնի:
Վկա Արթուր Գրիգորի Սահակյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ որքան հիշում է 2013թ. օգոստոսին, օրվա ընթացքում, ինքը, Գևորգը, իրենց բակի երեխաներից մի քանիսը կանգնած են եղել փողոցում, երբ Գարեգինը մոտեցել է իրենց և հայտնել իր որդու հետ ոստիկանությունում առաջացած խնդիրների մասին: Նա խնդրել է, որ մի բան անեն: Այդ ժամանակ եկել է Մհերը: Գարեգինը դիմել է Մհերին և ասել. ՚որդիս Կենտրոնականի բաժնում է, կարող ես մի բան անել, Աստված երեխաներիդ դեմ կբերի, եթե օգնեսՙ: Նա նաև ՚մաղարիչՙ է խոստացել, սակայն այդ մասին նրա ասած կոնկրետ բառերը չի հիշում:
Ամբաստանյալ Մհեր Բաբաջանյանը իր ցուցմունքներում հայտնել է, որ ինքը Գարեգին Շահինյանի հետ զրույցների ժամանակ երբևէ չի նշել, որ անձամբ կամ մեկ այլ անձի միջոցով պետք է որևէ պաշտոնատար անձի կաշառք տա: Պաշտոնատար անձի անուն կամ պաշտոնատար անձի հասկացությունն իր կողմից երբևէ չի հիշատակվել: Գարեգին Շահինյանի որդուն արգելանքից հանելու հարցին գումարով լուծում տալու առաջարկը եղել է Գարեգին Շահինյանինը:
Դատարանում հետազոտված հիշյալ ապացուցների վերլուծությունից հետևում է, որ տուժող Գարեգին Շահինյանը ընդամենը Մհեր Բաբաջանյանի մոտ բարձրաձայնել է որդու հետ տեղի ունեցած խնդիրների մասին և օգնություն խնդրել: Որդուն ազատ արձակելու նպատակով պաշտոնատար անձին կաշառք տալու առաջարկություն Մհեր Բաբաջանյանին նա չի արել և կաշառքի առարկայի շուրջ այդ ընթացքում համաձայնության չի եկել: Պաշտոնատար անձին կաշառք տալու առաջարկությունն առաջին անգամ արել է հենց Մհեր Բաբաջանյանը 26.08.2013թ. Գարեգին Շահինյանի հետ մասին ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնի մոտ գտնվելու ընթացքում:
Այլ խոսքով ասած, գործով ձեռք բերված ապացուցներով հիմնավորվել է, որ Գարեգին Շահինյանի նախաձեռնությունը ընդամենը արտահայտվել է իր որդու խնդիրների մասին Մհեր Բաբաջանյանին հայտնելու, նրանից օգնություն հայցելու ձևով: Ընդ որում գործով որևէ ապացույց ձեռք չի բերվել այն մասին, որ 25.08.2013թ. շենքի բակում Գ.Շահինյանը դիմել է Մհեր Բաբաջանյանին կաշառք տալու հարցում իրեն օգնելու խնդրանքով:
Ավելին, ամբաստանյալն իր իսկ ցուցմունքներով հերքել է իր և Գ.Շահինյանի միջև կաշառք տալու վերաբերյալ խոսակցությունը` հայտնելով հետևյալը. ՚Ինքը Գարեգին Շահինյանի հետ զրույցների ժամանակ երբևէ չի նշել, որ անձամբ կամ մեկ այլ անձի միջոցով պետք է որևէ պաշտոնատար անձի կաշառք տա: Պաշտոնատար անձի անուն կամ պաշտոնատար անձի հասկացությունն իր կողմից երբևէ չի հիշատակվելՙ:
Միաժամանակ, գործով հիմնավորվել է, որ կաշառք տալու միջոցով Գ.Շահինյանի որդու խնդիրները լուծելու մասին առաջին անգամ Մ.Բաբաջանյանն է հայտնել Գ.Շահինյանին` 26.08.2013թ, ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնից դուրս գալուց հետո:
Վերոգրյալը վկայում է, որ դատարանը ակնհայտ սխալ հետևության է հանգել տուժողի կամ ամբաստանյալի կողմից նախաձեռնության գնահատման հարցում` սույն դեպքով հաստատված համարելով տուժողի նախաձեռնությունը` ուշադրություն չդարձնելով, որ տուժողի նախաձեռնությունն արտահայտվել է միայն որդու խնդիրների լուծման հարցում օգնության խնդրանքով, այլ ոչ թե կաշառք տալու պատրաստակամությամբ: Մինչդեռ, ՚կարծեցյալ միջնորդությանՙ պարագայում գնահատման է արժանի ոչ թե ցանկացած նախաձեռնությունը, այլ ուղղակիորեն կաշառք տալու նախաձեռնությունը, որը սույն գործով ցուցաբերվել է 26.08.2013թ. ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնի դիմաց Մ.Բաբաջանյանի կողմից:
Դատարանի դատավճռում արված հետևություններից թերևս կարելի է ենթադրել, որ բոլոր այն դեպքերում, երբ անձը բարձրաձայնում է իր մոտ առկա խնդիրների մասին, ապա այդ իրավիճակը պետք է գնահատել, որ կաշառք տալու նախաձեռնություն ցուցաբերում է կաշառք տվողը:
Այդպիսի մեկնաբանության պայմաններում գործնականում գրեթե անհնարին կարող է դառնալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի որոշման պահանջների կատարումը: Մինչդեռ, վճռաբեկ դատարանը բողոքում մեջբերված որոշմամբ իրավական դիրքորոշում է հայտնել, որ ՚այն դեպքերում, երբ ՚կարծեցյալ միջնորդըՙ որևէ անձի օգտին գործողություններ /անգործություն/ կատարելու նպատակով դրդում է անձին իրեն փոխանցել կաշառքի առարկան, որպեսզի ինքը փոխանցի պաշտոնատար անձին, սակայն ի սկզբանե նման մտադրություն չի ունենում, այլ ցանակնում է հափշտակել այն, ապա արարքը պետք է որակվի համակցության կանոններով` որպես խարդախություն և կաշառք տալու փորձի դրդչությունՙ:
Այսպիսով, առաջին ատյանի դատարանը, սույն գործով Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ անմեղ ճանաչելու դրվագով կայացնելով արդարացման դատավճիռ, թույլ է տվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի պահանջների խախտում, այն է` գործի փաստական հանգամանքների մասին դատական ակտում շարադրված հետևությունները չեն համապատասխանում դատարանում հետազոտված ապացույցներին:
2. Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող դատավճիռը անհիմն է նաև ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով:
Դատարանը Մհեր Բաբաջանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի չի առել նրան վերագրվող արարքի բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև այն, թե կոնկրետ պատժի տեսակը ընտրելիս, ինչպես կարելի է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում սահմանված պատժի նպատակներին, ինչի արդյունքում ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակել է ակնհայտ մեղմ պատիժ:
Այսպիսով, նկատի ունենալով, որ Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասույթյան առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի ապրիլի 14-ի վերոնշյալ դատավճռով թույլ է տրվել դատական սխալ, այն է` գործի փաստական հանգամանքների մասին դատական ակտում շարադրված հետևությունները չեն համապատասխանում դատարանում հետազոտված ապացույցներին, ինչպես նաև ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը ակնհայտ մեղմ լինելու պատճառով չի համապատասխանում հանցագործության բնույթին և վտանգավորության աստիճանին:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ բողոքում նշված հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով գործի նյութերը, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Երևան քաղաքի դատախազի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել հետևյալ պատճառաբանությամբ:
Ըստ ներկայացված քրեական գործի նյութերի.
Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանն իրեն մեղավոր է ճանաչել մասնակիորեն և հայտնել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում, իսկ 38-34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչում, քանի որ ինքը չի դրդել Գարեգին Շահինյանին, որ վերջինս պաշտոնատար անձանց կաշառք տա: Ինքը Գարեգին Շահինյանի հետ զրույցների ժամանակ երբևիցե չի նշել, որ անձամբ կամ մեկ այլ անձի միջոցով պետք է որևէ պաշտոնատար անձի կաշառք տա: Պաշտոնատար անձի անուն կամ պաշտոնատար անձ հասկացությունն իր կողմից երբևէ չի հիշատակվել: Գարեգին Շահինյանի որդուն արգելանքից հանելու հարցին գումարով լուծում տալու սկզբնական առաջարկը եղել է Գարեգին Շահինյանինը: 2013թ. օգոստոսի 25-ին, ժամը 17.00-ի սահմաններում տեսել է փողոցում կանգնած իր հարևաններին, այդ թվում` Գևորգ Խաչատրյանին և Արթուր Սահակյանին: Երբ մոտեցել է, նրանց հետ կանգնած Գարեգին Շահինյանն ասել է, որ որդին գտնվում է ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում: Գարեգինը գտնվել է հուսահատ և անհանգիստ վիճակում, խոսակցության ընթացքում հարցրել է, թե որտեղից կարելի է ծանոթ գտնել` որդու հարցերով զբաղվելու համար, նշել է, որ պատրաստ է նաև ՚մաղարիչՙ անել դրա համար: Այդ առաջարկով Գարեգինը դիմել է նաև իրեն, հարցրել է, թե կարող է արդյոք օգնել: Ինքը որոշել է գումար աշխատել և ասել է, որ դա լուծվող հարց է: Ինքը ցանկացել է Գարեգինի որդու գործով գումար աշխատել և այդ նպատակով կատարել է ձևական գործողություններ, այն է` ցույց է տվել, իբրև թե հետաքրքրվում է տվյալ գործով, միջամտում է, խոսել է տարբեր մարդկանց հետ և տեղեկացված է գործի հանգամանքներից: Իր նպատակը եղել այն, որ եթե գործի ընթացքը Գարեգին Շահինյանի որդու համար դրական կերպով ընթանա, ապա դա կվերագրի իրեն և այդ միջոցով գումար կաշխատի: Այդ պատրվակով իր ընկեր Արթուր Եղիազարյանի հետ գնացել է վերջինիս ընկեր Արմեն Ասլանյանի մոտ և ցանկացել է վերջինիցս տեղեկություններ իմանալ Գարեգինի որդու գործի հանգամանքների վերաբերյալ: Երբ ինքն Արմեն Ասլանյանին ասել է, որ Կենտրոնի դատարանում իրենց թաղից մի խեղճ տղայի վերաբերյալ դատ կա, նա ընդհատել է խոսակցությունը և չի թողել շարունակել այն: Նա ասել է, որ դատարանում քննվող որևէ գործի իրավունք չունի միջամտելու կամ դրա վերաբերյալ խորհուրդ տալու, որից հետո իրենք դուրս են եկել Արմեն Ասլանյանի աշխատասենյակից և հեռացել: Կրկին պնդում է, որ սկզբում ինքը գումար չի պահանջել Գարեգինից, այլ նա է իրեն առաջարկել: Հետագայում փորձել է նրանից ստանալ արդեն իսկ խոստացված գումարը և մի քանի անգամ նրա հետ զրույց է վարել:
Նախաքննության մարմինը առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորված է համարել հետևյալ ապացույցներով.
Տուժող Գարեգին Շահինյանը ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ 2013 թվականի օգոստոսի 24-ին իր բջջային 077-74-94-22 բջջային հեռախոսին զանգահարել է մի անծանոթ տղամարդ, որից տեղեկացել է, որ որդուն՝ Գագիկ Շահինյանին բերման են ենթարկել ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին: Անմիջապես գնացել է ոստիկանություն և տեղեկացել է, որ որդին կողոպուտի փորձ կատարելու կասկածանքով ձերբակալվել է: 25.08.2013 թվականին իրենց բակում պատահաբար հանդիպել է հարևան Մհեր Բաբաջանյանին, որը տեղեկանալով այն մասին, որ Գագիկ Շահինյանին ձերբակալել են, առաջարկել է իր օգնությունը՝ վերջինիս քրեական պատասխանատվությունից ազատելու համար: 26.08.2013 թվականին Մհեր Բաբաջանյանի հետ հանդիպել է ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնի դիմաց, որի ժամանակ վերջինս հայտնել է, որ Գագիկ Շահինյանին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու և գործը կարճելու համար հարկավոր է 4000-ից 5000 ԱՄՆ դոլար գումար տալ: Նրան պատասխանել է, որ դա մեծ գումար է և հավաքած փող չունի: Այդ ժամանակ Մհեր Բաբաջանյանը իրեն հայտնել է, որ անհրաժեշտ է որդու նկատմամբ խափանման միջոց ընտրվի գրավը դատարանի միջոցով, որի համար անհրաժեշտ է փաստաբան, ավելացնելով, որ այդ հարցով կարող է զբաղվել ինքը ու դատարանի կողմից գրավ կիրառելու դեպքում անհրաժեշտ կլինի մուծել մոտ 500.000 ՀՀ դրամ՝ որպես գրավի գումար: 27.08.2013 թվականին իրեն զանգահարել է Մհեր Բաբաջանյանը և հայտնել, որ վարձել է փաստաբան, նրան տվել է 40.000 ՀՀ դրամ: Այնուհետև Երևան քաղաքի Նար-Դոսի փողոցում հանդիպել են միմյանց և Մհեր Բաբաջանյանին փոխանցել է 40.000 ՀՀ դրամը, որպես փաստաբանի վարձավճար: Դատական նիստի ավարտից հետո իր բջջային 077-74-94-22 հեռախոսահամարին զանգահարել է Մհեր Բաբաջանյանը իր 093-40-80-99 հեռախոսահամարից, հայտնել, որ դատարանը խափանման միջոց է ընտրել գրավը, իրեն է փոխանցել դատարանի որոշումը, որից հետո սկսել է պարբերաբար զանգահարել իրեն և հանդիպել, այդ ընթացքում իրենից պահանջելով 2000 ԱՄՆ դոլար՝ գրավը որպես խափանման միջոց կիրառելու դիմաց, ինչպես նաև ևս 2000 ԱՄՆ դոլար՝ որդուն քրեական պատասխանատվությունից ազատելու համար:
27.08.2013 թվականին տանը գտնվելու ժամանակ ինքը պատմել է կնոջը՝ Գոհար Սաֆարյանին և որդուն՝ Գագիկ Շահինյանին, որ Մհեր Բաբաջանյանը իրենից պահանջում է 2000 ԱՄՆ դոլար, որդու նկատմամբ գրավը որպես խափանման միջոց ընտրելու դատարանի որոշմանը միջամտելու հարցում: Միաժամանակ հայտնել է, որ վերջիններիս գումարի չափը քիչ է ասել, որ շատ չանհանգստանան: Գումարները պահանջելիս Մհեր Բաբաջանյանը նշել է, որ նշված գումարները նախատեսված են ոմն անձանց համար, ովքեր միջամտել են գործին, սակայն չի նշել վերջիններիս ով լինելը: Ինքը համաձայնել է Մհեր Բաբաջանյանին գումար տալ, սակայն խնդրել է, որ մի քիչ սպասի, մինչև գումար կհավաքի: 2013 թվականի օգոստոսի 27-ից սկսած մինչ 2013 թվականի սեպտեմբերի 12-ն ընկած ժամանակահատվածում պարբերաբար Մհեր Բաբաջանյանն իր 093-40-80-99 հեռախոսահամարից զանգահարել է իր 077-74-94-22 հեռախոսահամարին և մի քանի անգամ հանդիպել իր հետ, որի ընթացքում շարունակել է պահանջել գումարները: Միաժամանակ նշել է, որ 2013 թվականի օգոստոսի 29-ին Մհեր Բաբաջանյանը այցելել է իրենց բնակարան, որտեղ իրեն առաջարկել է միասին գնալ ինչ որ գործարան, որտեղ մարդիկ են սպասում, սակայն ինքը չի համաձայնել որևէ տեղ գնալ: Այդ հանդիպման ժամանակ տանը եղել են իր որդին՝ Գագիկ Շահինյանը և կինը՝ Գոհար Սաֆարյանը, որոնք տեսել են Մհեր Բաբաջանյանին: 2013 թվականի օգոստոսի 30-ին ինքը որոշել է կատարվածի մասին հայտնել իրավապահ մարմիններին և հաղորդում տվել ՀՀ կառավարությանն առընթեր ազգային անվտանգության ծառայությունում: Մհեր Բաբաջանյանին վերջին անգամ տեսել է 2013 թվականի սեպտեմբերի 12-ին պատահաբար Կենտրոն վարչական տարածքում՝ Խանջյան փողոցում գտնվող ՚Բոչկաՙ սրճարանի մոտ, որի ընթացքում վերջինս իրենից կրկին գումար է պահանջել, որի ժամանակ ինքը հայտնել է, որ ոչ մի գումար չի պատրաստվում տալ որևէ մեկին: Գարեգին Շահինյանը միաժամանակ իր ցուցմունքում նշել է, որ Մհեր Բաբաջանյանի հետ ունեցել է հեռախոսազրույցներ, որոնց ընթացքում վերջինս գումար է պահանջել, ինքը հեռախոսի միջոցով ձայնագրել և պահել է լազերային սկավառակի վրա այդ խոսակցությունների ձայնագրությունները, որն էլ ներկայացրել է նախաքննական մարմնին:
Իր ցուցմունքները Գարեգին Շահինյանը պնդել է Մհեր Բաբաջանյանին առերես հարցաքննության ժամանակ /հ. 1, գ.թ- 71-72, 100-106, 169-171, 211-212, 258-259/:
Վկա Գոհար Սաֆարյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2013 թվականի օգոստոսի 24-ին, ժամը 23:00-ի սահմաններում տուն է եկել ամուսինը՝ Գարեգին Շահինյանը և ասել, որ տղան՝ Գագիկ Շահինյանը գտնվում է ոստիկանության Կետնրոնականի բաժնում, նա վիճաբանել է և նրան բաց կթողեն շուտով: Հաջորդ օրը՝ օգոստոսի 25-ին առավոտյան ամուսինը գնացել է Կենտրոնականի ոստիկանության բաժին և երեկոյան ժամը 21:00-ի սահմաներում տուն վերադառնալով պատմել, որ փողոցում պատահաբար տեսել է հարևան Մհեր Բաբաջանյանին, որը իմանալով որդու հետ կատարվածի մասին, առաջարկել է իր օգնությունը Գագիկ Շահինյանին ազատ արձակելու գործում: Մհեր Բաբաջանյանը ասել է իր օգնությունը ներկայացրել է որպես լավություն և դրա դիմաց ոչինչ չի պահանջել: 27.08.2013-ի առավոտյան ամուսինը կրկին գնացել է ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին՝ տեղեկություն իմանալու և ժամը 11:00-ի սահմաներում տուն վերադարռնալով պատմել է, որ Մհեր Բաբաջանյանը իրեն տեղեկացել է, որ այդ օրը որդու խափանման միջոցի հարցն է քննարկվելու դատարանում և անհրաժեշտ է գտնել 500.000 ՀՀ դրամ գումար, որ գրավի դիմաց որդուն բաց թողնեն: Իրենց խնայողություններից բացի, Ռուսաստանի Դաշնությունում բնակվող հարազատներից որոշակի գումար խնդրելով, իրենք հավաքել են 500.000 ՀՀ դրամը և բացի դրանից էլ 40.000 ՀՀ դրամ էլ առանձնացրել՝ դատապաշտպանին տալու համար, որին գտել էլ Մհեր Բաբաջանյանը: Ժամը 16.00-ի սահմաններում ամուսնուն զանգահարել է Մհեր Բաբաջանյանը և ասել, որ դատը ավարտվել է, պետք է մուծվի գրավի գումարը և որդուն ազատ կարձակեն: Այդ ժամանակ ամուսինը գնացել է նշված գործողությունները կատարելու և ժամը 18.00-ի սահմաններում որդու՝ Գագիկ Շահինյանի հետ միասին տուն են վերադարձել: Ամուսնուց տեղեկացել է նաև, որ Մհեր Բաբաջանյանը 2000 ԱՄՆ դոլար է պահանջել, որ Գարիկի վերաբերյալ քրեական գործը կարճվի, սակայն գումար հայթհայթելու պատրվակով ինքը ժամանակ է խնդրել: Մի ժամ անց ամուսնու բջջային հեռախոսին սկսել են զանգեր գալ, որի ժամանակ Գարեգին Շահինյանը առանձնանցել և խոսել է: Երեկոյան միայն ամուսինը պատմել է, որ Մհեր Բաբաջանյանը անընդհատ զանգել և պահանջել է 2000 ԱՄՆ դոլար գումարը: Այդպիսի զանգերը շարունակվել են հաջորդ երկու երեք օրերի ընթացքում: Մի անգամ էլ իրենց տուն եկել է Մհեր Բաբաջանյանը, որի հետ ամուսինը առանձնացել և պատշգամբում զրուցել է: Այդ զրույցը ամբողջովին չի լսել, սակայն պատշգամբ դուրս գալու ժամանակ լսել է, որ Մհեր Բաբաջանյանն ամուսնուն առաջարկել է ինչ որ գործարան գնալ, սակայն ամուսինը չի գնացել, իսկ Մհեր Բաբաջանյանը հեռացել է: Դրանից հետո Մհեր Բաբաջանյանը իրենց տուն այլևս չի եկել, սակայն նրա զանգերը շարունակվել են: Հետագայում վերաքննիչ դատարանում խափանման միջոցի քննարկման համար ամուսինը դիմել փաստաբան Վարդուհի Գևորգյանի ծառայություններին, որը առաջին ատյանի դատարանում պաշտպանել էր որդու՝ Գագիկի շահերը և տեղեկացել, որ Մհեր Բաբաջանյանը Վարդուհի Գևորգյանին տվել է ոչ թե 40.000 ՀՀ դրամ գումար, այլ 20.000 ՀՀ դրամ գումար որպես վարձավճար /հ. 1, գ.թ. 90-94/:
Վկա Գագիկ Շահինյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2013 օգոստոսի 24-ին իրեն բերման են ենթարկել ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին, որտեղ կողոպուտի փորձ կատարելու կասկածանքով ձերբակալել են: 2013 թվականի օգոստոսի 27-ին իրեն տեղափոխել են Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան, որտեղ քննության էր առնվելու կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու մասին քննիչի միջնորդությունը: Մինչ դատական նիստը սկսելը նիստերի դահլիճի դռան մոտ տեսել է իրենց թաղամասի բնակիչ Մհեր Բաբաջանյանին, որը մատնացույց անելով մի կնոջ ասել է, որ իր փաստաբանն է ու հեռացել: Դատական նիստի ժամանակ տեղեկացել է, որ փաստաբանի անունը Վարդուհի է: Խափանման միջոցի միջնորդության քննարկման արդյունքում դատարանը որոշել է գրավը որպես խափանման միջոց կիրառել, դրա չափը սահմանելով 500.000 ՀՀ դրամ: Դատական նիստի ավարտից հետո իրեն տեղափոխել են ՁՊՎ, որտեղից էլ մի քանի ժամ անց իր հոր ուղեկցությամբ գնացել է տուն: Երեկոյան տանը խոսակցության ժամանակ հայրը ասել է, որ 2000 ԱՄՆ դոլար է հարկավոր, որ քրեական գործը կարճվի: Այդ ժամանակ նա խոսակցությունը չի շարունակել և հաջորդ օրը միայն հորից տեղեկացել է, որ այդ գումարը ուզում է իրենց հարևան Մհեր Բաբաջանյանը, սակայն այլ մանրամասներ չի իմացել: Այդ օրվանից սկսած հոր հեռախոսահամարին բազմաթիվ զանգեր են կատարվել, որի ժամանակ հայրը առանձնացել է և զրուցել: Մի անգամ էլ իրենց տուն է եկել Մհեր Բաբաջանյանը, որի հետ հայրը առանձնացել է պատշգամբում և զրուցել: Խոսակցությունը ինքը չի լսել, սակայն պատշգամբ դուրս գալուց լսել է, թե ինչպես է Մհեր Բաբաջանյանն առաջարկում հորը գնալ ինչ որ տեղ, իսկ հայրը հրաժարվում է /հ. 1, գ.թ. 96-98/:
Վկա Վարդուհի Գևորգյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2013 թվականի օգոստոսի 27-ին գտնվել է Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծի 23 շենքի 7 հասցեում գտնվող գրասենյակում, ուր եկել է մի անծանոթ տղամարդ, ներկայացել Մհեր անվամբ և հայտնել, որ Կնտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանում դատական նիստ է լինելու, որի ժամանակ անհրաժեշտ է գրավի միջնորդություն ներկայացնել: Միաժամանակ Մհերն իրեն տվել է 20.000 ՀՀ դրամ գումար՝ նիստին մասնակցելու համար և ուղեկցել դատարան: Դատական նիստի ժամանակ ինքը դատարանին միջնորդել է խափանման միջոց կիրառել գրավը, դատարանը այն բավարարել է՝ գրավի գումարի չափը սահմանելով 500.000 ՀՀ դրամ: Դատական նիստի ավարտից հետո ինքը ստացել է դատարանի որոշումը, այն փոխանցել է Մհերին և վերջինիս հետ կնքել համապատասխան պայմանագիր: Դրանից մի քանի օր հետո, ստույգ օրը չի հիշում թե երբ, իրեն զանգահարել է Գարեգին Շահինյանը և խնդրել, որպեսզի վերքաննիչ դատարանում ինքը պաշտպանի որդու շահերը: Ծառայությունների մատուցման պայմանագիր կնքելու ժամանակ Գարեգին Շահինյանին տեղեկացրել է, որ ինչպես և նախկին պայմանագիրը կնքելու ժամանակ, այս անգամ էլ նրա վարձավճարը կազմելու է 20.000 ՀՀ դրամ, որից Գարեգին Շահինյանը զարմացել է և ասել, որ Մհեր Բաբաջանյանը իրենից վերցրել է 40.000 ՀՀ դրամ գումար որպես փաստաբանի վարձավճար:
Վկա Արմեն Ասլանյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ աշխատում է Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանում որպես աշխատակազմի ղեկավար: 2013 թվականի օգոստոսի 27-ին գտնվել է աշխատավայրում՝ Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծի 23/1 հասցեում, երբ իրեն զանգել է իր հարևան Արթուր Եղիազարյանը և ասել, որ խորհուրդ ունի հարցնելու և ցանկանում է հանդիպել: Ինքը Արթուր Եղիազարյանին հրավիրել է իր աշխատասենյակ: Քիչ անց դատարանի անցագրային կետից իրեն տեղեկացրել են, որ Արթուր Եղիազարյանը մենակ չի եկել, նրա հետ կա ևս մեկ հոգի և իր կարգադրությամբ վերջիննրիս անցագիր են տվել և նրանք բարձրաձել են իր աշխատասենյակ, որը գտնվում է դատարանի շենքի երրորդ հարկում: Աստիճանավանդակի մոտից ինքը դիմավորել է Արթուր Եղիազարյանին և նրա հետի տղամարդուն, ուղեկցել իր սենյակ, որտեղ Արթուր Եղիազարյանը իրեն ծանոթացրել է եկած տղամարդու հետ, որին ներկայացրել է որպես թաղամասի բնակիչ՝ Մհեր անվամբ: Խոսակցության ժամանակ Մհերն ասել է, որ խորհուրդ ունի հարցնելու դատարանի հետ կապված ու սկսել է ներկայացնել, որ իրենց թաղամասից մի խեղճ երեխայի դատը պետք է լինի այդ օրը դատարանում ու ցանկացել է շարունակել, երբ ինքը ընդհատել է Մհերին ասելով, որ դատարանի հետ կապված ցանկացած հարց կամ խորհուրդ իր հետ քննարկման առարկա չի կարող լինել ու նման բաներից իրեն հարցեր չտան ու չխոսան: Այդքանով խոսակցությունը ավարտվել է և քիչ հետո Մհերը և Արթուր Եղիազարյանը միասին գնացել են: Հյուրերին ճանապարհել է մինչ աստիճանավանդակը ու տեսել, թե ինչպես են նրանք դատարանի շենքից դուրս գալիս /հ. 1, գ.թ. 220-223/:
Վկա Արթուր Եղիազարյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2013 թվականի ամռանը՝ օգոստոս ամսվա վերջերին, ստույգ օրը չի հիշում թե երբ, իրեն զանգահարել է իրենց թաղամասի բնակիչ Մհեր Բաբաջանյանը և իրենք պայմանավորվել են հանդիպել, որի ընթացքում Մհերը հայտնել է, որ իրավաբանի խորհրդի կարիք ունի ու հետաքրքրվել է ծանոթ իրավաբան ունենալու մասին: Հիշելով, որ իր հարևան, նույն շենքի բնակիչ Արմեն Ասլանյանը իրավաբան է ու աշխատում է Կենտրոնի դատարանում, Մհերին ասել է այդ մասին: Այնուհետև Մհերի խնդրանքով զանգահարել է Արմեն Ասլանյանին և տեղեկանալով, որ վերջինս գտնվում է աշխատավայրում ցանկություն է հայտնել հանդիպելու: Արմեն Ասլանյանը չի մերժել իրեն և ասել է, որ կարող են հանդիպել իր աշխատասենյակում: Մհեր Բաբաջանյանի հետ միասին գնացել են Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի շենք, որտեղ անցագրային կետի աշխատակիցը Արմեն Ասլանյանից կարգադրություն է ստացել երկուսին անցագրով թողնել ներս: Շենքի 3-րդ հարկում իրենց դիմավորել է Արմեն Ասլանյանը և ուղեկցել իր սենյակ, որտեղ էլ ինքը Մհերին ծանոթացրել է Արմեն Ասլանյանի հետ, ներկայացնելով որպես թաղի բնակիչ: Խոսակցության ժամանակ Արմեն Ասլանյանին տեղեկացրել է, որ Մհերը իրավաբանության հետ կապված խորհուրդ ունի հարցնելու ու Մհերը սկսել է խոսել, ներկայացնելով, որ իրենց թաղից ինչ որ երեխա Կենտրոնի դատարանի հետ կապված խնդիր ունի և ցանկացել է շարունակել խոսակցությունը, որի ժամանակ Արմեն Ասլանյանն անսպասելի ընդհատել է Մհերին և կտրուկ ասել, որ Կենտրոնի դատարանի հետ կապված ոչ մի հարց չի կարող քննարկվել կամ խորհուրդ տրվել: Այդ ժամանակ ինքը սկսել է այլ թեմաներից խոսել, փորձելով հարթել ստեղծված իրավիճակը: Նշել է միաժամանակ, որ տեղյակ չի եղել այն մասին, որ Մհերը նման հարց է ուղղելու Արմեն Ասլանյանին, այլապես Մհերին Արմենի հետ չէր ծանոթացնի: Կարճ ժամանակ անց Մհերի հետ դուրս գալով Արմենի աշխատասենյակից իջել են առաջին հարկ և դուրս եկել շենքից, որի ժամանակ Մհերը սկսել է արդարանալ, ասելով, որ պարզապես խորհուրդ է ցանկացել հարցնել իրավաբանության հետ կապված, ավել ոչինչ /հ. 1, գ.թ. 186-188, 231-234/:
Ապացույց ճանաչված, այլ փաստաթուղթ հանդիսացող, հեռահաղորդակցման ծառայություններ մատուցող ընկերությունների կողմից էլեկտրոնային կրիչների` ՚CDՙ սկավառակների վրա ստացված, նախաքննությամբ պարզված մեղադրյալ Մհեր Բաբաջանյանի կողմից 2013թ.-ին շահագործված բջջային հեռախոսահամարների վերծանումներով և դրանք զննելու մասին արձանագրությամբ՝ համաձայն որի պարզված և արձանագրված զանգերի ժամանակահատվածը, հաճախականությունը, դրանց հերթականությունը հիմնավորում են քրեական գործով տուժող Գարեգին Շահինյանի ցուցմունքներն այն մասին, որ տուժող Գարեգին Շահինյանը և մեղադրյալ Մհեր Բաբաջանյանը ծանոթ են իրար ու կեղծ պատրվակով Գարեգին Շահինյանից գումար պահանջելու և ստանալու ժամանակահատվածում շփվել են միմյանց հետ /հ. 1, գ.թ. 145-163/:
2013 թվականի օգոստոսի 30-ին Գարեգին Ալբերտի Շահինյանի կողմից ՀՀ կառավարությանն առընթեր ազգային անվտանգության ծառայությունում տված հաղորդումով այն մասին, որ իր որդուն՝ Գագիկ Շահինյանին 2013 թվականի օգոստոսի 24-ին, ժամը 21.30-ի սահմաններում վիճաբանություն կատարելու և ոսկյա շղթա պոկելու համար բերման են ենթարկել ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին: Տեղեկանալով այդ մասին փորձել է տեղեկություն իմանալ որդու մասին, սակայն ոչինչ չի կարողացել անել: 25.08.2013 թվականին քննիչից տեղեկացել է, որ հարուցվել է քրեական գործ և որդուն կողոպուտ կատարելու կասկածանքով ձերբակալել են: Նույն օրը կատարվածի մասին պատմել է հարևան Մհեր Բաբաջանյանին, որը ասել է, որ կապեր ունի և կլուծի նշված խնդիրը, առանց որևէ պահանջ ներկայացնելով: 27.08.2013 թվականի հանդիպել է Մհեր Բաբաջանյանին, ումից տեղեկացել է, որ հարցերը կարգավորված են, որդու նկատմամբ դատարանում խափանման միջոցը կփոխվի և գրավի դիմաց բաց կթողեն, որի համար պետք է մուծվի 500.000 ՀՀ դրամ գումար և նշված հարցը լուծելու համար պահանջել է լրացուցիչ 5000 ԱՄՆ դոլար գումար, որի չափը սակարկել է, գումարի չափը հասցնելով մինչև 4000 ԱՄՆ դոլարի: Այնուհետև Մհեր Բաբաջանյանի պահանջով նրան տվել է 40.000 ՀՀ դրամ գումար, որպես փաստաբանի վարձավճար և պայմանավորվել են, որ պահանջած 4000-ից 2000 ԱՄՆ դոլարը տալ նույն օրը, իսկ մնացած 2000 ԱՄՆ դոլարը 3-4 օր հետո: Մհեր Բաբաջանյանին հանդիպել է Նար Դոս փողոցում, վերջինիցս վերցրել դատարանի որոշումը, դատարանի հաշվեհամարին վճարել 500.000 ՀՀ դրամ գումարը և որդուն տարել տուն: Այդ օրվանից սկսած Մհեր Բաբաջանյանը բավական հաճախակի օրվա տարբեր ժամերին 093-40-80-99 հեռախոսահամարից սկսել է զանգահարել իր 077-74-94-22 հեռախոսահամարին և գումար պահանջել, իսկ ինքը ամեն կերպ փորձել է ժամանակ ձգել, ամեն անգամ նոր պատճառաբանություն բերելով: Մհեր Բաբաջանյանը նաև այցելել է իր բնակարան, փորձել է իրեն տանել ինչ որ գործարան, ինչ որ մարդկանց հետ հանդիպելու համար, սակայն ինքը որևէ տեղ չի գնացել ու կատարվածի մասին 30.08.2013 թվականին հաղորդում է տվել ազգային անվտանգության ծառայությունում /հ. 1, գ.թ. 5-7/:
Ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանում, դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները.
Տուժող Գարեգին Շահինյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2013 թվականի օգոստոսի 24-ին իր 077-74-94-22 բջջային հեռախոսին զանգահարել է մի անծանոթ տղամարդ և տեղեկացրել է, որ իր որդի Գագիկ Շահինյանը բերման է ենթարկվել ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին: Գնացել է ոստիկանություն և տեղեկացել է, որ որդուն ձերբակալել են: 25.08.2013թ. դուրս է եկել փողոց, որտեղ տեսել է իր հարևաններ Գևորգին, Արթուրին և Մհերին: Բացի նշվածներից` փողոցում եղել են նաև այլ անձինք, սակայն նրանց չի հիշում, քանի որ այդ օրերին ինքը գտնվել է բավականին անհանգիստ վիճակում: Մոտեցել է նրանց, հայտնել է իր որդի Գագիկ Շահինյանի ձերբակալված լինելու մասին, հարցրել է, թե ով կարող է օգնել որդուն ազատելու հարցում և խնդրել է նրանց օգնությունը: Հնարավոր է, որ խոստացել է դրա դիմաց վարձահատույց լինել: Այդ ժամանակ Մհեր Բաբաջանյանն իրեն ասել է, որ կճշտի հարցի լուծման հնարավոր տարբերակները և կտեղեկացնի իրեն: Այդ օրը Մհերի և իր միջև գումարային խոսակցություն չի եղել: 26.08.2013թ. Մհեր Բաբաջանյանի հետ գնացել է ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին: Ինքը սպասել է դրսում, իսկ Մհեր Բաբաջանյանը մտել է շենք: Այնտեղից դուրս գալով` նա կատակով ասել է, որ իրեն պետք է տա 10.000 ԱՄՆ դոլար: Այդ պահին իրեն գումարի չափը չի հետաքրքրել: Հետո Մ. Բաբաջանյանն իրեն ասել է, որ Գագիկ Շահինյանին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու և գործը կարճելու համար հարկավոր է 4000-ից 5000 ԱՄՆ դոլար գումար, ինքն էլ պատասխանել է, որ դա մեծ գումար է և այդքան գումար չունի: Հաջորդ օրը Մհեր Բաբաջանյանն իրեն հայտնել է, որ անհրաժեշտ է փաստաբան, որպեսզի որդու նկատմամբ, դատարանի որոշմամբ որպես կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց ընտրվի գրավը, այդ հարցով ինքը կարող է զբաղվել և դատարանի կողմից գրավ կիրառելու դեպքում անհրաժեշտ կլինի մուծել մոտ 500.000 ՀՀ դրամ՝ որպես գրավի գումար: Մհեր Բաբաջանյանն իրեն օգնել է իր որդի Գագիկ Շահինյանի նկատմամբ հարուցված քրեական գործի շրջանակներում նրա նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց գրավ կիրառելու հարցում: 27.08.2013 թվականին Մհեր Բաբաջանյանը զանգահարել է իրեն և հայտնել, որ վարձել է փաստաբան, նրան տվել է 40.000 ՀՀ դրամ: Երևան քաղաքի Նար-Դոսի փողոցում հանդիպել է Մհեր Բաբաջանյանին, փոխանցել է 40.000 ՀՀ դրամ գումարը` որպես փաստաբանի վարձավճար: Դատական նիստի ավարտից հետո Մհեր Բաբաջանյանը զանգահարել և հայտնել է, որ դատարանի որոշմամբ որդու` Գագիկ Շահինյանի նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրվել գրավը, դրանից հետո իրեն է փոխանցել դատարանի որոշումը: Մ. Բաբաջանյանը պարբերաբար զանգահարել, հանդիպել է իրեն և գրավը որպես խափանման միջոց կիրառելու դիմաց պահանջել է 2000 ԱՄՆ դոլար, ինչպես նաև որդուն քրեական պատասխանատվությունից ազատելու համար ևս 2000 ԱՄՆ դոլար: Մհեր Բաբաջանյանի կողմից պահանջվող այդ 2000 ԱՄՆ դոլարի մասին պատմել է իր կին Գոհար Սաֆարյանին և որդի Գագիկ Շահինյանին: Գումարի չափը նրանց քիչ է ասել, որ շատ չանհանգստանան: Մ.Բաբաջանյանը գումարները պահանջելիս չի նշել, որ այդ գումարները տալու է որևէ պաշտոնյայի: Նա միայն պահանջել է գումար, բայց թե ում պետք է տրվեր այն և այդ անձը պաշտոնյա է, թե ոչ` իրեն չի ասել, ինքն էլ չի հարցրել, քանի որ իրեն հետաքրքրել է միայն որդու ազատվելը: Ինքը համաձայնվել է Մհեր Բաբաջանյանին գումար տալ, սակայն խնդրել է, որ մի քիչ սպասի` մինչև գումար կհավաքի: Պարբերաբար զանգերից և հանդիպումներից բացի, 2013 թվականի օգոստոսի 29-ին Մհեր Բաբաջանյանն այցելել է իրենց բնակարան և առաջարկել է միասին գնալ ինչ որ գործարան, որտեղ մարդիկ են սպասում, սակայն ինքը չի համաձայնվել որևէ տեղ գնալ: Այդ հանդիպման ժամանակ տանը եղել են իր որդի Գագիկ Շահինյանը և կինը` Գոհար Սաֆարյանը, որոնք տեսել են Մհեր Բաբաջանյանին: 2013 թվականի օգոստոսի 30-ին ինքը որոշել է կատարվածի մասին հայտնել իրավապահ մարմիններին և հաղորդում է տվել ՀՀ կառավարությանն առընթեր ազգային անվտանգության ծառայությունում: Մհեր Բաբաջանյանին վերջին անգամ տեսել է 2013 թվականի սեպտեմբերի 12-ին, պատահաբար, Կենտրոն վարչական տարածքում` Խանջյան փողոցում գտնվող ՚Բոչկաՙ սրճարանի մոտ: Նա կրկին գումար է պահանջել, իսկ ինքը հայտնել է, որ ոչ մի գումար չի պատրաստվում տալ որևէ մեկին: Ինքը Մհեր Բաբաջանյանի հետ ունեցած հեռախոսազրույցները ձայնագրել և պահել է լազերային սկավառակի վրա, որը ներկայացրել է նախաքննական մարմնին: Որդուն պատասխանատվությունից ազատելու համար վարձահատույց լինելու առաջարկն սկզբում իր կողմից անելու հանգամանքը հաստատել կամ հերքել չի կարող, քանի որ այդ օրերին գտնվել է խառնաշփոթ վիճակում:
Վկա Գոհար Սաֆարյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ամբաստանյալ Մհեր Բաբաջանյանին ճանաչում է որպես հարևանի: 2013 թվականի օգոստոսի 24-ին, ժամը 23.00-ի սահմաններում տուն է եկել իր ամուսին Գարեգին Շահինյանը և ասել, որ որդին վիճաբանություն կատարելու համար գտնվում է ոստիկանության Կետնրոնականի բաժնում և նրան շուտով բաց կթողեն: Հաջորդ օրը, օգոստոսի 25-ի առավոտյան ամուսինը գնացել է ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին, իսկ երեկոյան ժամը 21:00-ի սահմաներում վերադարձել է տուն և պատմել, որ փողոցում պատահաբար տեսել է հարևան Մհեր Բաբաջանյանին, իսկ վերջինս իմանալով որդու հետ կատարվածի մասին` առաջարկել է իր օգնությունը նրան ազատ արձակելու հարցում: Մհեր Բաբաջանյանն իր օգնությունը ներկայացրել է որպես լավություն և դրա դիմաց ոչինչ չի պահանջել: 27.08.2013-ի առավոտյան ամուսինը կրկին գնացել է ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին` տեղեկություն իմանալու, ժամը 11:00-ի սահմաներում վերադարձել է տուն և պատմել է, որ Մհեր Բաբաջանյանն իրեն տեղեկացել է որդու նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկման մասին և հայտնել է, որ գրավի դիմաց որդուն բաց թողնելու համար անհրաժեշտ է 500.000 ՀՀ դրամ գումար: Իրենց խնայողություններից բացի, Ռուսաստանի Դաշնությունում բնակվող հարազատներից որոշակի գումար են խնդրել: Նույն օրը ժամը 16:00-ի սահմաններում ամուսնուն զանգահարել է Մհեր Բաբաջանյանը և ասել, որ դատն ավարտվել է, պետք է մուծվի գրավի գումարը, որպեսզի որդուն ազատ արձակեն: Ամուսինը գնացել է 500.000 ՀՀ դրամ գումարը գրավի դիմաց վճարելու և պաշտպանին 40.000 ՀՀ դրամ գումար տալու: Երեկոյան, ժամը 18:00-ի սահմաններում ամուսինն ու որդին վերադարձել են տուն: Ամուսնուց տեղեկացել է նաև, որ Մհեր Բաբաջանյանը 2000 ԱՄՆ դոլար գումար է պահանջել, որ Գարիկի վերաբերյալ քրեական գործը կարճվի, սակայն գումար հայթհայթելու պատրվակով ինքը ժամանակ է խնդրել: Ամուսինն իրեն պատմել է, որ Մհեր Բաբաջանյանն անընդհատ զանգում և պահանջում է 2000 ԱՄՆ դոլար գումարը: Մի անգամ Մհեր Բաբաջանյանն իրենց տուն է եկել և ամուսնուն առաջարկել է դուրս գալ խոսելու, սակայն ամուսինը չի համաձայնվել և զրուցել են իր ներկայությամբ: Մհեր Բաբաջանյանի կողմից որևէ վատ արարք չի նկատել, նրան ճանաչել է որպես դրական անձ: Դրանից հետո Մհեր Բաբաջանյանն իրենց տուն այլևս չի եկել, սակայն նրա զանգերը շարունակվել են: Հետագայում, վերաքննիչ դատարանում խափանման միջոցի հարցի քննարկման համար ամուսինը կրկին դիմել է փաստաբան Վարդուհի Գևորգյանին: Նա առաջին ատյանի դատարանում պաշտպանել էր որդու շահերը: Նրանից տեղեկացել են, որ Մհեր Բաբաջանյանը փաստաբանական ծառայություն մատուցելու դիմաց Վարդուհի Գևորգյանին տվել է 20.000 ՀՀ դրամ գումար: Իրեն հայտնի չէ, թե ինչու է Մհեր Բաբաջանյանը գումարներ պահանջել:
Վկա Գագիկ Շահինյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2013 օգոստոսի 24-ին իրեն բերման են ենթարկել ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին, որտեղ կողոպուտի փորձ կատարելու կասկածանքով ձերբակալել են: Ոստիկանությունում գտնվելու ժամանակ ինքը մի պահ տեսել է Մհեր Բաբաջանյանին, սակայն ոչինչ չեն խոսել: 2013 թվականի օգոստոսի 27-ին իրեն տեղափոխել են Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան` իր նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու մասին քննիչի միջնորդության քննարկմանը մասնակցելու համար: Մինչև դատական նիստը սկսելը նիստերի դահլիճի դռան մոտ տեսել է Մհեր Բաբաջանյանին: Վերջինս մատնացույց է արել մի կնոջ, ասել, որ նա փաստաբանն է, պետք է միջնորդի գրավ կիրառել ու հեռացել է: Մինչև դատական նիստը սկսելը փաստաբանը ծանոթացել է քրեական գործի նյութերին: Դատական նիստի ժամանակ տեղեկացել է, որ փաստաբանի անունը Վարդուհի է: Միջնորդության քննարկման արդյունքում դատարանը որոշում է կայացրել որպես կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառել գրավը` գումարի չափը սահմանելով 500.000 ՀՀ դրամ: Դատական նիստի ավարտից հետո իրեն տեղափոխել են ՁՊՎ, որտեղից էլ մի քանի ժամ անց իր հոր ուղեկցությամբ գնացել է տուն: Երեկոյան, տանը խոսակցության ժամանակ հայրն ասել է, որ անհրաժեշտ է 2000 ԱՄՆ դոլար գումար` իր նկատմամբ հարուցված քրեական գործը կարճելու համար: Ինքը խոսակցությունը չի շարունակել: Հաջորդ օրը հորից տեղեկացել է, որ այդ գումարը ուզում է իրենց հարևան Մհեր Բաբաջանյանը, սակայն այլ մանրամասներ չի իմացել: Այդ օրվանից սկսած հոր հեռախոսահամարին բազմաթիվ զանգեր են կատարվել, որի ժամանակ հայրը առանձնացել է և զրուցել: Մի անգամ էլ իրենց տուն է եկել Մհեր Բաբաջանյանը, որի հետ հայրը առանձնացել է պատշգամբում և զրուցել: Խոսակցությունն ինքը չի լսել, սակայն պատշգամբ դուրս գալուց լսել է, թե ինչպես է Մհեր Բաբաջանյանն առաջարկում հորը գնալ ինչ որ տեղ, իսկ հայրը հրաժարվում է:
Վկա Վարդուհի Գևորգյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2013 թվականի օգոստոսի 27-ին գտնվել է Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծի պողոտայի թիվ 23 շենքի թիվ 7 հասցեում գտնվող գրասենյակում, երբ գրասենյակ է այցելել Մհեր Բաբաջանյանը և ասել, որ Երևանի Կնտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանում դատական նիստ է լինելու, որով անհրաժեշտ է գրավի միջնորդություն ներկայացնել: Ինքը հետաքրքրվել է գրավի գումարի առկայությամբ և համաձայնվել է մատուցել անհրաժեշտ փաստաբանական ծառայություն, որի համար Մհերն իրեն տվել է 20.000 ՀՀ դրամ գումար և ուղեկցել դատարան: Դատարանում կարգադրիչներն իրեն ասել են, թե որ դահլիճում է տեղի ունենալու միջնորդության քննարկումը: Դատական նիստի ժամանակ ինքը դատարանին միջնորդել է որպես կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց Գագիկ Շահինյանի նկատմամբ կիրառել գրավը: Դատարանն իր միջնորդությունը բավարարել է և որոշել որպես կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառել գրավը` գումարի չափը սահմանելով 500.000 ՀՀ դրամ: Դատական նիստի ավարտից հետո ինքը ստացել է դատարանի որոշումը, այն փոխանցել է Մհեր Բաբաջանյանին և վերջինիս հետ կնքել համապատասխան պայմանագիր: Դրանից մի քանի օր հետո, ստույգ օրը չի հիշում, իրեն է զանգահարել Գարեգին Շահինյանը և խնդրել է վերաքննիչ դատարանում կրկին պաշտպանել որդու շահերը: Ծառայությունների մատուցման պայմանագիր կնքելու ժամանակ Գարեգին Շահինյանին տեղեկացրել է, որ ինչպես և նախկին պայմանագիրը կնքելու ժամանակ, այս անգամ էլ նրա վարձավճարը կազմելու է 20.000 ՀՀ դրամ:
Վկա Արմեն Ասլանյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ աշխատում է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանում որպես աշխատակազմի ղեկավար: 2013 թվականի օգոստոսի 27-ին գտնվել է Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծի պողոտայի թիվ 23/1 հասցեում գտնվող իր աշխատավայրում: Իրեն զանգահարել է իր հարևան Արթուր Եղիազարյանը և ասել, որ խորհուրդ ունի հարցնելու, ցանկանում է հանդիպել: Ինքն Արթուր Եղիազարյանին հրավիրել է իր աշխատասենյակ: Քիչ անց դատարանի անցագրային կետից իրեն տեղեկացրել են, որ Արթուր Եղիազարյանի հետ կա ևս մեկ հոգի: Իր կարգադրությամբ վերջիններիս տրվել են անցագրեր և նրանք բարձրացել են դատարանի շենքի երրորդ հարկում գտնվող իր աշխատասենյակ: Աստիճանավանդակի մոտից ինքը դիմավորել է Արթուր Եղիազարյանին և նրա հետ եկած տղամարդուն, ուղեկցել է իր աշխատասենյակ, որտեղ Արթուր Եղիազարյանն իրեն ծանոթացրել է եկած տղամարդու հետ: Վերջինիս ներկայացրել է Մհեր անվամբ: Խոսակցության ժամանակ Մհերն ասել է, որ խորհուրդ ունի հարցնելու դատարանի հետ կապված ու սկսել է ներկայացնել, ասելով` ՚իրենց թաղամասից մի խեղճ երեխայի դատը պետք է լինի այդ օրը դատարանումՙ: Մհերը ցանկացել է շարունակել իր միտքը, սակայն նրան ընդհատել և ասել է, որ դատարանի հետ կապված ցանկացած հարց կամ խորհուրդ իր հետ քննարկման առարկա չի կարող լինել: Պահանջել է նման հարցեր չտալ և խոսակցությունը չշարունակել: Այդքանով խոսակցությունն ավարտվել է և քիչ հետո Մհերն ու Արթուր Եղիազարյանը միասին դուրս են եկել իր աշխատասենյակից: Ինքը հյուրերին ճանապարհել է մինչ աստիճանավանդակը և տեսել է, թե ինչպես են նրանք դատարանի շենքից դուրս գալիս:
Վկա Արթուր Եղիազարյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2013 թվականի ամռանը, օգոստոս ամսվա վերջերին իրեն զանգահարել է իրենց թաղամասի բնակիչ Մհեր Բաբաջանյանը և պայմանավորվել են հանդիպել: Հանդիպման ընթացքում Մհերը հայտնել է, որ իրավաբանական խորհրդի կարիք ունի և հետաքրքրվել է ծանոթ իրավաբան ունենալու մասին: Հիշելով, որ իր հարևան Արմեն Ասլանյանն իրավաբան է և աշխատում է Կենտրոնի դատարանում` Մհերին ասել է այդ մասին: Այնուհետև Մհերի խնդրանքով զանգահարել է Արմեն Ասլանյանին, տեղեկացել է, որ վերջինս գտնվում է աշխատավայրում և ցանկություն է հայտնել հանդիպելու: Արմեն Ասլանյանը չի մերժել իրեն և ասել է, որ կարող են հանդիպել իր աշխատասենյակում: Մհեր Բաբաջանյանի հետ միասին գնացել են Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի շենք: Անցագրային կետի աշխատակիցը Արմեն Ասլանյանից կարգադրություն է ստացել երկուսին անցագրով թողնել ներս: Շենքի 3-րդ հարկում իրենց դիմավորել է Արմեն Ասլանյանը և ուղեկցել իր սենյակ, որտեղ էլ ինքը Մհերին ծանոթացրել է Արմեն Ասլանյանի հետ` ներկայացնելով որպես թաղի բնակիչ: Խոսակցության ժամանակ Արմեն Ասլանյանին տեղեկացրել է, որ Մհերը իրավաբանության հետ կապված խորհուրդ ունի հարցնելու: Մհերը հայտնել է, որ իրենց թաղից մի երեխա Կենտրոնի դատարանի հետ կապված խնդիր ունի և ցանկացել է շարունակել խոսակցությունը, սակայն Արմեն Ասլանյանն անսպասելի ընդհատել է Մհերին և կտրուկ ասել, որ Կենտրոնի դատարանի հետ կապված ոչ մի հարց իր կողմից չի կարող քննարկվել կամ խորհուրդ տրվել: Այդ ժամանակ ինքը սկսել է այլ թեմաներից խոսել և փորձել է հարթել ստեղծված իրավիճակը: Տեղյակ չի եղել այն մասին, որ Մհերը նման հարց է ուղղելու Արմեն Ասլանյանին, այլապես Մհերին Արմենի հետ չէր ծանոթացնի: Կարճ ժամանակ անց Մհերի հետ դուրս է եկել Արմենի աշխատասենյակից, իջել առաջին հարկ և դուրս եկել շենքից: Մհերը սկսել է արդարանալ, ասել է, որ պարզապես խորհուրդ է ցանկացել հարցնել իրավաբանության հետ կապված:
Պաշտպանության կողմի միջնորդությամբ որպես վկա հարցաքննված Գևորգ Խաչատրյանը դատարանին հայտնել է, որ ամբաստանյալին և տուժողին ճանաչում է որպես հարևանների: Մոտավորապես տեղյակ է, թե ինչ գործով է կանչվել դատարան: Իր բջջային հեռախոսահամարն է 091-57-33-22, որը հիմնականում օգտագործում է ինքը, սակայն եղել են դեպքեր, երբ բակում խնդրել են իրենից տրամադրել հեռախոսը զանգահարելու համար և ինքը չի մերժել: Ինքը Մհերենց տուն շատ վաղուց չի գնացել: Մհերի հեռախոսահամարը իր հեռախոսի մեջ գրանցված չէ: Ինքը և Մհերը օգտվում են միևնույն համացանցից: Եղել են դեպքեր, երբ համացանցի հետ կապված հարցեր առաջանալիս զանգահարել են միմյանց: Ներկայումս ինքը ձեռք է բերել նոր համացանց: Մհերին վերջին անգամ տեսել է փողոցում 2-3 օր առաջ: Մինչև դատարան գալը տեսել է Մհերին և նրան միայն ասել է, որ դատարանից ծանուցում է ստացել: Որքանով հիշում է` մոտ մեկ տարի առաջ ամռանը, հունիս կամ օգոստոս ամիսներին, երբ փողոցում կանգնած խոսելիս է եղել Արթուր Սահակյանի հետ և այնտեղ եղել են նաև իրենց բակից այլ անձինք` եկել է Մհեր Բաբաջանյանը: Գարեգինը մոտեցել է Մհերին, նրան հայտնել է իր որդու հետ ոստկանությունում առաջացած խնդիրների մասին և ասել. ՚Մհեր ջան կարաս օգնեսՙ: Մհերն էլ վերջինիս պատասխանել է, որ ինչով կարող է` կօգնի: Մնացած ոչնչից ինքը տեղյակ չէ: Մինչև Մհերին մոտենալը` Գարեգինն իրենց հետ խոսակցություն չի ունեցել: Նախկինում չեն եղել դեպքեր, որ ինքը լսած լինի, որ Մհերը այդպիսի հարցերով կարողանում է մարդկանց օգնել: Արթուր Սահակյանի հետ դատարանում ցուցմունք տալու մասին չի զրուցել: Նրան տեսել է դատարանում: Ինքը տեղյակ չէ, թե բացի Գարեգին Շահինյանից` ուրիշ մարդ մոտեցել է Մհեր Բաբաջանյանին: Չգիտի, թե Մհերը լայն շրջապատ և պաշտոնով ընկերներ ունի` թե ոչ: Ինքը Մհերի և Գարիկի հետ նույն կարգի հարևանական հարաբերությունների մեջ է: Նշված օրը իր բջջային հեռախոսը իր մոտ է եղել: Իր, Մհերի և Գարեգինի միջև հեռավորությունը եղել է մոտ 2 մետր:
Պաշտպանության կողմի միջնորդությամբ որպես վկա հարցաքննված Արթուր Սահակյանը դատարանին հայտնել է, որ ամբաստանյալին և տուժողին ճանաչում է որպես հարևանների: Մոտավորապես տեղյակ է, թե ինչ գործով է կանչվել դատարան: Ավելի մոտ հարաբերությունների մեջ է գտնվում Գարեգին Շահինյանի հետ: Ամբաստանյալի և տուժողի ընտանիքներին ճանաչում է: Իր հեռախոսհամարն է 091-43-60-50: Մհերի տան հեռախոսահանարն իրեն հայտնի չէ, իսկ նրա բջջային հեռախոսահամարը գրանցված է իր մոտ: Վերջին օրերի ընթացքում Մհերն իրեն չի զանգահարել: Որքան հիշում է` 2013թ. օգոստոսին, օրվա ընթացքում, ինքը, Գևորգը, իրենց բակի երեխաներից մի քանիսը կանգնած են եղել փողոցում, երբ Գարեգինը մոտեցել է իրենց և ասել իր որդու հետ ոստկանությունում առաջացած խնդիրների մասին: Նա խնդրել է, որ մի բան անեն: Այդ ժամանակ եկել է Մհերը: Գարեգինը դիմել է Մհերին և ասել. ՚որդիս Կենտրոնականի բաժնում է, կարող ես մի բան անել, Աստված երեխաներիդ դեմը կբերի, եթե օգնեսՙ: Նա նաև ՚մաղարիչՙ է խոստացել, սակայն այդ մասին նրա ասած կոնկրետ բառերը չի հիշում: Հետագայում Գարեգինը Մհերին խնդրել է նաև օգնել որդուն տուն բերելու հարցում և Մհերն իր ավտոմեքենայով գնացել, նրան բերել է տուն: Գարեգինն իրեն պատմել է, որ փաստաբանն ասել է, որ գրավի դիմաց որդուն բաց են թողել, սակայն գրավի չափի վերաբերյալ իրեն ոչինչ հայտնի չէ: Այդ գործով Մհեր Բաբաջանյանի դերակատարության մասին որևէ խոսակցություն չի եղել: Իրեն հայտնի չէ այնպսիսի դեպք, որ նախկինում Մհեր Բաբաջանյանը բակում նման հարցեր է լուծել:
Տվյալ դեպքում, ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը գտել է, որ թե նախաքննությամբ և թե դատաքննությամբ ձեռք չեն բերվել բավարար ապացույցներ հիմնավորված համարելու համար, որ Մհեր Բաբաջանյանը կաշառք տալու դրդչության հանցափորձ է կատարել:
Այդ մեղադրանքի մասով նա ենթակա է արդարացման` հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ:
Միաժամանակ, ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը վերլուծելով ամբաստանյալ Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքը, նրա ցուցմունքները և գործով ձեռք բերված ապացույցները, եզրահանգել է, որ ամբաստանյալ Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, խոշոր չափերով խարդախության փորձ կատարելն ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին:
Նման պայմաններում, անդրադառնալով ներկայացված վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանություններին` վիճարկվող դատական ակտն անհիմն լինելու, դատավարական իրավունքի խախտման, տուժողի կամ ամբաստանյալի կողմից նախաձեռնության գնահատման հարցում դատարանի կողմից ակնհայտ սխալ հետևության հանգելու և այլնի վերաբերյալ, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ նշվածի վերաբերյալ ներկայացված վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանություններն այն բավարարելու առումով որևէ իրավական հետևանք առաջացնել չեն կարող, հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ Սահմանադրության 22-րդ հոդվածի համաձայն` ՚/…/ Մարդուն չի կարելի հանցագործության համար մեղավոր ճանաչել, եթե արարքի կատարման պահին գործող օրենքով այն հանցագործություն չի համարվել:
/…/ՙ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն` ՚Քրեական պատասխանատվության միակ հիմքը հանցանք, այսինքն` այնպիսի արարք կատարելն է, որն իր մեջ պարունակում է քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները:ՙ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ հոդվածի համաձայն`
՚1. Արարքի հանցավորությունը, դրա պատժելիությունը և քրեաիրավական այլ հետևանքները որոշվում են միայն քրեական օրենքով:
2. Քրեական օրենքն անալոգիայով կիրառելն արգելվում էՙ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն` ՚Հանցագործություն է համարվում մեղավորությամբ կատարված` հանրության համար վտանգավոր այն արարքը, որը նախատեսված է սույն օրենսգրքով:
/…/ՙ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-րդ հոդվածի համաձայն`
՚Հանցափորձ է համարվում ուղղակի դիտավորությամբ կատարված այն գործողությունը /անգործությունը/, որն անմիջականորեն ուղղված է հանցանք կատարելուն, եթե հանցագործությունն ավարտին չի հասցվել անձի կամքից անկախ հանգամանքներով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-րդ հոդվածի համաձայն`
1. Կատարողի հետ մեկտեղ հանցակիցներ են համարվում կազմակերպիչը, դրդիչը և օժանդակողը:
2. /…/
3. /…/
4. Դրդիչ է համարվում այն անձը, ով մեկ ուրիշ անձի դրդել է հանցանք կատարելու՝ համոզելու, նյութապես շահագրգռելու, սպառնալիքի միջոցով կամ այլ եղանակով:
5. /…/ՙ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի համաձայն`
՚1. Պաշտոնատար անձին կաշառք տալը, այսինքն՝ պաշտոնատար անձին անձամբ կամ միջնորդի միջոցով նրա կամ այլ անձի համար դրամ, գույք, գույքի նկատմամբ իրավունք, արժեթղթեր կամ որևէ այլ առավելո ւթյուն խոստանալը կամ առաջարկելը կամ տրամադրելը՝ իր կամ իր ներկայացրած անձանց օգտին պաշտոնատար անձի կողմից իր լիազորությունների շրջանակում որևէ գործողություն կատարելու կամ չկատարելու կամ պաշտոնատար անձի կողմից իր պաշտոնեական դիրքն օգտագործելով այդպիսի գործողություն կատարելուն կամ չկատարելուն նպաստելու կամ ծառայության գծով հովանավորչության կամ թողտվության համար՝
պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի հարյուրապատիկից երկուհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանքով՝ մեկից երեք ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով:
2. Կաշառք տալը, որը կատարվել է խոշոր չափերով՝
պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկից չորսհարյուրապատիկի չափով, կամ ազատազրկմամբ՝ երկուսից հինգ տարի ժամկետով:
3. Կաշառք տալը, որը կատարվել է՝
1/ առանձնապես խոշոր չափերով,
2/ կազմակերպված խմբի կողմից՝
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ երեքից յոթ տարի ժամկետով:
4. Կաշառք տվող անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե տեղի է ունեցել կաշառքի շորթում, կամ եթե այդ անձը կաշառք տալու մասին ոչ ուշ, քան 3 օր հետո կամավոր հայտնել է իրավապահ մարմիններին:ՙ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն`
՚/…/
3. Յուրաքանչյուր ոք իր գործի քննության ժամանակ որպես իրավական փաստարկ իրավունք ունի մատնանշելու նույնանման փաստական հանգամանքներով մեկ այլ գործով Հայաստանի Հանրապետության դատարանի` օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտի հիմնավորումները, այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբանությունները:
4. Որոշակի փաստական հանգամանքներ ունեցող գործով վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի դատական ակտի հիմնավորումները, այդ թվում` օրենքի մեկնաբանությունները, պարտադիր են դատարանի համար նույնանման փաստական հանգամանքներով գործի քննության ժամանակ, բացառությամբ այն դեպքի, երբ վերջինս ծանրակշիռ փաստարկների մատնանշմամբ հիմնավորում է, որ դրանք կիրառելի չեն տվյալ փաստական հանգամանքների նկատմամբՙ:
Նույն օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն`
՚1. Յուրաքանչյուր ոք ունի արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ, անկախ և անկողմնակալ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում իր շահերին առնչվող քրեական գործի քննության իրավունք:
2. Դատավորը, դատախազը, քննիչը, հետաքննության մարմնի աշխատակիցը չեն կարող մասնակցել քրեական գործով վարույթին, եթե նրանք ուղղակի կամ անուղղակի շահագրգռված են գործի ելքով:
3. Քրեական հետապնդում իրականացնող մարմինը պարտավոր է ձեռնարկել սույն օրենսգրքով նախատեսված բոլոր միջոցառումները` գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման համար, պարզել ինչպես կասկածյալի և մեղադրյալի մեղավորությունը հիմնավորող, այնպես էլ նրանց արդարացնող, ինչպես նաև նրանց պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
4. Կասկածյալի, մեղադրյալի և նրանց պաշտպանի հայտարարություններն իրենց անմեղության, կասկածյալին կամ մեղադրյալին արդարացնող, իրենց պատասխանատվությունը մեղմացնող ապացույցների առկայության մասին, ինչպես նաև քրեական դատավարության ընթացքում օրինականության խախտումների վերաբերյալ բողոքները պետք է մանրակրկիտ ստուգի քրեական վարույթն իրականացնող մարմինըՙ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` ՚Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբՙ:
Նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` ՚Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալիՙ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի համաձայն` ՚Գործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման` ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցովՙ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն` ՚1.Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից:
2. Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբՙ:
Հարկ է նշել, որ ՏԴ/0053/01/12 քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Ռադիկ Լիպարիտի Պապյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իր 2013 թվականի ապրիլի 18-ին կայացված որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
՚16. Խարդախության հանցակազմի քրեաիրավական բնութագիրը Վճռաբեկ դատարանի կողմից վերլուծության է ենթարկվել Լ.Ավետիսյանի գործով որոշման մեջ: Նշված որոշմամբ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ ՚/…/ Խարդախությունը դասվում է սեփականության դեմ ուղղված հանցագործությունների, մասնավորապես՝ հափշտակությունների շարքին: Ինչպես երևում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի բովանդակությունից, խարդախությունը ՚խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի գույքի հափշտակությունը կամ ուրիշի գույքի նկատմամբ իրավունք ձեռք բերել/ն/ էՙ:
Թեև խարդախության պարագայում առկա է գույքի սեփականատիրոջ կողմից հանցագործին գույքը կամ դրա նկատմամբ իրավունքները փոխանցելու կամային ակտ, սակայն գույքը կամ դրա նկատմամբ իրավունքները փոխանցելու ակտի կամային բնույթը սեփականատիրոջ գիտակցության և կամքի վրա հանցագործի ունեցած ներգործության հետևանք է: Այս կապակցությամբ էական նշանակություն կարող է ունենալ թե գույքն ուրիշին հանձնելու գործում ով է նախաձեռնություն դրսևորել: Արդյոք գույքը կամ գույքի նկատմամբ իրավունքները հանձնելու տուժողի մտադրությունն առաջացել է հանցավորի կողմից նրան համոզելու և հորդորելու արդյունքում:
/…/օբյեկտիվ կողմից խարդախությունը կատարվում է խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով, ինչի արդյունքում մոլորության մեջ ընկած սեփականատերը կամ իրավասու այլ անձը կամավոր կերպով գույքը կամ գույքի նկատմամբ իրավունքները հանձնում է հանցագործին կամ այլ անձի կամ անձանց կամ չի խոչընդոտում վերջիններիս կողմից այդ գույքը կամ գույքի նկատմամբ իրավունքները վերցնելուն:
Սուբյեկտիվ կողմից խարդախությունը բնութագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ և շահադիտական նպատակով:
Խարդախությունը կատարվում է միայն ուղղակի դիտավորության մեղքի ձևով. հանցավորը պետք է գիտակցի, որ խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու միջոցով հափշտակում է ուրիշի գույքը, ինչպես նաև պետք է նախատեսի և ցանկանա դա:
Խարդախության սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է նաև շահադիտական նպատակի առկայությամբ, այսինքն` մինչև գույքը վերցնելը կամ գույքին տիրանալը հանցավորն ի սկզբանե նպատակ է ունենում հափշտակելու այն, չվերադարձնելու գույքը, չկատարելու խոստումը կամ պայմանագրային պարտավորությունները:
Հակառակ դեպքում, երբ գույքը չվերադարձնելու, խոստումը կամ պարտավորությունները չկատարելու դիտավորությունն առաջանում է գույքը վերցնելուց հետո /անկախ շարժառիթից/, խարդախության հանցակազմը բացակայում է:
Խարդախության միջոցով ուրիշի գույքը հափշտակելու ուղղակի դիտավորության և գույքը հափշտակելու շահադիտական նպատակի առկայության կամ բացակայության մասին դատարանի հետևությունները պետք է հիմնված լինեն գործով ձեռք բերված ապացույցների համակցության վրա:
Նշված ապացույցների գնահատման արդյունքում դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է հաստատված համարի, որ անձն ի սկզբանե նպատակ է ունեցել խարդախության միջոցով հափշտակել ուրիշի գույքը, և եթե ապացուցվի, որ ունեցել է, ապա խարդախության հանցակազմն առկա է:
Ընդ որում, եթե ապացույցների բավարար համակցությամբ և հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշով չի հիմնավորվում, որ շահադիտական նպատակը ծագել է համապատասխան գործարքի կնքումից առաջ, ապա նման դեպքերում խարդախության հանցակազմ առկա չէ: /տե՛ս Լիա Ավետիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի փետրվարի 24-ի թիվ ԵԿԴ/0176/01/09 որոշման 22-26-րդ կետերը/:
17. Վերահաստատելով և զարգացնելով Լ.Ավետիսյանի գործով որոշման մեջ արտահայտված իրավական դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ սեփականության դեմ ուղղված հանցագործությունների, մասնավորապես հափշտակությունների համար ընդհանուր հատկանիշ է հանդիսանում ուրիշի գույքին տիրանալը, որը կատարվում է տարբեր եղանակներով: Խարդախության դեպքում, ինչպես արդեն նշվեց, գույքը հանցավորին է անցնում սեփականատիրոջ կամքով, սակայն խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու հետևանքով: Ընդ որում, գույքը կամ դրա նկատմամբ իրավունքները փոխանցելու նպատակով սեփականատիրոջ գիտակցության և կամքի վրա հանցավորը կարող է ազդել /ներգործել/ տարբեր եղանակներով:
Մասնավորապես, իր հանցավոր նպատակն իրագործելու, գույքն իր տիրապետության տակ վերցնելու և այն հափշտակելու նպատակով խարդախություն կատարող անձը կարող է գույքի սեփականատիրոջը համոզել, հորդորել կատարելու այս կամ այն հանցագործությունը: Սեփականատերը, համաձայնելով կատարել նշված հանցագործությունը և խարդախություն կատարող անձին դիտարկելով որպես իրեն հանցակից, ընկնում է մոլորության մեջ և սխալ պատկերացնելով հանցագործության դեպքի զարգացումը, արարքի և հետևանքի միջև պատճառական կապը կամ հանցագործության մյուս հանգամանքները` կամավոր կերպով գույքը կամ դրա նկատմամբ իրավունքները հանձնում է խարդախին կամ այլ անձի կամ չի խոչընդոտում վերջիններիս կողմից այդ գույքը կամ գույքի նկատմամբ իրավունքները վերցնելուն:
18. Սույն գործի նյութերից երևում է, որ ամբաստանյալ Ռ.Պապյանը իր հանցավոր մտադրությունն իրագործելու և Ս.Քոսակյանի գույքը խարդախությամբ հափշտակելու նպատակով վերջինիս դրդել է իր միջոցով կաշառք տալ պաշտոնատար անձանց, որից հետո Ս.Քոսակյանից ստանալով կաշառքի առարկան` հափշտակել է այն /տե՛ս սույն որոշման 5-րդ կետը/: Հետևաբար Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ Ռ.Պապյանի արարքին ճիշտ քրեաիրավական գնահատական տալու համար անհրաժեշտ է համադրված վերլուծության ենթարկել հանցակցությունը և հանցափորձը սահմանող, ինչպես նաև կաշառք տալու և կաշառքի միջնորդության համար քրեական պատասխանատվություն նախատեսող իրավանորմերը:
19. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 37-րդ հոդվածի համաձայն` ՚Հանցակցություն է համարվում երկու կամ ավելի անձանց դիտավորյալ համատեղ մասնակցությունը դիտավորյալ հանցագործությանըՙ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՚Կատարողի հետ մեկտեղ հանցակիցներ են համարվում կազմակերպիչը, դրդիչը և օժանդակողըՙ: Հանցակցության հատկանիշների վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել Ա.Մաթևոսյանի և Ռ.Հարությունյանի գործով որոշման մեջ:
Համաձայն այդ որոշման`
՚/…/ հանցակցությանը բնորոշ են 3 հատկանիշ.
1. հանցագործության կատարումը երկու կամ ավելի անձանց կողմից
2. գործողությունների համատեղությունը
3. հանցակցության դիտավորյալ բնույթը:
Հանցակցության առաջին օբյեկտիվ հատկանիշը՝ հանցագործության կատարումը երկու կամ ավելի անձանց կողմից, արտահայտվում է այն բանում, որ հանցագործությունը պետք է կատարեն հանցագործության սուբյեկտ հանդիսացող երկու կամ մի քանի անձ: Հանցակիցներ կարող են լինել քրեական պատասխանատվության ենթարկելու տարիքի հասած մեղսունակ ֆիզիկական անձինք: Հանցակցության համար անհրաժեշտ է հանցագործության սուբյեկտի բոլոր հատկանիշներով օժտված ոչ պակաս երկու անձի առկայությունը:
Հանցակցության մյուս օբյեկտիվ հատկանիշը՝ հանցակիցների գործունեության համատեղությունը, նշանակում է, որ հանցագործության մասնակիցներից յուրաքանչյուրի գործողությունները փոխադարձ լրացնում են միմյանց և ուղղված են կոնկրետ հանցանքի կատարմանը: Հանցակիցները, միացնելով իրենց համատեղ ջանքերը, ձգտում են միասնական արդյունքի, և դրա համար յուրաքանչյուրն իր ներդրումն է ունենում ընդհանուր գործում:
Հանցակցության վերջին հատկանիշը գործունեության դիտավորյալ բնույթն է: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 37-րդ հոդվածը, որը տալիս է հանցակցության հասկացությունը, կոնկրետ մատնանշում է անձանց դիտավորյալ մասնակցությունը դիտավորյալ հանցագործության կատարմանը: Հանցակցության նման բնորոշումը հստակ ընդգծում է, որ անձինք գործում են միայն դիտավորյալ մեղքով և միայն դիտավորյալ հանցագործություններումՙ /տե՛ս Ալիկ Ռուդիկի Մաթևոսյանի և Ռաֆիկ Արայիկի Հարությունյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2008 թվականի հուլիսի 25-ի թիվ ՎԲ-48/08 որոշման 28-րդ կետը/:
Մեջբերված դիրքորոշումը Վճռաբեկ դատարանը զարգացրել է Ա.Միքայելյանի և Ա. Վաղարշակյանի գործով կայացված որոշման մեջ՝ արձանագրելով, որ ՚/…/ հանցակցի քրեական պատասխանատվության հիմքում ընկած է ոչ միայն նրա և կատարողի արարքի միջև պատճառական կապի առկայությունը, այլ նաև նրա կողմից կատարողի արարքի և դրա հետևանքների նկատմամբ որոշակի գիտակցական-կամային վերաբերմունք դրսևորելը:
Այսպես` հանցակցության սուբյեկտիվ կողմը նախատեսում է մեղքի բացառապես դիտավորյալ ձև, ընդ որում, որոշակի հանցանքի կատարմանն այլ անձանց հետ համատեղ մասնակցելու դիտավորությունն արտահայտվում է միայն ուղղակի ձևով, իսկ հանցագործության վտանգավոր հետևանքների նկատմամբ դրսևորվող դիտավորյալ մեղքի տեսակը կարող է լինել և՛ ուղղակի, և՛ անուղղակի:
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ հանցակցության սուբյեկտիվ կողմին բնորոշ է այն, որ յուրաքանչյուր հանցակից պետք է`
1/ գիտակցի, որ համատեղ գործում է կատարողի կամ այլ հանցակցի հետ.
2/ գիտակցի, որ իր արարքն անհրաժեշտ պայման է մյուս հանցակցի կողմից արարք կատարելու համար և ցանկանա համատեղ մասնակցել հանցագործությանը.
3/ նյութական հանցակազմի դեպքում նախատեսի հանրորեն վտանգավոր հետևանքը և ցանկանա կամ գիտակցաբար թույլ տա դրա առաջացումըՙ /տե՛ս Արամ Արշավիրի Միքայելյանի և Արայիկ Ժորժիկի Վաղարշակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2012 թվականի դեկտեմբերի 5-ի թիվ ԵԱՔԴ/0174/01/11 որոշման 17-րդ կետը/:
20. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ ՚Դրդիչ է համարվում այն անձը, ով մեկ ուրիշ անձի դրդել է հանցանք կատարելու՝ համոզելու, նյութապես շահագրգռելու, սպառնալիքի միջոցով կամ այլ եղանակովՙ:
Սույն որոշման նախորդ կետում մեջբերված դիրքորոշումների լույսի ներքո մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-րդ հոդվածի 4-րդ մասը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ դրդիչը, ազդելով կատարողի գիտակցության և կամքի վրա, տարբեր եղանակներով /համոզելով, նյութապես շահագրգռելով, սպառնալով և այլն/ վերջինիս մոտ առաջացնում է հանցանք կատարելու դիտավորություն և վճռականություն: Դրդչության սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ, հանցավորը գիտակցում է, որ իր գործողություններով մեկ ուրիշին դրդում է հանցանքի կատարմանը, նախատեսում և ցանկանում է այդ հանցանքի կատարումը:
21. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-րդ հոդվածի համաձայն` ՚Հանցափորձ է համարվում ուղղակի դիտավորությամբ կատարված այն գործողությունը /անգործությունը/, որն անմիջականորեն ուղղված է հանցանք կատարելուն, եթե հանցագործությունն ավարտին չի հասցվել անձի կամքից անկախ հանգամանքներովՙ:
Մեջբերված քրեաիրավական դրույթը Վճռաբեկ դատարանը վերլուծության է ենթարկել Ա.Բաղդասարյանի գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ ՚Օբյեկտիվ կողմից հանցափորձը բնութագրվում է`
1. գործողությամբ /անգործությամբ/, որն անմիջականորեն ուղղված է հանցանքի կատարմանը,
2. հանցագործությունն անձի կամքից անկախ հանգամանքներով ավարտին չհասցնելով:
Հանցափորձն առկա է այն ժամանակ, երբ հանցագործությունը մինչև վերջ չի հասցվում, այլ կերպ` հանցակազմի օբյեկտիվ կողմի կատարումն սկսվում է, սակայն չի ավարտվում: Նյութական հանցագործության դեպքում չի առաջանում օրենքով նախատեսված հետևանքը կամ հետևանքն առաջանում է, սակայն ոչ հանցավորի դիտավորությամբ նախատեսվածը /…/:
Հանցափորձը բնութագրող /…/ հատկանիշն այն է, որ հանցագործությունը մինչև վերջ չի հասցվում հանցավորի կամքից անկախ հանգամանքներում: Սուբյեկտիվ կողմից հանցափորձը հնարավոր է միայն ուղղակի դիտավորությամբՙ /տե՛ս Արարատ Վազգենի Բաղդասարյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0168/01/10 որոշման 16-րդ կետը/:
22. Ամփոփելով սույն որոշման 19-21-րդ կետերում շարադրված վերլուծությունը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ
ա/ դրդչի արարքը ենթակա է որակման կատարողի արարքի համար պատասխանատվություն նախատեսող ՀՀ քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածով՝ հղում կատարելով նույն օրենսգրքի 38-րդ հոդվածին: Այն դեպքում, երբ հանցագործությունն ավարտին չի հասցվում կատարողի կամքից անկախ պատճառներով, դրդչի արարքը ենթակա է որակման ՀՀ քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածով՝ հղում կատարելով նույն օրենսգրքի 38-րդ և 34-րդ հոդվածներին,
բ/ այն դեպքում, երբ դրդչությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքում նախատեսված է որպես հանցագործության օբյեկտիվ կողմի հատկանիշ /օրինակ՝ անչափահասին հանցանքի կատարմանը ներգրավելը /ՀՀ քրեական օրենսգրքի 165-րդ հոդվածի 1-ին մաս/, որը կատարվում է խոստումներ տալու, խաբեության կամ այլ եղանակով, ինքնասպանության հակելը /ՀՀ քրեական օրենսգրքի 111-րդ հոդված//, արարքը որակելիս ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-րդ հոդվածի 4-րդ մասի վրա հղում չի կատարվում,
գ/ դրդչությունը կարող է առանձին հանցագործությունների կատարման միջոց հանդիսանալ /օրինակ՝ խարդախությունը, որը կատարվում է խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով/:
23. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 1-ին մասը պատասխանատվություն է նախատեսում պաշտոնատար անձին կաշառք տալու, այն է՝ պաշտոնատար անձին անձամբ կամ միջնորդի միջոցով նրա կամ այլ անձի համար դրամ, գույք, գույքի նկատմամբ իրավունք, արժեթղթեր կամ որևէ այլ առավելություն խոստանալու կամ առաջարկելու կամ տրամադրելու համար՝ իր կամ իր ներկայացրած անձանց օգտին պաշտոնատար անձի կողմից իր լիազորությունների շրջանակում որևէ գործողություն կատարելու կամ չկատարելու կամ պաշտոնատար անձի կողմից իր պաշտոնեական դիրքն օգտագործելով այդպիսի գործողություն կատարելուն կամ չկատարելուն նպաստելու կամ ծառայության գծով հովանավորչության կամ թողտվության համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 4-րդ մասում ամրագրված է խրախուսական նորմ, որի համաձայն՝ ՚Կաշառք տվող անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե տեղի է ունեցել կաշառքի շորթում, կամ եթե այդ անձը կաշառք տալու մասին ոչ ուշ, քան 3 օր հետո կամավոր հայտնել է իրավապահ մարմիններինՙ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 313-րդ հոդվածի 1-ին մասը պատասխանատվություն է նախատեսում կաշառքի միջնորդության, այն է՝ կաշառք տվողի և կաշառք ստացողի միջև կաշառքի շուրջ համաձայնության գալուն կամ արդեն կայացած համաձայնության իրականացմանը նպաստելու համար:
Մեջբերված քրեաիրավական դրույթների համադրված վերլուծությունից երևում է, որ կաշառք տալը կարող է կատարվել ինչպես անձամբ, այնպես էլ միջնորդի միջոցով: Այլ խոսքով՝ կաշառքի միջնորդությունը կաշառք տալուն աջակցելու ձևերից մեկն է, որը տարբերվում է կաշառք տալու հանցակցության ձևերից՝ կազմակերպումից, դրդչությունից և օժանդակությունից: Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ կաշառքի միջնորդության հանցակազմն իր մեջ չի ներառում այսպես կոչված ՚կարծեցյալ միջնորդությանՙ դեպքերը: ՚Կարծեցյալ միջնորդություննՙ այն իրադրությունն է, երբ անձը կաշառք տվողից վերցնում է կաշառքի առարկան` իբրև թե պաշտոնատար անձին հանձնելու համար, սակայն մտադրություն չունի փոխանցել այն:
Ընդ որում, հնարավոր են ՚կարծեցյալ միջնորդությանՙ մի քանի իրավիճակներ, այն է՝
1/ կաշառք տալու նախաձեռնություն ցուցաբերում է ՚կարծեցյալ միջնորդըՙ, ով համոզում է կաշառք տվողին, որ ինքն անհրաժեշտ կապեր ունի համապատասխան պաշտոնատար անձի հետ և դրդում է իրեն տալ կաշառքի առարկան՝ համապատասխան պաշտոնատար անձին փոխանցելու համար, սակայն չի կատարում իր խոստումը և չի փոխանցում կաշառքի առարկան,
2/ կաշառք տալու նախաձեռնություն ցուցաբերում է կաշառք տվողը, ով ՚կարծեցյալ միջնորդինՙ համոզում է կաշառքը տալ պաշտոնատար անձին, իսկ ՚կարծեցյալ միջնորդըՙ համաձայնվում է` նպատակ չունենալով կաշառքի առարկան փոխանցել պաշտոնատար անձին:
Ինչ վերաբերում է ՚կարծեցյալ միջնորդիՙ արարքի որակմանը, ապա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ նման դեպքերում արարքը ճիշտ որակելու համար նախ և առաջ անհրաժեշտ է պարզել և գործով ձեռք բերված ապացույցներով հիմնավորել, թե ով է նախաձեռնել կաշառք տալը՝ ՚կարծեցյալ միջնորդըՙ, թե կաշառք տվողը: Ուստի, այն դեպքում, երբ ՚կարծեցյալ միջնորդըՙ որևէ անձի օգտին գործողություններ /անգործություն/ կատարելու նպատակով դրդում է անձին իրեն փոխանցել կաշառքի առարկան, որպեսզի ինքը փոխանցի պաշտոնատար անձին, սակայն ի սկզբանե նման մտադրություն չի ունենում, այլ ցանկանում է հափշտակել այն, ապա արարքը պետք է որակվի համակցության կանոններով՝ որպես խարդախություն և կաշառք տալու փորձի դրդչություն: Ընդ որում, որևէ իրավական նշանակություն չունի` դրդիչը կոնկրետ նշել է, թե որ պաշտոնատար անձին է ենթադրվում փոխանցել կաշառքի առարկան, թե ոչ:
Հետևաբար ՚կարծեցյալ միջնորդիՙ արարքը հանցագործությունների համակցության կանոններով որակելու համար անհրաժեշտ է պարզել, թե գործով ձեռք բերված փաստական տվյալներով հիմնավորվե՞լ է արդյոք, որ կաշառք տալը նախաձեռնել է ՚կարծեցյալ միջնորդըՙ և անձի մեղադրանքի ծավալում ընդգրկվե՞լ է արդյոք, որ դրդիչը համոզելու, հորդորելու կամ այլ եղանակով ազդել է կաշառք տվողի գիտակցության և կամքի վրա:
24. Սույն որոշման 16-22-րդ կետերում շարադրված վերլուծության հետ համադրելով սույն որոշման 23-րդ կետում շարադրված վերլուծությունը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ՚կարծեցյալ միջնորդիՙ արարքը որպես կաշառք տալու դրդչություն և խարդախություն որակվում է այն դեպքում, երբ ինչպես ՚կարծեցյալ միջնորդըՙ, այնպես էլ կաշառք տվողը գիտակցում են, որ հանցանք են կատարում և ցանկանում են դա: Բացի այդ, ինչպես ՚կարծեցյալ միջնորդըՙ, այնպես էլ կաշառք տվողը գիտակցում են, որ գործում են համատեղ, թեև նրանց նպատակներն ու շարժառիթները տարբեր են:
՚Կարծեցյալ միջնորդիՙ արարքը որպես կաշառք տալու դրդչություն և խարդախություն որակելը պայմանավորված է նաև այն հանգամանքով, որ կաշառք տալու դրդչությունն ինքնուրույն հանցագործություն է և թեև պարունակում է խարդախության հատկանիշներ, այնուամենայնիվ չի հանդիսանում խարդախության միջոց: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ ՚կարծեցյալ միջնորդիՙ արարքը խարդախությունից բացի, կարող է պարունակել նաև այլ հանցագործության հատկանիշներ /օրինակ` անձի գույքին խարդախությամբ տիրանալու նպատակով հանցավորը դրդում է փաստաթղթեր կեղծել: Նման դեպքերում արարքը պետք է որակվի հանցագործությունների համակցությամբ որպես խարդախություն և կեղծ փաստաթղթեր պատրաստելու կամ իրացնելու դրդչություն/:
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ, անկախ այն հանգամանքից, թե ով է նախաձեռնել կաշառք տալը, կաշառք տվողի արարքը պետք է որակվի որպես կաշառք տալու փորձ, քանի որ վերջինս որոշ գործողություններ է կատարում, որոնք անմիջականորեն ուղղված են հանցանք կատարելուն /օրինակ` միջնորդին փոխանցում է կաշառքի առարկան/, սակայն հանցագործությունն ավարտին չի հասցվում նրա կամքից անկախ հանգամանքներովՙ:
Սույն գործով, ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը հիմնավորված է համարել հետևյալը.
2013 թվականի օգոստոսի 24-ին, Երևանում, տուժող Գարեգին Շահինյանի որդի Գագիկ Շահինյանին բերման են ենթարկել ՀՀ ոսիկանության Կենտրոնականի բաժին` հափշտակություն կատարելու կասկածանքով և ձերբակալել են: Հաջորդ օրը, Երևանի Քրիսափորի փողոցում գտնվող իրենց շենքի բակում տուժող Գ.Շահինյանը հանդիպել է հարևանությամբ բնակվող, ամբաստանյալ Մ.Բաբաջանյանին և խնդրել է օգնել որդուն ազատելու հարցում` խոստանալով վարձահատույց լինել այդ օգնության համար:
Ամբաստանյալ Մ.Բաբաջանյանն որոշել է օգտվել առիթից և խարդախությամբ, օգնություն ցուցաբերելու պատրվակով գումար հափշտակել տուժողից: Այդ նպատակով, տուժողի որդուն գրավի դիմաց ազատ արձակելուց հետո, նա 2013 թվականի օգոստոսի 27-ին տուժողից պահանջել է իրեն տալ 4000 ԱՄՆ դոլար գումար, պատճառաբանելով, որ 2000 ԱՄՆ դոլար գումարն անհրաժեշտ է` այլընտրանքային խափանման միջոց գրավ կիրառված լինելու համար, ևս 2000 ԱՄՆ դոլար գումար` գործի վարույթը հետագայում կարճելու համար: 4000 ԱՄՆ դոլար գումար տալու պահանջը նա պարբերաբար ներկայացրել է տուժողին` մինչև 2013 թվականի սեպտեմբերի 12-ը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ և 365-րդ հոդվածների հիմքով՝ մեղադրական դատավճիռը չի կարող հիմնված լինել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում, երբ հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունն ապացուցված է դատական քննության ընթացքում: Հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ: Մեղադրանքն ապացուցվելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրալի կամ կասկածյալի:
Տվյալ դեպքում, ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը գտել է, որ թե նախաքննությամբ և թե դատաքննությամբ ձեռք չեն բերվել բավարար ապացույցներ հիմնավորված համարելու համար, որ Մհեր Բաբաջանյանը կաշառք տալու դրդչության հանցափորձ է կատարել:
Մեղադրանքի այդ մասով նա ենթակա է արդարացման` հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ:
Միաժամանակ, ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը վերլուծելով ամբաստանյալ Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքը, նրա ցուցմունքները և գործով ձեռք բերված ապացույցները, եզրահանգել է, որ ամբաստանյալ Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, խոշոր չափերով խարդախության փորձ կատարելն ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին:
Հարկ է նշել, որ տվյալ դեպքում, ամբաստանյալ Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցներն, ինչպես առանձին վերցված, այնպես էլ իրենց համակցությամբ բավարար չեն հիմնավոր հետևության հանգելու այն մասին, որ ամբաստանյալ Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանը կատարել է վերը նշված մասով /մեղադրանքի այդ մասով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով/ իրեն վերագրվող արարքը:
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը ամբաստանյալ Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում` մեղադրանքի այդ մասով արդարացնելու հարցում հանգել է ճիշտ եզրակացության, հետևաբար վիճարկվող դատական ակտն այդ մասով բեկանելու և փոփոխելու հիմքեր չկան:
Նման պայմաններում, վերը շարադրված հանգամանքների առկայության պայմաններում, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Երևան քաղաքի դատախազի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանությունները` վիճարկվող դատական ակտն անհիմն լինելու, դատավարական իրավունքի խախտման, տուժողի կամ ամբաստանյալի կողմից նախաձեռնության գնահատման հարցում դատարանի կողմից ակնհայտ սխալ հետևության հանգելու և այլնի վերաբերյալ, տվյալ դեպքում, անհիմն են և այն բավարարելու առումով որևէ իրավական հետևանք առաջացնել չեն կարող:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. ՚Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համարՙ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. ՚Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբՙ:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. ՚Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործություններըՙ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված են պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները:
Վերոհիշյալ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. ՚Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթներըՙ:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. ՚Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներովՙ:
Նույն հոդվածի 3-րդ մասի. ՚Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակներըՙ:
՚/…/ Պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Հանցակազմի սահմաններից դուրս գտնվելով, դրանք բնութագրում են ինչպես կատարված հանցագործությունը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը, հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին` համապատասխանաբար բարձրացնելով կամ իջեցնելով այն:
Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել` ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս:
Քրեական օրենքի Ընդհանուր մասի վերը թվարկված դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը /տես ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2007թ. հոկտեմբերի 26-ի` Թ.Տեր-Գրիգորյանի վերաբերյալ գործով ՎԲ-192/07 որոշումը/:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. ՚Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`/…/
6/ ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար.
7/ ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ.
8/ ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը/…/ՙ:
Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում արձանագրել, որ ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը /այսուհետ` դատարան/ ամբաստանյալ Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առել ինչպես ամբաստանյալի կողմից կատարած հանցագործության բնույթն ու հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ ամբաստանյալի անձը բնութագրող ու պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներն, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չարձանագրելը:
Քննության առնելով ամբաստանյալ Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանի նկատմամբ նշանակված պատժի հարցը` վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում կատարած հանցագործության բնույթը և հասարակական վտանգավորության աստիճանը, կատարման հանգամանքները, դատական ակտում շարադրված ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալներն ու պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներն այն, որ նախկինում դատապարտված չի եղել, բնութագրվում է դրականորեն, խնամքին մինչև տասնչորս տարեկան երկու երխանների /Հենրի Մհերի Բաբաջանյանը ծնված` 2012թ. սեպտեմբերի 12-ին և Մանե Մհերի Բաբաջանյանը ծնված` 2008թ. հուլիսի 01-ին/ առկայությունը, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չարձանագրելը:
Որպիսի պայմաններում, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ տվյալ դեպքում, ամբաստանյալ Մհեր Բաբաջանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքիի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված սանկցիայի շրջանակներում նշանակվել է տուգանքի ձևով համաչափ պատիժ` տուգանք նվազագույն աշխատավարձի հազարապատիկի` 1.000.000 /մեկ միլիոն/ ՀՀ դրամ գումարի չափով, հետևաբար նշվածի վերաբերյալ ներկայացված վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանություններն անհիմն են և այն այդ մասով բավարարելու առումով որևէ իրավական հետևանք առաջացնել չեն կարող:
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը ամբաստանյալ Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նշանակված պատժատեսակի և չափի հարցում հանգել է ճիշտ եզրակացության, հետևաբար վիճարկվող դատական ակտն այդ մասով ևս բեկանելու և փոփոխելու հիմքեր չկան:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ հոդվածներով, վերաքննիչ դատարանը.
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 38-34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 14.04.2014թ. դատավճիռը թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ Երևան քաղաքի դատախազի վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Սույն որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակվելու պահից մեկամսյա ժամկետում
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐª ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է.
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐª Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
Վ Ե Ր Ա Ք Ն Ն Ի Չ Ք Ր Ե Ա Կ Ա Ն Դ Ա Տ Ա Ր Ա Ն
Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ԵԿԴ/0263/01/13
10 հուլիսի 2014թ. ք.Երևան
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐª Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ
Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲª Մ.ՄԱՀՏԵՍՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲª
ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Ա.ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ` Գ.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Մ.ԲԱԲԱՋԱՆՅԱՆԻ
Դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով Երևան քաղաքի դատախազի վերաքննիչ բողոքը` Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 14.04.2014թ. դատավճռի դեմ.
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2013 թվականի սեպտեմբերի 19-ին հարուցված թիվ 59103813 քրեական գործի նախաքննության ընթացքում.
2013 թվականի նոյեմբերի 21-ի որոշում է կայացվել Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին:
2013 թվականի դեկտեմբերի 03-ի որոշմամբ, կաշառք տալու փորձ կատարելու համար Գարեգին Ալբերտի Շահինյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի դրույթի ուժով` հանցագործության մասին կամովին հայտնելու հիմքով քրեական հետապնդում չի իրականացվել:
Քննիչի 2013 թվականի դեկտեմբերի 11-ի թիվ 7/2-114 կգ գրությամբ քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու և դատարան ուղարկելու միջնորդությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի դատախազին:
Երևան քաղաքի դատախազության ավագ դատախազ Է.Սաղաթելյանի 2013 թվականի դեկտեմբերի 13-ի որոշմամբ, մեղադրական եզրակացությամբ ստացված թիվ 59103813 քրեական գործը վերադարձվել է քննիչին` Մհեր Բաբաջանյանին լրացուցիչ մեղադրանք առաջադրելու համար: Քննիչի նույն օրվա որոշմամբ լրացուցիչ նախաքննության վերադարձված քրեական գործն ընդունվել է վարույթ և նախաքննությունը վերսկսվել է:
Քննիչի 2013 թվականի դեկտեմբերի 17-ի որոշումներով Մհեր Բաբաջանյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել և լրացվել է, նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 38-34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:
2013 թվականի դեկտեմբերի 26-ին Մհեր Բաբաջանյանի վերաբերյալ քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 14.04.2014թ. դատավճռով.
Ճանաչվել և հռչակվել է ամբաստանյալ Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանի անմեղությունը` Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 38-34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ և նա այդ մեղադրանքով արդարացվել է` հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ:
Ամբաստանյալ Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանը մեղավոր է ճանաչվել Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանքում և դատապարտվել է տուգանքի նվազագույն աշխատավարձի հազարապատիկի` 1.000.000 /մեկ միլիոն/ ՀՀ դրամ գումարի չափով:
Խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 14.04.2014թ. դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է բերել դատախազը:
Գործի փաստական հանգամանքները.
Նախաքննական մարմինը հիմնավորված է համարել հետևյալը.
Երևան քաղաքի Քրիստափորի փողոցի բնակիչ՝ սույն քրեական գործով մեղադրյալ Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանը և նույն փողոցի բնակիչ Գարեգին Ալբերտի Շահինյանը հանդիսանալով հարևաններ, միմյանց հետ գնտվել են բարիդրացիական հարաբերությունների մեջ:
2013 թվականի օգոստոսի 24-ին Գարեգին Շահինյանի որդուն` Գագիկ Շահինյանին հափշտակություն կատարելու կասկածանքով բերման են ենթարկել ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին: Տեղի ունեցածի մասին տեղեկություններ ստանալու նպատակով Գարեգին Շահինյանը գնացել է ոստիկանության բաժին և տեղեկացել է, որ որդու կողմից հափշտակության փորձ կատարելու դեպքի առթիվ հարուցվել է քրեական գործ, իսկ որդին` ձերբակալվել է: Հաջորդ օրը Գարեգին Շահինյանը բակում պատահաբար հանդիպել է իր հարևան Մհեր Բաբաջանյանին և զրույցի ընթացքում որդու ձերբակալման մասին պատմել է վերջինիս: Մհեր Բաբաջայանը Գարեգին Շահինյանի որդուն օգնելու պատրվակով ներկայացրել է, թե իբր ունի մեծ կապեր, ճանաչում է ՚պետքականՙ մարդկանց և խոստացել է, լուծել այդ հարցը: Այնուհետև` 2013թ.-ի օգոստոսի 26-ին, Մհեր Բաբաջանյանը Գարեգին Շահինյանին մոլորության մեջ գցելով, իրական, ճշմարիտ փաստերը դիտավորյալ խեղաթյուրելով նրան հայտնել է, թե գտել է ՚գործը գլուխՙ բերող անձին և կարող է լուծել որդուն ազատելու հարցը: Ստանալով Գարեգին Շահինյանի համաձայնությունը, նրանից խոշոր չափերի գումար հափշտակելու դիտավորությամբ, իր հանցավոր մտադրությունն իրագործելու նպատակով, Մհեր Բաբաջանյանն, օգտագործելով իր և Գարեգին Շահինյանի միջև առկա վստահությունը նրան հայտնել է, որ որդու վերաբերյալ քրեական գործը կարճելու համար կարող է պահանջվել 4000 ԱՄՆ դոլար գումար: Քանի որ Գարեգին Շահինյանը նշված գումարը չի ունեցել Մհեր Բաբաջանյանի նախաձեռնությամբ պայմանավորվել են խափանման միջոցը դատարանում քննարկելու ժամանակ գրավի միջնորդություն կատարել, որի համար փաստաբան վարձելու նպատակով Գարեգին Շահինյանից պահանջել և որպես փաստաբանի վարձավճար, ստացել է 40.000 ՀՀ դրամ: Դրանից հետո Մհեր Բաբաջանյանը դիմել է ՀՀ փաստաբանների պալատի փաստաբան Վարդուհի Գևորգյանին ու դատական նիստին մասնակցելու համար նրան վճարել է 20.000 ՀՀ դրամ: Մնացած 20.000 ՀՀ դրամ գումարը պահել է իրեն` որպես Գարեգին Շահինյանին մատուցած ծառայությունների վճար:
27.08.2013 թվականին Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջաների ընդհանուր իրավասության դատարանը, դատական նիստում, քննարկելով Կենտրոնականի քննչական բաժնի քննիչի թիվ 15145813 քրեական գործով ներկայացված միջնորդությունը` մեղադրյալ Գագիկ Գարեգինի Շահինյանի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու վերաբերյալ, բավարարել է այն և որպես կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց է կիրառել գրավը՝ գրավի գումարը սահմանելով 500.000 ՀՀ դրամ:
Դատական նիստի ավարտից հետո, Մհեր Բաբաջանյանը փաստաբան Վարդուհի Գևորգյանից վերցնելով դատարանի հիշյալ որոշումը, այն Երևան քաղաքի Նար-Դոս փողոցում փոխանցել է Գարեգին Շահինյանին, որից հետո Մհեր Բաբաջանյանը, շարունակելով իր հանցավոր մտադրությունը, իրականությունը սխալ ներկայացնելով, փաստերը դիտավորյալ խեղաթյուրելով, հարցի դրական լուծման համար պաշտոնատար անձանց որպես կաշառք գումարներ տալու պատրվակով, իր նախաձեռնությամբ Գարեգին Շահինյանից 2013թ.-ի օգոստոսի 27-ին պահանջել ու վերջինիս գիտակցության և կամքի վրա ազդելով, համոզելու եղանակով դրդել է նրան, հարցի դրական լուծման համար, իր միջոցով, խոշոր չափերի` 1.623.680 ՀՀ դրամին համարժեք 4.000 ԱՄՆ դոլար կաշառք տալ պաշտոնատար անձանց, որին Շահինյանը տվել է իր համաձայնությունը և խոստացել գումար հայթայթել ու մաս-մաս վճարել պահանջված գումարը:
Մհեր Բաբաջանյանը, նույն պատրվակով, 2013 թվականի օգոստոսի 27-ից Երևան քաղաքի տարբեր վայրերում՝ հեռախոսազանգերի և հանդիպումների ժամանակ Գ.Շահինյանից պահանջել է գումարը, սակայն հանցանք կատարելուն անմիջականորեն ուղղված Մ.Բաբաջանյանի գործողություններն ավարտին չեն հասցվել՝ իր կամքից անկախ հանգամանքներով, քանի որ հետագայում Գ.Շահինյանը հրաժարվել է պահանջված կաշառքի առարկան փոխանցել Մ.Բաբաջանյանին, իսկ իրենից կաշառք պահանջելու մասին, եռօրյա ժամկետում՝ 2013թ.-ի օգոստոսի 30-ին, հայտնել է իրավապահ մարմիններին: Մհեր Բաբաջանյանը, տեղյակ չլինելով Գարեգին Շահինյանի այդ քայլի մասին, իր հանցավոր նպատակներին հասնելու և հանցավոր մտադրությունն ավարտին հասցնելու համար գրեթե ամեն օր զանգահարել է Գարեգին Շահինյանին, հանդիպել նրան, կրկին ներկայացրել իր պահանջը, իսկ վերջին անգամ գումարի պահանջ է ներկայացրել 2013 թվականի սեպտեմբերի 12-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն վարչական շրջանի տարածքում:
Մհեր Բաբաջանյանն իր հանցավոր գործողությունները դադարեցրել է միայն 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ին, երբ նշված օրը Գարեգին Շահինյանի հաղորդման կապակցությամբ բացատրություն տալու նպատակով հրավիրվել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն:
Սույն գործով, ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը հիմնավորված է համարել հետևյալը.
2013 թվականի օգոստոսի 24-ին, Երևանում, տուժող Գարեգին Շահինյանի որդի Գագիկ Շահինյանին բերման են ենթարկել ՀՀ ոսիկանության Կենտրոնականի բաժին` հափշտակություն կատարելու կասկածանքով և ձերբակալել են: Հաջորդ օրը, Երևանի Քրիսափորի փողոցում գտնվող իրենց շենքի բակում տուժող Գ.Շահինյանը հանդիպել է հարևանությամբ բնակվող, ամբաստանյալ Մ.Բաբաջանյանին և խնդրել է օգնել որդուն ազատելու հարցում` խոստանալով վարձահատույց լինել այդ օգնության համար:
Ամբաստանյալ Մ.Բաբաջանյանն որոշել է օգտվել առիթից և խարդախությամբ, օգնություն ցուցաբերելու պատրվակով գումար հափշտակել տուժողից: Այդ նպատակով, տուժողի որդուն գրավի դիմաց ազատ արձակելուց հետո, նա 2013 թվականի օգոստոսի 27-ին տուժողից պահանջել է իրեն տալ 4000 ԱՄՆ դոլար գումար, պատճառաբանելով, որ 2000 ԱՄՆ դոլար գումարն անհրաժեշտ է` այլընտրանքային խափանման միջոց գրավ կիրառված լինելու համար, ևս 2000 ԱՄՆ դոլար գումար` գործի վարույթը հետագայում կարճելու համար: 4000 ԱՄՆ դոլար գումար տալու պահանջը նա պարբերաբար ներկայացրել է տուժողին` մինչև 2013 թվականի սեպտեմբերի 12-ը:
Ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը գտել է, որ թե նախաքննությամբ և թե դատաքննությամբ ձեռք չեն բերվել բավարար ապացույցներ հիմնավորված համարելու համար, որ Մհեր Բաբաջանյանը կաշառք տալու դրդչության հանցափորձ է կատարել:
Այդ մեղադրանքի մասով նա ենթակա է արդարացման` հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ:
Միաժամանակ, ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը վերլուծելով ամբաստանյալ Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքը, նրա ցուցմունքները և գործով ձեռք բերված ապացույցները, եզրահանգել է, որ ամբաստանյալ Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, խոշոր չափերով խարդախության փորձ կատարելն ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Երևան քաղաքի դատախազը վկայակոչելով իր իսկ վերաքննիչ բողոքում նշված պատճառաբանությունները, խնդրել է Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանի վերաբերյալ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի ապրիլի 14-ի թիվ ԵԿԴ/0263/01/13 գործով կայացված դատավճիռը բեկանել, վերջինիս մեղավոր ճանաչել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և նրան վերագրվող հանցանքների հոդվածների սանկցիայի շրջանակներում նշանակել ազատազրկման ձևով համաչափ պատիժ:
Վերաքննիչ բողոքը բերվել է հետևյալ հիմնավորումներով.
Գտնում է, որ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի ապրիլի 14-ի դատավճիռը Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ անմեղ ճանաչելու, ինչպես նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով տուգանք նշանակելու դրվագով օրինական և հիմնավոր չէ և ենթակա է բեկանման և փոփոխման հետևյալ պատճառաբանությամբ.
1.ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 1-ին մասը պատասխանատվություն է նախատեսում պաշտոնատար անձին կաշառք տալու, այն է` պաշտոնատար անձին անձամբ կամ միջնորդի միջոցով նրա կամ այլ անձի համար դրամ, գույք, գույքի նկատմամբ իրավունք, արժեթղթեր կամ որևէ այլ առավելություն խոստանալու կամ առաջարկելու կամ տրամադրելու համար` իր կամ իր ներկայացրած անձանց օգտին պաշտոնատար անձի կողմից իր լիազորությունների շրջանակում որևէ գործողություն կատարելու կամ չկատարելու կամ պաշտոնատար անձի կողմից իր պաշտոնեական դիրքն օգտագործելով այդպիսի գործողություն կատարելուն կամ չկատարելուն նպաստելու կամ ծառայության գծով հովանավորչության կամ թողտվության համար:
Նույն հոդվածի 4-րդ մասում ամրագրված է խրախուսական նորմ, որի համաձայն` կաշառք տվող անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե տեղի է ունեցել կաշառքի շորթում, կամ եթե այդ անձը կաշառք տալու մասին ոչ ուշ, քան 3 օր հետո կամավոր հայտնել է իրավապահ մարմիններին:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 313-րդ հոդվածի 1-ին մասը պատասխանատվություն է նախատեսում կաշառքի միջնորդության, այն է` կաշառք տվողի և կաշառք ստացողի միջև կաշառքի շուրջ համաձայնության գալուն կամ արդեն կայացած համաձայնության իրականացմանը նպաստելու համար:
Մեջբերված քրեաիրավական դրույթների համադրված վերլուծությունից հետևում է, որ կաշառք տալը կարող է կատարվել ինչպես անձամբ, այնպես էլ միջնորդի միջոցով: Այլ խոսքով` կաշառքի միջնորդությունը կաշառք տալուն աջակցելու ձևերից մեկն է, որը տարբերվում է կաշառք տալու հանցակցության ձևերից` կազմակերպումից, դրդչությունից և օժանդակությունից:
Կաշառքի միջնորդության հանցակազմին և միջնորդի արարքին իրավական գնահատական տալու հիմնախնդրին անդրադարձել է նաև ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Ռ.Պապյանի վերաբերյալ գործով 2013թ. ապրիլի 18-ին կայացած թիվ ՏԴ/0053/01/12 որոշմամբ, որում արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. ՚Կաշառքի միջնորդության հանցակազմն իր մեջ չի ներառում այսպես կոչված ՚կարծեցյալ միջնորդությանՙ դեպքերը: ՚Կարծեցյալ միջնորդություննՙ այն իրադրությունն է, երբ անձը կաշառք տվողից վերցնում է կաշառքի առարկան` իբրև թե պաշտոնատար անձին հանձնելու համար, սակայն մտադրություն չունի փոխանցել այն: Ընդ որում, հնարավոր են ՚կարծեցյալ միջնորդությանՙ մի քանի իրավիճակներ, այն է`
1/ կաշառք տալու նախաձեռնություն ցուցաբերում է ՚կարծեցյալ միջնորդըՙ, ով համոզում` կաշառք տվողին, որ ինքն անհրաժեշտ կապեր ունի համապատասխան պաշտոնատար անձի հետ և դրդում է իրեն տալ կաշառքի առարկան` համապատասխան պաշտոնատար անձին փոխանցելու համար, սակայն չի կատարում իր խոստումը և չի փոխանցում կաշառքի առարկան,
2/ կաշառք տալու նախաձեռնություն ցուցաբերում է կաշառք տվողը, ով ՚կարծեցյալ միջնորդինՙ համոզում է կաշառք տալ պաշտոնատար անձին, իսկ ՚կարծեցյալ միջնորդըՙ համաձայնվում է` նպատակ չունենալով կաշառքի առարկան փոխանցել պաշտոնատար անձինՙ:
Ինչ վերաբերում է ՚կարծեցյալ միջնորդիՙ արարքի որակմանը, ապա վճռաբեկ դատարանը անձանագրել է, որ նման դեպքերում արարքը ճիշտ որակելու համար նախ և առաջ անհրաժեշտ է պարզել և գործով ձեռք բերված ապացույցներով հիմնավորել, թե ով է նախաձեռնել կաշառք տալը` ՚կարծեցյալ միջնորդՙ, թե կաշառք տվողը:
Ուստի, այն դեպքում, երբ ՚կարծեցյալ միջնորդըՙ որևէ անձի օգտին գործողություններ /անգործություն/ կատարելու նպատակով դրդում է անձին իրեն փոխանցել կաշառքի առարկան, որպեսզի ինքը փոխանցի պաշտոնատար անձին, սակայն ի սկզբանե նման մտադրություն չի ունենում, այլ ցանկանում է հափշտակել այն, ապա արարքը պետք է որակվի համակցության կանոններով` որպես խարդախություն և կաշառք տալու փորձի դրդչություն: Ընդ որում, որևէ իրավական նշանակություն չունի դրդիչը կոնկրետ նշել է, թե որ պաշտոնատար անձին է ենթադրվում փոխանցել կաշառքի առարկան, թե ոչ:
Հետևաբար, ՚կարծեցյալ միջնորդիՙ արարքը հանցագործությունների համակցության կանոններով որակելու համար անհրաժեշտ է պարզել, թե գործով ձեռք բերված փաստական տվյալներով հիմնավորվել է արդյոք, որ կաշառք տալը նախաձեռնել է ՚կարծեցյալ միջնորդըՙ և անձի մեղադրանքի ծավալում ընդգրկվել է արդյոք, որ դրդիչը համոզելու, հորդորելու կամ այլ եղանակով ազդել է կաշառք տվողի գիտակցության և կամքի վրաՙ:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը իր որոշման նկարագրական-պատճառաբանական մասում ամբողջությամբ բառացի մեջբերելով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի հիշյալ որոշումը, ինչպես նաև գործով ձեռք բերված ապացույցները հանգել է հետևյալ հետևության. ՚2013 թվականի օգոստոսի 24-ին, Երևանում տուժող Գարեգին Շահինյանի որդի Գագիկ Շահինյանին բերման են ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժին` հափշտակություն կատարելու կասկածանքով և ձերբակալել են: Հաջորդ օրը, Երևանի Քրիստափորի փողոցում գտնվող իրենց շենքի բակում տուժող Գ.Շահինյանը հանդիպել է հարևանությամբ բնակվող, ամբաստանյալ Մ.Բաբաջանյանին և խնդրել է օգնել որդուն ազատելու հարցում` խոստանալով վարձահատույց լինել այդ օգնության համար: Ամբաստանյալ Մ.Բաբաջանյանը որոշել է օգտվել առիթից և խարդախությամբ, օգնություն ցուցաբերելու պատրվակով գումար հափշտակել տուժողից: Այդ նպատակով, տուժողի որդուն գրավի դիմաց ազատ արձակելուց հետո, նա 2013թ. օգոստոսի 27-ին տուժողից պահանջել է իրեն տալ 4.000 ԱՄՆ դոլլար գումար, պատճառաբանելով, որ 2000 ԱՄՆ դոլլար գումարն անհրաժեշտ է` այլընտրանքային խափանման միջոց գրավ կիրառված լինելու համար, ևս 2.000 ԱՄՆ դոլլար գումար` գործի վարույթը հետագայում կարճելու համար: 4.000 ԱՄՆ դոլլար գումար տալու պահանջը նա պարբերաբար ներկայացրել է տուժողին` մինչև 2013թ. սեպտեմբերի 12-ը:
Այսպիսով, ստուգելով ամբաստանյալ Մհեր Բաբաջանյանի կողմից, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-34-312-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված արարք կատարելու վերաբերյալ գործով ձեռք բերված ապացուցները դրանց վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ` դատարանը գտել է, որ թե նախաքննությամբ և թե դատաքննությամբ ձեռք չեն բերվել բավարար ապացույցներ հիմնավորված համարելու համար, որ Մհեր Բաբաջանյանը կաշառք տալու դրդչության փորձ է կատարել: Հետևաբար, նրա արարքում բացակայում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-34-312-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցակազմը` հանցագործության օբյեկտիվ կողմի բացակայության պատճառաբանությամբՙ:
Փաստորեն, դատարանը գնահատելով ձեռք բերված ապացույցները, ըստ էության հիմնավորված է համարել, որ պաշտոնատար անձին կաշառք տալու նախաձեռնությունը եկել է տուժող Գարեգին Շահինյանից, իսկ ամբաստանյալ Մհեր Բաբաջանյանը, օգտվելով ստեղծված իրավիճակից, ցանկացել է գումար աշխատել և իբր թե պաշտոնատար անձին կաշառք տալու պատրվակով տուժողից 4.000 ԱՄՆ դոլլար գումար պահանջել:
Հատկանշական է, որ նախաքննության և դատաքննության ընթացքում ձեռք բերված ու հետազոտված ապացույցները, որոնք շարադրված են դատարանի դատավճռում, վկայում են այն մասին, որ տուժող Գարեգին Շահինյանի մոտ պաշտոնատար անձին կաշառք տալու մտադրություն առաջացել է հենց ամբաստանյալ Մհեր Բաբաջանյանի գործողությունների արդյունքում: Այսպես, նախաքննության ընթացքում տուժող Գարեգին Շահինյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2013թ. օգոստոսի 24-ին իր բջջային 077 74-94-22 հեռախոսահամարին զանգահարել է մի անծանոթ տղամարդ, որից տեղեկացել է, որ որդուն` Գագիկ Շահինյանին բերման են ենթարկել ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին: Անմիջապես գնացել է ոստիկանություն և տեղեկացել է, որ որդուն կողոպուտի փորձ կատարելու կասկածանքով ձերբակալել են: 25.08.2013թ. իրենց բակում պատահաբար հանդիպել է հարևան Մհեր Բաբաջանյանին, որը տեղեկանալով այն մասին, որ Գագիկ Շահինյանին ձերբակալել են առաջարկել է իր օգնությունը: Դատարանում տուժող Գ.Շահինյանը իր ցուցմունքներում հայտնել է, որ 2013թ. օգոստոսի 24-ին տեղեկացել է ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում որդուն ձերբակալելու մասին: 25.08.2013թ. դուրս է եկել փողոց, որտեղ տեսել է իր հարևաններ Գևորգին, Արթուրին և Մհերին: Մոտեցել է նրանց, հայտնել իր որդի Գագիկ Շահինյանին ձերբակալված լինելու մասին, հարցրել է, թե ով կարող է օգնել որդուն ազատելու հարցում և խնդրել նրանց օգնությունը: Հնարավոր է, որ խոստացել է դրա դիմաց վարձահատույց լինել: Այդ ժամանակ Մհեր Բաբաջանյանն իրեն ասել է, որ կճշտի հարցի լուծման հնարավոր տարբերակները և կտեղեկացնի իրեն: Այդ օրը Մհերի և իր միջև գումարային խոսակցություն չի եղել: 26.08.2013թ., երբ Մհեր Բաբաջանյանի հետ գնացել է ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին այնտեղից դուրս գալուց հետո, Մ.Բաբաջանյանը իրեն ասել է, որ Գագիկ Շահինյանին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու և գործը կարճելու համար հարկավոր է 4.000-ից 5.000 ԱՄՆ դոլլար գումար, ինքն էլ պատասխանել է, որ դա մեծ գումար է և այդքան գումար չունի:
Վկա Գոհար Փայլակի Սաֆարյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ամբաստանյալ Մհեր Բաբաջանյանին ճանաչում է որպես հարևանի: 2013թ. օգոստոսի 24-ին ժամը 23:00-ի սահմաններում տուն է եկել իր ամուսին Գարեգին Շահինյանը և ասել, որ որդին վիճաբանություն կատարելու համար գտնվում է ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում և նրան շուտով բաց կթողնեն: Հաջորդ օրը, օգոստոսի 25-ին առավոտյան ամուսինը գնացել է ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին, իսկ երեկոյան ժամը 21:00-ի սահմաններում վերադարձել տուն և պատմել, որ փողոցում պատահաբար տեսել է հարևան Մհեր Բաբաջանյանին, իսկ վերջինս իմանալով որդու հետ կատարվածի մասին` առաջարկել է իր օգնությունը նրան ազատ արձակելու հարցում: Մհեր Բաբաջանյանն իր օգնությունը ներկայացրել է որպես լավություն և դրա դիմաց ոչինչ չի պահանջել:
Վկա Գևորգ Քաջիկի Խաչատրյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ որքանով հիշում է` մոտ մեկ տարի առաջ ամռանը, հունիս կամ օգոստոս ամիսներին, երբ փողոցում կանգնած խոսելիս է եղել Արթուր Սահակյանի հետ և այնտեղ եղել են նաև իրենց բակից այլ անձինք` եկել է Մհեր Բաբաջանյանը: Գարեգինը մոտեցել է Մհերին, նրան հայտնել է իր որդու հետ ոստիկանությունում առաջացած խնդիրների մասին և ասել. ՚Մհեր ջան կարաս օգնեսՙ: Մհերն էլ վերջինիս պատասխանել է, որ ինչով կարող է` կօգնի:
Վկա Արթուր Գրիգորի Սահակյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ որքան հիշում է 2013թ. օգոստոսին, օրվա ընթացքում, ինքը, Գևորգը, իրենց բակի երեխաներից մի քանիսը կանգնած են եղել փողոցում, երբ Գարեգինը մոտեցել է իրենց և հայտնել իր որդու հետ ոստիկանությունում առաջացած խնդիրների մասին: Նա խնդրել է, որ մի բան անեն: Այդ ժամանակ եկել է Մհերը: Գարեգինը դիմել է Մհերին և ասել. ՚որդիս Կենտրոնականի բաժնում է, կարող ես մի բան անել, Աստված երեխաներիդ դեմ կբերի, եթե օգնեսՙ: Նա նաև ՚մաղարիչՙ է խոստացել, սակայն այդ մասին նրա ասած կոնկրետ բառերը չի հիշում:
Ամբաստանյալ Մհեր Բաբաջանյանը իր ցուցմունքներում հայտնել է, որ ինքը Գարեգին Շահինյանի հետ զրույցների ժամանակ երբևէ չի նշել, որ անձամբ կամ մեկ այլ անձի միջոցով պետք է որևէ պաշտոնատար անձի կաշառք տա: Պաշտոնատար անձի անուն կամ պաշտոնատար անձի հասկացությունն իր կողմից երբևէ չի հիշատակվել: Գարեգին Շահինյանի որդուն արգելանքից հանելու հարցին գումարով լուծում տալու առաջարկը եղել է Գարեգին Շահինյանինը:
Դատարանում հետազոտված հիշյալ ապացուցների վերլուծությունից հետևում է, որ տուժող Գարեգին Շահինյանը ընդամենը Մհեր Բաբաջանյանի մոտ բարձրաձայնել է որդու հետ տեղի ունեցած խնդիրների մասին և օգնություն խնդրել: Որդուն ազատ արձակելու նպատակով պաշտոնատար անձին կաշառք տալու առաջարկություն Մհեր Բաբաջանյանին նա չի արել և կաշառքի առարկայի շուրջ այդ ընթացքում համաձայնության չի եկել: Պաշտոնատար անձին կաշառք տալու առաջարկությունն առաջին անգամ արել է հենց Մհեր Բաբաջանյանը 26.08.2013թ. Գարեգին Շահինյանի հետ մասին ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնի մոտ գտնվելու ընթացքում:
Այլ խոսքով ասած, գործով ձեռք բերված ապացուցներով հիմնավորվել է, որ Գարեգին Շահինյանի նախաձեռնությունը ընդամենը արտահայտվել է իր որդու խնդիրների մասին Մհեր Բաբաջանյանին հայտնելու, նրանից օգնություն հայցելու ձևով: Ընդ որում գործով որևէ ապացույց ձեռք չի բերվել այն մասին, որ 25.08.2013թ. շենքի բակում Գ.Շահինյանը դիմել է Մհեր Բաբաջանյանին կաշառք տալու հարցում իրեն օգնելու խնդրանքով:
Ավելին, ամբաստանյալն իր իսկ ցուցմունքներով հերքել է իր և Գ.Շահինյանի միջև կաշառք տալու վերաբերյալ խոսակցությունը` հայտնելով հետևյալը. ՚Ինքը Գարեգին Շահինյանի հետ զրույցների ժամանակ երբևէ չի նշել, որ անձամբ կամ մեկ այլ անձի միջոցով պետք է որևէ պաշտոնատար անձի կաշառք տա: Պաշտոնատար անձի անուն կամ պաշտոնատար անձի հասկացությունն իր կողմից երբևէ չի հիշատակվելՙ:
Միաժամանակ, գործով հիմնավորվել է, որ կաշառք տալու միջոցով Գ.Շահինյանի որդու խնդիրները լուծելու մասին առաջին անգամ Մ.Բաբաջանյանն է հայտնել Գ.Շահինյանին` 26.08.2013թ, ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնից դուրս գալուց հետո:
Վերոգրյալը վկայում է, որ դատարանը ակնհայտ սխալ հետևության է հանգել տուժողի կամ ամբաստանյալի կողմից նախաձեռնության գնահատման հարցում` սույն դեպքով հաստատված համարելով տուժողի նախաձեռնությունը` ուշադրություն չդարձնելով, որ տուժողի նախաձեռնությունն արտահայտվել է միայն որդու խնդիրների լուծման հարցում օգնության խնդրանքով, այլ ոչ թե կաշառք տալու պատրաստակամությամբ: Մինչդեռ, ՚կարծեցյալ միջնորդությանՙ պարագայում գնահատման է արժանի ոչ թե ցանկացած նախաձեռնությունը, այլ ուղղակիորեն կաշառք տալու նախաձեռնությունը, որը սույն գործով ցուցաբերվել է 26.08.2013թ. ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնի դիմաց Մ.Բաբաջանյանի կողմից:
Դատարանի դատավճռում արված հետևություններից թերևս կարելի է ենթադրել, որ բոլոր այն դեպքերում, երբ անձը բարձրաձայնում է իր մոտ առկա խնդիրների մասին, ապա այդ իրավիճակը պետք է գնահատել, որ կաշառք տալու նախաձեռնություն ցուցաբերում է կաշառք տվողը:
Այդպիսի մեկնաբանության պայմաններում գործնականում գրեթե անհնարին կարող է դառնալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի որոշման պահանջների կատարումը: Մինչդեռ, վճռաբեկ դատարանը բողոքում մեջբերված որոշմամբ իրավական դիրքորոշում է հայտնել, որ ՚այն դեպքերում, երբ ՚կարծեցյալ միջնորդըՙ որևէ անձի օգտին գործողություններ /անգործություն/ կատարելու նպատակով դրդում է անձին իրեն փոխանցել կաշառքի առարկան, որպեսզի ինքը փոխանցի պաշտոնատար անձին, սակայն ի սկզբանե նման մտադրություն չի ունենում, այլ ցանակնում է հափշտակել այն, ապա արարքը պետք է որակվի համակցության կանոններով` որպես խարդախություն և կաշառք տալու փորձի դրդչությունՙ:
Այսպիսով, առաջին ատյանի դատարանը, սույն գործով Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ անմեղ ճանաչելու դրվագով կայացնելով արդարացման դատավճիռ, թույլ է տվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի պահանջների խախտում, այն է` գործի փաստական հանգամանքների մասին դատական ակտում շարադրված հետևությունները չեն համապատասխանում դատարանում հետազոտված ապացույցներին:
2. Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող դատավճիռը անհիմն է նաև ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով:
Դատարանը Մհեր Բաբաջանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի չի առել նրան վերագրվող արարքի բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև այն, թե կոնկրետ պատժի տեսակը ընտրելիս, ինչպես կարելի է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում սահմանված պատժի նպատակներին, ինչի արդյունքում ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակել է ակնհայտ մեղմ պատիժ:
Այսպիսով, նկատի ունենալով, որ Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասույթյան առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի ապրիլի 14-ի վերոնշյալ դատավճռով թույլ է տրվել դատական սխալ, այն է` գործի փաստական հանգամանքների մասին դատական ակտում շարադրված հետևությունները չեն համապատասխանում դատարանում հետազոտված ապացույցներին, ինչպես նաև ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը ակնհայտ մեղմ լինելու պատճառով չի համապատասխանում հանցագործության բնույթին և վտանգավորության աստիճանին:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ բողոքում նշված հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով գործի նյութերը, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Երևան քաղաքի դատախազի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել հետևյալ պատճառաբանությամբ:
Ըստ ներկայացված քրեական գործի նյութերի.
Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանն իրեն մեղավոր է ճանաչել մասնակիորեն և հայտնել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում, իսկ 38-34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչում, քանի որ ինքը չի դրդել Գարեգին Շահինյանին, որ վերջինս պաշտոնատար անձանց կաշառք տա: Ինքը Գարեգին Շահինյանի հետ զրույցների ժամանակ երբևիցե չի նշել, որ անձամբ կամ մեկ այլ անձի միջոցով պետք է որևէ պաշտոնատար անձի կաշառք տա: Պաշտոնատար անձի անուն կամ պաշտոնատար անձ հասկացությունն իր կողմից երբևէ չի հիշատակվել: Գարեգին Շահինյանի որդուն արգելանքից հանելու հարցին գումարով լուծում տալու սկզբնական առաջարկը եղել է Գարեգին Շահինյանինը: 2013թ. օգոստոսի 25-ին, ժամը 17.00-ի սահմաններում տեսել է փողոցում կանգնած իր հարևաններին, այդ թվում` Գևորգ Խաչատրյանին և Արթուր Սահակյանին: Երբ մոտեցել է, նրանց հետ կանգնած Գարեգին Շահինյանն ասել է, որ որդին գտնվում է ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում: Գարեգինը գտնվել է հուսահատ և անհանգիստ վիճակում, խոսակցության ընթացքում հարցրել է, թե որտեղից կարելի է ծանոթ գտնել` որդու հարցերով զբաղվելու համար, նշել է, որ պատրաստ է նաև ՚մաղարիչՙ անել դրա համար: Այդ առաջարկով Գարեգինը դիմել է նաև իրեն, հարցրել է, թե կարող է արդյոք օգնել: Ինքը որոշել է գումար աշխատել և ասել է, որ դա լուծվող հարց է: Ինքը ցանկացել է Գարեգինի որդու գործով գումար աշխատել և այդ նպատակով կատարել է ձևական գործողություններ, այն է` ցույց է տվել, իբրև թե հետաքրքրվում է տվյալ գործով, միջամտում է, խոսել է տարբեր մարդկանց հետ և տեղեկացված է գործի հանգամանքներից: Իր նպատակը եղել այն, որ եթե գործի ընթացքը Գարեգին Շահինյանի որդու համար դրական կերպով ընթանա, ապա դա կվերագրի իրեն և այդ միջոցով գումար կաշխատի: Այդ պատրվակով իր ընկեր Արթուր Եղիազարյանի հետ գնացել է վերջինիս ընկեր Արմեն Ասլանյանի մոտ և ցանկացել է վերջինիցս տեղեկություններ իմանալ Գարեգինի որդու գործի հանգամանքների վերաբերյալ: Երբ ինքն Արմեն Ասլանյանին ասել է, որ Կենտրոնի դատարանում իրենց թաղից մի խեղճ տղայի վերաբերյալ դատ կա, նա ընդհատել է խոսակցությունը և չի թողել շարունակել այն: Նա ասել է, որ դատարանում քննվող որևէ գործի իրավունք չունի միջամտելու կամ դրա վերաբերյալ խորհուրդ տալու, որից հետո իրենք դուրս են եկել Արմեն Ասլանյանի աշխատասենյակից և հեռացել: Կրկին պնդում է, որ սկզբում ինքը գումար չի պահանջել Գարեգինից, այլ նա է իրեն առաջարկել: Հետագայում փորձել է նրանից ստանալ արդեն իսկ խոստացված գումարը և մի քանի անգամ նրա հետ զրույց է վարել:
Նախաքննության մարմինը առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորված է համարել հետևյալ ապացույցներով.
Տուժող Գարեգին Շահինյանը ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ 2013 թվականի օգոստոսի 24-ին իր բջջային 077-74-94-22 բջջային հեռախոսին զանգահարել է մի անծանոթ տղամարդ, որից տեղեկացել է, որ որդուն՝ Գագիկ Շահինյանին բերման են ենթարկել ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին: Անմիջապես գնացել է ոստիկանություն և տեղեկացել է, որ որդին կողոպուտի փորձ կատարելու կասկածանքով ձերբակալվել է: 25.08.2013 թվականին իրենց բակում պատահաբար հանդիպել է հարևան Մհեր Բաբաջանյանին, որը տեղեկանալով այն մասին, որ Գագիկ Շահինյանին ձերբակալել են, առաջարկել է իր օգնությունը՝ վերջինիս քրեական պատասխանատվությունից ազատելու համար: 26.08.2013 թվականին Մհեր Բաբաջանյանի հետ հանդիպել է ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնի դիմաց, որի ժամանակ վերջինս հայտնել է, որ Գագիկ Շահինյանին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու և գործը կարճելու համար հարկավոր է 4000-ից 5000 ԱՄՆ դոլար գումար տալ: Նրան պատասխանել է, որ դա մեծ գումար է և հավաքած փող չունի: Այդ ժամանակ Մհեր Բաբաջանյանը իրեն հայտնել է, որ անհրաժեշտ է որդու նկատմամբ խափանման միջոց ընտրվի գրավը դատարանի միջոցով, որի համար անհրաժեշտ է փաստաբան, ավելացնելով, որ այդ հարցով կարող է զբաղվել ինքը ու դատարանի կողմից գրավ կիրառելու դեպքում անհրաժեշտ կլինի մուծել մոտ 500.000 ՀՀ դրամ՝ որպես գրավի գումար: 27.08.2013 թվականին իրեն զանգահարել է Մհեր Բաբաջանյանը և հայտնել, որ վարձել է փաստաբան, նրան տվել է 40.000 ՀՀ դրամ: Այնուհետև Երևան քաղաքի Նար-Դոսի փողոցում հանդիպել են միմյանց և Մհեր Բաբաջանյանին փոխանցել է 40.000 ՀՀ դրամը, որպես փաստաբանի վարձավճար: Դատական նիստի ավարտից հետո իր բջջային 077-74-94-22 հեռախոսահամարին զանգահարել է Մհեր Բաբաջանյանը իր 093-40-80-99 հեռախոսահամարից, հայտնել, որ դատարանը խափանման միջոց է ընտրել գրավը, իրեն է փոխանցել դատարանի որոշումը, որից հետո սկսել է պարբերաբար զանգահարել իրեն և հանդիպել, այդ ընթացքում իրենից պահանջելով 2000 ԱՄՆ դոլար՝ գրավը որպես խափանման միջոց կիրառելու դիմաց, ինչպես նաև ևս 2000 ԱՄՆ դոլար՝ որդուն քրեական պատասխանատվությունից ազատելու համար:
27.08.2013 թվականին տանը գտնվելու ժամանակ ինքը պատմել է կնոջը՝ Գոհար Սաֆարյանին և որդուն՝ Գագիկ Շահինյանին, որ Մհեր Բաբաջանյանը իրենից պահանջում է 2000 ԱՄՆ դոլար, որդու նկատմամբ գրավը որպես խափանման միջոց ընտրելու դատարանի որոշմանը միջամտելու հարցում: Միաժամանակ հայտնել է, որ վերջիններիս գումարի չափը քիչ է ասել, որ շատ չանհանգստանան: Գումարները պահանջելիս Մհեր Բաբաջանյանը նշել է, որ նշված գումարները նախատեսված են ոմն անձանց համար, ովքեր միջամտել են գործին, սակայն չի նշել վերջիններիս ով լինելը: Ինքը համաձայնել է Մհեր Բաբաջանյանին գումար տալ, սակայն խնդրել է, որ մի քիչ սպասի, մինչև գումար կհավաքի: 2013 թվականի օգոստոսի 27-ից սկսած մինչ 2013 թվականի սեպտեմբերի 12-ն ընկած ժամանակահատվածում պարբերաբար Մհեր Բաբաջանյանն իր 093-40-80-99 հեռախոսահամարից զանգահարել է իր 077-74-94-22 հեռախոսահամարին և մի քանի անգամ հանդիպել իր հետ, որի ընթացքում շարունակել է պահանջել գումարները: Միաժամանակ նշել է, որ 2013 թվականի օգոստոսի 29-ին Մհեր Բաբաջանյանը այցելել է իրենց բնակարան, որտեղ իրեն առաջարկել է միասին գնալ ինչ որ գործարան, որտեղ մարդիկ են սպասում, սակայն ինքը չի համաձայնել որևէ տեղ գնալ: Այդ հանդիպման ժամանակ տանը եղել են իր որդին՝ Գագիկ Շահինյանը և կինը՝ Գոհար Սաֆարյանը, որոնք տեսել են Մհեր Բաբաջանյանին: 2013 թվականի օգոստոսի 30-ին ինքը որոշել է կատարվածի մասին հայտնել իրավապահ մարմիններին և հաղորդում տվել ՀՀ կառավարությանն առընթեր ազգային անվտանգության ծառայությունում: Մհեր Բաբաջանյանին վերջին անգամ տեսել է 2013 թվականի սեպտեմբերի 12-ին պատահաբար Կենտրոն վարչական տարածքում՝ Խանջյան փողոցում գտնվող ՚Բոչկաՙ սրճարանի մոտ, որի ընթացքում վերջինս իրենից կրկին գումար է պահանջել, որի ժամանակ ինքը հայտնել է, որ ոչ մի գումար չի պատրաստվում տալ որևէ մեկին: Գարեգին Շահինյանը միաժամանակ իր ցուցմունքում նշել է, որ Մհեր Բաբաջանյանի հետ ունեցել է հեռախոսազրույցներ, որոնց ընթացքում վերջինս գումար է պահանջել, ինքը հեռախոսի միջոցով ձայնագրել և պահել է լազերային սկավառակի վրա այդ խոսակցությունների ձայնագրությունները, որն էլ ներկայացրել է նախաքննական մարմնին:
Իր ցուցմունքները Գարեգին Շահինյանը պնդել է Մհեր Բաբաջանյանին առերես հարցաքննության ժամանակ /հ. 1, գ.թ- 71-72, 100-106, 169-171, 211-212, 258-259/:
Վկա Գոհար Սաֆարյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2013 թվականի օգոստոսի 24-ին, ժամը 23:00-ի սահմաններում տուն է եկել ամուսինը՝ Գարեգին Շահինյանը և ասել, որ տղան՝ Գագիկ Շահինյանը գտնվում է ոստիկանության Կետնրոնականի բաժնում, նա վիճաբանել է և նրան բաց կթողեն շուտով: Հաջորդ օրը՝ օգոստոսի 25-ին առավոտյան ամուսինը գնացել է Կենտրոնականի ոստիկանության բաժին և երեկոյան ժամը 21:00-ի սահմաներում տուն վերադառնալով պատմել, որ փողոցում պատահաբար տեսել է հարևան Մհեր Բաբաջանյանին, որը իմանալով որդու հետ կատարվածի մասին, առաջարկել է իր օգնությունը Գագիկ Շահինյանին ազատ արձակելու գործում: Մհեր Բաբաջանյանը ասել է իր օգնությունը ներկայացրել է որպես լավություն և դրա դիմաց ոչինչ չի պահանջել: 27.08.2013-ի առավոտյան ամուսինը կրկին գնացել է ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին՝ տեղեկություն իմանալու և ժամը 11:00-ի սահմաներում տուն վերադարռնալով պատմել է, որ Մհեր Բաբաջանյանը իրեն տեղեկացել է, որ այդ օրը որդու խափանման միջոցի հարցն է քննարկվելու դատարանում և անհրաժեշտ է գտնել 500.000 ՀՀ դրամ գումար, որ գրավի դիմաց որդուն բաց թողնեն: Իրենց խնայողություններից բացի, Ռուսաստանի Դաշնությունում բնակվող հարազատներից որոշակի գումար խնդրելով, իրենք հավաքել են 500.000 ՀՀ դրամը և բացի դրանից էլ 40.000 ՀՀ դրամ էլ առանձնացրել՝ դատապաշտպանին տալու համար, որին գտել էլ Մհեր Բաբաջանյանը: Ժամը 16.00-ի սահմաններում ամուսնուն զանգահարել է Մհեր Բաբաջանյանը և ասել, որ դատը ավարտվել է, պետք է մուծվի գրավի գումարը և որդուն ազատ կարձակեն: Այդ ժամանակ ամուսինը գնացել է նշված գործողությունները կատարելու և ժամը 18.00-ի սահմաններում որդու՝ Գագիկ Շահինյանի հետ միասին տուն են վերադարձել: Ամուսնուց տեղեկացել է նաև, որ Մհեր Բաբաջանյանը 2000 ԱՄՆ դոլար է պահանջել, որ Գարիկի վերաբերյալ քրեական գործը կարճվի, սակայն գումար հայթհայթելու պատրվակով ինքը ժամանակ է խնդրել: Մի ժամ անց ամուսնու բջջային հեռախոսին սկսել են զանգեր գալ, որի ժամանակ Գարեգին Շահինյանը առանձնանցել և խոսել է: Երեկոյան միայն ամուսինը պատմել է, որ Մհեր Բաբաջանյանը անընդհատ զանգել և պահանջել է 2000 ԱՄՆ դոլար գումարը: Այդպիսի զանգերը շարունակվել են հաջորդ երկու երեք օրերի ընթացքում: Մի անգամ էլ իրենց տուն եկել է Մհեր Բաբաջանյանը, որի հետ ամուսինը առանձնացել և պատշգամբում զրուցել է: Այդ զրույցը ամբողջովին չի լսել, սակայն պատշգամբ դուրս գալու ժամանակ լսել է, որ Մհեր Բաբաջանյանն ամուսնուն առաջարկել է ինչ որ գործարան գնալ, սակայն ամուսինը չի գնացել, իսկ Մհեր Բաբաջանյանը հեռացել է: Դրանից հետո Մհեր Բաբաջանյանը իրենց տուն այլևս չի եկել, սակայն նրա զանգերը շարունակվել են: Հետագայում վերաքննիչ դատարանում խափանման միջոցի քննարկման համար ամուսինը դիմել փաստաբան Վարդուհի Գևորգյանի ծառայություններին, որը առաջին ատյանի դատարանում պաշտպանել էր որդու՝ Գագիկի շահերը և տեղեկացել, որ Մհեր Բաբաջանյանը Վարդուհի Գևորգյանին տվել է ոչ թե 40.000 ՀՀ դրամ գումար, այլ 20.000 ՀՀ դրամ գումար որպես վարձավճար /հ. 1, գ.թ. 90-94/:
Վկա Գագիկ Շահինյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2013 օգոստոսի 24-ին իրեն բերման են ենթարկել ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին, որտեղ կողոպուտի փորձ կատարելու կասկածանքով ձերբակալել են: 2013 թվականի օգոստոսի 27-ին իրեն տեղափոխել են Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան, որտեղ քննության էր առնվելու կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու մասին քննիչի միջնորդությունը: Մինչ դատական նիստը սկսելը նիստերի դահլիճի դռան մոտ տեսել է իրենց թաղամասի բնակիչ Մհեր Բաբաջանյանին, որը մատնացույց անելով մի կնոջ ասել է, որ իր փաստաբանն է ու հեռացել: Դատական նիստի ժամանակ տեղեկացել է, որ փաստաբանի անունը Վարդուհի է: Խափանման միջոցի միջնորդության քննարկման արդյունքում դատարանը որոշել է գրավը որպես խափանման միջոց կիրառել, դրա չափը սահմանելով 500.000 ՀՀ դրամ: Դատական նիստի ավարտից հետո իրեն տեղափոխել են ՁՊՎ, որտեղից էլ մի քանի ժամ անց իր հոր ուղեկցությամբ գնացել է տուն: Երեկոյան տանը խոսակցության ժամանակ հայրը ասել է, որ 2000 ԱՄՆ դոլար է հարկավոր, որ քրեական գործը կարճվի: Այդ ժամանակ նա խոսակցությունը չի շարունակել և հաջորդ օրը միայն հորից տեղեկացել է, որ այդ գումարը ուզում է իրենց հարևան Մհեր Բաբաջանյանը, սակայն այլ մանրամասներ չի իմացել: Այդ օրվանից սկսած հոր հեռախոսահամարին բազմաթիվ զանգեր են կատարվել, որի ժամանակ հայրը առանձնացել է և զրուցել: Մի անգամ էլ իրենց տուն է եկել Մհեր Բաբաջանյանը, որի հետ հայրը առանձնացել է պատշգամբում և զրուցել: Խոսակցությունը ինքը չի լսել, սակայն պատշգամբ դուրս գալուց լսել է, թե ինչպես է Մհեր Բաբաջանյանն առաջարկում հորը գնալ ինչ որ տեղ, իսկ հայրը հրաժարվում է /հ. 1, գ.թ. 96-98/:
Վկա Վարդուհի Գևորգյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2013 թվականի օգոստոսի 27-ին գտնվել է Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծի 23 շենքի 7 հասցեում գտնվող գրասենյակում, ուր եկել է մի անծանոթ տղամարդ, ներկայացել Մհեր անվամբ և հայտնել, որ Կնտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանում դատական նիստ է լինելու, որի ժամանակ անհրաժեշտ է գրավի միջնորդություն ներկայացնել: Միաժամանակ Մհերն իրեն տվել է 20.000 ՀՀ դրամ գումար՝ նիստին մասնակցելու համար և ուղեկցել դատարան: Դատական նիստի ժամանակ ինքը դատարանին միջնորդել է խափանման միջոց կիրառել գրավը, դատարանը այն բավարարել է՝ գրավի գումարի չափը սահմանելով 500.000 ՀՀ դրամ: Դատական նիստի ավարտից հետո ինքը ստացել է դատարանի որոշումը, այն փոխանցել է Մհերին և վերջինիս հետ կնքել համապատասխան պայմանագիր: Դրանից մի քանի օր հետո, ստույգ օրը չի հիշում թե երբ, իրեն զանգահարել է Գարեգին Շահինյանը և խնդրել, որպեսզի վերքաննիչ դատարանում ինքը պաշտպանի որդու շահերը: Ծառայությունների մատուցման պայմանագիր կնքելու ժամանակ Գարեգին Շահինյանին տեղեկացրել է, որ ինչպես և նախկին պայմանագիրը կնքելու ժամանակ, այս անգամ էլ նրա վարձավճարը կազմելու է 20.000 ՀՀ դրամ, որից Գարեգին Շահինյանը զարմացել է և ասել, որ Մհեր Բաբաջանյանը իրենից վերցրել է 40.000 ՀՀ դրամ գումար որպես փաստաբանի վարձավճար:
Վկա Արմեն Ասլանյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ աշխատում է Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանում որպես աշխատակազմի ղեկավար: 2013 թվականի օգոստոսի 27-ին գտնվել է աշխատավայրում՝ Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծի 23/1 հասցեում, երբ իրեն զանգել է իր հարևան Արթուր Եղիազարյանը և ասել, որ խորհուրդ ունի հարցնելու և ցանկանում է հանդիպել: Ինքը Արթուր Եղիազարյանին հրավիրել է իր աշխատասենյակ: Քիչ անց դատարանի անցագրային կետից իրեն տեղեկացրել են, որ Արթուր Եղիազարյանը մենակ չի եկել, նրա հետ կա ևս մեկ հոգի և իր կարգադրությամբ վերջիննրիս անցագիր են տվել և նրանք բարձրաձել են իր աշխատասենյակ, որը գտնվում է դատարանի շենքի երրորդ հարկում: Աստիճանավանդակի մոտից ինքը դիմավորել է Արթուր Եղիազարյանին և նրա հետի տղամարդուն, ուղեկցել իր սենյակ, որտեղ Արթուր Եղիազարյանը իրեն ծանոթացրել է եկած տղամարդու հետ, որին ներկայացրել է որպես թաղամասի բնակիչ՝ Մհեր անվամբ: Խոսակցության ժամանակ Մհերն ասել է, որ խորհուրդ ունի հարցնելու դատարանի հետ կապված ու սկսել է ներկայացնել, որ իրենց թաղամասից մի խեղճ երեխայի դատը պետք է լինի այդ օրը դատարանում ու ցանկացել է շարունակել, երբ ինքը ընդհատել է Մհերին ասելով, որ դատարանի հետ կապված ցանկացած հարց կամ խորհուրդ իր հետ քննարկման առարկա չի կարող լինել ու նման բաներից իրեն հարցեր չտան ու չխոսան: Այդքանով խոսակցությունը ավարտվել է և քիչ հետո Մհերը և Արթուր Եղիազարյանը միասին գնացել են: Հյուրերին ճանապարհել է մինչ աստիճանավանդակը ու տեսել, թե ինչպես են նրանք դատարանի շենքից դուրս գալիս /հ. 1, գ.թ. 220-223/:
Վկա Արթուր Եղիազարյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2013 թվականի ամռանը՝ օգոստոս ամսվա վերջերին, ստույգ օրը չի հիշում թե երբ, իրեն զանգահարել է իրենց թաղամասի բնակիչ Մհեր Բաբաջանյանը և իրենք պայմանավորվել են հանդիպել, որի ընթացքում Մհերը հայտնել է, որ իրավաբանի խորհրդի կարիք ունի ու հետաքրքրվել է ծանոթ իրավաբան ունենալու մասին: Հիշելով, որ իր հարևան, նույն շենքի բնակիչ Արմեն Ասլանյանը իրավաբան է ու աշխատում է Կենտրոնի դատարանում, Մհերին ասել է այդ մասին: Այնուհետև Մհերի խնդրանքով զանգահարել է Արմեն Ասլանյանին և տեղեկանալով, որ վերջինս գտնվում է աշխատավայրում ցանկություն է հայտնել հանդիպելու: Արմեն Ասլանյանը չի մերժել իրեն և ասել է, որ կարող են հանդիպել իր աշխատասենյակում: Մհեր Բաբաջանյանի հետ միասին գնացել են Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի շենք, որտեղ անցագրային կետի աշխատակիցը Արմեն Ասլանյանից կարգադրություն է ստացել երկուսին անցագրով թողնել ներս: Շենքի 3-րդ հարկում իրենց դիմավորել է Արմեն Ասլանյանը և ուղեկցել իր սենյակ, որտեղ էլ ինքը Մհերին ծանոթացրել է Արմեն Ասլանյանի հետ, ներկայացնելով որպես թաղի բնակիչ: Խոսակցության ժամանակ Արմեն Ասլանյանին տեղեկացրել է, որ Մհերը իրավաբանության հետ կապված խորհուրդ ունի հարցնելու ու Մհերը սկսել է խոսել, ներկայացնելով, որ իրենց թաղից ինչ որ երեխա Կենտրոնի դատարանի հետ կապված խնդիր ունի և ցանկացել է շարունակել խոսակցությունը, որի ժամանակ Արմեն Ասլանյանն անսպասելի ընդհատել է Մհերին և կտրուկ ասել, որ Կենտրոնի դատարանի հետ կապված ոչ մի հարց չի կարող քննարկվել կամ խորհուրդ տրվել: Այդ ժամանակ ինքը սկսել է այլ թեմաներից խոսել, փորձելով հարթել ստեղծված իրավիճակը: Նշել է միաժամանակ, որ տեղյակ չի եղել այն մասին, որ Մհերը նման հարց է ուղղելու Արմեն Ասլանյանին, այլապես Մհերին Արմենի հետ չէր ծանոթացնի: Կարճ ժամանակ անց Մհերի հետ դուրս գալով Արմենի աշխատասենյակից իջել են առաջին հարկ և դուրս եկել շենքից, որի ժամանակ Մհերը սկսել է արդարանալ, ասելով, որ պարզապես խորհուրդ է ցանկացել հարցնել իրավաբանության հետ կապված, ավել ոչինչ /հ. 1, գ.թ. 186-188, 231-234/:
Ապացույց ճանաչված, այլ փաստաթուղթ հանդիսացող, հեռահաղորդակցման ծառայություններ մատուցող ընկերությունների կողմից էլեկտրոնային կրիչների` ՚CDՙ սկավառակների վրա ստացված, նախաքննությամբ պարզված մեղադրյալ Մհեր Բաբաջանյանի կողմից 2013թ.-ին շահագործված բջջային հեռախոսահամարների վերծանումներով և դրանք զննելու մասին արձանագրությամբ՝ համաձայն որի պարզված և արձանագրված զանգերի ժամանակահատվածը, հաճախականությունը, դրանց հերթականությունը հիմնավորում են քրեական գործով տուժող Գարեգին Շահինյանի ցուցմունքներն այն մասին, որ տուժող Գարեգին Շահինյանը և մեղադրյալ Մհեր Բաբաջանյանը ծանոթ են իրար ու կեղծ պատրվակով Գարեգին Շահինյանից գումար պահանջելու և ստանալու ժամանակահատվածում շփվել են միմյանց հետ /հ. 1, գ.թ. 145-163/:
2013 թվականի օգոստոսի 30-ին Գարեգին Ալբերտի Շահինյանի կողմից ՀՀ կառավարությանն առընթեր ազգային անվտանգության ծառայությունում տված հաղորդումով այն մասին, որ իր որդուն՝ Գագիկ Շահինյանին 2013 թվականի օգոստոսի 24-ին, ժամը 21.30-ի սահմաններում վիճաբանություն կատարելու և ոսկյա շղթա պոկելու համար բերման են ենթարկել ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին: Տեղեկանալով այդ մասին փորձել է տեղեկություն իմանալ որդու մասին, սակայն ոչինչ չի կարողացել անել: 25.08.2013 թվականին քննիչից տեղեկացել է, որ հարուցվել է քրեական գործ և որդուն կողոպուտ կատարելու կասկածանքով ձերբակալել են: Նույն օրը կատարվածի մասին պատմել է հարևան Մհեր Բաբաջանյանին, որը ասել է, որ կապեր ունի և կլուծի նշված խնդիրը, առանց որևէ պահանջ ներկայացնելով: 27.08.2013 թվականի հանդիպել է Մհեր Բաբաջանյանին, ումից տեղեկացել է, որ հարցերը կարգավորված են, որդու նկատմամբ դատարանում խափանման միջոցը կփոխվի և գրավի դիմաց բաց կթողեն, որի համար պետք է մուծվի 500.000 ՀՀ դրամ գումար և նշված հարցը լուծելու համար պահանջել է լրացուցիչ 5000 ԱՄՆ դոլար գումար, որի չափը սակարկել է, գումարի չափը հասցնելով մինչև 4000 ԱՄՆ դոլարի: Այնուհետև Մհեր Բաբաջանյանի պահանջով նրան տվել է 40.000 ՀՀ դրամ գումար, որպես փաստաբանի վարձավճար և պայմանավորվել են, որ պահանջած 4000-ից 2000 ԱՄՆ դոլարը տալ նույն օրը, իսկ մնացած 2000 ԱՄՆ դոլարը 3-4 օր հետո: Մհեր Բաբաջանյանին հանդիպել է Նար Դոս փողոցում, վերջինիցս վերցրել դատարանի որոշումը, դատարանի հաշվեհամարին վճարել 500.000 ՀՀ դրամ գումարը և որդուն տարել տուն: Այդ օրվանից սկսած Մհեր Բաբաջանյանը բավական հաճախակի օրվա տարբեր ժամերին 093-40-80-99 հեռախոսահամարից սկսել է զանգահարել իր 077-74-94-22 հեռախոսահամարին և գումար պահանջել, իսկ ինքը ամեն կերպ փորձել է ժամանակ ձգել, ամեն անգամ նոր պատճառաբանություն բերելով: Մհեր Բաբաջանյանը նաև այցելել է իր բնակարան, փորձել է իրեն տանել ինչ որ գործարան, ինչ որ մարդկանց հետ հանդիպելու համար, սակայն ինքը որևէ տեղ չի գնացել ու կատարվածի մասին 30.08.2013 թվականին հաղորդում է տվել ազգային անվտանգության ծառայությունում /հ. 1, գ.թ. 5-7/:
Ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանում, դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները.
Տուժող Գարեգին Շահինյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2013 թվականի օգոստոսի 24-ին իր 077-74-94-22 բջջային հեռախոսին զանգահարել է մի անծանոթ տղամարդ և տեղեկացրել է, որ իր որդի Գագիկ Շահինյանը բերման է ենթարկվել ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին: Գնացել է ոստիկանություն և տեղեկացել է, որ որդուն ձերբակալել են: 25.08.2013թ. դուրս է եկել փողոց, որտեղ տեսել է իր հարևաններ Գևորգին, Արթուրին և Մհերին: Բացի նշվածներից` փողոցում եղել են նաև այլ անձինք, սակայն նրանց չի հիշում, քանի որ այդ օրերին ինքը գտնվել է բավականին անհանգիստ վիճակում: Մոտեցել է նրանց, հայտնել է իր որդի Գագիկ Շահինյանի ձերբակալված լինելու մասին, հարցրել է, թե ով կարող է օգնել որդուն ազատելու հարցում և խնդրել է նրանց օգնությունը: Հնարավոր է, որ խոստացել է դրա դիմաց վարձահատույց լինել: Այդ ժամանակ Մհեր Բաբաջանյանն իրեն ասել է, որ կճշտի հարցի լուծման հնարավոր տարբերակները և կտեղեկացնի իրեն: Այդ օրը Մհերի և իր միջև գումարային խոսակցություն չի եղել: 26.08.2013թ. Մհեր Բաբաջանյանի հետ գնացել է ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին: Ինքը սպասել է դրսում, իսկ Մհեր Բաբաջանյանը մտել է շենք: Այնտեղից դուրս գալով` նա կատակով ասել է, որ իրեն պետք է տա 10.000 ԱՄՆ դոլար: Այդ պահին իրեն գումարի չափը չի հետաքրքրել: Հետո Մ. Բաբաջանյանն իրեն ասել է, որ Գագիկ Շահինյանին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու և գործը կարճելու համար հարկավոր է 4000-ից 5000 ԱՄՆ դոլար գումար, ինքն էլ պատասխանել է, որ դա մեծ գումար է և այդքան գումար չունի: Հաջորդ օրը Մհեր Բաբաջանյանն իրեն հայտնել է, որ անհրաժեշտ է փաստաբան, որպեսզի որդու նկատմամբ, դատարանի որոշմամբ որպես կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց ընտրվի գրավը, այդ հարցով ինքը կարող է զբաղվել և դատարանի կողմից գրավ կիրառելու դեպքում անհրաժեշտ կլինի մուծել մոտ 500.000 ՀՀ դրամ՝ որպես գրավի գումար: Մհեր Բաբաջանյանն իրեն օգնել է իր որդի Գագիկ Շահինյանի նկատմամբ հարուցված քրեական գործի շրջանակներում նրա նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց գրավ կիրառելու հարցում: 27.08.2013 թվականին Մհեր Բաբաջանյանը զանգահարել է իրեն և հայտնել, որ վարձել է փաստաբան, նրան տվել է 40.000 ՀՀ դրամ: Երևան քաղաքի Նար-Դոսի փողոցում հանդիպել է Մհեր Բաբաջանյանին, փոխանցել է 40.000 ՀՀ դրամ գումարը` որպես փաստաբանի վարձավճար: Դատական նիստի ավարտից հետո Մհեր Բաբաջանյանը զանգահարել և հայտնել է, որ դատարանի որոշմամբ որդու` Գագիկ Շահինյանի նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրվել գրավը, դրանից հետո իրեն է փոխանցել դատարանի որոշումը: Մ. Բաբաջանյանը պարբերաբար զանգահարել, հանդիպել է իրեն և գրավը որպես խափանման միջոց կիրառելու դիմաց պահանջել է 2000 ԱՄՆ դոլար, ինչպես նաև որդուն քրեական պատասխանատվությունից ազատելու համար ևս 2000 ԱՄՆ դոլար: Մհեր Բաբաջանյանի կողմից պահանջվող այդ 2000 ԱՄՆ դոլարի մասին պատմել է իր կին Գոհար Սաֆարյանին և որդի Գագիկ Շահինյանին: Գումարի չափը նրանց քիչ է ասել, որ շատ չանհանգստանան: Մ.Բաբաջանյանը գումարները պահանջելիս չի նշել, որ այդ գումարները տալու է որևէ պաշտոնյայի: Նա միայն պահանջել է գումար, բայց թե ում պետք է տրվեր այն և այդ անձը պաշտոնյա է, թե ոչ` իրեն չի ասել, ինքն էլ չի հարցրել, քանի որ իրեն հետաքրքրել է միայն որդու ազատվելը: Ինքը համաձայնվել է Մհեր Բաբաջանյանին գումար տալ, սակայն խնդրել է, որ մի քիչ սպասի` մինչև գումար կհավաքի: Պարբերաբար զանգերից և հանդիպումներից բացի, 2013 թվականի օգոստոսի 29-ին Մհեր Բաբաջանյանն այցելել է իրենց բնակարան և առաջարկել է միասին գնալ ինչ որ գործարան, որտեղ մարդիկ են սպասում, սակայն ինքը չի համաձայնվել որևէ տեղ գնալ: Այդ հանդիպման ժամանակ տանը եղել են իր որդի Գագիկ Շահինյանը և կինը` Գոհար Սաֆարյանը, որոնք տեսել են Մհեր Բաբաջանյանին: 2013 թվականի օգոստոսի 30-ին ինքը որոշել է կատարվածի մասին հայտնել իրավապահ մարմիններին և հաղորդում է տվել ՀՀ կառավարությանն առընթեր ազգային անվտանգության ծառայությունում: Մհեր Բաբաջանյանին վերջին անգամ տեսել է 2013 թվականի սեպտեմբերի 12-ին, պատահաբար, Կենտրոն վարչական տարածքում` Խանջյան փողոցում գտնվող ՚Բոչկաՙ սրճարանի մոտ: Նա կրկին գումար է պահանջել, իսկ ինքը հայտնել է, որ ոչ մի գումար չի պատրաստվում տալ որևէ մեկին: Ինքը Մհեր Բաբաջանյանի հետ ունեցած հեռախոսազրույցները ձայնագրել և պահել է լազերային սկավառակի վրա, որը ներկայացրել է նախաքննական մարմնին: Որդուն պատասխանատվությունից ազատելու համար վարձահատույց լինելու առաջարկն սկզբում իր կողմից անելու հանգամանքը հաստատել կամ հերքել չի կարող, քանի որ այդ օրերին գտնվել է խառնաշփոթ վիճակում:
Վկա Գոհար Սաֆարյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ամբաստանյալ Մհեր Բաբաջանյանին ճանաչում է որպես հարևանի: 2013 թվականի օգոստոսի 24-ին, ժամը 23.00-ի սահմաններում տուն է եկել իր ամուսին Գարեգին Շահինյանը և ասել, որ որդին վիճաբանություն կատարելու համար գտնվում է ոստիկանության Կետնրոնականի բաժնում և նրան շուտով բաց կթողեն: Հաջորդ օրը, օգոստոսի 25-ի առավոտյան ամուսինը գնացել է ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին, իսկ երեկոյան ժամը 21:00-ի սահմաներում վերադարձել է տուն և պատմել, որ փողոցում պատահաբար տեսել է հարևան Մհեր Բաբաջանյանին, իսկ վերջինս իմանալով որդու հետ կատարվածի մասին` առաջարկել է իր օգնությունը նրան ազատ արձակելու հարցում: Մհեր Բաբաջանյանն իր օգնությունը ներկայացրել է որպես լավություն և դրա դիմաց ոչինչ չի պահանջել: 27.08.2013-ի առավոտյան ամուսինը կրկին գնացել է ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին` տեղեկություն իմանալու, ժամը 11:00-ի սահմաներում վերադարձել է տուն և պատմել է, որ Մհեր Բաբաջանյանն իրեն տեղեկացել է որդու նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկման մասին և հայտնել է, որ գրավի դիմաց որդուն բաց թողնելու համար անհրաժեշտ է 500.000 ՀՀ դրամ գումար: Իրենց խնայողություններից բացի, Ռուսաստանի Դաշնությունում բնակվող հարազատներից որոշակի գումար են խնդրել: Նույն օրը ժամը 16:00-ի սահմաններում ամուսնուն զանգահարել է Մհեր Բաբաջանյանը և ասել, որ դատն ավարտվել է, պետք է մուծվի գրավի գումարը, որպեսզի որդուն ազատ արձակեն: Ամուսինը գնացել է 500.000 ՀՀ դրամ գումարը գրավի դիմաց վճարելու և պաշտպանին 40.000 ՀՀ դրամ գումար տալու: Երեկոյան, ժամը 18:00-ի սահմաններում ամուսինն ու որդին վերադարձել են տուն: Ամուսնուց տեղեկացել է նաև, որ Մհեր Բաբաջանյանը 2000 ԱՄՆ դոլար գումար է պահանջել, որ Գարիկի վերաբերյալ քրեական գործը կարճվի, սակայն գումար հայթհայթելու պատրվակով ինքը ժամանակ է խնդրել: Ամուսինն իրեն պատմել է, որ Մհեր Բաբաջանյանն անընդհատ զանգում և պահանջում է 2000 ԱՄՆ դոլար գումարը: Մի անգամ Մհեր Բաբաջանյանն իրենց տուն է եկել և ամուսնուն առաջարկել է դուրս գալ խոսելու, սակայն ամուսինը չի համաձայնվել և զրուցել են իր ներկայությամբ: Մհեր Բաբաջանյանի կողմից որևէ վատ արարք չի նկատել, նրան ճանաչել է որպես դրական անձ: Դրանից հետո Մհեր Բաբաջանյանն իրենց տուն այլևս չի եկել, սակայն նրա զանգերը շարունակվել են: Հետագայում, վերաքննիչ դատարանում խափանման միջոցի հարցի քննարկման համար ամուսինը կրկին դիմել է փաստաբան Վարդուհի Գևորգյանին: Նա առաջին ատյանի դատարանում պաշտպանել էր որդու շահերը: Նրանից տեղեկացել են, որ Մհեր Բաբաջանյանը փաստաբանական ծառայություն մատուցելու դիմաց Վարդուհի Գևորգյանին տվել է 20.000 ՀՀ դրամ գումար: Իրեն հայտնի չէ, թե ինչու է Մհեր Բաբաջանյանը գումարներ պահանջել:
Վկա Գագիկ Շահինյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2013 օգոստոսի 24-ին իրեն բերման են ենթարկել ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին, որտեղ կողոպուտի փորձ կատարելու կասկածանքով ձերբակալել են: Ոստիկանությունում գտնվելու ժամանակ ինքը մի պահ տեսել է Մհեր Բաբաջանյանին, սակայն ոչինչ չեն խոսել: 2013 թվականի օգոստոսի 27-ին իրեն տեղափոխել են Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան` իր նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու մասին քննիչի միջնորդության քննարկմանը մասնակցելու համար: Մինչև դատական նիստը սկսելը նիստերի դահլիճի դռան մոտ տեսել է Մհեր Բաբաջանյանին: Վերջինս մատնացույց է արել մի կնոջ, ասել, որ նա փաստաբանն է, պետք է միջնորդի գրավ կիրառել ու հեռացել է: Մինչև դատական նիստը սկսելը փաստաբանը ծանոթացել է քրեական գործի նյութերին: Դատական նիստի ժամանակ տեղեկացել է, որ փաստաբանի անունը Վարդուհի է: Միջնորդության քննարկման արդյունքում դատարանը որոշում է կայացրել որպես կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառել գրավը` գումարի չափը սահմանելով 500.000 ՀՀ դրամ: Դատական նիստի ավարտից հետո իրեն տեղափոխել են ՁՊՎ, որտեղից էլ մի քանի ժամ անց իր հոր ուղեկցությամբ գնացել է տուն: Երեկոյան, տանը խոսակցության ժամանակ հայրն ասել է, որ անհրաժեշտ է 2000 ԱՄՆ դոլար գումար` իր նկատմամբ հարուցված քրեական գործը կարճելու համար: Ինքը խոսակցությունը չի շարունակել: Հաջորդ օրը հորից տեղեկացել է, որ այդ գումարը ուզում է իրենց հարևան Մհեր Բաբաջանյանը, սակայն այլ մանրամասներ չի իմացել: Այդ օրվանից սկսած հոր հեռախոսահամարին բազմաթիվ զանգեր են կատարվել, որի ժամանակ հայրը առանձնացել է և զրուցել: Մի անգամ էլ իրենց տուն է եկել Մհեր Բաբաջանյանը, որի հետ հայրը առանձնացել է պատշգամբում և զրուցել: Խոսակցությունն ինքը չի լսել, սակայն պատշգամբ դուրս գալուց լսել է, թե ինչպես է Մհեր Բաբաջանյանն առաջարկում հորը գնալ ինչ որ տեղ, իսկ հայրը հրաժարվում է:
Վկա Վարդուհի Գևորգյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2013 թվականի օգոստոսի 27-ին գտնվել է Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծի պողոտայի թիվ 23 շենքի թիվ 7 հասցեում գտնվող գրասենյակում, երբ գրասենյակ է այցելել Մհեր Բաբաջանյանը և ասել, որ Երևանի Կնտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանում դատական նիստ է լինելու, որով անհրաժեշտ է գրավի միջնորդություն ներկայացնել: Ինքը հետաքրքրվել է գրավի գումարի առկայությամբ և համաձայնվել է մատուցել անհրաժեշտ փաստաբանական ծառայություն, որի համար Մհերն իրեն տվել է 20.000 ՀՀ դրամ գումար և ուղեկցել դատարան: Դատարանում կարգադրիչներն իրեն ասել են, թե որ դահլիճում է տեղի ունենալու միջնորդության քննարկումը: Դատական նիստի ժամանակ ինքը դատարանին միջնորդել է որպես կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց Գագիկ Շահինյանի նկատմամբ կիրառել գրավը: Դատարանն իր միջնորդությունը բավարարել է և որոշել որպես կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառել գրավը` գումարի չափը սահմանելով 500.000 ՀՀ դրամ: Դատական նիստի ավարտից հետո ինքը ստացել է դատարանի որոշումը, այն փոխանցել է Մհեր Բաբաջանյանին և վերջինիս հետ կնքել համապատասխան պայմանագիր: Դրանից մի քանի օր հետո, ստույգ օրը չի հիշում, իրեն է զանգահարել Գարեգին Շահինյանը և խնդրել է վերաքննիչ դատարանում կրկին պաշտպանել որդու շահերը: Ծառայությունների մատուցման պայմանագիր կնքելու ժամանակ Գարեգին Շահինյանին տեղեկացրել է, որ ինչպես և նախկին պայմանագիրը կնքելու ժամանակ, այս անգամ էլ նրա վարձավճարը կազմելու է 20.000 ՀՀ դրամ:
Վկա Արմեն Ասլանյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ աշխատում է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանում որպես աշխատակազմի ղեկավար: 2013 թվականի օգոստոսի 27-ին գտնվել է Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծի պողոտայի թիվ 23/1 հասցեում գտնվող իր աշխատավայրում: Իրեն զանգահարել է իր հարևան Արթուր Եղիազարյանը և ասել, որ խորհուրդ ունի հարցնելու, ցանկանում է հանդիպել: Ինքն Արթուր Եղիազարյանին հրավիրել է իր աշխատասենյակ: Քիչ անց դատարանի անցագրային կետից իրեն տեղեկացրել են, որ Արթուր Եղիազարյանի հետ կա ևս մեկ հոգի: Իր կարգադրությամբ վերջիններիս տրվել են անցագրեր և նրանք բարձրացել են դատարանի շենքի երրորդ հարկում գտնվող իր աշխատասենյակ: Աստիճանավանդակի մոտից ինքը դիմավորել է Արթուր Եղիազարյանին և նրա հետ եկած տղամարդուն, ուղեկցել է իր աշխատասենյակ, որտեղ Արթուր Եղիազարյանն իրեն ծանոթացրել է եկած տղամարդու հետ: Վերջինիս ներկայացրել է Մհեր անվամբ: Խոսակցության ժամանակ Մհերն ասել է, որ խորհուրդ ունի հարցնելու դատարանի հետ կապված ու սկսել է ներկայացնել, ասելով` ՚իրենց թաղամասից մի խեղճ երեխայի դատը պետք է լինի այդ օրը դատարանումՙ: Մհերը ցանկացել է շարունակել իր միտքը, սակայն նրան ընդհատել և ասել է, որ դատարանի հետ կապված ցանկացած հարց կամ խորհուրդ իր հետ քննարկման առարկա չի կարող լինել: Պահանջել է նման հարցեր չտալ և խոսակցությունը չշարունակել: Այդքանով խոսակցությունն ավարտվել է և քիչ հետո Մհերն ու Արթուր Եղիազարյանը միասին դուրս են եկել իր աշխատասենյակից: Ինքը հյուրերին ճանապարհել է մինչ աստիճանավանդակը և տեսել է, թե ինչպես են նրանք դատարանի շենքից դուրս գալիս:
Վկա Արթուր Եղիազարյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2013 թվականի ամռանը, օգոստոս ամսվա վերջերին իրեն զանգահարել է իրենց թաղամասի բնակիչ Մհեր Բաբաջանյանը և պայմանավորվել են հանդիպել: Հանդիպման ընթացքում Մհերը հայտնել է, որ իրավաբանական խորհրդի կարիք ունի և հետաքրքրվել է ծանոթ իրավաբան ունենալու մասին: Հիշելով, որ իր հարևան Արմեն Ասլանյանն իրավաբան է և աշխատում է Կենտրոնի դատարանում` Մհերին ասել է այդ մասին: Այնուհետև Մհերի խնդրանքով զանգահարել է Արմեն Ասլանյանին, տեղեկացել է, որ վերջինս գտնվում է աշխատավայրում և ցանկություն է հայտնել հանդիպելու: Արմեն Ասլանյանը չի մերժել իրեն և ասել է, որ կարող են հանդիպել իր աշխատասենյակում: Մհեր Բաբաջանյանի հետ միասին գնացել են Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի շենք: Անցագրային կետի աշխատակիցը Արմեն Ասլանյանից կարգադրություն է ստացել երկուսին անցագրով թողնել ներս: Շենքի 3-րդ հարկում իրենց դիմավորել է Արմեն Ասլանյանը և ուղեկցել իր սենյակ, որտեղ էլ ինքը Մհերին ծանոթացրել է Արմեն Ասլանյանի հետ` ներկայացնելով որպես թաղի բնակիչ: Խոսակցության ժամանակ Արմեն Ասլանյանին տեղեկացրել է, որ Մհերը իրավաբանության հետ կապված խորհուրդ ունի հարցնելու: Մհերը հայտնել է, որ իրենց թաղից մի երեխա Կենտրոնի դատարանի հետ կապված խնդիր ունի և ցանկացել է շարունակել խոսակցությունը, սակայն Արմեն Ասլանյանն անսպասելի ընդհատել է Մհերին և կտրուկ ասել, որ Կենտրոնի դատարանի հետ կապված ոչ մի հարց իր կողմից չի կարող քննարկվել կամ խորհուրդ տրվել: Այդ ժամանակ ինքը սկսել է այլ թեմաներից խոսել և փորձել է հարթել ստեղծված իրավիճակը: Տեղյակ չի եղել այն մասին, որ Մհերը նման հարց է ուղղելու Արմեն Ասլանյանին, այլապես Մհերին Արմենի հետ չէր ծանոթացնի: Կարճ ժամանակ անց Մհերի հետ դուրս է եկել Արմենի աշխատասենյակից, իջել առաջին հարկ և դուրս եկել շենքից: Մհերը սկսել է արդարանալ, ասել է, որ պարզապես խորհուրդ է ցանկացել հարցնել իրավաբանության հետ կապված:
Պաշտպանության կողմի միջնորդությամբ որպես վկա հարցաքննված Գևորգ Խաչատրյանը դատարանին հայտնել է, որ ամբաստանյալին և տուժողին ճանաչում է որպես հարևանների: Մոտավորապես տեղյակ է, թե ինչ գործով է կանչվել դատարան: Իր բջջային հեռախոսահամարն է 091-57-33-22, որը հիմնականում օգտագործում է ինքը, սակայն եղել են դեպքեր, երբ բակում խնդրել են իրենից տրամադրել հեռախոսը զանգահարելու համար և ինքը չի մերժել: Ինքը Մհերենց տուն շատ վաղուց չի գնացել: Մհերի հեռախոսահամարը իր հեռախոսի մեջ գրանցված չէ: Ինքը և Մհերը օգտվում են միևնույն համացանցից: Եղել են դեպքեր, երբ համացանցի հետ կապված հարցեր առաջանալիս զանգահարել են միմյանց: Ներկայումս ինքը ձեռք է բերել նոր համացանց: Մհերին վերջին անգամ տեսել է փողոցում 2-3 օր առաջ: Մինչև դատարան գալը տեսել է Մհերին և նրան միայն ասել է, որ դատարանից ծանուցում է ստացել: Որքանով հիշում է` մոտ մեկ տարի առաջ ամռանը, հունիս կամ օգոստոս ամիսներին, երբ փողոցում կանգնած խոսելիս է եղել Արթուր Սահակյանի հետ և այնտեղ եղել են նաև իրենց բակից այլ անձինք` եկել է Մհեր Բաբաջանյանը: Գարեգինը մոտեցել է Մհերին, նրան հայտնել է իր որդու հետ ոստկանությունում առաջացած խնդիրների մասին և ասել. ՚Մհեր ջան կարաս օգնեսՙ: Մհերն էլ վերջինիս պատասխանել է, որ ինչով կարող է` կօգնի: Մնացած ոչնչից ինքը տեղյակ չէ: Մինչև Մհերին մոտենալը` Գարեգինն իրենց հետ խոսակցություն չի ունեցել: Նախկինում չեն եղել դեպքեր, որ ինքը լսած լինի, որ Մհերը այդպիսի հարցերով կարողանում է մարդկանց օգնել: Արթուր Սահակյանի հետ դատարանում ցուցմունք տալու մասին չի զրուցել: Նրան տեսել է դատարանում: Ինքը տեղյակ չէ, թե բացի Գարեգին Շահինյանից` ուրիշ մարդ մոտեցել է Մհեր Բաբաջանյանին: Չգիտի, թե Մհերը լայն շրջապատ և պաշտոնով ընկերներ ունի` թե ոչ: Ինքը Մհերի և Գարիկի հետ նույն կարգի հարևանական հարաբերությունների մեջ է: Նշված օրը իր բջջային հեռախոսը իր մոտ է եղել: Իր, Մհերի և Գարեգինի միջև հեռավորությունը եղել է մոտ 2 մետր:
Պաշտպանության կողմի միջնորդությամբ որպես վկա հարցաքննված Արթուր Սահակյանը դատարանին հայտնել է, որ ամբաստանյալին և տուժողին ճանաչում է որպես հարևանների: Մոտավորապես տեղյակ է, թե ինչ գործով է կանչվել դատարան: Ավելի մոտ հարաբերությունների մեջ է գտնվում Գարեգին Շահինյանի հետ: Ամբաստանյալի և տուժողի ընտանիքներին ճանաչում է: Իր հեռախոսհամարն է 091-43-60-50: Մհերի տան հեռախոսահանարն իրեն հայտնի չէ, իսկ նրա բջջային հեռախոսահամարը գրանցված է իր մոտ: Վերջին օրերի ընթացքում Մհերն իրեն չի զանգահարել: Որքան հիշում է` 2013թ. օգոստոսին, օրվա ընթացքում, ինքը, Գևորգը, իրենց բակի երեխաներից մի քանիսը կանգնած են եղել փողոցում, երբ Գարեգինը մոտեցել է իրենց և ասել իր որդու հետ ոստկանությունում առաջացած խնդիրների մասին: Նա խնդրել է, որ մի բան անեն: Այդ ժամանակ եկել է Մհերը: Գարեգինը դիմել է Մհերին և ասել. ՚որդիս Կենտրոնականի բաժնում է, կարող ես մի բան անել, Աստված երեխաներիդ դեմը կբերի, եթե օգնեսՙ: Նա նաև ՚մաղարիչՙ է խոստացել, սակայն այդ մասին նրա ասած կոնկրետ բառերը չի հիշում: Հետագայում Գարեգինը Մհերին խնդրել է նաև օգնել որդուն տուն բերելու հարցում և Մհերն իր ավտոմեքենայով գնացել, նրան բերել է տուն: Գարեգինն իրեն պատմել է, որ փաստաբանն ասել է, որ գրավի դիմաց որդուն բաց են թողել, սակայն գրավի չափի վերաբերյալ իրեն ոչինչ հայտնի չէ: Այդ գործով Մհեր Բաբաջանյանի դերակատարության մասին որևէ խոսակցություն չի եղել: Իրեն հայտնի չէ այնպսիսի դեպք, որ նախկինում Մհեր Բաբաջանյանը բակում նման հարցեր է լուծել:
Տվյալ դեպքում, ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը գտել է, որ թե նախաքննությամբ և թե դատաքննությամբ ձեռք չեն բերվել բավարար ապացույցներ հիմնավորված համարելու համար, որ Մհեր Բաբաջանյանը կաշառք տալու դրդչության հանցափորձ է կատարել:
Այդ մեղադրանքի մասով նա ենթակա է արդարացման` հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ:
Միաժամանակ, ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը վերլուծելով ամբաստանյալ Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքը, նրա ցուցմունքները և գործով ձեռք բերված ապացույցները, եզրահանգել է, որ ամբաստանյալ Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, խոշոր չափերով խարդախության փորձ կատարելն ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին:
Նման պայմաններում, անդրադառնալով ներկայացված վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանություններին` վիճարկվող դատական ակտն անհիմն լինելու, դատավարական իրավունքի խախտման, տուժողի կամ ամբաստանյալի կողմից նախաձեռնության գնահատման հարցում դատարանի կողմից ակնհայտ սխալ հետևության հանգելու և այլնի վերաբերյալ, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ նշվածի վերաբերյալ ներկայացված վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանություններն այն բավարարելու առումով որևէ իրավական հետևանք առաջացնել չեն կարող, հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ Սահմանադրության 22-րդ հոդվածի համաձայն` ՚/…/ Մարդուն չի կարելի հանցագործության համար մեղավոր ճանաչել, եթե արարքի կատարման պահին գործող օրենքով այն հանցագործություն չի համարվել:
/…/ՙ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն` ՚Քրեական պատասխանատվության միակ հիմքը հանցանք, այսինքն` այնպիսի արարք կատարելն է, որն իր մեջ պարունակում է քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները:ՙ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ հոդվածի համաձայն`
՚1. Արարքի հանցավորությունը, դրա պատժելիությունը և քրեաիրավական այլ հետևանքները որոշվում են միայն քրեական օրենքով:
2. Քրեական օրենքն անալոգիայով կիրառելն արգելվում էՙ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն` ՚Հանցագործություն է համարվում մեղավորությամբ կատարված` հանրության համար վտանգավոր այն արարքը, որը նախատեսված է սույն օրենսգրքով:
/…/ՙ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-րդ հոդվածի համաձայն`
՚Հանցափորձ է համարվում ուղղակի դիտավորությամբ կատարված այն գործողությունը /անգործությունը/, որն անմիջականորեն ուղղված է հանցանք կատարելուն, եթե հանցագործությունն ավարտին չի հասցվել անձի կամքից անկախ հանգամանքներով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-րդ հոդվածի համաձայն`
1. Կատարողի հետ մեկտեղ հանցակիցներ են համարվում կազմակերպիչը, դրդիչը և օժանդակողը:
2. /…/
3. /…/
4. Դրդիչ է համարվում այն անձը, ով մեկ ուրիշ անձի դրդել է հանցանք կատարելու՝ համոզելու, նյութապես շահագրգռելու, սպառնալիքի միջոցով կամ այլ եղանակով:
5. /…/ՙ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի համաձայն`
՚1. Պաշտոնատար անձին կաշառք տալը, այսինքն՝ պաշտոնատար անձին անձամբ կամ միջնորդի միջոցով նրա կամ այլ անձի համար դրամ, գույք, գույքի նկատմամբ իրավունք, արժեթղթեր կամ որևէ այլ առավելո ւթյուն խոստանալը կամ առաջարկելը կամ տրամադրելը՝ իր կամ իր ներկայացրած անձանց օգտին պաշտոնատար անձի կողմից իր լիազորությունների շրջանակում որևէ գործողություն կատարելու կամ չկատարելու կամ պաշտոնատար անձի կողմից իր պաշտոնեական դիրքն օգտագործելով այդպիսի գործողություն կատարելուն կամ չկատարելուն նպաստելու կամ ծառայության գծով հովանավորչության կամ թողտվության համար՝
պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի հարյուրապատիկից երկուհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանքով՝ մեկից երեք ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով:
2. Կաշառք տալը, որը կատարվել է խոշոր չափերով՝
պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկից չորսհարյուրապատիկի չափով, կամ ազատազրկմամբ՝ երկուսից հինգ տարի ժամկետով:
3. Կաշառք տալը, որը կատարվել է՝
1/ առանձնապես խոշոր չափերով,
2/ կազմակերպված խմբի կողմից՝
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ երեքից յոթ տարի ժամկետով:
4. Կաշառք տվող անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե տեղի է ունեցել կաշառքի շորթում, կամ եթե այդ անձը կաշառք տալու մասին ոչ ուշ, քան 3 օր հետո կամավոր հայտնել է իրավապահ մարմիններին:ՙ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն`
՚/…/
3. Յուրաքանչյուր ոք իր գործի քննության ժամանակ որպես իրավական փաստարկ իրավունք ունի մատնանշելու նույնանման փաստական հանգամանքներով մեկ այլ գործով Հայաստանի Հանրապետության դատարանի` օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտի հիմնավորումները, այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբանությունները:
4. Որոշակի փաստական հանգամանքներ ունեցող գործով վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի դատական ակտի հիմնավորումները, այդ թվում` օրենքի մեկնաբանությունները, պարտադիր են դատարանի համար նույնանման փաստական հանգամանքներով գործի քննության ժամանակ, բացառությամբ այն դեպքի, երբ վերջինս ծանրակշիռ փաստարկների մատնանշմամբ հիմնավորում է, որ դրանք կիրառելի չեն տվյալ փաստական հանգամանքների նկատմամբՙ:
Նույն օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն`
՚1. Յուրաքանչյուր ոք ունի արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ, անկախ և անկողմնակալ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում իր շահերին առնչվող քրեական գործի քննության իրավունք:
2. Դատավորը, դատախազը, քննիչը, հետաքննության մարմնի աշխատակիցը չեն կարող մասնակցել քրեական գործով վարույթին, եթե նրանք ուղղակի կամ անուղղակի շահագրգռված են գործի ելքով:
3. Քրեական հետապնդում իրականացնող մարմինը պարտավոր է ձեռնարկել սույն օրենսգրքով նախատեսված բոլոր միջոցառումները` գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման համար, պարզել ինչպես կասկածյալի և մեղադրյալի մեղավորությունը հիմնավորող, այնպես էլ նրանց արդարացնող, ինչպես նաև նրանց պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
4. Կասկածյալի, մեղադրյալի և նրանց պաշտպանի հայտարարություններն իրենց անմեղության, կասկածյալին կամ մեղադրյալին արդարացնող, իրենց պատասխանատվությունը մեղմացնող ապացույցների առկայության մասին, ինչպես նաև քրեական դատավարության ընթացքում օրինականության խախտումների վերաբերյալ բողոքները պետք է մանրակրկիտ ստուգի քրեական վարույթն իրականացնող մարմինըՙ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` ՚Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբՙ:
Նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` ՚Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալիՙ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի համաձայն` ՚Գործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման` ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցովՙ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն` ՚1.Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից:
2. Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբՙ:
Հարկ է նշել, որ ՏԴ/0053/01/12 քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Ռադիկ Լիպարիտի Պապյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իր 2013 թվականի ապրիլի 18-ին կայացված որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
՚16. Խարդախության հանցակազմի քրեաիրավական բնութագիրը Վճռաբեկ դատարանի կողմից վերլուծության է ենթարկվել Լ.Ավետիսյանի գործով որոշման մեջ: Նշված որոշմամբ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ ՚/…/ Խարդախությունը դասվում է սեփականության դեմ ուղղված հանցագործությունների, մասնավորապես՝ հափշտակությունների շարքին: Ինչպես երևում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի բովանդակությունից, խարդախությունը ՚խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի գույքի հափշտակությունը կամ ուրիշի գույքի նկատմամբ իրավունք ձեռք բերել/ն/ էՙ:
Թեև խարդախության պարագայում առկա է գույքի սեփականատիրոջ կողմից հանցագործին գույքը կամ դրա նկատմամբ իրավունքները փոխանցելու կամային ակտ, սակայն գույքը կամ դրա նկատմամբ իրավունքները փոխանցելու ակտի կամային բնույթը սեփականատիրոջ գիտակցության և կամքի վրա հանցագործի ունեցած ներգործության հետևանք է: Այս կապակցությամբ էական նշանակություն կարող է ունենալ թե գույքն ուրիշին հանձնելու գործում ով է նախաձեռնություն դրսևորել: Արդյոք գույքը կամ գույքի նկատմամբ իրավունքները հանձնելու տուժողի մտադրությունն առաջացել է հանցավորի կողմից նրան համոզելու և հորդորելու արդյունքում:
/…/օբյեկտիվ կողմից խարդախությունը կատարվում է խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով, ինչի արդյունքում մոլորության մեջ ընկած սեփականատերը կամ իրավասու այլ անձը կամավոր կերպով գույքը կամ գույքի նկատմամբ իրավունքները հանձնում է հանցագործին կամ այլ անձի կամ անձանց կամ չի խոչընդոտում վերջիններիս կողմից այդ գույքը կամ գույքի նկատմամբ իրավունքները վերցնելուն:
Սուբյեկտիվ կողմից խարդախությունը բնութագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ և շահադիտական նպատակով:
Խարդախությունը կատարվում է միայն ուղղակի դիտավորության մեղքի ձևով. հանցավորը պետք է գիտակցի, որ խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու միջոցով հափշտակում է ուրիշի գույքը, ինչպես նաև պետք է նախատեսի և ցանկանա դա:
Խարդախության սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է նաև շահադիտական նպատակի առկայությամբ, այսինքն` մինչև գույքը վերցնելը կամ գույքին տիրանալը հանցավորն ի սկզբանե նպատակ է ունենում հափշտակելու այն, չվերադարձնելու գույքը, չկատարելու խոստումը կամ պայմանագրային պարտավորությունները:
Հակառակ դեպքում, երբ գույքը չվերադարձնելու, խոստումը կամ պարտավորությունները չկատարելու դիտավորությունն առաջանում է գույքը վերցնելուց հետո /անկախ շարժառիթից/, խարդախության հանցակազմը բացակայում է:
Խարդախության միջոցով ուրիշի գույքը հափշտակելու ուղղակի դիտավորության և գույքը հափշտակելու շահադիտական նպատակի առկայության կամ բացակայության մասին դատարանի հետևությունները պետք է հիմնված լինեն գործով ձեռք բերված ապացույցների համակցության վրա:
Նշված ապացույցների գնահատման արդյունքում դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է հաստատված համարի, որ անձն ի սկզբանե նպատակ է ունեցել խարդախության միջոցով հափշտակել ուրիշի գույքը, և եթե ապացուցվի, որ ունեցել է, ապա խարդախության հանցակազմն առկա է:
Ընդ որում, եթե ապացույցների բավարար համակցությամբ և հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշով չի հիմնավորվում, որ շահադիտական նպատակը ծագել է համապատասխան գործարքի կնքումից առաջ, ապա նման դեպքերում խարդախության հանցակազմ առկա չէ: /տե՛ս Լիա Ավետիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի փետրվարի 24-ի թիվ ԵԿԴ/0176/01/09 որոշման 22-26-րդ կետերը/:
17. Վերահաստատելով և զարգացնելով Լ.Ավետիսյանի գործով որոշման մեջ արտահայտված իրավական դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ սեփականության դեմ ուղղված հանցագործությունների, մասնավորապես հափշտակությունների համար ընդհանուր հատկանիշ է հանդիսանում ուրիշի գույքին տիրանալը, որը կատարվում է տարբեր եղանակներով: Խարդախության դեպքում, ինչպես արդեն նշվեց, գույքը հանցավորին է անցնում սեփականատիրոջ կամքով, սակայն խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու հետևանքով: Ընդ որում, գույքը կամ դրա նկատմամբ իրավունքները փոխանցելու նպատակով սեփականատիրոջ գիտակցության և կամքի վրա հանցավորը կարող է ազդել /ներգործել/ տարբեր եղանակներով:
Մասնավորապես, իր հանցավոր նպատակն իրագործելու, գույքն իր տիրապետության տակ վերցնելու և այն հափշտակելու նպատակով խարդախություն կատարող անձը կարող է գույքի սեփականատիրոջը համոզել, հորդորել կատարելու այս կամ այն հանցագործությունը: Սեփականատերը, համաձայնելով կատարել նշված հանցագործությունը և խարդախություն կատարող անձին դիտարկելով որպես իրեն հանցակից, ընկնում է մոլորության մեջ և սխալ պատկերացնելով հանցագործության դեպքի զարգացումը, արարքի և հետևանքի միջև պատճառական կապը կամ հանցագործության մյուս հանգամանքները` կամավոր կերպով գույքը կամ դրա նկատմամբ իրավունքները հանձնում է խարդախին կամ այլ անձի կամ չի խոչընդոտում վերջիններիս կողմից այդ գույքը կամ գույքի նկատմամբ իրավունքները վերցնելուն:
18. Սույն գործի նյութերից երևում է, որ ամբաստանյալ Ռ.Պապյանը իր հանցավոր մտադրությունն իրագործելու և Ս.Քոսակյանի գույքը խարդախությամբ հափշտակելու նպատակով վերջինիս դրդել է իր միջոցով կաշառք տալ պաշտոնատար անձանց, որից հետո Ս.Քոսակյանից ստանալով կաշառքի առարկան` հափշտակել է այն /տե՛ս սույն որոշման 5-րդ կետը/: Հետևաբար Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ Ռ.Պապյանի արարքին ճիշտ քրեաիրավական գնահատական տալու համար անհրաժեշտ է համադրված վերլուծության ենթարկել հանցակցությունը և հանցափորձը սահմանող, ինչպես նաև կաշառք տալու և կաշառքի միջնորդության համար քրեական պատասխանատվություն նախատեսող իրավանորմերը:
19. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 37-րդ հոդվածի համաձայն` ՚Հանցակցություն է համարվում երկու կամ ավելի անձանց դիտավորյալ համատեղ մասնակցությունը դիտավորյալ հանցագործությանըՙ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՚Կատարողի հետ մեկտեղ հանցակիցներ են համարվում կազմակերպիչը, դրդիչը և օժանդակողըՙ: Հանցակցության հատկանիշների վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել Ա.Մաթևոսյանի և Ռ.Հարությունյանի գործով որոշման մեջ:
Համաձայն այդ որոշման`
՚/…/ հանցակցությանը բնորոշ են 3 հատկանիշ.
1. հանցագործության կատարումը երկու կամ ավելի անձանց կողմից
2. գործողությունների համատեղությունը
3. հանցակցության դիտավորյալ բնույթը:
Հանցակցության առաջին օբյեկտիվ հատկանիշը՝ հանցագործության կատարումը երկու կամ ավելի անձանց կողմից, արտահայտվում է այն բանում, որ հանցագործությունը պետք է կատարեն հանցագործության սուբյեկտ հանդիսացող երկու կամ մի քանի անձ: Հանցակիցներ կարող են լինել քրեական պատասխանատվության ենթարկելու տարիքի հասած մեղսունակ ֆիզիկական անձինք: Հանցակցության համար անհրաժեշտ է հանցագործության սուբյեկտի բոլոր հատկանիշներով օժտված ոչ պակաս երկու անձի առկայությունը:
Հանցակցության մյուս օբյեկտիվ հատկանիշը՝ հանցակիցների գործունեության համատեղությունը, նշանակում է, որ հանցագործության մասնակիցներից յուրաքանչյուրի գործողությունները փոխադարձ լրացնում են միմյանց և ուղղված են կոնկրետ հանցանքի կատարմանը: Հանցակիցները, միացնելով իրենց համատեղ ջանքերը, ձգտում են միասնական արդյունքի, և դրա համար յուրաքանչյուրն իր ներդրումն է ունենում ընդհանուր գործում:
Հանցակցության վերջին հատկանիշը գործունեության դիտավորյալ բնույթն է: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 37-րդ հոդվածը, որը տալիս է հանցակցության հասկացությունը, կոնկրետ մատնանշում է անձանց դիտավորյալ մասնակցությունը դիտավորյալ հանցագործության կատարմանը: Հանցակցության նման բնորոշումը հստակ ընդգծում է, որ անձինք գործում են միայն դիտավորյալ մեղքով և միայն դիտավորյալ հանցագործություններումՙ /տե՛ս Ալիկ Ռուդիկի Մաթևոսյանի և Ռաֆիկ Արայիկի Հարությունյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2008 թվականի հուլիսի 25-ի թիվ ՎԲ-48/08 որոշման 28-րդ կետը/:
Մեջբերված դիրքորոշումը Վճռաբեկ դատարանը զարգացրել է Ա.Միքայելյանի և Ա. Վաղարշակյանի գործով կայացված որոշման մեջ՝ արձանագրելով, որ ՚/…/ հանցակցի քրեական պատասխանատվության հիմքում ընկած է ոչ միայն նրա և կատարողի արարքի միջև պատճառական կապի առկայությունը, այլ նաև նրա կողմից կատարողի արարքի և դրա հետևանքների նկատմամբ որոշակի գիտակցական-կամային վերաբերմունք դրսևորելը:
Այսպես` հանցակցության սուբյեկտիվ կողմը նախատեսում է մեղքի բացառապես դիտավորյալ ձև, ընդ որում, որոշակի հանցանքի կատարմանն այլ անձանց հետ համատեղ մասնակցելու դիտավորությունն արտահայտվում է միայն ուղղակի ձևով, իսկ հանցագործության վտանգավոր հետևանքների նկատմամբ դրսևորվող դիտավորյալ մեղքի տեսակը կարող է լինել և՛ ուղղակի, և՛ անուղղակի:
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ հանցակցության սուբյեկտիվ կողմին բնորոշ է այն, որ յուրաքանչյուր հանցակից պետք է`
1/ գիտակցի, որ համատեղ գործում է կատարողի կամ այլ հանցակցի հետ.
2/ գիտակցի, որ իր արարքն անհրաժեշտ պայման է մյուս հանցակցի կողմից արարք կատարելու համար և ցանկանա համատեղ մասնակցել հանցագործությանը.
3/ նյութական հանցակազմի դեպքում նախատեսի հանրորեն վտանգավոր հետևանքը և ցանկանա կամ գիտակցաբար թույլ տա դրա առաջացումըՙ /տե՛ս Արամ Արշավիրի Միքայելյանի և Արայիկ Ժորժիկի Վաղարշակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2012 թվականի դեկտեմբերի 5-ի թիվ ԵԱՔԴ/0174/01/11 որոշման 17-րդ կետը/:
20. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ ՚Դրդիչ է համարվում այն անձը, ով մեկ ուրիշ անձի դրդել է հանցանք կատարելու՝ համոզելու, նյութապես շահագրգռելու, սպառնալիքի միջոցով կամ այլ եղանակովՙ:
Սույն որոշման նախորդ կետում մեջբերված դիրքորոշումների լույսի ներքո մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-րդ հոդվածի 4-րդ մասը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ դրդիչը, ազդելով կատարողի գիտակցության և կամքի վրա, տարբեր եղանակներով /համոզելով, նյութապես շահագրգռելով, սպառնալով և այլն/ վերջինիս մոտ առաջացնում է հանցանք կատարելու դիտավորություն և վճռականություն: Դրդչության սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ, հանցավորը գիտակցում է, որ իր գործողություններով մեկ ուրիշին դրդում է հանցանքի կատարմանը, նախատեսում և ցանկանում է այդ հանցանքի կատարումը:
21. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-րդ հոդվածի համաձայն` ՚Հանցափորձ է համարվում ուղղակի դիտավորությամբ կատարված այն գործողությունը /անգործությունը/, որն անմիջականորեն ուղղված է հանցանք կատարելուն, եթե հանցագործությունն ավարտին չի հասցվել անձի կամքից անկախ հանգամանքներովՙ:
Մեջբերված քրեաիրավական դրույթը Վճռաբեկ դատարանը վերլուծության է ենթարկել Ա.Բաղդասարյանի գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ ՚Օբյեկտիվ կողմից հանցափորձը բնութագրվում է`
1. գործողությամբ /անգործությամբ/, որն անմիջականորեն ուղղված է հանցանքի կատարմանը,
2. հանցագործությունն անձի կամքից անկախ հանգամանքներով ավարտին չհասցնելով:
Հանցափորձն առկա է այն ժամանակ, երբ հանցագործությունը մինչև վերջ չի հասցվում, այլ կերպ` հանցակազմի օբյեկտիվ կողմի կատարումն սկսվում է, սակայն չի ավարտվում: Նյութական հանցագործության դեպքում չի առաջանում օրենքով նախատեսված հետևանքը կամ հետևանքն առաջանում է, սակայն ոչ հանցավորի դիտավորությամբ նախատեսվածը /…/:
Հանցափորձը բնութագրող /…/ հատկանիշն այն է, որ հանցագործությունը մինչև վերջ չի հասցվում հանցավորի կամքից անկախ հանգամանքներում: Սուբյեկտիվ կողմից հանցափորձը հնարավոր է միայն ուղղակի դիտավորությամբՙ /տե՛ս Արարատ Վազգենի Բաղդասարյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0168/01/10 որոշման 16-րդ կետը/:
22. Ամփոփելով սույն որոշման 19-21-րդ կետերում շարադրված վերլուծությունը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ
ա/ դրդչի արարքը ենթակա է որակման կատարողի արարքի համար պատասխանատվություն նախատեսող ՀՀ քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածով՝ հղում կատարելով նույն օրենսգրքի 38-րդ հոդվածին: Այն դեպքում, երբ հանցագործությունն ավարտին չի հասցվում կատարողի կամքից անկախ պատճառներով, դրդչի արարքը ենթակա է որակման ՀՀ քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածով՝ հղում կատարելով նույն օրենսգրքի 38-րդ և 34-րդ հոդվածներին,
բ/ այն դեպքում, երբ դրդչությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքում նախատեսված է որպես հանցագործության օբյեկտիվ կողմի հատկանիշ /օրինակ՝ անչափահասին հանցանքի կատարմանը ներգրավելը /ՀՀ քրեական օրենսգրքի 165-րդ հոդվածի 1-ին մաս/, որը կատարվում է խոստումներ տալու, խաբեության կամ այլ եղանակով, ինքնասպանության հակելը /ՀՀ քրեական օրենսգրքի 111-րդ հոդված//, արարքը որակելիս ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-րդ հոդվածի 4-րդ մասի վրա հղում չի կատարվում,
գ/ դրդչությունը կարող է առանձին հանցագործությունների կատարման միջոց հանդիսանալ /օրինակ՝ խարդախությունը, որը կատարվում է խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով/:
23. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 1-ին մասը պատասխանատվություն է նախատեսում պաշտոնատար անձին կաշառք տալու, այն է՝ պաշտոնատար անձին անձամբ կամ միջնորդի միջոցով նրա կամ այլ անձի համար դրամ, գույք, գույքի նկատմամբ իրավունք, արժեթղթեր կամ որևէ այլ առավելություն խոստանալու կամ առաջարկելու կամ տրամադրելու համար՝ իր կամ իր ներկայացրած անձանց օգտին պաշտոնատար անձի կողմից իր լիազորությունների շրջանակում որևէ գործողություն կատարելու կամ չկատարելու կամ պաշտոնատար անձի կողմից իր պաշտոնեական դիրքն օգտագործելով այդպիսի գործողություն կատարելուն կամ չկատարելուն նպաստելու կամ ծառայության գծով հովանավորչության կամ թողտվության համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 4-րդ մասում ամրագրված է խրախուսական նորմ, որի համաձայն՝ ՚Կաշառք տվող անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե տեղի է ունեցել կաշառքի շորթում, կամ եթե այդ անձը կաշառք տալու մասին ոչ ուշ, քան 3 օր հետո կամավոր հայտնել է իրավապահ մարմիններինՙ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 313-րդ հոդվածի 1-ին մասը պատասխանատվություն է նախատեսում կաշառքի միջնորդության, այն է՝ կաշառք տվողի և կաշառք ստացողի միջև կաշառքի շուրջ համաձայնության գալուն կամ արդեն կայացած համաձայնության իրականացմանը նպաստելու համար:
Մեջբերված քրեաիրավական դրույթների համադրված վերլուծությունից երևում է, որ կաշառք տալը կարող է կատարվել ինչպես անձամբ, այնպես էլ միջնորդի միջոցով: Այլ խոսքով՝ կաշառքի միջնորդությունը կաշառք տալուն աջակցելու ձևերից մեկն է, որը տարբերվում է կաշառք տալու հանցակցության ձևերից՝ կազմակերպումից, դրդչությունից և օժանդակությունից: Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ կաշառքի միջնորդության հանցակազմն իր մեջ չի ներառում այսպես կոչված ՚կարծեցյալ միջնորդությանՙ դեպքերը: ՚Կարծեցյալ միջնորդություննՙ այն իրադրությունն է, երբ անձը կաշառք տվողից վերցնում է կաշառքի առարկան` իբրև թե պաշտոնատար անձին հանձնելու համար, սակայն մտադրություն չունի փոխանցել այն:
Ընդ որում, հնարավոր են ՚կարծեցյալ միջնորդությանՙ մի քանի իրավիճակներ, այն է՝
1/ կաշառք տալու նախաձեռնություն ցուցաբերում է ՚կարծեցյալ միջնորդըՙ, ով համոզում է կաշառք տվողին, որ ինքն անհրաժեշտ կապեր ունի համապատասխան պաշտոնատար անձի հետ և դրդում է իրեն տալ կաշառքի առարկան՝ համապատասխան պաշտոնատար անձին փոխանցելու համար, սակայն չի կատարում իր խոստումը և չի փոխանցում կաշառքի առարկան,
2/ կաշառք տալու նախաձեռնություն ցուցաբերում է կաշառք տվողը, ով ՚կարծեցյալ միջնորդինՙ համոզում է կաշառքը տալ պաշտոնատար անձին, իսկ ՚կարծեցյալ միջնորդըՙ համաձայնվում է` նպատակ չունենալով կաշառքի առարկան փոխանցել պաշտոնատար անձին:
Ինչ վերաբերում է ՚կարծեցյալ միջնորդիՙ արարքի որակմանը, ապա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ նման դեպքերում արարքը ճիշտ որակելու համար նախ և առաջ անհրաժեշտ է պարզել և գործով ձեռք բերված ապացույցներով հիմնավորել, թե ով է նախաձեռնել կաշառք տալը՝ ՚կարծեցյալ միջնորդըՙ, թե կաշառք տվողը: Ուստի, այն դեպքում, երբ ՚կարծեցյալ միջնորդըՙ որևէ անձի օգտին գործողություններ /անգործություն/ կատարելու նպատակով դրդում է անձին իրեն փոխանցել կաշառքի առարկան, որպեսզի ինքը փոխանցի պաշտոնատար անձին, սակայն ի սկզբանե նման մտադրություն չի ունենում, այլ ցանկանում է հափշտակել այն, ապա արարքը պետք է որակվի համակցության կանոններով՝ որպես խարդախություն և կաշառք տալու փորձի դրդչություն: Ընդ որում, որևէ իրավական նշանակություն չունի` դրդիչը կոնկրետ նշել է, թե որ պաշտոնատար անձին է ենթադրվում փոխանցել կաշառքի առարկան, թե ոչ:
Հետևաբար ՚կարծեցյալ միջնորդիՙ արարքը հանցագործությունների համակցության կանոններով որակելու համար անհրաժեշտ է պարզել, թե գործով ձեռք բերված փաստական տվյալներով հիմնավորվե՞լ է արդյոք, որ կաշառք տալը նախաձեռնել է ՚կարծեցյալ միջնորդըՙ և անձի մեղադրանքի ծավալում ընդգրկվե՞լ է արդյոք, որ դրդիչը համոզելու, հորդորելու կամ այլ եղանակով ազդել է կաշառք տվողի գիտակցության և կամքի վրա:
24. Սույն որոշման 16-22-րդ կետերում շարադրված վերլուծության հետ համադրելով սույն որոշման 23-րդ կետում շարադրված վերլուծությունը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ՚կարծեցյալ միջնորդիՙ արարքը որպես կաշառք տալու դրդչություն և խարդախություն որակվում է այն դեպքում, երբ ինչպես ՚կարծեցյալ միջնորդըՙ, այնպես էլ կաշառք տվողը գիտակցում են, որ հանցանք են կատարում և ցանկանում են դա: Բացի այդ, ինչպես ՚կարծեցյալ միջնորդըՙ, այնպես էլ կաշառք տվողը գիտակցում են, որ գործում են համատեղ, թեև նրանց նպատակներն ու շարժառիթները տարբեր են:
՚Կարծեցյալ միջնորդիՙ արարքը որպես կաշառք տալու դրդչություն և խարդախություն որակելը պայմանավորված է նաև այն հանգամանքով, որ կաշառք տալու դրդչությունն ինքնուրույն հանցագործություն է և թեև պարունակում է խարդախության հատկանիշներ, այնուամենայնիվ չի հանդիսանում խարդախության միջոց: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ ՚կարծեցյալ միջնորդիՙ արարքը խարդախությունից բացի, կարող է պարունակել նաև այլ հանցագործության հատկանիշներ /օրինակ` անձի գույքին խարդախությամբ տիրանալու նպատակով հանցավորը դրդում է փաստաթղթեր կեղծել: Նման դեպքերում արարքը պետք է որակվի հանցագործությունների համակցությամբ որպես խարդախություն և կեղծ փաստաթղթեր պատրաստելու կամ իրացնելու դրդչություն/:
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ, անկախ այն հանգամանքից, թե ով է նախաձեռնել կաշառք տալը, կաշառք տվողի արարքը պետք է որակվի որպես կաշառք տալու փորձ, քանի որ վերջինս որոշ գործողություններ է կատարում, որոնք անմիջականորեն ուղղված են հանցանք կատարելուն /օրինակ` միջնորդին փոխանցում է կաշառքի առարկան/, սակայն հանցագործությունն ավարտին չի հասցվում նրա կամքից անկախ հանգամանքներովՙ:
Սույն գործով, ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը հիմնավորված է համարել հետևյալը.
2013 թվականի օգոստոսի 24-ին, Երևանում, տուժող Գարեգին Շահինյանի որդի Գագիկ Շահինյանին բերման են ենթարկել ՀՀ ոսիկանության Կենտրոնականի բաժին` հափշտակություն կատարելու կասկածանքով և ձերբակալել են: Հաջորդ օրը, Երևանի Քրիսափորի փողոցում գտնվող իրենց շենքի բակում տուժող Գ.Շահինյանը հանդիպել է հարևանությամբ բնակվող, ամբաստանյալ Մ.Բաբաջանյանին և խնդրել է օգնել որդուն ազատելու հարցում` խոստանալով վարձահատույց լինել այդ օգնության համար:
Ամբաստանյալ Մ.Բաբաջանյանն որոշել է օգտվել առիթից և խարդախությամբ, օգնություն ցուցաբերելու պատրվակով գումար հափշտակել տուժողից: Այդ նպատակով, տուժողի որդուն գրավի դիմաց ազատ արձակելուց հետո, նա 2013 թվականի օգոստոսի 27-ին տուժողից պահանջել է իրեն տալ 4000 ԱՄՆ դոլար գումար, պատճառաբանելով, որ 2000 ԱՄՆ դոլար գումարն անհրաժեշտ է` այլընտրանքային խափանման միջոց գրավ կիրառված լինելու համար, ևս 2000 ԱՄՆ դոլար գումար` գործի վարույթը հետագայում կարճելու համար: 4000 ԱՄՆ դոլար գումար տալու պահանջը նա պարբերաբար ներկայացրել է տուժողին` մինչև 2013 թվականի սեպտեմբերի 12-ը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ և 365-րդ հոդվածների հիմքով՝ մեղադրական դատավճիռը չի կարող հիմնված լինել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում, երբ հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունն ապացուցված է դատական քննության ընթացքում: Հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ: Մեղադրանքն ապացուցվելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրալի կամ կասկածյալի:
Տվյալ դեպքում, ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը գտել է, որ թե նախաքննությամբ և թե դատաքննությամբ ձեռք չեն բերվել բավարար ապացույցներ հիմնավորված համարելու համար, որ Մհեր Բաբաջանյանը կաշառք տալու դրդչության հանցափորձ է կատարել:
Մեղադրանքի այդ մասով նա ենթակա է արդարացման` հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ:
Միաժամանակ, ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը վերլուծելով ամբաստանյալ Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքը, նրա ցուցմունքները և գործով ձեռք բերված ապացույցները, եզրահանգել է, որ ամբաստանյալ Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, խոշոր չափերով խարդախության փորձ կատարելն ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին:
Հարկ է նշել, որ տվյալ դեպքում, ամբաստանյալ Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցներն, ինչպես առանձին վերցված, այնպես էլ իրենց համակցությամբ բավարար չեն հիմնավոր հետևության հանգելու այն մասին, որ ամբաստանյալ Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանը կատարել է վերը նշված մասով /մեղադրանքի այդ մասով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով/ իրեն վերագրվող արարքը:
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը ամբաստանյալ Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում` մեղադրանքի այդ մասով արդարացնելու հարցում հանգել է ճիշտ եզրակացության, հետևաբար վիճարկվող դատական ակտն այդ մասով բեկանելու և փոփոխելու հիմքեր չկան:
Նման պայմաններում, վերը շարադրված հանգամանքների առկայության պայմաններում, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Երևան քաղաքի դատախազի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանությունները` վիճարկվող դատական ակտն անհիմն լինելու, դատավարական իրավունքի խախտման, տուժողի կամ ամբաստանյալի կողմից նախաձեռնության գնահատման հարցում դատարանի կողմից ակնհայտ սխալ հետևության հանգելու և այլնի վերաբերյալ, տվյալ դեպքում, անհիմն են և այն բավարարելու առումով որևէ իրավական հետևանք առաջացնել չեն կարող:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. ՚Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համարՙ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. ՚Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբՙ:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. ՚Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործություններըՙ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված են պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները:
Վերոհիշյալ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. ՚Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթներըՙ:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. ՚Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներովՙ:
Նույն հոդվածի 3-րդ մասի. ՚Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակներըՙ:
՚/…/ Պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Հանցակազմի սահմաններից դուրս գտնվելով, դրանք բնութագրում են ինչպես կատարված հանցագործությունը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը, հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին` համապատասխանաբար բարձրացնելով կամ իջեցնելով այն:
Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել` ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս:
Քրեական օրենքի Ընդհանուր մասի վերը թվարկված դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը /տես ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2007թ. հոկտեմբերի 26-ի` Թ.Տեր-Գրիգորյանի վերաբերյալ գործով ՎԲ-192/07 որոշումը/:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. ՚Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`/…/
6/ ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար.
7/ ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ.
8/ ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը/…/ՙ:
Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում արձանագրել, որ ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը /այսուհետ` դատարան/ ամբաստանյալ Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առել ինչպես ամբաստանյալի կողմից կատարած հանցագործության բնույթն ու հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ ամբաստանյալի անձը բնութագրող ու պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներն, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չարձանագրելը:
Քննության առնելով ամբաստանյալ Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանի նկատմամբ նշանակված պատժի հարցը` վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում կատարած հանցագործության բնույթը և հասարակական վտանգավորության աստիճանը, կատարման հանգամանքները, դատական ակտում շարադրված ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալներն ու պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներն այն, որ նախկինում դատապարտված չի եղել, բնութագրվում է դրականորեն, խնամքին մինչև տասնչորս տարեկան երկու երխանների /Հենրի Մհերի Բաբաջանյանը ծնված` 2012թ. սեպտեմբերի 12-ին և Մանե Մհերի Բաբաջանյանը ծնված` 2008թ. հուլիսի 01-ին/ առկայությունը, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չարձանագրելը:
Որպիսի պայմաններում, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ տվյալ դեպքում, ամբաստանյալ Մհեր Բաբաջանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքիի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված սանկցիայի շրջանակներում նշանակվել է տուգանքի ձևով համաչափ պատիժ` տուգանք նվազագույն աշխատավարձի հազարապատիկի` 1.000.000 /մեկ միլիոն/ ՀՀ դրամ գումարի չափով, հետևաբար նշվածի վերաբերյալ ներկայացված վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանություններն անհիմն են և այն այդ մասով բավարարելու առումով որևէ իրավական հետևանք առաջացնել չեն կարող:
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը ամբաստանյալ Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նշանակված պատժատեսակի և չափի հարցում հանգել է ճիշտ եզրակացության, հետևաբար վիճարկվող դատական ակտն այդ մասով ևս բեկանելու և փոփոխելու հիմքեր չկան:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ հոդվածներով, վերաքննիչ դատարանը.
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 38-34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 14.04.2014թ. դատավճիռը թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ Երևան քաղաքի դատախազի վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Սույն որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակվելու պահից մեկամսյա ժամկետում
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐª ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է.
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐª Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
14 ապրիլի 2014թ. ք. Երևան
ԵԿԴ-0263/01/13
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների
ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը հետևյալ կազմով.
նախագահող դատավոր` Մ. Մարտիրոսյան,
քարտուղար` Ա. Հովհաննիսյան,
մասնակցությամբ`
մեղադրող
Երևան քաղաքի դատախազության
ավագ դատախազ Է. Սաղաթելյանի,
պաշտպան Գ. Հովհաննիսյանի,
տուժող Գ. Շահինյանի,
դատարանում, դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի
Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանի`
/ծնված 27.08.1973թ. Երևան քաղաքում, հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին երկու անչափահաս երեխա, չի աշխատում, նախկինում չդատված, հաշվառված է և բնակվել է Երևանի Քրիստափորի թիվ 112 տանը, կալանքի տակ չէ/, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 38-34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով։
Գործի դատավարական նախապատմությունը
ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության ծանր հանցագործությունների քննության բաժնում 2013թ. սեպտեմբերի 19-ին հարուցվել է թիվ 59103813 քրեական գործը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, Մհեր Բաբաջանյանի կողմից խոշոր չափերի գումարի խարդախության փորձ կատարելու դեպքի առթիվ և 28.09.2013թ. ընդունվել է ավագ քննիչի վարույթ։
Քննիչի 2013թ. նոյեմբերի 21-ի որոշմամբ Մհեր Բաբաջանյանը որպես մեղադրյալ է ներգրավվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և նրա նկատմամբ նույն օրը որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին։
Քննիչի 2013թ. դեկտեմբերի 03-ի որոշմամբ, կաշառք տալու փորձ կատարելու համար Գարեգին Ալբերտի Շահինյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի դրույթի ուժով` հանցագործության մասին կամովին հայտնելու հիմքով քրեական հետապնդում չի իրականացվել։
Քննիչի 11.12.2013թ. դեկտեմբերի 11-ի թիվ 7/2-114 կգ գրությամբ քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու և դատարան ուղարկելու միջնորդությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի դատախազին։
Երևան քաղաքի դատախազության ավագ դատախազ Է. Սաղաթելյանի 2013թ. դեկտեմբերի 13-ի որոշմամբ, մեղադրական եզրակացությամբ ստացված թիվ 59103813 քրեական գործը վերադարձվել է քննիչին` Մհեր Բաբաջանյանին լրացուցիչ մեղադրանք առաջադրելու համար։ Քննիչի նույն օրվա որոշմամբ լրացուցիչ նախաքննության վերադարձված քրեական գործն ընդունվել է վարույթ և նախաքննությունը վերսկսվել է։
Քննիչի 2013թ. դեկտեմբերի 17-ի որոշումներով Մհեր Բաբաջանյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել և լրացվել է, նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 38-34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով։
2013թ. դեկտեմբերի 26-ին Մհեր Բաբաջանյանի վերաբերյալ քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան։
Նախաքննության մարմինը հիմնավորված է համարել հետևյալը.
«Երևան քաղաքի Քրիստափորի փողոցի բնակիչ՝ սույն քրեական գործով մեղադրյալ Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանը և նույն փողոցի բնակիչ Գարեգին Ալբերտի Շահինյանը հանդիսանալով հարևաններ, միմյանց հետ գնտվել են բարիդրացիական հարաբերությունների մեջ։
2013 թվականի օգոստոսի 24-ին Գարեգին Շահինյանի որդուն` Գագիկ Շահինյանին հափշտակություն կատարելու կասկածանքով բերման են ենթարկել ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին։ Տեղի ունեցածի մասին տեղեկություններ ստանալու նպատակով Գարեգին Շահինյանը գնացել է ոստիկանության բաժին և տեղեկացել է, որ որդու կողմից հափշտակության փորձ կատարելու դեպքի առթիվ հարուցվել է քրեական գործ, իսկ որդին` ձերբակալվել է։ Հաջորդ օրը Գարեգին Շահինյանը բակում պատահաբար հանդիպել է իր հարևան Մհեր Բաբաջանյանին և զրույցի ընթացքում որդու ձերբակալման մասին պատմել է վերջինիս։ Մհեր Բաբաջայանը Գարեգին Շահինյանի որդուն օգնելու պատրվակով ներկայացրել է, թե իբր ունի մեծ կապեր, ճանաչում է «պետքական» մարդկանց ևգխոստացել է, լուծել այդ հարցը։ Այնուհետև` 2013թ-ի օգոստոսի 26-ին, Մհեր Բաբաջանյանը Գարեգին Շահինյանին մոլորության մեջ գցելով, իրական, ճշմարիտ փաստերը դիտավորյալ խեղաթյուրելով նրան հայտնել է, թե գտել է «գործը գլուխ» բերող անձին և կարող է լուծել որդուն ազատելու հարցը։ Ստանալով Գարեգին Շահինյանի համաձայնությունը, նրանից խոշոր չափերի գումար հափշտակելու դիտավորությամբ, իր հանցվոր մտադրությունն իրագործելու նպատակով, Մհեր Բաբաջանյանն, օգտագործելով իր և Գարեգին Շահինյանի միջև առկա վստահությունը նրան հայտնել է, որ որդու վերաբերյալ քրեական գործը կարճելու համար կարող է պահանջվել 4000 ԱՄՆ դոլար գումար։ Քանի որ Գարեգին Շահինյանը նշված գումարը չի ունեցել Մհեր Բաբաջանյանի նախաձեռնությամբ պայմանավորվել են խափանման միջոցը դատարանում քննարկելու ժամանակ գրավի միջնորդություն կատարել, որի համար փաստաբան վարձելու նպատակով Գարեգին Շահինյանից պահանջել և որպես փաստաբանի վարձավճար, ստացել է 40.000 ՀՀ դրամ։ Դրանից հետո Մհեր Բաբաջանյանը դիմել է ՀՀ փաստաբանների պալատի փաստաբան Վարդուհի Գևորգյանին ու դատական նիստին մասնակցելու համար նրան վճարել է 20.000 ՀՀ դրամ։ Մնացած 20.000 ՀՀ դրամ գումարը պահել է իրեն` որպես Գարեգին Շահինյանին մատուցած ծառայությունների վճար։
27.08.2013 թվականին Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջաների ընդհանուր իրավասության դատարանը, դատական նիստում, քննարկելով Կենտրոնականի քննչական բաժնի քննիչի թիվ 15145813 քրեական գործով ներկայացված միջնորդությունը` մեղադրյալ Գագիկ Գարեգինի Շահինյանի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու վերաբերյալ, բավարարել է այն և որպես կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց է կիրառել գրավը՝ գրավի գումարը սահմանելով 500.000 ՀՀ դրամ։
Դատական նիստի ավարտից հետո, Մհեր Բաբաջանյանը փաստաբան Վարդուհի Գևորգյանից վերցնելով դատարանի հիշյալ որոշումը, այն Երևան քաղաքի Նար-Դոս փողոցում փոխանցել է Գարեգին Շահինյանին, որից հետո Մհեր Բաբաջանյանը, շարունակելով իր հանցավոր մտադրությունը, իրականությունը սխալ ներկայացնելով, փաստերը դիտավորյալ խեղաթյուրելով, հարցի դրական լուծման համար պաշտոնատար անձանց որպես կաշառք գումարներ տալու պատրվակով, իր նախաձեռնությամբ Գարեգին Շահինյանից 2013թ-ի օգոստոսի 27-ին պահանջել ու վերջինիս գիտակցության և կամքի վրա ազդելով, համոզելու եղանակով դրդել է նրան, հարցի դրական լուծման համար, իր միջոցով, խոշոր չափերի` 1.623.680 ՀՀ դրամին համարժեք 4.000 ԱՄՆ դոլար կաշառք տալ պաշտոնատար անձանց, որին Շահինյանը տվել է իր համաձայնությունը և խոստացել գումար հայթայթել ու մաս-մաս վճարել պահանջված գումարը։
Մհեր Բաբաջանյանը, նույն պատրվակով, 2013 թվականի օգոստոսի 27-ից Երևան քաղաքի տարբեր վայրերում՝ հեռախոսազանգերի և հանդիպումների ժամանակ Գ.Շահինյանից պահանջել է գումարը, սակայն հանցանք կատարելուն անմիջականորեն ուղղված Մ. Բաբաջանյանի գործողություններն ավարտին չեն հասցվել՝ իր կամքից անկախ հանգամանքներով, քանի որ հետագայում Գ. Շահինյանը հրաժարվել է պահանջված կաշառքի առարկան փոխանցել Մ.Բաբաջանյանին, իսկ իրենից կաշառք պահանջելու մասին, եռօրյա ժամկետում՝ 2013թ-ի օգոստոսի 30-ին, հայտնել է իրավապահ մարմիններին։ Մհեր Բաբաջանյանը, տեղյակ չլինելով Գարեգին Շահինյանի այդ քայլի մասին, իր հանցավոր նպատակներին հասնելու և հանցավոր մտադրությունն ավարտին հասցնելու համար գրեթե ամեն օր զանգահարել է Գարեգին Շահինյանին, հանդիպել նրան, կրկին ներկայացրել իր պահանջը, իսկ վերջին անգամ գումարի պահանջ է ներկայացրել 2013 թվականի սեպտեմբերի 12-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն վարչական շրջանի տարածքում։
Մհեր Բաբաջանյանն իր հանցավոր գործողությունները դադարեցրել է միայն 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ին, երբ նշված օրը Գարեգին Շահինյանի հաղորդման կապակցությամբ բացատրություն տալու նպատակով հրավիրվել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն։»։
Նախաքննության մարմինը առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորված է համարել հետևյալ ապացույցներով.
«Տուժող Գարեգին Շահինյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2013 թվականի օգոստոսի 24-ին իր բջջային 077-74-94-22 բջջային հեռախոսին զանգահարել է մի անծանոթ տղամարդ, որից տեղեկացել է, որ որդուն՝ Գագիկ Շահինյանին բերման են ենթարկել ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին։ Անմիջապես գնացել է ոստիկանություն և տեղեկացել է, որ որդին կողոպուտի փորձ կատարելու կասկածանքով ձերբակալվել է։ 25.08.2013 թվականին իրենց բակում պատահամաբր հանդիպել է հարևան Մհեր Բաբաջանյանին, որը տեղեկանալով այն մասին, որ Գագիկ Շահինյանին ձերբակալել են, առաջարկել է իր օգնությունը՝ վերջինիս քրեական պատասխանատվությունից ազատելու համար։ 26.08.2013 թվականին Մհեր Բաբաջանյանի հետ հանդիպել է ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնի դիմաց, որի ժամանակ վերջինս հայտնել է, որ Գագիկ Շահինյանին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու և գործը կարճելու համար հարկավոր է 4000-ից 5000 ԱՄՆ դոլար գումար տալ։ Նրան պատասխանել է, որ դա մեծ գումար է և հավաքած փող չունի։ Այդ ժամանակ Մհեր Բաբաջանյանը իրեն հայտնել է, որ անհրաժեշտ է որդու նկատմամբ խափանման միջոց ընտրվի գրավը դատարանի միջոցով, որի համար անհրաժեշտ է փաստաբան, ավելացնելով, որ այդ հարցով կարող է զբաղվել ինքը ու դատարանի կողմից գրավ կիրառելու դեպքում անհրաժեշտ կլինի մուծել մոտ 500.000 ՀՀ դրամ՝ որպես գրավի գումար։ 27.08.2013 թվականին իրեն զանգահարել է Մհեր Բաբաջանյանը և հայտնել, որ վարձել է փաստաբան, նրան տվել է 40.000 ՀՀ դրամ։ Այնուհետև Երևան քաղաքի Նար-Դոսի փողոցում հանդիպել են միմյանց և Մհեր Բաբաջանյանին փոխանցել է 40.000 ՀՀ դրամը, որպես փաստաբանի վարձավճար։ Դատական նիստի ավարտից հետո իր բջջային 077-74-94-22 հեռախոսահամարին զանգահարել է Մհեր Բաբաջանյանը իր 093-40-80-99 հեռախոսահամարց, հայտնել, որ դատարանը խափանման միջոց է ընտրել գրավը, իրեն է փոխանցել դատարանի որոշումը, որից հետո սկսել է պարբերաբար զանգահարել իրեն և հանդիպել, այդ ընթացքում իրենից պահանջելով 2000 ԱՄՆ դոլար՝ գրավը որպես խափանման միջոց կիրառելու դիմաց, ինչպես նաև ևս 2000 ԱՄՆ դոլար՝ որդուն քրեական պատասխանատվությունից ազատելու համար։
27.08.2013 թվականին տանը գտնվելու ժամանակ ինքը պատմել է կնոջը՝ Գոհար Սաֆարյանին և որդուն՝ Գագիկ Շահինյանին, որ Մհեր Բաբաջանյանը իրենից պահանջում է 2000 ԱՄՆ դոլար, որդու նկատմամբ գրավը որպես խափանման միջոց ընտրելու դատարանի որոշմանը միջամտելու հարցում։ Միաժամանակ հայտնել է, որ վերջիններիս գումարի չափը քիչ է ասել, որ շատ չանհանգստանան։ Գումարները պահանջելիս Մհեր Բաբաջանյանը նշել է, որ նշված գումարները նախատեսված են ոմն անձանց համար, ովքեր միջամտել են գործին, սակայն չի նշել վերջիններիս ով լինելը։ Ինքը համաձայնել է Մհեր Բաբաջանյանին գումար տալ, սակայն խնդրել է, որ մի քիչ սպասի, մինչև գումար կհավաքի։ 2013 թվականի օգոստոսի 27-ից սկսած մինչ 2013 թվականի սեպտեմբերի 12-ն ընկած ժամանակահատվածում պարբերաբար Մհեր Բաբաջանյանն իր 093-40-80-99 հեռախոսահամարից զանգահարել է իր 077-74-94-22 հեռախոսահամարին և մի քանի անգամ հանդիպել իր հետ, որի ընթացքում շարունակել է պահանջել գումարները։ Միաժամանակ նշել է, որ 2013 թվականի օգոստոսի 29-ին Մհեր Բաբաջանյանը այցելել է իրենց բնակարան, որտեղ իրեն առաջարկել է միասին գնալ ինչ որ գործարան, որտեղ մարդիկ են սպասում, սակայն ինքը չի համաձայնել որևէ տեղ գնալ։ Այդ հանդիպման ժամանակ տանը եղել են իր որդին՝ Գագիկ Շահինյանը և կինը՝ Գոհար Սաֆարյանը, որոնք տեսել են Մհեր Բաբաջանյանին։ 2013 թվականի օգոստոսի 30-ին ինքը որոշել է կատարվածի մասին հայտնել իրավապահ մարմիններին և հաղորդում տվել ՀՀ կառավարությանն առընթեր ազգային անվտանգության ծառայությունում։ Մհեր Բաբաջանյանին վերջին անգամ տեսել է 2013 թվականի սեպտեմբերի 12-ին պատահաբար Կենտրոն վարչական տարածքում՝ Խանջյան փողոցում գտնվող «Բոչկա» սրճարանի մոտ, որի ընթացքում վերջինս իրենից կրկին գումար է պահանջել, որի ժամանակ ինքը հայտնել է, որ ոչ մի գումար չի պատրաստվում տալ որևէ մեկին։ Գարեգին Շահինյանը միաժամանակ իր ցուցմունքում նշել է, որ Մհեր Բաբաջանյանի հետ ունեցել է հեռախոսազրույցներ, որոնց ընթացքում վերջինս գումար է պահանջել, ինքը հեռախոսի միջոցով ձայնագրել և պահել է լազերային սկավառակի վրա այդ խոսակցությունների ձայնագրությունները, որն էլ ներկայացրել է նախաքննական մարմնին։
Իր ցուցմունքները Գարեգին Շահինյանը պնդել է Մհեր Բաբաջանյանին առերես հարցաքննության ժամանակ։
գ/թ- 71-72, 100-106, 169-171, 211-212, 258-259
Գործով վկա Գոհար Փայլակի Սաֆարյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2013 թվականի օգոստոսի 24-ին, ժամը 23։00-ի սահմաններում տուն է եկել ամուսինը՝ Գարեգին Շահինյանը և ասել, որ տղան՝ Գագիկ Շահինյանը գտնվում է ոստիկանության Կետնրոնականի բաժնում, նա վիճաբանել է և նրան բաց կթողեն շուտով։ Հաջորդ օրը՝ օգոստոսի 25-ին առավոտյան ամուսինը գնացել է Կենտրոնականի ոստիկանության բաժին և երեկոյան ժամը 21։00-ի սահմաներում տուն վերադառնալով պատմել, որ փողոցում պատահաբար տեսել է հարևան Մհեր Բաբաջանյանին, որը իմանալով որդու հետ կատարվածի մասին, առաջարկել է իր օգնությունը Գագիկ Շահինյանին ազատ արձակելու գործում։ Մհեր Բաբաջանյանը ասել է իր օգնությունը ներկայացրել է որպես լավություն և դրա դիմաց ոչինչ չի պահանջել։ 27.08.2013-ի առավոտյան ամուսինը կրկին գնացել է ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին՝ տեղեկություն իմանալու և ժամը 11։00-ի սահմաներում տուն վերադարռնալով պատմել է, որ Մհեր Բաբաջանյանը իրեն տեղեկացել է, որ այդ օրը որդու խափանման միջոցի հարցն է քնարկվելու դատարանում և անհրաժեշտ է գտնել 500.000 ՀՀ դրամ գումար, որ գրավի դիմաց որդուն բաց թողնեն։ Իրենց խնայողություններից բացի, Ռուսաստանի Դաշնությունում բնակվող հարազատներից որոշակի գումար խնդրելով, իրենք հավաքել են 500.000 ՀՀ դրամը և բացի դրանից էլ 40.000 ՀՀ դրամ էլ առանձնացրել՝ դատապաշտպանին տալու համար, որին գտել էլ Մհեր Բաբաջանյանը։ Ժամը 16։00-ի սահմաններում ամուսնուն զանգահարել է Մհեր Բաբաջանյանը և ասել, որ դատը ավարտվել է, պետք է մուծվի գրավի գումարը և որդուն ազատ կարձակեն։ Այդ ժամանակ ամուսին գնացել է նշված գործողությունները կատարելու և ժամը 18։00-ի սահմաններում որդու՝ Գագիկ Շահինյանի հետ միասին տուն են վերադարձել։ Ամուսնուց տեղեկացել է նաև, որ Մհեր Բաբաջանյանը 2000 ԱՄՆ դոլար է պահանջել, որ Գարիկի վերաբերյալ քրեական գործը կարճվի, սակայն գումար հայթհայթելու պատրվակով ինքը ժամանակ է խնդրել։ Մի ժամ անց ամուսնու բջջային հեռախոսին սկսել են զանգեր գալ, որի ժամանակ Գարեգին Շահինյանը առանձնանցել և խոսել է։ Երեկոյան միայն ամուսինը պատմել է, որ Մհեր Բաբաջանյանը անընդհատ զանգել և պահանջել է 2000 ԱՄՆ դոլար գումարը։ Այդպիսի զանգերը շարունակվել են հաջորդ երկու երեք օրերի ընթացքում։ Մի անգամ էլ իրենց տուն եկել է Մհեր Բաբաջանյանը, որի հետ ամուսինը առանձնացել և պատշգամբում զրուցել է։ Այդ զրույցը ամբողջովին չի լսել, սակայն պատշգամբ դուրս գալու ժամանակ լսել է, որ Մհեր Բաբաջանյանն ամուսնուն առաջարկել է ինչ որ գործարան գնալ, սակայն ամուսինը չի գնացել, իսկ Մհեր Բաբաջանյանը հեռացել է։ Դրանից հետո Մհեր Բաբաջանյանը իրենց տուն այլևս չի եկել, սակայն նրա զանգերը շարունակվել են։ Հետագայում վերաքննիչ դատարանում խափանման միջոցի քննարկման համար ամուսինը դիմել փաստաբան Վարդուհի Գևորգյանի ծառայություններին, որը առաջին ատյանի դատարանում պաշտպանել էր որդու՝ Գագիկի շահերը և տեղեկացել, որ Մհեր Բաբաջանյանը Վարդուհի Գևորգյանին տվել է ոչ թե 40.000 ՀՀ դրամ գումար, այլ 20.000 ՀՀ դրամ գումար որպես վարձավճար։ գ/թ- 90-94
Գործով վկա Գագիկ Գարեգինի Շահինյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2013 օգոստոսի 24-ին իրեն բերման են ենթարկել ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին, որտեղ կողոպուտի փորձ կատարելու կասկածանքով ձերբակալել են։ 2013 թվականի օգոստոսի 27-ին իրեն տեղափոխել են Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան, որտեղ քննության էր առնվելու կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու մասին քննիչի միջնորդությունը։ Մինչ դատական նիստը սկսելը նիստերի դահլիճի դռան մոտ տեսել է իրենց թաղամասի բնակիչ Մհեր Բաբաջանյանին, որը մատնացույց անելով մի կնոջ ասել է, որ իր փաստաբանն է ու հեռացել։ Դատական նիստի ժամանակ տեղեկացել է, որ փաստաբանի անունը Վարդուհի է։ Խափանման միջոցի միջնորդության քննարկման արդյունքում դատարանը որոշել է գրավը որպես խափանման միջոց կիրառել, դրա չափը սահմանելով 500.000 ՀՀ դրամ։ Դատական նիստի ավարտից հետո իրեն տեղափոխել են ՁՊՎ, որտեղից էլ մի քանի ժամ անց իր հոր ուղեկցությամբ գնացել է տուն։ Երեկոյան տանը խոսակցության ժամանակ հայրը ասել է, որ 2000 ԱՄՆ դոլար է հարկավոր, որ քրեական գործը կարճվի։ Այդ ժամանակ նա խոսակցությունը չի շարունակել և հաջորդ օրը միայն հորից տեղեկացել է, որ այդ գումարը ուզում է իրենց հարևան Մհեր Բաբաջանյանը, սակայն այլ մանրամասներ չի իմացել։ Այդ օրվանից սկսած հոր հեռախոսահամարին բազմաթիվ զանգեր են կատարվել, որի ժամանակ հայրը առանձնացել է և զրուցել։ Մի անգամ էլ իրենց տուն է եկել Մհեր Բաբաջանյանը, որի հետ հայրը առանձնացել է պատշգամբում և զրուցել։ Խոսակցությունը ինքը չի լսել, սակայն պատշգամբ դուրս գալուց լսել է, թե ինչպես է Մհեր Բաբաջանյանն առաջարկում հորը գնալ ինչ որ տեղ, իսկ հայրը հրաժարվում է։
գ/թ- 96-98
Գործով վկա Վարդուհի Թադևոսի Գևորգյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2013 թվականի օգոստոսի 27-ին գտնվել է Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծի 23 շենքի 7 հասցեում գտնվող գրասենյակում, ուր եկել է մի անծանոթ տղամարդ, ներկայացել Մհեր անվամբ և հայտնել, որ Կնտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանում դատական նիստ է լինելու, որի ժամանակ անհրաժեշտ է գրավի միջնորդություն ներկայացնել։ Միաժամանակ Մհերն իրեն տվել է 20.000 ՀՀ դրամ գումար՝ նիստին մասնակցելու համար և ուղեկցել դատարան։ Դատական նիստի ժամանակ ինքը դատարանին միջնորդել է խափանման միջոց կիրառել գրավը, դատարանը այն բավարարել է՝ գրավի գումարի չափը սահմանելով 500.000 ՀՀ դրամ։ Դատական նիստի ավարտից հետո ինքը ստացել է դատարանի որոշումը, այն փոխանցել է Մհերին և վերջինիս հետ կնքել համապատասխան պայմանագիր։ Դրանից մի քանի օր հետո, ստույգ օրը չի հիշում թե երբ, իրեն զանգահարել է Գարեգին Շահինյանը և խնդրել, որպեսզի վերքաննիչ դատարանում ինքը պաշտպանի որդու շահերը։ Ծառայությունների մատուցման պայմանագիր կնքելու ժամանակ Գարեգին Շահինյանին տեղեկացրել է, որ ինչպես և նախկին պայմանագիրը կնքելու ժամանակ, այս անգամ էլ նրա վարձավճարը կազմելու է 20.000 ՀՀ դրամ, որից Գարեգին Շահինյանը զարմացել է և ասել, որ Մհեր Բաբաջանյանը իրենից վերցրել է 40.000 ՀՀ դրամ գումար որպես փաստաբանի վարձավճար։
գ/թ- 75-78
Գործով վկա Արմեն Վլադիմիրի Ասլանյանի ցուցմունքով այն մասին, որ աշխատում է Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանում որպես աշխատակազմի ղեկավար։ 2013 թվականի օգոստոսի 27-ին գտնվել է աշխատավայրում՝ Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծի 23/1 հասցեում, երբ իրեն զանգել է իր հարևան Արթուր Եղիազարյանը և ասել, որ խորհուրդ ունի հարցնելու և ցանկանում է հանդիպել։ Ինքը Արթուր Եղիազարյանին հրավիրել է իր աշխատասենյակ։ Քիչ անց դատարանի անցագրային կետից իրեն տեղեկացրել են, որ Արթուր Եղիազարյանը մենակ չի եկել, նրա հետ կա ևս մեկ հոգի և իր կարգադրությամբ վերջիննրիս անցագիր են տվել և նրանք բարձրաձել են իր աշխատասենյակ, որը գտնվում է դատարանի շենքի երրորդ հարկում։ Աստիճանավանդակի մոտից ինքը դիմավորել է Արթուր Եղիազարյանին և նրա հետի տղամարդուն, ուղեկցել իր սենյակ, որտեղ Արթուր Եղիազարյանը իրեն ծանոթացրել է եկած տղամարդու հետ, որին ներկայացրել է որպես թաղամասի բնակիչ՝ Մհեր անվամբ։ Խոսակցության ժամանակ Մհերն ասել է, որ խորհուրդ ունի հարցնելու դատարանի հետ կապված ու սկսել է ներկայացնել, որ իրենց թաղամասից մի խեղճ երեխայի դատը պետք է լինի այդ օրը դատարանում ու ցանկացել է շարունակել, երբ ինքը ընդհատել է Մհերին ասելով, որ դատարանի հետ կապված ցանկացած հարց կամ խորհուրդ իր հետ քննարկման առարկա չի կարող լինել ու նման բաներից իրեն հարցեր չտան ու չխոսան։ Այդքանով խոսակցությունը ավարտվել է և քիչ հետո Մհերը և Արթուր Եղիազարյանը միասին գնացել են։ Հյուրերին ճանապարհել է մինչ աստիճանավանդակը ու տեսել, թե ինչպես են նրանք դատարանի շենքից դուրս գալիս։
գ/թ- 220-223
Գործով վկա Արթուր Ռաֆիկի Եղիազարյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2013 թվականի ամռանը՝ օգոստոս ամսվա վերջերին, ստույգ օրը չի հիշում թե երբ, իրեն զանգահարել է իրենց թաղամասի բնակիչ Մհեր Բաբաջանյանը և իրենք պայմանավորվել են հանդիպել, որի ընթացքում Մհերը հայտնել է, որ իրավաբանի խորհրդի կարիք ունի ու հետաքրքրվել է ծանոթ իրավաբան ունենալու մասին։ Հիշելով, որ իր հարևան, նույն շենքի բնակիչ Արմեն Ասլանյանը իրավաբան է ու աշխատում է Կենտրոնի դատարանում, Մհերին ասել է այդ մասին։ Այնուհետև Մհերի խնդրանքով զանգահարել է Արմեն Ասլանյանին և տեղեկանալով, որ վերջինս գտնվում է աշխատավայրում ցանկություն է հայտնել հանդիպելու։ Արմեն Ասլանյանը չի մերժել իրեն և ասել է, որ կարող են հանդիպել իր աշխատասենյակում։ Մհեր Բաբաջանյանի հետ միասին գնացել են Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի շենք, որտեղ անցագրային կետի աշխատակիցը Արմեն Ասլանյանից կարգադրություն է ստացել երկուսին անցագրով թողնել ներս։ Շենքի 3-րդ հարկում իրենց դիմավորել է Արմեն Ասլանյանը և ուղեկցել իր սենյակ, որտեղ էլ ինքը Մհերին ծանոթացրել է Արմեն Ասլանյանի հետ, ներկայացնելով որպես թաղի բնակիչ։ Խոսակցության ժամանակ Արմեն Ասլանյանին տեղեկացրել է, որ Մհերը իրավաբանության հետ կապված խորհուրդ ունի հարցնելու ու Մհերը սկել է խոսել, ներկայացնելով, որ իրենց թաղից ինչ որ երեխա Կենտրոնի դատարանի հետ կապված խնդիր ունի և ցանկացել է շարունակել խոսակցությունը, որի ժամանակ Արմեն Ասլանյանն անսպասելի ընդհատել է Մհերին և կտրուկ ասել, որ Կենտրոնի դատարանի հետ կապված ոչ մի հարց չի կարող քննարկվել կամ խորհուրդ տրվել։ Այդ ժամանակ ինքը սկսել է այլ թեմաներից խոսել, փորձելով հարթել ստեղծված իրավիճակը։ Նշել է միաժամանակ, որ տեղյակ չի եղել այն մասին, որ Մհերը նման հարց է ուղղելու Արմեն Ասլանյանին, այլապես Մհերին Արմենի հետ չէր ծանոթացնի։ Կարճ ժամանակ անց Մհերի հետ դուրս գալով Արմենի աշխատասենյակից իջել են առաջին հարկ և դուրս եկել շենքից, որի ժամանակ Մհերը սկսել է արդարանալ, ասելով, որ պարզապես խորհուրդ է ցանկացել հարցնել իրավաբանության հետ կապված, ավել ոչինչ։
գ/թ- 186-188, 231-234
Ապացույց ճանաչված, այլ փաստաթուղթ հանդիսացող, հեռահաղորդակցման ծառայություններ մատուցող ընկերությունների կողմից էլեկտրոնային կրիչների` «CD» սկավառակների վրա ստացված, նախաքննությամբ պարզված մեղադրյալ Մհեր Բաբաջանյանի կողմից 2013թ-ին շահագործված բջջային հեռախոսահամարների վերծանումներով և դրանք զննելու մասին արձանագրությամբ ՝ համաձայն որի պարզված և արձանագրված զանգերի ժամանակահատվածը, հաճախականությունը, դրանց հերթականությունը հիմնավորում են քրեական գործով տուժող Գարեգին Շահինյանի ցուցմունքներն այն մասին, որ տուժող Գարեգին Շահինյանը և մեղադրյալ Մհեր Բաբաջանյանը ծանոթ են իրար ու կեղծ պատրվակով Գարեգին Շահինյանից գումար պահանջելու և ստանալու ժամանակահատվածում շփվել են միմյանց հետ։
գ/թ-145-163
2013 թվականի օգոստոսի 30-ին Գարեգին Ալբերտի Շահինյանի կողմից ՀՀ կառավարությանն առընթեր ազգային անվտանգության ծառայությունում տված հաղորդումով այն մասին, որ իր որդուն՝ Գագիկ Շահինյանին 2013 թվականի օգոստոսի 24-ին, ժամը 21։30-ի սահմաներում վիճաբանություն կատարելու և ոսկյա շղթա պոկելու համար բերման են ենթարկել ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին։ Տեղեկանալով այդ մասին փորձել է տեղեկություն իմանալ որդու մասին, սակայն ոչինչ չի կարողացել անել։ 25.08.2013 թվականին քննիչից տեղեկացել է, որ հարուցվել է քրեական գործ և որդուն կողոպուտ կատարելու կասկածանքով ձերբակալել են։ Նույն օրը կատարվածի մասին պատմել է հարևան Մհեր Բաբաջանյանին, որը ասել է, որ կապեր ունի և կլուծի նշված խնդիրը, առանց որևէ պահանջ ներկայացնելով։ 27.08.2013 թվականի հանդիպել է Մհեր Բաբաջանյանին, ումից տեղեկացել է, որ հարցերը կարգավորված են, որդու նկատմամբ դատարանում խափանման միջոցը կփոխվի և գրավի դիմաց բաց կթողեն, որի համար պետք է մուծվի 500.000 ՀՀ դրամ գումար և նշված հարցը լուծելու համար պահանջել է լրացուցիչ 5000 ԱՄՆ դոլար գումար, որի չափը սակարկել է, գումարի չափը հասցնելով մինչև 4000 ԱՄՆ դոլարի։ Այնուհետև Մհեր Բաբաջանյանի պահանջով նրան տվել է 40.000 ՀՀ դրամ գումար, որպես փաստաբանի վարձավճար և պայմանավորվել են, որ պահանջած 4000-ից 2000 ԱՄՆ դոլարը տալ նույն օրը, իսկ մնացած 2000 ԱՄՆ դոլարը 3-4 օր հետո։ Մհեր Բաբաջանյանին հանդիպել է Նար Դոս փողոցում, վերջինիցս վերցրել դատարանի որոշումը, դատարանի հաշվեհամարին վճարել 500.000 ՀՀ դրամ գումարը և որդուն տարել տուն։ Այդ օրվանից սկսած Մհեր Բաբաջանյանը բավական հաճախակի օրվա տարբեր ժամերին 093-40-80-99 հեռախոսահամարից սկսել է զանգահարել իր 077-74-94-22 հեռախոսահամարին և գումար պահանջել, իսկ ինքը ամեն կերպ փորձել է ժամանակ ձգել, ամեն անգամ նոր պատճառաբանություն բերելով։ Մհեր Բաբաջանյանը նաև այցելել է իր բնակարան, փորձել է իրեն տանել ինչ որ գործարան, ինչ որ մարդկանց հետ հանդիպելու համար, սակայն ինքը որևէ տեղ չի գնացել ու կատարվածի մասին 30.08.2013 թվականին հաղորդում է տվել ազգային անվտանգության ծառայությունում։
գ/թ- 5-7»։
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները
Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանն իրեն մեղավոր ճանաչեց մասնակիորեն և հայտնեց, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում, իսկ 38-34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչում, քանի որ ինքը չի դրդել Գարեգին Շահինյանին, որ վերջինս պաշտոնատար անձանց կաշառք տա։ Ինքը Գարեգին Շահինյանի հետ զրույցների ժամանակ երբևիցե չի նշել, որ անձամբ կամ մեկ այլ անձի միջոցով պետք է որևէ պաշտոնատար անձի կաշառք տա։ Պաշտոնատար անձի անուն կամ պաշտոնատար անձ հասկացությունն իր կողմից երբևէ չի հիշատակվել։ Գարեգին Շահինյանի որդուն արգելանքից հանելու հարցին գումարով լուծում տալու սկզբնական առաջարկը եղել է Գարեգին Շահինյանինը։ 2013թ. օգոստոսի 25-ին, ժամը 17։00-ի սահմաններում տեսել է փողոցում կանգնած իր հարևաններին, այդ թվում` Գևորգ Խաչատրյանին և Արթուր Սահակյանին։ Երբ մոտեցել է, նրանց հետ կանգնած Գարեգին Շահինյանն ասել է, որ որդին գտնվում է ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում։ Գարեգինը գտնվել է հուսահատ և անհանգիստ վիճակում, խոսակցության ընթացքում հարցրել է, թե որտեղից կարելի է ծանոթ գտնել` որդու հարցերով զբաղվելու համար, նշել է, որ պատրաստ է նաև «մաղարիչ» անել դրա համար։ Այդ առաջարկով Գարեգինը դիմել է նաև իրեն, հարցրել է, թե կարող է արդյոք օգնել։ Ինքը որոշել է գումար աշխատել և ասել է, որ դա լուծվող հարց է։ Ինքը ցանկացել է Գարեգինի որդու գործով գումար աշխատել և այդ նպատակով կատարել է ձևական գործողություններ, այն է` ցույց է տվել, իբրև թե հետաքրքրվում է տվյալ գործով, միջամտում է, խոսել է տարբեր մարդկանց հետ և տեղեկացված է գործի հանգամանքներից։ Իր նպատակը եղել այն, որ եթե գործի ընթացքը Գարեգին Շահինյանի որդու համար դրական կերպով ընթանա, ապա դա կվերագրի իրեն և այդ միջոցով գումար կաշխատի։ Այդ պատրվակով իր ընկեր Արթուր Եղիազարյանի հետ գնացել է վերջինիս ընկեր Արմեն Ասլանյանի մոտ և ցանկացել է վերջինիցս տեղեկություններ իմանալ Գարեգինի որդու գործի հանգամանքների վերաբերյալ։ Երբ ինքն Արմեն Ասլանյանին ասել է, որ Կենտրոնի դատարանում իրենց թաղից մի խեղճ տղայի վերաբերյալ դատ կա, նա ընդհատել է խոսակցությունը և չի թողել շարունակել այն։ Նա ասել է, որ դատարանում քննվող որևէ գործի իրավունք չունի միջամտելու կամ դրա վերաբերյալ խորհուրդ տալու, որից հետո իրենք դուրս են եկել Արմեն Ասլանյանի աշխատասենյակից և հեռացել։ Կրկին պնդում է, որ սկզբում ինքը գումար չի պահանջել Գարեգինից, այլ նա է իրեն առաջարկել։ Հետագայում փորձել է նրանից ստանալ արդեն իսկ խոստացված գումարը և մի քանի անգամ նրա հետ զրույց է վարել։
/դատական նիստի արձանագրություն/
Տուժող Գարեգին Շահինյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ 2013 թվականի օգոստոսի 24-ին իր 077-74-94-22 բջջային հեռախոսին զանգահարել է մի անծանոթ տղամարդ և տեղեկացրել է, որ իր որդի Գագիկ Շահինյանը բերման է ենթարկվել ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին։ Գնացել է ոստիկանություն և տեղեկացել է, որ որդուն ձերբակալել են։ 25.08.2013թ. դուրս է եկել փողոց, որտեղ տեսել է իր հարևաններ Գևորգին, Արթուրին և Մհերին։ Բացի նշվածներից` փողոցում եղել են նաև այլ անձինք, սակայն նրանց չի հիշում, քանի որ այդ օրերին ինքը գտնվել է բավականին անհանգիստ վիճակում։ Մոտեցել է նրանց, հայտնել է իր որդի Գագիկ Շահինյանի ձերբակալված լինելու մասին, հարցրել է, թե ով կարող է օգնել որդուն ազատելու հարցում և խնդրել է նրանց օգնությունը։ Հնարավոր է, որ խոստացել է դրա դիմաց վարձահատույց լինել։ Այդ ժամանակ Մհեր Բաբաջանյանն իրեն ասել է, որ կճշտի հարցի լուծման հնարավոր տարբերակները և կտեղեկացնի իրեն։ Այդ օրը Մհերի և իր միջև գումարային խոսակցություն չի եղել։ 26.08.2013թ. Մհեր Բաբաջանյանի հետ գնացել է ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին։ Ինքը սպասել է դրսում, իսկ Մհեր Բաբաջանյանը մտել է շենք։ Այնտեղից դուրս գալով` նա կատակով ասել է, որ իրեն պետք է տա 10.000 ԱՄՆ դոլար։ Այդ պահին իրեն գումարի չափը չի հետաքրքրել։ Հետո Մ. Բաբաջանյանն իրեն ասել է, որ Գագիկ Շահինյանին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու և գործը կարճելու համար հարկավոր է 4000-ից 5000 ԱՄՆ դոլար գումար, ինքն էլ պատասխանել է, որ դա մեծ գումար է և այդքան գումար չունի։ Հաջորդ օրը Մհեր Բաբաջանյանն իրեն հայտնել է, որ անհրաժեշտ է փաստաբան, որպեսզի որդու նկատմամբ, դատարանի որոշմամբ որպես կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց ընտրվի գրավը, այդ հարցով ինքը կարող է զբաղվել և դատարանի կողմից գրավ կիրառելու դեպքում անհրաժեշտ կլինի մուծել մոտ 500.000 ՀՀ դրամ՝ որպես գրավի գումար։ Մհեր Բաբաջանյանն իրեն օգնել է իր որդի Գագիկ Շահինյանի նկատմամբ հարուցված քրեական գործի շրջանակներում նրա նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց գրավ կիրառելու հարցում։ 27.08.2013 թվականին Մհեր Բաբաջանյանը զանգահարել է իրեն և հայտնել, որ վարձել է փաստաբան, նրան տվել է 40.000 ՀՀ դրամ։ Երևան քաղաքի Նար-Դոսի փողոցում հանդիպել է Մհեր Բաբաջանյանին, փոխանցել է 40.000 ՀՀ դրամ գումարը` որպես փաստաբանի վարձավճար։ Դատական նիստի ավարտից հետո Մհեր Բաբաջանյանը զանգահարել և հայտնել է, որ դատարանի որոշմամբ որդու` Գագիկ Շահինյանի նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրվել գրավը, դրանից հետո իրեն է փոխանցել դատարանի որոշումը։ Մ. Բաբաջանյանը պարբերաբար զանգահարել, հանդիպել է իրեն և գրավը որպես խափանման միջոց կիրառելու դիմաց պահանջել է 2000 ԱՄՆ դոլար, ինչպես նաև որդուն քրեական պատասխանատվությունից ազատելու համար ևս 2000 ԱՄՆ դոլար։ Մհեր Բաբաջանյանի կողմից պահանջվող այդ 2000 ԱՄՆ դոլարի մասին պատմել է իր կին Գոհար Սաֆարյանին և որդի Գագիկ Շահինյանին։ Գումարի չափը նրանց քիչ է ասել, որ շատ չանհանգստանան։ Մ. Բաբաջանյանը գումարները պահանջելիս չի նշել, որ այդ գումարները տալու է որևէ պաշտոնյայի։ Նա միայն պահանջել է գումար, բայց թե ում պետք է տրվեր այն և այդ անձը պաշտոնյա է, թե ոչ` իրեն չի ասել, ինքն էլ չի հարցրել, քանի որ իրեն հետաքրքրել է միայն որդու ազատվելը։ Ինքը համաձայնվել է Մհեր Բաբաջանյանին գումար տալ, սակայն խնդրել է, որ մի քիչ սպասի` մինչև գումար կհավաքի։ Պարբերաբար զանգերից և հանդիպումներից բացի, 2013 թվականի օգոստոսի 29-ին Մհեր Բաբաջանյանն այցելել է իրենց բնակարան և առաջարկել է միասին գնալ ինչ որ գործարան, որտեղ մարդիկ են սպասում, սակայն ինքը չի համաձայնվել որևէ տեղ գնալ։ Այդ հանդիպման ժամանակ տանը եղել են իր որդի Գագիկ Շահինյանը և կինը` Գոհար Սաֆարյանը, որոնք տեսել են Մհեր Բաբաջանյանին։ 2013 թվականի օգոստոսի 30-ին ինքը որոշել է կատարվածի մասին հայտնել իրավապահ մարմիններին և հաղորդում է տվել ՀՀ կառավարությանն առընթեր ազգային անվտանգության ծառայությունում։ Մհեր Բաբաջանյանին վերջին անգամ տեսել է 2013 թվականի սեպտեմբերի 12-ին, պատահաբար, Կենտրոն վարչական տարածքում` Խանջյան փողոցում գտնվող «Բոչկա» սրճարանի մոտ։ Նա կրկին գումար է պահանջել, իսկ ինքը հայտնել է, որ ոչ մի գումար չի պատրաստվում տալ որևէ մեկին։ Ինքը Մհեր Բաբաջանյանի հետ ունեցած հեռախոսազրույցները ձայնագրել և պահել է լազերային սկավառակի վրա, որը ներկայացրել է նախաքննական մարմնին։ Որդուն պատասխանատվությունից ազատելու համար վարձահատույց լինելու առաջարկն սկզբում իր կողմից անելու հանգամանքը հաստատել կամ հերքել չի կարող, քանի որ այդ օրերին գտնվել է խառնաշփոթ վիճակում։
/դատական նիստի արձանագրություն գ/թ 71-72, 100-106, 169-171, 211-212, 258-259/
Վկա Գոհար Փայլակի Սաֆարյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ ամբաստանյալ Մհեր Բաբաջանյանին ճանաչում է որպես հարևանի։ 2013 թվականի օգոստոսի 24-ին, ժամը 23։00-ի սահմաններում տուն է եկել իր ամուսին Գարեգին Շահինյանը և ասել, որ որդին վիճաբանություն կատարելու համար գտնվում է ոստիկանության Կետնրոնականի բաժնում և նրան շուտով բաց կթողեն։ Հաջորդ օրը, օգոստոսի 25-ի առավոտյան ամուսինը գնացել է ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին, իսկ երեկոյան ժամը 21։00-ի սահմաներում վերադարձել է տուն և պատմել, որ փողոցում պատահաբար տեսել է հարևան Մհեր Բաբաջանյանին, իսկ վերջինս իմանալով որդու հետ կատարվածի մասին` առաջարկել է իր օգնությունը նրան ազատ արձակելու հարցում։ Մհեր Բաբաջանյանն իր օգնությունը ներկայացրել է որպես լավություն և դրա դիմաց ոչինչ չի պահանջել։ 27.08.2013-ի առավոտյան ամուսինը կրկին գնացել է ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին` տեղեկություն իմանալու, ժամը 11։00-ի սահմաներում վերադարձել է տուն և պատմել է, որ Մհեր Բաբաջանյանն իրեն տեղեկացել է որդու նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկման մասին և հայտնել է, որ գրավի դիմաց որդուն բաց թողնելու համար անհրաժեշտ է 500.000 ՀՀ դրամ գումար։ Իրենց խնայողություններից բացի, Ռուսաստանի Դաշնությունում բնակվող հարազատներից որոշակի գումար են խնդրել։ Նույն օրը ժամը 16։00-ի սահմաններում ամուսնուն զանգահարել է Մհեր Բաբաջանյանը և ասել, որ դատն ավարտվել է, պետք է մուծվի գրավի գումարը, որպեսզի որդուն ազատ արձակեն։ Ամուսինը գնացել է 500.000 ՀՀ դրամ գումարը գրավի դիմաց վճարելու և պաշտպանին 40.000 ՀՀ դրամ գումար տալու։ Երեկոյան, ժամը 18։00-ի սահմաններում ամուսինն ու որդին վերադարձել են տուն։ Ամուսնուց տեղեկացել է նաև, որ Մհեր Բաբաջանյանը 2000 ԱՄՆ դոլար գումար է պահանջել, որ Գարիկի վերաբերյալ քրեական գործը կարճվի, սակայն գումար հայթհայթելու պատրվակով ինքը ժամանակ է խնդրել։ Ամուսինն իրեն պատմել է, որ Մհեր Բաբաջանյանն անընդհատ զանգում և պահանջում է 2000 ԱՄՆ դոլար գումարը։ Մի անգամ Մհեր Բաբաջանյանն իրենց տուն է եկել և ամուսնուն առաջարկել է դուրս գալ խոսելու, սակայն ամուսինը չի համաձայնվել և զրուցել են իր ներկայությամբ։ Մհեր Բաբաջանյանի կողմից որևէ վատ արարք չի նկատել, նրան ճանաչել է որպես դրական անձ։ Դրանից հետո Մհեր Բաբաջանյանն իրենց տուն այլևս չի եկել, սակայն նրա զանգերը շարունակվել են։ Հետագայում, վերաքննիչ դատարանում խափանման միջոցի հարցի քննարկման համար ամուսինը կրկին դիմել է փաստաբան Վարդուհի Գևորգյանին։ Նա առաջին ատյանի դատարանում պաշտպանել էր որդու շահերը։ Նրանից տեղեկացել են, որ Մհեր Բաբաջանյանը փաստաբանական ծառայություն մատուցելու դիմաց Վարդուհի Գևորգյանին տվել է 20.000 ՀՀ դրամ գումար։ Իրեն հայտնի չէ, թե ինչու է Մհեր Բաբաջանյանը գումարներ պահանջել։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ/թ- 90-94/
Վկա Գագիկ Գարեգինի Շահինյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ 2013 օգոստոսի 24-ին իրեն բերման են ենթարկել ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին, որտեղ կողոպուտի փորձ կատարելու կասկածանքով ձերբակալել են։ Ոստիկանությունում գտնվելու ժամանակ ինքը մի պահ տեսել է Մհեր Բաբաջանյանին, սակայն ոչինչ չեն խոսել։ 2013 թվականի օգոստոսի 27-ին իրեն տեղափոխել են Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան` իր նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու մասին քննիչի միջնորդության քննարկմանը մասնակցելու համար։ Մինչև դատական նիստը սկսելը նիստերի դահլիճի դռան մոտ տեսել է Մհեր Բաբաջանյանին։ Վերջինս մատնացույց է արել մի կնոջ, ասել, որ նա փաստաբանն է, պետք է միջնորդի գրավ կիրառել ու հեռացել է։ Մինչև դատական նիստը սկսելը փաստաբանը ծանոթացել է քրեական գործի նյութերին։ Դատական նիստի ժամանակ տեղեկացել է, որ փաստաբանի անունը Վարդուհի է։ Միջնորդության քննարկման արդյունքում դատարանը որոշում է կայացրել որպես կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառել գրավը` գումարի չափը սահմանելով 500.000 ՀՀ դրամ։ Դատական նիստի ավարտից հետո իրեն տեղափոխել են ՁՊՎ, որտեղից էլ մի քանի ժամ անց իր հոր ուղեկցությամբ գնացել է տուն։ Երեկոյան, տանը խոսակցության ժամանակ հայրն ասել է, որ անհրաժեշտ է 2000 ԱՄՆ դոլար գումար` իր նկատմամբ հարուցված քրեական գործը կարճելու համար։ Ինքը խոսակցությունը չի շարունակել։ Հաջորդ օրը հորից տեղեկացել է, որ այդ գումարը ուզում է իրենց հարևան Մհեր Բաբաջանյանը, սակայն այլ մանրամասներ չի իմացել։ Այդ օրվանից սկսած հոր հեռախոսահամարին բազմաթիվ զանգեր են կատարվել, որի ժամանակ հայրը առանձնացել է և զրուցել։ Մի անգամ էլ իրենց տուն է եկել Մհեր Բաբաջանյանը, որի հետ հայրը առանձնացել է պատշգամբում և զրուցել։ Խոսակցությունն ինքը չի լսել, սակայն պատշգամբ դուրս գալուց լսել է, թե ինչպես է Մհեր Բաբաջանյանն առաջարկում հորը գնալ ինչ որ տեղ, իսկ հայրը հրաժարվում է։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 96-98/
Վկա Վարդուհի Թադևոսի Գևորգյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ 2013 թվականի օգոստոսի 27-ին գտնվել է Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծի պողոտայի թիվ 23 շենքի թիվ 7 հասցեում գտնվող գրասենյակում, երբ գրասենյակ է այցելել Մհեր Բաբաջանյանը և ասել, որ Երևանի Կնտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանում դատական նիստ է լինելու, որով անհրաժեշտ է գրավի միջնորդություն ներկայացնել։ Ինքը հետաքրքրվել է գրավի գումարի առկայությամբ և համաձայնվել է մատուցել անհրաժեշտ փաստաբանական ծառայություն, որի համար Մհերն իրեն տվել է 20.000 ՀՀ դրամ գումար և ուղեկցել դատարան։ Դատարանում կարգադրիչներն իրեն ասել են, թե որ դահլիճում է տեղի ունենալու միջնորդության քննարկումը։ Դատական նիստի ժամանակ ինքը դատարանին միջնորդել է որպես կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց Գագիկ Շահինյանի նկատմամբ կիրառել գրավը։ Դատարանն իր միջնորդությունը բավարարել է և որոշել որպես կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառել գրավը` գումարի չափը սահմանելով 500.000 ՀՀ դրամ։ Դատական նիստի ավարտից հետո ինքը ստացել է դատարանի որոշումը, այն փոխանցել է Մհեր Բաբաջանյանին և վերջինիս հետ կնքել համապատասխան պայմանագիր։ Դրանից մի քանի օր հետո, ստույգ օրը չի հիշում, իրեն է զանգահարել Գարեգին Շահինյանը և խնդրել է վերաքննիչ դատարանում կրկին պաշտպանել որդու շահերը։ Ծառայությունների մատուցման պայմանագիր կնքելու ժամանակ Գարեգին Շահինյանին տեղեկացրել է, որ ինչպես և նախկին պայմանագիրը կնքելու ժամանակ, այս անգամ էլ նրա վարձավճարը կազմելու է 20.000 ՀՀ դրամ։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ/թ- 75-78/
Վկա Արմեն Վլադիմիրի Ասլանյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ աշխատում է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանում որպես աշխատակազմի ղեկավար։ 2013 թվականի օգոստոսի 27-ին գտնվել է Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծի պողոտայի թիվ 23/1 հասցեում գտնվող իր աշխատավայրում։ Իրեն զանգահարել է իր հարևան Արթուր Եղիազարյանը և ասել, որ խորհուրդ ունի հարցնելու, ցանկանում է հանդիպել։ Ինքն Արթուր Եղիազարյանին հրավիրել է իր աշխատասենյակ։ Քիչ անց դատարանի անցագրային կետից իրեն տեղեկացրել են, որ Արթուր Եղիազարյանի հետ կա ևս մեկ հոգի։ Իր կարգադրությամբ վերջիններիս տրվել են անցագրեր և նրանք բարձրացել են դատարանի շենքի երրորդ հարկում գտնվող իր աշխատասենյակ։ Աստիճանավանդակի մոտից ինքը դիմավորել է Արթուր Եղիազարյանին և նրա հետ եկած տղամարդուն, ուղեկցել է իր աշխատասենյակ, որտեղ Արթուր Եղիազարյանն իրեն ծանոթացրել է եկած տղամարդու հետ։ Վերջինիս ներկայացրել է Մհեր անվամբ։ Խոսակցության ժամանակ Մհերն ասել է, որ խորհուրդ ունի հարցնելու դատարանի հետ կապված ու սկսել է ներկայացնել, ասելով` «իրենց թաղամասից մի խեղճ երեխայի դատը պետք է լինի այդ օրը դատարանում»։ Մհերը ցանկացել է շարունակել իր միտքը, սակայն նրան ընդհատել և ասել է, որ դատարանի հետ կապված ցանկացած հարց կամ խորհուրդ իր հետ քննարկման առարկա չի կարող լինել։ Պահանջել է նման հարցեր չտալ և խոսակցությունը չշարունակել։ Այդքանով խոսակցությունն ավարտվել է և քիչ հետո Մհերն ու Արթուր Եղիազարյանը միասին դուրս են եկել իր աշխատասենյակից։ Ինքը հյուրերին ճանապարհել է մինչ աստիճանավանդակը և տեսել է, թե ինչպես են նրանք դատարանի շենքից դուրս գալիս։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ/թ- 220-223/
Վկա Արթուր Ռաֆիկի Եղիազարյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ 2013 թվականի ամռանը, օգոստոս ամսվա վերջերին իրեն զանգահարել է իրենց թաղամասի բնակիչ Մհեր Բաբաջանյանը և պայմանավորվել են հանդիպել։ Հանդիպման ընթացքում Մհերը հայտնել է, որ իրավաբանական խորհրդի կարիք ունի և հետաքրքրվել է ծանոթ իրավաբան ունենալու մասին։ Հիշելով, որ իր հարևան Արմեն Ասլանյանն իրավաբան է և աշխատում է Կենտրոնի դատարանում` Մհերին ասել է այդ մասին։ Այնուհետև Մհերի խնդրանքով զանգահարել է Արմեն Ասլանյանին, տեղեկացել է, որ վերջինս գտնվում է աշխատավայրում և ցանկություն է հայտնել հանդիպելու։ Արմեն Ասլանյանը չի մերժել իրեն և ասել է, որ կարող են հանդիպել իր աշխատասենյակում։ Մհեր Բաբաջանյանի հետ միասին գնացել են Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի շենք։ Անցագրային կետի աշխատակիցը Արմեն Ասլանյանից կարգադրություն է ստացել երկուսին անցագրով թողնել ներս։ Շենքի 3-րդ հարկում իրենց դիմավորել է Արմեն Ասլանյանը և ուղեկցել իր սենյակ, որտեղ էլ ինքը Մհերին ծանոթացրել է Արմեն Ասլանյանի հետ` ներկայացնելով որպես թաղի բնակիչ։ Խոսակցության ժամանակ Արմեն Ասլանյանին տեղեկացրել է, որ Մհերը իրավաբանության հետ կապված խորհուրդ ունի հարցնելու։ Մհերը հայտնել է, որ իրենց թաղից մի երեխա Կենտրոնի դատարանի հետ կապված խնդիր ունի և ցանկացել է շարունակել խոսակցությունը, սակայն Արմեն Ասլանյանն անսպասելի ընդհատել է Մհերին և կտրուկ ասել, որ Կենտրոնի դատարանի հետ կապված ոչ մի հարց իր կողմից չի կարող քննարկվել կամ խորհուրդ տրվել։ Այդ ժամանակ ինքը սկսել է այլ թեմաներից խոսել և փորձել է հարթել ստեղծված իրավիճակը։ Տեղյակ չի եղել այն մասին, որ Մհերը նման հարց է ուղղելու Արմեն Ասլանյանին, այլապես Մհերին Արմենի հետ չէր ծանոթացնի։ Կարճ ժամանակ անց Մհերի հետ դուրս է եկել Արմենի աշխատասենյակից, իջել առաջին հարկ և դուրս եկել շենքից։ Մհերը սկսել է արդարանալ, ասել է, որ պարզապես խորհուրդ է ցանկացել հարցնել իրավաբանության հետ կապված։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ/թ- 186-188, 231-234/
Պաշտպանության կողմի միջնորդությամբ որպես վկա հարցաքննված Գևորգ Քաջիկի Խաչատրյանը դատարանին հայտնեց, որ ամբաստանյալին և տուժողին ճանաչում է որպես հարևանների։ Մոտավորապես տեղյակ է, թե ինչ գործով է կանչվել դատարան։ Իր բջջային հեռախոսահամարն է 091-57-33-22, որը հիմնականում օգտագործում է ինքը, սակայն եղել են դեպքեր, երբ բակում խնդրել են իրենից տրամադրել հեռախոսը զանգահարելու համար և ինքը չի մերժել։ Ինքը Մհերենց տուն շատ վաղուց չի գնացել։ Մհերի հեռախոսահամարը իր հեռախոսի մեջ գրանցված չէ։ Ինքը և Մհերը օգտվում են միևնույն համացանցից։ Եղել են դեպքեր, երբ համացանցի հետ կապված հարցեր առաջանալիս զանգահարել են միմյանց։ Ներկայումս ինքը ձեռք է բերել նոր համացանց։ Մհերին վերջին անգամ տեսել է փողոցում 2-3 օր առաջ։ Մինչև դատարան գալը տեսել է Մհերին և նրան միայն ասել է, որ դատարանից ծանուցում է ստացել։ Որքանով հիշում է` մոտ մեկ տարի առաջ ամռանը, հունիս կամ օգոստոս ամիսներին, երբ փողոցում կանգնած խոսելիս է եղել Արթուր Սահակյանի հետ և այնտեղ եղել են նաև իրենց բակից այլ անձինք` եկել է Մհեր Բաբաջանյանը։ Գարեգինը մոտեցել է Մհերին, նրան հայտնել է իր որդու հետ ոստկանությունում առաջացած խնդիրների մասին և ասել. «Մհեր ջան կարաս օգնես»։ Մհերն էլ վերջինիս պատասխանել է, որ ինչով կարող է` կօգնի։ Մնացած ոչնչից ինքը տեղյակ չէ։ Մինչև Մհերին մոտենալը` Գարեգինն իրենց հետ խոսակցություն չի ունեցել։ Նախկինում չեն եղել դեպքեր, որ ինքը լսած լինի, որ Մհերը այդպիսի հարցերով կարողանում է մարդկանց օգնել։ Արթուր Սահակյանի հետ դատարանում ցուցմունք տալու մասին չի զրուցել։ Նրան տեսել է դատարանում։ Ինքը տեղյակ չէ, թե բացի Գարեգին Շահինյանից` ուրիշ մարդ մոտեցել է Մհեր Բաբաջանյանին։ Չգիտի, թե Մհերը լայն շրջապատ և պաշտոնով ընկերներ ունի` թե ոչ։ Ինքը Մհերի և Գարիկի հետ նույն կարգի հարևանական հարաբերությունների մեջ է։ Նշված օրը իր բջջային հեռախոսը իր մոտ է եղել։ Իր, Մհերի և Գարեգինի միջև հեռավորությունը եղել է մոտ 2 մետր։
/դատական նիստի արձանագրություն/
Պաշտպանության կողմի միջնորդությամբ որպես վկա հարցաքննված Արթուր Գրիգորի Սահակյանը դատարանին հայտնեց, որ ամբաստանյալին և տուժողին ճանաչում է որպես հարևանների։ Մոտավորապես տեղյակ է, թե ինչ գործով է կանչվել դատարան։ Ավելի մոտ հարաբերությունների մեջ է գտնվում Գարեգին Շահինյանի հետ։ Ամբաստանյալի և տուժողի ընտանիքներին ճանաչում է։ Իր հեռախոսհամարն է 091-43-60-50։ Մհերի տան հեռախոսահանարն իրեն հայտնի չէ, իսկ նրա բջջային հեռախոսահամարը գրանցված է իր մոտ։ Վերջին օրերի ընթացքում Մհերն իրեն չի զանգահարել։ Որքան հիշում է` 2013թ. օգոստոսին, օրվա ընթացքում, ինքը, Գևորգը, իրենց բակի երեխաներից մի քանիսը կանգնած են եղել փողոցում, երբ Գարեգինը մոտեցել է իրենց և ասել իր որդու հետ ոստկանությունում առաջացած խնդիրների մասին։ Նա խնդրել է, որ մի բան անեն։ Այդ ժամանակ եկել է Մհերը։ Գարեգինը դիմել է Մհերին և ասել. «որդիս Կենտրոնականի բաժնում է, կարող ես մի բան անել, Աստված երեխաներիդ դեմը կբերի, եթե օգնես»։ Նա նաև «մաղարիչ» է խոստացել, սակայն այդ մասին նրա ասած կոնկրետ բառերը չի հիշում։ Հետագայում Գարեգինը Մհերին խնդրել է նաև օգնել որդուն տուն բերելու հարցում և Մհերն իր ավտոմեքենայով գնացել, նրան բերել է տուն։ Գարեգինն իրեն պատմել է, որ փաստաբանն ասել է, որ գրավի դիմաց որդուն բաց են թողել, սակայն գրավի չափի վերաբերյալ իրեն ոչինչ հայտնի չէ։ Այդ գործով Մհեր Բաբաջանյանի դերակատարության մասին որևէ խոսակցություն չի եղել։ Իրեն հայտնի չէ այնպսիսի դեպք, որ նախկինում Մհեր Բաբաջանյանը բակում նման հարցեր է լուծել։
/դատական նիստի արձանագրություն/
Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Հետազոտելով ամբաստանյալ Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանի, տուժող Գարեգին Ալբերտի Շահինյանի, վկաներ Գոհար Փայլակի Սաֆարյանի, Գագիկ Գարեգինի Շահինյանի, Վարդուհի Թադևոսի Գևորգյանի, Արմեն Վլադիմիրի Ասլանյանի, Արթուր Ռաֆիկի Եղիազարյանի, Գևորգ Քաջիկի Խաչատրյանի, Արթուր Գրիգորի Սահակյանի ցուցմունքները, հրապարակելով և հետազոտելով գործին կցված փաստաթղթերը, համադրելով դրանք քրեական գործի դատական քննությամբ ձեռք բերված և հետազոտված ապացույցների հետ, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ Սահմանադրության 22-րդ հոդվածի համաձայն` «(…) Մարդուն չի կարելի հանցագործության համար մեղավոր ճանաչել, եթե արարքի կատարման պահին գործող օրենքով այն հանցագործություն չի համարվել։
(…)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն` «Քրեական պատասխանատվության միակ հիմքը հանցանք, այսինքն` այնպիսի արարք կատարելն է, որն իր մեջ պարունակում է քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները։»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Արարքի հանցավորությունը, դրա պատժելիությունը և քրեաիրավական այլ հետևանքները որոշվում են միայն քրեական օրենքով։
2. Քրեական օրենքն անալոգիայով կիրառելն արգելվում է։»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն` «Հանցագործություն է համարվում մեղավորությամբ կատարված` հանրության համար վտանգավոր այն արարքը, որը նախատեսված է սույն օրենսգրքով։
(…)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-րդ հոդվածի համաձայն`
«Հանցափորձ է համարվում ուղղակի դիտավորությամբ կատարված այն գործողությունը (անգործությունը), որն անմիջականորեն ուղղված է հանցանք կատարելուն, եթե հանցագործությունն ավարտին չի հասցվել անձի կամքից անկախ հանգամանքներով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-րդ հոդվածի համաձայն`
1. Կատարողի հետ մեկտեղ հանցակիցներ են համարվում կազմակերպիչը, դրդիչը և օժանդակողը։
2. (…)
3. (…)
4. Դրդիչ է համարվում այն անձը, ով մեկ ուրիշ անձի դրդել է հանցանք կատարելու՝ համոզելու, նյութապես շահագրգռելու, սպառնալիքի միջոցով կամ այլ եղանակով։
5. (…)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Պաշտոնատար անձին կաշառք տալը, այսինքն՝ պաշտոնատար անձին անձամբ կամ միջնորդի միջոցով նրա կամ այլ անձի համար դրամ, գույք, գույքի նկատմամբ իրավունք, արժեթղթեր կամ որևէ այլ առավելություն խոստանալը կամ առաջարկելը կամ տրամադրելը՝ իր կամ իր ներկայացրած անձանց օգտին պաշտոնատար անձի կողմից իր լիազորությունների շրջանակում որևէ գործողություն կատարելու կամ չկատարելու կամ պաշտոնատար անձի կողմից իր պաշտոնեական դիրքն օգտագործելով այդպիսի գործողություն կատարելուն կամ չկատարելուն նպաստելու կամ ծառայության գծով հովանավորչության կամ թողտվության համար՝
պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի հարյուրապատիկից երկուհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանքով՝ մեկից երեք ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով։
2. Կաշառք տալը, որը կատարվել է խոշոր չափերով՝
պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկից չորսհարյուրապատիկի չափով, կամ ազատազրկմամբ՝ երկուսից հինգ տարի ժամկետով։
3. Կաշառք տալը, որը կատարվել է՝
1) առանձնապես խոշոր չափերով,
2) կազմակերպված խմբի կողմից՝
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ երեքից յոթ տարի ժամկետով։
4. Կաշառք տվող անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե տեղի է ունեցել կաշառքի շորթում, կամ եթե այդ անձը կաշառք տալու մասին ոչ ուշ, քան 3 օր հետո կամավոր հայտնել է իրավապահ մարմիններին։»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն`
«(…)
3. Յուրաքանչյուր ոք իր գործի քննության ժամանակ որպես իրավական փաստարկ իրավունք ունի մատնանշելու նույնանման փաստական հանգամանքներով մեկ այլ գործով Հայաստանի Հանրապետության դատարանի` օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտի հիմնավորումները, այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբանությունները։
4. Որոշակի փաստական հանգամանքներ ունեցող գործով վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի դատական ակտի հիմնավորումները, այդ թվում` օրենքի մեկնաբանությունները, պարտադիր են դատարանի համար նույնանման փաստական հանգամանքներով գործի քննության ժամանակ, բացառությամբ այն դեպքի, երբ վերջինս ծանրակշիռ փաստարկների մատնանշմամբ հիմնավորում է, որ դրանք կիրառելի չեն տվյալ փաստական հանգամանքների նկատմամբ։»։
Նույն օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ, անկախ և անկողմնակալ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում իր շահերին առնչվող քրեական գործի քննության իրավունք։
2. Դատավորը, դատախազը, քննիչը, հետաքննության մարմնի աշխատակիցը չեն կարող մասնակցել քրեական գործով վարույթին, եթե նրանք ուղղակի կամ անուղղակի շահագրգռված են գործի ելքով։
3. Քրեական հետապնդում իրականացնող մարմինը պարտավոր է ձեռնարկել սույն օրենսգրքով նախատեսված բոլոր միջոցառումները` գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման համար, պարզել ինչպես կասկածյալի և մեղադրյալի մեղավորությունը հիմնավորող, այնպես էլ նրանց արդարացնող, ինչպես նաև նրանց պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
4. Կասկածյալի, մեղադրյալի և նրանց պաշտպանի հայտարարություններն իրենց անմեղության, կասկածյալին կամ մեղադրյալին արդարացնող, իրենց պատասխանատվությունը մեղմացնող ապացույցների առկայության մասին, ինչպես նաև քրեական դատավարության ընթացքում օրինականության խախտումների վերաբերյալ բողոքները պետք է մանրակրկիտ ստուգի քրեական վարույթն իրականացնող մարմինը։»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` «Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ։»։
Նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` «Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի։»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի համաձայն` «Գործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման` ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցով։»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից։
2. Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ։»։
ԿԴ/0053/01/12 քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Ռադիկ Լիպարիտի Պապյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, 2013 թվականի ապրիլի 18-ին ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից կայացված որոշման 16-ից 27-րդ կետերում դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«16. Խարդախության հանցակազմի քրեաիրավական բնութագիրը Վճռաբեկ դատարանի կողմից վերլուծության է ենթարկվել Լ.Ավետիսյանի գործով որոշման մեջ։ Նշված որոշմամբ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…)Խարդախությունը դասվում է սեփականության դեմ ուղղված հանցագործությունների, մասնավորապես՝ հափշտակությունների շարքին։ Ինչպես երևում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի բովանդակությունից, խարդախությունը «խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի գույքի հափշտակությունը կամ ուրիշի գույքի նկատմամբ իրավունք ձեռք բերել[ն]» է։
Թեև խարդախության պարագայում առկա է գույքի սեփականատիրոջ կողմից հանցագործին գույքը կամ դրա նկատմամբ իրավունքները փոխանցելու կամային ակտ, սակայն գույքը կամ դրա նկատմամբ իրավունքները փոխանցելու ակտի կամային բնույթը սեփականատիրոջ գիտակցության և կամքի վրա հանցագործի ունեցած ներգործության հետևանք է։ Այս կապակցությամբ էական նշանակություն կարող է ունենալ թե գույքն ուրիշին հանձնելու գործում ով է նախաձեռնություն դրսևորել։ Արդյոք գույքը կամ գույքի նկատմամբ իրավունքները հանձնելու տուժողի մտադրությունն առաջացել է հանցավորի կողմից նրան համոզելու և հորդորելու արդյունքում։
(…)օբյեկտիվ կողմից խարդախությունը կատարվում է խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով, ինչի արդյունքում մոլորության մեջ ընկած սեփականատերը կամ իրավասու այլ անձը կամավոր կերպով գույքը կամ գույքի նկատմամբ իրավունքները հանձնում է հանցագործին կամ այլ անձի կամ անձանց կամ չի խոչընդոտում վերջիններիս կողմից այդ գույքը կամ գույքի նկատմամբ իրավունքները վերցնելուն։
Սուբյեկտիվ կողմից խարդախությունը բնութագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ և շահադիտական նպատակով։
Խարդախությունը կատարվում է միայն ուղղակի դիտավորության մեղքի ձևով. հանցավորը պետք է գիտակցի, որ խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու միջոցով հափշտակում է ուրիշի գույքը, ինչպես նաև պետք է նախատեսի և ցանկանա դա։
Խարդախության սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է նաև շահադիտական նպատակի առկայությամբ, այսինքն` մինչև գույքը վերցնելը կամ գույքին տիրանալը հանցավորն ի սկզբանե նպատակ է ունենում հափշտակելու այն, չվերադարձնելու գույքը, չկատարելու խոստումը կամ պայմանագրային պարտավորությունները։
Հակառակ դեպքում, երբ գույքը չվերադարձնելու, խոստումը կամ պարտավորությունները չկատարելու դիտավորությունն առաջանում է գույքը վերցնելուց հետո (անկախ շարժառիթից), խարդախության հանցակազմը բացակայում է։
Խարդախության միջոցով ուրիշի գույքը հափշտակելու ուղղակի դիտավորության և գույքը հափշտակելու շահադիտական նպատակի առկայության կամ բացակայության մասին դատարանի հետևությունները պետք է հիմնված լինեն գործով ձեռք բերված ապացույցների համակցության վրա։
Նշված ապացույցների գնահատման արդյունքում դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է հաստատված համարի, որ անձն ի սկզբանե նպատակ է ունեցել խարդախության միջոցով հափշտակել ուրիշի գույքը, և եթե ապացուցվի, որ ունեցել է, ապա խարդախության հանցակազմն առկա է։
Ընդ որում, եթե ապացույցների բավարար համակցությամբ և հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշով չի հիմնավորվում, որ շահադիտական նպատակը ծագել է համապատասխան գործարքի կնքումից առաջ, ապա նման դեպքերում խարդախության հանցակազմ առկա չէ»։ (տե՛ս Լիա Ավետիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի փետրվարի 24-ի թիվ ԵԿԴ/0176/01/09 որոշման 22-26-րդ կետերը)։
17. Վերահաստատելով և զարգացնելով Լ.Ավետիսյանի գործով որոշման մեջ արտահայտված իրավական դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ սեփականության դեմ ուղղված հանցագործությունների, մասնավորապես հափշտակությունների համար ընդհանուր հատկանիշ է հանդիսանում ուրիշի գույքին տիրանալը, որը կատարվում է տարբեր եղանակներով։ Խարդախության դեպքում, ինչպես արդեն նշվեց, գույքը հանցավորին է անցնում սեփականատիրոջ կամքով, սակայն խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու հետևանքով։ Ընդ որում, գույքը կամ դրա նկատմամբ իրավունքները փոխանցելու նպատակով սեփականատիրոջ գիտակցության և կամքի վրա հանցավորը կարող է ազդել (ներգործել) տարբեր եղանակներով։
Մասնավորապես, իր հանցավոր նպատակն իրագործելու, գույքն իր տիրապետության տակ վերցնելու և այն հափշտակելու նպատակով խարդախություն կատարող անձը կարող է գույքի սեփականատիրոջը համոզել, հորդորել կատարելու այս կամ այն հանցագործությունը։ Սեփականատերը, համաձայնելով կատարել նշված հանցագործությունը և խարդախություն կատարող անձին դիտարկելով որպես իրեն հանցակից, ընկնում է մոլորության մեջ և սխալ պատկերացնելով հանցագործության դեպքի զարգացումը, արարքի և հետևանքի միջև պատճառական կապը կամ հանցագործության մյուս հանգամանքները` կամավոր կերպով գույքը կամ դրա նկատմամբ իրավունքները հանձնում է խարդախին կամ այլ անձի կամ չի խոչընդոտում վերջիններիս կողմից այդ գույքը կամ գույքի նկատմամբ իրավունքները վերցնելուն։
18. Սույն գործի նյութերից երևում է, որ ամբաստանյալ Ռ.Պապյանը իր հանցավոր մտադրությունն իրագործելու և Ս.Քոսակյանի գույքը խարդախությամբ հափշտակելու նպատակով վերջինիս դրդել է իր միջոցով կաշառք տալ պաշտոնատար անձանց, որից հետո Ս.Քոսակյանից ստանալով կաշառքի առարկան` հափշտակել է այն (տե՛ս սույն որոշման 5-րդ կետը)։ Հետևաբար Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ Ռ.Պապյանի արարքին ճիշտ քրեաիրավական գնահատական տալու համար անհրաժեշտ է համադրված վերլուծության ենթարկել հանցակցությունը և հանցափորձը սահմանող, ինչպես նաև կաշառք տալու և կաշառքի միջնորդության համար քրեական պատասխանատվություն նախատեսող իրավանորմերը։
19. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 37-րդ հոդվածի համաձայն` «Հանցակցություն է համարվում երկու կամ ավելի անձանց դիտավորյալ համատեղ մասնակցությունը դիտավորյալ հանցագործությանը»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Կատարողի հետ մեկտեղ հանցակիցներ են համարվում կազմակերպիչը, դրդիչը և օժանդակողը»։
Հանցակցության հատկանիշների վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել Ա.Մաթևոսյանի և Ռ.Հարությունյանի գործով որոշման մեջ։ Համաձայն այդ որոշման`
«(…) հանցակցությանը բնորոշ են 3 հատկանիշ.
1. հանցագործության կատարումը երկու կամ ավելի անձանց կողմից
2. գործողությունների համատեղությունը
3. հանցակցության դիտավորյալ բնույթը։
Հանցակցության առաջին օբյեկտիվ հատկանիշը՝ հանցագործության կատարումը երկու կամ ավելի անձանց կողմից, արտահայտվում է այն բանում, որ հանցագործությունը պետք է կատարեն հանցագործության սուբյեկտ հանդիսացող երկու կամ մի քանի անձ։ Հանցակիցներ կարող են լինել քրեական պատասխանատվության ենթարկելու տարիքի հասած մեղսունակ ֆիզիկական անձինք։ Հանցակցության համար անհրաժեշտ է հանցագործության սուբյեկտի բոլոր հատկանիշներով օժտված ոչ պակաս երկու անձի առկայությունը։
Հանցակցության մյուս օբյեկտիվ հատկանիշը՝ հանցակիցների գործունեության համատեղությունը, նշանակում է, որ հանցագործության մասնակիցներից յուրաքանչյուրի գործողությունները փոխադարձ լրացնում են միմյանց և ուղղված են կոնկրետ հանցանքի կատարմանը։ Հանցակիցները, միացնելով իրենց համատեղ ջանքերը, ձգտում են միասնական արդյունքի, և դրա համար յուրաքանչյուրն իր ներդրումն է ունենում ընդհանուր գործում։
Հանցակցության վերջին հատկանիշը գործունեության դիտավորյալ բնույթն է։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 37-րդ հոդվածը, որը տալիս է հանցակցության հասկացությունը, կոնկրետ մատնանշում է անձանց դիտավորյալ մասնակցությունը դիտավորյալ հանցագործության կատարմանը։ Հանցակցության նման բնորոշումը հստակ ընդգծում է, որ անձինք գործում են միայն դիտավորյալ մեղքով և միայն դիտավորյալ հանցագործություններում» (տե՛ս Ալիկ Ռուդիկի Մաթևոսյանի և Ռաֆիկ Արայիկի Հարությունյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2008 թվականի հուլիսի 25-ի թիվ ՎԲ-48/08 որոշման 28-րդ կետը)։
Մեջբերված դիրքորոշումը Վճռաբեկ դատարանը զարգացրել է Ա. Միքայելյանի և Ա. Վաղարշակյանի գործով կայացված որոշման մեջ՝ արձանագրելով, որ «(…) հանցակցի քրեական պատասխանատվության հիմքում ընկած է ոչ միայն նրա և կատարողի արարքի միջև պատճառական կապի առկայությունը, այլ նաև նրա կողմից կատարողի արարքի և դրա հետևանքների նկատմամբ որոշակի գիտակցական-կամային վերաբերմունք դրսևորելը։
Այսպես` հանցակցության սուբյեկտիվ կողմը նախատեսում է մեղքի բացառապես դիտավորյալ ձև, ընդ որում, որոշակի հանցանքի կատարմանն այլ անձանց հետ համատեղ մասնակցելու դիտավորությունն արտահայտվում է միայն ուղղակի ձևով, իսկ հանցագործության վտանգավոր հետևանքների նկատմամբ դրսևորվող դիտավորյալ մեղքի տեսակը կարող է լինել և՛ ուղղակի, և՛ անուղղակի։
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ հանցակցության սուբյեկտիվ կողմին բնորոշ է այն, որ յուրաքանչյուր հանցակից պետք է`
1) գիտակցի, որ համատեղ գործում է կատարողի կամ այլ հանցակցի հետ.
2) գիտակցի, որ իր արարքն անհրաժեշտ պայման է մյուս հանցակցի կողմից արարք կատարելու համար և ցանկանա համատեղ մասնակցել հանցագործությանը.
3) նյութական հանցակազմի դեպքում նախատեսի հանրորեն վտանգավոր հետևանքը և ցանկանա կամ գիտակցաբար թույլ տա դրա առաջացումը» (տե՛ս Արամ Արշավիրի Միքայելյանի և Արայիկ Ժորժիկի Վաղարշակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2012 թվականի դեկտեմբերի 5-ի թիվ ԵԱՔԴ/0174/01/11 որոշման 17-րդ կետը)։
20. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ «Դրդիչ է համարվում այն անձը, ով մեկ ուրիշ անձի դրդել է հանցանք կատարելու՝ համոզելու, նյութապես շահագրգռելու, սպառնալիքի միջոցով կամ այլ եղանակով»։
Սույն որոշման նախորդ կետում մեջբերված դիրքորոշումների լույսի ներքո մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-րդ հոդվածի 4-րդ մասը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ դրդիչը, ազդելով կատարողի գիտակցության և կամքի վրա, տարբեր եղանակներով (համոզելով, նյութապես շահագրգռելով, սպառնալով և այլն) վերջինիս մոտ առաջացնում է հանցանք կատարելու դիտավորություն և վճռականություն։ Դրդչության սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ, հանցավորը գիտակցում է, որ իր գործողություններով մեկ ուրիշին դրդում է հանցանքի կատարմանը, նախատեսում և ցանկանում է այդ հանցանքի կատարումը։
21. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-րդ հոդվածի համաձայն` «Հանցափորձ է համարվում ուղղակի դիտավորությամբ կատարված այն գործողությունը (անգործությունը), որն անմիջականորեն ուղղված է հանցանք կատարելուն, եթե հանցագործությունն ավարտին չի հասցվել անձի կամքից անկախ հանգամանքներով»։
Մեջբերված քրեաիրավական դրույթը Վճռաբեկ դատարանը վերլուծության է ենթարկել Ա. Բաղդասարյանի գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «Օբյեկտիվ կողմից հանցափորձը բնութագրվում է`
1. գործողությամբ (անգործությամբ), որն անմիջականորեն ուղղված է հանցանքի կատարմանը,
2. հանցագործությունն անձի կամքից անկախ հանգամանքներով ավարտին չհասցնելով։
Հանցափորձն առկա է այն ժամանակ, երբ հանցագործությունը մինչև վերջ չի հասցվում, այլ կերպ` հանցակազմի օբյեկտիվ կողմի կատարումն սկսվում է, սակայն չի ավարտվում։ Նյութական հանցագործության դեպքում չի առաջանում օրենքով նախատեսված հետևանքը կամ հետևանքն առաջանում է, սակայն ոչ հանցավորի դիտավորությամբ նախատեսվածը (…)։
Հանցափորձը բնութագրող (…) հատկանիշն այն է, որ հանցագործությունը մինչև վերջ չի հասցվում հանցավորի կամքից անկախ հանգամանքներում։ Սուբյեկտիվ կողմից հանցափորձը հնարավոր է միայն ուղղակի դիտավորությամբե (տե՛ս Արարատ Վազգենի Բաղդասարյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0168/01/10 որոշման 16-րդ կետը)։
22. Ամփոփելով սույն որոշման 19-21-րդ կետերում շարադրված վերլուծությունը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ
ա) դրդչի արարքը ենթակա է որակման կատարողի արարքի համար պատասխանատվություն նախատեսող ՀՀ քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածով՝ հղում կատարելով նույն օրենսգրքի 38-րդ հոդվածին։ Այն դեպքում, երբ հանցագործությունն ավարտին չի հասցվում կատարողի կամքից անկախ պատճառներով, դրդչի արարքը ենթակա է որակման ՀՀ քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածով՝ հղում կատարելով նույն օրենսգրքի 38-րդ և 34-րդ հոդվածներին,
բ) այն դեպքում, երբ դրդչությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքում նախատեսված է որպես հանցագործության օբյեկտիվ կողմի հատկանիշ (օրինակ՝ անչափահասին հանցանքի կատարմանը ներգրավելը (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 165-րդ հոդվածի 1-ին մաս), որը կատարվում է խոստումներ տալու, խաբեության կամ այլ եղանակով, ինքնասպանության հակելը (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 111-րդ հոդված)), արարքը որակելիս ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-րդ հոդվածի 4-րդ մասի վրա հղում չի կատարվում,
գ) դրդչությունը կարող է առանձին հանցագործությունների կատարման միջոց հանդիսանալ (օրինակ՝ խարդախությունը, որը կատարվում է խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով)։»։
23. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 1-ին մասը պատասխանատվություն է նախատեսում պաշտոնատար անձին կաշառք տալու, այն է՝ պաշտոնատար անձին անձամբ կամ միջնորդի միջոցով նրա կամ այլ անձի համար դրամ, գույք, գույքի նկատմամբ իրավունք, արժեթղթեր կամ որևէ այլ առավելություն խոստանալու կամ առաջարկելու կամ տրամադրելու համար՝ իր կամ իր ներկայացրած անձանց օգտին պաշտոնատար անձի կողմից իր լիազորությունների շրջանակում որևէ գործողություն կատարելու կամ չկատարելու կամ պաշտոնատար անձի կողմից իր պաշտոնեական դիրքն օգտագործելով այդպիսի գործողություն կատարելուն կամ չկատարելուն նպաստելու կամ ծառայության գծով հովանավորչության կամ թողտվության համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 4-րդ մասում ամրագրված է խրախուսական նորմ, որի համաձայն՝ «Կաշառք տվող անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե տեղի է ունեցել կաշառքի շորթում, կամ եթե այդ անձը կաշառք տալու մասին ոչ ուշ, քան 3 օր հետո կամավոր հայտնել է իրավապահ մարմիններին»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 313-րդ հոդվածի 1-ին մասը պատասխանատվություն է նախատեսում կաշառքի միջնորդության, այն է՝ կաշառք տվողի և կաշառք ստացողի միջև կաշառքի շուրջ համաձայնության գալուն կամ արդեն կայացած համաձայնության իրականացմանը նպաստելու համար։
Մեջբերված քրեաիրավական դրույթների համադրված վերլուծությունից երևում է, որ կաշառք տալը կարող է կատարվել ինչպես անձամբ, այնպես էլ միջնորդի միջոցով։ Այլ խոսքով՝ կաշառքի միջնորդությունը կաշառք տալուն աջակցելու ձևերից մեկն է, որը տարբերվում է կաշառք տալու հանցակցության ձևերից՝ կազմակերպումից, դրդչությունից և օժանդակությունից։ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ կաշառքի միջնորդության հանցակազմն իր մեջ չի ներառում այսպես կոչված «կարծեցյալ միջնորդության» դեպքերը։ «Կարծեցյալ միջնորդությունն» այն իրադրությունն է, երբ անձը կաշառք տվողից վերցնում է կաշառքի առարկան` իբրև թե պաշտոնատար անձին հանձնելու համար, սակայն մտադրություն չունի փոխանցել այն։
Ընդ որում, հնարավոր են «կարծեցյալ միջնորդության» մի քանի իրավիճակներ, այն է՝
1) կաշառք տալու նախաձեռնություն ցուցաբերում է «կարծեցյալ միջնորդը», ով համոզում է կաշառք տվողին, որ ինքն անհրաժեշտ կապեր ունի համապատասխան պաշտոնատար անձի հետ և դրդում է իրեն տալ կաշառքի առարկան՝ համապատասխան պաշտոնատար անձին փոխանցելու համար, սակայն չի կատարում իր խոստումը և չի փոխանցում կաշառքի առարկան,
2) կաշառք տալու նախաձեռնություն ցուցաբերում է կաշառք տվողը, ով «կարծեցյալ միջնորդին» համոզում է կաշառքը տալ պաշտոնատար անձին, իսկ «կարծեցյալ միջնորդը» համաձայնվում է` նպատակ չունենալով կաշառքի առարկան փոխանցել պաշտոնատար անձին։
Ինչ վերաբերում է «կարծեցյալ միջնորդի» արարքի որակմանը, ապա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ նման դեպքերում արարքը ճիշտ որակելու համար նախ և առաջ անհրաժեշտ է պարզել և գործով ձեռք բերված ապացույցներով հիմնավորել, թե ով է նախաձեռնել կաշառք տալը՝ «կարծեցյալ միջնորդը», թե կաշառք տվողը։ Ուստի, այն դեպքում, երբ «կարծեցյալ միջնորդը» որևէ անձի օգտին գործողություններ (անգործություն) կատարելու նպատակով դրդում է անձին իրեն փոխանցել կաշառքի առարկան, որպեսզի ինքը փոխանցի պաշտոնատար անձին, սակայն ի սկզբանե նման մտադրություն չի ունենում, այլ ցանկանում է հափշտակել այն, ապա արարքը պետք է որակվի համակցության կանոններով՝ որպես խարդախություն և կաշառք տալու փորձի դրդչություն։ Ընդ որում, որևէ իրավական նշանակություն չունի` դրդիչը կոնկրետ նշել է, թե որ պաշտոնատար անձին է ենթադրվում փոխանցել կաշառքի առարկան, թե ոչ։
Հետևաբար «կարծեցյալ միջնորդի» արարքը հանցագործությունների համակցության կանոններով որակելու համար անհրաժեշտ է պարզել, թե գործով ձեռք բերված փաստական տվյալներով հիմնավորվե՞լ է արդյոք, որ կաշառք տալը նախաձեռնել է «կարծեցյալ միջնորդը» և անձի մեղադրանքի ծավալում ընդգրկվե՞լ է արդյոք, որ դրդիչը համոզելու, հորդորելու կամ այլ եղանակով ազդել է կաշառք տվողի գիտակցության և կամքի վրա։
24. Սույն որոշման 16-22-րդ կետերում շարադրված վերլուծության հետ համադրելով սույն որոշման 23-րդ կետում շարադրված վերլուծությունը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ «կարծեցյալ միջնորդի» արարքը որպես կաշառք տալու դրդչություն և խարդախություն որակվում է այն դեպքում, երբ ինչպես «կարծեցյալ միջնորդը», այնպես էլ կաշառք տվողը գիտակցում են, որ հանցանք են կատարում և ցանկանում են դա։ Բացի այդ, ինչպես «կարծեցյալ միջնորդը», այնպես էլ կաշառք տվողը գիտակցում են, որ գործում են համատեղ, թեև նրանց նպատակներն ու շարժառիթները տարբեր են։
«Կարծեցյալ միջնորդի» արարքը որպես կաշառք տալու դրդչություն և խարդախություն որակելը պայմանավորված է նաև այն հանգամանքով, որ կաշառք տալու դրդչությունն ինքնուրույն հանցագործություն է և թեև պարունակում է խարդախության հատկանիշներ, այնուամենայնիվ չի հանդիսանում խարդախության միջոց։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ «կարծեցյալ միջնորդի» արարքը խարդախությունից բացի, կարող է պարունակել նաև այլ հանցագործության հատկանիշներ (օրինակ` անձի գույքին խարդախությամբ տիրանալու նպատակով հանցավորը դրդում է փաստաթղթեր կեղծել։ Նման դեպքերում արարքը պետք է որակվի հանցագործությունների համակցությամբ որպես խարդախություն և կեղծ փաստաթղթեր պատրաստելու կամ իրացնելու դրդչություն)։
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ, անկախ այն հանգամանքից, թե ով է նախաձեռնել կաշառք տալը, կաշառք տվողի արարքը պետք է որակվի որպես կաշառք տալու փորձ, քանի որ վերջինս որոշ գործողություններ է կատարում, որոնք անմիջականորեն ուղղված են հանցանք կատարելուն (օրինակ` միջնորդին փոխանցում է կաշառքի առարկան), սակայն հանցագործությունն ավարտին չի հասցվում նրա կամքից անկախ հանգամանքներով։»։
Դատաքննությամբ, գործի տվյալներով դատարանը հիմնավորված է համարում հետևյալը.
2013 թվականի օգոստոսի 24-ին, Երևանում, տուժող Գարեգին Շահինյանի որդի Գագիկ Շահինյանին բերման են ենթարկել ՀՀ ոսիկանության Կենտրոնականի բաժին` հափշտակություն կատարելու կասկածանքով և ձերբակալել են։ Հաջորդ օրը, Երևանի Քրիսափորի փողոցում գտնվող իրենց շենքի բակում տուժող Գ. Շահինյանը հանդիպել է հարևանությամբ բնակվող, ամբաստանյալ Մ. Բաբաջանյանին և խնդրել է օգնել որդուն ազատելու հարցում` խոստանալով վարձահատույց լինել այդ օգնության համար։ Ամբաստանյալ Մ. Բաբաջանյանն որոշել է օգտվել առիթից և խարդախությամբ, օգնություն ցուցաբերելու պատրվակով գումար հափշտակել տուժողից։ Այդ նպատակով, տուժողի որդուն գրավի դիմաց ազատ արձակելուց հետո, նա 2013 թվականի օգոստոսի 27-ին տուժողից պահանջել է իրեն տալ 4000 ԱՄՆ դոլար գումար, պատճառաբանելով, որ 2000 ԱՄՆ դոլար գումարն անհրաժեշտ է` այլընտրանքային խափանման միջոց գրավ կիրառված լինելու համար, ևս 2000 ԱՄՆ դոլար գումար` գործի վարույթը հետագայում կարճելու համար։ 4000 ԱՄՆ դոլար գումար տալու պահանջը նա պարբերաբար ներկայացրել է տուժողին` մինչև 2013 թվականի սեպտեմբերի 12-ը։
Այսպիսով, ստուգելով ամբաստանյալ Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանի կողմից, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-34-312-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված արարք կատարելու վերաբերյալ գործով ձեռք բերված ապացույցները դրանց վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ` դատարանը գտնում է, որ թե նախաքննությամբ և թե դատաքննությամբ ձեռք չեն բերվել բավարար ապացույցներ հիմնավորված համարելու համար, որ Մհեր Բաբաջանյանը կաշառք տալու դրդչության հանցափորձ է կատարել։ Հետևաբար նրա արարքում բացակայում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-34-312-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցակազմը` հանցագործության օբյեկտիվ կողմի բացակայության պատճառաբանությամբ։ Այդ պատճառով պետք է ճանաչել և հռչակել ամբաստանյալ Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանի անմեղությունը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-34-312-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով մեղսագրված հանցանքի կատարման մեջ։ Այդ մեղադրանքի մասով նա ենթակա է արդարացման` հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ։
Վերլուծելով ամբաստանյալ Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքը, նրա ցուցմունքները և գործով ձեռք բերված ապացույցները` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, խոշոր չափերով խարդախության փորձ կատարելն ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Ուսումնասիրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Մհեր Բաբաջանյանի նկատմամբ, նրա կատարած հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը, այն, որ նա նախկինում դատված չի եղել, բնութագրվում է դրական, խնամքին ունի մինչև տասնչորս տարեկան երկու երեխաներ։ Որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում պատիժ նշանակելու պահին նրա խնամքին մինչև տասնչորս տարեկան երկու երեխաների (Հենրի Մհերի Բաբաջանյանը` ծնված 2012թ. սեպտեմբերի 12-ին և Մանե Մհերի Բաբաջանյանը` ծնված 2008թ. հուլիսի 01-ին) առկայությունը։ Նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն։
Ամբաստանյալ Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանն իր կատարած` Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի տուգանքի ձևով։
Դատարանը գտնում է, որ իր նկատմամբ նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Մհեր Բաբաջանյանը պետք է կրի, քանի որ դրան խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն։
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունն ընտրված է ճիշտ և այն վերացվելու կամ փոփոխվելու ենթակա չէ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360-րդ, 364, 366-րդ, 369-373-րդ հոդվածներով, դատարանը`
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Ճանաչել և հռչակել ամբաստանյալ Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանի անմեղությունը` Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 38-34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ և նրան այդ մեղադրանքով արդարացնել` հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ։
Ամբաստանյալ Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանին մեղավոր ճանաչել Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել տուգանքի նվազագույն աշխատավարձի հազարապատիկի` 1.000.000 /մեկ միլիոն/ ՀՀ դրամ գումարի չափով։
Խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճիռը հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան։
ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
14 ապրիլի 2014թ. ք. Երևան
ԵԿԴ-0263/01/13
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների
ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը հետևյալ կազմով.
նախագահող դատավոր` Մ. Մարտիրոսյան,
քարտուղար` Ա. Հովհաննիսյան,
մասնակցությամբ`
մեղադրող
Երևան քաղաքի դատախազության
ավագ դատախազ Է. Սաղաթելյանի,
պաշտպան Գ. Հովհաննիսյանի,
տուժող Գ. Շահինյանի,
դատարանում, դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի
Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանի`
/ծնված 27.08.1973թ. Երևան քաղաքում, հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին երկու անչափահաս երեխա, չի աշխատում, նախկինում չդատված, հաշվառված է և բնակվել է Երևանի Քրիստափորի թիվ 112 տանը, կալանքի տակ չէ/, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 38-34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով։
Գործի դատավարական նախապատմությունը
ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության ծանր հանցագործությունների քննության բաժնում 2013թ. սեպտեմբերի 19-ին հարուցվել է թիվ 59103813 քրեական գործը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, Մհեր Բաբաջանյանի կողմից խոշոր չափերի գումարի խարդախության փորձ կատարելու դեպքի առթիվ և 28.09.2013թ. ընդունվել է ավագ քննիչի վարույթ։
Քննիչի 2013թ. նոյեմբերի 21-ի որոշմամբ Մհեր Բաբաջանյանը որպես մեղադրյալ է ներգրավվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և նրա նկատմամբ նույն օրը որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին։
Քննիչի 2013թ. դեկտեմբերի 03-ի որոշմամբ, կաշառք տալու փորձ կատարելու համար Գարեգին Ալբերտի Շահինյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի դրույթի ուժով` հանցագործության մասին կամովին հայտնելու հիմքով քրեական հետապնդում չի իրականացվել։
Քննիչի 11.12.2013թ. դեկտեմբերի 11-ի թիվ 7/2-114 կգ գրությամբ քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու և դատարան ուղարկելու միջնորդությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի դատախազին։
Երևան քաղաքի դատախազության ավագ դատախազ Է. Սաղաթելյանի 2013թ. դեկտեմբերի 13-ի որոշմամբ, մեղադրական եզրակացությամբ ստացված թիվ 59103813 քրեական գործը վերադարձվել է քննիչին` Մհեր Բաբաջանյանին լրացուցիչ մեղադրանք առաջադրելու համար։ Քննիչի նույն օրվա որոշմամբ լրացուցիչ նախաքննության վերադարձված քրեական գործն ընդունվել է վարույթ և նախաքննությունը վերսկսվել է։
Քննիչի 2013թ. դեկտեմբերի 17-ի որոշումներով Մհեր Բաբաջանյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել և լրացվել է, նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 38-34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով։
2013թ. դեկտեմբերի 26-ին Մհեր Բաբաջանյանի վերաբերյալ քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան։
Նախաքննության մարմինը հիմնավորված է համարել հետևյալը.
«Երևան քաղաքի Քրիստափորի փողոցի բնակիչ՝ սույն քրեական գործով մեղադրյալ Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանը և նույն փողոցի բնակիչ Գարեգին Ալբերտի Շահինյանը հանդիսանալով հարևաններ, միմյանց հետ գնտվել են բարիդրացիական հարաբերությունների մեջ։
2013 թվականի օգոստոսի 24-ին Գարեգին Շահինյանի որդուն` Գագիկ Շահինյանին հափշտակություն կատարելու կասկածանքով բերման են ենթարկել ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին։ Տեղի ունեցածի մասին տեղեկություններ ստանալու նպատակով Գարեգին Շահինյանը գնացել է ոստիկանության բաժին և տեղեկացել է, որ որդու կողմից հափշտակության փորձ կատարելու դեպքի առթիվ հարուցվել է քրեական գործ, իսկ որդին` ձերբակալվել է։ Հաջորդ օրը Գարեգին Շահինյանը բակում պատահաբար հանդիպել է իր հարևան Մհեր Բաբաջանյանին և զրույցի ընթացքում որդու ձերբակալման մասին պատմել է վերջինիս։ Մհեր Բաբաջայանը Գարեգին Շահինյանի որդուն օգնելու պատրվակով ներկայացրել է, թե իբր ունի մեծ կապեր, ճանաչում է «պետքական» մարդկանց ևգխոստացել է, լուծել այդ հարցը։ Այնուհետև` 2013թ-ի օգոստոսի 26-ին, Մհեր Բաբաջանյանը Գարեգին Շահինյանին մոլորության մեջ գցելով, իրական, ճշմարիտ փաստերը դիտավորյալ խեղաթյուրելով նրան հայտնել է, թե գտել է «գործը գլուխ» բերող անձին և կարող է լուծել որդուն ազատելու հարցը։ Ստանալով Գարեգին Շահինյանի համաձայնությունը, նրանից խոշոր չափերի գումար հափշտակելու դիտավորությամբ, իր հանցվոր մտադրությունն իրագործելու նպատակով, Մհեր Բաբաջանյանն, օգտագործելով իր և Գարեգին Շահինյանի միջև առկա վստահությունը նրան հայտնել է, որ որդու վերաբերյալ քրեական գործը կարճելու համար կարող է պահանջվել 4000 ԱՄՆ դոլար գումար։ Քանի որ Գարեգին Շահինյանը նշված գումարը չի ունեցել Մհեր Բաբաջանյանի նախաձեռնությամբ պայմանավորվել են խափանման միջոցը դատարանում քննարկելու ժամանակ գրավի միջնորդություն կատարել, որի համար փաստաբան վարձելու նպատակով Գարեգին Շահինյանից պահանջել և որպես փաստաբանի վարձավճար, ստացել է 40.000 ՀՀ դրամ։ Դրանից հետո Մհեր Բաբաջանյանը դիմել է ՀՀ փաստաբանների պալատի փաստաբան Վարդուհի Գևորգյանին ու դատական նիստին մասնակցելու համար նրան վճարել է 20.000 ՀՀ դրամ։ Մնացած 20.000 ՀՀ դրամ գումարը պահել է իրեն` որպես Գարեգին Շահինյանին մատուցած ծառայությունների վճար։
27.08.2013 թվականին Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջաների ընդհանուր իրավասության դատարանը, դատական նիստում, քննարկելով Կենտրոնականի քննչական բաժնի քննիչի թիվ 15145813 քրեական գործով ներկայացված միջնորդությունը` մեղադրյալ Գագիկ Գարեգինի Շահինյանի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու վերաբերյալ, բավարարել է այն և որպես կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց է կիրառել գրավը՝ գրավի գումարը սահմանելով 500.000 ՀՀ դրամ։
Դատական նիստի ավարտից հետո, Մհեր Բաբաջանյանը փաստաբան Վարդուհի Գևորգյանից վերցնելով դատարանի հիշյալ որոշումը, այն Երևան քաղաքի Նար-Դոս փողոցում փոխանցել է Գարեգին Շահինյանին, որից հետո Մհեր Բաբաջանյանը, շարունակելով իր հանցավոր մտադրությունը, իրականությունը սխալ ներկայացնելով, փաստերը դիտավորյալ խեղաթյուրելով, հարցի դրական լուծման համար պաշտոնատար անձանց որպես կաշառք գումարներ տալու պատրվակով, իր նախաձեռնությամբ Գարեգին Շահինյանից 2013թ-ի օգոստոսի 27-ին պահանջել ու վերջինիս գիտակցության և կամքի վրա ազդելով, համոզելու եղանակով դրդել է նրան, հարցի դրական լուծման համար, իր միջոցով, խոշոր չափերի` 1.623.680 ՀՀ դրամին համարժեք 4.000 ԱՄՆ դոլար կաշառք տալ պաշտոնատար անձանց, որին Շահինյանը տվել է իր համաձայնությունը և խոստացել գումար հայթայթել ու մաս-մաս վճարել պահանջված գումարը։
Մհեր Բաբաջանյանը, նույն պատրվակով, 2013 թվականի օգոստոսի 27-ից Երևան քաղաքի տարբեր վայրերում՝ հեռախոսազանգերի և հանդիպումների ժամանակ Գ.Շահինյանից պահանջել է գումարը, սակայն հանցանք կատարելուն անմիջականորեն ուղղված Մ. Բաբաջանյանի գործողություններն ավարտին չեն հասցվել՝ իր կամքից անկախ հանգամանքներով, քանի որ հետագայում Գ. Շահինյանը հրաժարվել է պահանջված կաշառքի առարկան փոխանցել Մ.Բաբաջանյանին, իսկ իրենից կաշառք պահանջելու մասին, եռօրյա ժամկետում՝ 2013թ-ի օգոստոսի 30-ին, հայտնել է իրավապահ մարմիններին։ Մհեր Բաբաջանյանը, տեղյակ չլինելով Գարեգին Շահինյանի այդ քայլի մասին, իր հանցավոր նպատակներին հասնելու և հանցավոր մտադրությունն ավարտին հասցնելու համար գրեթե ամեն օր զանգահարել է Գարեգին Շահինյանին, հանդիպել նրան, կրկին ներկայացրել իր պահանջը, իսկ վերջին անգամ գումարի պահանջ է ներկայացրել 2013 թվականի սեպտեմբերի 12-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն վարչական շրջանի տարածքում։
Մհեր Բաբաջանյանն իր հանցավոր գործողությունները դադարեցրել է միայն 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ին, երբ նշված օրը Գարեգին Շահինյանի հաղորդման կապակցությամբ բացատրություն տալու նպատակով հրավիրվել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն։»։
Նախաքննության մարմինը առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորված է համարել հետևյալ ապացույցներով.
«Տուժող Գարեգին Շահինյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2013 թվականի օգոստոսի 24-ին իր բջջային 077-74-94-22 բջջային հեռախոսին զանգահարել է մի անծանոթ տղամարդ, որից տեղեկացել է, որ որդուն՝ Գագիկ Շահինյանին բերման են ենթարկել ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին։ Անմիջապես գնացել է ոստիկանություն և տեղեկացել է, որ որդին կողոպուտի փորձ կատարելու կասկածանքով ձերբակալվել է։ 25.08.2013 թվականին իրենց բակում պատահամաբր հանդիպել է հարևան Մհեր Բաբաջանյանին, որը տեղեկանալով այն մասին, որ Գագիկ Շահինյանին ձերբակալել են, առաջարկել է իր օգնությունը՝ վերջինիս քրեական պատասխանատվությունից ազատելու համար։ 26.08.2013 թվականին Մհեր Բաբաջանյանի հետ հանդիպել է ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնի դիմաց, որի ժամանակ վերջինս հայտնել է, որ Գագիկ Շահինյանին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու և գործը կարճելու համար հարկավոր է 4000-ից 5000 ԱՄՆ դոլար գումար տալ։ Նրան պատասխանել է, որ դա մեծ գումար է և հավաքած փող չունի։ Այդ ժամանակ Մհեր Բաբաջանյանը իրեն հայտնել է, որ անհրաժեշտ է որդու նկատմամբ խափանման միջոց ընտրվի գրավը դատարանի միջոցով, որի համար անհրաժեշտ է փաստաբան, ավելացնելով, որ այդ հարցով կարող է զբաղվել ինքը ու դատարանի կողմից գրավ կիրառելու դեպքում անհրաժեշտ կլինի մուծել մոտ 500.000 ՀՀ դրամ՝ որպես գրավի գումար։ 27.08.2013 թվականին իրեն զանգահարել է Մհեր Բաբաջանյանը և հայտնել, որ վարձել է փաստաբան, նրան տվել է 40.000 ՀՀ դրամ։ Այնուհետև Երևան քաղաքի Նար-Դոսի փողոցում հանդիպել են միմյանց և Մհեր Բաբաջանյանին փոխանցել է 40.000 ՀՀ դրամը, որպես փաստաբանի վարձավճար։ Դատական նիստի ավարտից հետո իր բջջային 077-74-94-22 հեռախոսահամարին զանգահարել է Մհեր Բաբաջանյանը իր 093-40-80-99 հեռախոսահամարց, հայտնել, որ դատարանը խափանման միջոց է ընտրել գրավը, իրեն է փոխանցել դատարանի որոշումը, որից հետո սկսել է պարբերաբար զանգահարել իրեն և հանդիպել, այդ ընթացքում իրենից պահանջելով 2000 ԱՄՆ դոլար՝ գրավը որպես խափանման միջոց կիրառելու դիմաց, ինչպես նաև ևս 2000 ԱՄՆ դոլար՝ որդուն քրեական պատասխանատվությունից ազատելու համար։
27.08.2013 թվականին տանը գտնվելու ժամանակ ինքը պատմել է կնոջը՝ Գոհար Սաֆարյանին և որդուն՝ Գագիկ Շահինյանին, որ Մհեր Բաբաջանյանը իրենից պահանջում է 2000 ԱՄՆ դոլար, որդու նկատմամբ գրավը որպես խափանման միջոց ընտրելու դատարանի որոշմանը միջամտելու հարցում։ Միաժամանակ հայտնել է, որ վերջիններիս գումարի չափը քիչ է ասել, որ շատ չանհանգստանան։ Գումարները պահանջելիս Մհեր Բաբաջանյանը նշել է, որ նշված գումարները նախատեսված են ոմն անձանց համար, ովքեր միջամտել են գործին, սակայն չի նշել վերջիններիս ով լինելը։ Ինքը համաձայնել է Մհեր Բաբաջանյանին գումար տալ, սակայն խնդրել է, որ մի քիչ սպասի, մինչև գումար կհավաքի։ 2013 թվականի օգոստոսի 27-ից սկսած մինչ 2013 թվականի սեպտեմբերի 12-ն ընկած ժամանակահատվածում պարբերաբար Մհեր Բաբաջանյանն իր 093-40-80-99 հեռախոսահամարից զանգահարել է իր 077-74-94-22 հեռախոսահամարին և մի քանի անգամ հանդիպել իր հետ, որի ընթացքում շարունակել է պահանջել գումարները։ Միաժամանակ նշել է, որ 2013 թվականի օգոստոսի 29-ին Մհեր Բաբաջանյանը այցելել է իրենց բնակարան, որտեղ իրեն առաջարկել է միասին գնալ ինչ որ գործարան, որտեղ մարդիկ են սպասում, սակայն ինքը չի համաձայնել որևէ տեղ գնալ։ Այդ հանդիպման ժամանակ տանը եղել են իր որդին՝ Գագիկ Շահինյանը և կինը՝ Գոհար Սաֆարյանը, որոնք տեսել են Մհեր Բաբաջանյանին։ 2013 թվականի օգոստոսի 30-ին ինքը որոշել է կատարվածի մասին հայտնել իրավապահ մարմիններին և հաղորդում տվել ՀՀ կառավարությանն առընթեր ազգային անվտանգության ծառայությունում։ Մհեր Բաբաջանյանին վերջին անգամ տեսել է 2013 թվականի սեպտեմբերի 12-ին պատահաբար Կենտրոն վարչական տարածքում՝ Խանջյան փողոցում գտնվող «Բոչկա» սրճարանի մոտ, որի ընթացքում վերջինս իրենից կրկին գումար է պահանջել, որի ժամանակ ինքը հայտնել է, որ ոչ մի գումար չի պատրաստվում տալ որևէ մեկին։ Գարեգին Շահինյանը միաժամանակ իր ցուցմունքում նշել է, որ Մհեր Բաբաջանյանի հետ ունեցել է հեռախոսազրույցներ, որոնց ընթացքում վերջինս գումար է պահանջել, ինքը հեռախոսի միջոցով ձայնագրել և պահել է լազերային սկավառակի վրա այդ խոսակցությունների ձայնագրությունները, որն էլ ներկայացրել է նախաքննական մարմնին։
Իր ցուցմունքները Գարեգին Շահինյանը պնդել է Մհեր Բաբաջանյանին առերես հարցաքննության ժամանակ։
գ/թ- 71-72, 100-106, 169-171, 211-212, 258-259
Գործով վկա Գոհար Փայլակի Սաֆարյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2013 թվականի օգոստոսի 24-ին, ժամը 23։00-ի սահմաններում տուն է եկել ամուսինը՝ Գարեգին Շահինյանը և ասել, որ տղան՝ Գագիկ Շահինյանը գտնվում է ոստիկանության Կետնրոնականի բաժնում, նա վիճաբանել է և նրան բաց կթողեն շուտով։ Հաջորդ օրը՝ օգոստոսի 25-ին առավոտյան ամուսինը գնացել է Կենտրոնականի ոստիկանության բաժին և երեկոյան ժամը 21։00-ի սահմաներում տուն վերադառնալով պատմել, որ փողոցում պատահաբար տեսել է հարևան Մհեր Բաբաջանյանին, որը իմանալով որդու հետ կատարվածի մասին, առաջարկել է իր օգնությունը Գագիկ Շահինյանին ազատ արձակելու գործում։ Մհեր Բաբաջանյանը ասել է իր օգնությունը ներկայացրել է որպես լավություն և դրա դիմաց ոչինչ չի պահանջել։ 27.08.2013-ի առավոտյան ամուսինը կրկին գնացել է ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին՝ տեղեկություն իմանալու և ժամը 11։00-ի սահմաներում տուն վերադարռնալով պատմել է, որ Մհեր Բաբաջանյանը իրեն տեղեկացել է, որ այդ օրը որդու խափանման միջոցի հարցն է քնարկվելու դատարանում և անհրաժեշտ է գտնել 500.000 ՀՀ դրամ գումար, որ գրավի դիմաց որդուն բաց թողնեն։ Իրենց խնայողություններից բացի, Ռուսաստանի Դաշնությունում բնակվող հարազատներից որոշակի գումար խնդրելով, իրենք հավաքել են 500.000 ՀՀ դրամը և բացի դրանից էլ 40.000 ՀՀ դրամ էլ առանձնացրել՝ դատապաշտպանին տալու համար, որին գտել էլ Մհեր Բաբաջանյանը։ Ժամը 16։00-ի սահմաններում ամուսնուն զանգահարել է Մհեր Բաբաջանյանը և ասել, որ դատը ավարտվել է, պետք է մուծվի գրավի գումարը և որդուն ազատ կարձակեն։ Այդ ժամանակ ամուսին գնացել է նշված գործողությունները կատարելու և ժամը 18։00-ի սահմաններում որդու՝ Գագիկ Շահինյանի հետ միասին տուն են վերադարձել։ Ամուսնուց տեղեկացել է նաև, որ Մհեր Բաբաջանյանը 2000 ԱՄՆ դոլար է պահանջել, որ Գարիկի վերաբերյալ քրեական գործը կարճվի, սակայն գումար հայթհայթելու պատրվակով ինքը ժամանակ է խնդրել։ Մի ժամ անց ամուսնու բջջային հեռախոսին սկսել են զանգեր գալ, որի ժամանակ Գարեգին Շահինյանը առանձնանցել և խոսել է։ Երեկոյան միայն ամուսինը պատմել է, որ Մհեր Բաբաջանյանը անընդհատ զանգել և պահանջել է 2000 ԱՄՆ դոլար գումարը։ Այդպիսի զանգերը շարունակվել են հաջորդ երկու երեք օրերի ընթացքում։ Մի անգամ էլ իրենց տուն եկել է Մհեր Բաբաջանյանը, որի հետ ամուսինը առանձնացել և պատշգամբում զրուցել է։ Այդ զրույցը ամբողջովին չի լսել, սակայն պատշգամբ դուրս գալու ժամանակ լսել է, որ Մհեր Բաբաջանյանն ամուսնուն առաջարկել է ինչ որ գործարան գնալ, սակայն ամուսինը չի գնացել, իսկ Մհեր Բաբաջանյանը հեռացել է։ Դրանից հետո Մհեր Բաբաջանյանը իրենց տուն այլևս չի եկել, սակայն նրա զանգերը շարունակվել են։ Հետագայում վերաքննիչ դատարանում խափանման միջոցի քննարկման համար ամուսինը դիմել փաստաբան Վարդուհի Գևորգյանի ծառայություններին, որը առաջին ատյանի դատարանում պաշտպանել էր որդու՝ Գագիկի շահերը և տեղեկացել, որ Մհեր Բաբաջանյանը Վարդուհի Գևորգյանին տվել է ոչ թե 40.000 ՀՀ դրամ գումար, այլ 20.000 ՀՀ դրամ գումար որպես վարձավճար։ գ/թ- 90-94
Գործով վկա Գագիկ Գարեգինի Շահինյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2013 օգոստոսի 24-ին իրեն բերման են ենթարկել ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին, որտեղ կողոպուտի փորձ կատարելու կասկածանքով ձերբակալել են։ 2013 թվականի օգոստոսի 27-ին իրեն տեղափոխել են Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան, որտեղ քննության էր առնվելու կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու մասին քննիչի միջնորդությունը։ Մինչ դատական նիստը սկսելը նիստերի դահլիճի դռան մոտ տեսել է իրենց թաղամասի բնակիչ Մհեր Բաբաջանյանին, որը մատնացույց անելով մի կնոջ ասել է, որ իր փաստաբանն է ու հեռացել։ Դատական նիստի ժամանակ տեղեկացել է, որ փաստաբանի անունը Վարդուհի է։ Խափանման միջոցի միջնորդության քննարկման արդյունքում դատարանը որոշել է գրավը որպես խափանման միջոց կիրառել, դրա չափը սահմանելով 500.000 ՀՀ դրամ։ Դատական նիստի ավարտից հետո իրեն տեղափոխել են ՁՊՎ, որտեղից էլ մի քանի ժամ անց իր հոր ուղեկցությամբ գնացել է տուն։ Երեկոյան տանը խոսակցության ժամանակ հայրը ասել է, որ 2000 ԱՄՆ դոլար է հարկավոր, որ քրեական գործը կարճվի։ Այդ ժամանակ նա խոսակցությունը չի շարունակել և հաջորդ օրը միայն հորից տեղեկացել է, որ այդ գումարը ուզում է իրենց հարևան Մհեր Բաբաջանյանը, սակայն այլ մանրամասներ չի իմացել։ Այդ օրվանից սկսած հոր հեռախոսահամարին բազմաթիվ զանգեր են կատարվել, որի ժամանակ հայրը առանձնացել է և զրուցել։ Մի անգամ էլ իրենց տուն է եկել Մհեր Բաբաջանյանը, որի հետ հայրը առանձնացել է պատշգամբում և զրուցել։ Խոսակցությունը ինքը չի լսել, սակայն պատշգամբ դուրս գալուց լսել է, թե ինչպես է Մհեր Բաբաջանյանն առաջարկում հորը գնալ ինչ որ տեղ, իսկ հայրը հրաժարվում է։
գ/թ- 96-98
Գործով վկա Վարդուհի Թադևոսի Գևորգյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2013 թվականի օգոստոսի 27-ին գտնվել է Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծի 23 շենքի 7 հասցեում գտնվող գրասենյակում, ուր եկել է մի անծանոթ տղամարդ, ներկայացել Մհեր անվամբ և հայտնել, որ Կնտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանում դատական նիստ է լինելու, որի ժամանակ անհրաժեշտ է գրավի միջնորդություն ներկայացնել։ Միաժամանակ Մհերն իրեն տվել է 20.000 ՀՀ դրամ գումար՝ նիստին մասնակցելու համար և ուղեկցել դատարան։ Դատական նիստի ժամանակ ինքը դատարանին միջնորդել է խափանման միջոց կիրառել գրավը, դատարանը այն բավարարել է՝ գրավի գումարի չափը սահմանելով 500.000 ՀՀ դրամ։ Դատական նիստի ավարտից հետո ինքը ստացել է դատարանի որոշումը, այն փոխանցել է Մհերին և վերջինիս հետ կնքել համապատասխան պայմանագիր։ Դրանից մի քանի օր հետո, ստույգ օրը չի հիշում թե երբ, իրեն զանգահարել է Գարեգին Շահինյանը և խնդրել, որպեսզի վերքաննիչ դատարանում ինքը պաշտպանի որդու շահերը։ Ծառայությունների մատուցման պայմանագիր կնքելու ժամանակ Գարեգին Շահինյանին տեղեկացրել է, որ ինչպես և նախկին պայմանագիրը կնքելու ժամանակ, այս անգամ էլ նրա վարձավճարը կազմելու է 20.000 ՀՀ դրամ, որից Գարեգին Շահինյանը զարմացել է և ասել, որ Մհեր Բաբաջանյանը իրենից վերցրել է 40.000 ՀՀ դրամ գումար որպես փաստաբանի վարձավճար։
գ/թ- 75-78
Գործով վկա Արմեն Վլադիմիրի Ասլանյանի ցուցմունքով այն մասին, որ աշխատում է Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանում որպես աշխատակազմի ղեկավար։ 2013 թվականի օգոստոսի 27-ին գտնվել է աշխատավայրում՝ Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծի 23/1 հասցեում, երբ իրեն զանգել է իր հարևան Արթուր Եղիազարյանը և ասել, որ խորհուրդ ունի հարցնելու և ցանկանում է հանդիպել։ Ինքը Արթուր Եղիազարյանին հրավիրել է իր աշխատասենյակ։ Քիչ անց դատարանի անցագրային կետից իրեն տեղեկացրել են, որ Արթուր Եղիազարյանը մենակ չի եկել, նրա հետ կա ևս մեկ հոգի և իր կարգադրությամբ վերջիննրիս անցագիր են տվել և նրանք բարձրաձել են իր աշխատասենյակ, որը գտնվում է դատարանի շենքի երրորդ հարկում։ Աստիճանավանդակի մոտից ինքը դիմավորել է Արթուր Եղիազարյանին և նրա հետի տղամարդուն, ուղեկցել իր սենյակ, որտեղ Արթուր Եղիազարյանը իրեն ծանոթացրել է եկած տղամարդու հետ, որին ներկայացրել է որպես թաղամասի բնակիչ՝ Մհեր անվամբ։ Խոսակցության ժամանակ Մհերն ասել է, որ խորհուրդ ունի հարցնելու դատարանի հետ կապված ու սկսել է ներկայացնել, որ իրենց թաղամասից մի խեղճ երեխայի դատը պետք է լինի այդ օրը դատարանում ու ցանկացել է շարունակել, երբ ինքը ընդհատել է Մհերին ասելով, որ դատարանի հետ կապված ցանկացած հարց կամ խորհուրդ իր հետ քննարկման առարկա չի կարող լինել ու նման բաներից իրեն հարցեր չտան ու չխոսան։ Այդքանով խոսակցությունը ավարտվել է և քիչ հետո Մհերը և Արթուր Եղիազարյանը միասին գնացել են։ Հյուրերին ճանապարհել է մինչ աստիճանավանդակը ու տեսել, թե ինչպես են նրանք դատարանի շենքից դուրս գալիս։
գ/թ- 220-223
Գործով վկա Արթուր Ռաֆիկի Եղիազարյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2013 թվականի ամռանը՝ օգոստոս ամսվա վերջերին, ստույգ օրը չի հիշում թե երբ, իրեն զանգահարել է իրենց թաղամասի բնակիչ Մհեր Բաբաջանյանը և իրենք պայմանավորվել են հանդիպել, որի ընթացքում Մհերը հայտնել է, որ իրավաբանի խորհրդի կարիք ունի ու հետաքրքրվել է ծանոթ իրավաբան ունենալու մասին։ Հիշելով, որ իր հարևան, նույն շենքի բնակիչ Արմեն Ասլանյանը իրավաբան է ու աշխատում է Կենտրոնի դատարանում, Մհերին ասել է այդ մասին։ Այնուհետև Մհերի խնդրանքով զանգահարել է Արմեն Ասլանյանին և տեղեկանալով, որ վերջինս գտնվում է աշխատավայրում ցանկություն է հայտնել հանդիպելու։ Արմեն Ասլանյանը չի մերժել իրեն և ասել է, որ կարող են հանդիպել իր աշխատասենյակում։ Մհեր Բաբաջանյանի հետ միասին գնացել են Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի շենք, որտեղ անցագրային կետի աշխատակիցը Արմեն Ասլանյանից կարգադրություն է ստացել երկուսին անցագրով թողնել ներս։ Շենքի 3-րդ հարկում իրենց դիմավորել է Արմեն Ասլանյանը և ուղեկցել իր սենյակ, որտեղ էլ ինքը Մհերին ծանոթացրել է Արմեն Ասլանյանի հետ, ներկայացնելով որպես թաղի բնակիչ։ Խոսակցության ժամանակ Արմեն Ասլանյանին տեղեկացրել է, որ Մհերը իրավաբանության հետ կապված խորհուրդ ունի հարցնելու ու Մհերը սկել է խոսել, ներկայացնելով, որ իրենց թաղից ինչ որ երեխա Կենտրոնի դատարանի հետ կապված խնդիր ունի և ցանկացել է շարունակել խոսակցությունը, որի ժամանակ Արմեն Ասլանյանն անսպասելի ընդհատել է Մհերին և կտրուկ ասել, որ Կենտրոնի դատարանի հետ կապված ոչ մի հարց չի կարող քննարկվել կամ խորհուրդ տրվել։ Այդ ժամանակ ինքը սկսել է այլ թեմաներից խոսել, փորձելով հարթել ստեղծված իրավիճակը։ Նշել է միաժամանակ, որ տեղյակ չի եղել այն մասին, որ Մհերը նման հարց է ուղղելու Արմեն Ասլանյանին, այլապես Մհերին Արմենի հետ չէր ծանոթացնի։ Կարճ ժամանակ անց Մհերի հետ դուրս գալով Արմենի աշխատասենյակից իջել են առաջին հարկ և դուրս եկել շենքից, որի ժամանակ Մհերը սկսել է արդարանալ, ասելով, որ պարզապես խորհուրդ է ցանկացել հարցնել իրավաբանության հետ կապված, ավել ոչինչ։
գ/թ- 186-188, 231-234
Ապացույց ճանաչված, այլ փաստաթուղթ հանդիսացող, հեռահաղորդակցման ծառայություններ մատուցող ընկերությունների կողմից էլեկտրոնային կրիչների` «CD» սկավառակների վրա ստացված, նախաքննությամբ պարզված մեղադրյալ Մհեր Բաբաջանյանի կողմից 2013թ-ին շահագործված բջջային հեռախոսահամարների վերծանումներով և դրանք զննելու մասին արձանագրությամբ ՝ համաձայն որի պարզված և արձանագրված զանգերի ժամանակահատվածը, հաճախականությունը, դրանց հերթականությունը հիմնավորում են քրեական գործով տուժող Գարեգին Շահինյանի ցուցմունքներն այն մասին, որ տուժող Գարեգին Շահինյանը և մեղադրյալ Մհեր Բաբաջանյանը ծանոթ են իրար ու կեղծ պատրվակով Գարեգին Շահինյանից գումար պահանջելու և ստանալու ժամանակահատվածում շփվել են միմյանց հետ։
գ/թ-145-163
2013 թվականի օգոստոսի 30-ին Գարեգին Ալբերտի Շահինյանի կողմից ՀՀ կառավարությանն առընթեր ազգային անվտանգության ծառայությունում տված հաղորդումով այն մասին, որ իր որդուն՝ Գագիկ Շահինյանին 2013 թվականի օգոստոսի 24-ին, ժամը 21։30-ի սահմաներում վիճաբանություն կատարելու և ոսկյա շղթա պոկելու համար բերման են ենթարկել ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին։ Տեղեկանալով այդ մասին փորձել է տեղեկություն իմանալ որդու մասին, սակայն ոչինչ չի կարողացել անել։ 25.08.2013 թվականին քննիչից տեղեկացել է, որ հարուցվել է քրեական գործ և որդուն կողոպուտ կատարելու կասկածանքով ձերբակալել են։ Նույն օրը կատարվածի մասին պատմել է հարևան Մհեր Բաբաջանյանին, որը ասել է, որ կապեր ունի և կլուծի նշված խնդիրը, առանց որևէ պահանջ ներկայացնելով։ 27.08.2013 թվականի հանդիպել է Մհեր Բաբաջանյանին, ումից տեղեկացել է, որ հարցերը կարգավորված են, որդու նկատմամբ դատարանում խափանման միջոցը կփոխվի և գրավի դիմաց բաց կթողեն, որի համար պետք է մուծվի 500.000 ՀՀ դրամ գումար և նշված հարցը լուծելու համար պահանջել է լրացուցիչ 5000 ԱՄՆ դոլար գումար, որի չափը սակարկել է, գումարի չափը հասցնելով մինչև 4000 ԱՄՆ դոլարի։ Այնուհետև Մհեր Բաբաջանյանի պահանջով նրան տվել է 40.000 ՀՀ դրամ գումար, որպես փաստաբանի վարձավճար և պայմանավորվել են, որ պահանջած 4000-ից 2000 ԱՄՆ դոլարը տալ նույն օրը, իսկ մնացած 2000 ԱՄՆ դոլարը 3-4 օր հետո։ Մհեր Բաբաջանյանին հանդիպել է Նար Դոս փողոցում, վերջինիցս վերցրել դատարանի որոշումը, դատարանի հաշվեհամարին վճարել 500.000 ՀՀ դրամ գումարը և որդուն տարել տուն։ Այդ օրվանից սկսած Մհեր Բաբաջանյանը բավական հաճախակի օրվա տարբեր ժամերին 093-40-80-99 հեռախոսահամարից սկսել է զանգահարել իր 077-74-94-22 հեռախոսահամարին և գումար պահանջել, իսկ ինքը ամեն կերպ փորձել է ժամանակ ձգել, ամեն անգամ նոր պատճառաբանություն բերելով։ Մհեր Բաբաջանյանը նաև այցելել է իր բնակարան, փորձել է իրեն տանել ինչ որ գործարան, ինչ որ մարդկանց հետ հանդիպելու համար, սակայն ինքը որևէ տեղ չի գնացել ու կատարվածի մասին 30.08.2013 թվականին հաղորդում է տվել ազգային անվտանգության ծառայությունում։
գ/թ- 5-7»։
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները
Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանն իրեն մեղավոր ճանաչեց մասնակիորեն և հայտնեց, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում, իսկ 38-34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչում, քանի որ ինքը չի դրդել Գարեգին Շահինյանին, որ վերջինս պաշտոնատար անձանց կաշառք տա։ Ինքը Գարեգին Շահինյանի հետ զրույցների ժամանակ երբևիցե չի նշել, որ անձամբ կամ մեկ այլ անձի միջոցով պետք է որևէ պաշտոնատար անձի կաշառք տա։ Պաշտոնատար անձի անուն կամ պաշտոնատար անձ հասկացությունն իր կողմից երբևէ չի հիշատակվել։ Գարեգին Շահինյանի որդուն արգելանքից հանելու հարցին գումարով լուծում տալու սկզբնական առաջարկը եղել է Գարեգին Շահինյանինը։ 2013թ. օգոստոսի 25-ին, ժամը 17։00-ի սահմաններում տեսել է փողոցում կանգնած իր հարևաններին, այդ թվում` Գևորգ Խաչատրյանին և Արթուր Սահակյանին։ Երբ մոտեցել է, նրանց հետ կանգնած Գարեգին Շահինյանն ասել է, որ որդին գտնվում է ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում։ Գարեգինը գտնվել է հուսահատ և անհանգիստ վիճակում, խոսակցության ընթացքում հարցրել է, թե որտեղից կարելի է ծանոթ գտնել` որդու հարցերով զբաղվելու համար, նշել է, որ պատրաստ է նաև «մաղարիչ» անել դրա համար։ Այդ առաջարկով Գարեգինը դիմել է նաև իրեն, հարցրել է, թե կարող է արդյոք օգնել։ Ինքը որոշել է գումար աշխատել և ասել է, որ դա լուծվող հարց է։ Ինքը ցանկացել է Գարեգինի որդու գործով գումար աշխատել և այդ նպատակով կատարել է ձևական գործողություններ, այն է` ցույց է տվել, իբրև թե հետաքրքրվում է տվյալ գործով, միջամտում է, խոսել է տարբեր մարդկանց հետ և տեղեկացված է գործի հանգամանքներից։ Իր նպատակը եղել այն, որ եթե գործի ընթացքը Գարեգին Շահինյանի որդու համար դրական կերպով ընթանա, ապա դա կվերագրի իրեն և այդ միջոցով գումար կաշխատի։ Այդ պատրվակով իր ընկեր Արթուր Եղիազարյանի հետ գնացել է վերջինիս ընկեր Արմեն Ասլանյանի մոտ և ցանկացել է վերջինիցս տեղեկություններ իմանալ Գարեգինի որդու գործի հանգամանքների վերաբերյալ։ Երբ ինքն Արմեն Ասլանյանին ասել է, որ Կենտրոնի դատարանում իրենց թաղից մի խեղճ տղայի վերաբերյալ դատ կա, նա ընդհատել է խոսակցությունը և չի թողել շարունակել այն։ Նա ասել է, որ դատարանում քննվող որևէ գործի իրավունք չունի միջամտելու կամ դրա վերաբերյալ խորհուրդ տալու, որից հետո իրենք դուրս են եկել Արմեն Ասլանյանի աշխատասենյակից և հեռացել։ Կրկին պնդում է, որ սկզբում ինքը գումար չի պահանջել Գարեգինից, այլ նա է իրեն առաջարկել։ Հետագայում փորձել է նրանից ստանալ արդեն իսկ խոստացված գումարը և մի քանի անգամ նրա հետ զրույց է վարել։
/դատական նիստի արձանագրություն/
Տուժող Գարեգին Շահինյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ 2013 թվականի օգոստոսի 24-ին իր 077-74-94-22 բջջային հեռախոսին զանգահարել է մի անծանոթ տղամարդ և տեղեկացրել է, որ իր որդի Գագիկ Շահինյանը բերման է ենթարկվել ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին։ Գնացել է ոստիկանություն և տեղեկացել է, որ որդուն ձերբակալել են։ 25.08.2013թ. դուրս է եկել փողոց, որտեղ տեսել է իր հարևաններ Գևորգին, Արթուրին և Մհերին։ Բացի նշվածներից` փողոցում եղել են նաև այլ անձինք, սակայն նրանց չի հիշում, քանի որ այդ օրերին ինքը գտնվել է բավականին անհանգիստ վիճակում։ Մոտեցել է նրանց, հայտնել է իր որդի Գագիկ Շահինյանի ձերբակալված լինելու մասին, հարցրել է, թե ով կարող է օգնել որդուն ազատելու հարցում և խնդրել է նրանց օգնությունը։ Հնարավոր է, որ խոստացել է դրա դիմաց վարձահատույց լինել։ Այդ ժամանակ Մհեր Բաբաջանյանն իրեն ասել է, որ կճշտի հարցի լուծման հնարավոր տարբերակները և կտեղեկացնի իրեն։ Այդ օրը Մհերի և իր միջև գումարային խոսակցություն չի եղել։ 26.08.2013թ. Մհեր Բաբաջանյանի հետ գնացել է ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին։ Ինքը սպասել է դրսում, իսկ Մհեր Բաբաջանյանը մտել է շենք։ Այնտեղից դուրս գալով` նա կատակով ասել է, որ իրեն պետք է տա 10.000 ԱՄՆ դոլար։ Այդ պահին իրեն գումարի չափը չի հետաքրքրել։ Հետո Մ. Բաբաջանյանն իրեն ասել է, որ Գագիկ Շահինյանին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու և գործը կարճելու համար հարկավոր է 4000-ից 5000 ԱՄՆ դոլար գումար, ինքն էլ պատասխանել է, որ դա մեծ գումար է և այդքան գումար չունի։ Հաջորդ օրը Մհեր Բաբաջանյանն իրեն հայտնել է, որ անհրաժեշտ է փաստաբան, որպեսզի որդու նկատմամբ, դատարանի որոշմամբ որպես կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց ընտրվի գրավը, այդ հարցով ինքը կարող է զբաղվել և դատարանի կողմից գրավ կիրառելու դեպքում անհրաժեշտ կլինի մուծել մոտ 500.000 ՀՀ դրամ՝ որպես գրավի գումար։ Մհեր Բաբաջանյանն իրեն օգնել է իր որդի Գագիկ Շահինյանի նկատմամբ հարուցված քրեական գործի շրջանակներում նրա նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց գրավ կիրառելու հարցում։ 27.08.2013 թվականին Մհեր Բաբաջանյանը զանգահարել է իրեն և հայտնել, որ վարձել է փաստաբան, նրան տվել է 40.000 ՀՀ դրամ։ Երևան քաղաքի Նար-Դոսի փողոցում հանդիպել է Մհեր Բաբաջանյանին, փոխանցել է 40.000 ՀՀ դրամ գումարը` որպես փաստաբանի վարձավճար։ Դատական նիստի ավարտից հետո Մհեր Բաբաջանյանը զանգահարել և հայտնել է, որ դատարանի որոշմամբ որդու` Գագիկ Շահինյանի նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրվել գրավը, դրանից հետո իրեն է փոխանցել դատարանի որոշումը։ Մ. Բաբաջանյանը պարբերաբար զանգահարել, հանդիպել է իրեն և գրավը որպես խափանման միջոց կիրառելու դիմաց պահանջել է 2000 ԱՄՆ դոլար, ինչպես նաև որդուն քրեական պատասխանատվությունից ազատելու համար ևս 2000 ԱՄՆ դոլար։ Մհեր Բաբաջանյանի կողմից պահանջվող այդ 2000 ԱՄՆ դոլարի մասին պատմել է իր կին Գոհար Սաֆարյանին և որդի Գագիկ Շահինյանին։ Գումարի չափը նրանց քիչ է ասել, որ շատ չանհանգստանան։ Մ. Բաբաջանյանը գումարները պահանջելիս չի նշել, որ այդ գումարները տալու է որևէ պաշտոնյայի։ Նա միայն պահանջել է գումար, բայց թե ում պետք է տրվեր այն և այդ անձը պաշտոնյա է, թե ոչ` իրեն չի ասել, ինքն էլ չի հարցրել, քանի որ իրեն հետաքրքրել է միայն որդու ազատվելը։ Ինքը համաձայնվել է Մհեր Բաբաջանյանին գումար տալ, սակայն խնդրել է, որ մի քիչ սպասի` մինչև գումար կհավաքի։ Պարբերաբար զանգերից և հանդիպումներից բացի, 2013 թվականի օգոստոսի 29-ին Մհեր Բաբաջանյանն այցելել է իրենց բնակարան և առաջարկել է միասին գնալ ինչ որ գործարան, որտեղ մարդիկ են սպասում, սակայն ինքը չի համաձայնվել որևէ տեղ գնալ։ Այդ հանդիպման ժամանակ տանը եղել են իր որդի Գագիկ Շահինյանը և կինը` Գոհար Սաֆարյանը, որոնք տեսել են Մհեր Բաբաջանյանին։ 2013 թվականի օգոստոսի 30-ին ինքը որոշել է կատարվածի մասին հայտնել իրավապահ մարմիններին և հաղորդում է տվել ՀՀ կառավարությանն առընթեր ազգային անվտանգության ծառայությունում։ Մհեր Բաբաջանյանին վերջին անգամ տեսել է 2013 թվականի սեպտեմբերի 12-ին, պատահաբար, Կենտրոն վարչական տարածքում` Խանջյան փողոցում գտնվող «Բոչկա» սրճարանի մոտ։ Նա կրկին գումար է պահանջել, իսկ ինքը հայտնել է, որ ոչ մի գումար չի պատրաստվում տալ որևէ մեկին։ Ինքը Մհեր Բաբաջանյանի հետ ունեցած հեռախոսազրույցները ձայնագրել և պահել է լազերային սկավառակի վրա, որը ներկայացրել է նախաքննական մարմնին։ Որդուն պատասխանատվությունից ազատելու համար վարձահատույց լինելու առաջարկն սկզբում իր կողմից անելու հանգամանքը հաստատել կամ հերքել չի կարող, քանի որ այդ օրերին գտնվել է խառնաշփոթ վիճակում։
/դատական նիստի արձանագրություն գ/թ 71-72, 100-106, 169-171, 211-212, 258-259/
Վկա Գոհար Փայլակի Սաֆարյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ ամբաստանյալ Մհեր Բաբաջանյանին ճանաչում է որպես հարևանի։ 2013 թվականի օգոստոսի 24-ին, ժամը 23։00-ի սահմաններում տուն է եկել իր ամուսին Գարեգին Շահինյանը և ասել, որ որդին վիճաբանություն կատարելու համար գտնվում է ոստիկանության Կետնրոնականի բաժնում և նրան շուտով բաց կթողեն։ Հաջորդ օրը, օգոստոսի 25-ի առավոտյան ամուսինը գնացել է ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին, իսկ երեկոյան ժամը 21։00-ի սահմաներում վերադարձել է տուն և պատմել, որ փողոցում պատահաբար տեսել է հարևան Մհեր Բաբաջանյանին, իսկ վերջինս իմանալով որդու հետ կատարվածի մասին` առաջարկել է իր օգնությունը նրան ազատ արձակելու հարցում։ Մհեր Բաբաջանյանն իր օգնությունը ներկայացրել է որպես լավություն և դրա դիմաց ոչինչ չի պահանջել։ 27.08.2013-ի առավոտյան ամուսինը կրկին գնացել է ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին` տեղեկություն իմանալու, ժամը 11։00-ի սահմաներում վերադարձել է տուն և պատմել է, որ Մհեր Բաբաջանյանն իրեն տեղեկացել է որդու նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկման մասին և հայտնել է, որ գրավի դիմաց որդուն բաց թողնելու համար անհրաժեշտ է 500.000 ՀՀ դրամ գումար։ Իրենց խնայողություններից բացի, Ռուսաստանի Դաշնությունում բնակվող հարազատներից որոշակի գումար են խնդրել։ Նույն օրը ժամը 16։00-ի սահմաններում ամուսնուն զանգահարել է Մհեր Բաբաջանյանը և ասել, որ դատն ավարտվել է, պետք է մուծվի գրավի գումարը, որպեսզի որդուն ազատ արձակեն։ Ամուսինը գնացել է 500.000 ՀՀ դրամ գումարը գրավի դիմաց վճարելու և պաշտպանին 40.000 ՀՀ դրամ գումար տալու։ Երեկոյան, ժամը 18։00-ի սահմաններում ամուսինն ու որդին վերադարձել են տուն։ Ամուսնուց տեղեկացել է նաև, որ Մհեր Բաբաջանյանը 2000 ԱՄՆ դոլար գումար է պահանջել, որ Գարիկի վերաբերյալ քրեական գործը կարճվի, սակայն գումար հայթհայթելու պատրվակով ինքը ժամանակ է խնդրել։ Ամուսինն իրեն պատմել է, որ Մհեր Բաբաջանյանն անընդհատ զանգում և պահանջում է 2000 ԱՄՆ դոլար գումարը։ Մի անգամ Մհեր Բաբաջանյանն իրենց տուն է եկել և ամուսնուն առաջարկել է դուրս գալ խոսելու, սակայն ամուսինը չի համաձայնվել և զրուցել են իր ներկայությամբ։ Մհեր Բաբաջանյանի կողմից որևէ վատ արարք չի նկատել, նրան ճանաչել է որպես դրական անձ։ Դրանից հետո Մհեր Բաբաջանյանն իրենց տուն այլևս չի եկել, սակայն նրա զանգերը շարունակվել են։ Հետագայում, վերաքննիչ դատարանում խափանման միջոցի հարցի քննարկման համար ամուսինը կրկին դիմել է փաստաբան Վարդուհի Գևորգյանին։ Նա առաջին ատյանի դատարանում պաշտպանել էր որդու շահերը։ Նրանից տեղեկացել են, որ Մհեր Բաբաջանյանը փաստաբանական ծառայություն մատուցելու դիմաց Վարդուհի Գևորգյանին տվել է 20.000 ՀՀ դրամ գումար։ Իրեն հայտնի չէ, թե ինչու է Մհեր Բաբաջանյանը գումարներ պահանջել։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ/թ- 90-94/
Վկա Գագիկ Գարեգինի Շահինյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ 2013 օգոստոսի 24-ին իրեն բերման են ենթարկել ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին, որտեղ կողոպուտի փորձ կատարելու կասկածանքով ձերբակալել են։ Ոստիկանությունում գտնվելու ժամանակ ինքը մի պահ տեսել է Մհեր Բաբաջանյանին, սակայն ոչինչ չեն խոսել։ 2013 թվականի օգոստոսի 27-ին իրեն տեղափոխել են Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան` իր նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու մասին քննիչի միջնորդության քննարկմանը մասնակցելու համար։ Մինչև դատական նիստը սկսելը նիստերի դահլիճի դռան մոտ տեսել է Մհեր Բաբաջանյանին։ Վերջինս մատնացույց է արել մի կնոջ, ասել, որ նա փաստաբանն է, պետք է միջնորդի գրավ կիրառել ու հեռացել է։ Մինչև դատական նիստը սկսելը փաստաբանը ծանոթացել է քրեական գործի նյութերին։ Դատական նիստի ժամանակ տեղեկացել է, որ փաստաբանի անունը Վարդուհի է։ Միջնորդության քննարկման արդյունքում դատարանը որոշում է կայացրել որպես կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառել գրավը` գումարի չափը սահմանելով 500.000 ՀՀ դրամ։ Դատական նիստի ավարտից հետո իրեն տեղափոխել են ՁՊՎ, որտեղից էլ մի քանի ժամ անց իր հոր ուղեկցությամբ գնացել է տուն։ Երեկոյան, տանը խոսակցության ժամանակ հայրն ասել է, որ անհրաժեշտ է 2000 ԱՄՆ դոլար գումար` իր նկատմամբ հարուցված քրեական գործը կարճելու համար։ Ինքը խոսակցությունը չի շարունակել։ Հաջորդ օրը հորից տեղեկացել է, որ այդ գումարը ուզում է իրենց հարևան Մհեր Բաբաջանյանը, սակայն այլ մանրամասներ չի իմացել։ Այդ օրվանից սկսած հոր հեռախոսահամարին բազմաթիվ զանգեր են կատարվել, որի ժամանակ հայրը առանձնացել է և զրուցել։ Մի անգամ էլ իրենց տուն է եկել Մհեր Բաբաջանյանը, որի հետ հայրը առանձնացել է պատշգամբում և զրուցել։ Խոսակցությունն ինքը չի լսել, սակայն պատշգամբ դուրս գալուց լսել է, թե ինչպես է Մհեր Բաբաջանյանն առաջարկում հորը գնալ ինչ որ տեղ, իսկ հայրը հրաժարվում է։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 96-98/
Վկա Վարդուհի Թադևոսի Գևորգյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ 2013 թվականի օգոստոսի 27-ին գտնվել է Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծի պողոտայի թիվ 23 շենքի թիվ 7 հասցեում գտնվող գրասենյակում, երբ գրասենյակ է այցելել Մհեր Բաբաջանյանը և ասել, որ Երևանի Կնտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանում դատական նիստ է լինելու, որով անհրաժեշտ է գրավի միջնորդություն ներկայացնել։ Ինքը հետաքրքրվել է գրավի գումարի առկայությամբ և համաձայնվել է մատուցել անհրաժեշտ փաստաբանական ծառայություն, որի համար Մհերն իրեն տվել է 20.000 ՀՀ դրամ գումար և ուղեկցել դատարան։ Դատարանում կարգադրիչներն իրեն ասել են, թե որ դահլիճում է տեղի ունենալու միջնորդության քննարկումը։ Դատական նիստի ժամանակ ինքը դատարանին միջնորդել է որպես կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց Գագիկ Շահինյանի նկատմամբ կիրառել գրավը։ Դատարանն իր միջնորդությունը բավարարել է և որոշել որպես կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառել գրավը` գումարի չափը սահմանելով 500.000 ՀՀ դրամ։ Դատական նիստի ավարտից հետո ինքը ստացել է դատարանի որոշումը, այն փոխանցել է Մհեր Բաբաջանյանին և վերջինիս հետ կնքել համապատասխան պայմանագիր։ Դրանից մի քանի օր հետո, ստույգ օրը չի հիշում, իրեն է զանգահարել Գարեգին Շահինյանը և խնդրել է վերաքննիչ դատարանում կրկին պաշտպանել որդու շահերը։ Ծառայությունների մատուցման պայմանագիր կնքելու ժամանակ Գարեգին Շահինյանին տեղեկացրել է, որ ինչպես և նախկին պայմանագիրը կնքելու ժամանակ, այս անգամ էլ նրա վարձավճարը կազմելու է 20.000 ՀՀ դրամ։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ/թ- 75-78/
Վկա Արմեն Վլադիմիրի Ասլանյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ աշխատում է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանում որպես աշխատակազմի ղեկավար։ 2013 թվականի օգոստոսի 27-ին գտնվել է Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծի պողոտայի թիվ 23/1 հասցեում գտնվող իր աշխատավայրում։ Իրեն զանգահարել է իր հարևան Արթուր Եղիազարյանը և ասել, որ խորհուրդ ունի հարցնելու, ցանկանում է հանդիպել։ Ինքն Արթուր Եղիազարյանին հրավիրել է իր աշխատասենյակ։ Քիչ անց դատարանի անցագրային կետից իրեն տեղեկացրել են, որ Արթուր Եղիազարյանի հետ կա ևս մեկ հոգի։ Իր կարգադրությամբ վերջիններիս տրվել են անցագրեր և նրանք բարձրացել են դատարանի շենքի երրորդ հարկում գտնվող իր աշխատասենյակ։ Աստիճանավանդակի մոտից ինքը դիմավորել է Արթուր Եղիազարյանին և նրա հետ եկած տղամարդուն, ուղեկցել է իր աշխատասենյակ, որտեղ Արթուր Եղիազարյանն իրեն ծանոթացրել է եկած տղամարդու հետ։ Վերջինիս ներկայացրել է Մհեր անվամբ։ Խոսակցության ժամանակ Մհերն ասել է, որ խորհուրդ ունի հարցնելու դատարանի հետ կապված ու սկսել է ներկայացնել, ասելով` «իրենց թաղամասից մի խեղճ երեխայի դատը պետք է լինի այդ օրը դատարանում»։ Մհերը ցանկացել է շարունակել իր միտքը, սակայն նրան ընդհատել և ասել է, որ դատարանի հետ կապված ցանկացած հարց կամ խորհուրդ իր հետ քննարկման առարկա չի կարող լինել։ Պահանջել է նման հարցեր չտալ և խոսակցությունը չշարունակել։ Այդքանով խոսակցությունն ավարտվել է և քիչ հետո Մհերն ու Արթուր Եղիազարյանը միասին դուրս են եկել իր աշխատասենյակից։ Ինքը հյուրերին ճանապարհել է մինչ աստիճանավանդակը և տեսել է, թե ինչպես են նրանք դատարանի շենքից դուրս գալիս։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ/թ- 220-223/
Վկա Արթուր Ռաֆիկի Եղիազարյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ 2013 թվականի ամռանը, օգոստոս ամսվա վերջերին իրեն զանգահարել է իրենց թաղամասի բնակիչ Մհեր Բաբաջանյանը և պայմանավորվել են հանդիպել։ Հանդիպման ընթացքում Մհերը հայտնել է, որ իրավաբանական խորհրդի կարիք ունի և հետաքրքրվել է ծանոթ իրավաբան ունենալու մասին։ Հիշելով, որ իր հարևան Արմեն Ասլանյանն իրավաբան է և աշխատում է Կենտրոնի դատարանում` Մհերին ասել է այդ մասին։ Այնուհետև Մհերի խնդրանքով զանգահարել է Արմեն Ասլանյանին, տեղեկացել է, որ վերջինս գտնվում է աշխատավայրում և ցանկություն է հայտնել հանդիպելու։ Արմեն Ասլանյանը չի մերժել իրեն և ասել է, որ կարող են հանդիպել իր աշխատասենյակում։ Մհեր Բաբաջանյանի հետ միասին գնացել են Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի շենք։ Անցագրային կետի աշխատակիցը Արմեն Ասլանյանից կարգադրություն է ստացել երկուսին անցագրով թողնել ներս։ Շենքի 3-րդ հարկում իրենց դիմավորել է Արմեն Ասլանյանը և ուղեկցել իր սենյակ, որտեղ էլ ինքը Մհերին ծանոթացրել է Արմեն Ասլանյանի հետ` ներկայացնելով որպես թաղի բնակիչ։ Խոսակցության ժամանակ Արմեն Ասլանյանին տեղեկացրել է, որ Մհերը իրավաբանության հետ կապված խորհուրդ ունի հարցնելու։ Մհերը հայտնել է, որ իրենց թաղից մի երեխա Կենտրոնի դատարանի հետ կապված խնդիր ունի և ցանկացել է շարունակել խոսակցությունը, սակայն Արմեն Ասլանյանն անսպասելի ընդհատել է Մհերին և կտրուկ ասել, որ Կենտրոնի դատարանի հետ կապված ոչ մի հարց իր կողմից չի կարող քննարկվել կամ խորհուրդ տրվել։ Այդ ժամանակ ինքը սկսել է այլ թեմաներից խոսել և փորձել է հարթել ստեղծված իրավիճակը։ Տեղյակ չի եղել այն մասին, որ Մհերը նման հարց է ուղղելու Արմեն Ասլանյանին, այլապես Մհերին Արմենի հետ չէր ծանոթացնի։ Կարճ ժամանակ անց Մհերի հետ դուրս է եկել Արմենի աշխատասենյակից, իջել առաջին հարկ և դուրս եկել շենքից։ Մհերը սկսել է արդարանալ, ասել է, որ պարզապես խորհուրդ է ցանկացել հարցնել իրավաբանության հետ կապված։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ/թ- 186-188, 231-234/
Պաշտպանության կողմի միջնորդությամբ որպես վկա հարցաքննված Գևորգ Քաջիկի Խաչատրյանը դատարանին հայտնեց, որ ամբաստանյալին և տուժողին ճանաչում է որպես հարևանների։ Մոտավորապես տեղյակ է, թե ինչ գործով է կանչվել դատարան։ Իր բջջային հեռախոսահամարն է 091-57-33-22, որը հիմնականում օգտագործում է ինքը, սակայն եղել են դեպքեր, երբ բակում խնդրել են իրենից տրամադրել հեռախոսը զանգահարելու համար և ինքը չի մերժել։ Ինքը Մհերենց տուն շատ վաղուց չի գնացել։ Մհերի հեռախոսահամարը իր հեռախոսի մեջ գրանցված չէ։ Ինքը և Մհերը օգտվում են միևնույն համացանցից։ Եղել են դեպքեր, երբ համացանցի հետ կապված հարցեր առաջանալիս զանգահարել են միմյանց։ Ներկայումս ինքը ձեռք է բերել նոր համացանց։ Մհերին վերջին անգամ տեսել է փողոցում 2-3 օր առաջ։ Մինչև դատարան գալը տեսել է Մհերին և նրան միայն ասել է, որ դատարանից ծանուցում է ստացել։ Որքանով հիշում է` մոտ մեկ տարի առաջ ամռանը, հունիս կամ օգոստոս ամիսներին, երբ փողոցում կանգնած խոսելիս է եղել Արթուր Սահակյանի հետ և այնտեղ եղել են նաև իրենց բակից այլ անձինք` եկել է Մհեր Բաբաջանյանը։ Գարեգինը մոտեցել է Մհերին, նրան հայտնել է իր որդու հետ ոստկանությունում առաջացած խնդիրների մասին և ասել. «Մհեր ջան կարաս օգնես»։ Մհերն էլ վերջինիս պատասխանել է, որ ինչով կարող է` կօգնի։ Մնացած ոչնչից ինքը տեղյակ չէ։ Մինչև Մհերին մոտենալը` Գարեգինն իրենց հետ խոսակցություն չի ունեցել։ Նախկինում չեն եղել դեպքեր, որ ինքը լսած լինի, որ Մհերը այդպիսի հարցերով կարողանում է մարդկանց օգնել։ Արթուր Սահակյանի հետ դատարանում ցուցմունք տալու մասին չի զրուցել։ Նրան տեսել է դատարանում։ Ինքը տեղյակ չէ, թե բացի Գարեգին Շահինյանից` ուրիշ մարդ մոտեցել է Մհեր Բաբաջանյանին։ Չգիտի, թե Մհերը լայն շրջապատ և պաշտոնով ընկերներ ունի` թե ոչ։ Ինքը Մհերի և Գարիկի հետ նույն կարգի հարևանական հարաբերությունների մեջ է։ Նշված օրը իր բջջային հեռախոսը իր մոտ է եղել։ Իր, Մհերի և Գարեգինի միջև հեռավորությունը եղել է մոտ 2 մետր։
/դատական նիստի արձանագրություն/
Պաշտպանության կողմի միջնորդությամբ որպես վկա հարցաքննված Արթուր Գրիգորի Սահակյանը դատարանին հայտնեց, որ ամբաստանյալին և տուժողին ճանաչում է որպես հարևանների։ Մոտավորապես տեղյակ է, թե ինչ գործով է կանչվել դատարան։ Ավելի մոտ հարաբերությունների մեջ է գտնվում Գարեգին Շահինյանի հետ։ Ամբաստանյալի և տուժողի ընտանիքներին ճանաչում է։ Իր հեռախոսհամարն է 091-43-60-50։ Մհերի տան հեռախոսահանարն իրեն հայտնի չէ, իսկ նրա բջջային հեռախոսահամարը գրանցված է իր մոտ։ Վերջին օրերի ընթացքում Մհերն իրեն չի զանգահարել։ Որքան հիշում է` 2013թ. օգոստոսին, օրվա ընթացքում, ինքը, Գևորգը, իրենց բակի երեխաներից մի քանիսը կանգնած են եղել փողոցում, երբ Գարեգինը մոտեցել է իրենց և ասել իր որդու հետ ոստկանությունում առաջացած խնդիրների մասին։ Նա խնդրել է, որ մի բան անեն։ Այդ ժամանակ եկել է Մհերը։ Գարեգինը դիմել է Մհերին և ասել. «որդիս Կենտրոնականի բաժնում է, կարող ես մի բան անել, Աստված երեխաներիդ դեմը կբերի, եթե օգնես»։ Նա նաև «մաղարիչ» է խոստացել, սակայն այդ մասին նրա ասած կոնկրետ բառերը չի հիշում։ Հետագայում Գարեգինը Մհերին խնդրել է նաև օգնել որդուն տուն բերելու հարցում և Մհերն իր ավտոմեքենայով գնացել, նրան բերել է տուն։ Գարեգինն իրեն պատմել է, որ փաստաբանն ասել է, որ գրավի դիմաց որդուն բաց են թողել, սակայն գրավի չափի վերաբերյալ իրեն ոչինչ հայտնի չէ։ Այդ գործով Մհեր Բաբաջանյանի դերակատարության մասին որևէ խոսակցություն չի եղել։ Իրեն հայտնի չէ այնպսիսի դեպք, որ նախկինում Մհեր Բաբաջանյանը բակում նման հարցեր է լուծել։
/դատական նիստի արձանագրություն/
Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Հետազոտելով ամբաստանյալ Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանի, տուժող Գարեգին Ալբերտի Շահինյանի, վկաներ Գոհար Փայլակի Սաֆարյանի, Գագիկ Գարեգինի Շահինյանի, Վարդուհի Թադևոսի Գևորգյանի, Արմեն Վլադիմիրի Ասլանյանի, Արթուր Ռաֆիկի Եղիազարյանի, Գևորգ Քաջիկի Խաչատրյանի, Արթուր Գրիգորի Սահակյանի ցուցմունքները, հրապարակելով և հետազոտելով գործին կցված փաստաթղթերը, համադրելով դրանք քրեական գործի դատական քննությամբ ձեռք բերված և հետազոտված ապացույցների հետ, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ Սահմանադրության 22-րդ հոդվածի համաձայն` «(…) Մարդուն չի կարելի հանցագործության համար մեղավոր ճանաչել, եթե արարքի կատարման պահին գործող օրենքով այն հանցագործություն չի համարվել։
(…)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն` «Քրեական պատասխանատվության միակ հիմքը հանցանք, այսինքն` այնպիսի արարք կատարելն է, որն իր մեջ պարունակում է քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները։»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Արարքի հանցավորությունը, դրա պատժելիությունը և քրեաիրավական այլ հետևանքները որոշվում են միայն քրեական օրենքով։
2. Քրեական օրենքն անալոգիայով կիրառելն արգելվում է։»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն` «Հանցագործություն է համարվում մեղավորությամբ կատարված` հանրության համար վտանգավոր այն արարքը, որը նախատեսված է սույն օրենսգրքով։
(…)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-րդ հոդվածի համաձայն`
«Հանցափորձ է համարվում ուղղակի դիտավորությամբ կատարված այն գործողությունը (անգործությունը), որն անմիջականորեն ուղղված է հանցանք կատարելուն, եթե հանցագործությունն ավարտին չի հասցվել անձի կամքից անկախ հանգամանքներով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-րդ հոդվածի համաձայն`
1. Կատարողի հետ մեկտեղ հանցակիցներ են համարվում կազմակերպիչը, դրդիչը և օժանդակողը։
2. (…)
3. (…)
4. Դրդիչ է համարվում այն անձը, ով մեկ ուրիշ անձի դրդել է հանցանք կատարելու՝ համոզելու, նյութապես շահագրգռելու, սպառնալիքի միջոցով կամ այլ եղանակով։
5. (…)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Պաշտոնատար անձին կաշառք տալը, այսինքն՝ պաշտոնատար անձին անձամբ կամ միջնորդի միջոցով նրա կամ այլ անձի համար դրամ, գույք, գույքի նկատմամբ իրավունք, արժեթղթեր կամ որևէ այլ առավելություն խոստանալը կամ առաջարկելը կամ տրամադրելը՝ իր կամ իր ներկայացրած անձանց օգտին պաշտոնատար անձի կողմից իր լիազորությունների շրջանակում որևէ գործողություն կատարելու կամ չկատարելու կամ պաշտոնատար անձի կողմից իր պաշտոնեական դիրքն օգտագործելով այդպիսի գործողություն կատարելուն կամ չկատարելուն նպաստելու կամ ծառայության գծով հովանավորչության կամ թողտվության համար՝
պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի հարյուրապատիկից երկուհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանքով՝ մեկից երեք ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով։
2. Կաշառք տալը, որը կատարվել է խոշոր չափերով՝
պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկից չորսհարյուրապատիկի չափով, կամ ազատազրկմամբ՝ երկուսից հինգ տարի ժամկետով։
3. Կաշառք տալը, որը կատարվել է՝
1) առանձնապես խոշոր չափերով,
2) կազմակերպված խմբի կողմից՝
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ երեքից յոթ տարի ժամկետով։
4. Կաշառք տվող անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե տեղի է ունեցել կաշառքի շորթում, կամ եթե այդ անձը կաշառք տալու մասին ոչ ուշ, քան 3 օր հետո կամավոր հայտնել է իրավապահ մարմիններին։»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն`
«(…)
3. Յուրաքանչյուր ոք իր գործի քննության ժամանակ որպես իրավական փաստարկ իրավունք ունի մատնանշելու նույնանման փաստական հանգամանքներով մեկ այլ գործով Հայաստանի Հանրապետության դատարանի` օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտի հիմնավորումները, այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբանությունները։
4. Որոշակի փաստական հանգամանքներ ունեցող գործով վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի դատական ակտի հիմնավորումները, այդ թվում` օրենքի մեկնաբանությունները, պարտադիր են դատարանի համար նույնանման փաստական հանգամանքներով գործի քննության ժամանակ, բացառությամբ այն դեպքի, երբ վերջինս ծանրակշիռ փաստարկների մատնանշմամբ հիմնավորում է, որ դրանք կիրառելի չեն տվյալ փաստական հանգամանքների նկատմամբ։»։
Նույն օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ, անկախ և անկողմնակալ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում իր շահերին առնչվող քրեական գործի քննության իրավունք։
2. Դատավորը, դատախազը, քննիչը, հետաքննության մարմնի աշխատակիցը չեն կարող մասնակցել քրեական գործով վարույթին, եթե նրանք ուղղակի կամ անուղղակի շահագրգռված են գործի ելքով։
3. Քրեական հետապնդում իրականացնող մարմինը պարտավոր է ձեռնարկել սույն օրենսգրքով նախատեսված բոլոր միջոցառումները` գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման համար, պարզել ինչպես կասկածյալի և մեղադրյալի մեղավորությունը հիմնավորող, այնպես էլ նրանց արդարացնող, ինչպես նաև նրանց պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
4. Կասկածյալի, մեղադրյալի և նրանց պաշտպանի հայտարարություններն իրենց անմեղության, կասկածյալին կամ մեղադրյալին արդարացնող, իրենց պատասխանատվությունը մեղմացնող ապացույցների առկայության մասին, ինչպես նաև քրեական դատավարության ընթացքում օրինականության խախտումների վերաբերյալ բողոքները պետք է մանրակրկիտ ստուգի քրեական վարույթն իրականացնող մարմինը։»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` «Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ։»։
Նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` «Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի։»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի համաձայն` «Գործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման` ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցով։»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից։
2. Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ։»։
ԿԴ/0053/01/12 քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Ռադիկ Լիպարիտի Պապյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, 2013 թվականի ապրիլի 18-ին ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից կայացված որոշման 16-ից 27-րդ կետերում դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«16. Խարդախության հանցակազմի քրեաիրավական բնութագիրը Վճռաբեկ դատարանի կողմից վերլուծության է ենթարկվել Լ.Ավետիսյանի գործով որոշման մեջ։ Նշված որոշմամբ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…)Խարդախությունը դասվում է սեփականության դեմ ուղղված հանցագործությունների, մասնավորապես՝ հափշտակությունների շարքին։ Ինչպես երևում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի բովանդակությունից, խարդախությունը «խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի գույքի հափշտակությունը կամ ուրիշի գույքի նկատմամբ իրավունք ձեռք բերել[ն]» է։
Թեև խարդախության պարագայում առկա է գույքի սեփականատիրոջ կողմից հանցագործին գույքը կամ դրա նկատմամբ իրավունքները փոխանցելու կամային ակտ, սակայն գույքը կամ դրա նկատմամբ իրավունքները փոխանցելու ակտի կամային բնույթը սեփականատիրոջ գիտակցության և կամքի վրա հանցագործի ունեցած ներգործության հետևանք է։ Այս կապակցությամբ էական նշանակություն կարող է ունենալ թե գույքն ուրիշին հանձնելու գործում ով է նախաձեռնություն դրսևորել։ Արդյոք գույքը կամ գույքի նկատմամբ իրավունքները հանձնելու տուժողի մտադրությունն առաջացել է հանցավորի կողմից նրան համոզելու և հորդորելու արդյունքում։
(…)օբյեկտիվ կողմից խարդախությունը կատարվում է խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով, ինչի արդյունքում մոլորության մեջ ընկած սեփականատերը կամ իրավասու այլ անձը կամավոր կերպով գույքը կամ գույքի նկատմամբ իրավունքները հանձնում է հանցագործին կամ այլ անձի կամ անձանց կամ չի խոչընդոտում վերջիններիս կողմից այդ գույքը կամ գույքի նկատմամբ իրավունքները վերցնելուն։
Սուբյեկտիվ կողմից խարդախությունը բնութագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ և շահադիտական նպատակով։
Խարդախությունը կատարվում է միայն ուղղակի դիտավորության մեղքի ձևով. հանցավորը պետք է գիտակցի, որ խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու միջոցով հափշտակում է ուրիշի գույքը, ինչպես նաև պետք է նախատեսի և ցանկանա դա։
Խարդախության սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է նաև շահադիտական նպատակի առկայությամբ, այսինքն` մինչև գույքը վերցնելը կամ գույքին տիրանալը հանցավորն ի սկզբանե նպատակ է ունենում հափշտակելու այն, չվերադարձնելու գույքը, չկատարելու խոստումը կամ պայմանագրային պարտավորությունները։
Հակառակ դեպքում, երբ գույքը չվերադարձնելու, խոստումը կամ պարտավորությունները չկատարելու դիտավորությունն առաջանում է գույքը վերցնելուց հետո (անկախ շարժառիթից), խարդախության հանցակազմը բացակայում է։
Խարդախության միջոցով ուրիշի գույքը հափշտակելու ուղղակի դիտավորության և գույքը հափշտակելու շահադիտական նպատակի առկայության կամ բացակայության մասին դատարանի հետևությունները պետք է հիմնված լինեն գործով ձեռք բերված ապացույցների համակցության վրա։
Նշված ապացույցների գնահատման արդյունքում դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է հաստատված համարի, որ անձն ի սկզբանե նպատակ է ունեցել խարդախության միջոցով հափշտակել ուրիշի գույքը, և եթե ապացուցվի, որ ունեցել է, ապա խարդախության հանցակազմն առկա է։
Ընդ որում, եթե ապացույցների բավարար համակցությամբ և հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշով չի հիմնավորվում, որ շահադիտական նպատակը ծագել է համապատասխան գործարքի կնքումից առաջ, ապա նման դեպքերում խարդախության հանցակազմ առկա չէ»։ (տե՛ս Լիա Ավետիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի փետրվարի 24-ի թիվ ԵԿԴ/0176/01/09 որոշման 22-26-րդ կետերը)։
17. Վերահաստատելով և զարգացնելով Լ.Ավետիսյանի գործով որոշման մեջ արտահայտված իրավական դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ սեփականության դեմ ուղղված հանցագործությունների, մասնավորապես հափշտակությունների համար ընդհանուր հատկանիշ է հանդիսանում ուրիշի գույքին տիրանալը, որը կատարվում է տարբեր եղանակներով։ Խարդախության դեպքում, ինչպես արդեն նշվեց, գույքը հանցավորին է անցնում սեփականատիրոջ կամքով, սակայն խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու հետևանքով։ Ընդ որում, գույքը կամ դրա նկատմամբ իրավունքները փոխանցելու նպատակով սեփականատիրոջ գիտակցության և կամքի վրա հանցավորը կարող է ազդել (ներգործել) տարբեր եղանակներով։
Մասնավորապես, իր հանցավոր նպատակն իրագործելու, գույքն իր տիրապետության տակ վերցնելու և այն հափշտակելու նպատակով խարդախություն կատարող անձը կարող է գույքի սեփականատիրոջը համոզել, հորդորել կատարելու այս կամ այն հանցագործությունը։ Սեփականատերը, համաձայնելով կատարել նշված հանցագործությունը և խարդախություն կատարող անձին դիտարկելով որպես իրեն հանցակից, ընկնում է մոլորության մեջ և սխալ պատկերացնելով հանցագործության դեպքի զարգացումը, արարքի և հետևանքի միջև պատճառական կապը կամ հանցագործության մյուս հանգամանքները` կամավոր կերպով գույքը կամ դրա նկատմամբ իրավունքները հանձնում է խարդախին կամ այլ անձի կամ չի խոչընդոտում վերջիններիս կողմից այդ գույքը կամ գույքի նկատմամբ իրավունքները վերցնելուն։
18. Սույն գործի նյութերից երևում է, որ ամբաստանյալ Ռ.Պապյանը իր հանցավոր մտադրությունն իրագործելու և Ս.Քոսակյանի գույքը խարդախությամբ հափշտակելու նպատակով վերջինիս դրդել է իր միջոցով կաշառք տալ պաշտոնատար անձանց, որից հետո Ս.Քոսակյանից ստանալով կաշառքի առարկան` հափշտակել է այն (տե՛ս սույն որոշման 5-րդ կետը)։ Հետևաբար Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ Ռ.Պապյանի արարքին ճիշտ քրեաիրավական գնահատական տալու համար անհրաժեշտ է համադրված վերլուծության ենթարկել հանցակցությունը և հանցափորձը սահմանող, ինչպես նաև կաշառք տալու և կաշառքի միջնորդության համար քրեական պատասխանատվություն նախատեսող իրավանորմերը։
19. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 37-րդ հոդվածի համաձայն` «Հանցակցություն է համարվում երկու կամ ավելի անձանց դիտավորյալ համատեղ մասնակցությունը դիտավորյալ հանցագործությանը»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Կատարողի հետ մեկտեղ հանցակիցներ են համարվում կազմակերպիչը, դրդիչը և օժանդակողը»։
Հանցակցության հատկանիշների վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել Ա.Մաթևոսյանի և Ռ.Հարությունյանի գործով որոշման մեջ։ Համաձայն այդ որոշման`
«(…) հանցակցությանը բնորոշ են 3 հատկանիշ.
1. հանցագործության կատարումը երկու կամ ավելի անձանց կողմից
2. գործողությունների համատեղությունը
3. հանցակցության դիտավորյալ բնույթը։
Հանցակցության առաջին օբյեկտիվ հատկանիշը՝ հանցագործության կատարումը երկու կամ ավելի անձանց կողմից, արտահայտվում է այն բանում, որ հանցագործությունը պետք է կատարեն հանցագործության սուբյեկտ հանդիսացող երկու կամ մի քանի անձ։ Հանցակիցներ կարող են լինել քրեական պատասխանատվության ենթարկելու տարիքի հասած մեղսունակ ֆիզիկական անձինք։ Հանցակցության համար անհրաժեշտ է հանցագործության սուբյեկտի բոլոր հատկանիշներով օժտված ոչ պակաս երկու անձի առկայությունը։
Հանցակցության մյուս օբյեկտիվ հատկանիշը՝ հանցակիցների գործունեության համատեղությունը, նշանակում է, որ հանցագործության մասնակիցներից յուրաքանչյուրի գործողությունները փոխադարձ լրացնում են միմյանց և ուղղված են կոնկրետ հանցանքի կատարմանը։ Հանցակիցները, միացնելով իրենց համատեղ ջանքերը, ձգտում են միասնական արդյունքի, և դրա համար յուրաքանչյուրն իր ներդրումն է ունենում ընդհանուր գործում։
Հանցակցության վերջին հատկանիշը գործունեության դիտավորյալ բնույթն է։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 37-րդ հոդվածը, որը տալիս է հանցակցության հասկացությունը, կոնկրետ մատնանշում է անձանց դիտավորյալ մասնակցությունը դիտավորյալ հանցագործության կատարմանը։ Հանցակցության նման բնորոշումը հստակ ընդգծում է, որ անձինք գործում են միայն դիտավորյալ մեղքով և միայն դիտավորյալ հանցագործություններում» (տե՛ս Ալիկ Ռուդիկի Մաթևոսյանի և Ռաֆիկ Արայիկի Հարությունյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2008 թվականի հուլիսի 25-ի թիվ ՎԲ-48/08 որոշման 28-րդ կետը)։
Մեջբերված դիրքորոշումը Վճռաբեկ դատարանը զարգացրել է Ա. Միքայելյանի և Ա. Վաղարշակյանի գործով կայացված որոշման մեջ՝ արձանագրելով, որ «(…) հանցակցի քրեական պատասխանատվության հիմքում ընկած է ոչ միայն նրա և կատարողի արարքի միջև պատճառական կապի առկայությունը, այլ նաև նրա կողմից կատարողի արարքի և դրա հետևանքների նկատմամբ որոշակի գիտակցական-կամային վերաբերմունք դրսևորելը։
Այսպես` հանցակցության սուբյեկտիվ կողմը նախատեսում է մեղքի բացառապես դիտավորյալ ձև, ընդ որում, որոշակի հանցանքի կատարմանն այլ անձանց հետ համատեղ մասնակցելու դիտավորությունն արտահայտվում է միայն ուղղակի ձևով, իսկ հանցագործության վտանգավոր հետևանքների նկատմամբ դրսևորվող դիտավորյալ մեղքի տեսակը կարող է լինել և՛ ուղղակի, և՛ անուղղակի։
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ հանցակցության սուբյեկտիվ կողմին բնորոշ է այն, որ յուրաքանչյուր հանցակից պետք է`
1) գիտակցի, որ համատեղ գործում է կատարողի կամ այլ հանցակցի հետ.
2) գիտակցի, որ իր արարքն անհրաժեշտ պայման է մյուս հանցակցի կողմից արարք կատարելու համար և ցանկանա համատեղ մասնակցել հանցագործությանը.
3) նյութական հանցակազմի դեպքում նախատեսի հանրորեն վտանգավոր հետևանքը և ցանկանա կամ գիտակցաբար թույլ տա դրա առաջացումը» (տե՛ս Արամ Արշավիրի Միքայելյանի և Արայիկ Ժորժիկի Վաղարշակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2012 թվականի դեկտեմբերի 5-ի թիվ ԵԱՔԴ/0174/01/11 որոշման 17-րդ կետը)։
20. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ «Դրդիչ է համարվում այն անձը, ով մեկ ուրիշ անձի դրդել է հանցանք կատարելու՝ համոզելու, նյութապես շահագրգռելու, սպառնալիքի միջոցով կամ այլ եղանակով»։
Սույն որոշման նախորդ կետում մեջբերված դիրքորոշումների լույսի ներքո մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-րդ հոդվածի 4-րդ մասը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ դրդիչը, ազդելով կատարողի գիտակցության և կամքի վրա, տարբեր եղանակներով (համոզելով, նյութապես շահագրգռելով, սպառնալով և այլն) վերջինիս մոտ առաջացնում է հանցանք կատարելու դիտավորություն և վճռականություն։ Դրդչության սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ, հանցավորը գիտակցում է, որ իր գործողություններով մեկ ուրիշին դրդում է հանցանքի կատարմանը, նախատեսում և ցանկանում է այդ հանցանքի կատարումը։
21. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-րդ հոդվածի համաձայն` «Հանցափորձ է համարվում ուղղակի դիտավորությամբ կատարված այն գործողությունը (անգործությունը), որն անմիջականորեն ուղղված է հանցանք կատարելուն, եթե հանցագործությունն ավարտին չի հասցվել անձի կամքից անկախ հանգամանքներով»։
Մեջբերված քրեաիրավական դրույթը Վճռաբեկ դատարանը վերլուծության է ենթարկել Ա. Բաղդասարյանի գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «Օբյեկտիվ կողմից հանցափորձը բնութագրվում է`
1. գործողությամբ (անգործությամբ), որն անմիջականորեն ուղղված է հանցանքի կատարմանը,
2. հանցագործությունն անձի կամքից անկախ հանգամանքներով ավարտին չհասցնելով։
Հանցափորձն առկա է այն ժամանակ, երբ հանցագործությունը մինչև վերջ չի հասցվում, այլ կերպ` հանցակազմի օբյեկտիվ կողմի կատարումն սկսվում է, սակայն չի ավարտվում։ Նյութական հանցագործության դեպքում չի առաջանում օրենքով նախատեսված հետևանքը կամ հետևանքն առաջանում է, սակայն ոչ հանցավորի դիտավորությամբ նախատեսվածը (…)։
Հանցափորձը բնութագրող (…) հատկանիշն այն է, որ հանցագործությունը մինչև վերջ չի հասցվում հանցավորի կամքից անկախ հանգամանքներում։ Սուբյեկտիվ կողմից հանցափորձը հնարավոր է միայն ուղղակի դիտավորությամբե (տե՛ս Արարատ Վազգենի Բաղդասարյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0168/01/10 որոշման 16-րդ կետը)։
22. Ամփոփելով սույն որոշման 19-21-րդ կետերում շարադրված վերլուծությունը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ
ա) դրդչի արարքը ենթակա է որակման կատարողի արարքի համար պատասխանատվություն նախատեսող ՀՀ քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածով՝ հղում կատարելով նույն օրենսգրքի 38-րդ հոդվածին։ Այն դեպքում, երբ հանցագործությունն ավարտին չի հասցվում կատարողի կամքից անկախ պատճառներով, դրդչի արարքը ենթակա է որակման ՀՀ քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածով՝ հղում կատարելով նույն օրենսգրքի 38-րդ և 34-րդ հոդվածներին,
բ) այն դեպքում, երբ դրդչությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքում նախատեսված է որպես հանցագործության օբյեկտիվ կողմի հատկանիշ (օրինակ՝ անչափահասին հանցանքի կատարմանը ներգրավելը (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 165-րդ հոդվածի 1-ին մաս), որը կատարվում է խոստումներ տալու, խաբեության կամ այլ եղանակով, ինքնասպանության հակելը (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 111-րդ հոդված)), արարքը որակելիս ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-րդ հոդվածի 4-րդ մասի վրա հղում չի կատարվում,
գ) դրդչությունը կարող է առանձին հանցագործությունների կատարման միջոց հանդիսանալ (օրինակ՝ խարդախությունը, որը կատարվում է խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով)։»։
23. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 1-ին մասը պատասխանատվություն է նախատեսում պաշտոնատար անձին կաշառք տալու, այն է՝ պաշտոնատար անձին անձամբ կամ միջնորդի միջոցով նրա կամ այլ անձի համար դրամ, գույք, գույքի նկատմամբ իրավունք, արժեթղթեր կամ որևէ այլ առավելություն խոստանալու կամ առաջարկելու կամ տրամադրելու համար՝ իր կամ իր ներկայացրած անձանց օգտին պաշտոնատար անձի կողմից իր լիազորությունների շրջանակում որևէ գործողություն կատարելու կամ չկատարելու կամ պաշտոնատար անձի կողմից իր պաշտոնեական դիրքն օգտագործելով այդպիսի գործողություն կատարելուն կամ չկատարելուն նպաստելու կամ ծառայության գծով հովանավորչության կամ թողտվության համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 4-րդ մասում ամրագրված է խրախուսական նորմ, որի համաձայն՝ «Կաշառք տվող անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե տեղի է ունեցել կաշառքի շորթում, կամ եթե այդ անձը կաշառք տալու մասին ոչ ուշ, քան 3 օր հետո կամավոր հայտնել է իրավապահ մարմիններին»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 313-րդ հոդվածի 1-ին մասը պատասխանատվություն է նախատեսում կաշառքի միջնորդության, այն է՝ կաշառք տվողի և կաշառք ստացողի միջև կաշառքի շուրջ համաձայնության գալուն կամ արդեն կայացած համաձայնության իրականացմանը նպաստելու համար։
Մեջբերված քրեաիրավական դրույթների համադրված վերլուծությունից երևում է, որ կաշառք տալը կարող է կատարվել ինչպես անձամբ, այնպես էլ միջնորդի միջոցով։ Այլ խոսքով՝ կաշառքի միջնորդությունը կաշառք տալուն աջակցելու ձևերից մեկն է, որը տարբերվում է կաշառք տալու հանցակցության ձևերից՝ կազմակերպումից, դրդչությունից և օժանդակությունից։ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ կաշառքի միջնորդության հանցակազմն իր մեջ չի ներառում այսպես կոչված «կարծեցյալ միջնորդության» դեպքերը։ «Կարծեցյալ միջնորդությունն» այն իրադրությունն է, երբ անձը կաշառք տվողից վերցնում է կաշառքի առարկան` իբրև թե պաշտոնատար անձին հանձնելու համար, սակայն մտադրություն չունի փոխանցել այն։
Ընդ որում, հնարավոր են «կարծեցյալ միջնորդության» մի քանի իրավիճակներ, այն է՝
1) կաշառք տալու նախաձեռնություն ցուցաբերում է «կարծեցյալ միջնորդը», ով համոզում է կաշառք տվողին, որ ինքն անհրաժեշտ կապեր ունի համապատասխան պաշտոնատար անձի հետ և դրդում է իրեն տալ կաշառքի առարկան՝ համապատասխան պաշտոնատար անձին փոխանցելու համար, սակայն չի կատարում իր խոստումը և չի փոխանցում կաշառքի առարկան,
2) կաշառք տալու նախաձեռնություն ցուցաբերում է կաշառք տվողը, ով «կարծեցյալ միջնորդին» համոզում է կաշառքը տալ պաշտոնատար անձին, իսկ «կարծեցյալ միջնորդը» համաձայնվում է` նպատակ չունենալով կաշառքի առարկան փոխանցել պաշտոնատար անձին։
Ինչ վերաբերում է «կարծեցյալ միջնորդի» արարքի որակմանը, ապա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ նման դեպքերում արարքը ճիշտ որակելու համար նախ և առաջ անհրաժեշտ է պարզել և գործով ձեռք բերված ապացույցներով հիմնավորել, թե ով է նախաձեռնել կաշառք տալը՝ «կարծեցյալ միջնորդը», թե կաշառք տվողը։ Ուստի, այն դեպքում, երբ «կարծեցյալ միջնորդը» որևէ անձի օգտին գործողություններ (անգործություն) կատարելու նպատակով դրդում է անձին իրեն փոխանցել կաշառքի առարկան, որպեսզի ինքը փոխանցի պաշտոնատար անձին, սակայն ի սկզբանե նման մտադրություն չի ունենում, այլ ցանկանում է հափշտակել այն, ապա արարքը պետք է որակվի համակցության կանոններով՝ որպես խարդախություն և կաշառք տալու փորձի դրդչություն։ Ընդ որում, որևէ իրավական նշանակություն չունի` դրդիչը կոնկրետ նշել է, թե որ պաշտոնատար անձին է ենթադրվում փոխանցել կաշառքի առարկան, թե ոչ։
Հետևաբար «կարծեցյալ միջնորդի» արարքը հանցագործությունների համակցության կանոններով որակելու համար անհրաժեշտ է պարզել, թե գործով ձեռք բերված փաստական տվյալներով հիմնավորվե՞լ է արդյոք, որ կաշառք տալը նախաձեռնել է «կարծեցյալ միջնորդը» և անձի մեղադրանքի ծավալում ընդգրկվե՞լ է արդյոք, որ դրդիչը համոզելու, հորդորելու կամ այլ եղանակով ազդել է կաշառք տվողի գիտակցության և կամքի վրա։
24. Սույն որոշման 16-22-րդ կետերում շարադրված վերլուծության հետ համադրելով սույն որոշման 23-րդ կետում շարադրված վերլուծությունը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ «կարծեցյալ միջնորդի» արարքը որպես կաշառք տալու դրդչություն և խարդախություն որակվում է այն դեպքում, երբ ինչպես «կարծեցյալ միջնորդը», այնպես էլ կաշառք տվողը գիտակցում են, որ հանցանք են կատարում և ցանկանում են դա։ Բացի այդ, ինչպես «կարծեցյալ միջնորդը», այնպես էլ կաշառք տվողը գիտակցում են, որ գործում են համատեղ, թեև նրանց նպատակներն ու շարժառիթները տարբեր են։
«Կարծեցյալ միջնորդի» արարքը որպես կաշառք տալու դրդչություն և խարդախություն որակելը պայմանավորված է նաև այն հանգամանքով, որ կաշառք տալու դրդչությունն ինքնուրույն հանցագործություն է և թեև պարունակում է խարդախության հատկանիշներ, այնուամենայնիվ չի հանդիսանում խարդախության միջոց։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ «կարծեցյալ միջնորդի» արարքը խարդախությունից բացի, կարող է պարունակել նաև այլ հանցագործության հատկանիշներ (օրինակ` անձի գույքին խարդախությամբ տիրանալու նպատակով հանցավորը դրդում է փաստաթղթեր կեղծել։ Նման դեպքերում արարքը պետք է որակվի հանցագործությունների համակցությամբ որպես խարդախություն և կեղծ փաստաթղթեր պատրաստելու կամ իրացնելու դրդչություն)։
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ, անկախ այն հանգամանքից, թե ով է նախաձեռնել կաշառք տալը, կաշառք տվողի արարքը պետք է որակվի որպես կաշառք տալու փորձ, քանի որ վերջինս որոշ գործողություններ է կատարում, որոնք անմիջականորեն ուղղված են հանցանք կատարելուն (օրինակ` միջնորդին փոխանցում է կաշառքի առարկան), սակայն հանցագործությունն ավարտին չի հասցվում նրա կամքից անկախ հանգամանքներով։»։
Դատաքննությամբ, գործի տվյալներով դատարանը հիմնավորված է համարում հետևյալը.
2013 թվականի օգոստոսի 24-ին, Երևանում, տուժող Գարեգին Շահինյանի որդի Գագիկ Շահինյանին բերման են ենթարկել ՀՀ ոսիկանության Կենտրոնականի բաժին` հափշտակություն կատարելու կասկածանքով և ձերբակալել են։ Հաջորդ օրը, Երևանի Քրիսափորի փողոցում գտնվող իրենց շենքի բակում տուժող Գ. Շահինյանը հանդիպել է հարևանությամբ բնակվող, ամբաստանյալ Մ. Բաբաջանյանին և խնդրել է օգնել որդուն ազատելու հարցում` խոստանալով վարձահատույց լինել այդ օգնության համար։ Ամբաստանյալ Մ. Բաբաջանյանն որոշել է օգտվել առիթից և խարդախությամբ, օգնություն ցուցաբերելու պատրվակով գումար հափշտակել տուժողից։ Այդ նպատակով, տուժողի որդուն գրավի դիմաց ազատ արձակելուց հետո, նա 2013 թվականի օգոստոսի 27-ին տուժողից պահանջել է իրեն տալ 4000 ԱՄՆ դոլար գումար, պատճառաբանելով, որ 2000 ԱՄՆ դոլար գումարն անհրաժեշտ է` այլընտրանքային խափանման միջոց գրավ կիրառված լինելու համար, ևս 2000 ԱՄՆ դոլար գումար` գործի վարույթը հետագայում կարճելու համար։ 4000 ԱՄՆ դոլար գումար տալու պահանջը նա պարբերաբար ներկայացրել է տուժողին` մինչև 2013 թվականի սեպտեմբերի 12-ը։
Այսպիսով, ստուգելով ամբաստանյալ Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանի կողմից, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-34-312-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված արարք կատարելու վերաբերյալ գործով ձեռք բերված ապացույցները դրանց վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ` դատարանը գտնում է, որ թե նախաքննությամբ և թե դատաքննությամբ ձեռք չեն բերվել բավարար ապացույցներ հիմնավորված համարելու համար, որ Մհեր Բաբաջանյանը կաշառք տալու դրդչության հանցափորձ է կատարել։ Հետևաբար նրա արարքում բացակայում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-34-312-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցակազմը` հանցագործության օբյեկտիվ կողմի բացակայության պատճառաբանությամբ։ Այդ պատճառով պետք է ճանաչել և հռչակել ամբաստանյալ Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանի անմեղությունը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-34-312-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով մեղսագրված հանցանքի կատարման մեջ։ Այդ մեղադրանքի մասով նա ենթակա է արդարացման` հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ։
Վերլուծելով ամբաստանյալ Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքը, նրա ցուցմունքները և գործով ձեռք բերված ապացույցները` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, խոշոր չափերով խարդախության փորձ կատարելն ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Ուսումնասիրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Մհեր Բաբաջանյանի նկատմամբ, նրա կատարած հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը, այն, որ նա նախկինում դատված չի եղել, բնութագրվում է դրական, խնամքին ունի մինչև տասնչորս տարեկան երկու երեխաներ։ Որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում պատիժ նշանակելու պահին նրա խնամքին մինչև տասնչորս տարեկան երկու երեխաների (Հենրի Մհերի Բաբաջանյանը` ծնված 2012թ. սեպտեմբերի 12-ին և Մանե Մհերի Բաբաջանյանը` ծնված 2008թ. հուլիսի 01-ին) առկայությունը։ Նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն։
Ամբաստանյալ Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանն իր կատարած` Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի տուգանքի ձևով։
Դատարանը գտնում է, որ իր նկատմամբ նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Մհեր Բաբաջանյանը պետք է կրի, քանի որ դրան խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն։
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունն ընտրված է ճիշտ և այն վերացվելու կամ փոփոխվելու ենթակա չէ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360-րդ, 364, 366-րդ, 369-373-րդ հոդվածներով, դատարանը`
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Ճանաչել և հռչակել ամբաստանյալ Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանի անմեղությունը` Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 38-34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ և նրան այդ մեղադրանքով արդարացնել` հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ։
Ամբաստանյալ Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանին մեղավոր ճանաչել Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել տուգանքի նվազագույն աշխատավարձի հազարապատիկի` 1.000.000 /մեկ միլիոն/ ՀՀ դրամ գումարի չափով։
Խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճիռը հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան։
ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0263/01/13
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 28-12-2013 |
|---|---|
| Քրեական գործի համարը | 0263/01/13 |
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Երևան քաղաքի դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 59103813 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Մհեր Բաբաջանյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա Գարեգին Շահինյանից խոշոր չափերի գույք հափշտակելւ դիտավորությամբ, վերջինիս որդուն արգելանքից ազատելու համաև, իբր իրեն ծանոթ պաշտոնատար անձանց կաշառք տալու պատրվակով, Գարեգին Շահինյանի գիտակցության և կամքի վրա ազդելով, համոզելու եղանակով դրդել է նրան, հարցի դրական լուծման համար, իր միջոցով 4000 ԱՄՆ դոլար կաշառք տալ պաշտոնատար անձանց, այսինքն դրդել է Գարեգին Շահինյանի կողմից հանցանք կատարելու` պաշտոնատար անձանց առանձնապես խոշոր չափերով կաշառք տալուն, սակայն Մհեր Բաբաջանյանի գործողություններն ավարտին չեն հասցրել` իր կամքից անկախ հանգամանքներո: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Մհեր |
| Ազգանուն | Բաբաջանյան |
| Հայրանուն | Գառնիկի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Լրացուցիչ ինֆորմացիա | անձնագիրը` կցված է քր. գործին |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 34-178 Մաս 2 Կետ 2 |
| Վիճակագրական տողի համարը | 6.4 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 28-12-2013 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Մնացական |
| Ազգանուն | Մարտիրոսյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 28-12-2013 |
|---|---|
| Որոշումը ուղարկվել է կողմերին | 28-12-2013 |
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 28-12-2013 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 22-01-2014 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Մհեր |
| Ազգանուն | Բաբաջանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Գիվի |
| Ազգանուն | Հովհաննիսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Գարեգին |
| Ազգանուն | Շահինյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Է |
| Ազգանուն | Սաղաթելյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 05-02-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 14-02-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 19-02-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 27-02-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 05-03-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 13-03-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 19-03-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 27-03-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 02-04-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 08-04-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 14-04-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 14-04-2014 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Մհեր |
| Ազգանուն | Բաբաջանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամսաթիվ | 14-04-2014 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով | Դատապարտվել է |
| Այլ հանցագործության հոդվածներ | |
| Այլ հանցագործության հոդվածներով | Արդարացվել է |
| Հիմնական պատիժ | Տուգանք |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ 14 ապրիլի 2014թ. ք. Երևան ԵԿԴ-0263/01/13 Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը հետևյալ կազմով. նախագահող դատավոր` Մ. Մարտիրոսյան, քարտուղար` Ա. Հովհաննիսյան, մասնակցությամբ` մեղադրող Երևան քաղաքի դատախազության ավագ դատախազ Է. Սաղաթելյանի, պաշտպան Գ. Հովհաննիսյանի, տուժող Գ. Շահինյանի, դատարանում, դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանի` /ծնված 27.08.1973թ. Երևան քաղաքում, հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին երկու անչափահաս երեխա, չի աշխատում, նախկինում չդատված, հաշվառված է և բնակվել է Երևանի Քրիստափորի թիվ 112 տանը, կալանքի տակ չէ/, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 38-34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով։ Գործի դատավարական նախապատմությունը ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության ծանր հանցագործությունների քննության բաժնում 2013թ. սեպտեմբերի 19-ին հարուցվել է թիվ 59103813 քրեական գործը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, Մհեր Բաբաջանյանի կողմից խոշոր չափերի գումարի խարդախության փորձ կատարելու դեպքի առթիվ և 28.09.2013թ. ընդունվել է ավագ քննիչի վարույթ։ Քննիչի 2013թ. նոյեմբերի 21-ի որոշմամբ Մհեր Բաբաջանյանը որպես մեղադրյալ է ներգրավվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և նրա նկատմամբ նույն օրը որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին։ Քննիչի 2013թ. դեկտեմբերի 03-ի որոշմամբ, կաշառք տալու փորձ կատարելու համար Գարեգին Ալբերտի Շահինյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի դրույթի ուժով` հանցագործության մասին կամովին հայտնելու հիմքով քրեական հետապնդում չի իրականացվել։ Քննիչի 11.12.2013թ. դեկտեմբերի 11-ի թիվ 7/2-114 կգ գրությամբ քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու և դատարան ուղարկելու միջնորդությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի դատախազին։ Երևան քաղաքի դատախազության ավագ դատախազ Է. Սաղաթելյանի 2013թ. դեկտեմբերի 13-ի որոշմամբ, մեղադրական եզրակացությամբ ստացված թիվ 59103813 քրեական գործը վերադարձվել է քննիչին` Մհեր Բաբաջանյանին լրացուցիչ մեղադրանք առաջադրելու համար։ Քննիչի նույն օրվա որոշմամբ լրացուցիչ նախաքննության վերադարձված քրեական գործն ընդունվել է վարույթ և նախաքննությունը վերսկսվել է։ Քննիչի 2013թ. դեկտեմբերի 17-ի որոշումներով Մհեր Բաբաջանյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել և լրացվել է, նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 38-34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով։ 2013թ. դեկտեմբերի 26-ին Մհեր Բաբաջանյանի վերաբերյալ քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան։ Նախաքննության մարմինը հիմնավորված է համարել հետևյալը. «Երևան քաղաքի Քրիստափորի փողոցի բնակիչ՝ սույն քրեական գործով մեղադրյալ Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանը և նույն փողոցի բնակիչ Գարեգին Ալբերտի Շահինյանը հանդիսանալով հարևաններ, միմյանց հետ գնտվել են բարիդրացիական հարաբերությունների մեջ։ 2013 թվականի օգոստոսի 24-ին Գարեգին Շահինյանի որդուն` Գագիկ Շահինյանին հափշտակություն կատարելու կասկածանքով բերման են ենթարկել ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին։ Տեղի ունեցածի մասին տեղեկություններ ստանալու նպատակով Գարեգին Շահինյանը գնացել է ոստիկանության բաժին և տեղեկացել է, որ որդու կողմից հափշտակության փորձ կատարելու դեպքի առթիվ հարուցվել է քրեական գործ, իսկ որդին` ձերբակալվել է։ Հաջորդ օրը Գարեգին Շահինյանը բակում պատահաբար հանդիպել է իր հարևան Մհեր Բաբաջանյանին և զրույցի ընթացքում որդու ձերբակալման մասին պատմել է վերջինիս։ Մհեր Բաբաջայանը Գարեգին Շահինյանի որդուն օգնելու պատրվակով ներկայացրել է, թե իբր ունի մեծ կապեր, ճանաչում է «պետքական» մարդկանց ևգխոստացել է, լուծել այդ հարցը։ Այնուհետև` 2013թ-ի օգոստոսի 26-ին, Մհեր Բաբաջանյանը Գարեգին Շահինյանին մոլորության մեջ գցելով, իրական, ճշմարիտ փաստերը դիտավորյալ խեղաթյուրելով նրան հայտնել է, թե գտել է «գործը գլուխ» բերող անձին և կարող է լուծել որդուն ազատելու հարցը։ Ստանալով Գարեգին Շահինյանի համաձայնությունը, նրանից խոշոր չափերի գումար հափշտակելու դիտավորությամբ, իր հանցվոր մտադրությունն իրագործելու նպատակով, Մհեր Բաբաջանյանն, օգտագործելով իր և Գարեգին Շահինյանի միջև առկա վստահությունը նրան հայտնել է, որ որդու վերաբերյալ քրեական գործը կարճելու համար կարող է պահանջվել 4000 ԱՄՆ դոլար գումար։ Քանի որ Գարեգին Շահինյանը նշված գումարը չի ունեցել Մհեր Բաբաջանյանի նախաձեռնությամբ պայմանավորվել են խափանման միջոցը դատարանում քննարկելու ժամանակ գրավի միջնորդություն կատարել, որի համար փաստաբան վարձելու նպատակով Գարեգին Շահինյանից պահանջել և որպես փաստաբանի վարձավճար, ստացել է 40.000 ՀՀ դրամ։ Դրանից հետո Մհեր Բաբաջանյանը դիմել է ՀՀ փաստաբանների պալատի փաստաբան Վարդուհի Գևորգյանին ու դատական նիստին մասնակցելու համար նրան վճարել է 20.000 ՀՀ դրամ։ Մնացած 20.000 ՀՀ դրամ գումարը պահել է իրեն` որպես Գարեգին Շահինյանին մատուցած ծառայությունների վճար։ 27.08.2013 թվականին Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջաների ընդհանուր իրավասության դատարանը, դատական նիստում, քննարկելով Կենտրոնականի քննչական բաժնի քննիչի թիվ 15145813 քրեական գործով ներկայացված միջնորդությունը` մեղադրյալ Գագիկ Գարեգինի Շահինյանի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու վերաբերյալ, բավարարել է այն և որպես կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց է կիրառել գրավը՝ գրավի գումարը սահմանելով 500.000 ՀՀ դրամ։ Դատական նիստի ավարտից հետո, Մհեր Բաբաջանյանը փաստաբան Վարդուհի Գևորգյանից վերցնելով դատարանի հիշյալ որոշումը, այն Երևան քաղաքի Նար-Դոս փողոցում փոխանցել է Գարեգին Շահինյանին, որից հետո Մհեր Բաբաջանյանը, շարունակելով իր հանցավոր մտադրությունը, իրականությունը սխալ ներկայացնելով, փաստերը դիտավորյալ խեղաթյուրելով, հարցի դրական լուծման համար պաշտոնատար անձանց որպես կաշառք գումարներ տալու պատրվակով, իր նախաձեռնությամբ Գարեգին Շահինյանից 2013թ-ի օգոստոսի 27-ին պահանջել ու վերջինիս գիտակցության և կամքի վրա ազդելով, համոզելու եղանակով դրդել է նրան, հարցի դրական լուծման համար, իր միջոցով, խոշոր չափերի` 1.623.680 ՀՀ դրամին համարժեք 4.000 ԱՄՆ դոլար կաշառք տալ պաշտոնատար անձանց, որին Շահինյանը տվել է իր համաձայնությունը և խոստացել գումար հայթայթել ու մաս-մաս վճարել պահանջված գումարը։ Մհեր Բաբաջանյանը, նույն պատրվակով, 2013 թվականի օգոստոսի 27-ից Երևան քաղաքի տարբեր վայրերում՝ հեռախոսազանգերի և հանդիպումների ժամանակ Գ.Շահինյանից պահանջել է գումարը, սակայն հանցանք կատարելուն անմիջականորեն ուղղված Մ. Բաբաջանյանի գործողություններն ավարտին չեն հասցվել՝ իր կամքից անկախ հանգամանքներով, քանի որ հետագայում Գ. Շահինյանը հրաժարվել է պահանջված կաշառքի առարկան փոխանցել Մ.Բաբաջանյանին, իսկ իրենից կաշառք պահանջելու մասին, եռօրյա ժամկետում՝ 2013թ-ի օգոստոսի 30-ին, հայտնել է իրավապահ մարմիններին։ Մհեր Բաբաջանյանը, տեղյակ չլինելով Գարեգին Շահինյանի այդ քայլի մասին, իր հանցավոր նպատակներին հասնելու և հանցավոր մտադրությունն ավարտին հասցնելու համար գրեթե ամեն օր զանգահարել է Գարեգին Շահինյանին, հանդիպել նրան, կրկին ներկայացրել իր պահանջը, իսկ վերջին անգամ գումարի պահանջ է ներկայացրել 2013 թվականի սեպտեմբերի 12-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն վարչական շրջանի տարածքում։ Մհեր Բաբաջանյանն իր հանցավոր գործողությունները դադարեցրել է միայն 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ին, երբ նշված օրը Գարեգին Շահինյանի հաղորդման կապակցությամբ բացատրություն տալու նպատակով հրավիրվել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն։»։ Նախաքննության մարմինը առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորված է համարել հետևյալ ապացույցներով. «Տուժող Գարեգին Շահինյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2013 թվականի օգոստոսի 24-ին իր բջջային 077-74-94-22 բջջային հեռախոսին զանգահարել է մի անծանոթ տղամարդ, որից տեղեկացել է, որ որդուն՝ Գագիկ Շահինյանին բերման են ենթարկել ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին։ Անմիջապես գնացել է ոստիկանություն և տեղեկացել է, որ որդին կողոպուտի փորձ կատարելու կասկածանքով ձերբակալվել է։ 25.08.2013 թվականին իրենց բակում պատահամաբր հանդիպել է հարևան Մհեր Բաբաջանյանին, որը տեղեկանալով այն մասին, որ Գագիկ Շահինյանին ձերբակալել են, առաջարկել է իր օգնությունը՝ վերջինիս քրեական պատասխանատվությունից ազատելու համար։ 26.08.2013 թվականին Մհեր Բաբաջանյանի հետ հանդիպել է ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնի դիմաց, որի ժամանակ վերջինս հայտնել է, որ Գագիկ Շահինյանին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու և գործը կարճելու համար հարկավոր է 4000-ից 5000 ԱՄՆ դոլար գումար տալ։ Նրան պատասխանել է, որ դա մեծ գումար է և հավաքած փող չունի։ Այդ ժամանակ Մհեր Բաբաջանյանը իրեն հայտնել է, որ անհրաժեշտ է որդու նկատմամբ խափանման միջոց ընտրվի գրավը դատարանի միջոցով, որի համար անհրաժեշտ է փաստաբան, ավելացնելով, որ այդ հարցով կարող է զբաղվել ինքը ու դատարանի կողմից գրավ կիրառելու դեպքում անհրաժեշտ կլինի մուծել մոտ 500.000 ՀՀ դրամ՝ որպես գրավի գումար։ 27.08.2013 թվականին իրեն զանգահարել է Մհեր Բաբաջանյանը և հայտնել, որ վարձել է փաստաբան, նրան տվել է 40.000 ՀՀ դրամ։ Այնուհետև Երևան քաղաքի Նար-Դոսի փողոցում հանդիպել են միմյանց և Մհեր Բաբաջանյանին փոխանցել է 40.000 ՀՀ դրամը, որպես փաստաբանի վարձավճար։ Դատական նիստի ավարտից հետո իր բջջային 077-74-94-22 հեռախոսահամարին զանգահարել է Մհեր Բաբաջանյանը իր 093-40-80-99 հեռախոսահամարց, հայտնել, որ դատարանը խափանման միջոց է ընտրել գրավը, իրեն է փոխանցել դատարանի որոշումը, որից հետո սկսել է պարբերաբար զանգահարել իրեն և հանդիպել, այդ ընթացքում իրենից պահանջելով 2000 ԱՄՆ դոլար՝ գրավը որպես խափանման միջոց կիրառելու դիմաց, ինչպես նաև ևս 2000 ԱՄՆ դոլար՝ որդուն քրեական պատասխանատվությունից ազատելու համար։ 27.08.2013 թվականին տանը գտնվելու ժամանակ ինքը պատմել է կնոջը՝ Գոհար Սաֆարյանին և որդուն՝ Գագիկ Շահինյանին, որ Մհեր Բաբաջանյանը իրենից պահանջում է 2000 ԱՄՆ դոլար, որդու նկատմամբ գրավը որպես խափանման միջոց ընտրելու դատարանի որոշմանը միջամտելու հարցում։ Միաժամանակ հայտնել է, որ վերջիններիս գումարի չափը քիչ է ասել, որ շատ չանհանգստանան։ Գումարները պահանջելիս Մհեր Բաբաջանյանը նշել է, որ նշված գումարները նախատեսված են ոմն անձանց համար, ովքեր միջամտել են գործին, սակայն չի նշել վերջիններիս ով լինելը։ Ինքը համաձայնել է Մհեր Բաբաջանյանին գումար տալ, սակայն խնդրել է, որ մի քիչ սպասի, մինչև գումար կհավաքի։ 2013 թվականի օգոստոսի 27-ից սկսած մինչ 2013 թվականի սեպտեմբերի 12-ն ընկած ժամանակահատվածում պարբերաբար Մհեր Բաբաջանյանն իր 093-40-80-99 հեռախոսահամարից զանգահարել է իր 077-74-94-22 հեռախոսահամարին և մի քանի անգամ հանդիպել իր հետ, որի ընթացքում շարունակել է պահանջել գումարները։ Միաժամանակ նշել է, որ 2013 թվականի օգոստոսի 29-ին Մհեր Բաբաջանյանը այցելել է իրենց բնակարան, որտեղ իրեն առաջարկել է միասին գնալ ինչ որ գործարան, որտեղ մարդիկ են սպասում, սակայն ինքը չի համաձայնել որևէ տեղ գնալ։ Այդ հանդիպման ժամանակ տանը եղել են իր որդին՝ Գագիկ Շահինյանը և կինը՝ Գոհար Սաֆարյանը, որոնք տեսել են Մհեր Բաբաջանյանին։ 2013 թվականի օգոստոսի 30-ին ինքը որոշել է կատարվածի մասին հայտնել իրավապահ մարմիններին և հաղորդում տվել ՀՀ կառավարությանն առընթեր ազգային անվտանգության ծառայությունում։ Մհեր Բաբաջանյանին վերջին անգամ տեսել է 2013 թվականի սեպտեմբերի 12-ին պատահաբար Կենտրոն վարչական տարածքում՝ Խանջյան փողոցում գտնվող «Բոչկա» սրճարանի մոտ, որի ընթացքում վերջինս իրենից կրկին գումար է պահանջել, որի ժամանակ ինքը հայտնել է, որ ոչ մի գումար չի պատրաստվում տալ որևէ մեկին։ Գարեգին Շահինյանը միաժամանակ իր ցուցմունքում նշել է, որ Մհեր Բաբաջանյանի հետ ունեցել է հեռախոսազրույցներ, որոնց ընթացքում վերջինս գումար է պահանջել, ինքը հեռախոսի միջոցով ձայնագրել և պահել է լազերային սկավառակի վրա այդ խոսակցությունների ձայնագրությունները, որն էլ ներկայացրել է նախաքննական մարմնին։ Իր ցուցմունքները Գարեգին Շահինյանը պնդել է Մհեր Բաբաջանյանին առերես հարցաքննության ժամանակ։ գ/թ- 71-72, 100-106, 169-171, 211-212, 258-259 Գործով վկա Գոհար Փայլակի Սաֆարյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2013 թվականի օգոստոսի 24-ին, ժամը 23։00-ի սահմաններում տուն է եկել ամուսինը՝ Գարեգին Շահինյանը և ասել, որ տղան՝ Գագիկ Շահինյանը գտնվում է ոստիկանության Կետնրոնականի բաժնում, նա վիճաբանել է և նրան բաց կթողեն շուտով։ Հաջորդ օրը՝ օգոստոսի 25-ին առավոտյան ամուսինը գնացել է Կենտրոնականի ոստիկանության բաժին և երեկոյան ժամը 21։00-ի սահմաներում տուն վերադառնալով պատմել, որ փողոցում պատահաբար տեսել է հարևան Մհեր Բաբաջանյանին, որը իմանալով որդու հետ կատարվածի մասին, առաջարկել է իր օգնությունը Գագիկ Շահինյանին ազատ արձակելու գործում։ Մհեր Բաբաջանյանը ասել է իր օգնությունը ներկայացրել է որպես լավություն և դրա դիմաց ոչինչ չի պահանջել։ 27.08.2013-ի առավոտյան ամուսինը կրկին գնացել է ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին՝ տեղեկություն իմանալու և ժամը 11։00-ի սահմաներում տուն վերադարռնալով պատմել է, որ Մհեր Բաբաջանյանը իրեն տեղեկացել է, որ այդ օրը որդու խափանման միջոցի հարցն է քնարկվելու դատարանում և անհրաժեշտ է գտնել 500.000 ՀՀ դրամ գումար, որ գրավի դիմաց որդուն բաց թողնեն։ Իրենց խնայողություններից բացի, Ռուսաստանի Դաշնությունում բնակվող հարազատներից որոշակի գումար խնդրելով, իրենք հավաքել են 500.000 ՀՀ դրամը և բացի դրանից էլ 40.000 ՀՀ դրամ էլ առանձնացրել՝ դատապաշտպանին տալու համար, որին գտել էլ Մհեր Բաբաջանյանը։ Ժամը 16։00-ի սահմաններում ամուսնուն զանգահարել է Մհեր Բաբաջանյանը և ասել, որ դատը ավարտվել է, պետք է մուծվի գրավի գումարը և որդուն ազատ կարձակեն։ Այդ ժամանակ ամուսին գնացել է նշված գործողությունները կատարելու և ժամը 18։00-ի սահմաններում որդու՝ Գագիկ Շահինյանի հետ միասին տուն են վերադարձել։ Ամուսնուց տեղեկացել է նաև, որ Մհեր Բաբաջանյանը 2000 ԱՄՆ դոլար է պահանջել, որ Գարիկի վերաբերյալ քրեական գործը կարճվի, սակայն գումար հայթհայթելու պատրվակով ինքը ժամանակ է խնդրել։ Մի ժամ անց ամուսնու բջջային հեռախոսին սկսել են զանգեր գալ, որի ժամանակ Գարեգին Շահինյանը առանձնանցել և խոսել է։ Երեկոյան միայն ամուսինը պատմել է, որ Մհեր Բաբաջանյանը անընդհատ զանգել և պահանջել է 2000 ԱՄՆ դոլար գումարը։ Այդպիսի զանգերը շարունակվել են հաջորդ երկու երեք օրերի ընթացքում։ Մի անգամ էլ իրենց տուն եկել է Մհեր Բաբաջանյանը, որի հետ ամուսինը առանձնացել և պատշգամբում զրուցել է։ Այդ զրույցը ամբողջովին չի լսել, սակայն պատշգամբ դուրս գալու ժամանակ լսել է, որ Մհեր Բաբաջանյանն ամուսնուն առաջարկել է ինչ որ գործարան գնալ, սակայն ամուսինը չի գնացել, իսկ Մհեր Բաբաջանյանը հեռացել է։ Դրանից հետո Մհեր Բաբաջանյանը իրենց տուն այլևս չի եկել, սակայն նրա զանգերը շարունակվել են։ Հետագայում վերաքննիչ դատարանում խափանման միջոցի քննարկման համար ամուսինը դիմել փաստաբան Վարդուհի Գևորգյանի ծառայություններին, որը առաջին ատյանի դատարանում պաշտպանել էր որդու՝ Գագիկի շահերը և տեղեկացել, որ Մհեր Բաբաջանյանը Վարդուհի Գևորգյանին տվել է ոչ թե 40.000 ՀՀ դրամ գումար, այլ 20.000 ՀՀ դրամ գումար որպես վարձավճար։ գ/թ- 90-94 Գործով վկա Գագիկ Գարեգինի Շահինյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2013 օգոստոսի 24-ին իրեն բերման են ենթարկել ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին, որտեղ կողոպուտի փորձ կատարելու կասկածանքով ձերբակալել են։ 2013 թվականի օգոստոսի 27-ին իրեն տեղափոխել են Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան, որտեղ քննության էր առնվելու կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու մասին քննիչի միջնորդությունը։ Մինչ դատական նիստը սկսելը նիստերի դահլիճի դռան մոտ տեսել է իրենց թաղամասի բնակիչ Մհեր Բաբաջանյանին, որը մատնացույց անելով մի կնոջ ասել է, որ իր փաստաբանն է ու հեռացել։ Դատական նիստի ժամանակ տեղեկացել է, որ փաստաբանի անունը Վարդուհի է։ Խափանման միջոցի միջնորդության քննարկման արդյունքում դատարանը որոշել է գրավը որպես խափանման միջոց կիրառել, դրա չափը սահմանելով 500.000 ՀՀ դրամ։ Դատական նիստի ավարտից հետո իրեն տեղափոխել են ՁՊՎ, որտեղից էլ մի քանի ժամ անց իր հոր ուղեկցությամբ գնացել է տուն։ Երեկոյան տանը խոսակցության ժամանակ հայրը ասել է, որ 2000 ԱՄՆ դոլար է հարկավոր, որ քրեական գործը կարճվի։ Այդ ժամանակ նա խոսակցությունը չի շարունակել և հաջորդ օրը միայն հորից տեղեկացել է, որ այդ գումարը ուզում է իրենց հարևան Մհեր Բաբաջանյանը, սակայն այլ մանրամասներ չի իմացել։ Այդ օրվանից սկսած հոր հեռախոսահամարին բազմաթիվ զանգեր են կատարվել, որի ժամանակ հայրը առանձնացել է և զրուցել։ Մի անգամ էլ իրենց տուն է եկել Մհեր Բաբաջանյանը, որի հետ հայրը առանձնացել է պատշգամբում և զրուցել։ Խոսակցությունը ինքը չի լսել, սակայն պատշգամբ դուրս գալուց լսել է, թե ինչպես է Մհեր Բաբաջանյանն առաջարկում հորը գնալ ինչ որ տեղ, իսկ հայրը հրաժարվում է։ գ/թ- 96-98 Գործով վկա Վարդուհի Թադևոսի Գևորգյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2013 թվականի օգոստոսի 27-ին գտնվել է Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծի 23 շենքի 7 հասցեում գտնվող գրասենյակում, ուր եկել է մի անծանոթ տղամարդ, ներկայացել Մհեր անվամբ և հայտնել, որ Կնտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանում դատական նիստ է լինելու, որի ժամանակ անհրաժեշտ է գրավի միջնորդություն ներկայացնել։ Միաժամանակ Մհերն իրեն տվել է 20.000 ՀՀ դրամ գումար՝ նիստին մասնակցելու համար և ուղեկցել դատարան։ Դատական նիստի ժամանակ ինքը դատարանին միջնորդել է խափանման միջոց կիրառել գրավը, դատարանը այն բավարարել է՝ գրավի գումարի չափը սահմանելով 500.000 ՀՀ դրամ։ Դատական նիստի ավարտից հետո ինքը ստացել է դատարանի որոշումը, այն փոխանցել է Մհերին և վերջինիս հետ կնքել համապատասխան պայմանագիր։ Դրանից մի քանի օր հետո, ստույգ օրը չի հիշում թե երբ, իրեն զանգահարել է Գարեգին Շահինյանը և խնդրել, որպեսզի վերքաննիչ դատարանում ինքը պաշտպանի որդու շահերը։ Ծառայությունների մատուցման պայմանագիր կնքելու ժամանակ Գարեգին Շահինյանին տեղեկացրել է, որ ինչպես և նախկին պայմանագիրը կնքելու ժամանակ, այս անգամ էլ նրա վարձավճարը կազմելու է 20.000 ՀՀ դրամ, որից Գարեգին Շահինյանը զարմացել է և ասել, որ Մհեր Բաբաջանյանը իրենից վերցրել է 40.000 ՀՀ դրամ գումար որպես փաստաբանի վարձավճար։ գ/թ- 75-78 Գործով վկա Արմեն Վլադիմիրի Ասլանյանի ցուցմունքով այն մասին, որ աշխատում է Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանում որպես աշխատակազմի ղեկավար։ 2013 թվականի օգոստոսի 27-ին գտնվել է աշխատավայրում՝ Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծի 23/1 հասցեում, երբ իրեն զանգել է իր հարևան Արթուր Եղիազարյանը և ասել, որ խորհուրդ ունի հարցնելու և ցանկանում է հանդիպել։ Ինքը Արթուր Եղիազարյանին հրավիրել է իր աշխատասենյակ։ Քիչ անց դատարանի անցագրային կետից իրեն տեղեկացրել են, որ Արթուր Եղիազարյանը մենակ չի եկել, նրա հետ կա ևս մեկ հոգի և իր կարգադրությամբ վերջիննրիս անցագիր են տվել և նրանք բարձրաձել են իր աշխատասենյակ, որը գտնվում է դատարանի շենքի երրորդ հարկում։ Աստիճանավանդակի մոտից ինքը դիմավորել է Արթուր Եղիազարյանին և նրա հետի տղամարդուն, ուղեկցել իր սենյակ, որտեղ Արթուր Եղիազարյանը իրեն ծանոթացրել է եկած տղամարդու հետ, որին ներկայացրել է որպես թաղամասի բնակիչ՝ Մհեր անվամբ։ Խոսակցության ժամանակ Մհերն ասել է, որ խորհուրդ ունի հարցնելու դատարանի հետ կապված ու սկսել է ներկայացնել, որ իրենց թաղամասից մի խեղճ երեխայի դատը պետք է լինի այդ օրը դատարանում ու ցանկացել է շարունակել, երբ ինքը ընդհատել է Մհերին ասելով, որ դատարանի հետ կապված ցանկացած հարց կամ խորհուրդ իր հետ քննարկման առարկա չի կարող լինել ու նման բաներից իրեն հարցեր չտան ու չխոսան։ Այդքանով խոսակցությունը ավարտվել է և քիչ հետո Մհերը և Արթուր Եղիազարյանը միասին գնացել են։ Հյուրերին ճանապարհել է մինչ աստիճանավանդակը ու տեսել, թե ինչպես են նրանք դատարանի շենքից դուրս գալիս։ գ/թ- 220-223 Գործով վկա Արթուր Ռաֆիկի Եղիազարյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2013 թվականի ամռանը՝ օգոստոս ամսվա վերջերին, ստույգ օրը չի հիշում թե երբ, իրեն զանգահարել է իրենց թաղամասի բնակիչ Մհեր Բաբաջանյանը և իրենք պայմանավորվել են հանդիպել, որի ընթացքում Մհերը հայտնել է, որ իրավաբանի խորհրդի կարիք ունի ու հետաքրքրվել է ծանոթ իրավաբան ունենալու մասին։ Հիշելով, որ իր հարևան, նույն շենքի բնակիչ Արմեն Ասլանյանը իրավաբան է ու աշխատում է Կենտրոնի դատարանում, Մհերին ասել է այդ մասին։ Այնուհետև Մհերի խնդրանքով զանգահարել է Արմեն Ասլանյանին և տեղեկանալով, որ վերջինս գտնվում է աշխատավայրում ցանկություն է հայտնել հանդիպելու։ Արմեն Ասլանյանը չի մերժել իրեն և ասել է, որ կարող են հանդիպել իր աշխատասենյակում։ Մհեր Բաբաջանյանի հետ միասին գնացել են Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի շենք, որտեղ անցագրային կետի աշխատակիցը Արմեն Ասլանյանից կարգադրություն է ստացել երկուսին անցագրով թողնել ներս։ Շենքի 3-րդ հարկում իրենց դիմավորել է Արմեն Ասլանյանը և ուղեկցել իր սենյակ, որտեղ էլ ինքը Մհերին ծանոթացրել է Արմեն Ասլանյանի հետ, ներկայացնելով որպես թաղի բնակիչ։ Խոսակցության ժամանակ Արմեն Ասլանյանին տեղեկացրել է, որ Մհերը իրավաբանության հետ կապված խորհուրդ ունի հարցնելու ու Մհերը սկել է խոսել, ներկայացնելով, որ իրենց թաղից ինչ որ երեխա Կենտրոնի դատարանի հետ կապված խնդիր ունի և ցանկացել է շարունակել խոսակցությունը, որի ժամանակ Արմեն Ասլանյանն անսպասելի ընդհատել է Մհերին և կտրուկ ասել, որ Կենտրոնի դատարանի հետ կապված ոչ մի հարց չի կարող քննարկվել կամ խորհուրդ տրվել։ Այդ ժամանակ ինքը սկսել է այլ թեմաներից խոսել, փորձելով հարթել ստեղծված իրավիճակը։ Նշել է միաժամանակ, որ տեղյակ չի եղել այն մասին, որ Մհերը նման հարց է ուղղելու Արմեն Ասլանյանին, այլապես Մհերին Արմենի հետ չէր ծանոթացնի։ Կարճ ժամանակ անց Մհերի հետ դուրս գալով Արմենի աշխատասենյակից իջել են առաջին հարկ և դուրս եկել շենքից, որի ժամանակ Մհերը սկսել է արդարանալ, ասելով, որ պարզապես խորհուրդ է ցանկացել հարցնել իրավաբանության հետ կապված, ավել ոչինչ։ գ/թ- 186-188, 231-234 Ապացույց ճանաչված, այլ փաստաթուղթ հանդիսացող, հեռահաղորդակցման ծառայություններ մատուցող ընկերությունների կողմից էլեկտրոնային կրիչների` «CD» սկավառակների վրա ստացված, նախաքննությամբ պարզված մեղադրյալ Մհեր Բաբաջանյանի կողմից 2013թ-ին շահագործված բջջային հեռախոսահամարների վերծանումներով և դրանք զննելու մասին արձանագրությամբ ՝ համաձայն որի պարզված և արձանագրված զանգերի ժամանակահատվածը, հաճախականությունը, դրանց հերթականությունը հիմնավորում են քրեական գործով տուժող Գարեգին Շահինյանի ցուցմունքներն այն մասին, որ տուժող Գարեգին Շահինյանը և մեղադրյալ Մհեր Բաբաջանյանը ծանոթ են իրար ու կեղծ պատրվակով Գարեգին Շահինյանից գումար պահանջելու և ստանալու ժամանակահատվածում շփվել են միմյանց հետ։ գ/թ-145-163 2013 թվականի օգոստոսի 30-ին Գարեգին Ալբերտի Շահինյանի կողմից ՀՀ կառավարությանն առընթեր ազգային անվտանգության ծառայությունում տված հաղորդումով այն մասին, որ իր որդուն՝ Գագիկ Շահինյանին 2013 թվականի օգոստոսի 24-ին, ժամը 21։30-ի սահմաներում վիճաբանություն կատարելու և ոսկյա շղթա պոկելու համար բերման են ենթարկել ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին։ Տեղեկանալով այդ մասին փորձել է տեղեկություն իմանալ որդու մասին, սակայն ոչինչ չի կարողացել անել։ 25.08.2013 թվականին քննիչից տեղեկացել է, որ հարուցվել է քրեական գործ և որդուն կողոպուտ կատարելու կասկածանքով ձերբակալել են։ Նույն օրը կատարվածի մասին պատմել է հարևան Մհեր Բաբաջանյանին, որը ասել է, որ կապեր ունի և կլուծի նշված խնդիրը, առանց որևէ պահանջ ներկայացնելով։ 27.08.2013 թվականի հանդիպել է Մհեր Բաբաջանյանին, ումից տեղեկացել է, որ հարցերը կարգավորված են, որդու նկատմամբ դատարանում խափանման միջոցը կփոխվի և գրավի դիմաց բաց կթողեն, որի համար պետք է մուծվի 500.000 ՀՀ դրամ գումար և նշված հարցը լուծելու համար պահանջել է լրացուցիչ 5000 ԱՄՆ դոլար գումար, որի չափը սակարկել է, գումարի չափը հասցնելով մինչև 4000 ԱՄՆ դոլարի։ Այնուհետև Մհեր Բաբաջանյանի պահանջով նրան տվել է 40.000 ՀՀ դրամ գումար, որպես փաստաբանի վարձավճար և պայմանավորվել են, որ պահանջած 4000-ից 2000 ԱՄՆ դոլարը տալ նույն օրը, իսկ մնացած 2000 ԱՄՆ դոլարը 3-4 օր հետո։ Մհեր Բաբաջանյանին հանդիպել է Նար Դոս փողոցում, վերջինիցս վերցրել դատարանի որոշումը, դատարանի հաշվեհամարին վճարել 500.000 ՀՀ դրամ գումարը և որդուն տարել տուն։ Այդ օրվանից սկսած Մհեր Բաբաջանյանը բավական հաճախակի օրվա տարբեր ժամերին 093-40-80-99 հեռախոսահամարից սկսել է զանգահարել իր 077-74-94-22 հեռախոսահամարին և գումար պահանջել, իսկ ինքը ամեն կերպ փորձել է ժամանակ ձգել, ամեն անգամ նոր պատճառաբանություն բերելով։ Մհեր Բաբաջանյանը նաև այցելել է իր բնակարան, փորձել է իրեն տանել ինչ որ գործարան, ինչ որ մարդկանց հետ հանդիպելու համար, սակայն ինքը որևէ տեղ չի գնացել ու կատարվածի մասին 30.08.2013 թվականին հաղորդում է տվել ազգային անվտանգության ծառայությունում։ գ/թ- 5-7»։ Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանն իրեն մեղավոր ճանաչեց մասնակիորեն և հայտնեց, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում, իսկ 38-34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչում, քանի որ ինքը չի դրդել Գարեգին Շահինյանին, որ վերջինս պաշտոնատար անձանց կաշառք տա։ Ինքը Գարեգին Շահինյանի հետ զրույցների ժամանակ երբևիցե չի նշել, որ անձամբ կամ մեկ այլ անձի միջոցով պետք է որևէ պաշտոնատար անձի կաշառք տա։ Պաշտոնատար անձի անուն կամ պաշտոնատար անձ հասկացությունն իր կողմից երբևէ չի հիշատակվել։ Գարեգին Շահինյանի որդուն արգելանքից հանելու հարցին գումարով լուծում տալու սկզբնական առաջարկը եղել է Գարեգին Շահինյանինը։ 2013թ. օգոստոսի 25-ին, ժամը 17։00-ի սահմաններում տեսել է փողոցում կանգնած իր հարևաններին, այդ թվում` Գևորգ Խաչատրյանին և Արթուր Սահակյանին։ Երբ մոտեցել է, նրանց հետ կանգնած Գարեգին Շահինյանն ասել է, որ որդին գտնվում է ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում։ Գարեգինը գտնվել է հուսահատ և անհանգիստ վիճակում, խոսակցության ընթացքում հարցրել է, թե որտեղից կարելի է ծանոթ գտնել` որդու հարցերով զբաղվելու համար, նշել է, որ պատրաստ է նաև «մաղարիչ» անել դրա համար։ Այդ առաջարկով Գարեգինը դիմել է նաև իրեն, հարցրել է, թե կարող է արդյոք օգնել։ Ինքը որոշել է գումար աշխատել և ասել է, որ դա լուծվող հարց է։ Ինքը ցանկացել է Գարեգինի որդու գործով գումար աշխատել և այդ նպատակով կատարել է ձևական գործողություններ, այն է` ցույց է տվել, իբրև թե հետաքրքրվում է տվյալ գործով, միջամտում է, խոսել է տարբեր մարդկանց հետ և տեղեկացված է գործի հանգամանքներից։ Իր նպատակը եղել այն, որ եթե գործի ընթացքը Գարեգին Շահինյանի որդու համար դրական կերպով ընթանա, ապա դա կվերագրի իրեն և այդ միջոցով գումար կաշխատի։ Այդ պատրվակով իր ընկեր Արթուր Եղիազարյանի հետ գնացել է վերջինիս ընկեր Արմեն Ասլանյանի մոտ և ցանկացել է վերջինիցս տեղեկություններ իմանալ Գարեգինի որդու գործի հանգամանքների վերաբերյալ։ Երբ ինքն Արմեն Ասլանյանին ասել է, որ Կենտրոնի դատարանում իրենց թաղից մի խեղճ տղայի վերաբերյալ դատ կա, նա ընդհատել է խոսակցությունը և չի թողել շարունակել այն։ Նա ասել է, որ դատարանում քննվող որևէ գործի իրավունք չունի միջամտելու կամ դրա վերաբերյալ խորհուրդ տալու, որից հետո իրենք դուրս են եկել Արմեն Ասլանյանի աշխատասենյակից և հեռացել։ Կրկին պնդում է, որ սկզբում ինքը գումար չի պահանջել Գարեգինից, այլ նա է իրեն առաջարկել։ Հետագայում փորձել է նրանից ստանալ արդեն իսկ խոստացված գումարը և մի քանի անգամ նրա հետ զրույց է վարել։ /դատական նիստի արձանագրություն/ Տուժող Գարեգին Շահինյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ 2013 թվականի օգոստոսի 24-ին իր 077-74-94-22 բջջային հեռախոսին զանգահարել է մի անծանոթ տղամարդ և տեղեկացրել է, որ իր որդի Գագիկ Շահինյանը բերման է ենթարկվել ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին։ Գնացել է ոստիկանություն և տեղեկացել է, որ որդուն ձերբակալել են։ 25.08.2013թ. դուրս է եկել փողոց, որտեղ տեսել է իր հարևաններ Գևորգին, Արթուրին և Մհերին։ Բացի նշվածներից` փողոցում եղել են նաև այլ անձինք, սակայն նրանց չի հիշում, քանի որ այդ օրերին ինքը գտնվել է բավականին անհանգիստ վիճակում։ Մոտեցել է նրանց, հայտնել է իր որդի Գագիկ Շահինյանի ձերբակալված լինելու մասին, հարցրել է, թե ով կարող է օգնել որդուն ազատելու հարցում և խնդրել է նրանց օգնությունը։ Հնարավոր է, որ խոստացել է դրա դիմաց վարձահատույց լինել։ Այդ ժամանակ Մհեր Բաբաջանյանն իրեն ասել է, որ կճշտի հարցի լուծման հնարավոր տարբերակները և կտեղեկացնի իրեն։ Այդ օրը Մհերի և իր միջև գումարային խոսակցություն չի եղել։ 26.08.2013թ. Մհեր Բաբաջանյանի հետ գնացել է ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին։ Ինքը սպասել է դրսում, իսկ Մհեր Բաբաջանյանը մտել է շենք։ Այնտեղից դուրս գալով` նա կատակով ասել է, որ իրեն պետք է տա 10.000 ԱՄՆ դոլար։ Այդ պահին իրեն գումարի չափը չի հետաքրքրել։ Հետո Մ. Բաբաջանյանն իրեն ասել է, որ Գագիկ Շահինյանին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու և գործը կարճելու համար հարկավոր է 4000-ից 5000 ԱՄՆ դոլար գումար, ինքն էլ պատասխանել է, որ դա մեծ գումար է և այդքան գումար չունի։ Հաջորդ օրը Մհեր Բաբաջանյանն իրեն հայտնել է, որ անհրաժեշտ է փաստաբան, որպեսզի որդու նկատմամբ, դատարանի որոշմամբ որպես կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց ընտրվի գրավը, այդ հարցով ինքը կարող է զբաղվել և դատարանի կողմից գրավ կիրառելու դեպքում անհրաժեշտ կլինի մուծել մոտ 500.000 ՀՀ դրամ՝ որպես գրավի գումար։ Մհեր Բաբաջանյանն իրեն օգնել է իր որդի Գագիկ Շահինյանի նկատմամբ հարուցված քրեական գործի շրջանակներում նրա նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց գրավ կիրառելու հարցում։ 27.08.2013 թվականին Մհեր Բաբաջանյանը զանգահարել է իրեն և հայտնել, որ վարձել է փաստաբան, նրան տվել է 40.000 ՀՀ դրամ։ Երևան քաղաքի Նար-Դոսի փողոցում հանդիպել է Մհեր Բաբաջանյանին, փոխանցել է 40.000 ՀՀ դրամ գումարը` որպես փաստաբանի վարձավճար։ Դատական նիստի ավարտից հետո Մհեր Բաբաջանյանը զանգահարել և հայտնել է, որ դատարանի որոշմամբ որդու` Գագիկ Շահինյանի նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրվել գրավը, դրանից հետո իրեն է փոխանցել դատարանի որոշումը։ Մ. Բաբաջանյանը պարբերաբար զանգահարել, հանդիպել է իրեն և գրավը որպես խափանման միջոց կիրառելու դիմաց պահանջել է 2000 ԱՄՆ դոլար, ինչպես նաև որդուն քրեական պատասխանատվությունից ազատելու համար ևս 2000 ԱՄՆ դոլար։ Մհեր Բաբաջանյանի կողմից պահանջվող այդ 2000 ԱՄՆ դոլարի մասին պատմել է իր կին Գոհար Սաֆարյանին և որդի Գագիկ Շահինյանին։ Գումարի չափը նրանց քիչ է ասել, որ շատ չանհանգստանան։ Մ. Բաբաջանյանը գումարները պահանջելիս չի նշել, որ այդ գումարները տալու է որևէ պաշտոնյայի։ Նա միայն պահանջել է գումար, բայց թե ում պետք է տրվեր այն և այդ անձը պաշտոնյա է, թե ոչ` իրեն չի ասել, ինքն էլ չի հարցրել, քանի որ իրեն հետաքրքրել է միայն որդու ազատվելը։ Ինքը համաձայնվել է Մհեր Բաբաջանյանին գումար տալ, սակայն խնդրել է, որ մի քիչ սպասի` մինչև գումար կհավաքի։ Պարբերաբար զանգերից և հանդիպումներից բացի, 2013 թվականի օգոստոսի 29-ին Մհեր Բաբաջանյանն այցելել է իրենց բնակարան և առաջարկել է միասին գնալ ինչ որ գործարան, որտեղ մարդիկ են սպասում, սակայն ինքը չի համաձայնվել որևէ տեղ գնալ։ Այդ հանդիպման ժամանակ տանը եղել են իր որդի Գագիկ Շահինյանը և կինը` Գոհար Սաֆարյանը, որոնք տեսել են Մհեր Բաբաջանյանին։ 2013 թվականի օգոստոսի 30-ին ինքը որոշել է կատարվածի մասին հայտնել իրավապահ մարմիններին և հաղորդում է տվել ՀՀ կառավարությանն առընթեր ազգային անվտանգության ծառայությունում։ Մհեր Բաբաջանյանին վերջին անգամ տեսել է 2013 թվականի սեպտեմբերի 12-ին, պատահաբար, Կենտրոն վարչական տարածքում` Խանջյան փողոցում գտնվող «Բոչկա» սրճարանի մոտ։ Նա կրկին գումար է պահանջել, իսկ ինքը հայտնել է, որ ոչ մի գումար չի պատրաստվում տալ որևէ մեկին։ Ինքը Մհեր Բաբաջանյանի հետ ունեցած հեռախոսազրույցները ձայնագրել և պահել է լազերային սկավառակի վրա, որը ներկայացրել է նախաքննական մարմնին։ Որդուն պատասխանատվությունից ազատելու համար վարձահատույց լինելու առաջարկն սկզբում իր կողմից անելու հանգամանքը հաստատել կամ հերքել չի կարող, քանի որ այդ օրերին գտնվել է խառնաշփոթ վիճակում։ /դատական նիստի արձանագրություն գ/թ 71-72, 100-106, 169-171, 211-212, 258-259/ Վկա Գոհար Փայլակի Սաֆարյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ ամբաստանյալ Մհեր Բաբաջանյանին ճանաչում է որպես հարևանի։ 2013 թվականի օգոստոսի 24-ին, ժամը 23։00-ի սահմաններում տուն է եկել իր ամուսին Գարեգին Շահինյանը և ասել, որ որդին վիճաբանություն կատարելու համար գտնվում է ոստիկանության Կետնրոնականի բաժնում և նրան շուտով բաց կթողեն։ Հաջորդ օրը, օգոստոսի 25-ի առավոտյան ամուսինը գնացել է ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին, իսկ երեկոյան ժամը 21։00-ի սահմաներում վերադարձել է տուն և պատմել, որ փողոցում պատահաբար տեսել է հարևան Մհեր Բաբաջանյանին, իսկ վերջինս իմանալով որդու հետ կատարվածի մասին` առաջարկել է իր օգնությունը նրան ազատ արձակելու հարցում։ Մհեր Բաբաջանյանն իր օգնությունը ներկայացրել է որպես լավություն և դրա դիմաց ոչինչ չի պահանջել։ 27.08.2013-ի առավոտյան ամուսինը կրկին գնացել է ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին` տեղեկություն իմանալու, ժամը 11։00-ի սահմաներում վերադարձել է տուն և պատմել է, որ Մհեր Բաբաջանյանն իրեն տեղեկացել է որդու նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկման մասին և հայտնել է, որ գրավի դիմաց որդուն բաց թողնելու համար անհրաժեշտ է 500.000 ՀՀ դրամ գումար։ Իրենց խնայողություններից բացի, Ռուսաստանի Դաշնությունում բնակվող հարազատներից որոշակի գումար են խնդրել։ Նույն օրը ժամը 16։00-ի սահմաններում ամուսնուն զանգահարել է Մհեր Բաբաջանյանը և ասել, որ դատն ավարտվել է, պետք է մուծվի գրավի գումարը, որպեսզի որդուն ազատ արձակեն։ Ամուսինը գնացել է 500.000 ՀՀ դրամ գումարը գրավի դիմաց վճարելու և պաշտպանին 40.000 ՀՀ դրամ գումար տալու։ Երեկոյան, ժամը 18։00-ի սահմաններում ամուսինն ու որդին վերադարձել են տուն։ Ամուսնուց տեղեկացել է նաև, որ Մհեր Բաբաջանյանը 2000 ԱՄՆ դոլար գումար է պահանջել, որ Գարիկի վերաբերյալ քրեական գործը կարճվի, սակայն գումար հայթհայթելու պատրվակով ինքը ժամանակ է խնդրել։ Ամուսինն իրեն պատմել է, որ Մհեր Բաբաջանյանն անընդհատ զանգում և պահանջում է 2000 ԱՄՆ դոլար գումարը։ Մի անգամ Մհեր Բաբաջանյանն իրենց տուն է եկել և ամուսնուն առաջարկել է դուրս գալ խոսելու, սակայն ամուսինը չի համաձայնվել և զրուցել են իր ներկայությամբ։ Մհեր Բաբաջանյանի կողմից որևէ վատ արարք չի նկատել, նրան ճանաչել է որպես դրական անձ։ Դրանից հետո Մհեր Բաբաջանյանն իրենց տուն այլևս չի եկել, սակայն նրա զանգերը շարունակվել են։ Հետագայում, վերաքննիչ դատարանում խափանման միջոցի հարցի քննարկման համար ամուսինը կրկին դիմել է փաստաբան Վարդուհի Գևորգյանին։ Նա առաջին ատյանի դատարանում պաշտպանել էր որդու շահերը։ Նրանից տեղեկացել են, որ Մհեր Բաբաջանյանը փաստաբանական ծառայություն մատուցելու դիմաց Վարդուհի Գևորգյանին տվել է 20.000 ՀՀ դրամ գումար։ Իրեն հայտնի չէ, թե ինչու է Մհեր Բաբաջանյանը գումարներ պահանջել։ /դատական նիստի արձանագրություն, գ/թ- 90-94/ Վկա Գագիկ Գարեգինի Շահինյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ 2013 օգոստոսի 24-ին իրեն բերման են ենթարկել ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին, որտեղ կողոպուտի փորձ կատարելու կասկածանքով ձերբակալել են։ Ոստիկանությունում գտնվելու ժամանակ ինքը մի պահ տեսել է Մհեր Բաբաջանյանին, սակայն ոչինչ չեն խոսել։ 2013 թվականի օգոստոսի 27-ին իրեն տեղափոխել են Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան` իր նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու մասին քննիչի միջնորդության քննարկմանը մասնակցելու համար։ Մինչև դատական նիստը սկսելը նիստերի դահլիճի դռան մոտ տեսել է Մհեր Բաբաջանյանին։ Վերջինս մատնացույց է արել մի կնոջ, ասել, որ նա փաստաբանն է, պետք է միջնորդի գրավ կիրառել ու հեռացել է։ Մինչև դատական նիստը սկսելը փաստաբանը ծանոթացել է քրեական գործի նյութերին։ Դատական նիստի ժամանակ տեղեկացել է, որ փաստաբանի անունը Վարդուհի է։ Միջնորդության քննարկման արդյունքում դատարանը որոշում է կայացրել որպես կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառել գրավը` գումարի չափը սահմանելով 500.000 ՀՀ դրամ։ Դատական նիստի ավարտից հետո իրեն տեղափոխել են ՁՊՎ, որտեղից էլ մի քանի ժամ անց իր հոր ուղեկցությամբ գնացել է տուն։ Երեկոյան, տանը խոսակցության ժամանակ հայրն ասել է, որ անհրաժեշտ է 2000 ԱՄՆ դոլար գումար` իր նկատմամբ հարուցված քրեական գործը կարճելու համար։ Ինքը խոսակցությունը չի շարունակել։ Հաջորդ օրը հորից տեղեկացել է, որ այդ գումարը ուզում է իրենց հարևան Մհեր Բաբաջանյանը, սակայն այլ մանրամասներ չի իմացել։ Այդ օրվանից սկսած հոր հեռախոսահամարին բազմաթիվ զանգեր են կատարվել, որի ժամանակ հայրը առանձնացել է և զրուցել։ Մի անգամ էլ իրենց տուն է եկել Մհեր Բաբաջանյանը, որի հետ հայրը առանձնացել է պատշգամբում և զրուցել։ Խոսակցությունն ինքը չի լսել, սակայն պատշգամբ դուրս գալուց լսել է, թե ինչպես է Մհեր Բաբաջանյանն առաջարկում հորը գնալ ինչ որ տեղ, իսկ հայրը հրաժարվում է։ /դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 96-98/ Վկա Վարդուհի Թադևոսի Գևորգյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ 2013 թվականի օգոստոսի 27-ին գտնվել է Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծի պողոտայի թիվ 23 շենքի թիվ 7 հասցեում գտնվող գրասենյակում, երբ գրասենյակ է այցելել Մհեր Բաբաջանյանը և ասել, որ Երևանի Կնտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանում դատական նիստ է լինելու, որով անհրաժեշտ է գրավի միջնորդություն ներկայացնել։ Ինքը հետաքրքրվել է գրավի գումարի առկայությամբ և համաձայնվել է մատուցել անհրաժեշտ փաստաբանական ծառայություն, որի համար Մհերն իրեն տվել է 20.000 ՀՀ դրամ գումար և ուղեկցել դատարան։ Դատարանում կարգադրիչներն իրեն ասել են, թե որ դահլիճում է տեղի ունենալու միջնորդության քննարկումը։ Դատական նիստի ժամանակ ինքը դատարանին միջնորդել է որպես կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց Գագիկ Շահինյանի նկատմամբ կիրառել գրավը։ Դատարանն իր միջնորդությունը բավարարել է և որոշել որպես կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառել գրավը` գումարի չափը սահմանելով 500.000 ՀՀ դրամ։ Դատական նիստի ավարտից հետո ինքը ստացել է դատարանի որոշումը, այն փոխանցել է Մհեր Բաբաջանյանին և վերջինիս հետ կնքել համապատասխան պայմանագիր։ Դրանից մի քանի օր հետո, ստույգ օրը չի հիշում, իրեն է զանգահարել Գարեգին Շահինյանը և խնդրել է վերաքննիչ դատարանում կրկին պաշտպանել որդու շահերը։ Ծառայությունների մատուցման պայմանագիր կնքելու ժամանակ Գարեգին Շահինյանին տեղեկացրել է, որ ինչպես և նախկին պայմանագիրը կնքելու ժամանակ, այս անգամ էլ նրա վարձավճարը կազմելու է 20.000 ՀՀ դրամ։ /դատական նիստի արձանագրություն, գ/թ- 75-78/ Վկա Արմեն Վլադիմիրի Ասլանյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ աշխատում է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանում որպես աշխատակազմի ղեկավար։ 2013 թվականի օգոստոսի 27-ին գտնվել է Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծի պողոտայի թիվ 23/1 հասցեում գտնվող իր աշխատավայրում։ Իրեն զանգահարել է իր հարևան Արթուր Եղիազարյանը և ասել, որ խորհուրդ ունի հարցնելու, ցանկանում է հանդիպել։ Ինքն Արթուր Եղիազարյանին հրավիրել է իր աշխատասենյակ։ Քիչ անց դատարանի անցագրային կետից իրեն տեղեկացրել են, որ Արթուր Եղիազարյանի հետ կա ևս մեկ հոգի։ Իր կարգադրությամբ վերջիններիս տրվել են անցագրեր և նրանք բարձրացել են դատարանի շենքի երրորդ հարկում գտնվող իր աշխատասենյակ։ Աստիճանավանդակի մոտից ինքը դիմավորել է Արթուր Եղիազարյանին և նրա հետ եկած տղամարդուն, ուղեկցել է իր աշխատասենյակ, որտեղ Արթուր Եղիազարյանն իրեն ծանոթացրել է եկած տղամարդու հետ։ Վերջինիս ներկայացրել է Մհեր անվամբ։ Խոսակցության ժամանակ Մհերն ասել է, որ խորհուրդ ունի հարցնելու դատարանի հետ կապված ու սկսել է ներկայացնել, ասելով` «իրենց թաղամասից մի խեղճ երեխայի դատը պետք է լինի այդ օրը դատարանում»։ Մհերը ցանկացել է շարունակել իր միտքը, սակայն նրան ընդհատել և ասել է, որ դատարանի հետ կապված ցանկացած հարց կամ խորհուրդ իր հետ քննարկման առարկա չի կարող լինել։ Պահանջել է նման հարցեր չտալ և խոսակցությունը չշարունակել։ Այդքանով խոսակցությունն ավարտվել է և քիչ հետո Մհերն ու Արթուր Եղիազարյանը միասին դուրս են եկել իր աշխատասենյակից։ Ինքը հյուրերին ճանապարհել է մինչ աստիճանավանդակը և տեսել է, թե ինչպես են նրանք դատարանի շենքից դուրս գալիս։ /դատական նիստի արձանագրություն, գ/թ- 220-223/ Վկա Արթուր Ռաֆիկի Եղիազարյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ 2013 թվականի ամռանը, օգոստոս ամսվա վերջերին իրեն զանգահարել է իրենց թաղամասի բնակիչ Մհեր Բաբաջանյանը և պայմանավորվել են հանդիպել։ Հանդիպման ընթացքում Մհերը հայտնել է, որ իրավաբանական խորհրդի կարիք ունի և հետաքրքրվել է ծանոթ իրավաբան ունենալու մասին։ Հիշելով, որ իր հարևան Արմեն Ասլանյանն իրավաբան է և աշխատում է Կենտրոնի դատարանում` Մհերին ասել է այդ մասին։ Այնուհետև Մհերի խնդրանքով զանգահարել է Արմեն Ասլանյանին, տեղեկացել է, որ վերջինս գտնվում է աշխատավայրում և ցանկություն է հայտնել հանդիպելու։ Արմեն Ասլանյանը չի մերժել իրեն և ասել է, որ կարող են հանդիպել իր աշխատասենյակում։ Մհեր Բաբաջանյանի հետ միասին գնացել են Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի շենք։ Անցագրային կետի աշխատակիցը Արմեն Ասլանյանից կարգադրություն է ստացել երկուսին անցագրով թողնել ներս։ Շենքի 3-րդ հարկում իրենց դիմավորել է Արմեն Ասլանյանը և ուղեկցել իր սենյակ, որտեղ էլ ինքը Մհերին ծանոթացրել է Արմեն Ասլանյանի հետ` ներկայացնելով որպես թաղի բնակիչ։ Խոսակցության ժամանակ Արմեն Ասլանյանին տեղեկացրել է, որ Մհերը իրավաբանության հետ կապված խորհուրդ ունի հարցնելու։ Մհերը հայտնել է, որ իրենց թաղից մի երեխա Կենտրոնի դատարանի հետ կապված խնդիր ունի և ցանկացել է շարունակել խոսակցությունը, սակայն Արմեն Ասլանյանն անսպասելի ընդհատել է Մհերին և կտրուկ ասել, որ Կենտրոնի դատարանի հետ կապված ոչ մի հարց իր կողմից չի կարող քննարկվել կամ խորհուրդ տրվել։ Այդ ժամանակ ինքը սկսել է այլ թեմաներից խոսել և փորձել է հարթել ստեղծված իրավիճակը։ Տեղյակ չի եղել այն մասին, որ Մհերը նման հարց է ուղղելու Արմեն Ասլանյանին, այլապես Մհերին Արմենի հետ չէր ծանոթացնի։ Կարճ ժամանակ անց Մհերի հետ դուրս է եկել Արմենի աշխատասենյակից, իջել առաջին հարկ և դուրս եկել շենքից։ Մհերը սկսել է արդարանալ, ասել է, որ պարզապես խորհուրդ է ցանկացել հարցնել իրավաբանության հետ կապված։ /դատական նիստի արձանագրություն, գ/թ- 186-188, 231-234/ Պաշտպանության կողմի միջնորդությամբ որպես վկա հարցաքննված Գևորգ Քաջիկի Խաչատրյանը դատարանին հայտնեց, որ ամբաստանյալին և տուժողին ճանաչում է որպես հարևանների։ Մոտավորապես տեղյակ է, թե ինչ գործով է կանչվել դատարան։ Իր բջջային հեռախոսահամարն է 091-57-33-22, որը հիմնականում օգտագործում է ինքը, սակայն եղել են դեպքեր, երբ բակում խնդրել են իրենից տրամադրել հեռախոսը զանգահարելու համար և ինքը չի մերժել։ Ինքը Մհերենց տուն շատ վաղուց չի գնացել։ Մհերի հեռախոսահամարը իր հեռախոսի մեջ գրանցված չէ։ Ինքը և Մհերը օգտվում են միևնույն համացանցից։ Եղել են դեպքեր, երբ համացանցի հետ կապված հարցեր առաջանալիս զանգահարել են միմյանց։ Ներկայումս ինքը ձեռք է բերել նոր համացանց։ Մհերին վերջին անգամ տեսել է փողոցում 2-3 օր առաջ։ Մինչև դատարան գալը տեսել է Մհերին և նրան միայն ասել է, որ դատարանից ծանուցում է ստացել։ Որքանով հիշում է` մոտ մեկ տարի առաջ ամռանը, հունիս կամ օգոստոս ամիսներին, երբ փողոցում կանգնած խոսելիս է եղել Արթուր Սահակյանի հետ և այնտեղ եղել են նաև իրենց բակից այլ անձինք` եկել է Մհեր Բաբաջանյանը։ Գարեգինը մոտեցել է Մհերին, նրան հայտնել է իր որդու հետ ոստկանությունում առաջացած խնդիրների մասին և ասել. «Մհեր ջան կարաս օգնես»։ Մհերն էլ վերջինիս պատասխանել է, որ ինչով կարող է` կօգնի։ Մնացած ոչնչից ինքը տեղյակ չէ։ Մինչև Մհերին մոտենալը` Գարեգինն իրենց հետ խոսակցություն չի ունեցել։ Նախկինում չեն եղել դեպքեր, որ ինքը լսած լինի, որ Մհերը այդպիսի հարցերով կարողանում է մարդկանց օգնել։ Արթուր Սահակյանի հետ դատարանում ցուցմունք տալու մասին չի զրուցել։ Նրան տեսել է դատարանում։ Ինքը տեղյակ չէ, թե բացի Գարեգին Շահինյանից` ուրիշ մարդ մոտեցել է Մհեր Բաբաջանյանին։ Չգիտի, թե Մհերը լայն շրջապատ և պաշտոնով ընկերներ ունի` թե ոչ։ Ինքը Մհերի և Գարիկի հետ նույն կարգի հարևանական հարաբերությունների մեջ է։ Նշված օրը իր բջջային հեռախոսը իր մոտ է եղել։ Իր, Մհերի և Գարեգինի միջև հեռավորությունը եղել է մոտ 2 մետր։ /դատական նիստի արձանագրություն/ Պաշտպանության կողմի միջնորդությամբ որպես վկա հարցաքննված Արթուր Գրիգորի Սահակյանը դատարանին հայտնեց, որ ամբաստանյալին և տուժողին ճանաչում է որպես հարևանների։ Մոտավորապես տեղյակ է, թե ինչ գործով է կանչվել դատարան։ Ավելի մոտ հարաբերությունների մեջ է գտնվում Գարեգին Շահինյանի հետ։ Ամբաստանյալի և տուժողի ընտանիքներին ճանաչում է։ Իր հեռախոսհամարն է 091-43-60-50։ Մհերի տան հեռախոսահանարն իրեն հայտնի չէ, իսկ նրա բջջային հեռախոսահամարը գրանցված է իր մոտ։ Վերջին օրերի ընթացքում Մհերն իրեն չի զանգահարել։ Որքան հիշում է` 2013թ. օգոստոսին, օրվա ընթացքում, ինքը, Գևորգը, իրենց բակի երեխաներից մի քանիսը կանգնած են եղել փողոցում, երբ Գարեգինը մոտեցել է իրենց և ասել իր որդու հետ ոստկանությունում առաջացած խնդիրների մասին։ Նա խնդրել է, որ մի բան անեն։ Այդ ժամանակ եկել է Մհերը։ Գարեգինը դիմել է Մհերին և ասել. «որդիս Կենտրոնականի բաժնում է, կարող ես մի բան անել, Աստված երեխաներիդ դեմը կբերի, եթե օգնես»։ Նա նաև «մաղարիչ» է խոստացել, սակայն այդ մասին նրա ասած կոնկրետ բառերը չի հիշում։ Հետագայում Գարեգինը Մհերին խնդրել է նաև օգնել որդուն տուն բերելու հարցում և Մհերն իր ավտոմեքենայով գնացել, նրան բերել է տուն։ Գարեգինն իրեն պատմել է, որ փաստաբանն ասել է, որ գրավի դիմաց որդուն բաց են թողել, սակայն գրավի չափի վերաբերյալ իրեն ոչինչ հայտնի չէ։ Այդ գործով Մհեր Բաբաջանյանի դերակատարության մասին որևէ խոսակցություն չի եղել։ Իրեն հայտնի չէ այնպսիսի դեպք, որ նախկինում Մհեր Բաբաջանյանը բակում նման հարցեր է լուծել։ /դատական նիստի արձանագրություն/ Դատարանի իրավական վերլուծությունները Հետազոտելով ամբաստանյալ Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանի, տուժող Գարեգին Ալբերտի Շահինյանի, վկաներ Գոհար Փայլակի Սաֆարյանի, Գագիկ Գարեգինի Շահինյանի, Վարդուհի Թադևոսի Գևորգյանի, Արմեն Վլադիմիրի Ասլանյանի, Արթուր Ռաֆիկի Եղիազարյանի, Գևորգ Քաջիկի Խաչատրյանի, Արթուր Գրիգորի Սահակյանի ցուցմունքները, հրապարակելով և հետազոտելով գործին կցված փաստաթղթերը, համադրելով դրանք քրեական գործի դատական քննությամբ ձեռք բերված և հետազոտված ապացույցների հետ, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դատարանը գտնում է հետևյալը. ՀՀ Սահմանադրության 22-րդ հոդվածի համաձայն` «(…) Մարդուն չի կարելի հանցագործության համար մեղավոր ճանաչել, եթե արարքի կատարման պահին գործող օրենքով այն հանցագործություն չի համարվել։ (…)»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն` «Քրեական պատասխանատվության միակ հիմքը հանցանք, այսինքն` այնպիսի արարք կատարելն է, որն իր մեջ պարունակում է քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները։»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Արարքի հանցավորությունը, դրա պատժելիությունը և քրեաիրավական այլ հետևանքները որոշվում են միայն քրեական օրենքով։ 2. Քրեական օրենքն անալոգիայով կիրառելն արգելվում է։»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն` «Հանցագործություն է համարվում մեղավորությամբ կատարված` հանրության համար վտանգավոր այն արարքը, որը նախատեսված է սույն օրենսգրքով։ (…)»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-րդ հոդվածի համաձայն` «Հանցափորձ է համարվում ուղղակի դիտավորությամբ կատարված այն գործողությունը (անգործությունը), որն անմիջականորեն ուղղված է հանցանք կատարելուն, եթե հանցագործությունն ավարտին չի հասցվել անձի կամքից անկախ հանգամանքներով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-րդ հոդվածի համաձայն` 1. Կատարողի հետ մեկտեղ հանցակիցներ են համարվում կազմակերպիչը, դրդիչը և օժանդակողը։ 2. (…) 3. (…) 4. Դրդիչ է համարվում այն անձը, ով մեկ ուրիշ անձի դրդել է հանցանք կատարելու՝ համոզելու, նյութապես շահագրգռելու, սպառնալիքի միջոցով կամ այլ եղանակով։ 5. (…)»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Պաշտոնատար անձին կաշառք տալը, այսինքն՝ պաշտոնատար անձին անձամբ կամ միջնորդի միջոցով նրա կամ այլ անձի համար դրամ, գույք, գույքի նկատմամբ իրավունք, արժեթղթեր կամ որևէ այլ առավելություն խոստանալը կամ առաջարկելը կամ տրամադրելը՝ իր կամ իր ներկայացրած անձանց օգտին պաշտոնատար անձի կողմից իր լիազորությունների շրջանակում որևէ գործողություն կատարելու կամ չկատարելու կամ պաշտոնատար անձի կողմից իր պաշտոնեական դիրքն օգտագործելով այդպիսի գործողություն կատարելուն կամ չկատարելուն նպաստելու կամ ծառայության գծով հովանավորչության կամ թողտվության համար՝ պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի հարյուրապատիկից երկուհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանքով՝ մեկից երեք ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով։ 2. Կաշառք տալը, որը կատարվել է խոշոր չափերով՝ պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկից չորսհարյուրապատիկի չափով, կամ ազատազրկմամբ՝ երկուսից հինգ տարի ժամկետով։ 3. Կաշառք տալը, որը կատարվել է՝ 1) առանձնապես խոշոր չափերով, 2) կազմակերպված խմբի կողմից՝ պատժվում է ազատազրկմամբ՝ երեքից յոթ տարի ժամկետով։ 4. Կաշառք տվող անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե տեղի է ունեցել կաշառքի շորթում, կամ եթե այդ անձը կաշառք տալու մասին ոչ ուշ, քան 3 օր հետո կամավոր հայտնել է իրավապահ մարմիններին։»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն` «(…) 3. Յուրաքանչյուր ոք իր գործի քննության ժամանակ որպես իրավական փաստարկ իրավունք ունի մատնանշելու նույնանման փաստական հանգամանքներով մեկ այլ գործով Հայաստանի Հանրապետության դատարանի` օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտի հիմնավորումները, այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբանությունները։ 4. Որոշակի փաստական հանգամանքներ ունեցող գործով վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի դատական ակտի հիմնավորումները, այդ թվում` օրենքի մեկնաբանությունները, պարտադիր են դատարանի համար նույնանման փաստական հանգամանքներով գործի քննության ժամանակ, բացառությամբ այն դեպքի, երբ վերջինս ծանրակշիռ փաստարկների մատնանշմամբ հիմնավորում է, որ դրանք կիրառելի չեն տվյալ փաստական հանգամանքների նկատմամբ։»։ Նույն օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ, անկախ և անկողմնակալ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում իր շահերին առնչվող քրեական գործի քննության իրավունք։ 2. Դատավորը, դատախազը, քննիչը, հետաքննության մարմնի աշխատակիցը չեն կարող մասնակցել քրեական գործով վարույթին, եթե նրանք ուղղակի կամ անուղղակի շահագրգռված են գործի ելքով։ 3. Քրեական հետապնդում իրականացնող մարմինը պարտավոր է ձեռնարկել սույն օրենսգրքով նախատեսված բոլոր միջոցառումները` գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման համար, պարզել ինչպես կասկածյալի և մեղադրյալի մեղավորությունը հիմնավորող, այնպես էլ նրանց արդարացնող, ինչպես նաև նրանց պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։ 4. Կասկածյալի, մեղադրյալի և նրանց պաշտպանի հայտարարություններն իրենց անմեղության, կասկածյալին կամ մեղադրյալին արդարացնող, իրենց պատասխանատվությունը մեղմացնող ապացույցների առկայության մասին, ինչպես նաև քրեական դատավարության ընթացքում օրինականության խախտումների վերաբերյալ բողոքները պետք է մանրակրկիտ ստուգի քրեական վարույթն իրականացնող մարմինը։»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` «Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ։»։ Նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` «Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի։»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի համաձայն` «Գործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման` ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցով։»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից։ 2. Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ։»։ ԿԴ/0053/01/12 քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Ռադիկ Լիպարիտի Պապյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, 2013 թվականի ապրիլի 18-ին ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից կայացված որոշման 16-ից 27-րդ կետերում դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «16. Խարդախության հանցակազմի քրեաիրավական բնութագիրը Վճռաբեկ դատարանի կողմից վերլուծության է ենթարկվել Լ.Ավետիսյանի գործով որոշման մեջ։ Նշված որոշմամբ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…)Խարդախությունը դասվում է սեփականության դեմ ուղղված հանցագործությունների, մասնավորապես՝ հափշտակությունների շարքին։ Ինչպես երևում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի բովանդակությունից, խարդախությունը «խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի գույքի հափշտակությունը կամ ուրիշի գույքի նկատմամբ իրավունք ձեռք բերել[ն]» է։ Թեև խարդախության պարագայում առկա է գույքի սեփականատիրոջ կողմից հանցագործին գույքը կամ դրա նկատմամբ իրավունքները փոխանցելու կամային ակտ, սակայն գույքը կամ դրա նկատմամբ իրավունքները փոխանցելու ակտի կամային բնույթը սեփականատիրոջ գիտակցության և կամքի վրա հանցագործի ունեցած ներգործության հետևանք է։ Այս կապակցությամբ էական նշանակություն կարող է ունենալ թե գույքն ուրիշին հանձնելու գործում ով է նախաձեռնություն դրսևորել։ Արդյոք գույքը կամ գույքի նկատմամբ իրավունքները հանձնելու տուժողի մտադրությունն առաջացել է հանցավորի կողմից նրան համոզելու և հորդորելու արդյունքում։ (…)օբյեկտիվ կողմից խարդախությունը կատարվում է խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով, ինչի արդյունքում մոլորության մեջ ընկած սեփականատերը կամ իրավասու այլ անձը կամավոր կերպով գույքը կամ գույքի նկատմամբ իրավունքները հանձնում է հանցագործին կամ այլ անձի կամ անձանց կամ չի խոչընդոտում վերջիններիս կողմից այդ գույքը կամ գույքի նկատմամբ իրավունքները վերցնելուն։ Սուբյեկտիվ կողմից խարդախությունը բնութագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ և շահադիտական նպատակով։ Խարդախությունը կատարվում է միայն ուղղակի դիտավորության մեղքի ձևով. հանցավորը պետք է գիտակցի, որ խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու միջոցով հափշտակում է ուրիշի գույքը, ինչպես նաև պետք է նախատեսի և ցանկանա դա։ Խարդախության սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է նաև շահադիտական նպատակի առկայությամբ, այսինքն` մինչև գույքը վերցնելը կամ գույքին տիրանալը հանցավորն ի սկզբանե նպատակ է ունենում հափշտակելու այն, չվերադարձնելու գույքը, չկատարելու խոստումը կամ պայմանագրային պարտավորությունները։ Հակառակ դեպքում, երբ գույքը չվերադարձնելու, խոստումը կամ պարտավորությունները չկատարելու դիտավորությունն առաջանում է գույքը վերցնելուց հետո (անկախ շարժառիթից), խարդախության հանցակազմը բացակայում է։ Խարդախության միջոցով ուրիշի գույքը հափշտակելու ուղղակի դիտավորության և գույքը հափշտակելու շահադիտական նպատակի առկայության կամ բացակայության մասին դատարանի հետևությունները պետք է հիմնված լինեն գործով ձեռք բերված ապացույցների համակցության վրա։ Նշված ապացույցների գնահատման արդյունքում դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է հաստատված համարի, որ անձն ի սկզբանե նպատակ է ունեցել խարդախության միջոցով հափշտակել ուրիշի գույքը, և եթե ապացուցվի, որ ունեցել է, ապա խարդախության հանցակազմն առկա է։ Ընդ որում, եթե ապացույցների բավարար համակցությամբ և հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշով չի հիմնավորվում, որ շահադիտական նպատակը ծագել է համապատասխան գործարքի կնքումից առաջ, ապա նման դեպքերում խարդախության հանցակազմ առկա չէ»։ (տե՛ս Լիա Ավետիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի փետրվարի 24-ի թիվ ԵԿԴ/0176/01/09 որոշման 22-26-րդ կետերը)։ 17. Վերահաստատելով և զարգացնելով Լ.Ավետիսյանի գործով որոշման մեջ արտահայտված իրավական դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ սեփականության դեմ ուղղված հանցագործությունների, մասնավորապես հափշտակությունների համար ընդհանուր հատկանիշ է հանդիսանում ուրիշի գույքին տիրանալը, որը կատարվում է տարբեր եղանակներով։ Խարդախության դեպքում, ինչպես արդեն նշվեց, գույքը հանցավորին է անցնում սեփականատիրոջ կամքով, սակայն խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու հետևանքով։ Ընդ որում, գույքը կամ դրա նկատմամբ իրավունքները փոխանցելու նպատակով սեփականատիրոջ գիտակցության և կամքի վրա հանցավորը կարող է ազդել (ներգործել) տարբեր եղանակներով։ Մասնավորապես, իր հանցավոր նպատակն իրագործելու, գույքն իր տիրապետության տակ վերցնելու և այն հափշտակելու նպատակով խարդախություն կատարող անձը կարող է գույքի սեփականատիրոջը համոզել, հորդորել կատարելու այս կամ այն հանցագործությունը։ Սեփականատերը, համաձայնելով կատարել նշված հանցագործությունը և խարդախություն կատարող անձին դիտարկելով որպես իրեն հանցակից, ընկնում է մոլորության մեջ և սխալ պատկերացնելով հանցագործության դեպքի զարգացումը, արարքի և հետևանքի միջև պատճառական կապը կամ հանցագործության մյուս հանգամանքները` կամավոր կերպով գույքը կամ դրա նկատմամբ իրավունքները հանձնում է խարդախին կամ այլ անձի կամ չի խոչընդոտում վերջիններիս կողմից այդ գույքը կամ գույքի նկատմամբ իրավունքները վերցնելուն։ 18. Սույն գործի նյութերից երևում է, որ ամբաստանյալ Ռ.Պապյանը իր հանցավոր մտադրությունն իրագործելու և Ս.Քոսակյանի գույքը խարդախությամբ հափշտակելու նպատակով վերջինիս դրդել է իր միջոցով կաշառք տալ պաշտոնատար անձանց, որից հետո Ս.Քոսակյանից ստանալով կաշառքի առարկան` հափշտակել է այն (տե՛ս սույն որոշման 5-րդ կետը)։ Հետևաբար Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ Ռ.Պապյանի արարքին ճիշտ քրեաիրավական գնահատական տալու համար անհրաժեշտ է համադրված վերլուծության ենթարկել հանցակցությունը և հանցափորձը սահմանող, ինչպես նաև կաշառք տալու և կաշառքի միջնորդության համար քրեական պատասխանատվություն նախատեսող իրավանորմերը։ 19. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 37-րդ հոդվածի համաձայն` «Հանցակցություն է համարվում երկու կամ ավելի անձանց դիտավորյալ համատեղ մասնակցությունը դիտավորյալ հանցագործությանը»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Կատարողի հետ մեկտեղ հանցակիցներ են համարվում կազմակերպիչը, դրդիչը և օժանդակողը»։ Հանցակցության հատկանիշների վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել Ա.Մաթևոսյանի և Ռ.Հարությունյանի գործով որոշման մեջ։ Համաձայն այդ որոշման` «(…) հանցակցությանը բնորոշ են 3 հատկանիշ. 1. հանցագործության կատարումը երկու կամ ավելի անձանց կողմից 2. գործողությունների համատեղությունը 3. հանցակցության դիտավորյալ բնույթը։ Հանցակցության առաջին օբյեկտիվ հատկանիշը՝ հանցագործության կատարումը երկու կամ ավելի անձանց կողմից, արտահայտվում է այն բանում, որ հանցագործությունը պետք է կատարեն հանցագործության սուբյեկտ հանդիսացող երկու կամ մի քանի անձ։ Հանցակիցներ կարող են լինել քրեական պատասխանատվության ենթարկելու տարիքի հասած մեղսունակ ֆիզիկական անձինք։ Հանցակցության համար անհրաժեշտ է հանցագործության սուբյեկտի բոլոր հատկանիշներով օժտված ոչ պակաս երկու անձի առկայությունը։ Հանցակցության մյուս օբյեկտիվ հատկանիշը՝ հանցակիցների գործունեության համատեղությունը, նշանակում է, որ հանցագործության մասնակիցներից յուրաքանչյուրի գործողությունները փոխադարձ լրացնում են միմյանց և ուղղված են կոնկրետ հանցանքի կատարմանը։ Հանցակիցները, միացնելով իրենց համատեղ ջանքերը, ձգտում են միասնական արդյունքի, և դրա համար յուրաքանչյուրն իր ներդրումն է ունենում ընդհանուր գործում։ Հանցակցության վերջին հատկանիշը գործունեության դիտավորյալ բնույթն է։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 37-րդ հոդվածը, որը տալիս է հանցակցության հասկացությունը, կոնկրետ մատնանշում է անձանց դիտավորյալ մասնակցությունը դիտավորյալ հանցագործության կատարմանը։ Հանցակցության նման բնորոշումը հստակ ընդգծում է, որ անձինք գործում են միայն դիտավորյալ մեղքով և միայն դիտավորյալ հանցագործություններում» (տե՛ս Ալիկ Ռուդիկի Մաթևոսյանի և Ռաֆիկ Արայիկի Հարությունյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2008 թվականի հուլիսի 25-ի թիվ ՎԲ-48/08 որոշման 28-րդ կետը)։ Մեջբերված դիրքորոշումը Վճռաբեկ դատարանը զարգացրել է Ա. Միքայելյանի և Ա. Վաղարշակյանի գործով կայացված որոշման մեջ՝ արձանագրելով, որ «(…) հանցակցի քրեական պատասխանատվության հիմքում ընկած է ոչ միայն նրա և կատարողի արարքի միջև պատճառական կապի առկայությունը, այլ նաև նրա կողմից կատարողի արարքի և դրա հետևանքների նկատմամբ որոշակի գիտակցական-կամային վերաբերմունք դրսևորելը։ Այսպես` հանցակցության սուբյեկտիվ կողմը նախատեսում է մեղքի բացառապես դիտավորյալ ձև, ընդ որում, որոշակի հանցանքի կատարմանն այլ անձանց հետ համատեղ մասնակցելու դիտավորությունն արտահայտվում է միայն ուղղակի ձևով, իսկ հանցագործության վտանգավոր հետևանքների նկատմամբ դրսևորվող դիտավորյալ մեղքի տեսակը կարող է լինել և՛ ուղղակի, և՛ անուղղակի։ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ հանցակցության սուբյեկտիվ կողմին բնորոշ է այն, որ յուրաքանչյուր հանցակից պետք է` 1) գիտակցի, որ համատեղ գործում է կատարողի կամ այլ հանցակցի հետ. 2) գիտակցի, որ իր արարքն անհրաժեշտ պայման է մյուս հանցակցի կողմից արարք կատարելու համար և ցանկանա համատեղ մասնակցել հանցագործությանը. 3) նյութական հանցակազմի դեպքում նախատեսի հանրորեն վտանգավոր հետևանքը և ցանկանա կամ գիտակցաբար թույլ տա դրա առաջացումը» (տե՛ս Արամ Արշավիրի Միքայելյանի և Արայիկ Ժորժիկի Վաղարշակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2012 թվականի դեկտեմբերի 5-ի թիվ ԵԱՔԴ/0174/01/11 որոշման 17-րդ կետը)։ 20. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ «Դրդիչ է համարվում այն անձը, ով մեկ ուրիշ անձի դրդել է հանցանք կատարելու՝ համոզելու, նյութապես շահագրգռելու, սպառնալիքի միջոցով կամ այլ եղանակով»։ Սույն որոշման նախորդ կետում մեջբերված դիրքորոշումների լույսի ներքո մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-րդ հոդվածի 4-րդ մասը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ դրդիչը, ազդելով կատարողի գիտակցության և կամքի վրա, տարբեր եղանակներով (համոզելով, նյութապես շահագրգռելով, սպառնալով և այլն) վերջինիս մոտ առաջացնում է հանցանք կատարելու դիտավորություն և վճռականություն։ Դրդչության սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ, հանցավորը գիտակցում է, որ իր գործողություններով մեկ ուրիշին դրդում է հանցանքի կատարմանը, նախատեսում և ցանկանում է այդ հանցանքի կատարումը։ 21. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-րդ հոդվածի համաձայն` «Հանցափորձ է համարվում ուղղակի դիտավորությամբ կատարված այն գործողությունը (անգործությունը), որն անմիջականորեն ուղղված է հանցանք կատարելուն, եթե հանցագործությունն ավարտին չի հասցվել անձի կամքից անկախ հանգամանքներով»։ Մեջբերված քրեաիրավական դրույթը Վճռաբեկ դատարանը վերլուծության է ենթարկել Ա. Բաղդասարյանի գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «Օբյեկտիվ կողմից հանցափորձը բնութագրվում է` 1. գործողությամբ (անգործությամբ), որն անմիջականորեն ուղղված է հանցանքի կատարմանը, 2. հանցագործությունն անձի կամքից անկախ հանգամանքներով ավարտին չհասցնելով։ Հանցափորձն առկա է այն ժամանակ, երբ հանցագործությունը մինչև վերջ չի հասցվում, այլ կերպ` հանցակազմի օբյեկտիվ կողմի կատարումն սկսվում է, սակայն չի ավարտվում։ Նյութական հանցագործության դեպքում չի առաջանում օրենքով նախատեսված հետևանքը կամ հետևանքն առաջանում է, սակայն ոչ հանցավորի դիտավորությամբ նախատեսվածը (…)։ Հանցափորձը բնութագրող (…) հատկանիշն այն է, որ հանցագործությունը մինչև վերջ չի հասցվում հանցավորի կամքից անկախ հանգամանքներում։ Սուբյեկտիվ կողմից հանցափորձը հնարավոր է միայն ուղղակի դիտավորությամբե (տե՛ս Արարատ Վազգենի Բաղդասարյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0168/01/10 որոշման 16-րդ կետը)։ 22. Ամփոփելով սույն որոշման 19-21-րդ կետերում շարադրված վերլուծությունը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ա) դրդչի արարքը ենթակա է որակման կատարողի արարքի համար պատասխանատվություն նախատեսող ՀՀ քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածով՝ հղում կատարելով նույն օրենսգրքի 38-րդ հոդվածին։ Այն դեպքում, երբ հանցագործությունն ավարտին չի հասցվում կատարողի կամքից անկախ պատճառներով, դրդչի արարքը ենթակա է որակման ՀՀ քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածով՝ հղում կատարելով նույն օրենսգրքի 38-րդ և 34-րդ հոդվածներին, բ) այն դեպքում, երբ դրդչությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքում նախատեսված է որպես հանցագործության օբյեկտիվ կողմի հատկանիշ (օրինակ՝ անչափահասին հանցանքի կատարմանը ներգրավելը (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 165-րդ հոդվածի 1-ին մաս), որը կատարվում է խոստումներ տալու, խաբեության կամ այլ եղանակով, ինքնասպանության հակելը (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 111-րդ հոդված)), արարքը որակելիս ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-րդ հոդվածի 4-րդ մասի վրա հղում չի կատարվում, գ) դրդչությունը կարող է առանձին հանցագործությունների կատարման միջոց հանդիսանալ (օրինակ՝ խարդախությունը, որը կատարվում է խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով)։»։ 23. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 1-ին մասը պատասխանատվություն է նախատեսում պաշտոնատար անձին կաշառք տալու, այն է՝ պաշտոնատար անձին անձամբ կամ միջնորդի միջոցով նրա կամ այլ անձի համար դրամ, գույք, գույքի նկատմամբ իրավունք, արժեթղթեր կամ որևէ այլ առավելություն խոստանալու կամ առաջարկելու կամ տրամադրելու համար՝ իր կամ իր ներկայացրած անձանց օգտին պաշտոնատար անձի կողմից իր լիազորությունների շրջանակում որևէ գործողություն կատարելու կամ չկատարելու կամ պաշտոնատար անձի կողմից իր պաշտոնեական դիրքն օգտագործելով այդպիսի գործողություն կատարելուն կամ չկատարելուն նպաստելու կամ ծառայության գծով հովանավորչության կամ թողտվության համար։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 4-րդ մասում ամրագրված է խրախուսական նորմ, որի համաձայն՝ «Կաշառք տվող անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե տեղի է ունեցել կաշառքի շորթում, կամ եթե այդ անձը կաշառք տալու մասին ոչ ուշ, քան 3 օր հետո կամավոր հայտնել է իրավապահ մարմիններին»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 313-րդ հոդվածի 1-ին մասը պատասխանատվություն է նախատեսում կաշառքի միջնորդության, այն է՝ կաշառք տվողի և կաշառք ստացողի միջև կաշառքի շուրջ համաձայնության գալուն կամ արդեն կայացած համաձայնության իրականացմանը նպաստելու համար։ Մեջբերված քրեաիրավական դրույթների համադրված վերլուծությունից երևում է, որ կաշառք տալը կարող է կատարվել ինչպես անձամբ, այնպես էլ միջնորդի միջոցով։ Այլ խոսքով՝ կաշառքի միջնորդությունը կաշառք տալուն աջակցելու ձևերից մեկն է, որը տարբերվում է կաշառք տալու հանցակցության ձևերից՝ կազմակերպումից, դրդչությունից և օժանդակությունից։ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ կաշառքի միջնորդության հանցակազմն իր մեջ չի ներառում այսպես կոչված «կարծեցյալ միջնորդության» դեպքերը։ «Կարծեցյալ միջնորդությունն» այն իրադրությունն է, երբ անձը կաշառք տվողից վերցնում է կաշառքի առարկան` իբրև թե պաշտոնատար անձին հանձնելու համար, սակայն մտադրություն չունի փոխանցել այն։ Ընդ որում, հնարավոր են «կարծեցյալ միջնորդության» մի քանի իրավիճակներ, այն է՝ 1) կաշառք տալու նախաձեռնություն ցուցաբերում է «կարծեցյալ միջնորդը», ով համոզում է կաշառք տվողին, որ ինքն անհրաժեշտ կապեր ունի համապատասխան պաշտոնատար անձի հետ և դրդում է իրեն տալ կաշառքի առարկան՝ համապատասխան պաշտոնատար անձին փոխանցելու համար, սակայն չի կատարում իր խոստումը և չի փոխանցում կաշառքի առարկան, 2) կաշառք տալու նախաձեռնություն ցուցաբերում է կաշառք տվողը, ով «կարծեցյալ միջնորդին» համոզում է կաշառքը տալ պաշտոնատար անձին, իսկ «կարծեցյալ միջնորդը» համաձայնվում է` նպատակ չունենալով կաշառքի առարկան փոխանցել պաշտոնատար անձին։ Ինչ վերաբերում է «կարծեցյալ միջնորդի» արարքի որակմանը, ապա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ նման դեպքերում արարքը ճիշտ որակելու համար նախ և առաջ անհրաժեշտ է պարզել և գործով ձեռք բերված ապացույցներով հիմնավորել, թե ով է նախաձեռնել կաշառք տալը՝ «կարծեցյալ միջնորդը», թե կաշառք տվողը։ Ուստի, այն դեպքում, երբ «կարծեցյալ միջնորդը» որևէ անձի օգտին գործողություններ (անգործություն) կատարելու նպատակով դրդում է անձին իրեն փոխանցել կաշառքի առարկան, որպեսզի ինքը փոխանցի պաշտոնատար անձին, սակայն ի սկզբանե նման մտադրություն չի ունենում, այլ ցանկանում է հափշտակել այն, ապա արարքը պետք է որակվի համակցության կանոններով՝ որպես խարդախություն և կաշառք տալու փորձի դրդչություն։ Ընդ որում, որևէ իրավական նշանակություն չունի` դրդիչը կոնկրետ նշել է, թե որ պաշտոնատար անձին է ենթադրվում փոխանցել կաշառքի առարկան, թե ոչ։ Հետևաբար «կարծեցյալ միջնորդի» արարքը հանցագործությունների համակցության կանոններով որակելու համար անհրաժեշտ է պարզել, թե գործով ձեռք բերված փաստական տվյալներով հիմնավորվե՞լ է արդյոք, որ կաշառք տալը նախաձեռնել է «կարծեցյալ միջնորդը» և անձի մեղադրանքի ծավալում ընդգրկվե՞լ է արդյոք, որ դրդիչը համոզելու, հորդորելու կամ այլ եղանակով ազդել է կաշառք տվողի գիտակցության և կամքի վրա։ 24. Սույն որոշման 16-22-րդ կետերում շարադրված վերլուծության հետ համադրելով սույն որոշման 23-րդ կետում շարադրված վերլուծությունը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ «կարծեցյալ միջնորդի» արարքը որպես կաշառք տալու դրդչություն և խարդախություն որակվում է այն դեպքում, երբ ինչպես «կարծեցյալ միջնորդը», այնպես էլ կաշառք տվողը գիտակցում են, որ հանցանք են կատարում և ցանկանում են դա։ Բացի այդ, ինչպես «կարծեցյալ միջնորդը», այնպես էլ կաշառք տվողը գիտակցում են, որ գործում են համատեղ, թեև նրանց նպատակներն ու շարժառիթները տարբեր են։ «Կարծեցյալ միջնորդի» արարքը որպես կաշառք տալու դրդչություն և խարդախություն որակելը պայմանավորված է նաև այն հանգամանքով, որ կաշառք տալու դրդչությունն ինքնուրույն հանցագործություն է և թեև պարունակում է խարդախության հատկանիշներ, այնուամենայնիվ չի հանդիսանում խարդախության միջոց։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ «կարծեցյալ միջնորդի» արարքը խարդախությունից բացի, կարող է պարունակել նաև այլ հանցագործության հատկանիշներ (օրինակ` անձի գույքին խարդախությամբ տիրանալու նպատակով հանցավորը դրդում է փաստաթղթեր կեղծել։ Նման դեպքերում արարքը պետք է որակվի հանցագործությունների համակցությամբ որպես խարդախություն և կեղծ փաստաթղթեր պատրաստելու կամ իրացնելու դրդչություն)։ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ, անկախ այն հանգամանքից, թե ով է նախաձեռնել կաշառք տալը, կաշառք տվողի արարքը պետք է որակվի որպես կաշառք տալու փորձ, քանի որ վերջինս որոշ գործողություններ է կատարում, որոնք անմիջականորեն ուղղված են հանցանք կատարելուն (օրինակ` միջնորդին փոխանցում է կաշառքի առարկան), սակայն հանցագործությունն ավարտին չի հասցվում նրա կամքից անկախ հանգամանքներով։»։ Դատաքննությամբ, գործի տվյալներով դատարանը հիմնավորված է համարում հետևյալը. 2013 թվականի օգոստոսի 24-ին, Երևանում, տուժող Գարեգին Շահինյանի որդի Գագիկ Շահինյանին բերման են ենթարկել ՀՀ ոսիկանության Կենտրոնականի բաժին` հափշտակություն կատարելու կասկածանքով և ձերբակալել են։ Հաջորդ օրը, Երևանի Քրիսափորի փողոցում գտնվող իրենց շենքի բակում տուժող Գ. Շահինյանը հանդիպել է հարևանությամբ բնակվող, ամբաստանյալ Մ. Բաբաջանյանին և խնդրել է օգնել որդուն ազատելու հարցում` խոստանալով վարձահատույց լինել այդ օգնության համար։ Ամբաստանյալ Մ. Բաբաջանյանն որոշել է օգտվել առիթից և խարդախությամբ, օգնություն ցուցաբերելու պատրվակով գումար հափշտակել տուժողից։ Այդ նպատակով, տուժողի որդուն գրավի դիմաց ազատ արձակելուց հետո, նա 2013 թվականի օգոստոսի 27-ին տուժողից պահանջել է իրեն տալ 4000 ԱՄՆ դոլար գումար, պատճառաբանելով, որ 2000 ԱՄՆ դոլար գումարն անհրաժեշտ է` այլընտրանքային խափանման միջոց գրավ կիրառված լինելու համար, ևս 2000 ԱՄՆ դոլար գումար` գործի վարույթը հետագայում կարճելու համար։ 4000 ԱՄՆ դոլար գումար տալու պահանջը նա պարբերաբար ներկայացրել է տուժողին` մինչև 2013 թվականի սեպտեմբերի 12-ը։ Այսպիսով, ստուգելով ամբաստանյալ Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանի կողմից, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-34-312-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված արարք կատարելու վերաբերյալ գործով ձեռք բերված ապացույցները դրանց վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ` դատարանը գտնում է, որ թե նախաքննությամբ և թե դատաքննությամբ ձեռք չեն բերվել բավարար ապացույցներ հիմնավորված համարելու համար, որ Մհեր Բաբաջանյանը կաշառք տալու դրդչության հանցափորձ է կատարել։ Հետևաբար նրա արարքում բացակայում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-34-312-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցակազմը` հանցագործության օբյեկտիվ կողմի բացակայության պատճառաբանությամբ։ Այդ պատճառով պետք է ճանաչել և հռչակել ամբաստանյալ Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանի անմեղությունը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-34-312-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով մեղսագրված հանցանքի կատարման մեջ։ Այդ մեղադրանքի մասով նա ենթակա է արդարացման` հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ։ Վերլուծելով ամբաստանյալ Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքը, նրա ցուցմունքները և գործով ձեռք բերված ապացույցները` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, խոշոր չափերով խարդախության փորձ կատարելն ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։ Ուսումնասիրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Մհեր Բաբաջանյանի նկատմամբ, նրա կատարած հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը, այն, որ նա նախկինում դատված չի եղել, բնութագրվում է դրական, խնամքին ունի մինչև տասնչորս տարեկան երկու երեխաներ։ Որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում պատիժ նշանակելու պահին նրա խնամքին մինչև տասնչորս տարեկան երկու երեխաների (Հենրի Մհերի Բաբաջանյանը` ծնված 2012թ. սեպտեմբերի 12-ին և Մանե Մհերի Բաբաջանյանը` ծնված 2008թ. հուլիսի 01-ին) առկայությունը։ Նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն։ Ամբաստանյալ Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանն իր կատարած` Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի տուգանքի ձևով։ Դատարանը գտնում է, որ իր նկատմամբ նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Մհեր Բաբաջանյանը պետք է կրի, քանի որ դրան խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն։ Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունն ընտրված է ճիշտ և այն վերացվելու կամ փոփոխվելու ենթակա չէ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360-րդ, 364, 366-րդ, 369-373-րդ հոդվածներով, դատարանը` Վ Ճ Ռ Ե Ց Ճանաչել և հռչակել ամբաստանյալ Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանի անմեղությունը` Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 38-34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ և նրան այդ մեղադրանքով արդարացնել` հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ։ Ամբաստանյալ Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանին մեղավոր ճանաչել Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել տուգանքի նվազագույն աշխատավարձի հազարապատիկի` 1.000.000 /մեկ միլիոն/ ՀՀ դրամ գումարի չափով։ Խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Դատավճիռը հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան։ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 14-04-2014 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 16-05-2014 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 321, 156 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 16-05-2014 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 321, 156 |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-17542 |
Գործը բողոքարկվել է
| Ամսաթիվ | 19-05-2014 |
|---|
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
| Ամսաթիվ | 25-08-2014 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 28-08-2014 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 12-09-2014 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 321, 274 |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 16-09-2014 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 321, 274 |
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0263/01/13
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 15-05-2014 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 13-05-2014 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Մեղադրող |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Ա |
| Ազգանուն | Դավթյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Մհեր Բաբաջանյան Բեկանել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի` Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանի /ՀՀ քր. օր. 38-34-312 հոդ. 3-րդ մասի 1-ին կետով արդարացվել է , ՀՀ քր. օր. 34-178 հոդ. 2-րդ մասի 2-րդ կետով - տուգանք` 1.000.000 ՀՀ դրամ գումարի չափով / վերաբերյալ 14.04.2014թ. դատավճիռը , վերջինիս մեղավոր ճանաչել նաև ՀՀ քր. օր. 38-34-312 հոդ. 3-րդ մասի 1-ին կետով և նրան վերագրվող հանցանքների հոդվածների սանկցիայի շրջանակներում նշանակել ազատազրկման ձևով համաչափ պատիժ : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
| Բողոքը ստացվել է | Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ |
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 15-05-2014 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Արմեն |
| Ազգանուն | Դանիելյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Լիլիթ |
| Ազգանուն | Թադևոսյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Արշակ |
| Ազգանուն | Խաչատրյան |
Քրեական գործի մուտքագրում
| Ամսաթիվ | 19-05-2014 |
|---|---|
| Կից փաստաթղթեր և իրեղեն ապացույց | Կից փաստաթղթեր չկան: |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 04-06-2014 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 10-06-2014 |
|---|---|
| Ուղարկվել է ծանուցագիր | 10-06-2014 |
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3-րդ |
| Պատճառը | Դատական նիստը չի կայացել դատարանի կազմի համալրված չլինելու պատճառով, մասնավորապես դատավոր Ա.Թադևոսյանի վատառողջ լինելու պատճառով: |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 23-06-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3-րդ |
| Պատճառը | Դատական նիստը չի կայացել մեղադրողի չներկայանալու պատճառով: |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 04-06-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 13:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3-րդ |
| Պատճառը | Դատական նիստը չի կայացել դատարանի կազմը համալրված չլինելում դատավոր Լ.Թադևոսյանի վատառողջ լինելու պատճառով: |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 10-07-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3-րդ |
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ
| Անփոփոխ թողնված դատական ակտը | Պատճառաբանվել է |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 10-07-2014 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Մհեր |
| Ազգանուն | Բաբաջանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ Վ Ե Ր Ա Ք Ն Ն Ի Չ Ք Ր Ե Ա Կ Ա Ն Դ Ա Տ Ա Ր Ա Ն Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԵԿԴ/0263/01/13 10 հուլիսի 2014թ. ք.Երևան ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐª Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲª Մ.ՄԱՀՏԵՍՅԱՆԻ ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲª ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Ա.ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆԻ ՊԱՇՏՊԱՆ` Գ.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆԻ ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Մ.ԲԱԲԱՋԱՆՅԱՆԻ Դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով Երևան քաղաքի դատախազի վերաքննիչ բողոքը` Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 14.04.2014թ. դատավճռի դեմ. Պ Ա Ր Զ Ե Ց Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2013 թվականի սեպտեմբերի 19-ին հարուցված թիվ 59103813 քրեական գործի նախաքննության ընթացքում. 2013 թվականի նոյեմբերի 21-ի որոշում է կայացվել Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին: 2013 թվականի դեկտեմբերի 03-ի որոշմամբ, կաշառք տալու փորձ կատարելու համար Գարեգին Ալբերտի Շահինյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի դրույթի ուժով` հանցագործության մասին կամովին հայտնելու հիմքով քրեական հետապնդում չի իրականացվել: Քննիչի 2013 թվականի դեկտեմբերի 11-ի թիվ 7/2-114 կգ գրությամբ քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու և դատարան ուղարկելու միջնորդությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի դատախազին: Երևան քաղաքի դատախազության ավագ դատախազ Է.Սաղաթելյանի 2013 թվականի դեկտեմբերի 13-ի որոշմամբ, մեղադրական եզրակացությամբ ստացված թիվ 59103813 քրեական գործը վերադարձվել է քննիչին` Մհեր Բաբաջանյանին լրացուցիչ մեղադրանք առաջադրելու համար: Քննիչի նույն օրվա որոշմամբ լրացուցիչ նախաքննության վերադարձված քրեական գործն ընդունվել է վարույթ և նախաքննությունը վերսկսվել է: Քննիչի 2013 թվականի դեկտեմբերի 17-ի որոշումներով Մհեր Բաբաջանյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել և լրացվել է, նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 38-34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով: 2013 թվականի դեկտեմբերի 26-ին Մհեր Բաբաջանյանի վերաբերյալ քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան: Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 14.04.2014թ. դատավճռով. Ճանաչվել և հռչակվել է ամբաստանյալ Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանի անմեղությունը` Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 38-34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ և նա այդ մեղադրանքով արդարացվել է` հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ: Ամբաստանյալ Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանը մեղավոր է ճանաչվել Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանքում և դատապարտվել է տուգանքի նվազագույն աշխատավարձի հազարապատիկի` 1.000.000 /մեկ միլիոն/ ՀՀ դրամ գումարի չափով: Խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 14.04.2014թ. դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է բերել դատախազը: Գործի փաստական հանգամանքները. Նախաքննական մարմինը հիմնավորված է համարել հետևյալը. Երևան քաղաքի Քրիստափորի փողոցի բնակիչ՝ սույն քրեական գործով մեղադրյալ Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանը և նույն փողոցի բնակիչ Գարեգին Ալբերտի Շահինյանը հանդիսանալով հարևաններ, միմյանց հետ գնտվել են բարիդրացիական հարաբերությունների մեջ: 2013 թվականի օգոստոսի 24-ին Գարեգին Շահինյանի որդուն` Գագիկ Շահինյանին հափշտակություն կատարելու կասկածանքով բերման են ենթարկել ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին: Տեղի ունեցածի մասին տեղեկություններ ստանալու նպատակով Գարեգին Շահինյանը գնացել է ոստիկանության բաժին և տեղեկացել է, որ որդու կողմից հափշտակության փորձ կատարելու դեպքի առթիվ հարուցվել է քրեական գործ, իսկ որդին` ձերբակալվել է: Հաջորդ օրը Գարեգին Շահինյանը բակում պատահաբար հանդիպել է իր հարևան Մհեր Բաբաջանյանին և զրույցի ընթացքում որդու ձերբակալման մասին պատմել է վերջինիս: Մհեր Բաբաջայանը Գարեգին Շահինյանի որդուն օգնելու պատրվակով ներկայացրել է, թե իբր ունի մեծ կապեր, ճանաչում է ՚պետքականՙ մարդկանց և խոստացել է, լուծել այդ հարցը: Այնուհետև` 2013թ.-ի օգոստոսի 26-ին, Մհեր Բաբաջանյանը Գարեգին Շահինյանին մոլորության մեջ գցելով, իրական, ճշմարիտ փաստերը դիտավորյալ խեղաթյուրելով նրան հայտնել է, թե գտել է ՚գործը գլուխՙ բերող անձին և կարող է լուծել որդուն ազատելու հարցը: Ստանալով Գարեգին Շահինյանի համաձայնությունը, նրանից խոշոր չափերի գումար հափշտակելու դիտավորությամբ, իր հանցավոր մտադրությունն իրագործելու նպատակով, Մհեր Բաբաջանյանն, օգտագործելով իր և Գարեգին Շահինյանի միջև առկա վստահությունը նրան հայտնել է, որ որդու վերաբերյալ քրեական գործը կարճելու համար կարող է պահանջվել 4000 ԱՄՆ դոլար գումար: Քանի որ Գարեգին Շահինյանը նշված գումարը չի ունեցել Մհեր Բաբաջանյանի նախաձեռնությամբ պայմանավորվել են խափանման միջոցը դատարանում քննարկելու ժամանակ գրավի միջնորդություն կատարել, որի համար փաստաբան վարձելու նպատակով Գարեգին Շահինյանից պահանջել և որպես փաստաբանի վարձավճար, ստացել է 40.000 ՀՀ դրամ: Դրանից հետո Մհեր Բաբաջանյանը դիմել է ՀՀ փաստաբանների պալատի փաստաբան Վարդուհի Գևորգյանին ու դատական նիստին մասնակցելու համար նրան վճարել է 20.000 ՀՀ դրամ: Մնացած 20.000 ՀՀ դրամ գումարը պահել է իրեն` որպես Գարեգին Շահինյանին մատուցած ծառայությունների վճար: 27.08.2013 թվականին Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջաների ընդհանուր իրավասության դատարանը, դատական նիստում, քննարկելով Կենտրոնականի քննչական բաժնի քննիչի թիվ 15145813 քրեական գործով ներկայացված միջնորդությունը` մեղադրյալ Գագիկ Գարեգինի Շահինյանի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու վերաբերյալ, բավարարել է այն և որպես կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց է կիրառել գրավը՝ գրավի գումարը սահմանելով 500.000 ՀՀ դրամ: Դատական նիստի ավարտից հետո, Մհեր Բաբաջանյանը փաստաբան Վարդուհի Գևորգյանից վերցնելով դատարանի հիշյալ որոշումը, այն Երևան քաղաքի Նար-Դոս փողոցում փոխանցել է Գարեգին Շահինյանին, որից հետո Մհեր Բաբաջանյանը, շարունակելով իր հանցավոր մտադրությունը, իրականությունը սխալ ներկայացնելով, փաստերը դիտավորյալ խեղաթյուրելով, հարցի դրական լուծման համար պաշտոնատար անձանց որպես կաշառք գումարներ տալու պատրվակով, իր նախաձեռնությամբ Գարեգին Շահինյանից 2013թ.-ի օգոստոսի 27-ին պահանջել ու վերջինիս գիտակցության և կամքի վրա ազդելով, համոզելու եղանակով դրդել է նրան, հարցի դրական լուծման համար, իր միջոցով, խոշոր չափերի` 1.623.680 ՀՀ դրամին համարժեք 4.000 ԱՄՆ դոլար կաշառք տալ պաշտոնատար անձանց, որին Շահինյանը տվել է իր համաձայնությունը և խոստացել գումար հայթայթել ու մաս-մաս վճարել պահանջված գումարը: Մհեր Բաբաջանյանը, նույն պատրվակով, 2013 թվականի օգոստոսի 27-ից Երևան քաղաքի տարբեր վայրերում՝ հեռախոսազանգերի և հանդիպումների ժամանակ Գ.Շահինյանից պահանջել է գումարը, սակայն հանցանք կատարելուն անմիջականորեն ուղղված Մ.Բաբաջանյանի գործողություններն ավարտին չեն հասցվել՝ իր կամքից անկախ հանգամանքներով, քանի որ հետագայում Գ.Շահինյանը հրաժարվել է պահանջված կաշառքի առարկան փոխանցել Մ.Բաբաջանյանին, իսկ իրենից կաշառք պահանջելու մասին, եռօրյա ժամկետում՝ 2013թ.-ի օգոստոսի 30-ին, հայտնել է իրավապահ մարմիններին: Մհեր Բաբաջանյանը, տեղյակ չլինելով Գարեգին Շահինյանի այդ քայլի մասին, իր հանցավոր նպատակներին հասնելու և հանցավոր մտադրությունն ավարտին հասցնելու համար գրեթե ամեն օր զանգահարել է Գարեգին Շահինյանին, հանդիպել նրան, կրկին ներկայացրել իր պահանջը, իսկ վերջին անգամ գումարի պահանջ է ներկայացրել 2013 թվականի սեպտեմբերի 12-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն վարչական շրջանի տարածքում: Մհեր Բաբաջանյանն իր հանցավոր գործողությունները դադարեցրել է միայն 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ին, երբ նշված օրը Գարեգին Շահինյանի հաղորդման կապակցությամբ բացատրություն տալու նպատակով հրավիրվել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն: Սույն գործով, ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը հիմնավորված է համարել հետևյալը. 2013 թվականի օգոստոսի 24-ին, Երևանում, տուժող Գարեգին Շահինյանի որդի Գագիկ Շահինյանին բերման են ենթարկել ՀՀ ոսիկանության Կենտրոնականի բաժին` հափշտակություն կատարելու կասկածանքով և ձերբակալել են: Հաջորդ օրը, Երևանի Քրիսափորի փողոցում գտնվող իրենց շենքի բակում տուժող Գ.Շահինյանը հանդիպել է հարևանությամբ բնակվող, ամբաստանյալ Մ.Բաբաջանյանին և խնդրել է օգնել որդուն ազատելու հարցում` խոստանալով վարձահատույց լինել այդ օգնության համար: Ամբաստանյալ Մ.Բաբաջանյանն որոշել է օգտվել առիթից և խարդախությամբ, օգնություն ցուցաբերելու պատրվակով գումար հափշտակել տուժողից: Այդ նպատակով, տուժողի որդուն գրավի դիմաց ազատ արձակելուց հետո, նա 2013 թվականի օգոստոսի 27-ին տուժողից պահանջել է իրեն տալ 4000 ԱՄՆ դոլար գումար, պատճառաբանելով, որ 2000 ԱՄՆ դոլար գումարն անհրաժեշտ է` այլընտրանքային խափանման միջոց գրավ կիրառված լինելու համար, ևս 2000 ԱՄՆ դոլար գումար` գործի վարույթը հետագայում կարճելու համար: 4000 ԱՄՆ դոլար գումար տալու պահանջը նա պարբերաբար ներկայացրել է տուժողին` մինչև 2013 թվականի սեպտեմբերի 12-ը: Ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը գտել է, որ թե նախաքննությամբ և թե դատաքննությամբ ձեռք չեն բերվել բավարար ապացույցներ հիմնավորված համարելու համար, որ Մհեր Բաբաջանյանը կաշառք տալու դրդչության հանցափորձ է կատարել: Այդ մեղադրանքի մասով նա ենթակա է արդարացման` հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ: Միաժամանակ, ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը վերլուծելով ամբաստանյալ Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքը, նրա ցուցմունքները և գործով ձեռք բերված ապացույցները, եզրահանգել է, որ ամբաստանյալ Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, խոշոր չափերով խարդախության փորձ կատարելն ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին: Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը. Երևան քաղաքի դատախազը վկայակոչելով իր իսկ վերաքննիչ բողոքում նշված պատճառաբանությունները, խնդրել է Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանի վերաբերյալ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի ապրիլի 14-ի թիվ ԵԿԴ/0263/01/13 գործով կայացված դատավճիռը բեկանել, վերջինիս մեղավոր ճանաչել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և նրան վերագրվող հանցանքների հոդվածների սանկցիայի շրջանակներում նշանակել ազատազրկման ձևով համաչափ պատիժ: Վերաքննիչ բողոքը բերվել է հետևյալ հիմնավորումներով. Գտնում է, որ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի ապրիլի 14-ի դատավճիռը Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ անմեղ ճանաչելու, ինչպես նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով տուգանք նշանակելու դրվագով օրինական և հիմնավոր չէ և ենթակա է բեկանման և փոփոխման հետևյալ պատճառաբանությամբ. 1.ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 1-ին մասը պատասխանատվություն է նախատեսում պաշտոնատար անձին կաշառք տալու, այն է` պաշտոնատար անձին անձամբ կամ միջնորդի միջոցով նրա կամ այլ անձի համար դրամ, գույք, գույքի նկատմամբ իրավունք, արժեթղթեր կամ որևէ այլ առավելություն խոստանալու կամ առաջարկելու կամ տրամադրելու համար` իր կամ իր ներկայացրած անձանց օգտին պաշտոնատար անձի կողմից իր լիազորությունների շրջանակում որևէ գործողություն կատարելու կամ չկատարելու կամ պաշտոնատար անձի կողմից իր պաշտոնեական դիրքն օգտագործելով այդպիսի գործողություն կատարելուն կամ չկատարելուն նպաստելու կամ ծառայության գծով հովանավորչության կամ թողտվության համար: Նույն հոդվածի 4-րդ մասում ամրագրված է խրախուսական նորմ, որի համաձայն` կաշառք տվող անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե տեղի է ունեցել կաշառքի շորթում, կամ եթե այդ անձը կաշառք տալու մասին ոչ ուշ, քան 3 օր հետո կամավոր հայտնել է իրավապահ մարմիններին: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 313-րդ հոդվածի 1-ին մասը պատասխանատվություն է նախատեսում կաշառքի միջնորդության, այն է` կաշառք տվողի և կաշառք ստացողի միջև կաշառքի շուրջ համաձայնության գալուն կամ արդեն կայացած համաձայնության իրականացմանը նպաստելու համար: Մեջբերված քրեաիրավական դրույթների համադրված վերլուծությունից հետևում է, որ կաշառք տալը կարող է կատարվել ինչպես անձամբ, այնպես էլ միջնորդի միջոցով: Այլ խոսքով` կաշառքի միջնորդությունը կաշառք տալուն աջակցելու ձևերից մեկն է, որը տարբերվում է կաշառք տալու հանցակցության ձևերից` կազմակերպումից, դրդչությունից և օժանդակությունից: Կաշառքի միջնորդության հանցակազմին և միջնորդի արարքին իրավական գնահատական տալու հիմնախնդրին անդրադարձել է նաև ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Ռ.Պապյանի վերաբերյալ գործով 2013թ. ապրիլի 18-ին կայացած թիվ ՏԴ/0053/01/12 որոշմամբ, որում արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. ՚Կաշառքի միջնորդության հանցակազմն իր մեջ չի ներառում այսպես կոչված ՚կարծեցյալ միջնորդությանՙ դեպքերը: ՚Կարծեցյալ միջնորդություննՙ այն իրադրությունն է, երբ անձը կաշառք տվողից վերցնում է կաշառքի առարկան` իբրև թե պաշտոնատար անձին հանձնելու համար, սակայն մտադրություն չունի փոխանցել այն: Ընդ որում, հնարավոր են ՚կարծեցյալ միջնորդությանՙ մի քանի իրավիճակներ, այն է` 1/ կաշառք տալու նախաձեռնություն ցուցաբերում է ՚կարծեցյալ միջնորդըՙ, ով համոզում` կաշառք տվողին, որ ինքն անհրաժեշտ կապեր ունի համապատասխան պաշտոնատար անձի հետ և դրդում է իրեն տալ կաշառքի առարկան` համապատասխան պաշտոնատար անձին փոխանցելու համար, սակայն չի կատարում իր խոստումը և չի փոխանցում կաշառքի առարկան, 2/ կաշառք տալու նախաձեռնություն ցուցաբերում է կաշառք տվողը, ով ՚կարծեցյալ միջնորդինՙ համոզում է կաշառք տալ պաշտոնատար անձին, իսկ ՚կարծեցյալ միջնորդըՙ համաձայնվում է` նպատակ չունենալով կաշառքի առարկան փոխանցել պաշտոնատար անձինՙ: Ինչ վերաբերում է ՚կարծեցյալ միջնորդիՙ արարքի որակմանը, ապա վճռաբեկ դատարանը անձանագրել է, որ նման դեպքերում արարքը ճիշտ որակելու համար նախ և առաջ անհրաժեշտ է պարզել և գործով ձեռք բերված ապացույցներով հիմնավորել, թե ով է նախաձեռնել կաշառք տալը` ՚կարծեցյալ միջնորդՙ, թե կաշառք տվողը: Ուստի, այն դեպքում, երբ ՚կարծեցյալ միջնորդըՙ որևէ անձի օգտին գործողություններ /անգործություն/ կատարելու նպատակով դրդում է անձին իրեն փոխանցել կաշառքի առարկան, որպեսզի ինքը փոխանցի պաշտոնատար անձին, սակայն ի սկզբանե նման մտադրություն չի ունենում, այլ ցանկանում է հափշտակել այն, ապա արարքը պետք է որակվի համակցության կանոններով` որպես խարդախություն և կաշառք տալու փորձի դրդչություն: Ընդ որում, որևէ իրավական նշանակություն չունի դրդիչը կոնկրետ նշել է, թե որ պաշտոնատար անձին է ենթադրվում փոխանցել կաշառքի առարկան, թե ոչ: Հետևաբար, ՚կարծեցյալ միջնորդիՙ արարքը հանցագործությունների համակցության կանոններով որակելու համար անհրաժեշտ է պարզել, թե գործով ձեռք բերված փաստական տվյալներով հիմնավորվել է արդյոք, որ կաշառք տալը նախաձեռնել է ՚կարծեցյալ միջնորդըՙ և անձի մեղադրանքի ծավալում ընդգրկվել է արդյոք, որ դրդիչը համոզելու, հորդորելու կամ այլ եղանակով ազդել է կաշառք տվողի գիտակցության և կամքի վրաՙ: Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը իր որոշման նկարագրական-պատճառաբանական մասում ամբողջությամբ բառացի մեջբերելով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի հիշյալ որոշումը, ինչպես նաև գործով ձեռք բերված ապացույցները հանգել է հետևյալ հետևության. ՚2013 թվականի օգոստոսի 24-ին, Երևանում տուժող Գարեգին Շահինյանի որդի Գագիկ Շահինյանին բերման են ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժին` հափշտակություն կատարելու կասկածանքով և ձերբակալել են: Հաջորդ օրը, Երևանի Քրիստափորի փողոցում գտնվող իրենց շենքի բակում տուժող Գ.Շահինյանը հանդիպել է հարևանությամբ բնակվող, ամբաստանյալ Մ.Բաբաջանյանին և խնդրել է օգնել որդուն ազատելու հարցում` խոստանալով վարձահատույց լինել այդ օգնության համար: Ամբաստանյալ Մ.Բաբաջանյանը որոշել է օգտվել առիթից և խարդախությամբ, օգնություն ցուցաբերելու պատրվակով գումար հափշտակել տուժողից: Այդ նպատակով, տուժողի որդուն գրավի դիմաց ազատ արձակելուց հետո, նա 2013թ. օգոստոսի 27-ին տուժողից պահանջել է իրեն տալ 4.000 ԱՄՆ դոլլար գումար, պատճառաբանելով, որ 2000 ԱՄՆ դոլլար գումարն անհրաժեշտ է` այլընտրանքային խափանման միջոց գրավ կիրառված լինելու համար, ևս 2.000 ԱՄՆ դոլլար գումար` գործի վարույթը հետագայում կարճելու համար: 4.000 ԱՄՆ դոլլար գումար տալու պահանջը նա պարբերաբար ներկայացրել է տուժողին` մինչև 2013թ. սեպտեմբերի 12-ը: Այսպիսով, ստուգելով ամբաստանյալ Մհեր Բաբաջանյանի կողմից, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-34-312-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված արարք կատարելու վերաբերյալ գործով ձեռք բերված ապացուցները դրանց վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ` դատարանը գտել է, որ թե նախաքննությամբ և թե դատաքննությամբ ձեռք չեն բերվել բավարար ապացույցներ հիմնավորված համարելու համար, որ Մհեր Բաբաջանյանը կաշառք տալու դրդչության փորձ է կատարել: Հետևաբար, նրա արարքում բացակայում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-34-312-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցակազմը` հանցագործության օբյեկտիվ կողմի բացակայության պատճառաբանությամբՙ: Փաստորեն, դատարանը գնահատելով ձեռք բերված ապացույցները, ըստ էության հիմնավորված է համարել, որ պաշտոնատար անձին կաշառք տալու նախաձեռնությունը եկել է տուժող Գարեգին Շահինյանից, իսկ ամբաստանյալ Մհեր Բաբաջանյանը, օգտվելով ստեղծված իրավիճակից, ցանկացել է գումար աշխատել և իբր թե պաշտոնատար անձին կաշառք տալու պատրվակով տուժողից 4.000 ԱՄՆ դոլլար գումար պահանջել: Հատկանշական է, որ նախաքննության և դատաքննության ընթացքում ձեռք բերված ու հետազոտված ապացույցները, որոնք շարադրված են դատարանի դատավճռում, վկայում են այն մասին, որ տուժող Գարեգին Շահինյանի մոտ պաշտոնատար անձին կաշառք տալու մտադրություն առաջացել է հենց ամբաստանյալ Մհեր Բաբաջանյանի գործողությունների արդյունքում: Այսպես, նախաքննության ընթացքում տուժող Գարեգին Շահինյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2013թ. օգոստոսի 24-ին իր բջջային 077 74-94-22 հեռախոսահամարին զանգահարել է մի անծանոթ տղամարդ, որից տեղեկացել է, որ որդուն` Գագիկ Շահինյանին բերման են ենթարկել ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին: Անմիջապես գնացել է ոստիկանություն և տեղեկացել է, որ որդուն կողոպուտի փորձ կատարելու կասկածանքով ձերբակալել են: 25.08.2013թ. իրենց բակում պատահաբար հանդիպել է հարևան Մհեր Բաբաջանյանին, որը տեղեկանալով այն մասին, որ Գագիկ Շահինյանին ձերբակալել են առաջարկել է իր օգնությունը: Դատարանում տուժող Գ.Շահինյանը իր ցուցմունքներում հայտնել է, որ 2013թ. օգոստոսի 24-ին տեղեկացել է ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում որդուն ձերբակալելու մասին: 25.08.2013թ. դուրս է եկել փողոց, որտեղ տեսել է իր հարևաններ Գևորգին, Արթուրին և Մհերին: Մոտեցել է նրանց, հայտնել իր որդի Գագիկ Շահինյանին ձերբակալված լինելու մասին, հարցրել է, թե ով կարող է օգնել որդուն ազատելու հարցում և խնդրել նրանց օգնությունը: Հնարավոր է, որ խոստացել է դրա դիմաց վարձահատույց լինել: Այդ ժամանակ Մհեր Բաբաջանյանն իրեն ասել է, որ կճշտի հարցի լուծման հնարավոր տարբերակները և կտեղեկացնի իրեն: Այդ օրը Մհերի և իր միջև գումարային խոսակցություն չի եղել: 26.08.2013թ., երբ Մհեր Բաբաջանյանի հետ գնացել է ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին այնտեղից դուրս գալուց հետո, Մ.Բաբաջանյանը իրեն ասել է, որ Գագիկ Շահինյանին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու և գործը կարճելու համար հարկավոր է 4.000-ից 5.000 ԱՄՆ դոլլար գումար, ինքն էլ պատասխանել է, որ դա մեծ գումար է և այդքան գումար չունի: Վկա Գոհար Փայլակի Սաֆարյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ամբաստանյալ Մհեր Բաբաջանյանին ճանաչում է որպես հարևանի: 2013թ. օգոստոսի 24-ին ժամը 23:00-ի սահմաններում տուն է եկել իր ամուսին Գարեգին Շահինյանը և ասել, որ որդին վիճաբանություն կատարելու համար գտնվում է ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում և նրան շուտով բաց կթողնեն: Հաջորդ օրը, օգոստոսի 25-ին առավոտյան ամուսինը գնացել է ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին, իսկ երեկոյան ժամը 21:00-ի սահմաններում վերադարձել տուն և պատմել, որ փողոցում պատահաբար տեսել է հարևան Մհեր Բաբաջանյանին, իսկ վերջինս իմանալով որդու հետ կատարվածի մասին` առաջարկել է իր օգնությունը նրան ազատ արձակելու հարցում: Մհեր Բաբաջանյանն իր օգնությունը ներկայացրել է որպես լավություն և դրա դիմաց ոչինչ չի պահանջել: Վկա Գևորգ Քաջիկի Խաչատրյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ որքանով հիշում է` մոտ մեկ տարի առաջ ամռանը, հունիս կամ օգոստոս ամիսներին, երբ փողոցում կանգնած խոսելիս է եղել Արթուր Սահակյանի հետ և այնտեղ եղել են նաև իրենց բակից այլ անձինք` եկել է Մհեր Բաբաջանյանը: Գարեգինը մոտեցել է Մհերին, նրան հայտնել է իր որդու հետ ոստիկանությունում առաջացած խնդիրների մասին և ասել. ՚Մհեր ջան կարաս օգնեսՙ: Մհերն էլ վերջինիս պատասխանել է, որ ինչով կարող է` կօգնի: Վկա Արթուր Գրիգորի Սահակյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ որքան հիշում է 2013թ. օգոստոսին, օրվա ընթացքում, ինքը, Գևորգը, իրենց բակի երեխաներից մի քանիսը կանգնած են եղել փողոցում, երբ Գարեգինը մոտեցել է իրենց և հայտնել իր որդու հետ ոստիկանությունում առաջացած խնդիրների մասին: Նա խնդրել է, որ մի բան անեն: Այդ ժամանակ եկել է Մհերը: Գարեգինը դիմել է Մհերին և ասել. ՚որդիս Կենտրոնականի բաժնում է, կարող ես մի բան անել, Աստված երեխաներիդ դեմ կբերի, եթե օգնեսՙ: Նա նաև ՚մաղարիչՙ է խոստացել, սակայն այդ մասին նրա ասած կոնկրետ բառերը չի հիշում: Ամբաստանյալ Մհեր Բաբաջանյանը իր ցուցմունքներում հայտնել է, որ ինքը Գարեգին Շահինյանի հետ զրույցների ժամանակ երբևէ չի նշել, որ անձամբ կամ մեկ այլ անձի միջոցով պետք է որևէ պաշտոնատար անձի կաշառք տա: Պաշտոնատար անձի անուն կամ պաշտոնատար անձի հասկացությունն իր կողմից երբևէ չի հիշատակվել: Գարեգին Շահինյանի որդուն արգելանքից հանելու հարցին գումարով լուծում տալու առաջարկը եղել է Գարեգին Շահինյանինը: Դատարանում հետազոտված հիշյալ ապացուցների վերլուծությունից հետևում է, որ տուժող Գարեգին Շահինյանը ընդամենը Մհեր Բաբաջանյանի մոտ բարձրաձայնել է որդու հետ տեղի ունեցած խնդիրների մասին և օգնություն խնդրել: Որդուն ազատ արձակելու նպատակով պաշտոնատար անձին կաշառք տալու առաջարկություն Մհեր Բաբաջանյանին նա չի արել և կաշառքի առարկայի շուրջ այդ ընթացքում համաձայնության չի եկել: Պաշտոնատար անձին կաշառք տալու առաջարկությունն առաջին անգամ արել է հենց Մհեր Բաբաջանյանը 26.08.2013թ. Գարեգին Շահինյանի հետ մասին ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնի մոտ գտնվելու ընթացքում: Այլ խոսքով ասած, գործով ձեռք բերված ապացուցներով հիմնավորվել է, որ Գարեգին Շահինյանի նախաձեռնությունը ընդամենը արտահայտվել է իր որդու խնդիրների մասին Մհեր Բաբաջանյանին հայտնելու, նրանից օգնություն հայցելու ձևով: Ընդ որում գործով որևէ ապացույց ձեռք չի բերվել այն մասին, որ 25.08.2013թ. շենքի բակում Գ.Շահինյանը դիմել է Մհեր Բաբաջանյանին կաշառք տալու հարցում իրեն օգնելու խնդրանքով: Ավելին, ամբաստանյալն իր իսկ ցուցմունքներով հերքել է իր և Գ.Շահինյանի միջև կաշառք տալու վերաբերյալ խոսակցությունը` հայտնելով հետևյալը. ՚Ինքը Գարեգին Շահինյանի հետ զրույցների ժամանակ երբևէ չի նշել, որ անձամբ կամ մեկ այլ անձի միջոցով պետք է որևէ պաշտոնատար անձի կաշառք տա: Պաշտոնատար անձի անուն կամ պաշտոնատար անձի հասկացությունն իր կողմից երբևէ չի հիշատակվելՙ: Միաժամանակ, գործով հիմնավորվել է, որ կաշառք տալու միջոցով Գ.Շահինյանի որդու խնդիրները լուծելու մասին առաջին անգամ Մ.Բաբաջանյանն է հայտնել Գ.Շահինյանին` 26.08.2013թ, ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնից դուրս գալուց հետո: Վերոգրյալը վկայում է, որ դատարանը ակնհայտ սխալ հետևության է հանգել տուժողի կամ ամբաստանյալի կողմից նախաձեռնության գնահատման հարցում` սույն դեպքով հաստատված համարելով տուժողի նախաձեռնությունը` ուշադրություն չդարձնելով, որ տուժողի նախաձեռնությունն արտահայտվել է միայն որդու խնդիրների լուծման հարցում օգնության խնդրանքով, այլ ոչ թե կաշառք տալու պատրաստակամությամբ: Մինչդեռ, ՚կարծեցյալ միջնորդությանՙ պարագայում գնահատման է արժանի ոչ թե ցանկացած նախաձեռնությունը, այլ ուղղակիորեն կաշառք տալու նախաձեռնությունը, որը սույն գործով ցուցաբերվել է 26.08.2013թ. ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնի դիմաց Մ.Բաբաջանյանի կողմից: Դատարանի դատավճռում արված հետևություններից թերևս կարելի է ենթադրել, որ բոլոր այն դեպքերում, երբ անձը բարձրաձայնում է իր մոտ առկա խնդիրների մասին, ապա այդ իրավիճակը պետք է գնահատել, որ կաշառք տալու նախաձեռնություն ցուցաբերում է կաշառք տվողը: Այդպիսի մեկնաբանության պայմաններում գործնականում գրեթե անհնարին կարող է դառնալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի որոշման պահանջների կատարումը: Մինչդեռ, վճռաբեկ դատարանը բողոքում մեջբերված որոշմամբ իրավական դիրքորոշում է հայտնել, որ ՚այն դեպքերում, երբ ՚կարծեցյալ միջնորդըՙ որևէ անձի օգտին գործողություններ /անգործություն/ կատարելու նպատակով դրդում է անձին իրեն փոխանցել կաշառքի առարկան, որպեսզի ինքը փոխանցի պաշտոնատար անձին, սակայն ի սկզբանե նման մտադրություն չի ունենում, այլ ցանակնում է հափշտակել այն, ապա արարքը պետք է որակվի համակցության կանոններով` որպես խարդախություն և կաշառք տալու փորձի դրդչությունՙ: Այսպիսով, առաջին ատյանի դատարանը, սույն գործով Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ անմեղ ճանաչելու դրվագով կայացնելով արդարացման դատավճիռ, թույլ է տվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի պահանջների խախտում, այն է` գործի փաստական հանգամանքների մասին դատական ակտում շարադրված հետևությունները չեն համապատասխանում դատարանում հետազոտված ապացույցներին: 2. Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող դատավճիռը անհիմն է նաև ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով: Դատարանը Մհեր Բաբաջանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի չի առել նրան վերագրվող արարքի բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև այն, թե կոնկրետ պատժի տեսակը ընտրելիս, ինչպես կարելի է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում սահմանված պատժի նպատակներին, ինչի արդյունքում ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակել է ակնհայտ մեղմ պատիժ: Այսպիսով, նկատի ունենալով, որ Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասույթյան առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի ապրիլի 14-ի վերոնշյալ դատավճռով թույլ է տրվել դատական սխալ, այն է` գործի փաստական հանգամանքների մասին դատական ակտում շարադրված հետևությունները չեն համապատասխանում դատարանում հետազոտված ապացույցներին, ինչպես նաև ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը ակնհայտ մեղմ լինելու պատճառով չի համապատասխանում հանցագործության բնույթին և վտանգավորության աստիճանին: Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. Վերաքննիչ բողոքում նշված հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով գործի նյութերը, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Երևան քաղաքի դատախազի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել հետևյալ պատճառաբանությամբ: Ըստ ներկայացված քրեական գործի նյութերի. Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանն իրեն մեղավոր է ճանաչել մասնակիորեն և հայտնել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում, իսկ 38-34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչում, քանի որ ինքը չի դրդել Գարեգին Շահինյանին, որ վերջինս պաշտոնատար անձանց կաշառք տա: Ինքը Գարեգին Շահինյանի հետ զրույցների ժամանակ երբևիցե չի նշել, որ անձամբ կամ մեկ այլ անձի միջոցով պետք է որևէ պաշտոնատար անձի կաշառք տա: Պաշտոնատար անձի անուն կամ պաշտոնատար անձ հասկացությունն իր կողմից երբևէ չի հիշատակվել: Գարեգին Շահինյանի որդուն արգելանքից հանելու հարցին գումարով լուծում տալու սկզբնական առաջարկը եղել է Գարեգին Շահինյանինը: 2013թ. օգոստոսի 25-ին, ժամը 17.00-ի սահմաններում տեսել է փողոցում կանգնած իր հարևաններին, այդ թվում` Գևորգ Խաչատրյանին և Արթուր Սահակյանին: Երբ մոտեցել է, նրանց հետ կանգնած Գարեգին Շահինյանն ասել է, որ որդին գտնվում է ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում: Գարեգինը գտնվել է հուսահատ և անհանգիստ վիճակում, խոսակցության ընթացքում հարցրել է, թե որտեղից կարելի է ծանոթ գտնել` որդու հարցերով զբաղվելու համար, նշել է, որ պատրաստ է նաև ՚մաղարիչՙ անել դրա համար: Այդ առաջարկով Գարեգինը դիմել է նաև իրեն, հարցրել է, թե կարող է արդյոք օգնել: Ինքը որոշել է գումար աշխատել և ասել է, որ դա լուծվող հարց է: Ինքը ցանկացել է Գարեգինի որդու գործով գումար աշխատել և այդ նպատակով կատարել է ձևական գործողություններ, այն է` ցույց է տվել, իբրև թե հետաքրքրվում է տվյալ գործով, միջամտում է, խոսել է տարբեր մարդկանց հետ և տեղեկացված է գործի հանգամանքներից: Իր նպատակը եղել այն, որ եթե գործի ընթացքը Գարեգին Շահինյանի որդու համար դրական կերպով ընթանա, ապա դա կվերագրի իրեն և այդ միջոցով գումար կաշխատի: Այդ պատրվակով իր ընկեր Արթուր Եղիազարյանի հետ գնացել է վերջինիս ընկեր Արմեն Ասլանյանի մոտ և ցանկացել է վերջինիցս տեղեկություններ իմանալ Գարեգինի որդու գործի հանգամանքների վերաբերյալ: Երբ ինքն Արմեն Ասլանյանին ասել է, որ Կենտրոնի դատարանում իրենց թաղից մի խեղճ տղայի վերաբերյալ դատ կա, նա ընդհատել է խոսակցությունը և չի թողել շարունակել այն: Նա ասել է, որ դատարանում քննվող որևէ գործի իրավունք չունի միջամտելու կամ դրա վերաբերյալ խորհուրդ տալու, որից հետո իրենք դուրս են եկել Արմեն Ասլանյանի աշխատասենյակից և հեռացել: Կրկին պնդում է, որ սկզբում ինքը գումար չի պահանջել Գարեգինից, այլ նա է իրեն առաջարկել: Հետագայում փորձել է նրանից ստանալ արդեն իսկ խոստացված գումարը և մի քանի անգամ նրա հետ զրույց է վարել: Նախաքննության մարմինը առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորված է համարել հետևյալ ապացույցներով. Տուժող Գարեգին Շահինյանը ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ 2013 թվականի օգոստոսի 24-ին իր բջջային 077-74-94-22 բջջային հեռախոսին զանգահարել է մի անծանոթ տղամարդ, որից տեղեկացել է, որ որդուն՝ Գագիկ Շահինյանին բերման են ենթարկել ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին: Անմիջապես գնացել է ոստիկանություն և տեղեկացել է, որ որդին կողոպուտի փորձ կատարելու կասկածանքով ձերբակալվել է: 25.08.2013 թվականին իրենց բակում պատահաբար հանդիպել է հարևան Մհեր Բաբաջանյանին, որը տեղեկանալով այն մասին, որ Գագիկ Շահինյանին ձերբակալել են, առաջարկել է իր օգնությունը՝ վերջինիս քրեական պատասխանատվությունից ազատելու համար: 26.08.2013 թվականին Մհեր Բաբաջանյանի հետ հանդիպել է ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնի դիմաց, որի ժամանակ վերջինս հայտնել է, որ Գագիկ Շահինյանին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու և գործը կարճելու համար հարկավոր է 4000-ից 5000 ԱՄՆ դոլար գումար տալ: Նրան պատասխանել է, որ դա մեծ գումար է և հավաքած փող չունի: Այդ ժամանակ Մհեր Բաբաջանյանը իրեն հայտնել է, որ անհրաժեշտ է որդու նկատմամբ խափանման միջոց ընտրվի գրավը դատարանի միջոցով, որի համար անհրաժեշտ է փաստաբան, ավելացնելով, որ այդ հարցով կարող է զբաղվել ինքը ու դատարանի կողմից գրավ կիրառելու դեպքում անհրաժեշտ կլինի մուծել մոտ 500.000 ՀՀ դրամ՝ որպես գրավի գումար: 27.08.2013 թվականին իրեն զանգահարել է Մհեր Բաբաջանյանը և հայտնել, որ վարձել է փաստաբան, նրան տվել է 40.000 ՀՀ դրամ: Այնուհետև Երևան քաղաքի Նար-Դոսի փողոցում հանդիպել են միմյանց և Մհեր Բաբաջանյանին փոխանցել է 40.000 ՀՀ դրամը, որպես փաստաբանի վարձավճար: Դատական նիստի ավարտից հետո իր բջջային 077-74-94-22 հեռախոսահամարին զանգահարել է Մհեր Բաբաջանյանը իր 093-40-80-99 հեռախոսահամարից, հայտնել, որ դատարանը խափանման միջոց է ընտրել գրավը, իրեն է փոխանցել դատարանի որոշումը, որից հետո սկսել է պարբերաբար զանգահարել իրեն և հանդիպել, այդ ընթացքում իրենից պահանջելով 2000 ԱՄՆ դոլար՝ գրավը որպես խափանման միջոց կիրառելու դիմաց, ինչպես նաև ևս 2000 ԱՄՆ դոլար՝ որդուն քրեական պատասխանատվությունից ազատելու համար: 27.08.2013 թվականին տանը գտնվելու ժամանակ ինքը պատմել է կնոջը՝ Գոհար Սաֆարյանին և որդուն՝ Գագիկ Շահինյանին, որ Մհեր Բաբաջանյանը իրենից պահանջում է 2000 ԱՄՆ դոլար, որդու նկատմամբ գրավը որպես խափանման միջոց ընտրելու դատարանի որոշմանը միջամտելու հարցում: Միաժամանակ հայտնել է, որ վերջիններիս գումարի չափը քիչ է ասել, որ շատ չանհանգստանան: Գումարները պահանջելիս Մհեր Բաբաջանյանը նշել է, որ նշված գումարները նախատեսված են ոմն անձանց համար, ովքեր միջամտել են գործին, սակայն չի նշել վերջիններիս ով լինելը: Ինքը համաձայնել է Մհեր Բաբաջանյանին գումար տալ, սակայն խնդրել է, որ մի քիչ սպասի, մինչև գումար կհավաքի: 2013 թվականի օգոստոսի 27-ից սկսած մինչ 2013 թվականի սեպտեմբերի 12-ն ընկած ժամանակահատվածում պարբերաբար Մհեր Բաբաջանյանն իր 093-40-80-99 հեռախոսահամարից զանգահարել է իր 077-74-94-22 հեռախոսահամարին և մի քանի անգամ հանդիպել իր հետ, որի ընթացքում շարունակել է պահանջել գումարները: Միաժամանակ նշել է, որ 2013 թվականի օգոստոսի 29-ին Մհեր Բաբաջանյանը այցելել է իրենց բնակարան, որտեղ իրեն առաջարկել է միասին գնալ ինչ որ գործարան, որտեղ մարդիկ են սպասում, սակայն ինքը չի համաձայնել որևէ տեղ գնալ: Այդ հանդիպման ժամանակ տանը եղել են իր որդին՝ Գագիկ Շահինյանը և կինը՝ Գոհար Սաֆարյանը, որոնք տեսել են Մհեր Բաբաջանյանին: 2013 թվականի օգոստոսի 30-ին ինքը որոշել է կատարվածի մասին հայտնել իրավապահ մարմիններին և հաղորդում տվել ՀՀ կառավարությանն առընթեր ազգային անվտանգության ծառայությունում: Մհեր Բաբաջանյանին վերջին անգամ տեսել է 2013 թվականի սեպտեմբերի 12-ին պատահաբար Կենտրոն վարչական տարածքում՝ Խանջյան փողոցում գտնվող ՚Բոչկաՙ սրճարանի մոտ, որի ընթացքում վերջինս իրենից կրկին գումար է պահանջել, որի ժամանակ ինքը հայտնել է, որ ոչ մի գումար չի պատրաստվում տալ որևէ մեկին: Գարեգին Շահինյանը միաժամանակ իր ցուցմունքում նշել է, որ Մհեր Բաբաջանյանի հետ ունեցել է հեռախոսազրույցներ, որոնց ընթացքում վերջինս գումար է պահանջել, ինքը հեռախոսի միջոցով ձայնագրել և պահել է լազերային սկավառակի վրա այդ խոսակցությունների ձայնագրությունները, որն էլ ներկայացրել է նախաքննական մարմնին: Իր ցուցմունքները Գարեգին Շահինյանը պնդել է Մհեր Բաբաջանյանին առերես հարցաքննության ժամանակ /հ. 1, գ.թ- 71-72, 100-106, 169-171, 211-212, 258-259/: Վկա Գոհար Սաֆարյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2013 թվականի օգոստոսի 24-ին, ժամը 23:00-ի սահմաններում տուն է եկել ամուսինը՝ Գարեգին Շահինյանը և ասել, որ տղան՝ Գագիկ Շահինյանը գտնվում է ոստիկանության Կետնրոնականի բաժնում, նա վիճաբանել է և նրան բաց կթողեն շուտով: Հաջորդ օրը՝ օգոստոսի 25-ին առավոտյան ամուսինը գնացել է Կենտրոնականի ոստիկանության բաժին և երեկոյան ժամը 21:00-ի սահմաներում տուն վերադառնալով պատմել, որ փողոցում պատահաբար տեսել է հարևան Մհեր Բաբաջանյանին, որը իմանալով որդու հետ կատարվածի մասին, առաջարկել է իր օգնությունը Գագիկ Շահինյանին ազատ արձակելու գործում: Մհեր Բաբաջանյանը ասել է իր օգնությունը ներկայացրել է որպես լավություն և դրա դիմաց ոչինչ չի պահանջել: 27.08.2013-ի առավոտյան ամուսինը կրկին գնացել է ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին՝ տեղեկություն իմանալու և ժամը 11:00-ի սահմաներում տուն վերադարռնալով պատմել է, որ Մհեր Բաբաջանյանը իրեն տեղեկացել է, որ այդ օրը որդու խափանման միջոցի հարցն է քննարկվելու դատարանում և անհրաժեշտ է գտնել 500.000 ՀՀ դրամ գումար, որ գրավի դիմաց որդուն բաց թողնեն: Իրենց խնայողություններից բացի, Ռուսաստանի Դաշնությունում բնակվող հարազատներից որոշակի գումար խնդրելով, իրենք հավաքել են 500.000 ՀՀ դրամը և բացի դրանից էլ 40.000 ՀՀ դրամ էլ առանձնացրել՝ դատապաշտպանին տալու համար, որին գտել էլ Մհեր Բաբաջանյանը: Ժամը 16.00-ի սահմաններում ամուսնուն զանգահարել է Մհեր Բաբաջանյանը և ասել, որ դատը ավարտվել է, պետք է մուծվի գրավի գումարը և որդուն ազատ կարձակեն: Այդ ժամանակ ամուսինը գնացել է նշված գործողությունները կատարելու և ժամը 18.00-ի սահմաններում որդու՝ Գագիկ Շահինյանի հետ միասին տուն են վերադարձել: Ամուսնուց տեղեկացել է նաև, որ Մհեր Բաբաջանյանը 2000 ԱՄՆ դոլար է պահանջել, որ Գարիկի վերաբերյալ քրեական գործը կարճվի, սակայն գումար հայթհայթելու պատրվակով ինքը ժամանակ է խնդրել: Մի ժամ անց ամուսնու բջջային հեռախոսին սկսել են զանգեր գալ, որի ժամանակ Գարեգին Շահինյանը առանձնանցել և խոսել է: Երեկոյան միայն ամուսինը պատմել է, որ Մհեր Բաբաջանյանը անընդհատ զանգել և պահանջել է 2000 ԱՄՆ դոլար գումարը: Այդպիսի զանգերը շարունակվել են հաջորդ երկու երեք օրերի ընթացքում: Մի անգամ էլ իրենց տուն եկել է Մհեր Բաբաջանյանը, որի հետ ամուսինը առանձնացել և պատշգամբում զրուցել է: Այդ զրույցը ամբողջովին չի լսել, սակայն պատշգամբ դուրս գալու ժամանակ լսել է, որ Մհեր Բաբաջանյանն ամուսնուն առաջարկել է ինչ որ գործարան գնալ, սակայն ամուսինը չի գնացել, իսկ Մհեր Բաբաջանյանը հեռացել է: Դրանից հետո Մհեր Բաբաջանյանը իրենց տուն այլևս չի եկել, սակայն նրա զանգերը շարունակվել են: Հետագայում վերաքննիչ դատարանում խափանման միջոցի քննարկման համար ամուսինը դիմել փաստաբան Վարդուհի Գևորգյանի ծառայություններին, որը առաջին ատյանի դատարանում պաշտպանել էր որդու՝ Գագիկի շահերը և տեղեկացել, որ Մհեր Բաբաջանյանը Վարդուհի Գևորգյանին տվել է ոչ թե 40.000 ՀՀ դրամ գումար, այլ 20.000 ՀՀ դրամ գումար որպես վարձավճար /հ. 1, գ.թ. 90-94/: Վկա Գագիկ Շահինյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2013 օգոստոսի 24-ին իրեն բերման են ենթարկել ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին, որտեղ կողոպուտի փորձ կատարելու կասկածանքով ձերբակալել են: 2013 թվականի օգոստոսի 27-ին իրեն տեղափոխել են Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան, որտեղ քննության էր առնվելու կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու մասին քննիչի միջնորդությունը: Մինչ դատական նիստը սկսելը նիստերի դահլիճի դռան մոտ տեսել է իրենց թաղամասի բնակիչ Մհեր Բաբաջանյանին, որը մատնացույց անելով մի կնոջ ասել է, որ իր փաստաբանն է ու հեռացել: Դատական նիստի ժամանակ տեղեկացել է, որ փաստաբանի անունը Վարդուհի է: Խափանման միջոցի միջնորդության քննարկման արդյունքում դատարանը որոշել է գրավը որպես խափանման միջոց կիրառել, դրա չափը սահմանելով 500.000 ՀՀ դրամ: Դատական նիստի ավարտից հետո իրեն տեղափոխել են ՁՊՎ, որտեղից էլ մի քանի ժամ անց իր հոր ուղեկցությամբ գնացել է տուն: Երեկոյան տանը խոսակցության ժամանակ հայրը ասել է, որ 2000 ԱՄՆ դոլար է հարկավոր, որ քրեական գործը կարճվի: Այդ ժամանակ նա խոսակցությունը չի շարունակել և հաջորդ օրը միայն հորից տեղեկացել է, որ այդ գումարը ուզում է իրենց հարևան Մհեր Բաբաջանյանը, սակայն այլ մանրամասներ չի իմացել: Այդ օրվանից սկսած հոր հեռախոսահամարին բազմաթիվ զանգեր են կատարվել, որի ժամանակ հայրը առանձնացել է և զրուցել: Մի անգամ էլ իրենց տուն է եկել Մհեր Բաբաջանյանը, որի հետ հայրը առանձնացել է պատշգամբում և զրուցել: Խոսակցությունը ինքը չի լսել, սակայն պատշգամբ դուրս գալուց լսել է, թե ինչպես է Մհեր Բաբաջանյանն առաջարկում հորը գնալ ինչ որ տեղ, իսկ հայրը հրաժարվում է /հ. 1, գ.թ. 96-98/: Վկա Վարդուհի Գևորգյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2013 թվականի օգոստոսի 27-ին գտնվել է Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծի 23 շենքի 7 հասցեում գտնվող գրասենյակում, ուր եկել է մի անծանոթ տղամարդ, ներկայացել Մհեր անվամբ և հայտնել, որ Կնտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանում դատական նիստ է լինելու, որի ժամանակ անհրաժեշտ է գրավի միջնորդություն ներկայացնել: Միաժամանակ Մհերն իրեն տվել է 20.000 ՀՀ դրամ գումար՝ նիստին մասնակցելու համար և ուղեկցել դատարան: Դատական նիստի ժամանակ ինքը դատարանին միջնորդել է խափանման միջոց կիրառել գրավը, դատարանը այն բավարարել է՝ գրավի գումարի չափը սահմանելով 500.000 ՀՀ դրամ: Դատական նիստի ավարտից հետո ինքը ստացել է դատարանի որոշումը, այն փոխանցել է Մհերին և վերջինիս հետ կնքել համապատասխան պայմանագիր: Դրանից մի քանի օր հետո, ստույգ օրը չի հիշում թե երբ, իրեն զանգահարել է Գարեգին Շահինյանը և խնդրել, որպեսզի վերքաննիչ դատարանում ինքը պաշտպանի որդու շահերը: Ծառայությունների մատուցման պայմանագիր կնքելու ժամանակ Գարեգին Շահինյանին տեղեկացրել է, որ ինչպես և նախկին պայմանագիրը կնքելու ժամանակ, այս անգամ էլ նրա վարձավճարը կազմելու է 20.000 ՀՀ դրամ, որից Գարեգին Շահինյանը զարմացել է և ասել, որ Մհեր Բաբաջանյանը իրենից վերցրել է 40.000 ՀՀ դրամ գումար որպես փաստաբանի վարձավճար: Վկա Արմեն Ասլանյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ աշխատում է Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանում որպես աշխատակազմի ղեկավար: 2013 թվականի օգոստոսի 27-ին գտնվել է աշխատավայրում՝ Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծի 23/1 հասցեում, երբ իրեն զանգել է իր հարևան Արթուր Եղիազարյանը և ասել, որ խորհուրդ ունի հարցնելու և ցանկանում է հանդիպել: Ինքը Արթուր Եղիազարյանին հրավիրել է իր աշխատասենյակ: Քիչ անց դատարանի անցագրային կետից իրեն տեղեկացրել են, որ Արթուր Եղիազարյանը մենակ չի եկել, նրա հետ կա ևս մեկ հոգի և իր կարգադրությամբ վերջիննրիս անցագիր են տվել և նրանք բարձրաձել են իր աշխատասենյակ, որը գտնվում է դատարանի շենքի երրորդ հարկում: Աստիճանավանդակի մոտից ինքը դիմավորել է Արթուր Եղիազարյանին և նրա հետի տղամարդուն, ուղեկցել իր սենյակ, որտեղ Արթուր Եղիազարյանը իրեն ծանոթացրել է եկած տղամարդու հետ, որին ներկայացրել է որպես թաղամասի բնակիչ՝ Մհեր անվամբ: Խոսակցության ժամանակ Մհերն ասել է, որ խորհուրդ ունի հարցնելու դատարանի հետ կապված ու սկսել է ներկայացնել, որ իրենց թաղամասից մի խեղճ երեխայի դատը պետք է լինի այդ օրը դատարանում ու ցանկացել է շարունակել, երբ ինքը ընդհատել է Մհերին ասելով, որ դատարանի հետ կապված ցանկացած հարց կամ խորհուրդ իր հետ քննարկման առարկա չի կարող լինել ու նման բաներից իրեն հարցեր չտան ու չխոսան: Այդքանով խոսակցությունը ավարտվել է և քիչ հետո Մհերը և Արթուր Եղիազարյանը միասին գնացել են: Հյուրերին ճանապարհել է մինչ աստիճանավանդակը ու տեսել, թե ինչպես են նրանք դատարանի շենքից դուրս գալիս /հ. 1, գ.թ. 220-223/: Վկա Արթուր Եղիազարյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2013 թվականի ամռանը՝ օգոստոս ամսվա վերջերին, ստույգ օրը չի հիշում թե երբ, իրեն զանգահարել է իրենց թաղամասի բնակիչ Մհեր Բաբաջանյանը և իրենք պայմանավորվել են հանդիպել, որի ընթացքում Մհերը հայտնել է, որ իրավաբանի խորհրդի կարիք ունի ու հետաքրքրվել է ծանոթ իրավաբան ունենալու մասին: Հիշելով, որ իր հարևան, նույն շենքի բնակիչ Արմեն Ասլանյանը իրավաբան է ու աշխատում է Կենտրոնի դատարանում, Մհերին ասել է այդ մասին: Այնուհետև Մհերի խնդրանքով զանգահարել է Արմեն Ասլանյանին և տեղեկանալով, որ վերջինս գտնվում է աշխատավայրում ցանկություն է հայտնել հանդիպելու: Արմեն Ասլանյանը չի մերժել իրեն և ասել է, որ կարող են հանդիպել իր աշխատասենյակում: Մհեր Բաբաջանյանի հետ միասին գնացել են Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի շենք, որտեղ անցագրային կետի աշխատակիցը Արմեն Ասլանյանից կարգադրություն է ստացել երկուսին անցագրով թողնել ներս: Շենքի 3-րդ հարկում իրենց դիմավորել է Արմեն Ասլանյանը և ուղեկցել իր սենյակ, որտեղ էլ ինքը Մհերին ծանոթացրել է Արմեն Ասլանյանի հետ, ներկայացնելով որպես թաղի բնակիչ: Խոսակցության ժամանակ Արմեն Ասլանյանին տեղեկացրել է, որ Մհերը իրավաբանության հետ կապված խորհուրդ ունի հարցնելու ու Մհերը սկսել է խոսել, ներկայացնելով, որ իրենց թաղից ինչ որ երեխա Կենտրոնի դատարանի հետ կապված խնդիր ունի և ցանկացել է շարունակել խոսակցությունը, որի ժամանակ Արմեն Ասլանյանն անսպասելի ընդհատել է Մհերին և կտրուկ ասել, որ Կենտրոնի դատարանի հետ կապված ոչ մի հարց չի կարող քննարկվել կամ խորհուրդ տրվել: Այդ ժամանակ ինքը սկսել է այլ թեմաներից խոսել, փորձելով հարթել ստեղծված իրավիճակը: Նշել է միաժամանակ, որ տեղյակ չի եղել այն մասին, որ Մհերը նման հարց է ուղղելու Արմեն Ասլանյանին, այլապես Մհերին Արմենի հետ չէր ծանոթացնի: Կարճ ժամանակ անց Մհերի հետ դուրս գալով Արմենի աշխատասենյակից իջել են առաջին հարկ և դուրս եկել շենքից, որի ժամանակ Մհերը սկսել է արդարանալ, ասելով, որ պարզապես խորհուրդ է ցանկացել հարցնել իրավաբանության հետ կապված, ավել ոչինչ /հ. 1, գ.թ. 186-188, 231-234/: Ապացույց ճանաչված, այլ փաստաթուղթ հանդիսացող, հեռահաղորդակցման ծառայություններ մատուցող ընկերությունների կողմից էլեկտրոնային կրիչների` ՚CDՙ սկավառակների վրա ստացված, նախաքննությամբ պարզված մեղադրյալ Մհեր Բաբաջանյանի կողմից 2013թ.-ին շահագործված բջջային հեռախոսահամարների վերծանումներով և դրանք զննելու մասին արձանագրությամբ՝ համաձայն որի պարզված և արձանագրված զանգերի ժամանակահատվածը, հաճախականությունը, դրանց հերթականությունը հիմնավորում են քրեական գործով տուժող Գարեգին Շահինյանի ցուցմունքներն այն մասին, որ տուժող Գարեգին Շահինյանը և մեղադրյալ Մհեր Բաբաջանյանը ծանոթ են իրար ու կեղծ պատրվակով Գարեգին Շահինյանից գումար պահանջելու և ստանալու ժամանակահատվածում շփվել են միմյանց հետ /հ. 1, գ.թ. 145-163/: 2013 թվականի օգոստոսի 30-ին Գարեգին Ալբերտի Շահինյանի կողմից ՀՀ կառավարությանն առընթեր ազգային անվտանգության ծառայությունում տված հաղորդումով այն մասին, որ իր որդուն՝ Գագիկ Շահինյանին 2013 թվականի օգոստոսի 24-ին, ժամը 21.30-ի սահմաններում վիճաբանություն կատարելու և ոսկյա շղթա պոկելու համար բերման են ենթարկել ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին: Տեղեկանալով այդ մասին փորձել է տեղեկություն իմանալ որդու մասին, սակայն ոչինչ չի կարողացել անել: 25.08.2013 թվականին քննիչից տեղեկացել է, որ հարուցվել է քրեական գործ և որդուն կողոպուտ կատարելու կասկածանքով ձերբակալել են: Նույն օրը կատարվածի մասին պատմել է հարևան Մհեր Բաբաջանյանին, որը ասել է, որ կապեր ունի և կլուծի նշված խնդիրը, առանց որևէ պահանջ ներկայացնելով: 27.08.2013 թվականի հանդիպել է Մհեր Բաբաջանյանին, ումից տեղեկացել է, որ հարցերը կարգավորված են, որդու նկատմամբ դատարանում խափանման միջոցը կփոխվի և գրավի դիմաց բաց կթողեն, որի համար պետք է մուծվի 500.000 ՀՀ դրամ գումար և նշված հարցը լուծելու համար պահանջել է լրացուցիչ 5000 ԱՄՆ դոլար գումար, որի չափը սակարկել է, գումարի չափը հասցնելով մինչև 4000 ԱՄՆ դոլարի: Այնուհետև Մհեր Բաբաջանյանի պահանջով նրան տվել է 40.000 ՀՀ դրամ գումար, որպես փաստաբանի վարձավճար և պայմանավորվել են, որ պահանջած 4000-ից 2000 ԱՄՆ դոլարը տալ նույն օրը, իսկ մնացած 2000 ԱՄՆ դոլարը 3-4 օր հետո: Մհեր Բաբաջանյանին հանդիպել է Նար Դոս փողոցում, վերջինիցս վերցրել դատարանի որոշումը, դատարանի հաշվեհամարին վճարել 500.000 ՀՀ դրամ գումարը և որդուն տարել տուն: Այդ օրվանից սկսած Մհեր Բաբաջանյանը բավական հաճախակի օրվա տարբեր ժամերին 093-40-80-99 հեռախոսահամարից սկսել է զանգահարել իր 077-74-94-22 հեռախոսահամարին և գումար պահանջել, իսկ ինքը ամեն կերպ փորձել է ժամանակ ձգել, ամեն անգամ նոր պատճառաբանություն բերելով: Մհեր Բաբաջանյանը նաև այցելել է իր բնակարան, փորձել է իրեն տանել ինչ որ գործարան, ինչ որ մարդկանց հետ հանդիպելու համար, սակայն ինքը որևէ տեղ չի գնացել ու կատարվածի մասին 30.08.2013 թվականին հաղորդում է տվել ազգային անվտանգության ծառայությունում /հ. 1, գ.թ. 5-7/: Ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանում, դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները. Տուժող Գարեգին Շահինյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2013 թվականի օգոստոսի 24-ին իր 077-74-94-22 բջջային հեռախոսին զանգահարել է մի անծանոթ տղամարդ և տեղեկացրել է, որ իր որդի Գագիկ Շահինյանը բերման է ենթարկվել ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին: Գնացել է ոստիկանություն և տեղեկացել է, որ որդուն ձերբակալել են: 25.08.2013թ. դուրս է եկել փողոց, որտեղ տեսել է իր հարևաններ Գևորգին, Արթուրին և Մհերին: Բացի նշվածներից` փողոցում եղել են նաև այլ անձինք, սակայն նրանց չի հիշում, քանի որ այդ օրերին ինքը գտնվել է բավականին անհանգիստ վիճակում: Մոտեցել է նրանց, հայտնել է իր որդի Գագիկ Շահինյանի ձերբակալված լինելու մասին, հարցրել է, թե ով կարող է օգնել որդուն ազատելու հարցում և խնդրել է նրանց օգնությունը: Հնարավոր է, որ խոստացել է դրա դիմաց վարձահատույց լինել: Այդ ժամանակ Մհեր Բաբաջանյանն իրեն ասել է, որ կճշտի հարցի լուծման հնարավոր տարբերակները և կտեղեկացնի իրեն: Այդ օրը Մհերի և իր միջև գումարային խոսակցություն չի եղել: 26.08.2013թ. Մհեր Բաբաջանյանի հետ գնացել է ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին: Ինքը սպասել է դրսում, իսկ Մհեր Բաբաջանյանը մտել է շենք: Այնտեղից դուրս գալով` նա կատակով ասել է, որ իրեն պետք է տա 10.000 ԱՄՆ դոլար: Այդ պահին իրեն գումարի չափը չի հետաքրքրել: Հետո Մ. Բաբաջանյանն իրեն ասել է, որ Գագիկ Շահինյանին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու և գործը կարճելու համար հարկավոր է 4000-ից 5000 ԱՄՆ դոլար գումար, ինքն էլ պատասխանել է, որ դա մեծ գումար է և այդքան գումար չունի: Հաջորդ օրը Մհեր Բաբաջանյանն իրեն հայտնել է, որ անհրաժեշտ է փաստաբան, որպեսզի որդու նկատմամբ, դատարանի որոշմամբ որպես կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց ընտրվի գրավը, այդ հարցով ինքը կարող է զբաղվել և դատարանի կողմից գրավ կիրառելու դեպքում անհրաժեշտ կլինի մուծել մոտ 500.000 ՀՀ դրամ՝ որպես գրավի գումար: Մհեր Բաբաջանյանն իրեն օգնել է իր որդի Գագիկ Շահինյանի նկատմամբ հարուցված քրեական գործի շրջանակներում նրա նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց գրավ կիրառելու հարցում: 27.08.2013 թվականին Մհեր Բաբաջանյանը զանգահարել է իրեն և հայտնել, որ վարձել է փաստաբան, նրան տվել է 40.000 ՀՀ դրամ: Երևան քաղաքի Նար-Դոսի փողոցում հանդիպել է Մհեր Բաբաջանյանին, փոխանցել է 40.000 ՀՀ դրամ գումարը` որպես փաստաբանի վարձավճար: Դատական նիստի ավարտից հետո Մհեր Բաբաջանյանը զանգահարել և հայտնել է, որ դատարանի որոշմամբ որդու` Գագիկ Շահինյանի նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրվել գրավը, դրանից հետո իրեն է փոխանցել դատարանի որոշումը: Մ. Բաբաջանյանը պարբերաբար զանգահարել, հանդիպել է իրեն և գրավը որպես խափանման միջոց կիրառելու դիմաց պահանջել է 2000 ԱՄՆ դոլար, ինչպես նաև որդուն քրեական պատասխանատվությունից ազատելու համար ևս 2000 ԱՄՆ դոլար: Մհեր Բաբաջանյանի կողմից պահանջվող այդ 2000 ԱՄՆ դոլարի մասին պատմել է իր կին Գոհար Սաֆարյանին և որդի Գագիկ Շահինյանին: Գումարի չափը նրանց քիչ է ասել, որ շատ չանհանգստանան: Մ.Բաբաջանյանը գումարները պահանջելիս չի նշել, որ այդ գումարները տալու է որևէ պաշտոնյայի: Նա միայն պահանջել է գումար, բայց թե ում պետք է տրվեր այն և այդ անձը պաշտոնյա է, թե ոչ` իրեն չի ասել, ինքն էլ չի հարցրել, քանի որ իրեն հետաքրքրել է միայն որդու ազատվելը: Ինքը համաձայնվել է Մհեր Բաբաջանյանին գումար տալ, սակայն խնդրել է, որ մի քիչ սպասի` մինչև գումար կհավաքի: Պարբերաբար զանգերից և հանդիպումներից բացի, 2013 թվականի օգոստոսի 29-ին Մհեր Բաբաջանյանն այցելել է իրենց բնակարան և առաջարկել է միասին գնալ ինչ որ գործարան, որտեղ մարդիկ են սպասում, սակայն ինքը չի համաձայնվել որևէ տեղ գնալ: Այդ հանդիպման ժամանակ տանը եղել են իր որդի Գագիկ Շահինյանը և կինը` Գոհար Սաֆարյանը, որոնք տեսել են Մհեր Բաբաջանյանին: 2013 թվականի օգոստոսի 30-ին ինքը որոշել է կատարվածի մասին հայտնել իրավապահ մարմիններին և հաղորդում է տվել ՀՀ կառավարությանն առընթեր ազգային անվտանգության ծառայությունում: Մհեր Բաբաջանյանին վերջին անգամ տեսել է 2013 թվականի սեպտեմբերի 12-ին, պատահաբար, Կենտրոն վարչական տարածքում` Խանջյան փողոցում գտնվող ՚Բոչկաՙ սրճարանի մոտ: Նա կրկին գումար է պահանջել, իսկ ինքը հայտնել է, որ ոչ մի գումար չի պատրաստվում տալ որևէ մեկին: Ինքը Մհեր Բաբաջանյանի հետ ունեցած հեռախոսազրույցները ձայնագրել և պահել է լազերային սկավառակի վրա, որը ներկայացրել է նախաքննական մարմնին: Որդուն պատասխանատվությունից ազատելու համար վարձահատույց լինելու առաջարկն սկզբում իր կողմից անելու հանգամանքը հաստատել կամ հերքել չի կարող, քանի որ այդ օրերին գտնվել է խառնաշփոթ վիճակում: Վկա Գոհար Սաֆարյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ամբաստանյալ Մհեր Բաբաջանյանին ճանաչում է որպես հարևանի: 2013 թվականի օգոստոսի 24-ին, ժամը 23.00-ի սահմաններում տուն է եկել իր ամուսին Գարեգին Շահինյանը և ասել, որ որդին վիճաբանություն կատարելու համար գտնվում է ոստիկանության Կետնրոնականի բաժնում և նրան շուտով բաց կթողեն: Հաջորդ օրը, օգոստոսի 25-ի առավոտյան ամուսինը գնացել է ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին, իսկ երեկոյան ժամը 21:00-ի սահմաներում վերադարձել է տուն և պատմել, որ փողոցում պատահաբար տեսել է հարևան Մհեր Բաբաջանյանին, իսկ վերջինս իմանալով որդու հետ կատարվածի մասին` առաջարկել է իր օգնությունը նրան ազատ արձակելու հարցում: Մհեր Բաբաջանյանն իր օգնությունը ներկայացրել է որպես լավություն և դրա դիմաց ոչինչ չի պահանջել: 27.08.2013-ի առավոտյան ամուսինը կրկին գնացել է ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին` տեղեկություն իմանալու, ժամը 11:00-ի սահմաներում վերադարձել է տուն և պատմել է, որ Մհեր Բաբաջանյանն իրեն տեղեկացել է որդու նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկման մասին և հայտնել է, որ գրավի դիմաց որդուն բաց թողնելու համար անհրաժեշտ է 500.000 ՀՀ դրամ գումար: Իրենց խնայողություններից բացի, Ռուսաստանի Դաշնությունում բնակվող հարազատներից որոշակի գումար են խնդրել: Նույն օրը ժամը 16:00-ի սահմաններում ամուսնուն զանգահարել է Մհեր Բաբաջանյանը և ասել, որ դատն ավարտվել է, պետք է մուծվի գրավի գումարը, որպեսզի որդուն ազատ արձակեն: Ամուսինը գնացել է 500.000 ՀՀ դրամ գումարը գրավի դիմաց վճարելու և պաշտպանին 40.000 ՀՀ դրամ գումար տալու: Երեկոյան, ժամը 18:00-ի սահմաններում ամուսինն ու որդին վերադարձել են տուն: Ամուսնուց տեղեկացել է նաև, որ Մհեր Բաբաջանյանը 2000 ԱՄՆ դոլար գումար է պահանջել, որ Գարիկի վերաբերյալ քրեական գործը կարճվի, սակայն գումար հայթհայթելու պատրվակով ինքը ժամանակ է խնդրել: Ամուսինն իրեն պատմել է, որ Մհեր Բաբաջանյանն անընդհատ զանգում և պահանջում է 2000 ԱՄՆ դոլար գումարը: Մի անգամ Մհեր Բաբաջանյանն իրենց տուն է եկել և ամուսնուն առաջարկել է դուրս գալ խոսելու, սակայն ամուսինը չի համաձայնվել և զրուցել են իր ներկայությամբ: Մհեր Բաբաջանյանի կողմից որևէ վատ արարք չի նկատել, նրան ճանաչել է որպես դրական անձ: Դրանից հետո Մհեր Բաբաջանյանն իրենց տուն այլևս չի եկել, սակայն նրա զանգերը շարունակվել են: Հետագայում, վերաքննիչ դատարանում խափանման միջոցի հարցի քննարկման համար ամուսինը կրկին դիմել է փաստաբան Վարդուհի Գևորգյանին: Նա առաջին ատյանի դատարանում պաշտպանել էր որդու շահերը: Նրանից տեղեկացել են, որ Մհեր Բաբաջանյանը փաստաբանական ծառայություն մատուցելու դիմաց Վարդուհի Գևորգյանին տվել է 20.000 ՀՀ դրամ գումար: Իրեն հայտնի չէ, թե ինչու է Մհեր Բաբաջանյանը գումարներ պահանջել: Վկա Գագիկ Շահինյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2013 օգոստոսի 24-ին իրեն բերման են ենթարկել ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին, որտեղ կողոպուտի փորձ կատարելու կասկածանքով ձերբակալել են: Ոստիկանությունում գտնվելու ժամանակ ինքը մի պահ տեսել է Մհեր Բաբաջանյանին, սակայն ոչինչ չեն խոսել: 2013 թվականի օգոստոսի 27-ին իրեն տեղափոխել են Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան` իր նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու մասին քննիչի միջնորդության քննարկմանը մասնակցելու համար: Մինչև դատական նիստը սկսելը նիստերի դահլիճի դռան մոտ տեսել է Մհեր Բաբաջանյանին: Վերջինս մատնացույց է արել մի կնոջ, ասել, որ նա փաստաբանն է, պետք է միջնորդի գրավ կիրառել ու հեռացել է: Մինչև դատական նիստը սկսելը փաստաբանը ծանոթացել է քրեական գործի նյութերին: Դատական նիստի ժամանակ տեղեկացել է, որ փաստաբանի անունը Վարդուհի է: Միջնորդության քննարկման արդյունքում դատարանը որոշում է կայացրել որպես կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառել գրավը` գումարի չափը սահմանելով 500.000 ՀՀ դրամ: Դատական նիստի ավարտից հետո իրեն տեղափոխել են ՁՊՎ, որտեղից էլ մի քանի ժամ անց իր հոր ուղեկցությամբ գնացել է տուն: Երեկոյան, տանը խոսակցության ժամանակ հայրն ասել է, որ անհրաժեշտ է 2000 ԱՄՆ դոլար գումար` իր նկատմամբ հարուցված քրեական գործը կարճելու համար: Ինքը խոսակցությունը չի շարունակել: Հաջորդ օրը հորից տեղեկացել է, որ այդ գումարը ուզում է իրենց հարևան Մհեր Բաբաջանյանը, սակայն այլ մանրամասներ չի իմացել: Այդ օրվանից սկսած հոր հեռախոսահամարին բազմաթիվ զանգեր են կատարվել, որի ժամանակ հայրը առանձնացել է և զրուցել: Մի անգամ էլ իրենց տուն է եկել Մհեր Բաբաջանյանը, որի հետ հայրը առանձնացել է պատշգամբում և զրուցել: Խոսակցությունն ինքը չի լսել, սակայն պատշգամբ դուրս գալուց լսել է, թե ինչպես է Մհեր Բաբաջանյանն առաջարկում հորը գնալ ինչ որ տեղ, իսկ հայրը հրաժարվում է: Վկա Վարդուհի Գևորգյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2013 թվականի օգոստոսի 27-ին գտնվել է Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծի պողոտայի թիվ 23 շենքի թիվ 7 հասցեում գտնվող գրասենյակում, երբ գրասենյակ է այցելել Մհեր Բաբաջանյանը և ասել, որ Երևանի Կնտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանում դատական նիստ է լինելու, որով անհրաժեշտ է գրավի միջնորդություն ներկայացնել: Ինքը հետաքրքրվել է գրավի գումարի առկայությամբ և համաձայնվել է մատուցել անհրաժեշտ փաստաբանական ծառայություն, որի համար Մհերն իրեն տվել է 20.000 ՀՀ դրամ գումար և ուղեկցել դատարան: Դատարանում կարգադրիչներն իրեն ասել են, թե որ դահլիճում է տեղի ունենալու միջնորդության քննարկումը: Դատական նիստի ժամանակ ինքը դատարանին միջնորդել է որպես կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց Գագիկ Շահինյանի նկատմամբ կիրառել գրավը: Դատարանն իր միջնորդությունը բավարարել է և որոշել որպես կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառել գրավը` գումարի չափը սահմանելով 500.000 ՀՀ դրամ: Դատական նիստի ավարտից հետո ինքը ստացել է դատարանի որոշումը, այն փոխանցել է Մհեր Բաբաջանյանին և վերջինիս հետ կնքել համապատասխան պայմանագիր: Դրանից մի քանի օր հետո, ստույգ օրը չի հիշում, իրեն է զանգահարել Գարեգին Շահինյանը և խնդրել է վերաքննիչ դատարանում կրկին պաշտպանել որդու շահերը: Ծառայությունների մատուցման պայմանագիր կնքելու ժամանակ Գարեգին Շահինյանին տեղեկացրել է, որ ինչպես և նախկին պայմանագիրը կնքելու ժամանակ, այս անգամ էլ նրա վարձավճարը կազմելու է 20.000 ՀՀ դրամ: Վկա Արմեն Ասլանյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ աշխատում է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանում որպես աշխատակազմի ղեկավար: 2013 թվականի օգոստոսի 27-ին գտնվել է Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծի պողոտայի թիվ 23/1 հասցեում գտնվող իր աշխատավայրում: Իրեն զանգահարել է իր հարևան Արթուր Եղիազարյանը և ասել, որ խորհուրդ ունի հարցնելու, ցանկանում է հանդիպել: Ինքն Արթուր Եղիազարյանին հրավիրել է իր աշխատասենյակ: Քիչ անց դատարանի անցագրային կետից իրեն տեղեկացրել են, որ Արթուր Եղիազարյանի հետ կա ևս մեկ հոգի: Իր կարգադրությամբ վերջիններիս տրվել են անցագրեր և նրանք բարձրացել են դատարանի շենքի երրորդ հարկում գտնվող իր աշխատասենյակ: Աստիճանավանդակի մոտից ինքը դիմավորել է Արթուր Եղիազարյանին և նրա հետ եկած տղամարդուն, ուղեկցել է իր աշխատասենյակ, որտեղ Արթուր Եղիազարյանն իրեն ծանոթացրել է եկած տղամարդու հետ: Վերջինիս ներկայացրել է Մհեր անվամբ: Խոսակցության ժամանակ Մհերն ասել է, որ խորհուրդ ունի հարցնելու դատարանի հետ կապված ու սկսել է ներկայացնել, ասելով` ՚իրենց թաղամասից մի խեղճ երեխայի դատը պետք է լինի այդ օրը դատարանումՙ: Մհերը ցանկացել է շարունակել իր միտքը, սակայն նրան ընդհատել և ասել է, որ դատարանի հետ կապված ցանկացած հարց կամ խորհուրդ իր հետ քննարկման առարկա չի կարող լինել: Պահանջել է նման հարցեր չտալ և խոսակցությունը չշարունակել: Այդքանով խոսակցությունն ավարտվել է և քիչ հետո Մհերն ու Արթուր Եղիազարյանը միասին դուրս են եկել իր աշխատասենյակից: Ինքը հյուրերին ճանապարհել է մինչ աստիճանավանդակը և տեսել է, թե ինչպես են նրանք դատարանի շենքից դուրս գալիս: Վկա Արթուր Եղիազարյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2013 թվականի ամռանը, օգոստոս ամսվա վերջերին իրեն զանգահարել է իրենց թաղամասի բնակիչ Մհեր Բաբաջանյանը և պայմանավորվել են հանդիպել: Հանդիպման ընթացքում Մհերը հայտնել է, որ իրավաբանական խորհրդի կարիք ունի և հետաքրքրվել է ծանոթ իրավաբան ունենալու մասին: Հիշելով, որ իր հարևան Արմեն Ասլանյանն իրավաբան է և աշխատում է Կենտրոնի դատարանում` Մհերին ասել է այդ մասին: Այնուհետև Մհերի խնդրանքով զանգահարել է Արմեն Ասլանյանին, տեղեկացել է, որ վերջինս գտնվում է աշխատավայրում և ցանկություն է հայտնել հանդիպելու: Արմեն Ասլանյանը չի մերժել իրեն և ասել է, որ կարող են հանդիպել իր աշխատասենյակում: Մհեր Բաբաջանյանի հետ միասին գնացել են Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի շենք: Անցագրային կետի աշխատակիցը Արմեն Ասլանյանից կարգադրություն է ստացել երկուսին անցագրով թողնել ներս: Շենքի 3-րդ հարկում իրենց դիմավորել է Արմեն Ասլանյանը և ուղեկցել իր սենյակ, որտեղ էլ ինքը Մհերին ծանոթացրել է Արմեն Ասլանյանի հետ` ներկայացնելով որպես թաղի բնակիչ: Խոսակցության ժամանակ Արմեն Ասլանյանին տեղեկացրել է, որ Մհերը իրավաբանության հետ կապված խորհուրդ ունի հարցնելու: Մհերը հայտնել է, որ իրենց թաղից մի երեխա Կենտրոնի դատարանի հետ կապված խնդիր ունի և ցանկացել է շարունակել խոսակցությունը, սակայն Արմեն Ասլանյանն անսպասելի ընդհատել է Մհերին և կտրուկ ասել, որ Կենտրոնի դատարանի հետ կապված ոչ մի հարց իր կողմից չի կարող քննարկվել կամ խորհուրդ տրվել: Այդ ժամանակ ինքը սկսել է այլ թեմաներից խոսել և փորձել է հարթել ստեղծված իրավիճակը: Տեղյակ չի եղել այն մասին, որ Մհերը նման հարց է ուղղելու Արմեն Ասլանյանին, այլապես Մհերին Արմենի հետ չէր ծանոթացնի: Կարճ ժամանակ անց Մհերի հետ դուրս է եկել Արմենի աշխատասենյակից, իջել առաջին հարկ և դուրս եկել շենքից: Մհերը սկսել է արդարանալ, ասել է, որ պարզապես խորհուրդ է ցանկացել հարցնել իրավաբանության հետ կապված: Պաշտպանության կողմի միջնորդությամբ որպես վկա հարցաքննված Գևորգ Խաչատրյանը դատարանին հայտնել է, որ ամբաստանյալին և տուժողին ճանաչում է որպես հարևանների: Մոտավորապես տեղյակ է, թե ինչ գործով է կանչվել դատարան: Իր բջջային հեռախոսահամարն է 091-57-33-22, որը հիմնականում օգտագործում է ինքը, սակայն եղել են դեպքեր, երբ բակում խնդրել են իրենից տրամադրել հեռախոսը զանգահարելու համար և ինքը չի մերժել: Ինքը Մհերենց տուն շատ վաղուց չի գնացել: Մհերի հեռախոսահամարը իր հեռախոսի մեջ գրանցված չէ: Ինքը և Մհերը օգտվում են միևնույն համացանցից: Եղել են դեպքեր, երբ համացանցի հետ կապված հարցեր առաջանալիս զանգահարել են միմյանց: Ներկայումս ինքը ձեռք է բերել նոր համացանց: Մհերին վերջին անգամ տեսել է փողոցում 2-3 օր առաջ: Մինչև դատարան գալը տեսել է Մհերին և նրան միայն ասել է, որ դատարանից ծանուցում է ստացել: Որքանով հիշում է` մոտ մեկ տարի առաջ ամռանը, հունիս կամ օգոստոս ամիսներին, երբ փողոցում կանգնած խոսելիս է եղել Արթուր Սահակյանի հետ և այնտեղ եղել են նաև իրենց բակից այլ անձինք` եկել է Մհեր Բաբաջանյանը: Գարեգինը մոտեցել է Մհերին, նրան հայտնել է իր որդու հետ ոստկանությունում առաջացած խնդիրների մասին և ասել. ՚Մհեր ջան կարաս օգնեսՙ: Մհերն էլ վերջինիս պատասխանել է, որ ինչով կարող է` կօգնի: Մնացած ոչնչից ինքը տեղյակ չէ: Մինչև Մհերին մոտենալը` Գարեգինն իրենց հետ խոսակցություն չի ունեցել: Նախկինում չեն եղել դեպքեր, որ ինքը լսած լինի, որ Մհերը այդպիսի հարցերով կարողանում է մարդկանց օգնել: Արթուր Սահակյանի հետ դատարանում ցուցմունք տալու մասին չի զրուցել: Նրան տեսել է դատարանում: Ինքը տեղյակ չէ, թե բացի Գարեգին Շահինյանից` ուրիշ մարդ մոտեցել է Մհեր Բաբաջանյանին: Չգիտի, թե Մհերը լայն շրջապատ և պաշտոնով ընկերներ ունի` թե ոչ: Ինքը Մհերի և Գարիկի հետ նույն կարգի հարևանական հարաբերությունների մեջ է: Նշված օրը իր բջջային հեռախոսը իր մոտ է եղել: Իր, Մհերի և Գարեգինի միջև հեռավորությունը եղել է մոտ 2 մետր: Պաշտպանության կողմի միջնորդությամբ որպես վկա հարցաքննված Արթուր Սահակյանը դատարանին հայտնել է, որ ամբաստանյալին և տուժողին ճանաչում է որպես հարևանների: Մոտավորապես տեղյակ է, թե ինչ գործով է կանչվել դատարան: Ավելի մոտ հարաբերությունների մեջ է գտնվում Գարեգին Շահինյանի հետ: Ամբաստանյալի և տուժողի ընտանիքներին ճանաչում է: Իր հեռախոսհամարն է 091-43-60-50: Մհերի տան հեռախոսահանարն իրեն հայտնի չէ, իսկ նրա բջջային հեռախոսահամարը գրանցված է իր մոտ: Վերջին օրերի ընթացքում Մհերն իրեն չի զանգահարել: Որքան հիշում է` 2013թ. օգոստոսին, օրվա ընթացքում, ինքը, Գևորգը, իրենց բակի երեխաներից մի քանիսը կանգնած են եղել փողոցում, երբ Գարեգինը մոտեցել է իրենց և ասել իր որդու հետ ոստկանությունում առաջացած խնդիրների մասին: Նա խնդրել է, որ մի բան անեն: Այդ ժամանակ եկել է Մհերը: Գարեգինը դիմել է Մհերին և ասել. ՚որդիս Կենտրոնականի բաժնում է, կարող ես մի բան անել, Աստված երեխաներիդ դեմը կբերի, եթե օգնեսՙ: Նա նաև ՚մաղարիչՙ է խոստացել, սակայն այդ մասին նրա ասած կոնկրետ բառերը չի հիշում: Հետագայում Գարեգինը Մհերին խնդրել է նաև օգնել որդուն տուն բերելու հարցում և Մհերն իր ավտոմեքենայով գնացել, նրան բերել է տուն: Գարեգինն իրեն պատմել է, որ փաստաբանն ասել է, որ գրավի դիմաց որդուն բաց են թողել, սակայն գրավի չափի վերաբերյալ իրեն ոչինչ հայտնի չէ: Այդ գործով Մհեր Բաբաջանյանի դերակատարության մասին որևէ խոսակցություն չի եղել: Իրեն հայտնի չէ այնպսիսի դեպք, որ նախկինում Մհեր Բաբաջանյանը բակում նման հարցեր է լուծել: Տվյալ դեպքում, ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը գտել է, որ թե նախաքննությամբ և թե դատաքննությամբ ձեռք չեն բերվել բավարար ապացույցներ հիմնավորված համարելու համար, որ Մհեր Բաբաջանյանը կաշառք տալու դրդչության հանցափորձ է կատարել: Այդ մեղադրանքի մասով նա ենթակա է արդարացման` հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ: Միաժամանակ, ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը վերլուծելով ամբաստանյալ Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքը, նրա ցուցմունքները և գործով ձեռք բերված ապացույցները, եզրահանգել է, որ ամբաստանյալ Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, խոշոր չափերով խարդախության փորձ կատարելն ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին: Նման պայմաններում, անդրադառնալով ներկայացված վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանություններին` վիճարկվող դատական ակտն անհիմն լինելու, դատավարական իրավունքի խախտման, տուժողի կամ ամբաստանյալի կողմից նախաձեռնության գնահատման հարցում դատարանի կողմից ակնհայտ սխալ հետևության հանգելու և այլնի վերաբերյալ, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ նշվածի վերաբերյալ ներկայացված վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանություններն այն բավարարելու առումով որևէ իրավական հետևանք առաջացնել չեն կարող, հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ Սահմանադրության 22-րդ հոդվածի համաձայն` ՚/…/ Մարդուն չի կարելի հանցագործության համար մեղավոր ճանաչել, եթե արարքի կատարման պահին գործող օրենքով այն հանցագործություն չի համարվել: /…/ՙ: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն` ՚Քրեական պատասխանատվության միակ հիմքը հանցանք, այսինքն` այնպիսի արարք կատարելն է, որն իր մեջ պարունակում է քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները:ՙ: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ հոդվածի համաձայն` ՚1. Արարքի հանցավորությունը, դրա պատժելիությունը և քրեաիրավական այլ հետևանքները որոշվում են միայն քրեական օրենքով: 2. Քրեական օրենքն անալոգիայով կիրառելն արգելվում էՙ: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն` ՚Հանցագործություն է համարվում մեղավորությամբ կատարված` հանրության համար վտանգավոր այն արարքը, որը նախատեսված է սույն օրենսգրքով: /…/ՙ: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-րդ հոդվածի համաձայն` ՚Հանցափորձ է համարվում ուղղակի դիտավորությամբ կատարված այն գործողությունը /անգործությունը/, որն անմիջականորեն ուղղված է հանցանք կատարելուն, եթե հանցագործությունն ավարտին չի հասցվել անձի կամքից անկախ հանգամանքներով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-րդ հոդվածի համաձայն` 1. Կատարողի հետ մեկտեղ հանցակիցներ են համարվում կազմակերպիչը, դրդիչը և օժանդակողը: 2. /…/ 3. /…/ 4. Դրդիչ է համարվում այն անձը, ով մեկ ուրիշ անձի դրդել է հանցանք կատարելու՝ համոզելու, նյութապես շահագրգռելու, սպառնալիքի միջոցով կամ այլ եղանակով: 5. /…/ՙ: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի համաձայն` ՚1. Պաշտոնատար անձին կաշառք տալը, այսինքն՝ պաշտոնատար անձին անձամբ կամ միջնորդի միջոցով նրա կամ այլ անձի համար դրամ, գույք, գույքի նկատմամբ իրավունք, արժեթղթեր կամ որևէ այլ առավելո ւթյուն խոստանալը կամ առաջարկելը կամ տրամադրելը՝ իր կամ իր ներկայացրած անձանց օգտին պաշտոնատար անձի կողմից իր լիազորությունների շրջանակում որևէ գործողություն կատարելու կամ չկատարելու կամ պաշտոնատար անձի կողմից իր պաշտոնեական դիրքն օգտագործելով այդպիսի գործողություն կատարելուն կամ չկատարելուն նպաստելու կամ ծառայության գծով հովանավորչության կամ թողտվության համար՝ պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի հարյուրապատիկից երկուհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանքով՝ մեկից երեք ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով: 2. Կաշառք տալը, որը կատարվել է խոշոր չափերով՝ պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկից չորսհարյուրապատիկի չափով, կամ ազատազրկմամբ՝ երկուսից հինգ տարի ժամկետով: 3. Կաշառք տալը, որը կատարվել է՝ 1/ առանձնապես խոշոր չափերով, 2/ կազմակերպված խմբի կողմից՝ պատժվում է ազատազրկմամբ՝ երեքից յոթ տարի ժամկետով: 4. Կաշառք տվող անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե տեղի է ունեցել կաշառքի շորթում, կամ եթե այդ անձը կաշառք տալու մասին ոչ ուշ, քան 3 օր հետո կամավոր հայտնել է իրավապահ մարմիններին:ՙ: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն` ՚/…/ 3. Յուրաքանչյուր ոք իր գործի քննության ժամանակ որպես իրավական փաստարկ իրավունք ունի մատնանշելու նույնանման փաստական հանգամանքներով մեկ այլ գործով Հայաստանի Հանրապետության դատարանի` օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտի հիմնավորումները, այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբանությունները: 4. Որոշակի փաստական հանգամանքներ ունեցող գործով վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի դատական ակտի հիմնավորումները, այդ թվում` օրենքի մեկնաբանությունները, պարտադիր են դատարանի համար նույնանման փաստական հանգամանքներով գործի քննության ժամանակ, բացառությամբ այն դեպքի, երբ վերջինս ծանրակշիռ փաստարկների մատնանշմամբ հիմնավորում է, որ դրանք կիրառելի չեն տվյալ փաստական հանգամանքների նկատմամբՙ: Նույն օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն` ՚1. Յուրաքանչյուր ոք ունի արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ, անկախ և անկողմնակալ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում իր շահերին առնչվող քրեական գործի քննության իրավունք: 2. Դատավորը, դատախազը, քննիչը, հետաքննության մարմնի աշխատակիցը չեն կարող մասնակցել քրեական գործով վարույթին, եթե նրանք ուղղակի կամ անուղղակի շահագրգռված են գործի ելքով: 3. Քրեական հետապնդում իրականացնող մարմինը պարտավոր է ձեռնարկել սույն օրենսգրքով նախատեսված բոլոր միջոցառումները` գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման համար, պարզել ինչպես կասկածյալի և մեղադրյալի մեղավորությունը հիմնավորող, այնպես էլ նրանց արդարացնող, ինչպես նաև նրանց պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: 4. Կասկածյալի, մեղադրյալի և նրանց պաշտպանի հայտարարություններն իրենց անմեղության, կասկածյալին կամ մեղադրյալին արդարացնող, իրենց պատասխանատվությունը մեղմացնող ապացույցների առկայության մասին, ինչպես նաև քրեական դատավարության ընթացքում օրինականության խախտումների վերաբերյալ բողոքները պետք է մանրակրկիտ ստուգի քրեական վարույթն իրականացնող մարմինըՙ: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` ՚Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբՙ: Նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` ՚Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալիՙ: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի համաձայն` ՚Գործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման` ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցովՙ: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն` ՚1.Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից: 2. Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբՙ: Հարկ է նշել, որ ՏԴ/0053/01/12 քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Ռադիկ Լիպարիտի Պապյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իր 2013 թվականի ապրիլի 18-ին կայացված որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. ՚16. Խարդախության հանցակազմի քրեաիրավական բնութագիրը Վճռաբեկ դատարանի կողմից վերլուծության է ենթարկվել Լ.Ավետիսյանի գործով որոշման մեջ: Նշված որոշմամբ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ ՚/…/ Խարդախությունը դասվում է սեփականության դեմ ուղղված հանցագործությունների, մասնավորապես՝ հափշտակությունների շարքին: Ինչպես երևում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի բովանդակությունից, խարդախությունը ՚խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի գույքի հափշտակությունը կամ ուրիշի գույքի նկատմամբ իրավունք ձեռք բերել/ն/ էՙ: Թեև խարդախության պարագայում առկա է գույքի սեփականատիրոջ կողմից հանցագործին գույքը կամ դրա նկատմամբ իրավունքները փոխանցելու կամային ակտ, սակայն գույքը կամ դրա նկատմամբ իրավունքները փոխանցելու ակտի կամային բնույթը սեփականատիրոջ գիտակցության և կամքի վրա հանցագործի ունեցած ներգործության հետևանք է: Այս կապակցությամբ էական նշանակություն կարող է ունենալ թե գույքն ուրիշին հանձնելու գործում ով է նախաձեռնություն դրսևորել: Արդյոք գույքը կամ գույքի նկատմամբ իրավունքները հանձնելու տուժողի մտադրությունն առաջացել է հանցավորի կողմից նրան համոզելու և հորդորելու արդյունքում: /…/օբյեկտիվ կողմից խարդախությունը կատարվում է խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով, ինչի արդյունքում մոլորության մեջ ընկած սեփականատերը կամ իրավասու այլ անձը կամավոր կերպով գույքը կամ գույքի նկատմամբ իրավունքները հանձնում է հանցագործին կամ այլ անձի կամ անձանց կամ չի խոչընդոտում վերջիններիս կողմից այդ գույքը կամ գույքի նկատմամբ իրավունքները վերցնելուն: Սուբյեկտիվ կողմից խարդախությունը բնութագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ և շահադիտական նպատակով: Խարդախությունը կատարվում է միայն ուղղակի դիտավորության մեղքի ձևով. հանցավորը պետք է գիտակցի, որ խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու միջոցով հափշտակում է ուրիշի գույքը, ինչպես նաև պետք է նախատեսի և ցանկանա դա: Խարդախության սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է նաև շահադիտական նպատակի առկայությամբ, այսինքն` մինչև գույքը վերցնելը կամ գույքին տիրանալը հանցավորն ի սկզբանե նպատակ է ունենում հափշտակելու այն, չվերադարձնելու գույքը, չկատարելու խոստումը կամ պայմանագրային պարտավորությունները: Հակառակ դեպքում, երբ գույքը չվերադարձնելու, խոստումը կամ պարտավորությունները չկատարելու դիտավորությունն առաջանում է գույքը վերցնելուց հետո /անկախ շարժառիթից/, խարդախության հանցակազմը բացակայում է: Խարդախության միջոցով ուրիշի գույքը հափշտակելու ուղղակի դիտավորության և գույքը հափշտակելու շահադիտական նպատակի առկայության կամ բացակայության մասին դատարանի հետևությունները պետք է հիմնված լինեն գործով ձեռք բերված ապացույցների համակցության վրա: Նշված ապացույցների գնահատման արդյունքում դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է հաստատված համարի, որ անձն ի սկզբանե նպատակ է ունեցել խարդախության միջոցով հափշտակել ուրիշի գույքը, և եթե ապացուցվի, որ ունեցել է, ապա խարդախության հանցակազմն առկա է: Ընդ որում, եթե ապացույցների բավարար համակցությամբ և հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշով չի հիմնավորվում, որ շահադիտական նպատակը ծագել է համապատասխան գործարքի կնքումից առաջ, ապա նման դեպքերում խարդախության հանցակազմ առկա չէ: /տե՛ս Լիա Ավետիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի փետրվարի 24-ի թիվ ԵԿԴ/0176/01/09 որոշման 22-26-րդ կետերը/: 17. Վերահաստատելով և զարգացնելով Լ.Ավետիսյանի գործով որոշման մեջ արտահայտված իրավական դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ սեփականության դեմ ուղղված հանցագործությունների, մասնավորապես հափշտակությունների համար ընդհանուր հատկանիշ է հանդիսանում ուրիշի գույքին տիրանալը, որը կատարվում է տարբեր եղանակներով: Խարդախության դեպքում, ինչպես արդեն նշվեց, գույքը հանցավորին է անցնում սեփականատիրոջ կամքով, սակայն խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու հետևանքով: Ընդ որում, գույքը կամ դրա նկատմամբ իրավունքները փոխանցելու նպատակով սեփականատիրոջ գիտակցության և կամքի վրա հանցավորը կարող է ազդել /ներգործել/ տարբեր եղանակներով: Մասնավորապես, իր հանցավոր նպատակն իրագործելու, գույքն իր տիրապետության տակ վերցնելու և այն հափշտակելու նպատակով խարդախություն կատարող անձը կարող է գույքի սեփականատիրոջը համոզել, հորդորել կատարելու այս կամ այն հանցագործությունը: Սեփականատերը, համաձայնելով կատարել նշված հանցագործությունը և խարդախություն կատարող անձին դիտարկելով որպես իրեն հանցակից, ընկնում է մոլորության մեջ և սխալ պատկերացնելով հանցագործության դեպքի զարգացումը, արարքի և հետևանքի միջև պատճառական կապը կամ հանցագործության մյուս հանգամանքները` կամավոր կերպով գույքը կամ դրա նկատմամբ իրավունքները հանձնում է խարդախին կամ այլ անձի կամ չի խոչընդոտում վերջիններիս կողմից այդ գույքը կամ գույքի նկատմամբ իրավունքները վերցնելուն: 18. Սույն գործի նյութերից երևում է, որ ամբաստանյալ Ռ.Պապյանը իր հանցավոր մտադրությունն իրագործելու և Ս.Քոսակյանի գույքը խարդախությամբ հափշտակելու նպատակով վերջինիս դրդել է իր միջոցով կաշառք տալ պաշտոնատար անձանց, որից հետո Ս.Քոսակյանից ստանալով կաշառքի առարկան` հափշտակել է այն /տե՛ս սույն որոշման 5-րդ կետը/: Հետևաբար Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ Ռ.Պապյանի արարքին ճիշտ քրեաիրավական գնահատական տալու համար անհրաժեշտ է համադրված վերլուծության ենթարկել հանցակցությունը և հանցափորձը սահմանող, ինչպես նաև կաշառք տալու և կաշառքի միջնորդության համար քրեական պատասխանատվություն նախատեսող իրավանորմերը: 19. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 37-րդ հոդվածի համաձայն` ՚Հանցակցություն է համարվում երկու կամ ավելի անձանց դիտավորյալ համատեղ մասնակցությունը դիտավորյալ հանցագործությանըՙ: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՚Կատարողի հետ մեկտեղ հանցակիցներ են համարվում կազմակերպիչը, դրդիչը և օժանդակողըՙ: Հանցակցության հատկանիշների վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել Ա.Մաթևոսյանի և Ռ.Հարությունյանի գործով որոշման մեջ: Համաձայն այդ որոշման` ՚/…/ հանցակցությանը բնորոշ են 3 հատկանիշ. 1. հանցագործության կատարումը երկու կամ ավելի անձանց կողմից 2. գործողությունների համատեղությունը 3. հանցակցության դիտավորյալ բնույթը: Հանցակցության առաջին օբյեկտիվ հատկանիշը՝ հանցագործության կատարումը երկու կամ ավելի անձանց կողմից, արտահայտվում է այն բանում, որ հանցագործությունը պետք է կատարեն հանցագործության սուբյեկտ հանդիսացող երկու կամ մի քանի անձ: Հանցակիցներ կարող են լինել քրեական պատասխանատվության ենթարկելու տարիքի հասած մեղսունակ ֆիզիկական անձինք: Հանցակցության համար անհրաժեշտ է հանցագործության սուբյեկտի բոլոր հատկանիշներով օժտված ոչ պակաս երկու անձի առկայությունը: Հանցակցության մյուս օբյեկտիվ հատկանիշը՝ հանցակիցների գործունեության համատեղությունը, նշանակում է, որ հանցագործության մասնակիցներից յուրաքանչյուրի գործողությունները փոխադարձ լրացնում են միմյանց և ուղղված են կոնկրետ հանցանքի կատարմանը: Հանցակիցները, միացնելով իրենց համատեղ ջանքերը, ձգտում են միասնական արդյունքի, և դրա համար յուրաքանչյուրն իր ներդրումն է ունենում ընդհանուր գործում: Հանցակցության վերջին հատկանիշը գործունեության դիտավորյալ բնույթն է: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 37-րդ հոդվածը, որը տալիս է հանցակցության հասկացությունը, կոնկրետ մատնանշում է անձանց դիտավորյալ մասնակցությունը դիտավորյալ հանցագործության կատարմանը: Հանցակցության նման բնորոշումը հստակ ընդգծում է, որ անձինք գործում են միայն դիտավորյալ մեղքով և միայն դիտավորյալ հանցագործություններումՙ /տե՛ս Ալիկ Ռուդիկի Մաթևոսյանի և Ռաֆիկ Արայիկի Հարությունյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2008 թվականի հուլիսի 25-ի թիվ ՎԲ-48/08 որոշման 28-րդ կետը/: Մեջբերված դիրքորոշումը Վճռաբեկ դատարանը զարգացրել է Ա.Միքայելյանի և Ա. Վաղարշակյանի գործով կայացված որոշման մեջ՝ արձանագրելով, որ ՚/…/ հանցակցի քրեական պատասխանատվության հիմքում ընկած է ոչ միայն նրա և կատարողի արարքի միջև պատճառական կապի առկայությունը, այլ նաև նրա կողմից կատարողի արարքի և դրա հետևանքների նկատմամբ որոշակի գիտակցական-կամային վերաբերմունք դրսևորելը: Այսպես` հանցակցության սուբյեկտիվ կողմը նախատեսում է մեղքի բացառապես դիտավորյալ ձև, ընդ որում, որոշակի հանցանքի կատարմանն այլ անձանց հետ համատեղ մասնակցելու դիտավորությունն արտահայտվում է միայն ուղղակի ձևով, իսկ հանցագործության վտանգավոր հետևանքների նկատմամբ դրսևորվող դիտավորյալ մեղքի տեսակը կարող է լինել և՛ ուղղակի, և՛ անուղղակի: Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ հանցակցության սուբյեկտիվ կողմին բնորոշ է այն, որ յուրաքանչյուր հանցակից պետք է` 1/ գիտակցի, որ համատեղ գործում է կատարողի կամ այլ հանցակցի հետ. 2/ գիտակցի, որ իր արարքն անհրաժեշտ պայման է մյուս հանցակցի կողմից արարք կատարելու համար և ցանկանա համատեղ մասնակցել հանցագործությանը. 3/ նյութական հանցակազմի դեպքում նախատեսի հանրորեն վտանգավոր հետևանքը և ցանկանա կամ գիտակցաբար թույլ տա դրա առաջացումըՙ /տե՛ս Արամ Արշավիրի Միքայելյանի և Արայիկ Ժորժիկի Վաղարշակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2012 թվականի դեկտեմբերի 5-ի թիվ ԵԱՔԴ/0174/01/11 որոշման 17-րդ կետը/: 20. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ ՚Դրդիչ է համարվում այն անձը, ով մեկ ուրիշ անձի դրդել է հանցանք կատարելու՝ համոզելու, նյութապես շահագրգռելու, սպառնալիքի միջոցով կամ այլ եղանակովՙ: Սույն որոշման նախորդ կետում մեջբերված դիրքորոշումների լույսի ներքո մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-րդ հոդվածի 4-րդ մասը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ դրդիչը, ազդելով կատարողի գիտակցության և կամքի վրա, տարբեր եղանակներով /համոզելով, նյութապես շահագրգռելով, սպառնալով և այլն/ վերջինիս մոտ առաջացնում է հանցանք կատարելու դիտավորություն և վճռականություն: Դրդչության սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ, հանցավորը գիտակցում է, որ իր գործողություններով մեկ ուրիշին դրդում է հանցանքի կատարմանը, նախատեսում և ցանկանում է այդ հանցանքի կատարումը: 21. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-րդ հոդվածի համաձայն` ՚Հանցափորձ է համարվում ուղղակի դիտավորությամբ կատարված այն գործողությունը /անգործությունը/, որն անմիջականորեն ուղղված է հանցանք կատարելուն, եթե հանցագործությունն ավարտին չի հասցվել անձի կամքից անկախ հանգամանքներովՙ: Մեջբերված քրեաիրավական դրույթը Վճռաբեկ դատարանը վերլուծության է ենթարկել Ա.Բաղդասարյանի գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ ՚Օբյեկտիվ կողմից հանցափորձը բնութագրվում է` 1. գործողությամբ /անգործությամբ/, որն անմիջականորեն ուղղված է հանցանքի կատարմանը, 2. հանցագործությունն անձի կամքից անկախ հանգամանքներով ավարտին չհասցնելով: Հանցափորձն առկա է այն ժամանակ, երբ հանցագործությունը մինչև վերջ չի հասցվում, այլ կերպ` հանցակազմի օբյեկտիվ կողմի կատարումն սկսվում է, սակայն չի ավարտվում: Նյութական հանցագործության դեպքում չի առաջանում օրենքով նախատեսված հետևանքը կամ հետևանքն առաջանում է, սակայն ոչ հանցավորի դիտավորությամբ նախատեսվածը /…/: Հանցափորձը բնութագրող /…/ հատկանիշն այն է, որ հանցագործությունը մինչև վերջ չի հասցվում հանցավորի կամքից անկախ հանգամանքներում: Սուբյեկտիվ կողմից հանցափորձը հնարավոր է միայն ուղղակի դիտավորությամբՙ /տե՛ս Արարատ Վազգենի Բաղդասարյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0168/01/10 որոշման 16-րդ կետը/: 22. Ամփոփելով սույն որոշման 19-21-րդ կետերում շարադրված վերլուծությունը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ա/ դրդչի արարքը ենթակա է որակման կատարողի արարքի համար պատասխանատվություն նախատեսող ՀՀ քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածով՝ հղում կատարելով նույն օրենսգրքի 38-րդ հոդվածին: Այն դեպքում, երբ հանցագործությունն ավարտին չի հասցվում կատարողի կամքից անկախ պատճառներով, դրդչի արարքը ենթակա է որակման ՀՀ քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածով՝ հղում կատարելով նույն օրենսգրքի 38-րդ և 34-րդ հոդվածներին, բ/ այն դեպքում, երբ դրդչությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքում նախատեսված է որպես հանցագործության օբյեկտիվ կողմի հատկանիշ /օրինակ՝ անչափահասին հանցանքի կատարմանը ներգրավելը /ՀՀ քրեական օրենսգրքի 165-րդ հոդվածի 1-ին մաս/, որը կատարվում է խոստումներ տալու, խաբեության կամ այլ եղանակով, ինքնասպանության հակելը /ՀՀ քրեական օրենսգրքի 111-րդ հոդված//, արարքը որակելիս ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-րդ հոդվածի 4-րդ մասի վրա հղում չի կատարվում, գ/ դրդչությունը կարող է առանձին հանցագործությունների կատարման միջոց հանդիսանալ /օրինակ՝ խարդախությունը, որը կատարվում է խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով/: 23. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 1-ին մասը պատասխանատվություն է նախատեսում պաշտոնատար անձին կաշառք տալու, այն է՝ պաշտոնատար անձին անձամբ կամ միջնորդի միջոցով նրա կամ այլ անձի համար դրամ, գույք, գույքի նկատմամբ իրավունք, արժեթղթեր կամ որևէ այլ առավելություն խոստանալու կամ առաջարկելու կամ տրամադրելու համար՝ իր կամ իր ներկայացրած անձանց օգտին պաշտոնատար անձի կողմից իր լիազորությունների շրջանակում որևէ գործողություն կատարելու կամ չկատարելու կամ պաշտոնատար անձի կողմից իր պաշտոնեական դիրքն օգտագործելով այդպիսի գործողություն կատարելուն կամ չկատարելուն նպաստելու կամ ծառայության գծով հովանավորչության կամ թողտվության համար: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 4-րդ մասում ամրագրված է խրախուսական նորմ, որի համաձայն՝ ՚Կաշառք տվող անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե տեղի է ունեցել կաշառքի շորթում, կամ եթե այդ անձը կաշառք տալու մասին ոչ ուշ, քան 3 օր հետո կամավոր հայտնել է իրավապահ մարմիններինՙ: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 313-րդ հոդվածի 1-ին մասը պատասխանատվություն է նախատեսում կաշառքի միջնորդության, այն է՝ կաշառք տվողի և կաշառք ստացողի միջև կաշառքի շուրջ համաձայնության գալուն կամ արդեն կայացած համաձայնության իրականացմանը նպաստելու համար: Մեջբերված քրեաիրավական դրույթների համադրված վերլուծությունից երևում է, որ կաշառք տալը կարող է կատարվել ինչպես անձամբ, այնպես էլ միջնորդի միջոցով: Այլ խոսքով՝ կաշառքի միջնորդությունը կաշառք տալուն աջակցելու ձևերից մեկն է, որը տարբերվում է կաշառք տալու հանցակցության ձևերից՝ կազմակերպումից, դրդչությունից և օժանդակությունից: Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ կաշառքի միջնորդության հանցակազմն իր մեջ չի ներառում այսպես կոչված ՚կարծեցյալ միջնորդությանՙ դեպքերը: ՚Կարծեցյալ միջնորդություննՙ այն իրադրությունն է, երբ անձը կաշառք տվողից վերցնում է կաշառքի առարկան` իբրև թե պաշտոնատար անձին հանձնելու համար, սակայն մտադրություն չունի փոխանցել այն: Ընդ որում, հնարավոր են ՚կարծեցյալ միջնորդությանՙ մի քանի իրավիճակներ, այն է՝ 1/ կաշառք տալու նախաձեռնություն ցուցաբերում է ՚կարծեցյալ միջնորդըՙ, ով համոզում է կաշառք տվողին, որ ինքն անհրաժեշտ կապեր ունի համապատասխան պաշտոնատար անձի հետ և դրդում է իրեն տալ կաշառքի առարկան՝ համապատասխան պաշտոնատար անձին փոխանցելու համար, սակայն չի կատարում իր խոստումը և չի փոխանցում կաշառքի առարկան, 2/ կաշառք տալու նախաձեռնություն ցուցաբերում է կաշառք տվողը, ով ՚կարծեցյալ միջնորդինՙ համոզում է կաշառքը տալ պաշտոնատար անձին, իսկ ՚կարծեցյալ միջնորդըՙ համաձայնվում է` նպատակ չունենալով կաշառքի առարկան փոխանցել պաշտոնատար անձին: Ինչ վերաբերում է ՚կարծեցյալ միջնորդիՙ արարքի որակմանը, ապա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ նման դեպքերում արարքը ճիշտ որակելու համար նախ և առաջ անհրաժեշտ է պարզել և գործով ձեռք բերված ապացույցներով հիմնավորել, թե ով է նախաձեռնել կաշառք տալը՝ ՚կարծեցյալ միջնորդըՙ, թե կաշառք տվողը: Ուստի, այն դեպքում, երբ ՚կարծեցյալ միջնորդըՙ որևէ անձի օգտին գործողություններ /անգործություն/ կատարելու նպատակով դրդում է անձին իրեն փոխանցել կաշառքի առարկան, որպեսզի ինքը փոխանցի պաշտոնատար անձին, սակայն ի սկզբանե նման մտադրություն չի ունենում, այլ ցանկանում է հափշտակել այն, ապա արարքը պետք է որակվի համակցության կանոններով՝ որպես խարդախություն և կաշառք տալու փորձի դրդչություն: Ընդ որում, որևէ իրավական նշանակություն չունի` դրդիչը կոնկրետ նշել է, թե որ պաշտոնատար անձին է ենթադրվում փոխանցել կաշառքի առարկան, թե ոչ: Հետևաբար ՚կարծեցյալ միջնորդիՙ արարքը հանցագործությունների համակցության կանոններով որակելու համար անհրաժեշտ է պարզել, թե գործով ձեռք բերված փաստական տվյալներով հիմնավորվե՞լ է արդյոք, որ կաշառք տալը նախաձեռնել է ՚կարծեցյալ միջնորդըՙ և անձի մեղադրանքի ծավալում ընդգրկվե՞լ է արդյոք, որ դրդիչը համոզելու, հորդորելու կամ այլ եղանակով ազդել է կաշառք տվողի գիտակցության և կամքի վրա: 24. Սույն որոշման 16-22-րդ կետերում շարադրված վերլուծության հետ համադրելով սույն որոշման 23-րդ կետում շարադրված վերլուծությունը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ՚կարծեցյալ միջնորդիՙ արարքը որպես կաշառք տալու դրդչություն և խարդախություն որակվում է այն դեպքում, երբ ինչպես ՚կարծեցյալ միջնորդըՙ, այնպես էլ կաշառք տվողը գիտակցում են, որ հանցանք են կատարում և ցանկանում են դա: Բացի այդ, ինչպես ՚կարծեցյալ միջնորդըՙ, այնպես էլ կաշառք տվողը գիտակցում են, որ գործում են համատեղ, թեև նրանց նպատակներն ու շարժառիթները տարբեր են: ՚Կարծեցյալ միջնորդիՙ արարքը որպես կաշառք տալու դրդչություն և խարդախություն որակելը պայմանավորված է նաև այն հանգամանքով, որ կաշառք տալու դրդչությունն ինքնուրույն հանցագործություն է և թեև պարունակում է խարդախության հատկանիշներ, այնուամենայնիվ չի հանդիսանում խարդախության միջոց: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ ՚կարծեցյալ միջնորդիՙ արարքը խարդախությունից բացի, կարող է պարունակել նաև այլ հանցագործության հատկանիշներ /օրինակ` անձի գույքին խարդախությամբ տիրանալու նպատակով հանցավորը դրդում է փաստաթղթեր կեղծել: Նման դեպքերում արարքը պետք է որակվի հանցագործությունների համակցությամբ որպես խարդախություն և կեղծ փաստաթղթեր պատրաստելու կամ իրացնելու դրդչություն/: Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ, անկախ այն հանգամանքից, թե ով է նախաձեռնել կաշառք տալը, կաշառք տվողի արարքը պետք է որակվի որպես կաշառք տալու փորձ, քանի որ վերջինս որոշ գործողություններ է կատարում, որոնք անմիջականորեն ուղղված են հանցանք կատարելուն /օրինակ` միջնորդին փոխանցում է կաշառքի առարկան/, սակայն հանցագործությունն ավարտին չի հասցվում նրա կամքից անկախ հանգամանքներովՙ: Սույն գործով, ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը հիմնավորված է համարել հետևյալը. 2013 թվականի օգոստոսի 24-ին, Երևանում, տուժող Գարեգին Շահինյանի որդի Գագիկ Շահինյանին բերման են ենթարկել ՀՀ ոսիկանության Կենտրոնականի բաժին` հափշտակություն կատարելու կասկածանքով և ձերբակալել են: Հաջորդ օրը, Երևանի Քրիսափորի փողոցում գտնվող իրենց շենքի բակում տուժող Գ.Շահինյանը հանդիպել է հարևանությամբ բնակվող, ամբաստանյալ Մ.Բաբաջանյանին և խնդրել է օգնել որդուն ազատելու հարցում` խոստանալով վարձահատույց լինել այդ օգնության համար: Ամբաստանյալ Մ.Բաբաջանյանն որոշել է օգտվել առիթից և խարդախությամբ, օգնություն ցուցաբերելու պատրվակով գումար հափշտակել տուժողից: Այդ նպատակով, տուժողի որդուն գրավի դիմաց ազատ արձակելուց հետո, նա 2013 թվականի օգոստոսի 27-ին տուժողից պահանջել է իրեն տալ 4000 ԱՄՆ դոլար գումար, պատճառաբանելով, որ 2000 ԱՄՆ դոլար գումարն անհրաժեշտ է` այլընտրանքային խափանման միջոց գրավ կիրառված լինելու համար, ևս 2000 ԱՄՆ դոլար գումար` գործի վարույթը հետագայում կարճելու համար: 4000 ԱՄՆ դոլար գումար տալու պահանջը նա պարբերաբար ներկայացրել է տուժողին` մինչև 2013 թվականի սեպտեմբերի 12-ը: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ և 365-րդ հոդվածների հիմքով՝ մեղադրական դատավճիռը չի կարող հիմնված լինել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում, երբ հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունն ապացուցված է դատական քննության ընթացքում: Հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ: Մեղադրանքն ապացուցվելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրալի կամ կասկածյալի: Տվյալ դեպքում, ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը գտել է, որ թե նախաքննությամբ և թե դատաքննությամբ ձեռք չեն բերվել բավարար ապացույցներ հիմնավորված համարելու համար, որ Մհեր Բաբաջանյանը կաշառք տալու դրդչության հանցափորձ է կատարել: Մեղադրանքի այդ մասով նա ենթակա է արդարացման` հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ: Միաժամանակ, ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը վերլուծելով ամբաստանյալ Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքը, նրա ցուցմունքները և գործով ձեռք բերված ապացույցները, եզրահանգել է, որ ամբաստանյալ Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, խոշոր չափերով խարդախության փորձ կատարելն ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին: Հարկ է նշել, որ տվյալ դեպքում, ամբաստանյալ Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցներն, ինչպես առանձին վերցված, այնպես էլ իրենց համակցությամբ բավարար չեն հիմնավոր հետևության հանգելու այն մասին, որ ամբաստանյալ Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանը կատարել է վերը նշված մասով /մեղադրանքի այդ մասով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով/ իրեն վերագրվող արարքը: Հիմք ընդունելով վերոգրյալը, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը ամբաստանյալ Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում` մեղադրանքի այդ մասով արդարացնելու հարցում հանգել է ճիշտ եզրակացության, հետևաբար վիճարկվող դատական ակտն այդ մասով բեկանելու և փոփոխելու հիմքեր չկան: Նման պայմաններում, վերը շարադրված հանգամանքների առկայության պայմաններում, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Երևան քաղաքի դատախազի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանությունները` վիճարկվող դատական ակտն անհիմն լինելու, դատավարական իրավունքի խախտման, տուժողի կամ ամբաստանյալի կողմից նախաձեռնության գնահատման հարցում դատարանի կողմից ակնհայտ սխալ հետևության հանգելու և այլնի վերաբերյալ, տվյալ դեպքում, անհիմն են և այն բավարարելու առումով որևէ իրավական հետևանք առաջացնել չեն կարող: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. ՚Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համարՙ: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. ՚Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբՙ: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. ՚Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործություններըՙ: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված են պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները: Վերոհիշյալ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. ՚Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթներըՙ: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. ՚Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներովՙ: Նույն հոդվածի 3-րդ մասի. ՚Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակներըՙ: ՚/…/ Պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Հանցակազմի սահմաններից դուրս գտնվելով, դրանք բնութագրում են ինչպես կատարված հանցագործությունը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը, հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին` համապատասխանաբար բարձրացնելով կամ իջեցնելով այն: Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել` ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս: Քրեական օրենքի Ընդհանուր մասի վերը թվարկված դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը /տես ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2007թ. հոկտեմբերի 26-ի` Թ.Տեր-Գրիգորյանի վերաբերյալ գործով ՎԲ-192/07 որոշումը/: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. ՚Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`/…/ 6/ ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար. 7/ ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ. 8/ ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը/…/ՙ: Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում արձանագրել, որ ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը /այսուհետ` դատարան/ ամբաստանյալ Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առել ինչպես ամբաստանյալի կողմից կատարած հանցագործության բնույթն ու հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ ամբաստանյալի անձը բնութագրող ու պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներն, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չարձանագրելը: Քննության առնելով ամբաստանյալ Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանի նկատմամբ նշանակված պատժի հարցը` վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում կատարած հանցագործության բնույթը և հասարակական վտանգավորության աստիճանը, կատարման հանգամանքները, դատական ակտում շարադրված ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալներն ու պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներն այն, որ նախկինում դատապարտված չի եղել, բնութագրվում է դրականորեն, խնամքին մինչև տասնչորս տարեկան երկու երխանների /Հենրի Մհերի Բաբաջանյանը ծնված` 2012թ. սեպտեմբերի 12-ին և Մանե Մհերի Բաբաջանյանը ծնված` 2008թ. հուլիսի 01-ին/ առկայությունը, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չարձանագրելը: Որպիսի պայմաններում, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ տվյալ դեպքում, ամբաստանյալ Մհեր Բաբաջանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքիի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված սանկցիայի շրջանակներում նշանակվել է տուգանքի ձևով համաչափ պատիժ` տուգանք նվազագույն աշխատավարձի հազարապատիկի` 1.000.000 /մեկ միլիոն/ ՀՀ դրամ գումարի չափով, հետևաբար նշվածի վերաբերյալ ներկայացված վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանություններն անհիմն են և այն այդ մասով բավարարելու առումով որևէ իրավական հետևանք առաջացնել չեն կարող: Հիմք ընդունելով վերոգրյալը, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը ամբաստանյալ Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նշանակված պատժատեսակի և չափի հարցում հանգել է ճիշտ եզրակացության, հետևաբար վիճարկվող դատական ակտն այդ մասով ևս բեկանելու և փոփոխելու հիմքեր չկան: Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ հոդվածներով, վերաքննիչ դատարանը. Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մհեր Գառնիկի Բաբաջանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 38-34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 14.04.2014թ. դատավճիռը թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ Երևան քաղաքի դատախազի վերաքննիչ բողոքը մերժել: Սույն որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակվելու պահից մեկամսյա ժամկետում ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐª ստորագրություն ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ Իսկականի հետ ճիշտ է. ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐª Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 10-07-2014 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 15-08-2014 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 321, 266 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 15-08-2014 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 321, 266 |
| Ուր | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ |
| Գրության համարը | Ե-14915/14 |