ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
ԵԿԴ/0250/01/13
Երևանի Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական
շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի
դատավճիռը կայացրած դատարանի
կազմը նախագահող դատավոր` Մ.Մակյանի

ՈՐՈՇՈՒՄ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

18 նոյեմբերի 2014թ. ք.Երևան

ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետ`
Վերաքննիչ դատարան/ հետևյալ կազմով`

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐª Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ա.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
քարտուղարությամբª Մ.Մահտեսյանի

մասնակցությամբ`
մեղադրող` Ա.Մանուկյանի
տուժողի ներկայացուցիչ` Լ.Դավթյանի
պաշտպան` Գ.Մադոյանի
ամբաստանյալ` Հ.Ավշարյանի

դռնբաց դատական նիստում պաշտպան Գ.Մադոյանի և ամբաստանյալ Հ.Ավշարյանի վերաքննիչ բողոքների հիման վրա վերանայելով Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2014թ. սեպտեմբերի 22-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Հարություն Հակոբի Ավշարյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 186-րդ հոդվածի 2-րդ մասով

Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. Թիվ 15119413 քրեական գործը հարուցվել է 11.06.2013թ. ՀՀ Ոստիկանության ՔԳՎ Երևանի Կենտրոնականի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Հ.Սարգսյանի կողմից` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 186-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշով: Նույն որոշմամբ քրեական գործն ընդունվել է վարույթ:
2 Նախաքննության մարմնի 03.12.2013թ. որոշմամբ Հ.Ավշարյանը որպես մեղադրյալ է ներգրավվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 186-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
3. Նույն մարմնի 03.12.2013թ. որոշմամբ Հ.Ավշարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին:
4. 20.12.2013թ. Հ.Ավշարյանի վերաբերյալ քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:
5. Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավոր Մ.Մակյանի 2013թ. դեկտեմբերի 23-ի որոշմամբ քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Հարություն Հակոբի Ավշարյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 186-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ընդունվել է վարույթ, իսկ 08.01.2014թ. որոշմամբ քրեական գործը նշանակվել է դատական քննության:
6. Երևանի Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2014թ. սեպտեմբերի 22-ի դատավճռով Հ.Ավշարյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 186-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել տուգանք` ՀՀ-ում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկի` 300.000 /երեք հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով։
Հ.Ավշարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնվել է անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի քննչական բաժնի ՀԿԳ ավագ քննիչ Հ.Սարգսյանի 03.12.2013թ, որոշմամբ Հ.Ավշարյանի շարժական և անշարժ գույքի վրա դրված արգելանքները պահպանվել է քրեական գործով վարույթի ավարտից հետո՝ մեկ ամսվա ընթացքում, որից հետո այն վերացվելու է։
7. Ընդհանուր իրավասության դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ 20.10.2014թ. վերաքննիչ բողոք է բերել պաշտպան Գ.Մադոյանը:
8. ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանի 28.10.2014թ. որոշմամբ պաշտպան Գ.ՄադոյանԻ վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է Վերաքննիչ դատարանի վարույթ և քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Հարություն Հակոբի Ավշարյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 186-րդ հոդվածի 2-րդ մասով` Վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում քննության է նշանակվել 2014թ. նոյեմբերի 18-ին:

2. Գործի փաստական հանգամանքները.
9. Հարություն Հակոբի Ավշարյանը մեղավոր է ճանաչվել և դատապարտվել հետևյալի համար: Հ.Ավշարյանը 1990-ական թթ.-ից Երևան քաղաքի Մաշտոցի 18 հասցեում տեղադրված տաղավարում մատուցել է կոշիկների վերանորոգման և ներկման ծառայություններ։ 2009թ. այդ տարածքը վարձակալվել է <<ՍԱՍ գրուպ>> ՍՊԸ կողմից, իսկ Հ.Ավշարյանը տաղավարը տեղափոխել է Երևան քաղաքի Ամիրյան փողոցի 13 շենքի բակի հատվածը, որտեղ վերջինս շարունակել է մատուցել է կոշիկների վերանորոգման ու ներկման մասնավոր ծառայություններ։ Աշխատանքներն իրականացնելու նպատակով, գործով չպարզված հանգամանքներում Հ.Ավշարյանն իր տաղավարի հարևանությամբ գործող՝ <<Լանդֆռո>> ՍՊ ընկերության <<Նեքսթ>> հագուստի խանութի հոսանքատար մալուխներից, ՀՀ Կառավարության 2007թ. փետրվարի 27-ի թիվ 1939-Ն որոշմամբ հաստատված <<Սպառողների էլեկտրատեղակայանքների տեխնիկական շահագործման կանոններ>> տեխնիկական կանոնակարգի և ոլորտը կարգավորող այլ կանոններով սահմանված պահանջների խախտմամբ, ապօրինի մոնտաժել է էլեկտրական հոսանք սնուցող գիծ և շահագործել այն ոչ գործարանային արտադրության և սահմանված չափանիշներին չհամապատասխանող ներդիրներ ունեցող ապահովիչների միջոցով՝ դրսևորելով հանցավոր անզգուշություն հանրության համար վտանգավոր հնարավոր հետևանքների առաջացման նկատմամբ, այն է` չի նախատեսել մոնտաժված և իր կողմից ապօրինի շահագործվող հոսանքալարերի և ապահովիչների օգտագործման արդյունքում հնարավոր ծանր հետևանքների, այդ թվում հրդեհի առաջացման հնարավորությունը, սակայն տվյալ իրադրությունում պարտավոր էր և կարող էր նախատեսել դրանք, և տևական ժամանակ տաղավարում ապօրինի սպառել է էլեկտրական հոսանք, որի հետևանքով տաղավարում գտնվող ապահովիչներին միակցված բազմաջիղ պղնձե էլ. սնուցման հաղորդալարերի հպումից այդ ապահովիչների մեջ՝ 2013թ. մարտի 15-ին՝ ժամը 05։30-ի սահմաններում առաջացել և անցել է կարճ միացում, որի պատճառով տաղավարի ներսում՝ հետևի աջակողմյան անկյունային հատվածից առաջացել է հրդեհ՝ այրելով տաղավարն ու դրա մոտ կայանված՝ գործով տուժող Լիոն Բարբրյանին պատկանող <<ԿԻԱ>> մակնիշի 813615 SYR պ/հ ավտոմեքենայի աջակողմյան հատվածը՝ վերջինիս անշգուշությամբ պատճառելով առանձնապես խոշոր չափերի՝ 9.100.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս։

3.Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
10. Պաշտպան Գ.Մադոյանն իր բերած վերաքննիչ բողոքում գտնում է, որ դատարանի եզրահանգումն այն մասին, որ ապացուցված է ամբաստանյալ Հ.Ավշարյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 186-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված արարք կատարելու մեջ, անհիմն է, քանի որ դատարանի կողմից հաստատված ճանաչված հանգամանքները չեն համապատասխանում դատարանում հետազոտված ապացույցներին։
ՀՀ քրեական օրենսգիրքը 186-րդ հոդվածի 2-րդ մասով որպես հանցագործություն սահմանում և քրեական պատասխանատվություն է նախատեսում ուրիշի գույքը կրակի կամ առավել մեծ վտանգի այլ աղբյուրի հետ անզգույշ վերաբերվելու հետևանքով կամ առանձնապես խոշոր չափերով ոչնչացնելու կամ վնասելու համար։
Նշված հանցագործության օբյեկտը սեփականությունն է։
Օբյեկտիվ կողմից այս հանցագործությունր կատարվում է գույքր ոչնչացնելով կամ վնասելով, որը կարող է կատարվել գործողությամբ կամ անգործությամբ։ Օբյեկտիվ կողմի պարտադիր հատկանիշ է խոշոր չափի գույքային վնասը, որի չափը սահմանված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 186-րդ հոդվածի 3-րդ մասով։ Հանցակազմի պարտադիր հատկանիշ է նաև պատճառական կապը արարքի և հետևանքի միջև։
Սուբյեկտիվ կողմից այս հանցագործությունը կատարվում է բացառապես անզգուշությամբ։ Այսինքն հանցավորը պետք է նախատեսի իր գործողության /անգործության/ հանրության համար վտանգավոր հետևանքների առաջացման հնարավորությունը, սակայն առանց բավարար հիմքերի ինքնավստահորեն հույս ունենա, որ դրանք կկանխվեն կամ չպետք է նախատեսի իր գործողության /անգործության/ հանրության համար վտանգավոր հետևանքների առաջացման հնարավորությունը, թեև տվյալ իրադրությունում պարտավոր էր և կարող էր նախատեսել դրանք։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 186-րդ հողվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Հ.Ավշարյանն իրեն մեղավոր չի ճանաչել և ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Երևան քաղաքի Մաշտոցի 18 հասցեում ունեցել է կոշիկի վերանորոգման կրպակ։ Հարևանությամբ գործող <<Սաս>> սուպերմարկետի բացվելու հետ կապված իր կրպակը տեղափոխել են Ամիրյան 13 շենքի բակ։ Նախկին վայրում էլեկտրական հոսանք ունեցել է, սակայն նոր հասցե տեղափոխվելուց հետո կրպակում էլեկտրական հոսանք չի ունեցել և աշխատանքներն իրականացրել է առանց էլեկտրաէներգիայի։ Նա նաև նշել է, որ համոզված է, որ դեպքի օրը հրդեհն առաջացել է իր կրպակի հարևանությամբ տեղադրված աղբամաններում եղած աղբից, որն, հավանաբար հրկիզել են անօթևան անձինք, ովքեր հաճախ էին գալիս այդտեղ աղբամաններից ստվարաթուղթ կամ մթերքի մնացորդներ փնտրելու համար։ Վստահ է, որ տուժողի ավտոմեքենան հրկիզվել է աղբամաններից դեպի ավտոմեքենան տարածված կրակից և ինքը նշվածի հետ որևէ առնչություն չունի։
Դատաքննության ընթացքում որպես ապացույց հետազոտվել են վկաներ Անահիտ Սարգսյանի, Սիլվա Դալլաքյանի, Հակոբ Ասատրյանի, Կարապետ Հովակիմյանի, Գևորգ Այվազյանի, Ռոբերտ Դովլաթյանի, Ինա Կոստանդյանի, Նվարդ Առաքելյանի ցուցմունքները, փորձագետ Գենադի Հարությունյանի ցուցմուքները, ՀՀ Փորձագիտական կենտրոն ՊՈԱԿ նյութագիտական բաժնի պետ Արսեն Ազիզյանի ցուցմունքները։ Հրապարակվել և հետազոտվել են նան հրդեհատեխնիկական, շինարարատեխնիկական և ապրանքագիտական փորձաքննության թիվ 09251304 եզրակացությունը, դեպքի վայրի զննության արձանագրությունները, հրդեհի մասին կազմված ակտը, ամբաստանյալ Հ.Ավշարյանի շահերի պաշտպանի կողմից դատարանին ներկայացված <<Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր>> ՓԲԸ <<Հարավ>> մասնաճյուղից ստացված գրությունը և տեղեկանքը, քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված երկու ապահովիչները, պղնձե էլեկտրոէներգիայի սնուցման լարերը և <<Կիա>> մակնիշի ավտոմեքենան։
Մասնավորապես ՝
Վկա Ա.Սարգսյանը դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ իր բնակարանն ունի Երևան քաղաքի Ամիրյան 13 շենքի բակի կողմը բացվող պատուհաններ։ Հ.Ավշարյանի տաղավարի մոտով անցնելիս, ինչպես նաևիր բնակարանի պատուհաններից նկատել է, որ տաղավարում վառվել է էլեկտրական լամպ։ 2013թ. մարտի 14-ի լույս 15-ի գիշերը, ժամը 05-ի սահմաններում լսել է պայթյունի ձայներ և պատուհանից տեսել է, որ տաղավարի տարածքն այրվում է։ Կրակն արդեն հասել է տաղավարի կողքին կայանված սպիտակ գույնի <<ջիպ>> տեսակի ավտոմեքենային։
Վկա Ս.Դալլաքյանը ցուցմունք է տվել, որ 2013թ. մարտի 14-ին, ժամը 06:00-ի սահմաններում արթնացել և որդուց տեղեկացել է, որ դրսում հրդեհ է բռնկվել։ Այնուհետև, տեղեկանալով, որ այրվում է նան կոշկակարի տաղավարի հարևանությամբ կայանված, ավտոմեքենան, այդ մասին հայտնել է դրա տիրոջը՝ հարևանությամբ բնակվող Հակոբին։ Չի կարող հստակ ասել, թե հրդեհը իեչից է առաջացել։ Նշել է, որ երբեմն նկատել է, որ կոշկակարի տաղավարում լույս է վառվում։
Վկա Հ. Ասատրյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2013թ. մարտի 14-ի լույս 15-ի գիշերը ժամը 06:00-ի սահմաններում հարևաններից մեկը թակել է տան դուռն ու տեղեկացրել, որ իր մեքենան այրվում է։ Անմիջապես գնացել են բակ ու տեսել, որ ավտոմեքենան, ինչպես նաև դրա կողքին եղած Հարություն անունով մի տարեց մարդու տաղավարն այրվում է, իսկ հրշեջները մարում են կրակը։ Հստակ չի կարող ասել, թե կոշկակարի տաղավարում էլեկտրաէներգիա եղել է, թե ոչ։
Վկա ՝ <<Նեքսթ>> առևտրի սրահի պահակ Կ.Հովակիմյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2013թ. մարտի 14-ին գտնվել է աշխատանքի վայրում, երբ ժամը 06:00-ի սահմաններում ձայն լսելով դուրս է եկել ու տեսել, որ հրդեհվում է խանութի ետևում գտնվող կոշկակարի տաղավարը, ինչպես նաև դրա կողքին կայանված ավտոմեքենան։ Ցանկացել է ջուր լցնել ու հանգցնել կրակը, սակայն այն բավականին ուժեղ է եղել։ Քիչ անց ժամանել են հրշեջ ծառայության աշխատակիցները և մարել հրդեհը։ Դեպքի նախորդ օրը, ժամը 23:15-ի սահմաններում աղբամաննրի մոտակայքում մի պահ նկատել է վառվող թղթի կտորներ, սակայն այդ փոքրիկ կրակն ամբողջությամբ ջրով հանգցրել է։ Բացի այդ, նշված կրակը գտնվել է հետագայում այրված ավտոմեքենայից 7-8 մետր հեռավորության վրա։ Նախկինում տաղավարում տեսել է, որ Հ.Ավշարյանն իր աշխատանքներն իրականացնելիս օգտագործել է էլեկտրական հոսանք։
Վկա Ռ.Դովլաթյանը դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ բնակվում է Ամիրյան փողոցի 13-րդ շենքի 4-րդ հարկում Դեպքի օրը հրդեհի ձայնից դուրս է եկել և տեսել է, որ բոցավառվում է կոշկակարի տաղավարը։ Եղել են դեպքեր, երբ հավաքված աղբն այրելու հետևանքով փոքր հրդեհ է բռնկվել մետաղյա աղբամաններում, որն իրենք մարել են։ Իր կարծիքով դրանք եղել են դիտավորության հետևանք։ Հաճախակի է շփվել Հ.Ավշարյանի հետ, ամեն օր անցուդարձ է արել տաղավարի կողքով, սակայն երբևիցե կոշիկի տաղավարում էլեկտրական հոսանք չի նկատել։
Վկա Ի.Կոստանդյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ դեպքի օրը գիշերն ինքնազգացողությունը վատացել է, որից արթնացել է դեղահաբ խմելու համար։ Երբ մոտեցել է պատուհանին` նկատել է փոքր կրակ, իսկ քիչ անց արդեն տեսել է բոցավառվող հրդեհ։ Նա նաև նշել է, որ Հ.Ավշարյանի տաղավարում էլեկտրական հոսանք չի տեսել։
Վկա Նվարդ Առաքելյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ դեպքի օրը, գիշերը ժամը 03-ից 04-ի սահմաններում բարձր աղմուկ են լսել, որից արթնացել է և ականատես է եղել, թե ինչպես է բոցավառվում կոշկակարի տաղավարը։ Նշել է, որ տաղավարի կողքին գտնվում է աղբանոցը, սակայն չի կարող ասել, թե այդ հրդեհը կոնկրետ որտեղից է առաջացել։ Եղել են դեպքեր, երբ աղբանոցը այրվել է, սակայն նման հրդեհ երբևէ չի բռնկվել։ Կոշկակարի տաղավարին միացված էլեկտրական հոսանքի լարեր չի տեսել:
Դատարանում հարցաքննված Ա.Ազիզյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ հանդիսանում է փորձագիտական եզրակացությունը տված ՀՀ փորձագիտական կենտրոն ՊՈԱԿ նյութագիտական բաժնի պետ և, քանի որ նախաքննության ընթացքում նշանակված փորձաքննությանը մասնակցած փորձագետներից մեկը Վ.Մելնիչենկոն այլևս չի աշխատում և ինքը մասնակցել է տվյալ փորձաքննության անցկացմանը, ուստի ունի իրավասություն իր ղեկավարած բաժնի կողմից տրված եզրակացությունների վերաբերյալ տալու անհրաժեշտ պարզաբանումներ մասնավորապես հրդեհատեխնիկական մասով։
Նա դատարանում հայտնել է, որ Ամիրյան փողոցի 13-րդ շենքի բակում գտնվող տաղավարի հրդեհի օջախն իբր գտնվել է տաղավարի ներսում և հրդեհի առաջացման պատճառը եղել է էլեկտրատեխնիկական բնույթի։ Նշել է, որ տաղավարի ներսում առկա են եղել երկու ապահովիչներ, որոնք պատրաստված են եղել ճենապակուց։ Բնիկներին միացված են եղել բազմաջիղ պղնձե էլ. հաղորդալարեր։ Բազմաջիղ պղնձե էլ. հաղորդալարի կտրված հատվածների հետազոտմամբ պարզվել է, որ դրանց վրա տեղ-տեղ առկա են եղել միաքցման հետքեր, ինչից ելնելով ինքը պնդում է, որ հրդեհը առաջացել է կարճատև միակցման հետևանքով։ Բացառել է այն հանզամանքը, որ հրդեհը բռնկված լինի տաղավարի կողքին գտնվող աղբանոցից, քանի որ ըստ հետազոտության և դեպքի վայրի զննությամբ կատարված լուսանկարների ակնհայտ երևում է, որ աղբանոցում առկա աղբարկղերը չեն այրվել, գտնվում են ներկված, թարմ վիճակում, դրանց վրա չկան այրվածքների կամ մրի հետքեր։ Բացի այդ, իրենք հստակ եզրակացրել են, որ հրդեհի օջախը հենց տաղավարի ներսում է եղել, քանի որ ըստ հետազոտության՝ առարկաների այրվածության աստիճանով պարզվել է, որ տաղավարի փայտե դետալները ամբողջովին այրվել են, և գտնվում են խիստ ածխացած վիճակում։
Փորձագետ Գենադի Հարությունյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ իրենց ներկայացված ապահովիչներում երևացել է, որ դրան կցված հաղորդալարերը եղել են կարճ միակցված։ Գ.Հարությունյանը նան նշել է, որ իրենց փորձագետների համոզմամբ հրդեհի բուն օջախը գտնվել է կոշկակարի կրպակում։
Դատարանում հրապարակելու միջոցով հետազոտվել են նախաքննության ընթացքում հարցաքննված վկա Գևորգ Այվազյանի ցուցմունքներն այն մասին, որ համաձայն ԷՄՕԿ-ի և <<Սպառողների էլեկտրատեղակայանքների տեխնիկական շահագործման կանոններ>> տեխնիկական կանոնակարգի սպառողն իրավունք չունի օգտագործել էլ. էներգիա առանց համապատասխան պայմանագրի, տեխնիկական պայմանների, հաշվիչի և միացման թույլտվության, հակառակ դեպքում միացումը համարում է ապօրինի, կատարվում է սխալ մոնտաժում, որի պատճառով չի իրականացվում ռիսկերի գնահատում, որը կարող է բերել վնասակար հետևանքների։ Սխալ մոնտաժման համար պատասխանատու է այն անձը, որն իր տարածքում իրականացրել է դա։ Տվյալ դեպքում հոսանքի մալուխների մոնտաժումը ճիշտ արված չի եղել ապահովիչները գործարանային չեն եղել, դրանց ներդիրները չեն համապատասխանել ստանդարտներին, հադորղալարերն անցկացված են եղել մետաղական կոնստրուկցիաների վրայով, ինչն արգելված է նշված կանոնակարգերով։ Այնուամենայնիվ, կարճ միացումն առաջանում է վերոգրյալ նախադրյալների պարագայում հոսանքի աղբյուրի շահագործման դեպքում:
Հրդեհատեխինիկական, շինարարատեխնիկական և ապրանքազիտական համալիր փորձաքննության թիվ 09251304 եզրակացության, համաձայն` Երևան քաղաքի Ամիրյան 13 շենքի բակում գտնվող շինության տաղավարի հրդեհի օջախը գտնվել է դրա ներսում հետևի աջակողմյան անկյունային հատվածում Տաղավարի հրդեհի առաջացման պատճառն էլեկտրատեխնիկական բնույթի է։ Տաղավարի հրդեհի բաց կրակի և բարձր ջերմային ազդեցության հետևանքով այրվել է <<ԿԻԱ>> մակնիշի 813615 SYR հ/հ ավտոմոբիլի աջակողմյան հատվածը, որի վնասի չափն արժեթային արտահայտությամբ 2013թ. մարտի 14-ի դրությամբ ՀՀ գործող շուկայական գներով կարող էր կազմել 9.100.000 ՀՀ դրամ: Փորձաքննությանը ներկայացված այրված և ածխացած նյութերի մնացորդների մեջ բաց նավթամթերքին բնորոշ հետքեր չեն հայտնաբերվել։ Փորձաքննությանը ներկայացված ապահովիչներով անցել է կարճ միակցման հոսանք, որն առաջացել է ապահովիչներին միացված բազմաջիղ, պղնձե էլ. սնուցման հաղորդալարերի հպումներից։
Վերոշարադրյալի և քրեական գործով դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցների համակցության պայմաններում ակնհայտ է, որ քրեական գործով վիճարկելի են հանդիսանում հետևյալ հանգամանքները ՝
1/ Հրդեհի բռնկման օջախը գտնվել է ամբաստանյալ Հ.Ավշարյանի կողմից շահագործվող տաղավարի ներսում, թե դրսում և այնտեղ էլ.հոսանքի սնուցում եղել է, թե ոչ։
2/ Եթե նույնիսկ ընդունենք, որ ամբաստանյալ Հ.Ավշարյանի կողմից շահագործվող կրպակում էլեկտրական հոսանք եղել է, ապա այն հանդիսացել է արդյոք պատճառ հրդեհի բռնկման համար, թե ոչ։
3/ Ամբաստանյալ Հ.Ավշարյանի մեղքով կատարված որ արարքի հետ է անմիջական պատճառահետևանքային կապի մեջ գտնվել հրդեհի բռնկումը։
Վիճարկելի առաջին հանգամանքին՝ այսինքն նրան, թե Հ.Ավշարյանի կողմից օգտագործված տաղավարում դեպքի պահին էլեկտրական հոսանք եղել է, թե ոչ և հրդեհի բռնկման օջախն գտնվել է տաղավարի ներսում թե դրսում, վերաբերելի են դատաքննությամբ հետազոտված հետևյալ ապացույցները դեպքի վայրի զննության արձանագրությունները, մեղադրյալ Հ.Ավշարյանի ցուցմունքնեըը, վկաներ Ա.Սարգսյանի, Ս.Դալլաքյանի, Կ.Հովակիմյանի, Ռ.Դովլաթյանի, Ի.Կոստանդյանի, Ն.Առաքելյանի ցուցմունքները, հրդեհատեխնիկական, շինարարատեխնիկական և ապրանքագիտական համալիր փորձաքննության թիվ 09251304 եզրակացությունը, դատարանում հարցաքննված Ա.Ազիզյանի և Գ.Հովհաննիսյանի ցուցմուքները, Հ.Ավշարյանի պաշտպանի կողմից դատարանին ներկայացված գրությունները։
Նշված ապացույցների համակցության պայմաններում ակնհայտ է, որ ՀՀ քրեական դատավարության 18-րդ հոդվածի 4-րդ մասով ամրագրված անմեղության կանխավարկածի սկզբունքի բովանդակության մասը կազմող՝ մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր չփարատված կասկածներն հօգուտ մեղադրյալի մեկնաբանելու կանոնի կիրառմամբ, հանգել այն եզրահանգման, որ ապացուցված է, որ Հ.Ավշարյանի տաղավարում դեպքի պահին էլեկտրական հոսանք եղել է, չի կարելի։ Դատարանում հետազոտված վկաների մի մասը նշում է, թե իբր Հ.Ավշարյանի տաղավարում, անցնել դառնալու ընթացքում տեսել են, որ լույս է վառվում, մյուսները նշել են որ երբեք չեն տեսել, որ տաղավարում լույս կա։ Այս առումով հատկապես ուշադրության է արժանի այն հանգամանքը, որ մի քանի անգամ կատարված դեպքի վայրի զննության գործողությունների ընթացքում այդպես չի պարզվել այն ենթադրյալ վայրը կամ հաղորդալարը, որտեղից Հ.Ավշարյանն իր տաղավարն էլ հոսանքով սնուցելու համար հաղորդալարեր է իբր քաշել։ Միայն նշված հանգամանքն ինքնին բավարար է չփարատված համարելու այն հանգամանքը, որ Հ.Ավշարյանի տաղավարն հաղորդալարերով էլ. սնուցված է եղել։ Ակնհայտ է, որ եթե դա այդպես լիներ, ապա պետք է առկա լիներ նաև հաղորդալարի հակառակ սկզբնական ծայրը, որը միանշանակ կհայտնաբերվեր դեպքի վայրի զննության ընթացքում։ Ավելին, դատարանում հետազոտվել են նաև <<Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր>> ՓԲԸ <<Հարավ>> մասնաճյուղից ստացված գրությունն այն մասին, որ Մաշտոցի պողոտա 18 հասցեում գտնվող կրպակը շենքի բակի թիթեղյա աղբամանների մոտ տեղափոխվելուց հետ էլեկտրամատակարարում չի ստացել և կրպակատերը երբևէ էլեկտրամատակարաման խնդրանքով չի դիմել։ Ավելին, նշված գրության համաձայն մասնաճյուղի աշխատակիցների կողմից կրպակում էլկտրաէներգիայի առկայություն չի հայտնաբերվել։ Նույն մասնաճյուղի կողմից տրված տեղեկանքի համաձայն էլ նշված կրպակը 2009թ. հունվարից էլկտրաէներգիայի ծախս ու վճարում չի ունեցել։
Ինչ վերաբերում է դեպքի վայրի զննությամբ տաղավարում հայտնաբերված էլեկտրական սարքավորումներին, ինչպես նաև առգրավված երկու ապահովիչների և պղնձե էլ. սնուցման լարերի առկայությանը, ապա դրանք ինքնին բավարար չեն հաստատված համարելու այն, որ տաղավարն էլեկտրական սնուցում է ունեցել քանի, որ ամբաստանյալ Հ.Ավշարյանն իր ցուցմունքներով այդ առթիվ հայտնել է, որ նախկինում մինչև իր տաղավարի այդ բակ տեղափոխել և իր տաղավարում ունեցել է էլ. հոսանք։ Այդ սարքավորումներն ու իրերն էլ մնացել են դեռևս այդ ժամանակից և տաղավարի նոր հասցե տեղափոխվելուց հետո չեն օգտագործվել։
Իսկ ինչ վերաբերում է դատարանում ՀՀ ՊՈԱԿ նյութագիտական բաժնի պետ Ա.Ազիզյանի հարցաքննությանը և նրա ցուցմունքները Հ.Ավշարյանին առաջադրված մեղադրանքի հիմքում որպես ապացույց օգտագործելուն, ապա դա անթույլատրել է, քանի որ քրեադատավարական հարաբերություններ կարգավորող ՀՀ իրավական ակտերն համապատասխան հիմքերի առկայության դեպքում նախատեսում են բացառապես փորձագետին հարցաքննելու հնարավորություն և ընթացակարգ։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 85-րդ հողվածի 1-ին մասի համաձայն փորձագետը քրեական գործով չշահագրգռված այն անձն է, որին քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի որոշմամբ կամ փորձաքննություն նշանակելու մասին որոշման համապատասխան՝ նշանակում է փորձագիտական հաստատության ղեկավարը՝ գիտության, տեխնիկայի, արվեստի կամ արհեստի որևէ բնագավառում իր հատուկ գիտելիքներն օգտագործելով գործի նյութերը հետազոտելու և դրա հիման վրա եզրակացություն տալու համար:
Նշված նորմերի համատեքստում ակնհայտ է, որ ընդհանուր իրավասության դատարանը քրեական գործով պարզաբանման ենթակա որևէ հանգամանք պարզելու համար իրավասու էր դատարան հրավիրել և հարցաքննել հրդեհատեխնիկական, շինարարատեխնիկական և ապրանքագիտական համալիր փորձաքննությունը կատարած և թիվ 09251304 եզրակացությունը տված փորձագետներին կամ դրանցից որևէ մեկին։ Նշված փորձաքննության կատարմանը համաձայն եզրակացության մասնակցել են փորձագետներ Վ.Մելնիչենկոն, Գ.Հարությունյանը, Ա.Պողոսյանը և Ա.Աբովյանը։ ՀՀ ՊՈԱԿ նյութագիտական բաժնի պետ Ա.Ազիզյանը փորձաքննության կատարմանը, եզրակացության տալուն չի մասնակցել և հետևաբար վերջինս չէր կարող հարցաքննվել որպես փաձագետ։ Այն հանգամանքը, որ փորձագետ Վ.Մելնիչենկոն աշխատանքից ազատված է եղել, ամենևին էլ չէր բացառում վերջինիս կողմից դատարանում իր տված եզրակացության վերաբերյալ պարզաբանումներ տալը։ Ավելին՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքն չնայած, որ համապատասխան հիմքերի առկայության դեպքում նախատեսում է փորձագետին հարցաքննելու հնարավորություն, սակայն իր 104-րղ հոդվածի 2-րդ մասով, փորձագետի ցուցմունքները որպես ապացույցի տեսակ չի նախատեսում։ Այսինքն՝ դատարանը Հ.Ավշարյանին առաջադրված մեղադրանքի հիմքում հարցաքննված փորձագետների ցուցմուքները դնելով խախտել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի վերը նշված նորմերի պահանջները։
Այսպիսով, ակնհայտ է, որ դատարանը համակցությամբ գնահատելով դատաքննության ընթացքում հետազոտված հանգամանքները վիճարկելի այս հանգամանքի առթիվ առկա չփարատված կասկածների պայմաններում դրանք չի մեկնաբանել հօգուտ ամբաստանյալ Հ.Ավշարյանի և հանգել է սխալ եզրահանգման թե իբր հաստատված է, որ վերջինիս տաղավարն ունեցել է էլ. սնուցում։
Վիճարկելի երկրորդ հանգամանքին՝ այսինքն, եթե նույնիսկ ընդունեն, որ Հ.Ավշարյանի կողմից շահագործվող կրպակում էլեկտրական հոսանք եղել է, ապա այն հարցին, թե այն հանդիսացել է արդյոք պատճառ հրդեհի բռնկման համար, թե ոչ, վերաբերելի են դատաքննությամբ հետազոտված հետևյալ ապացույցները ամբաստանյալ Հ.Ավշարյանի ցուցմունքները, վկաներ Կ.Հովակիմյանի, Ռ.Դովլաթյանի ցուցմուքները։ Նշված անձանց ցուցմուքներում այս առումով հատկապես նշանակություն ունեն այն տեղեկությունները, որ նախկինում հաճախ են եղել դեպքերը, երբ տարբեր անօթևան անձինք տաղավարի մոտակայքում, աղբամանների հարևանությամբ կրակ են վառել: Իսկ վկա Կ.Հովակիմյանն ավելին նշել է, որ դեպքի նախորդ օրը, ժամը 23.15-ի սահմաններում նկատել է, որ աղբամանների հարևանությամբ վառվող թղթի կտորներ կան, որոնք հանգցրել է։
Նշանակված փորձաքննությունների եզրակացությունները գնահատելիս պետք է հաշվի առնել նաև այն, որ փորձագետներին պարզաբանման համար չի առաջարկվել և վերջիններս էլ չեն պարզաբանել այն հարցին, թե ներկայացված հաղորդալարերում և ապահակհչներում առկա կարճ միացման հետքերն ինչ վաղեմություն ունեն։ Չէ որ չի բացառվում, որ կարճ միացումը նախկինում տեղի ունեցած լինի։
Վիճարկելի երրորդ հանգամանքի հետ կապված, նույնիսկ այն դեպքում, եթե ընդունեն, որ Հ.Ավշարյանի տաղավարում եղել է էլեկտրական հոսանք և հրդեհն էլ առաջացել է փորձաքննությանը ներկայացված ապահովիչներում անցած կարճ միացման հոսանքից, որն առաջացել է ապահաիհչներին միացած բազմաջիղ, պղնձե էլ. սնուցման հաղորդալարերի հպումից ինչպես նշված է թիվ 09251304 եզրակացությամբ, ապա այս դեպքում քննությամբ վարույթն իրականացնող մարմինները նախ և առաջ պետք է փորձեին պարզել, թե ով է կատարել այդ հադորդալարերի և ապահովիչների մոնտաժման աշխատանքները, քանի որ առավել քան ակնհայտ է, որ այդ դեպքում հրդեհի բռնկումը եղել է հենց այդ անձնավորության գործողությունների անմիջական հետևանքը։ Մինչդեռ, քրեական հետապնդում իրականացնող մարմինը ոչ միայն քննության առարկա չի դարձրել նշված հանգամանքը, այլն ավելին Հ.Ավշարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 2-րղ մասով մեղադրանք է առաջադրել այն բանի համար, որ վերջինս <<... գործով չպարզված հանգամանքներում դեպի տաղավար ապօրինի մոնտաժված էլեկտրական հոսանքալարերի շահագործման հետ կապված նրա անզգույշ վերաբերվելու հետևանքով տաղավարում գտնվող ապահովիչներին միակցված բազմաջիղ էլ. սնուցման հաղորդալարերի հպումներից, այդ ապահովիչների մեջ առաջացել ու անցել է կարճ միակցման հոսանք...>>։ Ակնհայտ է, որ վարույթն իրականացնող մարմինը հենց այդ գործով չպարզված հանգամանքների շրջանակներում պետք է, նախ և առաջ, պարզեր հոսանքալարերը մոնտաժած անձի ինքնությունը, քանի որ, եթե նույնիսկ ընդունենք, որ հրդեհն առաջացել է տաղավարում գտնվող ապահովիչներին միակցված բազմաջիղ պղնձե էլ. հաղորդալարերի հպումից, ապա այս դեպքում անհասկանալի է, թե Հ.Ավշարյանը անզգուշություն հատկապես, որ արարքը կատարելիս է ցուցաբերել։ Քրեական գործում որևէ փաստական տվյալ, առավել ևս ապացույց չկա այն մասին, որը կհաստատի որ, Հ.Ավշարյանը միացված է թողել տաղավարում գործածած որևէ էլեկտրական սարքավորում, կամ որևէ էլեկտրական սարքավորում օգտագործելիս չի պահպանել անվտանգության պայմանները, որի արդյունքում էլ առաջացել է հրդեհը։ Կոնկրետ Հ.Ավշարյանին առաջադրված մեղադրանքի շրջանակներում ակնհայտ է որ Հ.Ավշարյանի արարքում բացակայում է իրեն մեղսագրվող հանցագործության սուբյեկտիվ կողմը, քանի որ վերջինս այն դեպքում, երբ ինքն անձամբ չի մոնտաժել էլ. հաղորդալարերն ու ապահովիչները ոչ միայն չէր կարող ենթադրել, որ իր տաղավարում այլ անձի կողմից մոնտաժված էլեկտրական հոսանքալարերում կարող է առաջանալ կարճ միացման հոսանք այլև ավելին պարտավոր էլ չէր այն գիտակցել։
Ավելին, անհասկանալիորեն մեղադրական եզրակացությամբ վարույթն իրականացնող մարմինը, ապա նաև դատարանր դատավճոով ամրագրել են, թե իբր Հ.Ավշարյանը գործով չպարզված հանգամանքներում էլ. հոսանքի սնուցման գիծը մոնտաժել է իր տաղավարի հարևանությամբ գործող <<Լանդֆռո>> ՄՊ ընկերության <<Նեքսթ>> հագուստի խանութի հոսանքատար մալուխներից։ Քրեական գործում որևէ փաստական տվյալ առավել ևս ապացույց չկա այն մասին, որ հոսանքի սնուցման գիծը մոնտաժվել է հենց նշված հագուստի խանութի հոսանքատար մալուխներից։
Այսպիսով, ակնհայտ է, որ դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցների համակցության գնահատման արդյունքում դատավճիռ կայացնելիս ընդհանուր իրավասության դատարանը վիճարկելի վերը նշված հանգամանքների առթիվ հանգել է ախալ եզրահանգման, որի արդյունքում դատարանը դատավարական և նյութական իրավունքի նորմերի կոպիտ խախտումներով կայացրել է վերջնական դատական ակտ, որը ծանր հետևանքներ է առաջացնում Հ.Ավշարյանի համար։
11. Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրաեական դատավարության օրենսգրքի 376-րդ, 380.1-րդ, 381-րդ հոդվածներով, 394-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ, 4-րդ կետով, 395-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ, 4-րդ կետերով, 397-րդ հոդվածի 1-ին կետով, բողոք բերած անձը Վերաքննիչ քրեական դատարանին խնդրում է վերաքննիչ բողոքն ընդունել վարույթ, վերանայման արդյունքում բեկանել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 22.09.2014թ. դատավճիռը, ճանաչել և հռչակել ամբաստանյալ Հ.Ավշարյանի անմեղությունն իրեն առաջադրված մեղադրանքում կամ գործն ուղարկել ստորադաս դատարան` նոր քննության:

Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերանայելով առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը, հանգում է այն հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը բավարարելու, դատավճիռը բեկանելու և ամբաստանյալին արդարացնելու, ինչպես նաև գործը ստորադաս դատարան այլ կազմով նոր քննության ուղարկելու հիմքեր չկան` հետևյալ պատճառաբանությամբ:
12. Ամբաստանյալ Հ.Ավշարյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Երևան քաղաքի Մաշտոցի 18 հասցեում ունեցել է տաղավար և զբաղվել կոշիկի վերանորոգման և ներկման աշխատանքներով։ Հարևանությամբ գործող <<Սաս>> սուպերմարկետի վերանորոգման կապակցությամբ իրեն այդտեղից հանել են ու տաղավարը տեղափոխվել է Ամիրյան 13 շենքի բակ։ Կտրականապես հերքելով այն փաստը, որ տեղափոխումից հետո իր տաղավարում երբևէ էլեկտրական հոսանք է եղել, ամբաստանյալ Ավշարյանը նշել է, որ իր աշխատանքներն իրականացրել է առանց էլեկտրաէներգիայի և պատվիրատուներից վերցրել է այնպիսի պատվերներ, որոնց իրականացման համար էլեկտրականություն չի պահանջվել և դրանք կատարել է հիմնականում ցերեկային ժամերին։ Ընդունել է, որ նախկին տաղավարում՝ Մաշտոցի 18 հասցեում, աշխատելու ժամանակ ունեցել է էլ. հոսանք, որը եղել է համապատասխան թույլտվությամբ անցկացված և մոնտաժված, իսկ տեղափոխվելուց հետո էլեկտրական հոսանք չի ունեցել, դրանով շահագործվող սարք՝ նույնպես։
Ամբաստանյալը նաև հայտնել է, որ համոզված է, որ դեպքի օրը հրդեհն առաջացել է իր կրպակի հարևանությամբ տեղադրված աղբամաններում եղած աղբից, որն ամենայն հավանականությամբ հրկիզել են անօթևան անձինք, ովքեր հաճախ էին գալիս այդտեղ՝ աղբամաններից ստվարաթուղթ կամ մթերքի մնացորդներ փնտրելու համար։ Իր խորին համոզմամբ տուժողի ավտոմեքենան հրկիզվել է աղբամաններից դեպի ավտոմեքենան տարածված կրակից և ինքը նշվածի հետ որևէ առնչություն չունի։
13. Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով ամբաստանյալ Հ.Ավշարյանին արդարացնելու վերաբերյալ վերաքննիչ բողոքում առկա պատճառաբանությունները, գտնում է, որ դրանք հիմնավորված չեն, ամբաստանյալին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 186-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքը հաստատված է քրեական գործով ձեռք բերված և առաջին ատյանի դատարանի դատաքննության ընթացքում հետազոտված հետևյալ ապացույցներով:
Վկա Անահիտ Սարգսյանի ցուցմունքով այն մասին, որ իր բնակարանն ունի դեպի Երևան քաղաքի Ամիրյան 13 շենքի հետ ընդհանուր բակի կողմը բացվող պատուհաններ։ Գիտի, որ այդտեղ է գտնվել կոշկակարի՝ Հարություն Ավշարյանի, տաղավարը։ Տաղավարի մոտով հաճախակի անցնելիս, ինչպես նաև իր բնակարանի պատուհաններից՝ նկատել է, որ վերջինս աշխատել է մինչև երեկոյան ժամերը, իսկ տաղավարում վառվել է էլեկտրական լամպ։ Կոշկակարին չի ճանաչել, վերջինիս հետ որևէ շփում չի ունեցել։
2013թ. մարտի 14-ի լույս 15-ի գիշերը՝ ժամը 05-ի սահմաններում լսել է պայթյունի նմանվող ձայներ և բացելով պատուհանը՝ տեսել, որ կոշկակարի արհեստանոցից կրակի բոցեր են դուրս գալիս։ Անմիջապես զանգահարել է հրշեջ ծառայություն, որի աշխատակիցները ժամանել ու սկսել են մարել կրակը։ Նկատել է նաև, որ կրակն արդեն հասել է տաղավարի կողքին կայանված սպիտակ գույնի <<ջիպ>> տեսակի ավտոմեքենային։ Մեքենայի սեփականատիրոջը չի ճանաչել, սակայն տեղյակ է, որ նա սիրիահայ է։
Հաջորդ օրն անձամբ տեսել է, որ կոշկակարի տաղավարի կողքին գտնվող աղբարկղերը նորմալ վիճակում են, կարմիր գույնով ներկված, առանց որևէ այրման կամ մրի հետքերի։ Իր կարծիքով, հրդեհն աղբարկղներից չի առաջացել, քանի որ դրանք եղել են նորմալ վիճակում, ինչպես որ հրդեհից առաջ։
Վկա Սիլվա Դալլաքյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2013թ. մարտի 14-ին ժամը 06։00-ի սահմաններում մի պահ արթնացել և որդուց տեղեկացել է, որ դրսում հրդեհ է բռնկվել։ Այդ տեսնելով` որդին անմիջապես իջել է բակ և իրենց՝ այդտեղ կայանված մեքենան հեռացրել է այդ տարածքից, որից հետո բարձրանալով տուն` իրեն ասել է, որ դրսում կա ևս մեկ` <<սիրիական>> համարանիշներով մեքենա։ Այնուհետև, տեղեկանալով, որ այրվում է նաև տաղավարի հարևանությամբ կայանված նշված <<սիրիական>> համարանիշներով ավտոմեքենան, այդ մասին հայտնել է հարևանությամբ բնակվող Հակոբին։ Դրանից հետո զանգահարել է հրշեջ ծառայություն, սակայն հեռախոսահամարը չի պատասխանել, որից հետո հրդեհի մասին տեղեկացրել է ոստիկանությանը։ Չի կարող հստակ ասել, թե հրդեհը ինչից է առաջացել, սակայն, երբ ինքը պատուհանից տեսել է կրակը՝ այն կոշկակարի տաղավարից տարածվելիս է եղել դեպի նշված ավտոմեքենան։ Նշել է, որ բավականին ժամանակ բնակվում է նշված բակում և պարբերաբար նկատել է, որ կոշկակարի տաղավարում լույս է վառվում։ Շենքի բակում երբևէ չի նկատել, որ անօթևան մարդիկ հավաքվեն և աղբամաններում կրակ վառեն։
Վկա Հակոբ Ասատրյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2013թ. մարտի 14-ի լույս 15-ի գիշերը՝ ժամը 06։00-ի սահմաններում հարևաններից մեկը թակել է տան դուռն ու տեղեկացրել, որ իր մեքենան այրվում է։ Անմիջապես գնացել են բակ ու տեսել, որ ավտոմեքենան, ինչպես նաև դրա կողքին եղած Հարություն անունով մի տարեց մարդու տաղավարը այրվել են, իսկ հրշեջները մարում են կրակը։ Ի պատասխան իր հարցումների՝ հարևաններն ասել են, որ հրդեհը Հարությունի տաղավարից է սկսվել, իսկ վերջինս խուսափելով ասել է, որ հոսանք չի ունեցել, բայց հրշեջները տեսել են լարերն ու վերցրել դրանք։ Հստակ չի կարող ասել, թե կոշկարի տաղավարում էլեկտրաէներգիա եղել է, թե ոչ։
Վկա Կարապետ Հովակիմյանի ցուցմունքով այն մասին, որ աշխատում է <<Նեքսթ>> առևտրի սրահում՝ որպես պահակ։
2013թ. մարտի 14-ին գտնվել է աշխատանքի վայրում, երբ ժամը 06։00-ի սահմաններում ուժեղ ձայն լսելով՝ դուրս է եկել ու տեսել, որ հրդեհվում է խանութի ետնաբակում գտնվող կոշկակարի տաղավարը, ինչպես նաև՝ դրա կողքին կայանված ավտոմեքենան։ Ցանկացել է ջուր լցնել ու հանգցնել կրակը, սակայն այն բավականին ուժեղ է եղել։ Այնուհետև, ժամանել են հրշեջ ծառայության աշխատակիցները և մարել հրդեհը։ Դեպքի նախորդ օրը, ժամը 23։15-ի սահմաններում աղբամաննրի մոտակայքում մի պահ նկատել է վառվող թղթի կտորներ, սակայն այդ փոքրիկ կրակն ամբողջությամբ ջրով հանգցրել է։ Բացի այդ, նշված կրակը գտնվել է հետագայում այրված ավտոմեքենայից 7-8 մետր հեռավորության վրա։
Ի պատասխան դատարանում իրեն տրված հարցերին, վկան հաստատաբար հայտնել է, որ իր տաղավարում տեսել է, որ Հարություն Ավշարյանն իր աշխատանքներն իրականացնելիս օգտագործել է էլեկտրական հոսանք։
Վկա Արսեն Ազիզյանի ցուցմունքով այն մասին, որ հանդիսանում է փորձագիտական եզրակացությունը տված՝ ՀՀ փորձագիտական կենտրոն ՊՈԱԿ նյութագիտական բաժնի պետ և քանի որ նախաքննության ընթացքում նշանակված փորձաքննությանը մասնակցած փորձագետներից մեկը՝ Վ.Մելնիչենկոն այլևս չի աշխատում և ինքը մասնակցել է տվյալ փորձաքննության անցկացմանը, ուստի ունի իրավասություն իր ղեկավարած բաժնի կողմից տրված եզրակացությունների վերաբերյալ տալու անհրաժեշտ պարզաբանումներ՝ մասնավորապես հրդեհատեխնիկական մասով։
Փորձագետը դատարանում հայտնել է, որ Ամիրյան փողոցի 13-րդ շենքի բակում գտնվող տաղավարի հրդեհի օջախը գտնվել է տաղավարի ներսում և հրդեհի առաջացման պատճառը եղել է էլեկտրատեխնիկական բնույթի։ Նշել է, որ տաղավարի ներսում առկա են եղել երկու ապահովիչներ, որոնք պատրաստված են եղել ճենապակուց։ Բնիկներին միացված են եղել բազմաջիղ պղնձե էլ. հաղորդալարեր։ Բազմաջիղ պղնձե էլ. հաղորդալարի կտրված հատվածների հետազոտմամբ պարզվել է, որ դրանց վրա տեղ-տեղ առկա են եղել միակցման հետքեր, ինչից ելնելով` ինքը պնդում է, որ հրդեհն առաջացել է կարճատև միակցման հետևանքով։ Բացառել է այն հանգամանքը, որ հրդեհը բռնկված լինի տաղավարի կողքին գտնվող աղբանոցից, քանի որ ըստ հետազոտության և դեպքի վայրի զննությամբ կատարված լուսանկարների՝ ակնհայտ երևում է, որ աղբանոցում առկա աղբարկղերը չեն այրվել, գտնվում են ներկված, թարմ վիճակում, դրանց վրա չկան այրվածքների կամ մրի հետքեր։ Բացի այդ, իրենք հստակ եզրակացրել են, որ հրդեհի օջախը հենց տաղավարի ներսում է եղել, քանի որ ըստ հետազոտության` առարկաների այրվածության աստիճանով պարզվել է, որ տաղավարի փայտե դետալները ամբողջովին այրվել են, և գտնվում են խիստ ածխացած վիճակում։ Պնդել է եզրակացության հետևությունները, նշելով, որ հրդեհն առաջացել է կրպակում գտնվող հաղորդալարերի կարճ միակցման հետևանքով։
Փորձագետ Գենադի Հարությունյանի ցուցմունքով այն մասին, որ կարճ միակցումն իրենից ներկայացնում է ֆազային և զրոյական հաղորդալարային կարճ միացումը, որի պատճառով հաղորդալարերը տաքանում են, բարակ տեղերը հալվում են, որից հնարավոր է առաջանան կայծեր և այն վերածվի հրդեհի։ Իրենց ներկայացված ապահովիչներում հստակ երեևում է, որ դրան կցված հաղորդալարերը եղել են կարճ միակցված։ Պնդելով իր մասնակցությամբ իրականացված փորձաքննության արդյունքները, Գ.Հարությունյանը նշել է, որ իրենց՝ փորձագետների համոզմամբ` հրդեհի բուն օջախը գտնվել է կոշկակարի կրպակում։
Վկա Գևորգ Այվազյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ համաձայն ԷՄՕԿ-ի և <<Սպառողների էլեկտրատեղակայանքների տեխնիկական շահագործման կանոններ>> տեխնիկական կանոնակարգի՝ սպառողն իրավունք չունի օգտագործել էլ. էներգիա առանց համապատասխան պայմանագրի, տեխնիկական պայմանների, հաշվիչի և միացման թույլտվության, հակառակ դեպքում միացումը համարում է ապօրինի, կատարվում է սխալ մոնտաժում, որի պատճառով չի իրականացվում ռիսկերի գնահատում, որը կարող է բերել վնասակար հետևանքների։ Սխալ մոնտաժման համար պատասխանատու է այն անձը, որն իր տարածքում իրականացրել է դա։ Տվյալ դեպքում հոսանքի մալուխների մոնտաժումը ճիշտ արված չի եղել՝ ապահովիչները գործարանային չեն եղել, դրանց ներդիրները չեն համապատասխանել ստանդարտներին, հաղորդալարերն անցկացված են եղել մետաղական կոնստրուկցիաների վրայով, ինչն արգելված է նշված կանոնակարգերով։ Այնուամենայնիվ, կարճ միակցումը առաջանում է վերոգրյալ նախադրյալների պարագայում հոսանքի աղբյուրի շահագործման դեպքում։
Տուժողի ներկայացուցիչ Լ.Դավթյանը հայտնել է, որ իր վստահորդին պատճառված վնասն ամբաստանյալի կողմից հատուցված չէ, նշել է, որ սույն քրեական գործի սահմաններում նրա նկատմամբ պահանջ չեն ներկայացնում, քանի որ արդեն իսկ դիմել են քաղաքացիական դատավարության կարգով և պատճառված վնասի հատուցումը ցանկանում են իրականացնել այդ ճանապարհով։
Հրդեհատեխինիկական, շինարարատեխնիկական և ապրանքագիտական համալիր փորձաքննության թիվ 09251304 եզրակացությամբ, համաձայն որի՝ <<Երևան քաղաքի Ամիրյան 13 շենքի բակում գտնվող շինության տաղավարի հրդեհի օջախը գտնվել է դրա ներսում՝ հետևի աջակողմյան անկյունային հատվածում։ Տաղավարի հրդեհի առաջացման պատճառն էլեկտրատեխնիկական բնույթի է։ Տաղավարի հրդեհի՝ բաց կրակի և բարձր ջերմային ազդեցության հետևանքով այրվել է <<ԿԻԱ>> մակնիշի 813615 SYR հ/հ ավտոմոբիլի աջակողմյան հատվածը, որի վնասի չափն արժեքային արտահայտությամբ 2013թ. մարտի 14-ի դրությամբ ՀՀ գործող շուկայական գներով կարող էր կազմել 9.100.000 ՀՀ դրամ։ Փորձաքննությանը ներկայացված այրված և ածխացած նյութերի մնացորդների մեջ բաց նավթամթերքին բնորոշ հետքեր չեն հայտնաբերվել։ Փորձաքննությանը ներկայացված ապահովիչներով անցել է կարճ միակցման հոսանք, որն առաջացել է ապահովիչներին միացված բազմաջիղ, պղնձե էլ. սնուցման հաղորդալարերի հպումներից>>։
Դեպքի վայրի զննության ընթացքում վերոնշյալ տաղավարում հայտնաբերված և իրեղեն ապացույց ճանաչված երկու ապահովիչների ու պղձե էլ. սնուցման լարերի առկայությամբ։
Տուժող Լիոն Բարբրյանին պատկանող, հրդեհի հետևանքով այրված և իրեղեն ապացույց ճանաչված <<ԿԻԱ>> մակնիշի 813615 SYR հ/հ ավտոմեքենայի առկայությամբ։
14. Բացի վերոնշյալ վկաներից, առաջին ատյանի դատարանում պաշտպանության կողմի միջնորդությամբ հարցաքննվել են նաև վկաներ Ռոբերտ Դովլաթյանը, Ինա Կոստանդյանը և Նվարդ Առաքելյանը:
Վկա Ռոբերտ Դովլաթյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ բնակվում է Ամիրյան փողոցի 13-րդ շենքի 4-րդ հարկում։ Դեպքի օրը, ինքը հրդեհի ձայնից դուրս է եկել և ականատես է եղել, թե ինչպես է բոցավառվում կոշկակարի տաղավարը։ Նշել է, որ իրենց բակը գտնվում է Մաշտոցի պողոտայի վրա գտնվող <<ՍԱՍ>> սուպերմարմկետի ետնամասում, որտեղ ամեն օր հավաքվում է բավականաչափ աղբ` ստվարաթղթեր, արկղեր և այլն։ Եղել են դեպքեր, երբ հավաքված աղբն այրելու հետևանքով փոքր հրդեհ է բռնկվել մետաղյա աղբամաններում, որն իրենք մարել են։ Իր կարծիքով այդ հրդեհները եղել են դիտավորության հետևանք։ Դատարանում ներկայացնելով տեսածը, վկան, միաժամանակ, չի կարողացել հստակ ասել, թե ինչը կարող է հանդիսացած լինել կրակի առաջացման պատճառը։ Նշել է, որ ինքը հաճախակի է շփվել Ավշարյանի հետ, ամեն օր անցուդարձ է արել տաղավարի կողքով, սակայն երբևիցե կոշիկի տաղավարում էլեկտրական հոսանք չի նկատել։
Վկա Ինա Կոստանդյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ կոնկրետ դեպքի օրը և ժամը չի հիշում, սակայն հիշում է, որ գիշերվա մի պահի ինքնազգացողությունը վատացել է և արթնացել է դեղահաբ խմելու համար։ Երբ մոտեցել է պատուհանին` նկատել է փոքր կրակ, իսկ քիչ անց արդեն տեսել է բոցավառվող հրդեհ, լսել է կրակի ճայթյունի բարձր ձայներ։
Վկա Նվարդ Առաքելյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ դեպքի օրը, գիշերը ժամը 03-ից 04-ի սահմաններում բարձր աղմուկ են լսել, որից արթնացել է և ականատես է եղել, թե ինչպես է բոցավառվում կոշկակարի տաղավարը։ Նշել է, որ տաղավարի կողքին գտնվում է աղբանոցը, սակայն չի կարող ասել, թե այդ հրդեհը կոնկրետ որտեղից է առաջացել։ Եղել են դեպքեր, երբ աղբանոցը այրվել է, սակայն նման հրդեհ երբևէ չի բռնկվել։ Կոշկակարի տաղավարին միացված էլեկտրական հոսանքի լարեր չի տեսել, սակայն տաղավարում նկատել է լամպ։
15. Անդրադառնալով վերաքննիչ բողոքի այն պատճառաբանություններին, թե ամբաստանյալ Հ.Ավշարյանի արարքում բացակայում է հանցակազմը, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 186-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի սուբյեկտիվ կողմը կարող է դրսևորվել բացառապես անզգուշությամբ։ Անձը նախատեսում է գույքի ոչնչացումը կամ վնասումը, սակայն առանց բավարար հիմքերի, ինքնավստահորեն հույս է ունենում, որ դրանք կկանխվեն, կամ չի նախատեսում գույքի ոչնչացումը կամ վնասումը, թեև տվյալ իրադրությունում պարտավոր էր և կարող էր նախատեսել դա։ Սույն գործով ապացուցված է, որ ամբաստանյալ Հ.Ավշարյանը՝ ՀՀ կառավարության 2007թ. փետրվարի 27-ի թիվ 1939-Ն որոշմամբ հաստատված <<Սպառողների էլեկտրատեղակայանքների տեխնիկական շահագործման կանոններ>> տեխնիկական կանոնակարգի և ոլորտը կարգավորող այլ կանոններով սահմանված պահանջների խախտմամբ, ապօրինի մոնտաժել է էլեկտրական հոսանք սնուցող գիծ և շահագործել այն ոչ գործարանային արտադրության և սահմանված չափանիշներին չհամապատասխանող ներդիրներ ունեցող ապահովիչների միջոցով՝ դրսևորելով հանցավոր անզգուշություն հանրության համար վտանգավոր հնարավոր հետևանքների առաջացման նկատմամբ, այն է` չի նախատեսել մոնտաժված և իր կողմից ապօրինի շահագործվող հոսանքալարերի և ապահովիչների օգտագործման արդյունքում հնարավոր ծանր հետևանքների, այդ թվում հրդեհի առաջացման հնարավորությունը, սակայն տվյալ իրադրությունում պարտավոր էր և կարող էր նախատեսել դրանք և տևական ժամանակ տաղավարում ապօրինի սպառել է էլեկտրական հոսանք, որի հետևանքով տաղավարում գտնվող ապահովիչներին միակցված բազմաջիղ պղնձե էլ. սնուցման հաղորդալարերի հպումից այդ ապահովիչների մեջ՝ 2013թ. մարտի 15-ին՝ ժամը 05։30-ի սահմաններում առաջացել և անցել է կարճ միացում, որի պատճառով տաղավարի ներսում՝ հետևի աջակողմյան անկյունային հատվածից առաջացել է հրդեհ՝ այրելով տաղավարն ու դրա մոտ կայանված՝ գործով տուժող Լիոն Բարբրյանին պատկանող <<ԿԻԱ>> մակնիշի 813615 SYR պ/հ ավտոմեքենայի աջակողմյան հատվածը՝ վերջինիս անշգուշությամբ պատճառելով առանձնապես խոշոր չափերի՝ 9.100.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս։
16. Քրեական գործով ձեռք բերված և առաջին ատյանի դատարանի դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցների հիման վրա Վերաքննիչ դատարանը հաստատված է համարում, որ իրականում ամբաստանյալն իր կողմից որպես կոշկակարանոց սպասարկվող տաղավարում ունեցել և օգտագործել է էլեկտրական հոսանք, ինչը հաստատավեց սույն գործով վկաներ Անահիտ Սարգսյանի, Սիլվա Դալլաքյանի, Կարապետ Հովակիմյանի ցուցմունքներով, ինչպես նաև Հրդեհատեխինիկական, շինարարատեխնիկական և ապրանքագիտական համալիր փորձաքննության թիվ 09251304 եզրակացությամբ և դրա շուրջ փորձագետների կողմից դատարանում տրված ցուցմունքներով։ Ընդ որում, փորձագետ Արսեն Ազիզյանը, հանդիսանալով ՀՀ Փորձագիտական կենտրոն ՊՈԱԿ նյութագիտության բաժնի պետը, մասնակցած լինելով անցկացված փորձաքնությանը հրդեհատեխնիկական մասով՝ իրավունք ունի հանդես գալ պարզաբանումներով ոչ միայն տվյալ, այլ նշված բաժնի կողմից տրված ցանկացած փորձաքննության վերաբերյալ, քանի որ վերահսկում և համակարգում է բաժնի աշխատող բոլոր փորձագետների աշխատանքները, այդ թվում՝ նրանց կողմից տրված փորձագիտական եզրակացությունների մասով։ Այսպիսով, ամբաստանյալ Ավշարյանն առանց համապատասխան թույլտվության և սահմանված կարգի ունենալով և շահագործելով ապօրինի լարանցված էլեկտրէներգիա, չպահպանելով ինչպես դրա սկզբնական մոնտաժման, այնպես էլ հետագա շահագործման կանոնները թեև չի նախատեսել իր վերը շարադրված գործողությունների արդյունքում որևէ մեկի գույքի վնասման կամ ոչնչացման հնարավորությունը, սակայն պարտավոր էր և կարող էր նախատեսել դա, հաշվի առնելով, որ տեղափոխումից հետո, տաղավարը տեղադրվել է խիտ բնակեցված բազմաբնակարան շենքերի բակում, որտեղ եղել են ինչպես հասարակական նշանակության օբյեկտներ, այնպես էլ մշտապես կայանվել են շենքի բնակիչների ավտոմեքենաները։
17. Առաջին ատյանի դատարանը հիմնավորված կերպով արժանահավատ չի համարել պաշտպանության կողմի միջնորդությամբ դատարանում որպես վկա հարցաքննված անձանց՝ Ռոբերտ Դովլաթյանի և Ինա Կոստանդյանի ցուցմունքներն առ այն, որ իրենք կոշկակարի տաղավարում երբևէ հոսանք կամ վառվող լամպ չեն տեսել, քանի որ նշված անձինք այդ մասին հայտարարել են ոչ հաստատապես, իսկ դատարանի հարցերին տվել են ենթադրական պատասխաններ։ Ավելին, նույն՝ պաշտպանական կողմի միջնորդած և դատարանում որպես վկա հարցաքննված վկա Նվարդ Առաքելյանը դատարանում պնդել, որ <<կոշկակարի տաղավարին միացված էլեկտրական հոսանքի լարեր չի տեսել, սակայն տաղավարում նկատել է լամպ>>։
18. Վերոգրյալների հիման վրա, Վերաքննիչ դատարանը, գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցության մեջ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Հ.Ավշարյանը ՀՀ կառավարության 2007թ. փետրվարի 27-ի թիվ 1939-Ն որոշմամբ հաստատված <<Սպառողների էլեկտրատեղակայանքների տեխնիկական շահագործման կանոններ>> տեխնիկական կանոնակարգի և ոլորտը կարգավորող այլ կանոններով սահմանված պահանջների խախտմամբ, ապօրինի մոնտաժել է էլեկտրական հոսանք սնուցող գիծ և շահագործել այն ոչ գործարանային արտադրության և սահմանված չափանիշներին չհամապատասխանող ներդիրներ ունեցող ապահովիչների միջոցով՝ դրսևորելով հանցավոր անզգուշություն հանրության համար վտանգավոր հնարավոր հետևանքների առաջացման նկատմամբ, այն է` չի նախատեսել մոնտաժված և իր կողմից ապօրինի շահագործվող հոսանքալարերի և ապահովիչների օգտագործման արդյունքում հնարավոր ծանր հետևանքների, այդ թվում հրդեհի առաջացման հնարավորությունը, սակայն տվյալ իրադրությունում պարտավոր էր և կարող էր նախատեսել դրանք և տևական ժամանակ տաղավարում ապօրինի սպառել է էլեկտրական հոսանք, որի հետևանքով տաղավարում գտնվող ապահովիչներին միակցված բազմաջիղ պղնձե էլ. սնուցման հաղորդալարերի հպումից այդ ապահովիչների մեջ՝ 2013թ. մարտի 15-ին՝ ժամը 05։30-ի սահմաններում առաջացել և անցել է կարճ միացում, որի պատճառով տաղավարի ներսում՝ հետևի աջակողմյան անկյունային հատվածից առաջացել է հրդեհ՝ այրելով տաղավարն ու դրա մոտ կայանված՝ գործով տուժող Լիոն Բարբրյանին պատկանող <<ԿԻԱ>> մակնիշի 813615 SYR պ/հ ավտոմեքենայի աջակողմյան հատվածը՝ վերջինիս անշգուշությամբ պատճառելով առանձնապես խոշոր չափերի՝ 9.100.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս։
19. Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը պաշտպան Գ.Մադոյանի վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում հանգում է այն հետևության, որ բերված վերաքննիչ բողոքը բավարարելու, դատավճիռը բեկանելու և ամբաստանյալին արդարացնելու, ինչպես նաև գործը ստորադաս դատարան այլ կազմով նոր քննության ուղարկելու հիմքեր չկան, նկատի ունենալով, որ դատարանը դատավճիռ կայացնելիս թույլ չի տվել նյութական և դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտումներ, որոնք կարող էին հանգեցնել դատական սխալի:
Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ և 394-րդ հոդվածներով, վերաքննիչ քրեական դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1. Պաշտպան Գ.Մադոյանի և ամբաստանյալ Հ.Ավշարյանի վերաքննիչ բողոքները մերժել, իսկ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2014թ. սեպտեմբերի 22-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Հարություն Հակոբի Ավշարյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 186-րդ հոդվածի 2-րդ մասով` թողնել օրինական ուժի մեջ:
2. Սույն որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք կարող է բերվել այն հրապարակելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում` ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատին:



Իսկականի հետ ճիշտ է`

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ