ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
ԵԿԴ/0247/01/13
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական
շրջանների ընդհանուր իրավասության
դատարանի դատավճիռը կայացրած դատարանի
կազմը նախագահող դատավոր` Մ.Մակյան

ՈՐՈՇՈՒՄ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

24 մարտի 2015թ. ք.Երևան

ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետ`
Վերաքննիչ դատարան/ հետևյալ կազմով`

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐª Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ա.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
քարտուղարությամբª Ռ.Դավոյանի

մասնակցությամբ`
մեղադրող` Տ.Պողոսյանի
պաշտպաններ` Ս.Հարությունյանի
Վ.Մանուկյանի
ամբաստանյալներ` Ա.Մաթանյանի
Պ.Մկրտչյանի

դռնբաց դատական նիստում գործով մեղադրող, Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Տ.Պողոսյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա վերանայելով Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2014թ. նոյեմբերի 03-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Արամ Ֆրունզիկի Մաթանյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով և Պերճ Հակոբի Մկրտչյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով





Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. Թիվ 15124913 քրեական գործը հարուցվել է 24.06.2013թ. ՀՀ Ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Կենտրոնական քննչական բաժնի քննիչ Ս.Դումանյանի կողմից` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով: Նույն որոշմամբ քրեական գործն ընդունվել է վարույթ:
2. Թիվ 15128913 քրեական գործը հարուցվել է 04.07.2013թ. ՀՀ Ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Կենտրոնական քննչական բաժնի քննիչ Ա.Մանասերյանի կողմից` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով: Նույն որոշմամբ քրեական գործն ընդունվել է վարույթ:
3. 04.07.2013թ. Պ.Մկրտչյանը ձերբակալվել է:
4. 04.07.2013թ. Ա.Մաթանյանը ձերբակալվել է:
5. Նախաքննության մարմնի 06.07.2013թ. որոշմամբ Ա.Մաթանյանը որպես մեղադրյալ է ներգրավվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետերով:
6. Նախաքննության մարմնի 06.07.2013թ. որոշմամբ Պ.Մկրտչյանը որպես մեղադրյալ է ներգրավվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետերով:
7. Երևանի Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 06.07.2013թ. որոշմամբ նախաքննության մարմնի միջնորդությունը բավարարվել է և մեղադրյալ Արամ Ֆրունզիկի Մաթանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորում 2/երկու/ ամիս ժամկետով:
8. Երևանի Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 06.07.2013թ. որոշմամբ նախաքննության մարմնի միջնորդությունը բավարարվել է և մեղադրյալ Պերճ Հակոբի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորում 2/երկու/ ամիս ժամկետով:
9. ՀՀ Ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Կենտրոնական քննչական բաժնի քննիչ Ա.Մանասերյանի 10.07.2014թ. որոշմամբ թիվ 15124913 քրեական գործը միացվել է թիվ 15128913 քրեական գործին և նախաքննությունը շարունակվել է թիվ 15128913 քրեական գործի համարով:
10. Երևանի Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 29.08.2013թ. որոշմամբ նախաքննության մարմնի միջնորդությունը բավարարվել է և մեղադրյալ Արամ Ֆրունզիկի Մաթանյանին կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարացվել է 2/երկու/ ամսով:
11. Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 29.08.2013թ. որոշմամբ նախաքննության մարմնի միջնորդությունը բավարարվել է և մեղադրյալ Պերճ Հակոբի Մկրտչյանին կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարացվել է 2/երկու/ ամսով:
12.Կենտրոնականի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ռ.Նազարյանի 06.09.2013թ. որոշմամբ թիվ 15128913 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ:
13. Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 30.10.2013թ. որոշմամբ նախաքննության մարմնի միջնորդությունը բավարարվել է և մեղադրյալ Արամ Ֆրունզիկի Մաթանյանին կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարացվել է 2/երկու/ ամսով:
14. Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 01.1-րդ1.2013թ. որոշմամբ նախաքննության մարմնի միջնորդությունը բավարարվել է և մեղադրյալ Պերճ Հակոբի Մկրտչյանին կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարացվել է 2/երկու/ ամսով:
15. 18.12.2013թ. Ա.Մաթանյանի և Պ.Մկրտչյանի վերաբերյալ քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:
16. Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավոր Մ.Մակյանի 20.12.2013թ. որոշմամբ քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արամ Ֆրունզիկի Մաթանյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով և Պերճ Հակոբի Մկրտչյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով ընդունվել է վարույթ, իսկ 27.12.2013թ. որոշմամբ` քրեական գործը նշանակվել է դատական քննության:
17. Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2014թ. նոյեմբերի 03-ի դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Ա.Մաթանյանը արդարացվել է, ճանաչվել և հռչակվել է նրա անմեղությունն այդ հանցանքի կատարման մեջ։
Ա.Մաթանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոցը ընտրված կալանավորումը վերացվել է և նա անհապազ ազատ է արձակվել դատական նիստի դահլիճում։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Պ.Մկրտչյանն արդարացվել է, ճանաչվել և հռչակվել է նրա անմեղությունն այդ հանցանքի կատարման մեջ։
Պ.Մկրտչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոցը ընտրված կալանավորումը վերացվել է և նա անհապազ ազատ է արձակվել դատական նիստի դահլիճում։
18. Ընդհանուր իրավասության դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ 12.12.2014թ. վերաքննիչ բողոք է բերել գործով մեղադրող, Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Տ.Պողոսյանը:
19. ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանի 20.12.2014թ. որոշմամբ գործով մեղադրող, Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Տ.Պողոսյանի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է Վերաքննիչ դատարանի վարույթ և քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արամ Ֆրունզիկի Մաթանյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով և Պերճ Հակոբի Մկրտչյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով` Վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում քննության է նշանակվել 2014թ. դեկտեմբերի 29-ին:

2. Գործի փաստական հանգամանքները.
20. Նախաքննության մարմնի կողմից Արամ Մաթանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, նախնական համաձայնության գալով Պերճ Հակոբի Մկրտչյանի հետ, 2013թ. հուլիսի 4-ին, ժամը՝ 02.00-ի սահմաններում գնացել են Երևանի Եր.Քոչարի փողոցի թիվ 9 շենքի բակ, որտեղ գողություն կատարելու համար, նպատակ ունենալով ապօրինի մուտք գործել նույն շենքի 5-րդ մուտքի երկրորդ հարկում գտնվող Սերգեյ Հակոբի Մուրադյանին պատկանող թիվ 97 բնակարան, Պերճ Մկրտչյանը բարձրացել է 1-ին հարկի պատուհանի ճաղավանդակի վրա, ապա նախապես իր հետ վերցրած մետաղյա ձողով փորձել բացել վերը նշված բնակարանի պատուհանը, իսկ Արամ Մաթանյանն այդ ժամանակ գտնվել է պատուհանի տակ՝ ապահովելով Պ.Մկրտչյանի անվտանգությունը, սակայն իրենց կամքից անկախ հանգամանքներով հանցագործությունն ավարտին չեն հասցրել, բանի որ դեպքի վայրում բռնվել են ոստիկանության աշխատակիցների կողմից։
21. Նախաքննության մարմնի կողմից Պերճ Մկրտչյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, նախնական համաձայնության գալով Արամ Ֆրունզիկի Մաթանյանի հետ, 2013թ. հուլիսի 4-ին, ժամը 02-ի սահմաններում, գնացել են Երևանի Եր.Քոչարի փողոցի թիվ 9 շենքի բակ, որտեղ գողություն կատարելու համար, նպատակ ունենալով ապօրինի մուտք գործել նույն շենքի 5-րդ մուտքի երկրորդ հարկում գտնվող Սերգեյ Հակոբի Մուրադյանին պատկանող թիվ 97 բնակարան, Պերճ Մկրտչյանը բարձրացել է 1-ին հարկի պատուհանի ճաղավանդակի վրա, ապա նախապես իր հետ վերցրած մետաղյա ձողով փորձել բացել վերը նշված բնակարանի պատուհանը, որի ժամանակ Արամ Մաթանյանը գտնվել է պատուհանի տակ՝ ապահովելով Պ.Մկրտչյանի անվտանգությունը, սակայն իրենց կամքից անկախ հանգամանքներով հանցագործությունն ավարտին չեն հասցրել, քանի որ դեպքի վայրում բռնվել են ոստիկանության աշխատակիցների կողմից։

3.Առաջին ատյանի դատարանի պատճառաբանությունները.
22. Առաջին ատյանի դատարանը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի կարգով ապացույցները գնահատելով դրանց համակցության մեջ՝ դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, ապացուցված և հաստատված չի համարել Ա.Մաթանյանին և Պ.Մկրտչյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքները, որպիսի պայմաններում եկել է այն եզրահանգման, որ նրանց նկատմամբ պետք է կայացվի արդարացման դատավճիռ՝ ներքոհիշյալ հիմնավորումներով և պատճառաբանութամբ:
Քրեական գործի ողջ դատական քննության ընթացքում, քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանմամբ հետազոտված ապացույցների ամբողջությունը դատարանին չեն բերել այն համոզման, որ գործով հավաքված և ուսումնասիրված ապացույցները կարող են բավարար հիմք հանդիսանալ ամբաստանյալների նկատմամբ մեղադրական դատավճիռ կայացնելու տեսանկյունից։
Դատարանում ցուցմունք տված անձանց հայտնած տեղեկություններով, ձեռք չեն բերվել գողության որևէ փորձին ամբաստանյալների առընչակցությունը հիմնավորող հավաստի և փոխկապակցված ապացույցների բավարար ամբողջություն, որը կարող է միայն հիմք հանդիսանալ անձին որևէ հանրորեն վտանգավոր արարքի մեջ մեղադրելու և դրա հիմքով նրան դատապարտելու համար։
Ամբաստանյալներ Ա.Մաթանյանի և Պ.Հակոբյանի ցուցմունքներով դատարանը հիմնավորված է համարել այն փաստը, որ վերջիններս, 2013թ-ի հուլիսի 04-ին, ժամը 02.30-ի սահմաններում իրականում գտնվել են Երևան քաղաքի Ե.Քոչարի փողոցի 9-րդ շենքին հարակից հատվածում։ Նշված փաստը հաստատվել է ինչպես իրենց՝ ամբաստանյալների, գործով վկաներ Ալեքսանդր Հակոբյանի, Աղվան Գևորգյանի, Էդգար Շահնազարյանի ցուցմունքներով, այնպես էլ հեռախոսային զանգերի վերծանումնեորւմ առկա տվյալներով։ Դատարանը սակայն, ձեռք չի բերել այնպիսի տվյալ, փաստ կամ ապացույց, որը կարող էր վկայել, որ նրանք այդտեղ են գտնվել մեղսագրված արարքը կատարելու նախնական համաձայնությամբ, կամ փորձել են կատարել վերագրվող հանցագործությունը։
Գնահատման առարկա դարձնելով դատարանում հարցաքննված վկաներ Ալեքսանդր Հակոբյանի, Աղվան Գևորգյանի, Էդգար Շահնազարյանի, Աիդա Այդինյանի ցուցմունքները, դատարանն արձանագրել է, որ դրանք խիստ հակասական են և դրանցով չեն հիմնավորվում ամբաստանյալների կողմից տուժող Սերգեյ Մուրադյանին պատկանող բնակարանի գողություն կատարելու փորձի մասին նախաքննական մարմնի և մեղադրանքի կողմի պնդումները։
Այսպես՝ վկա Աիդա Այդինյանը դատարանում տալով իր նախաքննական ցուցմունքին տրամագծորեն հակառակ ցուցմունք, չկարողացավ ի վերջո դատարանին տալ ստույգ տեղեկություններ այն մասին, թե ի վերջո, ինչ նկատառումներից ու պատճառով է ահազանգել ոստիկանությանը, ինչ կասկածներ է ունեցել իրենց բակում շրջող անձանց մասին, արդյոք այդ անձինք եղել են ամբաստանյալները և արդյոք նրանք կատարելիս են եղել, կամ պատրաստվել են կատարել այն գործողությունները, որոնք նա հայտնել է իր նախաքննական ցուցմունքում։ Հարկ է նկատի ունենալ, որ նշված վկան դատարանում ցուցմունք տալիս հայտնել է, որ հիվանդ է շաքարային դիաբետով, որի պատճառով աչքերը լավ չի տեսնում։ Նշված գիշերը պատուհանից նայելով` տեսել է երկու անձանց շողք, սակայն չի կարող ասել, թե ովքեր են եղել նրանք, որտեղ են հատկապես, ինչ գործողություններ են կատարել, քանի որ բակը լուսավորված չի եղել, իսկ ինքը կրում է +3 համարի ակնոց և այդ պահին ակնոցով չի եղել։ Ցուցմունքի սկբում նշել է, որ որևէ արտասովոր ձայն կամ թխկոց չի լսել, իսկ այնուհետև հայտնել է, որ լսել է ինչ-որ ձայն, որը նմանեցրել է ընդհանուր աղբատարի դռան բացվել-փակվելու ձայնին։ Ավելին, նախաքննական ցուցմունքի հրապարակումից հետո, վկա Այդինյանը դատարանում հայտարարել է, որ քննիչն իրեն ինչպես թելադրել է՝ այնպես էլ գրել է։
Դատարանը վերլուծության ենթարկելով գործով վկա՝ ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի ՔՀ բաժանմունքի պետի նախկին տեղակալ Ալեքսանդր Համլետի Հակոբյանի, ինչպես նաև նույն բաժնի մյուս աշխատակիցներ Աղվան Գևորգյանի, Էդգար Շահնազարյանի, նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքները, դրանք համադրելով գործով ձեռք բերված՝ վերը շարադրված ապացույցների ամբողջության հետ, գտել է, որ նրանց ցուցմունքները ևս բավարար չեն հանգելու հետևության, որ ամբաստանյալները գտնվելով նշված բակում` կատարել են իրենց մեղսագրված հանցավոր արարքի օբյեկտիվ կողմը նկարագրող որևէ գործողություն։ Դատարանը նշված եզրահանգումը հիմնավորել է նրանով, որ վկա՝ ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի ՔՀ բաժանմունքի պետի նախկին տեղակալ Ալեքսանդր Համլետի Հակոբյանը դատարանում տվել է իր նախաքննական ցուցմունքի հետ ընդհանուր որևէ եզր չունեցող ցուցմունք, հայտնելով, որ՝ <<2013թ. հուլիսի 3-ի լույս 4-ի գիշերը գտնվել է իր աշխատանքի վայրում։ Ժամը 02-ից 03-ի սահմաններում Կենտրոնական բաժնի հերթապահ մաս ահազանգ է ստացվել այն մասին, որ Եր. Քոչարի փողոցի 9 շենքի 97 բնակարան հնարավոր է գող է մտել։ Օպերատիվ խմբով մեկնել են դեպքի վայր՝ Եր. Քոչարի 9 շենքի բակ։ Շենքի բակում նկատել են երկու անձանց, որոնցից Արամ Մաթանյանը կանգնած է եղել պատուհանների տակ, իսկ Պերճ Մկրտչյանը նույն շենքի դիմացի թիթեղյա ծածկոցի կամ դրա ճաղավանդակի վրայից թռնելով ներքև, ինպես իրեն է թվացել, ձեռքի անկանոն շարժումներ անելուց հետո կքանստել է Արամից քիչ հեռու։ Իրեն թվացել է, որ նա ձեռքի շարժումներ կատարելով ինչ-որ բան էր ցանկանում նետել մի կողմ, սակայն որևէ առարկա չի տեսել, դեն նետված առարկայի ձայն կամ շրխկոց չի լսել։
Այնուհետև, շարունակելով իր ցուցմունքը, վկան նշել է, որ ինքը պարզորոշ չի տեսել և չի կարող հաստատապես ասել, թե Պերճը ձեռքից ինչ-որ բան նետել է, թե ոչ, սական նրա կողմից ձեռքի անկանոն շարժումներ նկատել է։>> Ավելին, վկան, այնուամենայնիվ, չկարողանալով բացատրություններ տալ իր նախաքննական և դատաքննական ցուցմուների միջև առկա էական հակասությունների մասին, դատարանում հայտնել է, որ <<շենքի բակ մտնելուց անմիջապես հետո տեսել է սիլուետներ, վերևից ցատկող անձին, ինչպես նաև այն, որ նա շարժում է ձեռքերը>>։ Միևնույն ժամանակ, վկան չի կարողացել դատարանին ի վերջո պարզաբանել, թե հատկապես ով էր շարժում ձեռքերը՝ այն անձը, ով թռավ վերևից, թե նա ով գտնվում էր ներքևում։ Դրանից զատ, վկան չի կարողացել նաև դատարանին տալ տրամաբանական պատասխան, որ եթե իրականում տեսել կամ կասկածել է, որ այդ անձանցից գոնե մեկը ձեռքից ինչ-որ իր է դեն նետում, ապա ինչու տեղում միջոցներ չի ձեռնարկել դեն նետված իրը հայտնաբերելու համար։ Բացի այդ, վկան չկարողացավ դատարանին պարզաբանել, թե ինչու է իր նախաքննական ցուցմունքում գրել, թե <<տեսել է, որ նրանք ձեռքի շարժումներ արեցին, այն դեպքում, երբ դատարանում հայտնում է, որ ձեռքի շարժումներ է արել նրանից մեկը միայն>>։
Ամբաստանյալների մեղքը հիմնավորելու վերաբերյալ դատարանում ցումունքներ չեն տվել նաև վկաներ Աղվան Գևորգյանը և Էդգար Շահնազարյանը։
Նախաքննական մարմինը, իսկ հետագայում նաև մեղադրողները, ամբաստանյալերի մեղքը հիմնավորող ապացույցների շարքում են դասել՝ 04.07.2013.թ-ին Երվանդ Քոչար 9 հասցեում գտնվող շենքին հարակից տարածքում իրականացված դեպքի վայրի զննության և դրա արդյունքում <<հայտնաբերված>> մեկ հատ մետաղյա արծաթագույն գործիքը, նույն օրը Երվանդ Քոչար 9-րդ շենքի 97-րդ բնակարանի զննությամբ հայտնաբերված քերծվածքի ու ներհրվածքի հետքերը և դրանց վերաբերյալ անցկացված դատահետքաբանական փորձաքննության եզրակացությունը։
Դատարանն արձանագրել է, որ մեղադրանքի նշված ապացույցները չեն կարող հիմք ընդունվել և դրվել ամբաստանյալների մեղադրանքների հիմքում, ավելին, պետք է հաստատվեն դրանց՝ որպես ապացույցի օգտագործման անթույլատրելիությունը՝ հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Դատարանում հարցաքննված վկաներ՝ հիշյալ քննչական գործողությանը մասնակցած ընթերականեր, Ազատուհի Մինասյանի և Գառնիկ Խոջագորյանի դատաքննական ցուցմունքներով հիմնավորվել է, որ նշված գործողություններն իրականացվել են քրեադատավարական օրենքի կոպտագույն խախտումներով՝
1/ 04.07.2013.թ. Երվանդ Քոչար 9 հասցեում գտնվող շենքին հարակից տարածքում իրականացված դեպքի վայրի զննության մասով՝
ա/ գործողությունից առաջ ընթերականերին չեն պարզաբանվել իրենց իրավունքներն ու պարտականությունները /ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 81-րդ հոդվածի խախտում/
բ/ քննչական գործողությունն իրականացվել է երկու ընթերակայի միաժամանակյա ներկայության պայմանի խախտմամբ, այսինքն, միայն մեկ ընթերակայի ներկայությամբ /ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 217-218-րդ հոդվածների խախտում/
գ/դեպքի վայրից ենթադրաբար հայտնաբերված մեկ հատ մետաղյա արծաթագույն գործիքը իրեղեն ապացույցի կարգավիճակ ձեռք բերելու նպատակով չի փաթեթավորվել, այն չի կնքվել, ընթերակաները փաթեթի վրա չեն ստորագրել /ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 217-218-րդ հոդվածների խախտում/։
Անհրաժեշտ է նշել, որ ընթերակաները, բացի իրենց ցուցադրված մեկանգամյա օգտագործման բժշկական ձեռնոցներից, դեպքի վայրում այլ իր, առարկա՝ հատկապես մետաղյա արծաթագույն գործիք՝ չեն տեսել, նրանց ներկայությամբ այդպիսին չի հայտնաբերվել։
2/ 04.07.2013.թ-ին Երվանդ Քոչար 9 շենքի 97-րդ բնակարանում իրականացված դեպքի վայրի զննության մասով՝
ա/ մինչև ընթերակաների գալը դեպքի վայրի զննությունը սկսելը՝ հիմք վկաներ Իսոյանների դեպքի վայր գալու՝ ժամային առումով իրար հակասող տարաբնույթ ցուցմունքները /ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 217-218-րդ հոդվածների խախտում/
բ/ պատուհանի վրայից վերցված հետքերն ու լուսանկարները ընթերակաների բացակայությամբ իրականացնելը՝ հիմք վկաներ Իսոյանների ցուցմունքները, նաև այն որ վերջիններս հաստատապես պնդել են, որ իրենց ներկայությամբ փորձագետ կամ գոնե կանաչ ձեռնոցներով աշխատող մարդ չեն տեսել, այն դեպքում, երբ արձանագրությանը կից լուսանկարչական հավելվածում պատկերված է կանաչ ձեռնոցներով հետքեր վերցնող անձի ձեռքերի լուսանկարները /ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 217-218-րդ հոդվածների խախտում/
գ/ ընթերակային այլ քերծվածք ցույց տալն ու այլ քերծվածք լուսանկարելն ու փորձագետին ներկայացնելը, հիմք վկա Արեգ Իսոյանի և փորձագետ Դավիթ Թովմասյանի դատաքննական ցուցմունքները /ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 217-218-րդ հոդվածների խախտում/։
3. Դատահետքաբանական փորձաքննության թիվ 2100 եզրակացության մասով՝
ա/ փորձաքննության անցկացման դատավարական կանոնների կոպիտ խախտումը՝ փորձագետի կողմից մանրամասն չի նկարագրվել, թե փորձաքննությանը ներկայացած առարկան ինչ փաթեթում է հանձնվել իրեն, արդյոք փաթեթավորման կամ կնքման խախտումներ հայտաբերվել են, թե ոչ, պատուհանի որ մասից են հատկապես հայտնաբերվել ուսումնասիրման ենաթկա օբյեկտները, արդյոք դրանք այն նույնն են, որոնք ցույց են տրվել ընթերականերին, ինչ մեթոդիկայի կիրառմամբ է փորձագետը եկել նշված եզրահանգումներին, ինչով է հիմնավորվել, որ հետքերը կարող էին առաջանալ անհայտ ճանապարհով իրեն տրամադրված գործիքի ներազդեցությունից։
Դատարանն արձանագրել է, որ փորձագետը չի պատասխանել քննիչի որոշմամբ իրեն առաջադրված բոլոր հարցերին՝ մասնավորապես, լուսամուտների վրա հայտնաբերված հետքերի՝ վնասվածքների ճշգրիտ տեղակայման առումով։ Բացի դա, քննիչի որոշմամբ նշված է, որ փորձագետին է տրամադրվում ոչ թե մետաղյա բանալի, ինչպես նշվել է եզրակացությամբ, այլ՝ մետաղյա ձող, որը նույնպես դատարանի մոտ կասկած է հարուցում եզրակացության հավաստիության վերաբերյալ /ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 244, 250-րդ հոդվածների խախտում/։
Այս առումով, դատարանը կարևորել է նաև փորձագետի դատաքննական ցուցմունքները, համաձայն որոնց` վերջինս չկարողացավ բացատրել, թե ինչու է փորաքննությունն իրականացրել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 244-րդ և 250-րդ հոդվածների խախտումներով, ինչու այն պատճառաբանված և գիտականորեն հիմնավորված չէ, ինչու չի պատասխանել քննիչի հարցերին՝ ամբողջ ծավալով։
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 86-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետի`
<<4/ դատավորը, այդ թվում նաև՝ լիազորությունները դադարեցված, դատախազը, քննիչը, հետաքննության մարմնի աշխատակիցը և դատական նիստի քարտուղարը` կապված այն քրեական գործի հետ, որում նրանք իրականացրել են իրենց դատավարական լիազորությունները, բացառությամբ տվյալ գործի վարույթի ընթացքում թույլ տրված սխալների և չարաշահումների քննության, նոր ի հայտ եկած հանգամանքներով տվյալ գործի նորոգման կամ կորցրած վարույթի վերականգնման դեպքերի>>։
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 57-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետի`
<<2. Հետաքննության մարմինը`
1/ հանցագործությունները և դրանք կատարող անձանց բացահայտելու, հանցագործությունը կանխելու և խափանելու նպատակով ձեռնարկում է համապատասխան օպերատիվ-հետախուզական և քրեադատավարական միջոցառումներ>>։
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի 2-րդ մասի`
2. <<Դատավորը, դատախազը, քննիչը, հետաքննության մարմնի աշխատակիցը չեն կարող մասնակցել քրեական գործով վարույթին, եթե նրանք ուղղակի կամ անուղղակի շահագրգռված են գործի ելքով։>>
Դատարանն արձանագրել է, որ ըստ իր՝ ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի ՔՀ բաժանմունքի պետի նախկին տեղակալ Ալեքսանդր Համլետի Հակոբյանի, ցուցմունքի` հանդիսանալով հետաքննության մարմնի աշխատակից, դեպքի օրն իրականացրել է իր դատավարական լիազորությունները, որի ժամանակ էլ ձեռք է բերել այնպիսի տեղեկություններ, որոնք դրվել են ամբաստանյալների մեղադրանքի հիմքում։ Դատարանը փաստել է, որ ամբաստանյալների մեղքը հիմնավորող որևէ այլ ապացույցի բացակայության պայմաններում, դատարանն անթույլատրելի է համարում նշված վկայի ցուցմունքը մեղադրանքի հիմքում դնելը, քանի որ այն համակցված չէ այլ ապացույցների բավարար ամբողջությամբ և չի կարող հանդիսանալ ամբաստանյալների մեղքն ապացուցող միակ ապացույցը՝ ինչպես ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ, այնպես էլ՝ 86-րդ հոդվածով առկա արգելքների առկայության իմաստով, բացի այդ, նշված ցուցմունքը հակասական է, իրարամերժ և այն, ըստ էության, նույնպես չի պարունակում որևէ հավաստի փաստ՝ ամբաստանյալների կողմից գողության փորձ իրականացնելու վերաբերյալ։
Դատարանն անդրադառնալով պաշտպանության կողմի այն դիրքորոշմանը, թե սույն գործով տուժող հանդիսացող անձը չի կարող գտնվել այդ կարգավիճակում, քանի որ ըստ էության ենթադրյալ հանցագործությունն ուղղված է եղել նրա ծնողներին և քրոջը պատկանող բնակարան մուտք գործելուն, ապա դատարանը փաստել է որ գործի քննությամբ հիմնավորվել է, որ թեև նշված բնակարանն իրականում գրանցված է Սերգեյ Մուրադյանի ծնողների անունով, սակայն նա նշել է, որ երբեմն օգտագործում է այն իր ընտանիքի կարիքների համար, բացի այդ, այնտեղ ունի իր գույքը։ Հետևաբար, արձանագրելով, որ բնակարանային գողության՝ որպես հանցագործության օբյեկտի տարրեր, հանդիսանում են ոչ միայն բնակարանի բաղկացուցիչ մյասերը կազմող առարկաները կամ պատկանելիքները, այլ նաև այնտեղ գտնվող գույքը, դատարանը գտել է, որ Սերգեյ Մուրադյանը նախաքննական մարմնի կողմից որպես տուժող է ճանաչվել օրենքի պահանջների պահպանմամբ և նրա՝ որպես տուժողի, լիազորությունները դադարեցնելու հիմքերը բացակայում են։
Այսպիսով, դատարանը նկարագրված հիմքով ապացույցների անթույլատրելիությունը հաստատելուց հետո, գործում առկա ապացույցների համակցությամբ ու գնահատմամբ գտել է, որ ապացուցված և հաստատված չէ ամբաստանյալներ Ա.Մաթանյանին և Պ.Մկրտչյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 1.1-րդ կետով մեղսագրված արարքի կատարումը։
Դատարանը նման եզրահանգման գալիս հիմք է ընդունել դատարանում ուսումնասիրված, ինչպես նաև նախաքննությամբ ձեռք բերված ապացույցների համադրումն ու դրանց հիման վրա դատարանի մոտ ձևավորված ներքին համոզմունքը։
Հիշյալ եզրահանգմանը գալիս դատարանը հիմք է ընդունել ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կողմից նախադեպային մի շարք որոշումներում ամրագրված իրավական դիրքորոշումները՝ կապված անձին առաջադրված մեղադրանքի ապացույցների բավարարության կամ անբավարար լինելու հետ։
Դատարանը, հրապարակային դատաքննությամբ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի դրույթներին համապատասխան, հետազոտելով և գնահատելով ապացույցներն իրենց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից` հիմնված ներքին համոզմամբ, սույն դատավճռի երկրորդ բաժնում շարադրված հիմնավորումների և դրանց հիման վրա կատարված վերլուծության լույսի ներքո արձանագրել է, որ ապացուցված և հիմնավորված չէ այն հանգամանքը, որ Ա.Մաթանյանն ու Պ.Մկրտչյանը կատարել են սույն քրեական գործով մեղադրանքի որոշմամբ իրենց մեղսագրված` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով նախատեսված արարքները, այլ կերպ, դատարանն արձանագրել է, որ այդ մեղադրանքներով պետք է ճանաչվի և հռչակվի վերջիններիս անմեղությունը։ Վերը շարադրված պայմաններում և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ և 366-րդ հոդվածների նորմերով, դատարանը գտել է, որ ամբաստանվող Ա.Մաթանյանի և Պ.Հակոբյանի նկատմամբ պետք է կայացվի արդարացման դատավճիռ` նրաց մասնակցությունը ենթադրաբար տեղի ունեցած հանցագործությանն ապացուցված չլինելու հիմքով։
Դատարանը փաստել է, որ հակառակն ապացուցող փաստեր և ապացույցներ մեղադրանքի կողմը դատարանին չի ներկայացրել։

4.Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը .
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
23. Գործով մեղադրող, Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Տ.Պողոսյանն իր բերած վերաքննիչ բողոքում գտնում է, որ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ, որն ազդել է գործի ելքի վրա, ճիշտ չի կիրառվել քրեական օրենքը, ինչպես նաև խաթարվել են պատժի նպատակները, խախտվել սահմանադրությամբ պաշտպանվող շահերի անհրաժեշտ հավասարակշռությունը, կայացվել է չհիմնավորված դատավճիռ, որպիսի պայմաններում դատական ակտը ենթակա է բեկանման։
Այսպես, դատարանը դատավճռի <<Ապացույցների հետազոտում և գնահատում>> բաժնում ներկայացնելով դատաքննության ընթացքում ձեռք բերված և դատարանում հրապարակված ցուցմունքները, փորձել է դրանց մի մասին տալ յուրովի մեկնաբանություններ, ինչպես նաև փորձ է կատարել հիմքեր ստեղծել արդեն <<Դատարանի իրավական վերլուծությունները>> բաժնում դրանց թույլատրելիությունը և արժանահավատությունը կասկածի տակ դնելու ուղղությամբ։
Մասնավորապես, դատարանն անհասկանալի կերպով <<Ապացույցների հետազոտում և գնահատում>> բաժնում, ապացույցների ներկայացումն ամբաստանյալների ցուցմունքներից սկսելով, զարմանալիորեն հիմնավորված և տրամաբանական է համարել վերջիններիս ներկայացրած փաստարկները՝ 2013թ. հուլիսի 4-ին, ժամը 2:30-ի սահմաններում դեպքի վայրում գտնվելու պատճառների վերաբերյալ։ Հատկանշական է, որ դատարանն անվերապահորեն ընդունելով ամբաստանյալների պատճառաբանությունները, դրանց ուղղությամբ որևէ դատողություն և մեկնաբանություն չի ներկայացրել, դրանով իսկ շեշտադրելով դատարանի կանխակալ մոտեցումը՝ ամբաստանյալների ներկայացրած անարժանահավատ պատճառաբանություններն ընդունելու վերաբերյալ։
Այնուհետև, դատարանը հաջորդաբար ներկայացնելով մեղադրանքի կողմի ապացույցները՝ խեղաթյուրված վերլուծության է ենթարկել այն փաստական տվյալները, որոնք ուղղակիորեն վկայել և հիմնավորել են ամբաստանյալներին մեղսագրված հանցագործությունը։
Ներկայացնելով տուժող Սերգեյ Մուրադյանի ցուցմունքը, դատարանը դեպքի վայրի զննության քննչական գործողության օրինականությունը կասկածի տակ դնելու նպատակից ելնելով՝ նշել է, որ <<իր հիշելով ոստիկաններն արդեն սկսած են եղել իրենց գործողությունները, որից հետո միայն ինքը բարձրացել և կանչել է հարևաններին /ընթերականերին/>>։ Հարկ է նշել, որ տուժող Մ.Մուրադյանի հարցաքննության ընթացքում դեպքի վայրի զննության կապակցությամբ հարցադրումներ են կատարել ինչպես մեղադրյալը, այնպես էլ պաշտպանական կողմը և դատարանը։ Կոնկրետ պաշտպանական կողմի այն հայտարարությանը, թե տուժողը պնդել է, որ ընթերականները դատավարական գործողությանը ներգրավվել են ընթացքում, այլ՝ ոչ թե սկզբից, տուժողը հայտարարել է, որ ինքը ոչինչ չի պնդել և չի հիշում ընթերականները զննությանը մասնակցել են սկզբից, թե ընթացքում են եկել։
Դատարանը հատուկ ուշադրություն է դարձրել գողության փորձի փաստը հայտնաբերած և ոստիկանություն ահազանգած վկա Ա.Այդինյանի ցուցմունքներին։ Ներկայացնելով վերջինիս դատարանում տված ցուցմունքը և նախաքննական ցուցմունքի մեջ արձանագրելով հակասություն, հրապարակվել է այն։ Այնուհետև, դատարանը նշել է, որ նախաքննական ցուցմունքի հրապարակումից հետո վկան հայտարարել է, որ նշված ցուցմունքները գրել է ոստիկանների թելադրանքով։
Դատաքննության և նախաքննության ցուցմունքների միջև առկա հակասությունը կայանում է հետևյալում.
Նախաքննության ընթացքում վկա Ա.Այդինյանը նշել է, որ լուսամուտից բակի կողմ նայելիս լսել է ճաղավանդակի և գազի խողովակի չխկչխկոցի ձայներ և մտածելով, որ երկու անծանոթ անձինք բարձրանում են գողություն կատարելու՝ զանգել է ոստիկանություն և հայտնել այդ մասին։
Դատաքննության ընթացքում վկան հստակ չի նշել գազի խողովակի չխկչխկոց լսելու մասին, ինչն էլ հակասություն դիտելով՝ մեղադրողի միջնորդությամբ հրապարակվել է վկայի նախաքննական ցուցմունքը։
Հիշյալ ցուցմունքի հրապարակումից հետո, դատարանի այն հարցին, թե նախաքննական ցուցմունքն է ճիշտ, թե դատաքննականը, վկան հստակ պատասխանել է՝ <<նախաքննական ցուցմունքը>>։ Դատարանը չբավարարվելով վկայի պատասխանից, շարունակել է հարցադրումը, <<թե ինչ-որ մեկը հորդորել է նման կերպ ցուցմունք տալ, Ձեր նախաձեռնությամբ եք գրել այն>>, վկան դարձյալ հստակ պատասխանել է՝ մեջբերվում է բառացի. <<Ես եմ գրել, ոնց կլինի մեկը հուշի>>։ Ըստ երևույթին՝ վկայի պատասխանները դատարանին ձեռնտու կամ բավարար չեն եղել, որի պատճառով շարունակել է այդ ուղղությամբ իր հարցադրումները, հարցը ձևակերպելով հետևյալ կերպ՝ <<քննիչը Ձեզ ասել է հայտնեք այն, ինչ դուք տեղյակ եք, թե քննիչը փաստերը թելադրում էր՝ դուք էլ ձեռքով գրում էիք>>։ Վկա Ա.Այդինյանը, նույնիսկ վրդովվելով դատարանի նման հարցադրումից` հստակ պատասխանել է. <<Չէ, ես էդքան անգրագետ չեմ, ինքս իմ մտքերով գրեցի>>։ Դատարանը վկա Ա.Այդինյանի հարցաքննությունը եզրափակել է հետևյալ հարցադրմամբ. <<Քննիչը Ձեզ չի ուղղորդել, չի ասել սենց գրի կամ նենց գրի>>, որին վկա Ա.Այդինյանը պատասխանել է. <<Չէ, ինչ իրավունք ուներ>>։ Այսինքն, դատարանի հարցադրումներից, ինչպես նաև վկա Ա.Այդինյանի պատասխանների բառացի մեջբերումից ակնհայտ է, որ վկան հերքել է ոստիկանների, այդ թվում՝ քննիչի կողմից ցուցմունքը թելադրանքով գրելու հանգամանքը, սակայն դատարանը դիտավորյալ խեղաթյուրելով փաստական տվյալները, դատավճռում վկայի ցուցմունքները ներկայացրել է իր համար ցանկալի մեկնաբանությամբ։
Վկա Ա.Այդինյանի ցուցմունքները օբյեկտիվ գնահատման ենթարկելիս, դատարանն այն չպետք է դներ կասկածի տակ և չպետք է ներկայացներ կեղծված և խեղաթյուրված տեսքով։ Բողոք բերած անձը չի կարծում, որ դատարանը մոռացության է մատնել կամ չի հիշել դատարանում վկային իր իսկ կողմից կատարված հարցադրումները և ստացված հստակ պատասխանները՝ ցուցմունքներն իր ձեռքով գրելու վերաբերյալ։
Հարկ է նշել, որ նշված հանցագործության դեպքը բացահայտվել է հենց վկա Ա.Այդինյանի՝ ոստիկաններին կատարած ահազանգից անմիջապես հետո, և նշված վկայի ցուցմունքը նման կերպ խեղաթյուրելը ունի ոչ միայն իրավական, այլ նաև բարոյական ուղղվածություն։ Այս առումով հատկանշական է վկա Ա.Այդինյանի դատարանում տված ցուցմունքի այն հատվածը, որը վերաբերում է այսուհետ հանցագործություններ տեսնելու և դրանց մասին չահազանգելու հանգամանքին։
Մասնավորապես, վկան, ամենայն հավանականությամբ վրդովվելով դատարանում իրեն արված հարցադրումներից, որոնք կասկածի տակ են դրել նախաքննությանը ներկայացրած տեղեկությունները, նշում է, որ այսուհետ նման դեպքի ականատես լինելու դեպքում ոստիկանությանը չի ահազանգելու։
Դատարանն արդեն <<Դատարանի իրավական վերլուծություններ>> բաժնում անդրադառնալով վկա Ա.Այդինյանի ցուցմունքներին՝ դրանք գնահատել է խիստ հակասական, նշելով, որ վերջինս դատարանում տվել է նախաքննական ցուցմունքին տրամագծորեն հակառակ ցուցմունք, չի կարողացել դատարանին տալ ստույգ տեղեկություն այն մասին, թե ի վերջո ինչ նկատառումներից և ինչ պատճառով է ահազանգել ոստիկանություն, ինչ կասկածներ է ունեցել իրենց բակում շրջող անձանց մասին, արդյոք այն անձինք են եղել ամբաստանյալները և արդյոք նրանք կատարելիս են եղել, կամ պատրաստվելիս են եղել կատարել այն գործողությունները, որոնք նա հայտնել է նախաքննական ցուցմունքներում։ Այնուհետև, դատարանն իր վերլուծությունը՝ նշված վկայի մասով, ավարտում է ցուցմունքը քննիչի թելադրմամբ գրելու եզրահանգմամբ։
Փաստորեն, դատարանը հիշյալ կարևոր ապացույցը ներկայացրել է ամբողջությամբ խեղաթյուրված տեսքով, հիմնված ոչ թե ներքին համոզմունքի, այլ իր երևակայության և կանխակալ կարծիքի վրա։
Անհասկանալի է դատարանի դատողությունը, թե ինչից ելնելով է վկա Ա.Այդինյանի ցուցմունքը գնահատվել ոստիկանների կողմից թելադրված, այն դեպքում, երբ վկան մի քանի անգամ դատարանի վերը հիշատակված հարցադրումներին հստակ և ուղղակի հայտնել է ցուցմունքն իր ձեռքով գրելու, քննիչի կողմից դա չթելադրված լինելու և չուղղորդելու, ինչպես նաև դեպքի հանգամանքներն իրական ներկայացնելու ուղղությամբ։ Դատարանը հաշվի չի առել, որ նշված ապացույցի տեղեկության ստացումը հիմնավորվել է նաև այլ աղբյուրից՝ վկա Ա.Այդինյանի ահազանգից րոպեներ անց ոստիկանության աշխատողները դեպքի վայրում հայտնաբերել են Ա.Այդինյանի կողմից վկայակոչված թիվ 97 բնակարանի ճաղավանդակից ցատկող, նախկինում բնակարանային գողություն կատարած Պերճ Մկրտչյանին։ Այսինքն, այս պարագայում վկա Ա.Այդինյանի ցուցմունքը խիստ հակասական որակելն առնվազն անհիմն է և անտրամաբանական։ Վկա Ա.Այդինյանի ցուցմունքը հակասական՝ հետևաբար նաև անարժանահավատ գնահատելու համար դատարանը ընտրել է ոչ թե ապացույցի բովանդակային գնահատման սկզբունքը, այլ՝ իր սուբյեկտիվ զգացմունքները։
Սակայն, ապացույցների գնահատումը ներքին համոզմամբ չի նշանակում, որ դրանք գնահատող պաշտոնատար անձը, տվյալ դեպքում դատարանը կարող է համապատասխան գնահատական տալ ապացույցներին և կամայական եզրահանգումներ կատարել։ Քրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի։ Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննիչը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին, մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան։
Վկա Ա.Այդինյանի դեպքում դատարանը ոչ միայն խախտել է ապացույցների ազատ գնահատման սկզբունքը, այլ փորձ կատարելով ապացույցների գնահատման նոր եղանակներ գտնել, ամբողջությամբ խեղաթյուրելով փաստական տվյալը, այն հարմարեցրել է իր սույբյեկտիվ դատողություններին։
Դատարանը սուբյեկտիվ գնահատման և վերլուծության է ենթարկել նաև պետական հատուկ ծառայություն իրականացնող ոստիկան Ա.Հակոբյանի նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքները։
Հիշյալ վկայի հայտնած տեղեկություններով պարզվել է, որ Ա.Այդինյանի ահազանգից անմիջապես հետո հասնելով դեպքի վայր, մեքենայի լույսերի տակ հստակ տեսել է 2-րդ հարկի ճաղավանդակից ցատկող անձին, որը, դրանից հետո կքանստել է։ Վկա Ա.Հակոբյանի ցուցմունքը՝ նախկինում բնակարանային գողության համար դատապարտված անձի կողմից կեսգիշերից հետո ճաղավանդակից ցատկելու վերաբերյալ, թվում է, թե պետք է բավարար լիներ դատարանի համար գողության փորձ կատարելու հանգամանքի ուղղությամբ ներքին համոզմունքի ձևավորման հարցում, սակայն դատարանը կանխակալ մոտեցում ունենալով ամբաստանյալներին արդարացնելու ուղղությամբ, վկա Ա.Հակոբյանի ցուցմունքները ևս դիտարկել է խիստ հակասական, չպատճառաբանելով թե ինչու՞ և ինչի՞ց ելնելով է հիշյալ վկայի ներկայացրած տեղեկությունները գնահատել ոչ հավաստի և անարժանահավատ։
Դատարանը փորձել է պատճառաբանված եզրահանգման ձևով ներկայացնել իր դիրքորոշումը՝ նշելով, որ վկան չի կարողացել դատարանին տրամաբանական պատասխան տալ, որ եթե իրականում տեսել կամ կասկածել է այդ անձանցից որևիցէ մեկը ձեռքից ինչ-որ իր է նետում, ապա ինչու տեղում միջոցներ չեն ձեռնարկվել դեն նետված իրը հայտնաբերելու և փաթեթավորելու ուղղությամբ։
Բացի այն, որ դատարանի կողմից Ա.Հակոբյանի ցուցմունքի հիշյալ հատվածը միտումնավոր թաքցվել և չի ներկայացվել, դատարանի պատճառաբանվածությունն ընդամենը իր իսկ կողմից ստեղծված հակասական հարցադրման ձևով է։
Դատարանը դատաքննության ընթացքում իրոք Ա.Հակոբյանին հարցադրում է կատարել, թե ինչու միջոցներ չեն ձեռնարկվել դեն նետված իրը հայտնաբերելու ուղղությամբ։ Նշված հարցադրմանն Ա.Հակոբյանը հստակ պատասխանել է, որ դեն նետված իրը չհայտնաբերելուն ուղղված գործողություններ իր կողմից չեն կատարվել, քանի որ ինքն այդ ընթացքում բերման է ենթարկել դեպքի վայրում հայտնաբերված Պ.Մկրտչյանին ու Ա.Մաթանյանին, իսկ իրը հայտնաբերելու կամ դեպքի վայրը զննելու գործողությունները պետք է կատարեին օպերատիվ խմբի այլ անդամներ։ Վկայի պատասխանը տրամաբանական է, հստակ և իր մեջ այլակարծություններ չի պարունակում։ Հետևաբար՝ դատարանի այն դատողությունը, թե <<վկան չկարողացավ դատարանին տալ տրամաբանական պատասխան>>, հիմնավորված չէ։
Վկա Ա.Հակոբյանը դատավարության կողմերին, այդ թվում նաև դատարանի կողմից կատարված հարցադրումներին, տվել է հստակ պատասխաններ և բազմիցս պնդել է, որ ճաղավանդակից ցատկողը Պ.Մկրտչյանն է։ Դատարանը վկա Ա.Հակոբյանի ցուցմունքի հիշյալ հատվածին՝ ամբաստանյալ Պ.Մկրտչյանի կողմից ճաղավանդակից ցատկելու հանգամանքին, նվազ նշանակություն տալով, չի պատճառաբանել, թե ինչու պետության ներկայացուցիչ հանդիսացող ծառայողի ցուցմունքն անարժանահավատ է դիտում, որը տրամաբանորեն կարելի է դիտարկել նման պարագայում՝ սուտ տեղեկությունների ներկայացում։
Եթե դատարանը վկա Ա.Հակոբյանի ցուցմունքն ամբողջությամբ համարում է անարժանահավատ, հետևաբար՝ սուտ, պարտավոր էր քրեական հետապնդում իրականացնելու միջնորդությամբ դիմել համապատասխան պաշտոնատար անձին, իսկ եթե դատարանը վկա Ա.Հակոբյանի ցուցմունքի տվյալ հատվածն արժանահավատ է համարում, իսկ մյուս հատվածները հակասական, ապա տվյալ դեպքում դատարանը խախտել է ապացույցների ազատ գնահատման սկզբունքը և նույն վկայի ցուցմունքում ներկայացրած հանգամանքները ներկայացրել է խեղաթյուրված տեսքով։
Դատարանը դիտավորյալ լռության է մատնել և վերլուծության չի ենթարկել վկա Ա.Հակոբյանի ցուցմունքի այն հատվածը, որը վերաբերում է ճաղավանդակից ցատկելու հանգամանքին։
Պարզ չէ նշված հանգամանքը դատարանի կողմից ընդունելի է, թե ոչ։ Եթե ընդունելի է, ապա առնվազն պետք է տարօրինակ լիներ, որ բնակարանային գողության համար դատապարտված, նույն դատավորի կողմից շուրջ 3 տարի առաջ պայմանական վաղաժամկետ ազատված Պ.Մկրտչյանը քննությամբ անհայտ աղջկան ճանապարհելու համար բարձրացել է Երվանդ Քոչար 9-րդ շենքի 2-րդ հարկի ճաղավանդակի վրա։ Եթե դատարանն այս ամենը համարել է տրամաբանական, ապա պարտավոր էր պատճառաբանված եզրահանգումների ձևով ներկայացնել իր դատողությունները, որոնք անկողմնակալ դիտորդի մոտ կառաջացնեն ոչ թե թերհավատություն, այլ՝ վստահություն։
Դատարանն այնքան է ջանացել արդարացման դատավճիռ կայացնել, որ ոստիկանության աշխատակցի՝ վկա Ա.Հակոբյանի դատարանին ներկայացրած բոլոր պատասխանները դիտարկվել է հակասական։ Ինչ վերաբերում է վկայի նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքներում նշված հակասությանը՝ ցատկող անձի, թե ներքևում գտնվող անձի կողմից ինչ-որ բան նետելու շարժում նկատելուն, ապա վկան դատարանում հստակ նշել է, որ ինչ-որ բան նետելու շարժումը կատարել է ճաղավանդակից ցատկողը, այսինքն՝ ամբաստանյալ Պ.Մկրտչյանը, իսկ թե ինչու է դատարանն այն գնահատել հակասական, պատճառաբանվածության բացակայության պայմաններում կարող է հայտնի լինել միայն դատարանին։
Ապացույցների ազատ գնահատման սկզբունքի խախտմամբ են ներկայացվել նաև ոստիկանության աշխատակից Էդգար Շահնազարյանի ցուցմունքները։ Հիշյալ վկան դեպքի վայր է ժամանել Ա.Այդինյանի ահազանգից անմիջապես հետո՝ վկա Ա.Հակոբյանի հետ միասին։ Է.Շահնազարյանը նշել է, որ ավտոմեքենայով դեպքի վայր ժամանելուն պես ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի քրեական հետախուզության բաժանմունքի պետի տեղակալ Ա. Հակոբյանն իրեն հայտնել է ինչ-որ մեկի կողմից ցատկելու կամ ընկնելու վերաբերյալ։ Երբ մոտեցել են տվյալ հատվածին, նկատել է երկու տղամարդկանց, որոնցից մեկը եղել է կքանստած,իսկ մյուսը՝ կանգնած։
Նշել է, որ մինչ այդ՝ նրանց մոտենալը, նրանք ինչ-որ բան նետելու շարժումներ են կատարել, որից հետո ինքը երկաթի զրնգոցի ձայն է լսել։ Քանի որ անծանոթ անձինք տվել են շփոթված պատասխաններ, իրենք օգնության նպատակով կանչել են օպերատիվ խմբին և այդ անձանց բերման ենթարկել ոստիկանության բաժին։
Վկա Է.Շահնազարյանի այլ ապացույցների հետ փոխկապակցված և փոխադարձաբար պայմանավորված ցուցմունքը դատարանի կողմից դարձյալ գնահատվել է անարժանահավատ, ոչ հավաստի և հակասական՝ առանց պատճառաբանված եզրահանգումներ կատարելու, թե ինչու է նշված ապացույցը նման գնահատականի արժանանում։ Բացի այդ, դատավճռում դատարանը եզրահանգել է, որ վկա Է.Շահնազարյանը չկարողացավ սպառիչ և համոզիչ պատասխաններ տալ, թե ի վերջո Ա.Հակոբյանը դեպքի վայրում է եղել է, թե ոչ։ Այս դեպքում ևս դատարանը խեղաթյուրելով դատաքննության արդյունքները, միտումնավոր նման դատողություն է ներկայացրել։
Վկա Է.Շահնազարյանը դատարանի այն հարցադրմանը, թե ինքն ում հետ է ժամանել դեպքի վայր և ովքեր են այնտեղ գտնվել, վկան ուղղակի պատասխանել է, որ դեպքի վայր է ժամանել քրեական հետախուզության բաժանմունքի պետի տեղակալ Ա.Հակոբյանի հետ, որից և տեղեկացել է բարձրությունից ինչ-որ անձի ցատկելու կամ ընկնելու մասին։
Այս պայմաններում տարօրինակ է դատավորի գնահատականը վկա Է.Շահնազարյանի ցուցմունքը ոչ սպառիչ և համոզիչ լինելու վերաբերյալ։ Պատճառաբանված չէ, թե ինչ պայմաններից ելնելով է վկայի պատասխանները դիտարկել ոչ սպառիչ և ոչ համոզիչ, առավել ևս վկա Ա.Հակոբյանի դեպքի վայրում գտնվելու մասին իր ցուցմունքում նշում է նաև ոստիկանության աշխատակից Աղվան Գևորգյանը։
Վերջինիս ցուցմունքն առանց պատճառաբանությունների դատարանը ևս գնահատել է խիստ հակասական և ապացուցողական նշանակություն չունեցող։
Փաստորեն, դատարանը կամայականորեն գնահատելով հակաօրինական արարքի մասին ուղղակիորեն վկայող վկաներ Ա.Այդինյանի, Ա.Հակոբյանի, Է.Շահնազարյանի և Ա.Գևորգյանի դատաքննական և նախաքննական ցուցմունքները, դրանք ակնհայտորեն կեղծված և խեղաթյուրված ներկայացնելով՝ հիմքեր է ստեղծել ամբաստանյալների նկատմամբ արդարացման դատավճիռ կայացնելու ուղղությամբ։
Դատարանը, չնայած դատավճռում ներկայացրել է վկա Գրիգոր Միրզոյանի ցուցմունքը, սակայն դրանք այլ ապացույցների հետ չհամադրելով՝ անհրաժեշտ վերլուծություն չի կատարել։
Մասնավորապես՝ նշված վկան լինելով դեպքի վայրի հարակից շենքի բնակիչ, նախաքննության ընթացքում հայտնել է, որ 2013թ. հուլիսի 3-ի լույս 4-ի գիշերը ժամը 02:30-ի սահմաններում, երբ մեքենայով մտել է շենքի բակ, 5-րդ մուտքի մոտ նկատել է իրեն անծանոթ երկու տղամարդկանց։ Քանի որ նրանք իրեն կասկածելի են թվացել, ինքը մոտ 2-3 րոպե հետևել է նրանց, որից հետո գնացել է տուն։
Նշված վկայի ցուցմունքը փոխկապակցված է Ա.Այդինյանի, Ա.Հակոբյանի, Է.Շահնազարյանի և Ա.Գևորգյանի ցուցմունքներին և փոխադարձաբար պայմանավորում է դրանց։ Բացի այդ, նշված վկայի ցուցմունքով հերքվում է դատարանի կողմից արժանահավատ դիտված ամբաստանյալ Պ.Մկրտչյանի այն պնդումը, որ դեպքի վայրում գտնվել է Ա.Մաթանյանին սպասելու նպատակով։ Ամբաստանյալների հիշյալ պնդումն անարժանահավատ է և հակասական, ինչն ակնհայտ է եղել դատարանի համար։ Դատարանը չէր կարող չնկատել, որ ըստ հետազոտված ապացույցների՝ ամբաստանյալները դեպքի վայրում են գտնվել միաժամանակ, որոնց մասին են վկայում Ա.Այդինյանի և Գ.Միրզոյանի ցուցմունքները։
Ամբաստանյալները դեպքի վայրում են գտնվել միասին տևական ժամանակ, որը նույնպես ակնհայտ է եղել դատարանի համար։ Դատարանը զարմանալիորեն այս հանգամանքը խիստ հակասական չի դիտել, որպեսզի խուսափի վերլուծելու ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, համադրելու դրանք այլ ապացույցների հետ, կամ պարզելու հակասությունների պատճառները։ Դատարանը նման վերլուծություններ չի կատարել, քանի որ այդպիսիք կլինեին անտրամաբանական, հակասության մեջ կմտնեին այլ ապացույցների հետ, որոնց պատճառների պարզաբանումն ի վնաս կլիներ ամբաստանյալներին։
Դատավճռում դատարանն անթույլատրելի է դիտել դեպքի վայրի զննության արդյունքում կազմված արձանագրությունը։ Նման եզրահանգման համար դատարանը նշել է երեք պատճառ՝ քննչական գործողություններից առաջ ընթերականերին նրանց իրավունքները և պարտականությունները չբացատրելը, նշված գործողությանը ընթերականների միաժամանակյա ներկայության պայմանի խախտումը և դեպքի վայրից ենթադրաբար հայտնաբերված մետաղյա գործիքը չփաթեթավորելը։
Դատարանում հարցաքննված ընթերակաների՝ վկաներ Ազատուհի Մինասյանի և Վարուժան Խոջագուրյանի ցուցմունքներից ակնհայտ է, որ 2013թ. հուլիսի 4-ին հետաքննության մարմնի կանչով ներկա են եղել քննչական գործողության, որի ընթացքում ստորագրել են արձանագրություն։ Այսինքն, հիշյալ վկաները, չհերքելով դեպքի վայրի զննությանը մասնակցելու հանգամանքը, դրանով հավաստել են այդ գործողության փաստը, բովանդակությունը, ընթացքը և արդյունքները։
Վկա Ա.Մինասյանին կատարված այն հարցադրմանը, թե ինքն արձանագրությունը ստորագրելուց՝ բովանդակությանը ծանոթացել է, թե ոչ, վերջինս դատարանին հայտնել է, որ արձանագրությունը կարդացել և ստորագրել է։ Հարկ է նշել, որ դեպքի վայրի զննության արձանագրության մեջ նշված է մետաղյա արծաթյա գործիք /մանդիրովկա/ հայտնաբերելու հանգամանքը, հետևաբար՝ եթե վկա Ա.Մինասյանն ընդունել է արձանագրությունն անձամբ կարդալու և ստորագրելու փաստը, ապա այն հավաստել է նաև դա։ Ինչ վերաբերում է դատարանի այն դատողությանը, թե ընթերակաների իրավունքները և պարտականությունները չեն բացատրվել, ապա դա զուտ ենթադրություն է, քանի որ արձանագրության նշված հատվածում առկա է ընթերակաների ստորագրությունները։
Դատարանի նման տրամաբանությամբ, թե դեպքի վայրի զննությունը կատարվել է միայն մեկ ընթերակայի ներկայությամբ, կստացվի որ հետաքննության մարմնի աշխատակիցն առանձին-առանձին յուրաքանչյուր ընթերակայի մասնակցությամբ դեպքի վայր է զննել, քանի որ դեպքի վայրի զննությանն իրենց ներկայությունը չեն ժխտում նշված երկու ընթերակաները։ Այս պարագայում դատարանի կողմից անդրադարձ չի կատարվել ապացույցի բովանդակային գնահատմանը։ Դատարանը հիմք չի ընդունել ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները, կոնկրետ՝ որպես վկաներ հարցաքննված ընթերակաների գործի համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքները չնկատելու, մտապահելու, վերարտադրելու գործընթացը։ Դատարանը պարտավոր էր հաշվի առնել, որ ընթերակաները հարցաքննվում են դեպքից 1 տարի 3 ամիս անց և չի բացառվում, որ գործի համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքները վերջիններիս կողմից չմտապահելու հետևանքով ներկայացվեն որոշակիորեն այլ տեսանկյունով։
Տեղին է հիշատակել դատաքննության ընթացքում վկա Ա.Մինասյանի պահվածքը, երբ վերջինս մատնանշելով բողոք բերած անձին` դատարանում հայտարարել է, որ տեսել է դեպքի վայրի զննության ժամանակ։ Բողոք բերած անձը հարկ է համարում նշել, որ 2013թ. հուլիս ամսին ինքը ոչ դատախազության և ոչ էլ ոստիկանության համակարգում չի աշխատել, այսինքն, ինքը ոչ մի կերպ չէր կարող գտնվել դեպքի վայրում կամ առավել ևս մասնակցել զննությանը։ Նույն վկան դատաքննության վերջում հայտարարել է, որ դեպքի վայրի զննության ընթացքում լսել է աղբանոցից երկաթյա գործիք գտնելու մասին, սակայն նշված հանգամանքը դատարանը դարձյալ խեղաթյուրել է և դատավճռում ներկայացրել իր համար ձեռնտու տեսանկյունից, նշելով, որ վկան կտրականապես հերքել է որևէ բանալի հայտնաբերելու հանգամանքը։
Դատարանը մետաղյա գործիքը չփաթեթավորելու հանգամանքը դիտել է որպես ապացույցի օգտագործման անթույլատրելիության փաստարկ՝ հիշատակելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 217-րդ և 218-րդ հոդվածները։ Հարկ է նշել, որ դատարանի կողմից հիշատակված հոդվածները վարույթն իրականացնող մարմնին չի պարտավորեցնում դեպքի վայրից հայտնաբերված իրերը, ինչպես նաև այլ առարկաները փաթեթավորելու ընթացակարգ։
Այս առումով հատկանշական է Հարություն Հակոբյանի գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի դիրքորոշումը։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ <<Առարկան, իրեղեն ապացույց է ճանաչվում քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի որոշմամբ>>։
Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ <<Դատարանն առարկային իրեղեն ապացույցի նշանակություն է տալիս միայն այն դեպքում, եթե դրա մանրամասն նկարագրությամբ, կնքելով և այն ձեռք բերելուց անմիջապես հետո կատարված այլ մանրամասն գործողություններով բացառվել է առարկան փոխելու, առանձնահատկությունները, հատկանիշները, պարունակող հետքերն էապես փոփոխելու հնարավորությունը>>։
Խուզարկություն և առգրավում կատարելու կարգը սահմանող՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 228-րդ հոդվածի 8-րդ մասի համաձայն՝ <<Վերցված բոլոր առարկաները և փաստաթղթերը ներկայացվում են քննչական գործողության մասնակիցներին, մանրամասն նկարագրվում են արձանագրության մեջ, իսկ անհրաժեշտության դեպքում՝ կնքվում քննիչի կողմից>>։
Վկայակոչված դրույթների վերլուծությունից երևում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ և 3-րդ մասերը սահմանում են առարկան իրեղեն ապացույց ճանաչելու իրավասություն ունեցող սուբյեկտներին և ճանաչման ընթացակարգը, իսկ 228-րդ հոդվածի 8-րդ մասը՝ այդ առարկայի ձեռքբերմանն ուղղված քննչական գործողությունների կատարման կարգը։ Վերջինիս իմաստով, խուզարկության կամ առգրավման արդյունքում առարկաներ կամ փաստաթղթեր վերցնելը համարվում է օրենքով սահմանված կարգի պահպանմամբ իրականացված եթե՝
ա/ վերցված բոլոր առարկաները և փաստաթղթերը ներկայացվել են քննչական գործողության մասնակիցներին,
բ/ վերցված բոլոր առարկանները և փաստաթղթերը մանրամասն նկարագրվել են արձանագրության մեջ։

Ինչ վերաբերում է վերցված առարկաների և փաստաթղթերի կնքմանը, ապա հոդվածի վերլուծությունից երևում է, որ դա իրականացվում է միայն անհրաժեշտության դեպքում։ Այսինքն, ՀՀ քրեադատավարական օրենքը, կիրառելով <<անհրաժեշտության դեպքում արտահայտությունը>>, առգրավված կամ խուզարկության արդյունքում հայտնաբերված առարկաների և փաստաթղթերի կնքման իմպերատիվ պահանջ չի նախատեսել։ Կնքման անհրաժեշտության առկայության կամ բացակայության հարցը յուրաքանչյուր դեպքում որոշում է քննիչը՝ ելնելով գործի կոնկրետ հանգամանքներից, հայտնաբերված առարկայի առանձնահատկություններից, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսդրության սկզբունքներից և ապացուցումը սահմանող օրենսդրական պահանջներից։
Շարադրված վերլուծության լույսի ներքո մեկնաբանելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 3-րդ մասը՝ Վճռաբեկ դատարանը եզրակացնում է, որ վկայակոչված հոդվածի իմաստով կնքման պահանջը վերաբերելի է այն դեպքերին, երբ գործի կոնկրետ հանգամանքների և հայտնաբերված առարկայի առանձնահատկությունների գնահատմամբ կողմնակի դիտորդին ակնհայտ է, որ խուզարկության կամ առգրավման արդյունքում վերցվող առարկայի կնքումը անհրաժեշտ է դրա նույնականությունը ողջամտորեն հիմնավորելու համար։
Այսինքն, իրեղեն ապացույց ճանաչված մետաղյա գործիքը չփաթեթավորելու փաստարկն անթույլատրելիության հիմքում դնելը հակասում է օրենսդրությամբ սահմանված պահանջին, իսկ դատարանի կողմից վարույթն իրականացնող մարմնի վրա օրենքով չսահմանված պարտականություն դնելը իրավաչափ չէ։
Դատարանն անթույլատրելի է ճանաչել նաև 2014թ. հուլիսի 4-ին Երվանդ Քոչար 9-րդ շենքի 97 բնակարանում իրականացված դեպքի վայրի զննությունը, նշելով որ մինչև ընթերակաների գալը դեպքի վայրի զննությունն արդեն իսկ սկսված է եղել, ինչպես նաև պատուհանների և լուսամուտների զննությունը ընթերակաների բացակայությամբ իրականացնելը։
Դատարանն այս դեպքում ևս խեղաթյուրել է դատաքննության արդյունքները, քանի որ որպես վկա հարցաքննելիս եղբայրներ Արեգ և Թորգոմ Իսոյանները պնդել են, որ դեպքի վայրի զննությանը մասնակցել են միաժամանակ և նշել են պատուհանի վրայից հայտնաբերված վնասվածքներ տեսնելու մասին։ Հարկ է նշել, որ վկաներ Իսոյանները հարցաքննության ընթացքում նշել են, որ դեպքի վայրի զննության ժամանակ նկատել են մեկ քերծվածք։ Մեղադրողի այն հարցին, թե հնարավոր է քերծվածքներն ավելի շատ լինեին, վկաները չեն բացառել՝ պատճառաբանելով երկար ժամանակ անցնելու հանգամանքը։
Դատարանն անթույլատրելի է ճանաչել թիվ 2100 եզրակացությունը նշելով, որ փորձագետը չի պատասխանել քննիչի որոշմամբ իրեն առաջադրված բոլոր հարցերին, մասնավորապես՝ լուսամուտներին հայտնաբերված հետքերի ճշգրիտ տեղակայման առումով, բացի դա, քննիչի որոշմամբ նշված է, որ փորձագետին է տրամադրվում ոչ թե մետաղյա բանալի, ինչպես նշվել է եզրակացությամբ, այլ մետաղյա ձող։
Հիշյալ փորձաքննության եզրակացության <<Հետազոտություն>> բաժնում փորձագետի կողմից քննիչի այն հարցադրմանը, թե Երևան քաղաքի Երվանդ Քոչար փողոցի 9 շենքի թիվ 97 բնակարանի հյուրասենյակի բուխարիկի կողմից երրորդ պատուհանի դրսային մակերեսի եզրային հատվածներում և շրջանակի վրա կան վնասվածքներ, թե ոչ, եթե այո, որոշել դրանց բնույթը, տեղակայումը, առաջացման մեխանիզմը, փորձագետը պատասխանել է՝ պատուհանը պատրաստված է ալյումինից, պատուհանի բացվող փեղկի և դրա հենափեղկի հետազոտությամբ պարզվեց, որ բացվող փեղկի մակերեսներին առկա են 2մմ-ից 7մմ չափերի քերծվածքներ հրված հատվածներ։ Նմանատիպ վնասվածքներ կան նաև հենափեղկի համապատասխան դրսային մակերեսին։
Փաստորեն, դատարանն անուշադրության մատնելով փորձագետի կողմից քննիչի առաջադրված հարցին սպառիչ պատասխանելու փաստը, նշված եզրակացությունն ամեն գնով անթույլատրելի ճանաչելու մղումից դրդված, խեղաթյուրել է փաստական տվյալները կամ դրանք ներկայացրել է իր սուբյեկտիվ ընկալմամբ։ Դատարանն անարժանահավատ ճանաչելով հիշյալ ապացույցը, չի պատճառաբանել, թե ինչից ելնելով է նման եզրահանգման եկել և կոնկրետ ինչը հիմնավորված և պատճառաբանված չէ։
Բացի այդ, դատարանը հիշյալ եզրակացության մասով արձանագրել է նաև, որ քննիչի որոշմամբ նշված է, որ փորձագետին է տրամադրվում ոչ թե մետաղյա բանալի, ինչպես նշվել է եզրակացությամբ, այլ՝ մետաղյա ձող, որը դատարանի մոտ կասկած է հարուցում եզրակացության հավաստիության վերաբերյալ։
Հարկ է նշել, որ դեպքի վայրի զննության արձանագրության մեջ հետաքննիչն արձանագրելով մետաղյա գործիքի հայտնաբերումը՝ նկարագրել է դրա տեսքը, կառուցվածը, ինչպես նաև անվանումը, իսկ փակագծերում ռուսերեն տառերով նշել է <<КЛЮЧ>> բառը, որը թարգմանաբար նշանակում է <<բանալի>>։
Այսինքն, դեպքի վայրի զննությամբ հայտնաբերված և փորձագետին տրամադրված մետաղյա իրը՝ նույն մետաղյա բանալին է, ուստի դատարանի մոտ եզրակացության հավաստիության վերաբերյալ առաջացած կասկածն անհիմն է։
Այնուհետև, դատարանը դատավճռում անդրադարձել է նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 86-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով սահմանված արգելքին, որը վերաբերում է հետաքննության մարմնի աշխատակցին հարցաքննելու իրավունք չունենալու հանգամանքին և այդ հիմքով անթույլատրելի է ճանաչել ոստիկանության աշխատակից Ա.Հակոբյանի ցուցմունքը։
Դատարանը, մասնավորապես նշել է, որ վկա Ա.Հակոբյանը դեպքի օրն իրականացրել է իր դատավարական լիազորությունները, հետևաբար այդ առթիվ ձեռք բերված տեղեկությունները չեն կարող դրվել մեղադրանքի հիմքում։
Դատարանի մեկնաբանությունը սուբյեկտիվ է, քանի որ ոստիկանության աշխատակից Ալեքսանդր Հակոբյանը հանցագործության մասին ահազանգից հետո ժամանելով դեպքի վայր, դատավարական որևէ լիազորություն չի իրականացրել, հաշվի առնելով, որ այդ պահին դեռևս վարույթ սկսված չէր։
Նշված հանգամանքը փաստվել է նաև Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2014թ. մայիսի 12-ի որոշմամբ։
ՀՀ դատական օրենսգրքի 15-րդ հոդվածի 3-րդ մասի և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ յուրաքանչյուր ոք իր գործի քննության ժամանակ որպես իրավական փաստարկ իրավունք ունի մատնանշելու նույնանման փաստական հանգամանքներով մեկ այլ գործով Հայաստանի Հանրապետության դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտի հիմնավորումները /այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբանությունները/։
Այսպես, թիվ ԵԿԴ/0045/01/14 /13110714/ քրեական գործով ամբաստանյալ Վոլոդյա Լոբյանի պաշտպան Դարիկ Մալխասյանը միջնորդություն է ներկայացրել՝ որպես վկա հարցաքննված ՀՀ ոստիկանության աշխատակիցներ Արման Սարգսյանի և Մհեր Խալաթյանի ցուցմունքների որպես ապացույց օգտագործման անթույլատրելիությունը հաստատելու մասին՝ այն պատճառաբանությամբ, որ վերջիններիս ցուցմունքները ձեռք են բերվել անօրինական գործողություններով, քանի որ ոստիկաններն իրականացրել են իրենց դատավարական լիազորությունները, ուստի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 86-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետի համաձայն` նրանց ցուցմունքները որպես ապացույց օգտագործելն անթույլատրելի է։
Քննարկելով միջնորդությունը՝ դատարանը՝ նախագահությամբ դատավոր Մ.Մարտիրոսյանի, դռնբաց դատական նիստում, որոշում է կայացրել այն մասին, որ նշված միջնորդությունն անհիմն է և ենթակա է մերժման։
Ստորև մերջերվում է դատարանի պատճառաբանությունները՝
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 56-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<1. Հետաքննության մարմիններն են՝
1/ ոստիկանությունը /...:/>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 57-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<2. Հետաքննության մարմինը՝
1/ հանցագործությունները և դրանք կատարող անձանց բացահայտելու, հանցագործությունը կանխելու և խափանելու նպատակով ձեռնարկում է համապատասխան օպերատիվ-հետախուզական և քրեադատավարական միջոցառումներ./...:/>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 86-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետի համաձայն՝
<<2. Որպես վկա չեն կարող կանչվել և հարցաքննվել
4/ դատավորը, այդ թվում նաև՝ լիազորությունները դադարեցված, դատախազը, քննիչը, հետաքննության մարմնի աշխատակիցը և դատական նիստի քարտուղարը՝ կապված այն քրեական գործի հետ, որում նրանք իրականացրել են իրենց դատավարական լիազորությունները, բացառությամբ տվյալ գործի վարույթի ընթացքում թույլ տրված սխալների և չարաշահումների քննության, նոր ի հայտ եկած հանգամանքներով տվյալ գործի նորոգման կամ կորցրած վարույթի վերականգնման դեպքերի. /...:/>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ և 7-րդ կետերի համաձայն՝
<<1. Քրեական գործով վարույթում մեղադրանքի հիմքում չեն կարող դրվել և որպես ապացույց օգտագործվել այն նյութերը, որոնք ձեռք են բերվել՝
5/ քննչական կամ այլ դատավարական գործողության կատարման կարգի էական խախտմամբ.
7/ անհայտ կամ դւնտական նիստում չբացահայտվող աղբյուրից>>։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ <<Ապացույցներ ձեռք բերելիս էական են այն խախտումները, որոնք, դրսևորվելով մարդու և քաղաքացու սահմանադրական իրավունքների և ազատությունների կամ սույն օրենսգրքի որևէ պահանջի խախտմամբ, դատավարության մասնակիցներին՝ օրենքով երաշխավորված իրավունքների զրկմամբ կամ սահմանաւիակմամբ կամ որևէ այլ կերպ ազդել են կամ կարող էին ազդել ստացված փաստական տվյալների հավաստիության վրա>>։
Քրեական դատավարությունում ապացույցների թույլատրելիության հարցին ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Ա.Սարգսյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ. <</.../ որպես քրեական օրենսգրքով նախատեսված արարքի առկայությունը կամ բացակայությունը, այդ արարքը կասկածյալի կամ մեղադրյալի կողմից կատարելը կամ չկատարելը և մեղադրյալի մեղավորությունը կամ անմեղությունը, ինչպես նաև գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքները պարզելու միջոց կարող են օգտագործվել միայն այնպիսի ապացույցներ, որոնք ձեռք են բերվել, ամրագրվել և գործին կցվել են քրեադատավարական օրենքով սահմանված և թույլատրելի համարվող կարգով։ Ապացույցների ձեռքբերման և ամրագրման թույլատրելիությունը կարգավորող նորմերից հետևում է, որ որպես ապացույց չեն կարող օգտագործվել քննչական կամ այլ դատավարական գործողության կատարման կարգի էական խախտմամբ ձեռք բերված փաստական տվյալները, հատկապես, եթե դրանք իրենց հերթին հանգեցրել են դատավարության մասնակիցների իրավունքների էական խախտման, ազդել են կամ կարող էին ազդել ստացված փաստական տվյալների հավաստիության վրա։
Այսպիսով, ապացույցների հավաքմանը և ստուգմանն ուղղված դատավարական գործողությունների կատարման ընթացքում պետք է ապահովվի անձանց իրավունքների և օրինական շահերի պաշտպանությունը։ Հակառակ դեպքում, կատարված դատավարական գործողության արդյունքում ստացված փաստական տվյալը, անկախ գործի համար ունեցած նշանակությունից, կորցնում է իր իրավական ուժը, ապացուցողական նշանակությունը և չի կարող ընդգրկվել կոնկրետ քրեական գործով ապացույցների համակցության մեջ և դրվել մեղադրանքի հիմքում>> /տե՛ս Արմեն Սեյրանի Սարգսյանի վերաբերյալ 2009 թվականի սեպտեմբերի 16-ի թիվ ԵՔՐԴ/0295/01/08 որոշումը/։
Համաձայն քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների՝ ՀՀ ոստիկանության աշխատակիցներ, վկաներ Արման Սարգսյանը և Մհեր Խալաթյանը ամբաստանյալ Վոլոդյա Լոբյանին մեղսագրվող արարքի առնչությամբ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 57-րդ հոդվածով նախատեսված օպերատիվ-հետախուզական և քրեադատավարական միջոցառումներ չեն իրականացրել, դեպքի վայրի զննություն չեն իրականացրել, հետազոտման համար նմուշներ չեն վերցրել, փորձաքննություն չեն նշանակել, քրեական գործ հարուցելու, դրան հաջորդող քննչական և դատավարական գործողություների կատարման հետ կապված որևէ ծառայողական պարտականություն չեն կատարել։ Հետևաբար, նրանց ցուցմունքները որպես ապացույց ձեռք են բերվել առանց քննչական կամ դատավարական գործողությունների կատարման կարգի էական խախտման։ Դրանց օգտագործման անթույլատրելիությունը հաստատելու համար բավարար հիմնավորումներ դատարան չեն ներկայացվել։
Հետևաբար, դատարանի դիրքորոշումն առ այն, որ վկա Ա.Հակոբյանի ցուցմունքներն անթույլատրելի են այն պատճառաբանությամբ, որ վերջինս հանդիսացել է ոստիկանության աշխատակից և իրականացրել է իր դատավարական լիազորությունները, հիմնավոր և պատճառաբանված չեն։
Ամփոփելով վերոգրյալը, բողոք բերած անձը գտնում է, որ ընդհանուր իրավասության դատարանն ամբաստանյալներ Ա.Մաթանյանին և Պ.Մկրտչյանին արդարացնելով, ճիշտ իրավական գնահատականի չի արժանացրել վերջիններիս կողմից կատարված արարքները և արդյունքում եկել է ոչ ճիշտ եզրահանգման։
24. Ելնելով վերոգրյալից, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 52-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 54-րդ հոդված 1-ին մասի 11-րդ կետով, 376-376.1-րդ, 378-379-րդ, 380.1-րդ, 381-րդ, 395-րդ, 399-րդ հոդվածներով, բողոք բերած անձը Վերաքննիչ դատարանին խնդրում է վերաքննիչ բողոքն ընդունել վարույթ, ամբողջությամբ բեկանել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2014թ. նոյեմբերի 03-ի թիվ ԵԿԴ/0247/01/13 գործով կայացված դատավճիռը, ամբաստանյալ Պ.Մկրտչյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և դատապարտել ազատազրկման 6/վեց/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածի 1-ին կետի համաձայն` դատավճիռների համակցությամբ նշանակված պատժին մասնակի գումարել Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 11.02.2010թ. դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նշանակված պատիժը և Կոտայքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի 30.12.2011թ. որոշմամբ պատժի մնացած մասը` 2/երկու/ տարի 8/ութ/ ամիս 23/քսաներեք/ օրը պայմանական վաղաժամկետ ազատելու չկրած մասը և Պ.Մկրտչյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում 7/յոթ/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամկետով:
Ամբաստանյալ Ա.Մաթանյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և դատապարտել ազատազրկման 6/վեց/ տարի ժամկետով:

Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերանայելով առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը, հանգում է այն հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը բավարարելու, դատավճիռը բեկանելու և ամբաստանյալներ Ա.Մաթանյանի և Պ.Մկրտչյանի նկատմամբ մեղադրական դատական ակտ կայացնելու հիմքեր չկան` հետևյալ պատճառաբանությամբ:
25. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետերով քրեական պատասխանատվություն է նախատեսվում բնակարան ապօրինի մուտք գործելով գողություն կատարելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-րդ հոդվածի համաձայն`
<<Հանցափորձ է համարվում ուղղակի դիտավորությամբ կատարված այն գործողությունը /անգործությունը/, որն անմիջականորեն ուղղված է հանցանք կատարելուն, եթե հանցագործությունն ավարտին չի հասցվել անձի կամքից անկախ հանգամանքներով>>:
26. Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալներ Արամ Մաթանյանին և Պերճ Մկրտչյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով մեղադրանքներ է առաջադրել այն բանի համար, որ <<Ա.Մաթանյանը, ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու շուրջ նախնական համաձայնության գալով գործով մեղադրյալ Պ.Մկրտչյանի հետ, 2013թ. հուլիսի 4-ին, ժամը 2։30-ի սահմաններում գնացել են Երևանի Երվանդ Քոչար փողոցի 9-րդ շենքի բակ, որտեղ գողություն կատարելու համար, նպատակ ունենալով ապօրինի մուտք գործել նույն շենքի 5-րդ մուտքի երկրորդ հարկում գտնվող Սերգեյ Մուրադյանին պատկանող թիվ 97 բնակարան, Պ.Մկրտչյանը բարձրացել է 1-ին հարկի պատուհանի ճաղավանդակի վրա, ապա նախապես իր հետ վերցրած մետաղյա ձողով փորձել բացել վերը նշված բնակարանի պատուհանը, իսկ Ա.Մաթանյանն այդ ժամանակ գտնվել է պատուհանի տակ՝ ապահովելով Պ.Մկրտչյանի անվտանգությունը, սակայն իրենց կամքից անկախ հանգամանքներով հանցագործությունն ավարտին չեն հասցրել, քանի որ դեպքի վայրում բռնվել են ոստիկանության աշխատակիցներ, գործով վկաներ՝ Ալեքսանդր Հակոբյանի և Էդգար Շահնազարյանի կողմից և բերման են ենթարկվել ոստիկանության Կենտրոնական բաժին>>:
27. Առաջին ատյանի դատարանը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի կարգով ապացույցները գնահատելով իրենց համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված, ներքին համոզմամբ, սույն որոշման 22-րդ կետում շարադրված պատճառաբանություններով ապացուցված և հաստատված չի համարել Արամ Ֆրունզիկի Մաթանյանին և Պերճ Հակոբի Մկրտչյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքները, որպիսի պայմաններում հիմնավորված կերպով եկել է եզրահանգման, որ նրանց նկատմամբ պետք է կայացվի արդարացման դատավճիռ` նրանց մասնակցությունը ենթադրաբար տեղի ունեցած հանցագործությանն ապացուցված չլինելու հիմքով:
28. Ստորև, Վերաքննիչ դատարանն անդրադառնում է վերաքննիչ բողոքի այն պնդումներին և հիմնավորումներին, որոնք վերաբերվում են առաջին ատյանի դատարանի կողմից ամբաստանյալներ Արամ Մաթանյանին և Պերճ Մկրտչյանին արդարացնելուն և նրանց կողմից կատարված արարքներին ճիշտ իրավական գնահատականի չարժանացնելուն, որի արդյունքում, ըստ բողոք բերած անձի` դատարանը եկել է ոչ ճիշտ եզրահանգման:
29. Դատավճռի <<Ապացույցների հետազոտում և գնահատում>> բաժնի և մյուս բաժինների բովանդակությունից չի բխում և ներքին հակասություններ է պարունակում վերաքննիչ բողոքի այն պնդումը, թե <<…դատարանն անհասկանալի կերպով <<Ապացույցների հետազոտում և գնահատում>> բաժնում ապացույցների ներկայացումը ամբաստանյալների ցուցմունքնոերից սկսելով` զարմանալիորեն հիմնավորված և տրամաբանական է համարել վերջիններիս ներկայացրած փաստարկները` 2013թ. հուլիսի 04-ին, ժամը 02.30-ի սահմաններում դեպքի վայրում գտնվելու պատճառների վերաբերյալ և անվերապահորեն ընդունելով ամբաստանյալների պատճառաբանությունները` դրանց ուղղությամբ որևէ դատողություն կամ մեկնաբանություն չի կատարել>>:
30. Նախ, դատարանն իրավական առումով որևէ կաշկանդվածություն չուներ դատավճռի <<Ապացույցների հետազոտում և գնահատում>> բաժնում ապացույցների ներկայացումը սկսել է ամբաստանյալներ Ա.Մաթանյանի և Պ.Մկրտչյանի ցուցմունքներից: Բացի այդ, դատարանը դատավճռի վերոնշյալ բաժնում բավարարվելով ամբաստանյալների տված ցուցմունքների պարզ շարադրանքով` որևէ գնահատական չի տվել 2013թ. հուլիսի 04-ին, ժամը 02.30-ի սահմաններում դեպքի վայրում գտնվելու պատճառների վերաբերյալ նրանց ներկայացրած փաստարկներին, առավել ևս` հիմնավորված և տրամաբանական չի համարել դրանք: Այդ փաստն ընդունել է նաև բողոք բերած անձը, երբ վերաքննիչ բողոքում հակասելով ինքն իրեն նշել է, որ <<դատարանն ամբաստանյալների պատճառաբանությունների վերաբերյալ որևէ դատողություն կամ մեկնաբանություն չի ներկայացրել>>:
31. Առաջին ատյանի դատարանը, դատավճռի <<Դատարանի իրավական վերլուծությունները>> բաժնում ամբաստանյալներ Արամ Մաթանյանի և Պերճ Մկրտչյանի ցուցմունքներով հիմնավորված է համարել միայն այն փաստը, որ <<վերջիններս 2013թ. հուլիսի 04-ին, ժամը 02.30-ի սահմաններում իրականում գտնվել են Երևան քաղաքի Ե.Քոչարի փողոցի 9-րդ շենքին հարակից տարածքում>>: Ընդ որում, վերոնշյալ փաստը դատարանը հաստատված է համարել ինչպես ամբաստանյալների տված ցուցմունքներով, այնպես էլ գործով վկաներ Ալեքսանդր Հակոբյանի, Աղվան Գևորգյանի, Էդգար Շահնազարյանի ցուցմունքներով, հեռախոսային զանգերի վերծանումներում առկա տվյալներով /տես` դատավճիռ, էջ 13/: Եվ Վերաքննիչ դատարանը համաձայն է առաջին ատյանի դատարանի այդ դիրքորոշման հետ:
32. Առաջին ատյանի դատարանը, դատավճռի <<Ապացույցների հետազոտում և գնահատում>> բաժնում ներկայացրել է տուժող Սերգեյ Մուրադյանի` դատարանում տված ցուցմունքի բովանդակությունը, որ համաձայն` <<…Երևան քաղաքի Երվանդ Քոչար փողոցի 9-րդ շենքի թիվ 97 բնակարանում փաստացի բնակվում են ծնողներն ու քույրը։ Նույն շենքի երրրորդ և չորրորդ հարկերում են գտնվում նաև իրեն պատկանող ևս երկու բնակարաններ՝ 100 և 103 համարի, որոնք չնայած գտնվում են բազմաբնակարան շենքում, բայց մեկը մյուսի վերևում գտնվելու պատճառով վերածվել են երկհարկանի բնակարանի, որտեղ ապրում է ինքը՝ իր ընտանիքի անդամների հետ միասին։ Քանի որ ծնողները և քույրը գտնվում են հանրապետությունից դուրս, 97-րդ բնակարանի պահպանությունն իրականացնում է ինքը, բացի այդ, երբեմն օգտվում է դրանից, այդտեղ ունի նաև որոշ անձնական իրեր։
2013թ. հուլիսի լույս 4-ի գիշերը գտնվել է իր տանը և առավոտյան արթնացել է մուտքի դռան թակոցից։ Բացելով դուռը` տեսել է ոստիկանների, որոնք հայտնել են, որ գիշերն իր տուն փորձել են գողեր մտնել։ Մանրամասն ուսումնասիրելով տան իրերը՝ համոզվել է, որ տանից ոչինչ չի պակասում։ Դրանից հետո, իրենց տանն իրականացվել է դեպքի վայրի զննություն, որի ժամանակ բացվել և զննվել են նաև հյուրասենյակի պատուհանները։ Զննությամբ դրանց վրա, դրսի կողմից հայտնաբերել են քերծվածքներ, սակայն չի կարող ասել, թե դրանք վաղուց են եղել, թե նոր են առաջացել։ Զննության արդյունքում կազմել են որոշակի փաստաթղթեր, սակայն չի հիշում, թե այնտեղ կոնկրետ ինչ է գրված եղել և այդ փաստաթղթերի տակ ստորագրել է առանց կարդալու։ Բացի իրենից, այդ փաստաթղթերի տակ ստորագրել են նաև իրենց հարևանները, որոնց ինքը ոստիկանների պահանջով հրավիրել է իր տուն որպես ընթերակաների։ Իր հիշելով ոստիկանները արդեն սկսկած են եղել իրենց գործողությունները, որից հետո միայն ինքը բարձրացել և կանչել է հարևաններին։ Նրանք իրենց տուն գալով վերջում՝ ստորագրել են այդ արձանագրութունների տակ։
Տուժողը դատարանին հայտնել է, որ այդ քերծվածքները եղել են համարյա թե անտեսանելի և ինքը չի կարող հստակ ասել, թե դա արդյոք ինչ-որ ներգործության հետևանքով են առաջացել, հին են եղել դրանք, թե՝ նոր։ Դրանից մոտ 4 ամիս հետո իրեն կանչել են ոստիկանություն, որտեղ հայտնել են, որ քրեական գործն ավարտվել է և իրեն ծանոթացրել են քրեական գործի նյութերին>>։
Վերաքննիչ դատարանն ընդունելի չի համարում վերաքննիչ բողոքի այն պնդումը, թե <<ներկայացնելով տուժող Սերգեյ Մուրադյանի ցուցմունքը, դատարանը դեպքի վայրի զննության քննչական գործողության օրինականությունը կասկածի տակ դնելու նպատակից ելնելով` նշել է, որ <<իր հիշելով` ոստիկաններն արդեն սկսած են եղել իրենց գործողությունները, որից հետո ինքը բարձրացել և կանչել է հարևաններին /ընթերականերին/:
Առաջին ատյանի դատարանը, դատավճռի <<Ապացույցների հետազոտում և գնահատում>> բաժնում տուժող Ս.Մուրադյանի ցուցմունքը ներկայացրել է այնպես, ինչպես վերջինս ցուցմունք է տվել դատաքննության ընթացքում, և որևէ հիմք չկա գալու այնպիսի եզրահանգման, որ դատարանը նպատակային ձևով խեղաթյուրել է տուժողի ցուցմունքը:
33. Վկա Աիդա Այդինյանն առաջին ատյանի դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ <<
դեպքի օրը կոնկրետ չի հիշում, գիշերը ժամը 02-ի սահմաններում գտնվել է իր տանը։ Քանի որ առողջական խնդիրներ ունի, հիվանդ է շաքարային դիաբետով, գիշերները հաճախակի է արթնանում։ Այդ գիշեր նույնպես արթնանալով` պատուհանից նայել դեպի բակ և իրենց մուտքի մոտ, աղբամանի կողքին նկատել երկու տղամարդու, որոնք անընդհատ քայլելիս են եղել այս ու այն կողմ։ Միաժամանակ, լսել է ոտնաձայներ, ինչ-որ մետաղյա առարկայի ձայներ և տեսել է, որ այդ անձինք աղբամանի մոտ գտնվող ճաղավանդակների վրա են, սակայն մթության և իր հիվանդության պատճառով ունեցած վատ տեսողության պատճառով կոնկրետ գործողություններ չի նկատել, ինչպես նաև չի կարող նկարագրել նրանց ֆիզիկական տվյալները։ Քանի որ իրեն այդ անձինք կասկածելի են թվացել` զանգահարել է ոստիկանություն։ Ոստիկանների գալուց հետո, վերջիններս մտել են Հակոբ Մուրադյանի բնակարանը, որտեղ ստուգել են տանը եղած իրերը։ Հետագայում տեղեկացել է, որ այնտեղից ոչինչ չեն գողացել։ Մինչև ոստիկաններին զանգահարելը` ինքը չի տեսել, թե այդ անձինք փորձել են արդյոք ինչ-որ մեկի տուն մտնել թե ոչ և ոստիկաններին կոնկրետ չի ասել, որ այդ կասկածելի անձինք փորձում են մտնել որևէ մեկի բնակարանը։
Դատարանն արձանագրելով, որ վկայի նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքների մեջ առկա են էական հակասություններ, հրապարակել է վկայի նախաքննական ցուցմունքներն այն մասին, որ <<լուսամուտից բակի կողմը նայելիս` լսել է ճաղավանդակի և գազի խողովակի չխկոցի ձայներ և մտածել, թե բարձրանում են գողություն անելու, ինչի պատճառով ահազանգել է ոստիկանություն և հայտնել, որ իրենց շենքի 97 բնակարան հնարավոր է, որ գող է մտել>>։
Նախաքննական ցուցմունքների հրապարակումից հետո վկան հայտարարել է, որ <<իր կողմից տրված նախաքննական ցուցմունքները գրել է ոստիկանների թելադրանքով, սակայն իր կարծիքով ինքը դատարանում տալիս է նույնանման ցուցմունքներ։ Չի կարող հաստատապես հայտնել, թե դեպքի օրը մթության մեջ իր կողմից տեսած անձինք եղել են երիտասարդ, թե այլ տարիքի։ Բացի այդ, վկան նշել է, որ վատ տեսողության պատճառով չի կարող նկարագրել իրենց բակում տեղի ունեցածը, իսկ լսած ձայնը նմանեցնում է ընդհանուր աղբատարի դռան բացվել փակվելու ձայնին>>։
Մեղադրողը` արձանագրելով, որ կան էական հակասություններ վկա Ա.Այդինյանի` նախաքննության ընթացքում և դատարանում տված ցուցմունքների միջև, միջնորդություն է ներկայացրել վկայի նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը հրապարակելու մասին, որի համաձայն` <<1973 թվականից բնակվում է ք. Երևան Երվանդ Քոչար 9 շենքի բնակարան 99 հասցեում` ընտանիքի հետ միասին: Մի քանի տարի է տառապում է շաքարախտով և գիշերները դժվարությամբ է քնում: 2013թ. հուլիսի 04-ին, ժամը 02.35-ի սահմաններում որոշել է նայել պատուհանից, մաքուր օդ շնչել, քանի որ քունը չէր տանում: Այդ պահին մթության մեջ իրենց մուտքի մոտ նկատել է երկու երիտասարդների, որոնք անընդհատ գնում գալիս էին և իրեն կասկածելի են թվացել: Այդ ժամանակ աղբանոցի կողքից, որը գտնվում է մուտքի կողքին, գազի խողովակի և ճաղավանդակի չխկչխկոցի ձայներ է լսել և մտածել է, որ բարձրանում են գողության նպատակով, ուստի իրենց տան հեռախոսով, որի համարն է` 094101417, ահազանգել է 1-02 համարով և հայտնել է, որ իրենց շենքի 97 բնակարանը հնարավոր է գող է մտել: Իր անուն ու ազգանունը չի հայտնել>>:
Առաջին ատյանի դատարանը դատավճռի <<Դատարանի իրավական վերլուծությունները>> բաժնում վկա Ա.Այդինյանի ցուցմունքներին տվել է հետևյալ իրավական գնահատականը. <<… վկա Աիդա Այդինյանը դատարանում տալով իր նախաքննական ցուցմունքին տրամագծորեն հակառակ ցուցմունք, չկարողացավ ի վերջո դատարանին տալ ստույգ տեղեկություններ այն մասին, թե ի վերջո, ինչ նկատառումներից ու պատճառով է ահազանգել ոստիկանությանը, ինչ կասկածներ է ունեցել իրենց բակում շրջող անձանց մասին, արդյո՞ք այդ անձինք եղել են ամբաստանյալները և արդյոք նրանք կատարելիս են եղել, կամ պատրաստվել են կատարել, այն գործողությունները, որոնք նա հայտնել է իր նախաքննական ցուցմունքում։ Հարկ է նկատի ունենալ, որ նշված վկան դատարանում ցուցմունք տալիս հայտնել է, որ հիվանդ է շաքարային դիաբետով, որի պատճառով աչքերը լավ չի տեսնում։ Նշված գիշերը պատուհանից նայելով տեսել է երկու անձանց շողք, սակայն չի կարող ասել, թե ովքեր են եղել նրանք, որտեղ են հատկապես, ինչ գործողություններ են կատարել, քանի որ բակը լուսավորված չի եղել, իսկ ինքը կրում է +3 համարի ակնոց և այդ պահին ակնոցով չի եղել։ Ցուցմունքի սկբում նշել է, որ որևէ արտասովոր ձայն կամ թխկոց չի լսել, իսկ այնուհետև հայտնել է, որ լսել է ինչ-որ ձայն, որը նմանեցրել է ընդհանուր աղբատարի դռան բացվել-փակվելու ձայնին։ Ավելին, նախաքննական ցուցմունքի հրապարակումից հետո, վկա Այդինյանը դատարանում հայտարարել է, որ քննիչն իրեն ինչպես թելադրել է՝ այնպես էլ գրել է>>։
Ինչպես երևում է դատավճռի վերոնշյալ մեջբերումից, դատարանն արձանագրելով վկա Ա.Այդինյանի` նախաքննության ընթացքում և դատարանում տված ցուցմունքների միջև առկա հակասությունները, հստակ գնահատական չի տվել, թե դրանցից ո՞րն է արժանահավատ համարում, և ի՞նչ պատճառով: Վերոգրյալից ելնելով, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ դատարանի եզրահանգումներից չի բխում վերաքննիչ բողոքի այն պնդումը, թե <<վկա Ա.Այդինյանի ցուցմունքը հակասական, հետևաբար նաև անարժանահավատ գնահատելու համար դատարանն ընտրել է ոչ թե ապացույցի բովանդակային գնահատման սկզբունքը, այլ իր սուբյեկտիվ զգացմունքները>>: Դատարանը վկայի որևէ ցուցմունք անարժանահավատ չի համարել, հետևաբար, ավելորդ է խոսել ապացույցների գնահատման սկզբունքների ընտրության մասին:
Ինչ վերաբերվում է վերաքննիչ բողոքի այն պանդմանը, թե <<անհասկանալի է դատարանի այն դատողությունը, թե ինչից ելնելով է վկա Ա.Այդինյանի ցուցմունքը գնահատվել ոստիկանների կողմից թելադրված>>, ապա այն նույնպես չի բխում առաջին ատյանի դատարանի կողմից կայացված դատական ակտի բովանդակությունից` նկատի ունենալով, որ դատարանը վկա Ա.Այդինյանի` նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը որևէ տեղ չի գնահատել որպես ոստիկանների կողմից թելադրված, այլ միայն արձանագրել է, որ <<նախաքննական ցուցմունքների հրապարակոմից հետո վկան հայտարարել է, որ իր կողմից տրված նախաքննական ցուցմունքները գրել է ոստիկանների թելադրանքով, սակայն իր կարծիքով ինքը դատարանում տալիս է նույնանման ցուցմունքներ>>:
Վերաքննիչ դատարանը, գնահատելով վկա Ա.Այդինյանի` ինչպես դատարանում, այնպես էլ նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքները, հանգում է այն հետևության, որ դրանք ամբաստանյալներ Ա.Մաթանյանին և Պ.Մկրտչյանին առաջադրված մեղադրանքները հաստատող ապացույցներ հանդիսանալ չեն կարող: Դրանց հիման վրա առավելագույնը կարելի է գալ այն եզրահանգմանը, որ Ա.Մաթանյանը և Պ.Մկրտչյանը 2013թ. հուլիսի 04-ին, ժամը 02.30-ի սահմաններում գտնվել են Երևան քաղաքի Ե.Քոչարի փողոցի 9-րդ շենքին հարակից տարածքում:
34. Վկա` ՀՀ Ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի ՔՀ բաժանմունքի պետի նախկին տեղակալ Ալեքսանդր Հակոբյանը դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ <<…2013թ. հուլիսի 3-ի լույս 4-ի գիշերը գտնվել է իր աշխատանքի վայրում։ ժամը 02-ից 03-ի սահմաններում Կենտրոնական բաժնի հերթապահ մաս ահազանգ է ստացվել այն մասին, որ Եր. Քոչարի փողոցի 9 շենքի 97 բնակարան հնարավոր է գող է մտել։ Օպերատիվ խմբով մեկնել են դեպքի վայր՝ Եր. Քոչարի 9 շենքի բակ։ Շենքի բակում նկատել են երկու անձանց, որոնցից Արամ Մաթանյանը կանգնած է եղել պատուհանների տակ, իսկ Պերճ Մկրտչյանը նույն շենքի դիմացի թիթեղյա ծածկոցի կամ դրա ճաղավանդակի վրայից թռնելով ներքև, ինպես իրեն է թվացել, ձեռքի անկանոն շարժումներ անելուց հետո` կքանստել է Արամից քիչ հեռու։ Իրեն թվացել է, որ նա ձեռքի շարժումներ կատարելով` ինչ-որ բան էր ցանկանում նետել մի կողմ, սակայն որևէ առարկա չի տեսել, դեն նետված առարկայի ձայն կամ շրխկոց չի լսել։
Շարունակելով իր ցուցմունքը` վկան նշել է, որ <<ինքը պարզորոշ չի տեսել և չի կարող հաստատապես ասել, թե Պերճը ձեռքից ինչ-որ բան նետել է, թե ոչ, սական նրա կողմից ձեռքի անկանոն շարժումներ նկատել է։ Իրենց հարցին, թե ինչ են անում այդտեղ, տղաները շփոթված պատասխաններ են տվել, սկզբում ասել են, որ կողքի բակում են ապրում, իսկ երբ փորձել են կոնկրետացնել, Պերճն ասել է, որ եկել են աղջիկ տեսնելու։ Իրականում իրենք սկզբից չեն ներկայացել որպես ոստիկաներ, քանի որ քիչ են եղել և մտածել են, որ հնարավոր է փախչեն և իրենք չկարողանան նրանց բռնել։ Այնուհետև, երբ որպես լրացուցիչ ուժեր մոտեցել են իրենց մյուս աշխատակիցները՝ այդ ժամանակ արդեն ներկայացել են և քանի որ տղաների պահվածքն իրենց մոտ կասկած է հարուցել` նրանց գողություն կատարելու կասկածանքով բերման են ենթարկել ոստիկանության Կենտրոնական բաժին։ Բերման ենթարկելուց առաջ Մաթանյանն ու Մկրտչյանը փախչելու փորձ չեն կատարել, դիմադրություն ցույց չեն տվել և իրենց պահել են պատշաճ։ Չի նկատել նաև, որ ամբաստանյալնների ձեռքում ինչ-որ առարկա լինի։ Տղաներին բաժին բերման ենթարկելուց հետո, բաժնի համապատասխան անձնակազմով կատարել են անհրաժեշտ տարբեր քննչական գործողությունները՝ բացատրություններ են վերցրել տուժողից, հաղորդումը ներկայացրած անձից>>։
Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրելով, որ վկայի` նախաքննության ընթացքում և դատարանում տված ցուցմունքների միջև կան էական հակասություններ, հրապարակել է վկա Ա.Հակոբյանի նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը, որի համաձայն` <<…2013թ. հուլիսի 03-ի լույս 04-ի գիշերը գտնվել է իր աշխատանքի վայրում և կատարել է պարտականությունները: Ժամը 02.35-ին Կենտրոնական բաժնի հերթապահ մաս ահազանգ է ստացվել այն մասին, որ Երևանի Եր.Քոչար 9 շենքի 97 բնակարան հնարավոր է գող է մտել և կատարում է գողություն: Օպերատիվ խմբով մեկնել են դեպքի վայր` Եր.Քոչարի 9-րդ շենքի բակ: Մեքենայում իր հետ եղել է օպերլիազոր Էդգար Շահնազարյանը, որը վարել է մեքենան: Օպերխմբի մյուս անդամները գնացել են իրենց ետևից: Երբ թեքվել են շենքի բակ և մեքենայի լույսերն ընկել է պատուհանների կողմ` նկատել է երկու տղամարդու, որոնցից մեկը կանգնած է եղել ներքևում` շքամուտքի մոտ, իսկ մյուսն առաջին հարկի ճաղավանդակից թռել է ցած և կքանստել: Նրանք ձեռքի անկանոն շարժումներ են արել, կարծես ինչ-որ բան շպրտել են ձեռքից: Իրենք դուրս են եկել ավտոմեքենաներից և մոտեցել նրանց, ներկայացել, իրենց հարցին, թե ինչ են անում այդտեղ, նրանք շփոթված պատասխաններ են տվել, մասնավորապես սկզբից ասել են, որ կողքի բակում են ապրում, երբ հարցրել են` կոնկրետ որտե՞ղ կքանստողն ասել է, որ <<ծղոտների>> մոտ, իսկ պատուհանի մոտ կանգնածն ասել է, որ եկել է աղջիկ տեսնի: Նրանց պահվածքն իրենց մոտ կասկած է հարուցել, այդ պահին մոտեցել է օպերատիվ խմբի մյուս մեքենան և նրանց գողություն կատարելու կասկածանքով բերման են ենթարկել ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին, որտեղ պարզվել է, որ կանգնածը հանդիսացել է Արամ Ֆրուզիկի Մաթանյանը` ծնված 24.07.1984թ., բնակվում է քաղաք Երևան, Էստոնական փողոց 12/1 շենք, իսկ կքանստածը հանդիսացել է Պերճ Հակոբի Մկրտչյանը` ծնված 30.12.1985թ., Երևանի Սեպուհի փողոց 20 տուն>>:
Դատարանը, վերլուծության ենթարկելով վկա Ա.Հակոբյանի` նախաքննության ընթացքում և դատարանում տված ցուցմունքները, եկել է այն եզրահանգման, որ <<…նրա ցուցմունքները ևս բավարար չեն հանգելու հետևության, որ ամբաստանյալները գտնվելով նշված բակում` կատարել են իրենց մեղսագրված հանցավոր արարքի օբյեկտիվ կողմը նկարագրող որևէ գործողություն։ Դատարանը նշված եզրահանգումը հիմնավորում է նրանով, որ վկա՝ ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի ՔՀ բաժանմունքի պետի նախկին տեղակալ Ալեքսանդր Համլետի Հակոբյանը դատարանում տվեց իր նախաքննական ցուցմունքի հետ ընդհանուր որևէ եզր չունեցող ցուցմունք, հայտնելով, որ՝ <<2013թ. հուլիսի 3-ի լույս 4-ի գիշերը գտնվել է իր աշխատանքի վայրում։ ժամը 02-ից 03-ի սահմաններում Կենտրոնական բաժնի հերթապահ մաս ահազանգ է ստացվել այն մասին, որ Եր. Քոչարի փողոցի 9 շենքի 97 բնակարան հնարավոր է գող է մտել։ Օպերատիվ խմբով մեկնել են դեպքի վայր՝ Եր. Քոչարի 9 շենքի բակ։ Շենքի բակում նկատել են երկու անձանց, որոնցից Արամ Մաթանյանը կանգնած է եղել պատուհանների տակ, իսկ Պերճ Մկրտչյանը նույն շենքի դիմացի թիթեղյա ծածկոցի կամ դրա ճաղավանդակի վրայից թռնելով ներքև, ինպես իրեն է թվացել, ձեռքի անկանոն շարժումներ անելուց հետո կքանստել է Արամից քիչ հեռու։ Իրեն թվացել է, որ նա ձեռքի շարժումներ կատարելով` ինչ-որ բան էր ցանկանում նետել մի կողմ, սակայն որևէ առարկա չի տեսել, դեն նետված առարկայի ձայն կամ շրխկոց չի լսել։
Այնուհետև, շարունակելով իր ցուցմունքը, վկան նշել է, որ ինքը պարզորոշ չի տեսել և չի կարող հաստատապես ասել, թե Պերճը ձեռքից ինչ-որ բան նետել է, թե ոչ, սական նրա կողմից ձեռքի անկանոն շարժումներ նկատել է>>: Ավելին, վկան, այնուամենայնիվ, չկարողանալով բացատրություններ տալ իր նախաքննական և դատաքննական ցուցմուների միջև առկա էական հակասությունների մասին, դատարանում հայտնել է, որ <<շենքի բակ մտնելուց անմիջապես հետո տեսել է սիլուետներ, վերևից ցատկող անձին, ինչպես նաև այն, որ նա շարժում է ձեռքերը>>։ Միևնույն ժամանակ, վկան չի կարողացել դատարանին ի վերջո պարզաբանել, թե հատկապես ով էր շարժում ձեռքերը՝ այն անձը, ով թռավ վերևից, թե նա ով գտնվում էր ներքևում։ Դրանից զատ, վկան չի կարողացել նաև դատարանին տալ տրամաբանական պատասխան, որ եթե իրականում տեսել կամ կասկածել է, որ այդ անձանցից գոնե մեկը ձեռքից ինչ-որ իր է դեն նետում, ապա ինչու տեղում միջոցներ չի ձեռնարկել դեն նետված իրը հայտնաբերելու համար։ Բացի այդ, վկան չկարողացավ դատարանին պարզաբանել, թե ինչու՞ է իր նախաքննական ցուցմունքում գրել, թե <<տեսել է, որ նրանք ձեռքի շարժումներ արեցին, այն դեպքում, երբ դատարանում հայտնում է, որ ձեռքի շարժումներ է արել նրանից մեկը միայն>>:

Վերաքննիչ բողոքի այն պնդումը, թե <<…դատարանը վկա Ա.Հակոբյանի ցուցմունքները ևս դիտարկել է խիստ հակասական, չպատճառաբանելով, թե ինչու՞ և ինչի՞ց ելնելով է հիշյալ վկայի ներկայացրած տեղեկությունները գնահատել ոչ հավաստի և անարժանահավատ>>, մասնակիորեն է բխում դատարանի վերոշարադրյալ պատճառաբանություններից: Դատարանը, վերլուծելով վկա Ա.Հակոբյանի տված ցուցմունքները, մատնանշել է դրանցում առկա հակասությունները, սակայն այդ վկայի ներկայացրած տեղեկությունները չի գնահատել որպես ոչ հավաստի և անարժանահավատ: Գնահատելով վկա Ա.Հակոբյանի` նախաքննության ընթացքում և դատարանում տված ցուցմունքները, դատարանը չի եկել հստակ եզրահանգման, թե այդ ցուցմունքներից ո՞րն է համարում արժանահավատ, և ի՞նչ պատճառով:
35. Վկա` ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի ՔՀ բաժանմունքի օպերլիազոր Էդգար Շահնազարյանը դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ <<…2013թ. ամռանը, կոնկրետ օրը չի հիշում, գիշերը գտնվել է իր աշխատանքի վայրում։ Կենտրոնական բաժնի հերթապահ մասում ահազանգ է ստացվել այն մասին, որ Եր. Քոչարի փողոցի 9 շենքի ինչ-որ բնակարանում հնարավոր է, որ գողեր են մտել։ Օպերատիվ խմբով մեկնել են դեպքի վայր՝ Եր.Քոչարի 9 շենքի բակ։ Իր հետ է եղել Կենտրոնականի բաժնի ՔՀ բաժանմունքի պետի տեղակալ Ալեքսանդր Հակոբյանը։ Երբ հասել են շենքի շքամուտքի մոտ` Ալեքսանդր Հակոբյանն ասել է, թե <<ինչ-որ մեկը թռավ կամ էլ ընկավ>>, սակայն ինքը այդ պահը չի տեսել։ Մոտենալով, նկատել է երկու տղամարդու, որոնցից մեկը կքանստած է եղել, իսկ մյուսը` կանգնած։ Ներկայացել են որպես ոստիկանության աշխատակիցներ, որից հետո իրենց հարցերին վերջիններս շփոթված պատասխաններ են տվել. սկզբից ասել են, որ կողքի բակում են ապրում, մյուսն այլ բան է ասել, որից հետո նրանց բերման են ենթարկել ոստիկանության բաժին։ Նշել է, որ երբ հասել են շենքի բակ` ինքը նկատել է, որ նրանք ձեռքի շարժումներ են անում, կարծես ինչ-որ բան են նետել, միաժամանակ լսել է նաև երկաթի զրնգոց, սակայն կոկնկրետ չի կարող ասել, թե դա ինչ զրնգոց է եղել։ Չի կարող ասել նաև, թե դա կապված է եղել նրանց շարժումների հետ, թե ոչ։ Որոշ ժամանակ անց` իրենց են միացել ծառայության մեջ գտնվող այլ աշխատակիցներ, որոնց օգնությամբ տղաներին ենթարկել են բերման։ Դեպքի հետ կապված այլ մանրամասներ չգիտի, քանի որ ինքը Պերճին բերման է ենթարկել և դեպքի վայրում այլևս չի գտնվել>>։
Վերաքննիչ բողոքի այն պնդումը, թե <<…վկա Է.Շահնազարյանի` այլ ապացույցների հետ փոխկապակցված և փոխադարձաբար պայմանավորված ցուցմունքը դատարանի կողմից դարձյալ գնահատվել է անարժանահավատ, ոչ հավաստի և հակասակամ` առանց պատճառաբանված եզրահանգումներ կատարելու>>, մասնակիորեն է բխում դատարանի պատճառաբանություններից:
Դատարանը, վերլուծելով վկա Է.Շահնազարյանի դատարանում տված ցուցմունքը, այն գնահատել է որպես հակասական և իրարամերժ փաստական հանգամանքներով ցուցմունք, սակայն այն չի գնահատվել որպես անարժանահավատ և ոչ հավաստի: Միևնույն ժամանակ, դատարանը եկել է այն համոզման, որ վկա Է.Շահնազարյանն ամբաստանյալների մեղքը հիմնավորելու վերաբերյալ դատարանում ցուցմունք չի տվել:
36. Վկա` ՀՀ Ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի ՔՀ բաժանմունքի օպերլիազոր Աղվան Գևորգյանը դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ <<…կոնկրետ դեպքի օրը չի հիշում, գիշերը հերթապահել է օպերատիվ խմբի կազմում և շրջիկ ծառայություն է իրականացրել Երևանի Կենտրոն վարչական տարածքում։ Ռադիոկապով իրենց հայտնել են, որ գողության մասին ահազանգ է ստացվել, որից հետո գնացել են Եր. Քոչարի փողոց՝ համապատասխան գործողություններին օժանդակելու նպատակով։ Իրենց աշխատակցիների հետ մեքենայով հասնելով դեպքի վայր տեսել են ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի ՔՀ բաժանմունքի պետի տեղակալ Ալեքսանդր Հակոբյանին և օպերլիազոր Էդգար Շահնազարյանին, որոնք խոսելիս են եղել երկու տղամարդկանց հետ։ Ա.Հակոբյանն ասել է, որ գողություն կատարելու կասկածանքով նրանց պետք է բերման ենթարկել ոստիկանության Կենտրոնական բաժին, որը և իրենք բոլորով իրականացրել են։
Դեպքի կապակցությամբ տեղյակ է, որ բնակարան մուտք գործելու վերաբերյալ ահազանգ է ստացվել, սակայն մանրամասներ չգիտի, թե որ բնակարանն է դա եղել, կամ ինչ են գողացել։ Դեպքի վայրում Արամ Մաթանյանի կամ Պերճ Մկրտչյանի ձեռքին որևէ առարկա չի նկատել>>։
Վերաքննիչ բողոքի այն պնդումը, թե <<…դատարանը վկա Ա.Գևորգյանի ցուցմունքն առանց պատճառաբանությունների գնահատել է խիստ հակասական և ապացուցողական նշանակություն չունեցող>>, մասնակիորեն է բխում դատարանի պատճառաբանություններից:
Դատարանը վկա Ա.Գևորգյանի ցուցմունքը գնահատելով հակասական` հանգել է այն հետևության, որ այդ վկան ամբաստանյալների մեղքը հիմնավորելու վերաբերյալ դատարանում ցուցմունք չի տվել:
37. Վերաքննիչ դատարանը, վերլուծելով և գնահատելով ոստիկանության աշխատակից, վկա Ա.Հակոբյանի ինչպես նախաքննության ընթացքում, այնպես էլ դատարանում տված ցուցմունքները, հանգում է այն հետևության, որ <<Պ.Մկրտչյանի` ճաղավանդակներից ցատկելու>> հանգամանքը հավաստի համարելու պայմաններում էլ նրա ցուցմունքները չեն կարող դիտարկվել որպես ամբաստանյալներին առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորող ապացույց` հետևյալ պատճառաբանությամբ:
Եթե անգամ ընդունենք, որ ամբաստանյալ Պ.Մկրտչյանը ճաղավանդակի վրա է բարձրացել բնակարանից գողություն կատարելու համար, ապա որևէ ապացույց չկա այն մասին, որ նա հանցագործությունն ավարտին չի հասցրել իր կամքից անկախ հանգամանքներով:
Վկա Ա.Հակոբյանը Պ.Մկրտչյանին տեսել է ճաղավանդակից ներքև թռնելիս, որը միանշանակ չի վկայում այն մասին, որ վերջինս ներքև է թռել` տեսնելով ոստիկանության աշխատակիցներին և իր կամքից անկախ հանգամանքներով ավարտին չհասցնելով հանցագործությունը: Այսպիսի պայմաններում, երբ հայտնի չեն Պ.Մկրտչյանի` ճաղավանդակի վրա բարձրանալու և այնտեղից ցատկելու պատճառները, հաշվի առնելով նաև այն, որ գողության նպատակով բարձրանալու դեպքում կարող էր տեղի ունենալ նաև հանցագործությունից կամովին հրաժարում, հնարավոր չէ վկա Ա.Հակոբյանի կողմից նկարագրված և Պ.Մկրտչյանին վերագրվող գործողությունները հաստատապես որակել որպես բնակարանային գողության հանցափորձ:
38. Ինչ վերաբերվում է վկաներ Է.Շահնազարյանի և Ա.Գևորգյանի ցուցմունքներին, ապա դրանցով նույնպես չի հաստատվում ամբաստանյալներին առաջադրված մեղադրանքը:
Է.Շահնազարյանի ցուցմունքն ածանցյալ է Ա.Հակոբյանի ցուցմունքից; Նա հայտնել է, որ <<երբ հասել են շենքի շքամուտքի մոտ` Ալեքսանդր Հակոբյանն ասել է, թե ինչ-որ մեկը թռավ կամ էլ ընկավ, սակայն այդ պահը չի տեսել>>: Վկա Ա.Գևորգյանն էլ ոստիկանության մյուս աշխատակիցների հետ հասնելով դեպքի վայր` տեսել են Ա.Հակոբյանին և Է.Շահնազարյանին, որոնք խոսելիս են եղել երկու տղամարդկանց հետ:
39. Առաջին ատյանի դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ հոդվածով, հրապարակել է վկա Գրիգոր Միրզոյանի ցուցմունքն այն մասին, որ <<…2013թ. հուլիսի լույս 4-ի գիշերը, ժամը 02։30-ի սահմաններում իր ավտոմեքենայով մտել է իրենց շենքի բակ և 5-րդ մուտքի դիմաց նկատել իրեն անծանոթ երկու տղամարդկանց, որոնցից մեկն արագ քայլերով մոտեցել է մյուսին։ Նրանք իրեն կասկածելի են թվացել, քանի որ անծանոթ են եղել և գիշերվա ուշ ժամին գտնվել են իրենց շենքի բակում։ Մոտ 2-3 րոպե հետևել է նրանց, որից հետո գնացել տուն։ Առավոտյան տեղեկացել է, որ իրենց շենքի 5-րդ մուտքի բնակիչ Սերգեյի բնակարանից գիշերը փորձել են գողություն կատարել, սակայն տեղում բռնվել են ոստիկանների կողմից>>։
Վերաքննիչ բողոքի այն պնդումը, թե <<…Գ.Միրզոյանի ցուցմունքներով հերքվում է դատարանի կողմից արժանահավատ դիտված ամբաստանյալ Պ.Մկրտչյանի այն պնդումը, որ դեպքի վայրում գտնվել է Արամ Մաթանյանին սպասելու նպատակով>>, հիմնավորված չէ` նկատի ունենալով, որ առաջին ատյանի դատարանը դատավճռում Պ.Մկրտչյանի ցուցմունքների վերաբերյալ այդպիսի եզրահանգման չի եկել:
40. Առաջին ատյանի դատարանը, հետազոտելով Երևան քաղաքի Երվանդ Քոչարի փողոցի թիվ 9 շենքին հարակից տարածքում 04.07.2013թ. կատարված դեպքի վայրի զննության մասին արձանագրությունը, հարցաքննելով նաև այդ քննչական գործողությանը մասնակցած ընթերականեր Ազատուհի Մինասյանին և Գառնիկ Խոջագորյանին, եկել է այն եզրահանգման, որ պետք է հաստատվի այդ ապացույցի օգտագործման անթույլատրելիությունը` հետևյալ պատճառաբանությամբ:
ա/ գործողությունից առաջ ընթերականերին չեն պարզաբանվել իրենց իրավունքներն ու պարտականությունները /ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 81-րդ հոդվածի խախտում/
բ/ քննչական գործողությունն իրականացվել է երկու ընթարակայի միաժամանակյա ներկայության պայմանի խախտմամբ, այսինքն, միայն մեկ ընթերակայի ներկայությամբ /ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 217-218-րդ հոդվածների խախտում/
գ/դեպքի վայրից ենթադրաբար հայտնաբերված մեկ հատ մետաղյա արծաթագույն գործիքը իրեղեն ապացույցի կարգավիճակ ձեռք բերելու նպատակով չի փաթեթավորվել, այն չի կնքվել, ընթերակաները փաթեթի վրա չեն ստորագրել /ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 217-218-րդ հոդվածների խախտում/։
Վերաքննիչ դատարանը հիմնավոր է համարում վերաքննիչ բողոքի այն պնդումները, որոնք վերաբերվում են քննչական գործողությունից առաջ ընթերակաների իրավունքների և պարտականությունների պարզաբանմանը, ինչպես նաև դեպքի վայրից հայտնաբերված մեկ հատ մետաղյա արծաթագույն գործիքի փաթեթավորմանն ու կնքմանը:
<<Դեպքի վայրի զննության մասին>> 04.07.2013թ. կազմված արձանագրության 1-ին էջում նշված է, որ <<… ընթերականերին բացատրվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 81-րդ հոդվածով նախատեսված իրենց իրավունքները և պարտականությունները>>, այդտեղ առկա են համապատասխանաբար` ընթերականեր Վարուժան Խոջագորյանի և Ազատուհի Մինասյանի ստորագրությունները/հտ. 1 գթ. 9/:
Այսպիսի պայմաններում, ընթերականերին իրենց իրավունքները և պարտականությունները չպարզաբանելու վերաբերյալ դատարանի հետևությունները հիմնավորված համարվել չեն կարող:
Դեպքի վայրից հայտնաբերված մեկ հատ մետաղյա արծաթագույն գործիքը չփաթեթավորելը և չկնքելը դատարանը դիտել է որպես ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 217-218-րդ հոդվածների խախտում, սակայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի վերոնշյալ հոդվածներով այդպիսի պահանջ ամրագրված չէ; ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 228-րդ հոդվածի 8-րդ մասում /<<Առգրավում և խուզարկություն կատարելու կարգը>>/ սահմանված է, որ <<վերցված բոլոր առարկաները և փաստաթղթերը ներկայացվում են քննչական գործողության մասնակիցներին, մանրամասն նկարագրվում են արձանագրության մեջ, իսկ անհրաժեշտության դեպքում` կնքվում քննիչի կնիքով>>: Այսինքն, քննչական գործողության ընթացքում վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից առգրավվող /վերցվող/ առարկայի փաթեթավորման և կնքման պարտադիր քրեադատավարական ընթացակարգ սահմանված չէ և այսպիսի պայմաններում հիմնավորված չէ այդ հիմքով դեպքի վայրի զննության մասին արձանագրությունն անթույլատրելի ճանաչելու վերաբերյալ դատարանի պատճառաբանությունը:
Ինչ վերաբերվում է առաջին ատյանի դատարանի այն պատճառաբանությանը, որ <<Դեպքի վայրի զննություն կատարելու մասին>> քննչական գործողությունը կատարվել է երկու ընթերակաների միաժամանակյա ներկայության պայմանի խախտմամբ` այսինքն մեկ ընթերակայի ներկայությամբ, ապա այն բխում է դատարանում հարցաքննված ընթերականեր` Վարուժան Խոջագորյանի և Ազատուհի Մինասյանի ցուցմունքներից, որոնք հաստատապես պնդել են, որ ոստիկանության կողմից կատարված գործողությունների ժամանակ իրենք միասին որպես ընթերականեր չեն մասնակցել:
Վերոգրյալների հիման վրա, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վարույթն իրականացնող մարմինը 04.07.2013թ. դեպքի վայրի զննությունը կատարելով երկու ընթերակաների միաժամանակյա մասնակցության պայմանի խախտմամբ, թույլ է տվել քննչական գործողության կարգի էական խախտում /ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 217-218-րդ հոդվածներ/, և այդ պատճառով տվյալ քննչական գործողության կատարման կապակցությամբ կազմված արձանագրությունն անթույլատրելի ապացույց ճանաչելու վերաբերյալ առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները հիմնավորված են:
41. Առաջին ատյանի դատարանը, գնահատելով դեպքի վայրում` 04.07.2013թ. Երևան քաղաքի Երվանդ Քոչարի փողոցի թիվ 9 շենքի 97 բնակարանում կատարված զննության արձանագրությունը և դրա կապակցությամբ հարցաքննված ընթերականեր Թորգոմ և Սերգեյ Իսոյանների, ՀՀ ոստիկանության ՄՔՎ փորձագետ Դավիթ Թովմասյանի ցուցմունքները, եկել է այն եզրահանգման, որ այս քննչական գործողությունը ևս կատարվել է դրա կատարման կարգի կոպիտ խախտումներով` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
<<…ա/ մինչև ընթերակաների գալը դեպքի վայրի զննությունը սկսելը՝ հիմք վկաներ Իսոյանների դեպքի վայր գալու՝ ժամային առումով իրար հակասող տարաբնույթ ցուցմունքները /ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 217-218-րդ հոդվածների խախտում/.
բ/ պատուհանի վրայից վերցված հետքերն ու լուսանկարները ընթերակաների բացակայությամբ իրականացնելը՝ հիմք` վկաներ Իսոյանների ցուցմունքները, նաև այն, որ վերջիններս հաստատապես պնդեցին, որ իրենց ներկայությամբ փորձագետ կամ գոնե կանաչ ձեռնոցներով աշխատող մարդ չեն տեսել, այն դեպքում, երբ արձանագրությանը կից լուսանկարչական հավելվածում պատկերված է կանաչ ձեռնոցներով հետքեր վերցնող անձի ձեռքերի լուսանկարները /ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 217-218-րդ հոդվածների խախտում/.
գ/ ընթերակային այլ քերծվածք ցույց տալն ու այլ քերծվածք լուսանկարելն ու փորձագետին ներկայացնելը, հիմք` վկա Արեգ Իսոյանի և փորձագետ Դավիթ Թովմասյանի դատաքննական ցուցմունքները /ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 217-218-րդ հոդվածների խախտում/>>։
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վարույթն իրականացնող մարմինն այս քննչական գործողությունը ևս կատարել է դրա կատարման կարգի էական խախտումներով, և բնակարանում կատարված դեպքի վայրի զննության մասին արձանագրությունն անթույլատրելի ապացույց ճանաչելու վերաբերյալ առաջին ատյանի դատարանի վերոնշյալ եզրահանգումը բխում է քրեական գործի դատական քննության ընթացքում ձեռք բերված ապացույցներից:
Ինչ վերաբերվում է վերաքննիչ բողոքի այն պնդմանը, թե <<…դատարանն այս դեպքում ևս խեղաթյուրել է դատաքննության արդյունքները, քանի որ որպես վկա հարցաքննվելիս` եղբայրներ Արեգ և Թորգոմ Իսոյանները պնդել են, որ դեպքի վայրի զննությանը մասնակցել են միաժամանակ և նշել պատուհանի վրայից հայտնաբերված վնասվածքներ տեսնելու մասին>>, ապա այն չի բխում առաջին ատյանի դատարանի պատճառաբանություններից: Դատարանը, տվյալ դեպքում որպես քննչական գործողության կատարման կարգի էական խախտում է դիտել ոչ թե երկու ընթերակաների միաժամանակյա մասնակցության պայմանի խախտումը, այլ մինչև ընթերակաների գալը դեպքի վայրի զննությունն սկսելը:
Ինչ վերաբերվում է ընթերակաների կողմից պատուհանի վրայից հայտնաբերված վնասվածքներ տեսնելուն, ապա դատարանը դատավճռում ներկայացրել է ընթերականեր Թորգոմ և Սերգեյ Իսոյանների ցուցմունքները, որտեղ վերջիններս նշել են բնակարանի պատուհանների վրա տեսած քերծվածքների մասին, և այստեղ խոսք չի կարող լինել դատաքննության արդյունքները խեղաթյուրելու մասին:
42. Առաջին ատյանի դատարանը, քրեական գործով նշանակված դատահետքաբանական փորձաքննության թիվ 2100 եզրակացությունը որպես անթույլատրելի ապացույց է ճանաչել` հետևյալ պատճառաբանություններով.
<<…փորձաքննության անցկացման դատվարական կանոնների կոպիտ խախտումը՝ փորձագետի կողմից մանրամասն չի նկարագրվել, թե փորձաքննությանը ներկայացած առարկան ինչ փաթեթում է հանձնվել իրեն, արդյոք փաթեթավորման կամ կնքման խախտումներ հայտաբերվել են, թե ոչ, պատուհանի որ մասից են հատկապես հայտնաբերվել ուսումնասիրման ենթակա օբյեկտները, արդյոք դրանք այն նույնն են, որոնք ցույց են տրվել ընթերականերին, ինչ մեթոդիկայի կիրառմամբ է փորձագետը եկել նշված եզրահանգումներին, ինչով է հիմնավորվել, որ հետքերը կարող էին առաջանալ անհայտ ճանապարհով իրեն տրամադրված գործիքի ներազդեցությունից։
Դատարանն արձանագրել է, որ փորձագետը չի պատասխանել քննիչի որոշմամբ իրեն առաջադրված բոլոր հարցերին՝ մասնավորապես, լուսամուտների վրա հայտնաբերված հետքերի՝ վնասվածքների ճշգրիտ տեղակայման առումով։ Բացի դա, քննիչի որոշմամբ նշված է, որ փորձագետին է տրամադրվում ոչ թե մետաղյա բանալի, ինչպես նշվել է եզրակացությամբ, այլ՝ մետաղյա ձող, որը նույնպես դատարանի մոտ կասկած է հարուցում եզրակացության հավաստիության վերաբերյալ /ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 244, 250-րդ հոդվածների խախտում/։
Այս առումով, դատարանը կարևորել է նաև փորձագետի դատաքննական ցուցմունքները, համաձայն որոնց`վերջինս չկարողացավ բացատրել, թե ինչու՞ է փորձաքննությունն իրականացրել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 244-րդ և 250-րդ հոդվածների խախտումներով, ինչու՞ այն պատճառաբանված և գիտականորեն հիմնավորված չէ, ինչու՞ չի պատասխանել քննիչի հարցերին՝ ամբողջ ծավալով>>։
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ դատահետքաբանական փորձաքննության թիվ 2100 եզրակացության վերաբերյալ դատավճռում մատնանշված թերությունները բավարար չեն գալու այնպիսի եզրահանգման, որ փորձագետի կողմից թույլ են տրվել փորձաքննության կատարման դատավարական կանոնների կոպիտ խախտումներ, որոնք հիմք կհանդիսանային այն անթույլատրելի ապացույց ճանաչելու համար:
Բոլոր դեպքում, դատարանը փորձաքննության կատարման դատավարական կանոնների խախտում հայտնաբերելու դեպքում, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 251-րդ և 347-րդ հոդվածներով, կարող էր նաև նշանակել կրկնակի փորձաքննություն: Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ գործով նշանակված դատահետքաբանական փորձաքննության թիվ 2100 եզրակացությունը թույլատրելի ապացույց է և կարող է դրվել քրեական գործով վարույթում մեղադրանքի հիմքում:
43. Առաջին ատյանի դատարանը դատավճռում անդրադարձել է նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 86-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով սահմանված` հետաքննության մարմնի աշխատակցին հարցաքննելու վերաբերյալ օրենսդրական արգելքին և այդ հիմքով անթույլատրելի է ճանաչել ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնի ՔՀ բաժանմունքի պետի նախկին տեղակալ Ալեքսանդր Հակոբյանի ցուցմունքը` պատճառաբանելով, որ նա դեպքի օրն իրականացրել է իր դատավարական լիազորությունները, որի ժամանակ էլ ձեռք է բերել այնպիսի տեղեկություններ, որոնք դրվել են ամբաստանյալների մեղադրանքի հիմքում:
Վերաքննիչ դատարանը քննության առնելով այդ կապակցությամբ ներկայացված վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանությունները, գտնում է, որ դրանք հիմնավորված են` հետևյալ պատճառաբանություններով:
Քրեական գործում առկա ապացույցներից երևում է, որ ոստիկանության աշխատակից Ալեքսանդր Հակոբյանը հանցագործության մասին ահազանգից հետո ժամանելով դեպքի վայր, այնտեղ դատավարական որևէ լիազորություն չի իրականացրել, հաշվի առնելով, որ այդ պահին դեռևս վարույթ սկսված չէր: Նա Ա.Մաթանյանին և Պ.Մկրտչյանին մեղսագրվող արարքի առնչությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 57-րդ հոդվածով նախատեսված օպերատիվ-հետախուզական և քրեադատավարական միջոցառումներ չի իրականացրել, դեպքի վայրի զննություն չի կատարել, հետազոտման համար նմուշներ չի վերցրել, փորձաքննություն չի նշանակել, քրեական գործ հարուցելու, դրան հաջորդող քննչական և դատավարական գործողությունների կատարման համար կատարված որևէ ծառայողական պարտականություն չի կատարել: Հետևաբար, Ա.Հակոբյանի ցուցմունքները որպես ապացույց ձեռք են բերվել առանց քննչական կամ դատավարական գործողությունների կատարման կարգի էական խախտման և դրանց օգտագործման անթույլատրելիությունը հաստատելու համար դատարանի պատճառաբանությունները բավարար չեն:
44. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Յուրաքանչյուր ոք ունի արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ, անկախ և անկողմնակալ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում իր շահերին առնչվող քրեական գործի քննության իրավունք:
2. Դատավորը, դատախազը, քննիչը, հետաքննության մարմնի աշխատակիցը չեն կարող մասնակցել քրեական գործով վարույթին, եթե նրանք ուղղակի կամ անուղղակի շահագրգռված են գործի ելքով:
3. Քրեական հետապնդում իրականացնող մարմինը պարտավոր է ձեռնարկել սույն օրենսգրքով նախատեսված բոլոր միջոցառումները` գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման համար, պարզել ինչպես կասկածյալի և մեղադրյալի մեղավորությունը հիմնավորող, այնպես էլ նրանց արդարացնող, ինչպես նաև նրանց պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
4. Կասկածյալի, մեղադրյալի և նրանց պաշտպանի հայտարարություններն իրենց անմեղության, կասկածյալին կամ մեղադրյալին արդարացնող, իրենց պատասխանատվությունը մեղմացնող ապացույցների առկայության մասին, ինչպես նաև քրեական դատավարության ընթացքում օրինականության խախտումների վերաբերյալ բողոքները պետք է մանրակրկիտ ստուգի քրեական վարույթն իրականացնող մարմինը>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Հանցագործության համար կասկածվողը կամ մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով` դատարանի` օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով:
2. Կասկածյալը կամ մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը: Նրանց անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել պաշտպանության կողմի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման և կասկածյալին կամ մեղադրյալին ի պաշտպանություն բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը կրում է մեղադրանքի կողմը:
3. Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ:
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի:
5. Կասկածյալի կամ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառվող խափանման միջոցները չեն կարող պարունակել պատժի տարրեր>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Ապացուցումը` գործի օրինական, հիմնավորված և արդարացի լուծման համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներ բացահայտելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է:
2. Մեղադրյալի մեղքի և պատասխանատվությունը խստացնող հանգամանքների առկայության ապացուցման պարտականությունը կրում են քրեական հետապնդման մարմինները>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի համաձայն`
<<Գործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման` ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցով>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից:
2. Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 390-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
<<1. Վերաքննիչ դատարանում գործերի քննությունը կատարվում է սույն գլխում շարադրված կանոններով, ինչպես նաև վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 420-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
<<2. Արդարացման դատավճիռը, գործը կարճելու մասին կամ մեղադրյալի օգտին կայացրած այլ որոշումը չի կարող բեկանվել քրեադատավարական օրենքի էական խախտման շարժառիթով, եթե արդարացվածի անմեղությունը կասկած չի հարուցում>>:
45. Այսպիսով, վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերանայելով առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը, առաջին ատյանի դատարանի կողմից հետազոտված, նաև վերաքննիչ դատարանի կողմից թույլատրելի ճանաչված ապացույցների` ամբաստանյալներ Արամ Մաթանյանի և Պերճ Մկրտչյանի, տուժող Սերգեյ Մուրադյանի, վկաներ Աիդա Այդինյանի, Ալեքսանդր Հակոբյանի, Էդգար Շահնազարյանի, Աղվան Գևորգյանի, Գրիգոր Միրզոյանի, ընթերականեր Թորգոմ Իսոյանի, Արեգ Իսոյանի, Ազատուհի Մինասյանի, Վարուժան Խոջագորյանի, փորձագետ Դավիթ Թովմասյանի ցուցմունքների, դատահետքաբանական փորձաքննության թիվ 2100 եզրակացության, հեռախոսային զանգերի վերծանումների վերլուծության և գնահատման արդյունքում, մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր չփարատված կասկածներն մեկնաբանելով հօգուտ ամբաստանյալների, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ ապացուցված չէ ամբաստանյալներ Ա.Մաթանյանի և Պ.Մկրտչյանի կողմից իրենց մեղսագրված` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով նախատեսված հանցագործության կատարումը:
Վերաքննիչ քրեական դատարանը գտնում է, որ առաջին ատյանի դատարանի կողմից անթույլատրելի ճանաչված ապացույցները Վերաքննիչ դատարանի կողմից թույլատրելի ճանաչելու, որոշակի անձանց ցուցմունքներին հստակ գնահատական տալու պայմաններում էլ ամբաստանյալներին առաջադրված մեղադրանքը հաստատող ապացույցների բավարար ամբողջություն չի ստեղծվում:
46. Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գործով մեղադրող, Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Տ.Պողոսյանի վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում հանգում է այն հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը բավարարելու, դատավճիռը բեկանելու և մեղադրական դատավճիռ կայացնելու հիմքեր չկան, նկատի ունենալով, որ դատարանը դատավճիռ կայացնելիս թույլ չի տվել նյութական և դատավարական այնպիսի խախտումներ, որոնք կարող էին հանգեցնել դատական սխալի:
Ինչ վերաբերվում է սույն որոշման մեջ մատնանշված` առաջին ատյանի դատարանի կողմից թույլ տրված բացթողումներին, որոնք վերաբերվում էին հարցաքննված որոշ անձանց ցուցմունքներին վերջնական գնահատական չտալուն, ինչպես նաև գործով ձեռք բերված որոշ ապացույցներն անթույլատրելի ճանաչելու վերաբերյալ հիմնավորումներին, ապա Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ դրանք քրեադատավարական օրենքի էական խախտումներ չեն և արդարացման դատավճիռը բեկանելու հիմք հանդիսանալ չեն կարող:
Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ և 394-րդ հոդվածներով, վերաքննիչ քրեական դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1. Գործով մեղադրող, Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Տ.Պողոսյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել, իսկ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2014թ. նոյեմբերի 03-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Արամ Ֆրունզիկի Մաթանյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով և Պերճ Հակոբի Մկրտչյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով` թողնել օրինական ուժի մեջ:
2. Սույն որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք կարող է բերվել այն հրապարակելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում` ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատին:




Իսկականի հետ ճիշտ է`

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ