Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

07 փետրվարի 2014թ. ք. Երևան

ԵԿԴ-0233/01/13

Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը հետևյալ կազմով.

նախագահող դատավոր` Մ. Մարտիրոսյան,
քարտուղար` Ա. Հովհաննիսյան,

մասնակցությամբ`
մեղադրող,
Հայաստանի Հանրապետության /այսուհետ ՀՀ/
զինվորական կենտրոնական դատախազության
քրեական հետապնդման ոլորտում կայազորների
զինվորական դատախազությունների
գործունեությունը վերահսկող
բաժնի դատախազ Լ. Հովհաննիսյանի,

պաշտպան Թ. Բաղդասարյանի,

տուժող Ն. Առաքելյանի,
Հ. Ազարյան,



դատարանում, դռնբաց դատական նիստում, դատական քննության արագացված կարգի կիրառմամբ քննեց գործն ըստ մեղադրանքի
Վարդան Վարբակի Աբրահամյանի `
ծնված 1972թ. դեկտեմբերի 12-ին Քաջարան քաղաքում, հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին երկու անչափահաս երեխա, որոնցից մեկը` մինչև տասնչորս տարեկան, չի աշխատում, դատվածություն չունի, հաշվառված է և բնակվել է ք. Քաջարան, Աբովյան փողոցի թիվ 6 շենքի թիվ 14 բնակարանում, կալանքի տակ է 2013թ. հոկտեմբերի 08-ից, մեղադրվում է երկու դրվագով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով։



Գործի դատավարական նախապատմությունը

Թիվ 65100813 քրեական գործը ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Արմավիրի մարզի քննչական բաժնում հարուցվել է 2013թ. ապրիլի 11-ին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, Վարդան Աբրահամյանի կողմից Նելլի Առաքելյանի 800.000 ՀՀ դրամ գումարը խարդախությամբ հափշտակելու փաստի առթիվ։
Թիվ 65101313 քրեական գործը նույն քննչական բաժնում հարուցվել է 2013թ. ապրիլի 11-ին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Վարդան Աբրահամյանի կողմից Սինամ Մովսիսյանի 335.000 ՀՀ դրամ գումարը խարդախությամբ հափշտակելու փաստի առթիվ։
Քննիչի նույն օրվա որոշմամբ, թիվ 65101313 քրեական գործը միացվել է թիվ 65100813 քրեական գործին և նախաքննությունը շարունակվել է մեկ վարույթում` թիվ 65100813 քրեական գործի համարով։
Թիվ 65100913 քրեական գործը ՀՀ ոստիկանության նույն քննչական բաժնում հարուցվել է 2013թ. ապրիլի 11-ին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Վարդան Աբրահամյանի կողմից Սյուզաննա Աբրահամյանի 120.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ ոսկյա շղթան խարդախությամբ հափշտակելու փաստի առթիվ։
Քննիչի նույն օրվա որոշմամբ, թիվ 65100913 քրեական գործը միացվել է թիվ 65100813 քրեական գործին և նախաքննությունը շարունակվել է մեկ վարույթում` թիվ 65100813 քրեական գործի համարով։
Թիվ 65101013 քրեական գործը նույն քննչական բաժնում հարուցվել է 2013թ. ապրիլի 11-ին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Վարդան Աբրահամյանի կողմից Դիանա Հունանյանի 200.000 ՀՀ դրամ գումարը խարդախությամբ հափշտակելու փաստի առթիվ։
Քննիչի նույն օրվա որոշմամբ, թիվ 65101013 քրեական գործը միացվել է թիվ 65100813 քրեական գործին և նախաքննությունը շարունակվել է մեկ վարույթում` թիվ 65100813 քրեական գործի համարով։
Թիվ 65101113 քրեական գործը նույն քննչական բաժնում հարուցվել է 2013թ. ապրիլի 11-ին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Վարդան Աբրահամյանի կողմից Սուսաննա Հունանյանի 195.000 ՀՀ դրամ գումարը խարդախությամբ հափշտակելու փաստի առթիվ։
Քննիչի նույն օրվա որոշմամբ, թիվ 65101113 քրեական գործը միացվել է թիվ 65100813 քրեական գործին և նախաքննությունը շարունակվել է մեկ վարույթում` թիվ 65100813 քրեական գործի համարով։
Թիվ 65101213 քրեական գործը նույն քննչական բաժնում հարուցվել է 2013թ. ապրիլի 11-ին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Վարդան Աբրահամյանի կողմից Լիլիա Հակոբյանի 120.000 ՀՀ դրամ գումարը խարդախությամբ հափշտակելու փաստի առթիվ։
Քննիչի նույն օրվա որոշմամբ, թիվ 65101213 քրեական գործը միացվել է թիվ 65100813 քրեական գործին և նախաքննությունը շարունակվել է մեկ վարույթում` թիվ 65100813 քրեական գործի համարով։
Թիվ 41104213 քրեական գործը ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Սյունիքի մարզի քննչական բաժնում հարուցվել է 2013թ. մայիսի 2-ին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, Վարդան Աբրահամյանի կողմից խարդախություններ կատարելու փաստի առթիվ։
2013թ. մայիսի 29-ին թիվ 41104213 քրեական գործն ուղարկվել է ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Արմավիրի մարզի քննչական բաժին, 04.06.2013թ. որոշմամբ ընդունվել է քննիչի վարույթ և միացվել է թիվ 65100813 քրեական գործին։
Թիվ 20109913 քրեական գործը ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Կոտայքի մարզի քննչական բաժնում հարուցվել է 2013թ. մայիսի 3-ին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Վարդան Աբրահամյանի կողմից Ռուբիկ Սիմոնյանի 60.000 ՀՀ դրամ գումարը խարդախությամբ հափշտակելու դեպքի առթիվ։
Թիվ 11127513 քրեական գործը ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթի քննչական բաժնում հարուցվել է 2013թ. մայիսի 25-ին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Վարդան Աբրահամյանի կողմից Անահիտ Հայրապետյանի 130.000 ՀՀ դրամ գումարը խարդախությամբ հափշտակելու փաստի առթիվ։
2013թ. մայիսի 29-ին թիվ 11127513 քրեական գործն ուղարկվել է ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Արմավիրի մարզի քննչական բաժին, 31.05.2013թ. որոշմամբ ընդունվել է քննիչի վարույթ և միացվել է թիվ 65100813 քրեական գործին։
2013թ. հունիսի 3-ին թիվ 20109913 քրեական գործն ուղարկվել է ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Արմավիրի մարզի քննչական բաժին, 18.06.2013թ. որոշմամբ ընդունվել է քննիչի վարույթ և միացվել է թիվ 65100813 քրեական գործին։
2013թ. հուլիսի 01-ին թիվ 65100813 քրեական գործն ուղարկվել է ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ ՀԿԳ քննության վարչություն և 02.07.2013թ. որոշմամբ ընդունվել է ավագ քննիչի վարույթ։
Քննիչի 2013թ. հոկտեմբերի 08-ի որոշմամբ,
- Վարդան Աբրահամյանի կողմից տուժողներ Համեստ Տրդատի Աֆրիկյանից, Լիլիա Ռոբերտի Հակոբյանից, Սյուզաննա Լյովայի Աբրահամյանից, Անահիտ Աղաբեկի Հայրապետյանից, Լիլիթ Հրաչիկի Զախարյանից, Արմինե Վաղարշակի Իսաջանյանից և Ալիկ Արկադիայի Ոսկանյանից զգալի չափերով գումարներ հափշտակելու համար Վ. Աբրահամյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդում չի իրականացվել` տուժողների կողմից մեղադրյալի հետ հաշտվելու պատճառաբանությամբ,
- Վարդան Աբրահամյանի կողմից, Քաջարան քաղաքի Աբովյան փողոցի թիվ 9 շենքի հարևանությամբ գործող խանութի վաճառողուհի Օլյա Գառնիկի Զաքարյանից խաբեությամբ և վստահությունը չարաշահելու եղանակով զգալի չափի` 100.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ մթերային ապրանքներ հափշտակելու, Բորիս Մաշուրյանից 6.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ բջջային հեռախոսի համար նախատեսված լիցքավորման քարտեր խաբեությամբ հափշտակելու համար Վ. Աբրահամյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդում չի իրականացվել` հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ,
- Վարդան Աբրահամյանի կողմից «Դիո» տաքսի ծառայությունից օգտվելու և նույն տաքսու վարորդ Վլադիմիր Դավթյանին խաբեությամբ 140.000 ՀՀ դրամ գումարի չափով գույքային վնաս պատճառելու համար Վ. Աբրահամյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդում չի իրականացվել` հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ,
- Վարդան Աբրահամյանի կողմից Երևանի Ավան վարչական շրջանի «Բեյսիկ Հաուս» խանութի մոտ գտնվող ծաղկի խանութի աշխատակցուհի ոմն Անահիտից խաբեությամբ 10.000 ՀՀ դրամ գումար հափշտակելու դրվագով, Վ. Աբրահամյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդում չի իրականացվել` հանցագործության դեպքի բացակայության պատճառաբանությամբ։
Քննիչի 2013թ. նոյեմբերի 15-ի որոշմամբ, Դիանա Հունանյանից, Սուսաննա Հունանյանից, Սինամ Մովսիսյանից և Ռուբիկ Սիմոնյանից, խաբեությամբ և վստահությունը չարաշահելու եղանակով զգալի չափերի գույք հափշտակելու մասով Վարդան Աբրահամյանի նկատմամբ չորս դրվագով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցվել է և քրեական գործի մասը կարճվել է` տուժողների կողմից մեղադրյալի հետ հաշտվելու պատճառաբանությամբ։
Ամբաստանյալ Վարդան Վարբակի Աբրահամյանին նախաքննության մարմնի կողմից մեղադրանք է առաջադրվել երկու դրվագով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով հետևյալ արարքների համար. «որ նա 2012թ. հունիս ամսից մինչև 2013թ. մարտ ամիսն ընկած ժամանակահատվածում խաբեությամբ և վստահությունը չարաշահելու եղանակով կատարել է ուրիշի խոշոր չափերի գույքի հափշտակություններ, որն արտահայտվել է հետևյալում.
2012թ. հունիսին, ծանոթացել է Կապան քաղաքի բնակչուհի Արուս Ստեփանյանի հետ, որին ամուսնանալու և ընտանիք կազմելու կեղծ խոստումներ տալով ու ծաղիկներ ուղար¬կելով, ինչպես նաև նրա մոր՝ Համեստ Ազարյանի հետ հեռախոսով խոսակցությունների միջո¬ցով մտերմացել է վերջիններիս հետ, դրանով ձեռք բերել նրանց վստահությունը։ Ապա՝ նրանց վստա¬հությունը չարաշահելով ուրիշի գույքին տիրանալու դիտավորությամբ, 2012թ. հունիս-հուլիս ամիս¬ների ընթացքում, խաբեությամբ՝ իբրև վթարի ենթարկվելուց հետո դրա հետևանք¬ները վերա¬կանգնելու, ինչպես նաև՝ մաքսատանը վճարում կատարելու պատրվա¬կով, իբրև վերադարձնելու պայմանով, Արուս Ստեփանյանից տարբեր օրերին, մաս-մաս խնդրել և ստացել է դստեր կողմից մորից` Համեստ Ազարյանից վերցված ընդհանուր՝ 453.200 ՀՀ դրամին համարժեք 1.100 ԱՄՆ դոլար և 65.000 ՀՀ դրամ գումարներ, որն ստանալով խա¬բեութ¬¬յամբ հափշտակել է` Համեստ Ազարյանին պատճառելով խոշոր չափերի՝ 518.200 ՀՀ դրամի գույքային վնաս։
Այսինքն, Վարդան Աբրահամյանը կատարել է հանցագործություն, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով։
Այնուհետև 2013թ. հունվարի վերջերին Վարդան Աբրահամյանը «Օդնոկլասսնիկի.ռու» սոցիալական կայքի միջոցով ծանոթացել է Արմավիրի մարզի Լեռնագոգ գյուղի բնակչուհի Նելլի Առաքելյանի հետ, որին ամուսնանալու և ընտանիք կազմելու կեղծ խոստումներ տալով, սկսել է հաճախել նրանց տուն և, ճանաչելով նաև նրա մորն ու եղբորը՝ Միշա Առաքելյանին, մտերմացել է վերջին¬նե¬րիս հետ, դրանով ձեռք բերել նրանց վստահությունը։ Ապա՝ նրանց վստա¬հութ¬յունը չարաշա¬հելով ուրիշի գույքին տիրանալու դիտավորությամբ, 2013թ. փետրվար-մարտ ամիսների ընթաց¬քում, մաքսատանը վճարում կատարելու պատրվակով Նելլի .Առաքելյանից, իբր վերադարձնելու պայմանով, մաս-մաս ստացել է 104.000 ՀՀ դրամին համարժեք 8.000 ՌԴ ռուբլի և 662.000 ՀՀ դրամ գումարներ, որը խաբեությամբ հափշտակել է` վերջինիս պատճառելով խոշոր չափերի՝ ընդհանուր՝ 766.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս։
Այսինքն, Վարդան Աբրահամյանը կատարել է հանցագործություն, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով։
Այսպիսով՝ Վարդան Վարբակի Աբրահամյանը Համեստ Ազարյանից և Նելլի Առաքել¬յանից խա¬բեութ¬յամբ, նրանց վստահությունը չարաշահելու եղանակով հափշտակելով համա¬պատաս¬¬խանաբար՝ խոշոր չափի` 512.800 ՀՀ դրամ խոշոր չափի` 766.000 ՀՀ դրամ գումար¬ներ, 2 դրվագով կատարել է հանցագործություններ` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով։»։
2013թ. դեկտեմբերի 06-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան։


Արագացված դատական քննություն

Ամբաստանյալ Վարդան Վարբակի Աբրահամյանը միջնորդեց դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով։ Նա հայտարարեց, որ միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է իր պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, ինքն համաձայն է մեղադրանքի հետ։
Մեղադրողը դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու դեմ չառարկեց։
Տուժող Ն. Առաքելյանը դատարանին հայտնեց, որ ամբաստանյալն ամբողջությամբ հատուցել է իրեն պատճառված գույքային վնասը, նրա նկատմամբ պարտք ու պահանջ չունի և դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու դեմ չի առարկում։
Քրեական գործի նախաքննության ընթացքում տուժող Հ. Ազարյանը 18.10.2013թ. դիմում է ներկայացրել վարույթն իրականացնող մարմնին` նշելով, որ Վ. Աբրահամյանն ամբողջությամբ հատուցել է իրեն պատճառված վնասը, նրա նկատմամբ բողոք, գումարային պահանջ չունի և չի ցանկանում, որ նա դատապարտվի։
Դատարանը համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3751-րդ և 3752-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմաններն` որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին։
Դատարանը հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները` գտնում է, որ ամբաստանյալ Վարդան Վարբակի Աբրահամյանը կատարել է երկու դրվագով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված արարք։
Ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների ուսումնասիրման արդյունքում պարզվել է, որ ամբաստանյալ Վարդան Աբրահամյանը նախաքննության ժամանակ իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և տալով ինքնախոստովանական ցուցմունքներ` զղջացել է կատարածի համար, իրեն վերագրվող արարքների կատարման ժամանակ դատվածություն չի ունեցել, մասնակցել է ՀՀ-ի և ԼՂՀ-ի ինքնապաշտպանական մարտական գործողություններին, որի համար պարգևատրվել է «1992-1994թթ. մարտական գործողությունների մասնակից» կրծքանշանով, խնամքին ունի երկու անչափահաս երեխա, որոնցից մեկը մինչև տասնչորս տարեկան է (Վաչե Վարդանի Աբրահամյանը` ծնված 30.04.2000թ.-ին), հանցագործությամբ տուժողներին պատճառված գույքային վնասը կամովին հատուցել է։ Պարզվել է նաև, որ իրեն վերագրվող արարքները կատարել է որպես արհեստ։


Դատարանի իրավական վերլուծությունները

Առաջադրված մեղադրանքն ամբաստանյալ Վարդան Վարբակի Աբրահամյանի կողմից ընդունելու և դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու պայմաններում` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Արման Յուրիկի Պետրոսյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, նրան ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքի երկու դրվագներից յուրաքանչյուրով, խոշոր չափերով խարդախություն կատարելն ապացուցված է, նրա արարքները ճիշտ են որակված և համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Ուսումնասիրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Վարդան Վարբակի Աբրահամյանի նկատմամբ, նրա կատարած յուրաքանչյուր հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը, այն, որ նախաքննության ժամանակ իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և տալով ինքնախոստովանական ցուցմունքներ` զղջացել է կատարածի համար, իրեն վերագրվող արարքների կատարման ժամանակ դատվածություն չի ունեցել, մասնակցել է ՀՀ-ի և ԼՂՀ-ի ինքնապաշտպանական մարտական գործողություններին, որի համար պարգևատրվել է «1992-1994թթ. մարտական գործողությունների մասնակից» կրծքանշանով, խնամքին ունի երկու անչափահաս երեխա, որոնցից մեկը մինչև տասնչորս տարեկան է։
Դրվագներից յուրաքանչյուրով, որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում պատիժ նշանակելու պահին նրա խնամքին մինչև տասնչորս տարեկան մեկ երեխայի (Վաչե Վարդանի Աբրահամյանը` ծնված 30.04.2000թ.-ին) առկայությունը և հանցագործությամբ տուժողներին պատճառված գույքային վնասը կամովին հատուցելը, իսկ որպես նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք` հանցանքը որպես արհեստ կատարելը։
Ամբաստանյալ Վարդան Վարբակի Աբրահամյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս` դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները, հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը)։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիան անյլընտրանքային է` պատիժ է նախատեսում ինչպես տուգանքի, այնպես էլ ազատազրկման ձևով։
Այլընտրանքային սանկցիաների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ. Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ. «(…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա։
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը։ (…)» (տե’ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը)։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Վարդան Աբրահամյանի կատարած յուրաքանչյուր հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրանց կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դրանք համադրելով նրա անձը բնութագրող և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների հետ՝ դատարանը գտնում է, որ Վարդան Վարբակի Աբրահամյանն իր կատարած` երկու դրվագով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված յուրաքանչյուր հանցագործության համար ենթակա է պատժի այդ հանցագործությունների համար նախատեսված պատիժներից առավել մեղմ պատժի` տուգանքի ձևով, որի միջոցով հնարավոր կլինի ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները։
Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս` դատարանը հաշվի է առնում նաև հետևյալ հանգամանքը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն`
(…)
5. Մինչև դատական քննությունը կալանքի տակ գտնվող անձի նկատմամբ տուգանքի, որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու ձևով պատիժ նշանակելիս դատարանը, հաշվի առնելով կալանքի տակ պահելու ժամկետը, մեղմացնում է նշանակված պատիժը կամ լրիվ ազատում պատիժը կրելուց։
(…)»։
Հաշվի առնելով, որ ամբաստանյալ Վարդան Աբրահամյանը 2013թ.-ի հոկտեմբերի 08-ից մինչև 2014թ. փետրվարի 07-ը, այսինքն շուրջ չորս ամիս գտնվել է կալանքի տակ` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալի նկատմամբ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 5-րդ մասի կիրառմամբ պետք է նշանակվի մեղմացված պատիժ։
Քննարկելով նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Վարդան Աբրահամյանի կողմից կրելու հարցը` դատարանը գտնում է հետևյալը.
«Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ ԱԺ 2013թ. հոկտեմբերի 03-ի որոշման 1-ին կետի 2-րդ ենթակետի համաձայն` որոշվել է.
«1. Պատժից ազատել, բացառությամբ սույն որոշման 8-րդ կետի 4-6-րդ ենթակետերով և 9-րդ կետով նախատեսված դեպքերի`
(…)
այն անձանց, որոնց նկատմամբ նշանակվել է ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժ.»։
Հետևաբար, սույն դատավճռով Վարդան Աբրահամյանի նկատմամբ ենթակա է կիրառման «Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի 2013թ. հոկտեմբերի 03-ի որոշումը և ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժ նշանակելու դեպքում նա ենթակա է պատժից ազատման։
Գործով քաղաքացիական հայց չի հարուցվել, գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացվել։
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Վարդան Աբրահամյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանավորումը պետք է վերացնել և նրան անհապաղ պետք է ազատել կալանքից դատական նիստերի դահլիճում։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ, 3751-3754-րդ հոդվածներով, դատարանը`

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Ամբաստանյալ Վարդան Վարբակի Աբրահամյանին մեղավոր ճանաչել երկու դրվագով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանքներում և դատապարտել.
- առաջին դրվագով` տուգանքի նվազագույն աշխատավարձի հազարապատիկի` 900.000 /ինը հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումարի չափով,
- երկրորդ դրվագով` տուգանքի նվազագույն աշխատավարձի հազարապատիկի` 1.000.000 /մեկ միլիոն/ ՀՀ դրամ գումարի չափով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածով սահմանված` պատիժների լրիվ գումարման սկզբունքի կիրառմամբ, ամբաստանյալ Վարդան Աբրահամյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք 1.900.000 /մեկ միլիոն ինը հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումարի չափով։
Համաներման ակտի` «Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի 2013թ. հոկտեմբերի 03-ի որոշման 1-ին կետի 2-րդ ենթակետի կիրառմամբ ամբաստանյալ Վարդան Վարբակի Աբրահամյանին ազատել պատժի կրումից։
Վարդան Աբրահամյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանավորումը վերացնել և նրան անհապաղ ազատել կալանքից դատական նիստերի դահլիճում։
Դատավճիռը հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան։
Դատավճիռը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով չի կարող բողոքարկվել։

ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ