Հիմնական
Գործի համար:
ԵԿԴ/0231/01/13
Վիճակագրական տողի համար :
15.19
Պատասխանող
Հարություն Անտոնյան Հրաչի
Հարություն Անտոնյան
Դատավոր
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Մնացական Մարտիրոսյան
Դատավոր
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Մնացական Մարտիրոսյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2014-02-06 | 12:30 | 4 | Կայացել է | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2014-02-03 | 11:30 | 4 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2014-01-30 | 10:00 | 4 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2014-01-16 | 16:00 | 4 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2014-01-10 | 16:00 | 4 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2013-12-28 | 11:30 | 4 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2013-12-17 | 10:00 | 4 | Կայացել է |
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
06 փետրվարի 2014թ. ք. Երևան
ԵԿԴ-0231/01/13
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը հետևյալ կազմով.
նախագահող դատավոր` Մ. Մարտիրոսյան,
քարտուղար` Ա. Հովհաննիսյան,
մասնակցությամբ`
մեղադրող`
Հայաստանի Հանրապետության /այսուհետ ՀՀ/
գլխավոր դատախազության
ՀՀ ազգային անվտանգության
մարմիններում քննվող և
կիբերհանցագործությունների գործերով
վարչության դատախազ Բ. Ղազինյանի,
պաշտպան Թ. Բաղդասարյանի,
դատարանում, դռնբաց դատական նիստում քննեց գործն ըստ մեղադրանքի
Հարություն Հրաչիկի Անտոնյանի`
ծնված 1989թ. մայիսի 01-ին Երևանում, հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուրի, խնամքին ոչ ոք, դատվածություն չունի, բնութագրվում է դրական, հաշվառված է և բնակվում է ք. Երևան, Ավետ Ավետիսյան փողոցի թիվ 76 շենքի թիվ 15 բնակարանում, կալանքի տակ չէ, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 34-329-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Գործի դատավարական նախապատմությունը
Թիվ 58212013 քրեական գործը ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչությունում հարուցվել է 2013թ. հոկտեմբերի 11-ին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 34-329-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Հարություն Անտոնյանի կողմից ակնհայտ կեղծ պաշտոնական փաստաթուղթ օգտագործելու և առանց սահմանված փաստաթղթի ՀՀ պահպանվող պետական սահմանը ապօրինի հատելու փորձ կատարելու դեպքերի առթիվ։
Ամբաստանյալ Հարություն Հրաչիկի Անտոնյանին նախաքննության մարմնի կողմից մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 34-329-րդ հոդվածի 1-ին մասով` հետևյալ արարքների համար. «որ նա 2013 թվականի սեպտեմբերի սկզբներին քննությամբ չպարզված հանգամանքներում, ձեռք բերելով Հակոբ Արթուրի Գևորգյանի կենսորոշիչ տվյալներով թիվ AG 0479590 ՀՀ քաղաքացու անձնագիրը, դրա մեջ փոփոխել և վերասոսնձել է իր լուսանկարը և սեպտեմբերի 6-ին փորձել է մեկնել ՈՒկրաինա` ՀՀ պետական սահմանի «Գոգավան» հսկիչ անցագրային կետում, «Նիվա» մակնիշի, «328ՕՕ63» պետհամարանիշի ավտոմեքենայով հայ վրացական սահմանը հատելիս, սահմանային վերահսկողության ընթացքում, ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ սահմանապահ զորքերի աշխատակիցներին ներկայացնելով այդ կեղծված անձնագիրը, սակայն կեղծիքը բացահայտվել է ՀԱԿ-ի սահմանապահ աշխատակիցների կողմից, այսինքն` պաշտոնական փաստաթուղթ կեղծելու, ակնհայտ կեղծ փաստաթուղթը օգտագործելու և ՀՀ պահպանվող պետական սահմանը ապօրինի` առանց սահմանված փաստաթղթի, հատելու փորձ կատարելու մեջ` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 34-329-րդ հոդվածի 1-ին մասով։»։
2013թ. նոյեմբերի 29-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան։
Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները
Դատաքննությամբ, գործի տվյալներով, դատարանը հիմնավորված է համարում հետևյալը.
Ամբաստանյալ Հարություն Հրաչիկի Անտոնյանը, 2013թ. սեպտեմբերի սկզբին, գործով չպարզված օրը, Երևանի «Մալաթիա» տոնավաճառում գտել է Հակոբ Արթուրի Գևորգյանի կենսորոշիչ տվյալներով, AG 0479590 սերիա-համարի ՀՀ քաղաքացու անձնագիրը և դրա մեջ վերասոսնձելով իր լուսանկարը` որոշել է դրանով մեկնել Ուկրաինա։
2013թ. սեպտեմբերի 6-ին, ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ սահմանապահ զորքերի աշխատակիցներին ներկայացնելով վերոհիշյալ կեղծված անձնագիրը` ամբաստանյալ Հարություն Անտոնյանը փորձել է ՀՀ պետական սահմանի «Գոգավան» հսկիչ անցագրային կետով հայ-վրացական սահմանը հատել, սակայն սահմանային վերահսկողության ընթացքում հսկիչ անցագրային կետի սահմանապահ աշխատակիցների կողմից կեղծիքը բացահայտվել է։
Քրեական գործի նախաքննության ընթացքում կատարվել է դատափաստաթղթաբանական փորձաքննություն Հայաստանի Հանրապետության «Փորձաքննությունների ազգային բյուրո» պետական ոչ առևտրային կազմակերպության կողմից, որի արժեքը կազմել է 27.480 /քսանյոթ հազար չորս հարյուր ութսուն/ ՀՀ դրամ գումար։
Ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների ուսումնասիրման արդյունքում պարզվել է, որ ամբաստանյալ Հարություն Անտոնյանը դատվածություն չունի, բնութագրվում է դրական, իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և տվել է ինքնախոստովանական ցուցմունքներ։
Ապացույցների հետազոտում և գնահատում
Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքներն հիմնավորվում են հետևյալ ապացույցներով.
Ամբաստանյալ Հարություն Հրաչիկի Անտոնյանի ինքնախոստովանական ցուցմունքներով այն մասին, որ 2007թ.-ին առաջին անգամ մեկնել է Ուկրաինայի Կիև քաղաք` արտագնա աշխատանքի, իր հայր Հրաչիկ Հարութի Անտոնյանի մոտ։ Հայրը մեկնել է դրանից շուրջ 2 տարի առաջ և Կիև քաղաքի Ուզբեկսկայա փողոցի վրա վարձակալած մթերային խանութում զբաղվել է առևտրով։ Հայրը որոշել էր բանկից որոշակի գումար վերցնել` մեկ տարվա ընթացքում այն մարելու պայմանով։ Իր անվամբ բանկից վերցրել են 1000 ԱՄՆ դոլար գումարի չափով վարկ, որը չեն կարողացել մարել։ Փակել են խանութը և առանց վարկի գումարը մարելու վերադարձել են Երևան։ Ուկրաինայում բնակվելու ընթացքում ծանոթացել և սիրային կապի մեջ է գտնվել Վիկտորիա անունով մի աղջկա հետ։ Վերադառնալուց հետո ամուսնացել է, բայց չի մոռացել Վիկտորիայի մասին և մշտապես ցանկացել է տեսնել նրան, սակայն բանկի հետ կապված խնդիրներ ունենալու պատճառով վախեցել է մեկնել Ուկրաինա։
2013թ. սեպտեմբերի սկզբին, կոշիկ գնելու նպատակով գնացել է Երևանի «Մալաթիա» տոնավաճառ։ Հագուստի սրահի բաժնում պատահաբար ոտքի տակ է ընկել ՀՀ քաղաքացու անձնագիր, որը բարձրացրել է և դրել գրպանը։ Պարզել է, որ այն պատկանում է Հակոբ Գևորգյան անուն-ազգանունով, իրեն անձանոթ անձի։ Այդ անձնագրի մասին որևէ մեկին չի հայտնել։ Որոշել է կեղծել նշված անձնագիրը և դրանով մեկնել Ուկրաինա` Վիկտորիային տեսակցելու համար։ Ենթադրել է, որ իր անձնագրով մեկնելու դեպքում կարող են խնդիրներ առաջանալ բանկի հետ։ 2013թ. սեպտեմբերի առաջին օրերին, սրիչով պոկել է անձնագրի լամինացիան, հանել է Հ. Գևորգյանի լուսանկարը, սոսնձել է իր լուսանկարը, որից հետո լամինացիան կրկին ամրացրել է։ Իր սանիկի տուն գնալու ճանապարհին, Երևանի Բաբայան փողոցում հանդիպել է Կարեն Բուդաղյանին, որին ճանաչում է շուրջ 4 տարի, վերջինս հանդիսանում է իր նախկին աներոջ ընկերը։ Նրան հայտնել է, որ ցանկանում է մեկնել Վրաստան, քանի որ որոշել է ման գալով և ավելի մատչելի տարբերակով մեկնել Ուկրաինա։ Կարենին խնդրել է իրեն ուղեկցել Վրաստան։ Կարենն իր խնդրանքը չի մերժել, քանի որ նա նույնպես ցանկացել է Վրաստան մեկնել։ Միասին վարձակալել են «Նիվա» մակնիշի ավտոմեքենա և 2013թ. սեպտեմբերի 6-ին ուղևորվել են դեպի Վրաստան։ Ժամը 23։40-ի սահմաններում Գոգավան հսկիչ անցագրային կետով փորձել են անցնել հայ-վրացական սահմանը, սակայն կեղծած անձնագիրը ներկայացնելուց հետո կեղծիքը բացահայտվել է։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 36-39, 75/
Վկա Կարեն Լևոնի Բուդաղյանի նախաքննական ցուցմունքներով այն մասին, որ Հարություն Անտոնյանին ճանաչում է 2008 թվականից։ Նա հանդիսանում է իր ընկեր Արսենի փեսան։ 2013թ. սեպտեմբերի 4-ին Հ. Անտոնյանին հանդիպել է Երևանի Բաբայան փողոցում։ Վերջինիս հետ զրուցելու ընթացքում տեղեկացել է, որ նա պատրաստվում է գնալ Թիֆլիս։ Հ. Անտոնյանն առաջարկել է միասին գնալ։ Ինքը հայտնել է, որ ավտոմեքենա չունի և պայմանավորվել են ավտոմեքենա վարձակալել, որի համար Հարությունը տվել է 180.000 ՀՀ դրամ գումար։ 2013թ. սեպտեմբերի 6-ի երեկոյան ճանապարհ են ընկել։ Ժամը 22։00-ից 23։00-ի սահմաններում հասել են հայ-վրացական սահմանի Գոգավանի անցակետ։ Իջնելով ավտոմեքենայից` անձնագրերը տվել է սահմանապահին, որից հետո իրարանցում է սկսվել։ Նրանք հայտնել են, որ Հարությունի անձնագիրը կորած անձնագիր է։ Ինքն անակնկալի է եկել և այդ մասին հարցրել է Հարությունին։ Վերջինս պատասխանել է, որ անձնագրի նկարը փոխված է և որոշել է այդ անձնագրով սահմանը հատել, քանի որ իրավապահ մարմինների և դատարանի հետ խնդիրներ ունի։ Հարությունից բացատրություն են վերցրել և իրենց թույլ են տվել վերադառնալ Երևան։ Ինքը Հարությունի հետ գնացել է այն պատճառով, որ ցանկացել է Թիֆլիսում հանդիպել իր ընկերներին։ Բացի այդ, Հարությունը խոստացել է որոշակի գումար տալ իրեն։
/գ.թ. 28-29/
Վկա Արտուշ Երջանիկի Հովհաննիսյանի նախաքննական ցուցմունքներով այն մասին, որ 1997թ.-ից ծառայում է ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ սահմանապահ զորքերի «Գոգավան» հսկիչ անցագրային կետում` որպես ավագ հսկիչ։ Իր պարտականությունների մեջ է մտնում հաշվառել ներկայացված փաստաթղթերը, որոնք իրավունք են տալիս ըստ ՀՀ և միջազգային օրենքների ու պայմանագրերի` հատել ՀՀ պետական սահմանը։
2013թ. սեպտեմբերի 6-ին «Գոգավան» հսկիչ անցագրային կետում նշանակվել է ծառայության։ Նույն օրը երեկոյան, հսկիչ անցագրային կետին է մոտեցել «Նիվա» մակնիշի, պետական պետհամարանիշով սպիտակ ավտոմեքենա։ Ինքը մոտեցել է ավտոմեքենային, որի մեջ եղել են երկու տղամարդ։ Ավտոմեքենայի վարորդը տեխնիկական անձնագրով և ՀՀ քաղաքացու անձնագրով ստուգվել և հաշվառվել է, որից հետո մոտեցել է երկրորդ ուղևորը և ներկայացրել է հին նմուշի ՀՀ քաղաքացու անձնագիր։ Այն զննելու ժամանակ պարզել է, որ անձնագրում փակցված նկարի չորս կողմը չորացած սոսնձի հետքեր են առկա։ Անմիջապես կանչել է հերթափոխի պետին, որն անձնագիրը զննելուց հետո հաստատել է, որ նկարը փոխված է և այդ մասին անմիջապես տեղյակ է պահել հսկիչ անցագրային կետի պետին, որից հետո կազմել են համապատասխան արձանագրություն։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 50-51/
Դատափաստաթղթաբանական փորձաքննության 2013թ. հոկտեմբերի 8-ի թիվ 13-3285 եզրակացությամբ, որի համաձայն`
«1. Փորձաքննությանը ներկայացված «Գևորգյան Հակոբ Արթուրի» անվամբ լրացված «AG 0479590» սերիա-համարի անձնագրի 3-րդ էջի լամինապատ շերտը մասնակիորեն բարձրացվել է, որից հետո փոփոխվել է նշված անձնագրի լուսանկարը։
2. Փորձաքննությանը ներկայացված «Գևորգյան Հակոբ Արթուրի» անվամբ լրացված «AG 0479590» սերիա-համարի անձնագրի հիմնական գրառումների հատվածներում մեխանիկական ջնջման, կերագծման կամ հավելագրման հատվածներ չկան։»։
/գ.թ. 18-21/
Որպես այլ փաստաթուղթ` ապացույց ճանաչված, անձանց և փաստաթղթերի հատուկ ստուգման 06.09.2013թ. թիվ 3 ակտով, որի համաձայն` ՀՀ ԿԱ ազգային անվտանգության ծառայության սահմանապահ զորքերի «Գոգավան» հսկիչ անցագրային կետի աշխատակիցների կողմից հատուկ ստուգման է ենթարկվել Հակոբ Գևորգյանի կենսորոշիչ տվյալներով, AG 0479590 սերիա-համարի ՀՀ քաղաքացու անձնագիրը և հայտնաբերվել է, որ այն մասնակի կեղծված է, քանի որ առկա է լուսանկարի կրկնասոսնձում։
/գ.թ. 4, 80/
Իրեղեն ապացույց ճանաչված, Հարություն Անտոնյանի լուսանկարով, սակայն Հակոբ Գևորգյանի կենսորոշիչ տվյալներով, AG 0479590 սերիա-համարի ՀՀ քաղաքացու կեղծված անձնագրով։
/գ.թ. 47, 81/
Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Վերլուծելով ամբաստանյալ Հարություն Հրաչիկի Անտոնյանին առաջադրված մեղադրանքը, նրա ցուցմունքները և գործով ձեռք բերված ապացույցները` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Հարություն Հրաչիկի Անտոնյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, իրավունք վերապահող պաշտոնական փաստաթուղթ կեղծելը` իր կողմից անձամբ այն օգտագործելու նպատակով, ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Ապացուցված է նաև ամբաստանյալ Հարություն Հրաչիկի Անտոնյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, առանց սահմանված փաստաթղթերի և առանց պատշաճ թույլտվության Հայաստանի Հանրապետության պահպանվող պետական սահմանը հատելու փորձ կատարելը, նրա այդ արարքը նույնպես ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-329-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Ուսումնասիրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Հարություն Հրաչիկի Անտոնյանի նկատմամբ, նրա կատարած յուրաքանչյուր հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը, այն, որ նա բնութագրվում է դրական, իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և տվել է ինքնախոստովանական ցուցմունքներ։
Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս` դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները, հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը)։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 34-329-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիան անյլընտրանքային է, այն պատիժ է նախատեսում ինչպես տուգանքի, այնպես էլ ազատազրկման ձևով։
Այլընտրանքային սանկցիաների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ. Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ. «(…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա։
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը։ (…)» (տե’ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը)։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Հարություն Անտոնյանի կատարած յուրաքանչյուր հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրանց կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դրանք համադրելով նրա անձը բնութագրող հանգամանքների հետ՝ դատարանը գտնում է, որ Հարություն Հրաչիկի Անտոնյանն իր կատարած` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 34-329-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված յուրաքանչյուր հանցագործության համար ենթակա է պատժի այդ հանցագործությունների համար նախատեսված պատիժներից առավել մեղմ պատժի` տուգանքի ձևով, որի միջոցով հնարավոր կլինի ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները։
Դատարանը գտնում է, որ նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Հարություն Անտոնյանը պետք է կրի, քանի որ դրան խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն։
Գործով քաղաքացիական հայց չի հարուցվել, գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացվել։
Քննարկելով իրեղեն ապացույցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, 24.10.2013թ. որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված անձնագիրը պետք է պահել քրեական գործի հետ միասին։
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Հարություն Անտոնյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունն ընտրված է ճիշտ և այն վերացվելու կամ փոփոխվելու ենթակա չէ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Քննարկելով դատական ծախսերի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի, որպես դատական ծախսեր բռնագանձման է ենթակա դատափաստաթղթաբանական փորձաքննության կատարման արժեք հանդիսացող 27.480 /քսանյոթ հազար չորս հարյուր ութսուն/ ՀՀ դրամ գումարը։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 168-169-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ հոդվածներով, դատարանը`
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Ամբաստանյալ Հարություն Հրաչիկի Անտոնյանին մեղավոր ճանաչել Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 34-329-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքներում և դատապարտել. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով` տուգանքի նվազագույն աշխատավարձի չորսհարյուրապատիկի` 400.000 /չորս հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումարի չափով, 34-329-րդ հոդվածի 1-ին մասով` տուգանքի նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկի` 200.000 /երկու հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումարի չափով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածով սահմանված` պատիժների լրիվ գումարման սկզբունքի կիրառմամբ, ամբաստանյալ Հարություն Հրաչիկի Անտոնյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի վեցհարյուրապատիկի` 600.000 /վեց հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումարի չափով։
Խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, 24.10.2013թ. որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված անձնագիրը պահել քրեական գործի հետ միասին։
Ամբաստանյալ Հարություն Հրաչիկի Անտոնյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել 27.480 /քսանյոթ հազար չորս հարյուր ութսուն/ ՀՀ դրամ գումար` որպես դատական ծախսեր։
Դատավճիռը հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան։
ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
06 փետրվարի 2014թ. ք. Երևան
ԵԿԴ-0231/01/13
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը հետևյալ կազմով.
նախագահող դատավոր` Մ. Մարտիրոսյան,
քարտուղար` Ա. Հովհաննիսյան,
մասնակցությամբ`
մեղադրող`
Հայաստանի Հանրապետության /այսուհետ ՀՀ/
գլխավոր դատախազության
ՀՀ ազգային անվտանգության
մարմիններում քննվող և
կիբերհանցագործությունների գործերով
վարչության դատախազ Բ. Ղազինյանի,
պաշտպան Թ. Բաղդասարյանի,
դատարանում, դռնբաց դատական նիստում քննեց գործն ըստ մեղադրանքի
Հարություն Հրաչիկի Անտոնյանի`
ծնված 1989թ. մայիսի 01-ին Երևանում, հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուրի, խնամքին ոչ ոք, դատվածություն չունի, բնութագրվում է դրական, հաշվառված է և բնակվում է ք. Երևան, Ավետ Ավետիսյան փողոցի թիվ 76 շենքի թիվ 15 բնակարանում, կալանքի տակ չէ, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 34-329-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Գործի դատավարական նախապատմությունը
Թիվ 58212013 քրեական գործը ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչությունում հարուցվել է 2013թ. հոկտեմբերի 11-ին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 34-329-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Հարություն Անտոնյանի կողմից ակնհայտ կեղծ պաշտոնական փաստաթուղթ օգտագործելու և առանց սահմանված փաստաթղթի ՀՀ պահպանվող պետական սահմանը ապօրինի հատելու փորձ կատարելու դեպքերի առթիվ։
Ամբաստանյալ Հարություն Հրաչիկի Անտոնյանին նախաքննության մարմնի կողմից մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 34-329-րդ հոդվածի 1-ին մասով` հետևյալ արարքների համար. «որ նա 2013 թվականի սեպտեմբերի սկզբներին քննությամբ չպարզված հանգամանքներում, ձեռք բերելով Հակոբ Արթուրի Գևորգյանի կենսորոշիչ տվյալներով թիվ AG 0479590 ՀՀ քաղաքացու անձնագիրը, դրա մեջ փոփոխել և վերասոսնձել է իր լուսանկարը և սեպտեմբերի 6-ին փորձել է մեկնել ՈՒկրաինա` ՀՀ պետական սահմանի «Գոգավան» հսկիչ անցագրային կետում, «Նիվա» մակնիշի, «328ՕՕ63» պետհամարանիշի ավտոմեքենայով հայ վրացական սահմանը հատելիս, սահմանային վերահսկողության ընթացքում, ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ սահմանապահ զորքերի աշխատակիցներին ներկայացնելով այդ կեղծված անձնագիրը, սակայն կեղծիքը բացահայտվել է ՀԱԿ-ի սահմանապահ աշխատակիցների կողմից, այսինքն` պաշտոնական փաստաթուղթ կեղծելու, ակնհայտ կեղծ փաստաթուղթը օգտագործելու և ՀՀ պահպանվող պետական սահմանը ապօրինի` առանց սահմանված փաստաթղթի, հատելու փորձ կատարելու մեջ` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 34-329-րդ հոդվածի 1-ին մասով։»։
2013թ. նոյեմբերի 29-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան։
Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները
Դատաքննությամբ, գործի տվյալներով, դատարանը հիմնավորված է համարում հետևյալը.
Ամբաստանյալ Հարություն Հրաչիկի Անտոնյանը, 2013թ. սեպտեմբերի սկզբին, գործով չպարզված օրը, Երևանի «Մալաթիա» տոնավաճառում գտել է Հակոբ Արթուրի Գևորգյանի կենսորոշիչ տվյալներով, AG 0479590 սերիա-համարի ՀՀ քաղաքացու անձնագիրը և դրա մեջ վերասոսնձելով իր լուսանկարը` որոշել է դրանով մեկնել Ուկրաինա։
2013թ. սեպտեմբերի 6-ին, ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ սահմանապահ զորքերի աշխատակիցներին ներկայացնելով վերոհիշյալ կեղծված անձնագիրը` ամբաստանյալ Հարություն Անտոնյանը փորձել է ՀՀ պետական սահմանի «Գոգավան» հսկիչ անցագրային կետով հայ-վրացական սահմանը հատել, սակայն սահմանային վերահսկողության ընթացքում հսկիչ անցագրային կետի սահմանապահ աշխատակիցների կողմից կեղծիքը բացահայտվել է։
Քրեական գործի նախաքննության ընթացքում կատարվել է դատափաստաթղթաբանական փորձաքննություն Հայաստանի Հանրապետության «Փորձաքննությունների ազգային բյուրո» պետական ոչ առևտրային կազմակերպության կողմից, որի արժեքը կազմել է 27.480 /քսանյոթ հազար չորս հարյուր ութսուն/ ՀՀ դրամ գումար։
Ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների ուսումնասիրման արդյունքում պարզվել է, որ ամբաստանյալ Հարություն Անտոնյանը դատվածություն չունի, բնութագրվում է դրական, իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և տվել է ինքնախոստովանական ցուցմունքներ։
Ապացույցների հետազոտում և գնահատում
Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքներն հիմնավորվում են հետևյալ ապացույցներով.
Ամբաստանյալ Հարություն Հրաչիկի Անտոնյանի ինքնախոստովանական ցուցմունքներով այն մասին, որ 2007թ.-ին առաջին անգամ մեկնել է Ուկրաինայի Կիև քաղաք` արտագնա աշխատանքի, իր հայր Հրաչիկ Հարութի Անտոնյանի մոտ։ Հայրը մեկնել է դրանից շուրջ 2 տարի առաջ և Կիև քաղաքի Ուզբեկսկայա փողոցի վրա վարձակալած մթերային խանութում զբաղվել է առևտրով։ Հայրը որոշել էր բանկից որոշակի գումար վերցնել` մեկ տարվա ընթացքում այն մարելու պայմանով։ Իր անվամբ բանկից վերցրել են 1000 ԱՄՆ դոլար գումարի չափով վարկ, որը չեն կարողացել մարել։ Փակել են խանութը և առանց վարկի գումարը մարելու վերադարձել են Երևան։ Ուկրաինայում բնակվելու ընթացքում ծանոթացել և սիրային կապի մեջ է գտնվել Վիկտորիա անունով մի աղջկա հետ։ Վերադառնալուց հետո ամուսնացել է, բայց չի մոռացել Վիկտորիայի մասին և մշտապես ցանկացել է տեսնել նրան, սակայն բանկի հետ կապված խնդիրներ ունենալու պատճառով վախեցել է մեկնել Ուկրաինա։
2013թ. սեպտեմբերի սկզբին, կոշիկ գնելու նպատակով գնացել է Երևանի «Մալաթիա» տոնավաճառ։ Հագուստի սրահի բաժնում պատահաբար ոտքի տակ է ընկել ՀՀ քաղաքացու անձնագիր, որը բարձրացրել է և դրել գրպանը։ Պարզել է, որ այն պատկանում է Հակոբ Գևորգյան անուն-ազգանունով, իրեն անձանոթ անձի։ Այդ անձնագրի մասին որևէ մեկին չի հայտնել։ Որոշել է կեղծել նշված անձնագիրը և դրանով մեկնել Ուկրաինա` Վիկտորիային տեսակցելու համար։ Ենթադրել է, որ իր անձնագրով մեկնելու դեպքում կարող են խնդիրներ առաջանալ բանկի հետ։ 2013թ. սեպտեմբերի առաջին օրերին, սրիչով պոկել է անձնագրի լամինացիան, հանել է Հ. Գևորգյանի լուսանկարը, սոսնձել է իր լուսանկարը, որից հետո լամինացիան կրկին ամրացրել է։ Իր սանիկի տուն գնալու ճանապարհին, Երևանի Բաբայան փողոցում հանդիպել է Կարեն Բուդաղյանին, որին ճանաչում է շուրջ 4 տարի, վերջինս հանդիսանում է իր նախկին աներոջ ընկերը։ Նրան հայտնել է, որ ցանկանում է մեկնել Վրաստան, քանի որ որոշել է ման գալով և ավելի մատչելի տարբերակով մեկնել Ուկրաինա։ Կարենին խնդրել է իրեն ուղեկցել Վրաստան։ Կարենն իր խնդրանքը չի մերժել, քանի որ նա նույնպես ցանկացել է Վրաստան մեկնել։ Միասին վարձակալել են «Նիվա» մակնիշի ավտոմեքենա և 2013թ. սեպտեմբերի 6-ին ուղևորվել են դեպի Վրաստան։ Ժամը 23։40-ի սահմաններում Գոգավան հսկիչ անցագրային կետով փորձել են անցնել հայ-վրացական սահմանը, սակայն կեղծած անձնագիրը ներկայացնելուց հետո կեղծիքը բացահայտվել է։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 36-39, 75/
Վկա Կարեն Լևոնի Բուդաղյանի նախաքննական ցուցմունքներով այն մասին, որ Հարություն Անտոնյանին ճանաչում է 2008 թվականից։ Նա հանդիսանում է իր ընկեր Արսենի փեսան։ 2013թ. սեպտեմբերի 4-ին Հ. Անտոնյանին հանդիպել է Երևանի Բաբայան փողոցում։ Վերջինիս հետ զրուցելու ընթացքում տեղեկացել է, որ նա պատրաստվում է գնալ Թիֆլիս։ Հ. Անտոնյանն առաջարկել է միասին գնալ։ Ինքը հայտնել է, որ ավտոմեքենա չունի և պայմանավորվել են ավտոմեքենա վարձակալել, որի համար Հարությունը տվել է 180.000 ՀՀ դրամ գումար։ 2013թ. սեպտեմբերի 6-ի երեկոյան ճանապարհ են ընկել։ Ժամը 22։00-ից 23։00-ի սահմաններում հասել են հայ-վրացական սահմանի Գոգավանի անցակետ։ Իջնելով ավտոմեքենայից` անձնագրերը տվել է սահմանապահին, որից հետո իրարանցում է սկսվել։ Նրանք հայտնել են, որ Հարությունի անձնագիրը կորած անձնագիր է։ Ինքն անակնկալի է եկել և այդ մասին հարցրել է Հարությունին։ Վերջինս պատասխանել է, որ անձնագրի նկարը փոխված է և որոշել է այդ անձնագրով սահմանը հատել, քանի որ իրավապահ մարմինների և դատարանի հետ խնդիրներ ունի։ Հարությունից բացատրություն են վերցրել և իրենց թույլ են տվել վերադառնալ Երևան։ Ինքը Հարությունի հետ գնացել է այն պատճառով, որ ցանկացել է Թիֆլիսում հանդիպել իր ընկերներին։ Բացի այդ, Հարությունը խոստացել է որոշակի գումար տալ իրեն։
/գ.թ. 28-29/
Վկա Արտուշ Երջանիկի Հովհաննիսյանի նախաքննական ցուցմունքներով այն մասին, որ 1997թ.-ից ծառայում է ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ սահմանապահ զորքերի «Գոգավան» հսկիչ անցագրային կետում` որպես ավագ հսկիչ։ Իր պարտականությունների մեջ է մտնում հաշվառել ներկայացված փաստաթղթերը, որոնք իրավունք են տալիս ըստ ՀՀ և միջազգային օրենքների ու պայմանագրերի` հատել ՀՀ պետական սահմանը։
2013թ. սեպտեմբերի 6-ին «Գոգավան» հսկիչ անցագրային կետում նշանակվել է ծառայության։ Նույն օրը երեկոյան, հսկիչ անցագրային կետին է մոտեցել «Նիվա» մակնիշի, պետական պետհամարանիշով սպիտակ ավտոմեքենա։ Ինքը մոտեցել է ավտոմեքենային, որի մեջ եղել են երկու տղամարդ։ Ավտոմեքենայի վարորդը տեխնիկական անձնագրով և ՀՀ քաղաքացու անձնագրով ստուգվել և հաշվառվել է, որից հետո մոտեցել է երկրորդ ուղևորը և ներկայացրել է հին նմուշի ՀՀ քաղաքացու անձնագիր։ Այն զննելու ժամանակ պարզել է, որ անձնագրում փակցված նկարի չորս կողմը չորացած սոսնձի հետքեր են առկա։ Անմիջապես կանչել է հերթափոխի պետին, որն անձնագիրը զննելուց հետո հաստատել է, որ նկարը փոխված է և այդ մասին անմիջապես տեղյակ է պահել հսկիչ անցագրային կետի պետին, որից հետո կազմել են համապատասխան արձանագրություն։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 50-51/
Դատափաստաթղթաբանական փորձաքննության 2013թ. հոկտեմբերի 8-ի թիվ 13-3285 եզրակացությամբ, որի համաձայն`
«1. Փորձաքննությանը ներկայացված «Գևորգյան Հակոբ Արթուրի» անվամբ լրացված «AG 0479590» սերիա-համարի անձնագրի 3-րդ էջի լամինապատ շերտը մասնակիորեն բարձրացվել է, որից հետո փոփոխվել է նշված անձնագրի լուսանկարը։
2. Փորձաքննությանը ներկայացված «Գևորգյան Հակոբ Արթուրի» անվամբ լրացված «AG 0479590» սերիա-համարի անձնագրի հիմնական գրառումների հատվածներում մեխանիկական ջնջման, կերագծման կամ հավելագրման հատվածներ չկան։»։
/գ.թ. 18-21/
Որպես այլ փաստաթուղթ` ապացույց ճանաչված, անձանց և փաստաթղթերի հատուկ ստուգման 06.09.2013թ. թիվ 3 ակտով, որի համաձայն` ՀՀ ԿԱ ազգային անվտանգության ծառայության սահմանապահ զորքերի «Գոգավան» հսկիչ անցագրային կետի աշխատակիցների կողմից հատուկ ստուգման է ենթարկվել Հակոբ Գևորգյանի կենսորոշիչ տվյալներով, AG 0479590 սերիա-համարի ՀՀ քաղաքացու անձնագիրը և հայտնաբերվել է, որ այն մասնակի կեղծված է, քանի որ առկա է լուսանկարի կրկնասոսնձում։
/գ.թ. 4, 80/
Իրեղեն ապացույց ճանաչված, Հարություն Անտոնյանի լուսանկարով, սակայն Հակոբ Գևորգյանի կենսորոշիչ տվյալներով, AG 0479590 սերիա-համարի ՀՀ քաղաքացու կեղծված անձնագրով։
/գ.թ. 47, 81/
Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Վերլուծելով ամբաստանյալ Հարություն Հրաչիկի Անտոնյանին առաջադրված մեղադրանքը, նրա ցուցմունքները և գործով ձեռք բերված ապացույցները` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Հարություն Հրաչիկի Անտոնյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, իրավունք վերապահող պաշտոնական փաստաթուղթ կեղծելը` իր կողմից անձամբ այն օգտագործելու նպատակով, ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Ապացուցված է նաև ամբաստանյալ Հարություն Հրաչիկի Անտոնյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, առանց սահմանված փաստաթղթերի և առանց պատշաճ թույլտվության Հայաստանի Հանրապետության պահպանվող պետական սահմանը հատելու փորձ կատարելը, նրա այդ արարքը նույնպես ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-329-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Ուսումնասիրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Հարություն Հրաչիկի Անտոնյանի նկատմամբ, նրա կատարած յուրաքանչյուր հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը, այն, որ նա բնութագրվում է դրական, իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և տվել է ինքնախոստովանական ցուցմունքներ։
Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս` դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները, հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը)։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 34-329-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիան անյլընտրանքային է, այն պատիժ է նախատեսում ինչպես տուգանքի, այնպես էլ ազատազրկման ձևով։
Այլընտրանքային սանկցիաների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ. Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ. «(…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա։
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը։ (…)» (տե’ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը)։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Հարություն Անտոնյանի կատարած յուրաքանչյուր հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրանց կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դրանք համադրելով նրա անձը բնութագրող հանգամանքների հետ՝ դատարանը գտնում է, որ Հարություն Հրաչիկի Անտոնյանն իր կատարած` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 34-329-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված յուրաքանչյուր հանցագործության համար ենթակա է պատժի այդ հանցագործությունների համար նախատեսված պատիժներից առավել մեղմ պատժի` տուգանքի ձևով, որի միջոցով հնարավոր կլինի ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները։
Դատարանը գտնում է, որ նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Հարություն Անտոնյանը պետք է կրի, քանի որ դրան խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն։
Գործով քաղաքացիական հայց չի հարուցվել, գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացվել։
Քննարկելով իրեղեն ապացույցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, 24.10.2013թ. որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված անձնագիրը պետք է պահել քրեական գործի հետ միասին։
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Հարություն Անտոնյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունն ընտրված է ճիշտ և այն վերացվելու կամ փոփոխվելու ենթակա չէ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Քննարկելով դատական ծախսերի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի, որպես դատական ծախսեր բռնագանձման է ենթակա դատափաստաթղթաբանական փորձաքննության կատարման արժեք հանդիսացող 27.480 /քսանյոթ հազար չորս հարյուր ութսուն/ ՀՀ դրամ գումարը։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 168-169-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ հոդվածներով, դատարանը`
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Ամբաստանյալ Հարություն Հրաչիկի Անտոնյանին մեղավոր ճանաչել Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 34-329-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքներում և դատապարտել. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով` տուգանքի նվազագույն աշխատավարձի չորսհարյուրապատիկի` 400.000 /չորս հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումարի չափով, 34-329-րդ հոդվածի 1-ին մասով` տուգանքի նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկի` 200.000 /երկու հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումարի չափով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածով սահմանված` պատիժների լրիվ գումարման սկզբունքի կիրառմամբ, ամբաստանյալ Հարություն Հրաչիկի Անտոնյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի վեցհարյուրապատիկի` 600.000 /վեց հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումարի չափով։
Խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, 24.10.2013թ. որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված անձնագիրը պահել քրեական գործի հետ միասին։
Ամբաստանյալ Հարություն Հրաչիկի Անտոնյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել 27.480 /քսանյոթ հազար չորս հարյուր ութսուն/ ՀՀ դրամ գումար` որպես դատական ծախսեր։
Դատավճիռը հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան։
ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0231/01/13
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 03-12-2013 |
|---|---|
| Քրեական գործի համարը | 0231/01/13 |
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | ՀՀ Գլխավոր դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 58212013 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Հարություն Անտոնյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա 2013 թվականի սեպտեմբերի սկզբներին քննությամբ չպարզված հանգամանքներում, ձեռք բերելով Հակոբ Արթուրի Գևորգյանի կենսորոշիչ տվյալներով թիվ AG 0479590 ՀՀ քաղաքացու անձնագիրը, դրա մեջ փոփոխել և վերասոսնձել է իր լուսանկարը և սեպտեմբերի 6-ին փորձել է մեկնել ՈՒկրաինա՝ ՀՀ պետական սահմանի «Գոգավան» հսկիչ անցագրային կետում, «Նիվա» մակնիշի, «328 OO 63» պետհամարանիշի ավտոմեքենայով հայ վրացական սահմանը հատելիս, սահմանային վերահսկողության ընթացքում, ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ սահմանապահ զորքերի աշխատակիցներին ներկայացնելով այդ կեղծված անձնագիրը, սակայն կեղծիքը բացահայտվել է ՀԱԿ-ի սահմանապահ աշխատակիցների կողմից, այսինքն՝ պաշտոնական փաստաթուղթ կեղծելու, ակնհայտ կեղծ փաստաթուղթը օգտագործելու և ՀՀ պահպանվող պետական սահմանը ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթի, հատելու փորձ կատարելու մեջ: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Հարություն |
| Ազգանուն | Անտոնյան |
| Հայրանուն | Հրաչի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Վիճակագրական տողի համարը | 15.19 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 03-12-2013 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Մնացական |
| Ազգանուն | Մարտիրոսյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 04-12-2013 |
|---|---|
| Որոշումը ուղարկվել է կողմերին | 04-12-2013 |
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 04-12-2013 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 17-12-2013 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Հարություն |
| Ազգանուն | Անտոնյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Բ |
| Ազգանուն | Ղազինյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 28-12-2013 |
|---|---|
| Ժամ | 11:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 10-01-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 16-01-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 30-01-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 03-02-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 11:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 06-02-2014 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 06-02-2014 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Հարություն |
| Ազգանուն | Անտոնյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամսաթիվ | 06-02-2014 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով | Դատապարտվել է |
| Այլ հանցագործության հոդվածներ | |
| Այլ հանցագործության հոդվածներով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Տուգանք |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ 06 փետրվարի 2014թ. ք. Երևան ԵԿԴ-0231/01/13 Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը հետևյալ կազմով. նախագահող դատավոր` Մ. Մարտիրոսյան, քարտուղար` Ա. Հովհաննիսյան, մասնակցությամբ` մեղադրող` Հայաստանի Հանրապետության /այսուհետ ՀՀ/ գլխավոր դատախազության ՀՀ ազգային անվտանգության մարմիններում քննվող և կիբերհանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Բ. Ղազինյանի, պաշտպան Թ. Բաղդասարյանի, դատարանում, դռնբաց դատական նիստում քննեց գործն ըստ մեղադրանքի Հարություն Հրաչիկի Անտոնյանի` ծնված 1989թ. մայիսի 01-ին Երևանում, հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուրի, խնամքին ոչ ոք, դատվածություն չունի, բնութագրվում է դրական, հաշվառված է և բնակվում է ք. Երևան, Ավետ Ավետիսյան փողոցի թիվ 76 շենքի թիվ 15 բնակարանում, կալանքի տակ չէ, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 34-329-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ Գործի դատավարական նախապատմությունը Թիվ 58212013 քրեական գործը ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչությունում հարուցվել է 2013թ. հոկտեմբերի 11-ին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 34-329-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Հարություն Անտոնյանի կողմից ակնհայտ կեղծ պաշտոնական փաստաթուղթ օգտագործելու և առանց սահմանված փաստաթղթի ՀՀ պահպանվող պետական սահմանը ապօրինի հատելու փորձ կատարելու դեպքերի առթիվ։ Ամբաստանյալ Հարություն Հրաչիկի Անտոնյանին նախաքննության մարմնի կողմից մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 34-329-րդ հոդվածի 1-ին մասով` հետևյալ արարքների համար. «որ նա 2013 թվականի սեպտեմբերի սկզբներին քննությամբ չպարզված հանգամանքներում, ձեռք բերելով Հակոբ Արթուրի Գևորգյանի կենսորոշիչ տվյալներով թիվ AG 0479590 ՀՀ քաղաքացու անձնագիրը, դրա մեջ փոփոխել և վերասոսնձել է իր լուսանկարը և սեպտեմբերի 6-ին փորձել է մեկնել ՈՒկրաինա` ՀՀ պետական սահմանի «Գոգավան» հսկիչ անցագրային կետում, «Նիվա» մակնիշի, «328ՕՕ63» պետհամարանիշի ավտոմեքենայով հայ վրացական սահմանը հատելիս, սահմանային վերահսկողության ընթացքում, ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ սահմանապահ զորքերի աշխատակիցներին ներկայացնելով այդ կեղծված անձնագիրը, սակայն կեղծիքը բացահայտվել է ՀԱԿ-ի սահմանապահ աշխատակիցների կողմից, այսինքն` պաշտոնական փաստաթուղթ կեղծելու, ակնհայտ կեղծ փաստաթուղթը օգտագործելու և ՀՀ պահպանվող պետական սահմանը ապօրինի` առանց սահմանված փաստաթղթի, հատելու փորձ կատարելու մեջ` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 34-329-րդ հոդվածի 1-ին մասով։»։ 2013թ. նոյեմբերի 29-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան։ Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները Դատաքննությամբ, գործի տվյալներով, դատարանը հիմնավորված է համարում հետևյալը. Ամբաստանյալ Հարություն Հրաչիկի Անտոնյանը, 2013թ. սեպտեմբերի սկզբին, գործով չպարզված օրը, Երևանի «Մալաթիա» տոնավաճառում գտել է Հակոբ Արթուրի Գևորգյանի կենսորոշիչ տվյալներով, AG 0479590 սերիա-համարի ՀՀ քաղաքացու անձնագիրը և դրա մեջ վերասոսնձելով իր լուսանկարը` որոշել է դրանով մեկնել Ուկրաինա։ 2013թ. սեպտեմբերի 6-ին, ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ սահմանապահ զորքերի աշխատակիցներին ներկայացնելով վերոհիշյալ կեղծված անձնագիրը` ամբաստանյալ Հարություն Անտոնյանը փորձել է ՀՀ պետական սահմանի «Գոգավան» հսկիչ անցագրային կետով հայ-վրացական սահմանը հատել, սակայն սահմանային վերահսկողության ընթացքում հսկիչ անցագրային կետի սահմանապահ աշխատակիցների կողմից կեղծիքը բացահայտվել է։ Քրեական գործի նախաքննության ընթացքում կատարվել է դատափաստաթղթաբանական փորձաքննություն Հայաստանի Հանրապետության «Փորձաքննությունների ազգային բյուրո» պետական ոչ առևտրային կազմակերպության կողմից, որի արժեքը կազմել է 27.480 /քսանյոթ հազար չորս հարյուր ութսուն/ ՀՀ դրամ գումար։ Ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների ուսումնասիրման արդյունքում պարզվել է, որ ամբաստանյալ Հարություն Անտոնյանը դատվածություն չունի, բնութագրվում է դրական, իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և տվել է ինքնախոստովանական ցուցմունքներ։ Ապացույցների հետազոտում և գնահատում Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքներն հիմնավորվում են հետևյալ ապացույցներով. Ամբաստանյալ Հարություն Հրաչիկի Անտոնյանի ինքնախոստովանական ցուցմունքներով այն մասին, որ 2007թ.-ին առաջին անգամ մեկնել է Ուկրաինայի Կիև քաղաք` արտագնա աշխատանքի, իր հայր Հրաչիկ Հարութի Անտոնյանի մոտ։ Հայրը մեկնել է դրանից շուրջ 2 տարի առաջ և Կիև քաղաքի Ուզբեկսկայա փողոցի վրա վարձակալած մթերային խանութում զբաղվել է առևտրով։ Հայրը որոշել էր բանկից որոշակի գումար վերցնել` մեկ տարվա ընթացքում այն մարելու պայմանով։ Իր անվամբ բանկից վերցրել են 1000 ԱՄՆ դոլար գումարի չափով վարկ, որը չեն կարողացել մարել։ Փակել են խանութը և առանց վարկի գումարը մարելու վերադարձել են Երևան։ Ուկրաինայում բնակվելու ընթացքում ծանոթացել և սիրային կապի մեջ է գտնվել Վիկտորիա անունով մի աղջկա հետ։ Վերադառնալուց հետո ամուսնացել է, բայց չի մոռացել Վիկտորիայի մասին և մշտապես ցանկացել է տեսնել նրան, սակայն բանկի հետ կապված խնդիրներ ունենալու պատճառով վախեցել է մեկնել Ուկրաինա։ 2013թ. սեպտեմբերի սկզբին, կոշիկ գնելու նպատակով գնացել է Երևանի «Մալաթիա» տոնավաճառ։ Հագուստի սրահի բաժնում պատահաբար ոտքի տակ է ընկել ՀՀ քաղաքացու անձնագիր, որը բարձրացրել է և դրել գրպանը։ Պարզել է, որ այն պատկանում է Հակոբ Գևորգյան անուն-ազգանունով, իրեն անձանոթ անձի։ Այդ անձնագրի մասին որևէ մեկին չի հայտնել։ Որոշել է կեղծել նշված անձնագիրը և դրանով մեկնել Ուկրաինա` Վիկտորիային տեսակցելու համար։ Ենթադրել է, որ իր անձնագրով մեկնելու դեպքում կարող են խնդիրներ առաջանալ բանկի հետ։ 2013թ. սեպտեմբերի առաջին օրերին, սրիչով պոկել է անձնագրի լամինացիան, հանել է Հ. Գևորգյանի լուսանկարը, սոսնձել է իր լուսանկարը, որից հետո լամինացիան կրկին ամրացրել է։ Իր սանիկի տուն գնալու ճանապարհին, Երևանի Բաբայան փողոցում հանդիպել է Կարեն Բուդաղյանին, որին ճանաչում է շուրջ 4 տարի, վերջինս հանդիսանում է իր նախկին աներոջ ընկերը։ Նրան հայտնել է, որ ցանկանում է մեկնել Վրաստան, քանի որ որոշել է ման գալով և ավելի մատչելի տարբերակով մեկնել Ուկրաինա։ Կարենին խնդրել է իրեն ուղեկցել Վրաստան։ Կարենն իր խնդրանքը չի մերժել, քանի որ նա նույնպես ցանկացել է Վրաստան մեկնել։ Միասին վարձակալել են «Նիվա» մակնիշի ավտոմեքենա և 2013թ. սեպտեմբերի 6-ին ուղևորվել են դեպի Վրաստան։ Ժամը 23։40-ի սահմաններում Գոգավան հսկիչ անցագրային կետով փորձել են անցնել հայ-վրացական սահմանը, սակայն կեղծած անձնագիրը ներկայացնելուց հետո կեղծիքը բացահայտվել է։ /դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 36-39, 75/ Վկա Կարեն Լևոնի Բուդաղյանի նախաքննական ցուցմունքներով այն մասին, որ Հարություն Անտոնյանին ճանաչում է 2008 թվականից։ Նա հանդիսանում է իր ընկեր Արսենի փեսան։ 2013թ. սեպտեմբերի 4-ին Հ. Անտոնյանին հանդիպել է Երևանի Բաբայան փողոցում։ Վերջինիս հետ զրուցելու ընթացքում տեղեկացել է, որ նա պատրաստվում է գնալ Թիֆլիս։ Հ. Անտոնյանն առաջարկել է միասին գնալ։ Ինքը հայտնել է, որ ավտոմեքենա չունի և պայմանավորվել են ավտոմեքենա վարձակալել, որի համար Հարությունը տվել է 180.000 ՀՀ դրամ գումար։ 2013թ. սեպտեմբերի 6-ի երեկոյան ճանապարհ են ընկել։ Ժամը 22։00-ից 23։00-ի սահմաններում հասել են հայ-վրացական սահմանի Գոգավանի անցակետ։ Իջնելով ավտոմեքենայից` անձնագրերը տվել է սահմանապահին, որից հետո իրարանցում է սկսվել։ Նրանք հայտնել են, որ Հարությունի անձնագիրը կորած անձնագիր է։ Ինքն անակնկալի է եկել և այդ մասին հարցրել է Հարությունին։ Վերջինս պատասխանել է, որ անձնագրի նկարը փոխված է և որոշել է այդ անձնագրով սահմանը հատել, քանի որ իրավապահ մարմինների և դատարանի հետ խնդիրներ ունի։ Հարությունից բացատրություն են վերցրել և իրենց թույլ են տվել վերադառնալ Երևան։ Ինքը Հարությունի հետ գնացել է այն պատճառով, որ ցանկացել է Թիֆլիսում հանդիպել իր ընկերներին։ Բացի այդ, Հարությունը խոստացել է որոշակի գումար տալ իրեն։ /գ.թ. 28-29/ Վկա Արտուշ Երջանիկի Հովհաննիսյանի նախաքննական ցուցմունքներով այն մասին, որ 1997թ.-ից ծառայում է ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ սահմանապահ զորքերի «Գոգավան» հսկիչ անցագրային կետում` որպես ավագ հսկիչ։ Իր պարտականությունների մեջ է մտնում հաշվառել ներկայացված փաստաթղթերը, որոնք իրավունք են տալիս ըստ ՀՀ և միջազգային օրենքների ու պայմանագրերի` հատել ՀՀ պետական սահմանը։ 2013թ. սեպտեմբերի 6-ին «Գոգավան» հսկիչ անցագրային կետում նշանակվել է ծառայության։ Նույն օրը երեկոյան, հսկիչ անցագրային կետին է մոտեցել «Նիվա» մակնիշի, պետական պետհամարանիշով սպիտակ ավտոմեքենա։ Ինքը մոտեցել է ավտոմեքենային, որի մեջ եղել են երկու տղամարդ։ Ավտոմեքենայի վարորդը տեխնիկական անձնագրով և ՀՀ քաղաքացու անձնագրով ստուգվել և հաշվառվել է, որից հետո մոտեցել է երկրորդ ուղևորը և ներկայացրել է հին նմուշի ՀՀ քաղաքացու անձնագիր։ Այն զննելու ժամանակ պարզել է, որ անձնագրում փակցված նկարի չորս կողմը չորացած սոսնձի հետքեր են առկա։ Անմիջապես կանչել է հերթափոխի պետին, որն անձնագիրը զննելուց հետո հաստատել է, որ նկարը փոխված է և այդ մասին անմիջապես տեղյակ է պահել հսկիչ անցագրային կետի պետին, որից հետո կազմել են համապատասխան արձանագրություն։ /դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 50-51/ Դատափաստաթղթաբանական փորձաքննության 2013թ. հոկտեմբերի 8-ի թիվ 13-3285 եզրակացությամբ, որի համաձայն` «1. Փորձաքննությանը ներկայացված «Գևորգյան Հակոբ Արթուրի» անվամբ լրացված «AG 0479590» սերիա-համարի անձնագրի 3-րդ էջի լամինապատ շերտը մասնակիորեն բարձրացվել է, որից հետո փոփոխվել է նշված անձնագրի լուսանկարը։ 2. Փորձաքննությանը ներկայացված «Գևորգյան Հակոբ Արթուրի» անվամբ լրացված «AG 0479590» սերիա-համարի անձնագրի հիմնական գրառումների հատվածներում մեխանիկական ջնջման, կերագծման կամ հավելագրման հատվածներ չկան։»։ /գ.թ. 18-21/ Որպես այլ փաստաթուղթ` ապացույց ճանաչված, անձանց և փաստաթղթերի հատուկ ստուգման 06.09.2013թ. թիվ 3 ակտով, որի համաձայն` ՀՀ ԿԱ ազգային անվտանգության ծառայության սահմանապահ զորքերի «Գոգավան» հսկիչ անցագրային կետի աշխատակիցների կողմից հատուկ ստուգման է ենթարկվել Հակոբ Գևորգյանի կենսորոշիչ տվյալներով, AG 0479590 սերիա-համարի ՀՀ քաղաքացու անձնագիրը և հայտնաբերվել է, որ այն մասնակի կեղծված է, քանի որ առկա է լուսանկարի կրկնասոսնձում։ /գ.թ. 4, 80/ Իրեղեն ապացույց ճանաչված, Հարություն Անտոնյանի լուսանկարով, սակայն Հակոբ Գևորգյանի կենսորոշիչ տվյալներով, AG 0479590 սերիա-համարի ՀՀ քաղաքացու կեղծված անձնագրով։ /գ.թ. 47, 81/ Դատարանի իրավական վերլուծությունները. Վերլուծելով ամբաստանյալ Հարություն Հրաչիկի Անտոնյանին առաջադրված մեղադրանքը, նրա ցուցմունքները և գործով ձեռք բերված ապացույցները` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Հարություն Հրաչիկի Անտոնյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, իրավունք վերապահող պաշտոնական փաստաթուղթ կեղծելը` իր կողմից անձամբ այն օգտագործելու նպատակով, ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։ Ապացուցված է նաև ամբաստանյալ Հարություն Հրաչիկի Անտոնյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, առանց սահմանված փաստաթղթերի և առանց պատշաճ թույլտվության Հայաստանի Հանրապետության պահպանվող պետական սահմանը հատելու փորձ կատարելը, նրա այդ արարքը նույնպես ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-329-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։ Ուսումնասիրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Հարություն Հրաչիկի Անտոնյանի նկատմամբ, նրա կատարած յուրաքանչյուր հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը, այն, որ նա բնութագրվում է դրական, իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և տվել է ինքնախոստովանական ցուցմունքներ։ Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս` դատարանը գտնում է հետևյալը. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։ 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։ 3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները, հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը)։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 34-329-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիան անյլընտրանքային է, այն պատիժ է նախատեսում ինչպես տուգանքի, այնպես էլ ազատազրկման ձևով։ Այլընտրանքային սանկցիաների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ. Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ. «(…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա։ Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ։ Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը։ (…)» (տե’ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը)։ Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Հարություն Անտոնյանի կատարած յուրաքանչյուր հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրանց կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դրանք համադրելով նրա անձը բնութագրող հանգամանքների հետ՝ դատարանը գտնում է, որ Հարություն Հրաչիկի Անտոնյանն իր կատարած` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 34-329-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված յուրաքանչյուր հանցագործության համար ենթակա է պատժի այդ հանցագործությունների համար նախատեսված պատիժներից առավել մեղմ պատժի` տուգանքի ձևով, որի միջոցով հնարավոր կլինի ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները։ Դատարանը գտնում է, որ նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Հարություն Անտոնյանը պետք է կրի, քանի որ դրան խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն։ Գործով քաղաքացիական հայց չի հարուցվել, գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացվել։ Քննարկելով իրեղեն ապացույցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, 24.10.2013թ. որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված անձնագիրը պետք է պահել քրեական գործի հետ միասին։ Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Հարություն Անտոնյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունն ընտրված է ճիշտ և այն վերացվելու կամ փոփոխվելու ենթակա չէ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Քննարկելով դատական ծախսերի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի, որպես դատական ծախսեր բռնագանձման է ենթակա դատափաստաթղթաբանական փորձաքննության կատարման արժեք հանդիսացող 27.480 /քսանյոթ հազար չորս հարյուր ութսուն/ ՀՀ դրամ գումարը։ Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 168-169-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ հոդվածներով, դատարանը` Վ Ճ Ռ Ե Ց Ամբաստանյալ Հարություն Հրաչիկի Անտոնյանին մեղավոր ճանաչել Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 34-329-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքներում և դատապարտել. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով` տուգանքի նվազագույն աշխատավարձի չորսհարյուրապատիկի` 400.000 /չորս հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումարի չափով, 34-329-րդ հոդվածի 1-ին մասով` տուգանքի նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկի` 200.000 /երկու հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումարի չափով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածով սահմանված` պատիժների լրիվ գումարման սկզբունքի կիրառմամբ, ամբաստանյալ Հարություն Հրաչիկի Անտոնյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի վեցհարյուրապատիկի` 600.000 /վեց հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումարի չափով։ Խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, 24.10.2013թ. որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված անձնագիրը պահել քրեական գործի հետ միասին։ Ամբաստանյալ Հարություն Հրաչիկի Անտոնյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել 27.480 /քսանյոթ հազար չորս հարյուր ութսուն/ ՀՀ դրամ գումար` որպես դատական ծախսեր։ Դատավճիռը հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան։ ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 06-02-2014 |
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 11-03-2014 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 20-05-2014 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 90, 61 |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 20-05-2014 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 90, 61 |