Գործ թիվ ԵԿԴ/0216/01/13





ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դա¬տարանը (այսուհետ նաև` Դատարան),

նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի,
քարտուղարությամբ` Ժենյա Ավետիսյանի,

մասնակցությամբ`

թարգմանիչ` Հրանուշ Թախմասյանի և
Լիա Խաչատրյանի,

մեղադրող` Մարատ Հակոբյանի,

պաշտպան (հանրային)` Ռաֆիկ Սաֆարյանի,


2014թ. փետրվարի 7-ին դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մե¬ղադ¬րանքի`
Պույա Մոհամմադալի Նիքաինի` (ծնված 1983թ. հուլիսի 13-ին ԻԻՀ-ում, ազգությամբ պարսիկ, Իրանի Իսլամական Հանրապետության քաղաքացի, ԻԻՀ-ում հաշվառված և բնակվել է Բաբոլ քաղաքի Քարգար հրապարակ, Էսթեղլալ փողոց, Հայաստանի Հանրապետությունում փաստացի բնակվել է Երևան քաղաքի Նոր Նորքի 2-րդ զանգվածի ուսանողական հանրակացարանի 500-րդ սենյակում, չի աշխատում, սովորել է ԵՊՀ ֆինանսների և հաշվապահության ֆակուլտետի ասպիրան¬տուրայի 1-ին կուրսում, ամուրի, նախկի¬նում չդատապարտված, կալանքի տակ է 2013թ. մայիսի 28-ից)

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Թիվ 84101513 քրեական գործն հարուցվել է 2013թ. մայիսի 28-ին` ՀՀ կառավարությանն առընթեր պետական եկամուտների կոմիտեի քննչական վարչությունում ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 215-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով։
2013թ. մայիսի 28-ին վերոնշյալ հանցանքը կատարելու կասկածանքով ձերբակալվել է նույն օրը ՀՀ ոստիկանության ԿՀԴՊ ԳՎ բերման ենթարկված Պույա Մոհամմադալի Նիքաինը։
2013թ. մայիսի 31-ին Պույա Նիքաինին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 215-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով։
2013թ. մայիսի 31-ին Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրա¬վա¬սության դատարանը, բավարարելով նախաքննական մարմնի միջնորդությունը` մեղադրյալ Պույա Նիքաինի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառել կալանավորումը։
2013թ. հոկտեմբերի 31-ին նախաքննական մարմինը որոշում է կայացրել Պույա Նիքաինի սենյակում «ալպրազոլամ» հոգեմետ դեղամիջոց հայտնաբերելու կապակցությամբ նրա նկատ¬մամբ քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին` վերջինիս արարքում ՀՀ քրեական օրենսգքրի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմի բացակայութ¬յան («ալպրազամ» տեսակի հոգեմետ նյութի մանր չափ կազմելու) հիմքով։
2013թ. հոկտեմբերի 31-ին որոշում է կայացվել Պույա Նիքաինին առաջադրված մեղադանքը փոփոխելու և լրացնելու, նրան ՀՀ քրեական օրենսգրքի 215-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նոր մեղադրանք առաջադրելու մասին։
2013թ. նոյեմբերի 5-ին Պույա Մոհամmադալի Նիքաինի վերա¬բերյալ քրեական գործը ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 215-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով հաստատված մեղադրա¬կան եզրա¬կա¬ցությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդ¬հանուր իրավա¬սության դատա¬րան և 2013թ. նոյեմբերի 12-ին ընդունվել վարույթ։
2. Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատման արդյունքներով Դատա¬րանն հաստատված է հա¬մա¬րում այն, որ Պույա Մոհամադդալի Նիքաինը ապօրինաբար պահել է Իրանի Իսլամական Հանրապետությունում ձեռք բերած առանձնապես խոշոր չափի թմրամիջոց, որը մաքսանենգ ճանապարհով տեղափոխել է Երևան, որպիսի գործողություններն արտա¬հայտվել են հետևյալում.
Պույա Մոհամմադալի Նիքաինը առանց իրացնելու նպատակի ապօրինաբար պահել և 2013թ. մայիսի 28-ին ՀՀ մաքսային սահմանով, այն է` Սյունիքի տարածաշրջանային մաքսատան Մեղրիի մաքսային կետով մաքսային հսկողությունից թաքցնելու եղանակով Թեհրան-Երևան ավտո¬բուսով Երևան է փոխադրել առանձնապես խոշոր չափի` 2,718 գրամ «մետամֆե¬տամին» տեսակի թմրամիջոց, սակայն նույն օրը` ժամը 11։30-ին, թմրամիջոց պահելու և մաքսանենգ ճանապարհով Հայաստան փոխադրելու կասկա¬ծան¬քով ավտոկայանից` անմիջապես ավտո¬բուսի շեմից, բերման է ենթարկվել Կենտրոն վարչական շրջանի տարածքում գտնվող ՀՀ ոստիկանության կազմակերպված հանցավորության դեմ պայքարի գլխավոր վարչություն, որտեղ իրականացված անձնական խուզարկության արդյունքներով նրա անդրավարտիքի առջևի աջ գրպանում պոլիէթիլենային թաղանթով փաթե¬թա¬վորված թմրամիջոցի վերոնշյալ քանա¬կությունը հայտնաբերվել և առգրավվել է, այսինքն` Պույա Նիքաինը կատարել է հանցավոր արարք¬ներ, որոնք նախատեսված են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 215-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով։
Առաջադրված մեղադրանքի շուրջ Դատարանում հարցաքննվելիս ամբաստանյալ Պույա Նիքաինին իրեն մեղավոր չճանաչեց, նշեց, որ 2013թ. մայիսի 28-ին ավտոբուսով Թավրիզից Երևան ուղևորվելու ողջ ճանապարհին եղել է քնած, քանի որ դեռևս Թավրիզ քաղաքում ատամնացավը մեղ¬մելու նպատակով ընդունել է բժշկի նշանակած դեղամիջոց։ Նշեց նաև, որ Թավրիզում նույն ավտոբուս` իր կողքի նստատեղին` ձախից, նստել է Երևան եկող անծանոթ մի կին` շուրջ 15 րոպե փորձելով իր հետ ծանոթություն հաստատել։ Վերջինս իրեն արթնացրել է Երևանում գտնվող ավտոկայան հասնելուն պես։ Նշեց, որ ողջ ճանապարհին ավտոբուսը որևէ տեղ չի կայանել, որի մասին դեսպանատան աշխատակիցների միջոցով պարզել և հետագայում իրեն են տեղեկացրել իր ծնողները։ Այլ անձանց հետ ինքը չի հաղորդակցվել, առավել ևս շփվել։ Ավտոկայանում իրեն են մոտեցել քաղաքացիական հոգուստով անձինք, ներկայացել որպես ոստիկաններ և բերման ենթարկել ՀՀ ոստիկանության ԿՀԴՊ գլխավոր վարչություն, որտեղ անձնական խուզարկության ենթարկվելիս իր անդրավարտիքի առջևի գրպանից հայտնաբերվել է պոլիէթիլենային տոպրակով ինչ-որ նյութ, որի, այդ թվում այն իր գրպանում հայտնվելու հանգամանքներից որևէ տեղեկություն չի ունեցել։ Ոստիկաններին հայտնել է, որ այդ տոպրակը կարող էր իր գրպանը «գցել» ավտոբուսում` կողքի նստատեղին նստած կինը։ Չկարողացավ մեկնաբանել, թե այդ անծանոթ կինն ինչ շարժառիթով կարող էր նման քայլի դիմել, նշեց միայն, որ նստելուց անմիջապես հետո այդ կինը մոտ 15 րոպե փորձել է իր հետ կապ հաստատել, մտերմանալ։ Հայտնեց, որ քնած ժամանակ նստատեղում անընդհատ պտտվել է,և հնարավոր է` նաև աջ կողմ և այդ դիրքից օգտվելով է այդ կինն իր աջ գրպա¬նում թմրամիջոցի փաթեթը «գցել»։ Բացառեց խուզարկող ոստիկանների կողմից իր գրպանը թմրամիջոց «գցելու» վերաբերալ մինչդատական վարույթի ընթացքւոմ առաջ քաշած վարկածը։
Իր փորձանմուշներում հոգեմետ դեղահաբի գործածման հետքեր հայտնաբերելու փաստը մեկնաբանելիս` նշեց, որ սրտի հետ կապված խնդիրներ ունի և բուժման համար օգտագործել է նշանակված դեղեր, որոնք Իրանում ազատ կերպով վաճառվում են։ Նշեց նաև, որ Իրանի Իսլամական Հանրապետությունում գտնվելիս այցելել է ատամնաբույժի, ով և նշանակել է իր ընդունած դեղամիջոցը։ Մաքսային սահմանի վրա իրեն ստուգել են, գրպանների պարունակությունը դատարկել է, սակայն որևէ անծանոթ առարկա կամ նյութ, այդ թվում` տվյալ փաթեթը, գրպաններում չի եղել, բնականաբար չէր կարող հայտնաբերվել։
Ամբաստանյալ Պույա Նիքաինի վերոնշյալ պատճառաբանություններն անհիմն են և մտա¬ցա¬ծին, հետապնդում են հնարավոր քրեա¬կան պա¬տաս¬խա¬նատ¬վությունից և պատժից խու¬սա¬փելու նպատակ։ Դրանք հերքվել են, իսկ նրան առա¬ջադրված մեղադրանքն հաստատվել է դա¬տաքննութ¬յամբ հետա¬զոտ¬ված հետևյալ ապա¬ցույց¬ների գնահատ¬ման արդյունքներով.
Վկա Արամայիս Գալստյանի ցուցմունքներով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ 2013թ. մայիսի վերջերին Երևանի Նալբանդյան փողոցում` ՀՀ ոստիկանության ԿՀԴՊ գլխավոր վարչության (այսուհետ` նաև 6-րդ վարչություն) մոտ, ոստիկանության աշխատակիցները կանգնեցրել են իր վարած տաքսի ավտոմեքենան, իրեն հրավիրել 6-րդ վարչություն` ինչ-որ քաղաքացու անձնական խուզար¬կութ¬յանը մասնակցելու նպա¬տակով։ Նախապես բացատրել են իր իրավունքները« տեղեկացրել« որ խու¬զարկության ժամանակ ինքն ինչ տեսնի, այն էլ անհրաժեշտ է գրել և ստորագրությամբ հաս¬տատել։ Նույն ոստիկանները հրավիրվել և նույն կարգավիճակով խուզարկությանը ներգրավել են նաև այլ անձ` դարձյալ տաքսիստի։ Ազգությամբ պարսիկ Պույա Նիքաինի խուզարկության ժամա¬նակ վերջինիս անդրավարտիքի գրպանից ոստիկաններից մեկը հայտնաբերել է սպիտակ փոշենման զանգված՝ պոլիէթիլենային տոպրակի մեջ, որը կշռվել է, կազմել 3«45 գրամ։ Խուզարկվողն հայտարարել է« որ փոշու փաթեթից տեղյակ չէ« ավտոբուսի մեջ եղել է քնած, հնարավոր է, որ այն իր գրպանն է գցել կողքի նստատեղին նստած ինչ-որ մի կին։ Խուզարկվողի նույն գրպանից հայտնաբերվել են նաև ամերիկյան և պարսկական տարադրամներ։ Հայտնաբերված բոլոր իրերն իրենց ներկայությամբ փաթեթավորել և կնքել են։ Նշեց նաև, որ մինչ ամբաստանյալի խուզար¬կությամբ սպիտակ« փոշենման զանգվածի հայտնաբերում ոստիկանության խուզարկող աշխատակցի ձեռքին որևէ առարկա« իր« օտար մարմին չի եղել։ Ինքը, ինչպես նաև խուզարկությանը մասնակցող մյուս անձինք արձանագրությունը կարդացել, ապա ստորագրել են։
Վկա Տիգրան Գոյումջյանի` ըստ էության նույնաբովանդակ դատաքննական ցուցմունքներով.
Պույա Նիքաինին բերման ենթարկելու արձանագրությամբ, համաձայն որի` վերջինս ՀՀ ոստի¬կա¬նության ԿՀԴՊ գլխավոր վարչություն բերման է ենթարկվել 2013թ. մայիսի 28-ին` ժամը 11.30-ին, Երևան քաղաքի Իսակովի փողոցի վրա գտնվող ավտոկայանից` թմրամիջոց պահելու, օգտագործելու և իրացնելու կասկածանքով։
Պույա Նիքաինին անձնական խուզարկության ենթարկելու արձանագրությամբ, համաձայն որի` թարգմանիչ Ա.Կարապետյանի, ընթերականեր Արամայիս Գալստյանի և Տիգրան Գոյումջյանի մասնակցությամբ 2013թ. մայիսի 28-ին` ժամը 12-ին, իրականացված քննչական այդ գործողության արդյունքում խուզարկվող Պ.Նիքաինի կապույտ ջինսե անդրավարտիքի աջ գրպանից հայտնաբերվել են` սպիտակ պոլիէթիլենային տոպրակի մեջ փաթեթավորված 3,45 գրամ ընդհանուր քաշով սպիտակ բյուրեղանման զանգված, գումարներ` ԱՄՆ դոլարի և իրանական ռեալի տեսքով։ Բյուրեղանման զանգվածը կշռվել, փաթեթավորվել, կնքվել և վերցվել է` հետագա ստուգումներ կատարելու նպա¬տակով։
Դատաքիմիական փորձաքննության 2013թ. հունիսի թիվ 13-1551 եզրակացությամբ, համա¬ձայն որի` գործով ամբաստանյալ Պ.Նիքաինի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված և փորձաքննությանը ներկայացված փաթեթում առկա 2,718 գրամ մաքուր քաշով սպիտակ գույնի, բյուրեղային փոշենման զանգվածն հանդիսանում է «մետամֆետամին» տեսակի թմրամիջոց։ Փոր¬ձաքննությամբ ծախսվել է 0,1 գրամը։ Նույն եզրակացության ներածական մասում առկա գրա¬ռում¬ների համաձայն` փորձագետին վերոնշյալ փաթեթը ներկայացվել է ամրակնքված «ՀՀ ոստիկանութ¬յան ԿՀԴՊ ԳՎ, Քարտուղարություն» կնիքով, փաթեթավորման և ամրակնքման ամբող¬ջա¬կանության որևէ խախտում չի հայտնաբերվել։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված և գործին կցված նյութի` 2,618 գրամ «մետամֆետամին» տեսակի թմրամիջոցի առկայությամբ։
Դատատոքսիկոքիմիական փորձաքննության 2013թ. հունիսի 12-ի թիվ 0359 եզրակացությամբ, համաձայն որի` գործով ամբաստանյալ Պ.Նիքաինից 2013թ. մայիսի 28-ին ստացված մեզի և մազի փորձանմուշների մեջ հայտնաբերվել են բենզոդիազեպիների խմբի թմրամիջոցի մետաբոլիտներ (հոգեմետ նյութի գործածման հետքեր)։

3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները և եզրահանգումը.
Պատշաճ իրավական ընթացակարգերի շրջանակներում գնա¬հատելով դա¬տաքննութ¬¬¬յամբ հետազոտված վերոնշյալ ապացույցները` Դա¬տա¬¬րանը հաստատված է հա¬մարում այն, որ ամբաս¬տանյալ Պույա Նիքաինը ապօրինաբար պահել է Իրանի Իսլամական Հանրապետությունում ձեռք բերած առանձնապես խոշոր չափի թմրամիջոց, որը մաքսանենգ ճանապարհով տեղափոխել է Երևան, այսինքն` մեղավորությամբ կատարել է հան¬ցա¬վոր արարքներ« որոնք համա¬պա¬տաս¬խա¬նում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 215-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված հանցա¬գործութ¬յունների հատ¬կանիշ¬ներին։ Ամբաս¬տանյալ Պույա Նիքաինը քրեա¬կան պատաս¬խա¬նատ¬վութ¬յան ու պատժի ենթակա է վերոնշյալ հոդվածների համապա¬տաս¬խան մասերով։
Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Պ.Նիքաինի մեղավորության վերաբերյալ հետևության Դատարանը հանգեց նախապես քննարկելով և մերժելով մեղսագրված արարքներում նրան լիովին արդարացնելու վերաբերյալ պաշտպանական ճառում պաշտպան Ռ.Սաֆարյանի ներկայաց¬րած միջնորդությունը և դրա հիմքում դրված պատճառաբանությունները, մասնավորապես` մաքսանենգության փաստն հաստատող ապացույցների անբավարարության, ապօրինաբար թմրամիջոց պահելու և փոխադրելու վերաբերյալ մասով` իր պաշտպանյալի գործողություններում ուղղակի դիտավորության բացակայության վերաբերյալ։
Վերոնշյալ վիճարկումներն անհիմն են, որպիսի հետևության Դատարանը հանգում է հետևյալ վերլուծությունների և դատողությունների արդյունքներով.
- ամբաստանյալ Պ.Նիքաինը Դատարանում նշեց, որ Իրանից Հայաստան ուղևորվելիս, այդ թվում` Մեղրու մաքսային սահմանը հատելիս որևէ անձի հետ չի շփվել, ավտոբուսից չի իջել, մաք¬սակետը հատելուց հետո մինչև Երևան հասնելը գտնվել է քնած վիճակում, այսինքն` բացառեց Հայաստանի Հանրապետության տարածք մուտք գործելուց հետո կողմնակի այլ անձանցից թմրամիջոց ձեռք բերելու հնարավորությունը (բացառությամբ կողքի նստատեղին նստած կնոջ),
- ավտոբուսում կողքի նստատեղին նստած, մինչ այդ անծանոթ կնոջ կող¬մից անհասկանալի տրամաբանությամբ իր գրպանը թմրամիջոց «գցելու» վերաբերյալ ամբաստանյալ Պ.Նիքաինի վար¬կածը մտացածին է և հերքվել է դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների, մասնավորապես` ամբաստանյալի ցուցմունքների և նրա անձնական խուզարկության արձանագրության տվյալների համադրման և գնա¬հատման արդյունքներով ( ըստ ամբաստանյալի ցուցմունքի` այդ կինը նստած է եղել անմիջականորեն իր ձախ կողմում, իսկ ինքը` ավտոբուսի պատուհանին կից նստատեղին, մինչդեռ թմրամիջոցն հայտ¬նաբերվել է նրա անդրավարտիքի առջևի աջ գրպանում, թմրամիջոցը հայտնաբերվել է ամբաստանյալի գրեթե անմատչելի հատվածում (հաշվի առնելով նաև նստած վիճակը), այն դեպքում, երբ նրա ձախ գրպանն ավելի հասանելի էր, ավելին` ամբաստանյալն իր հետ ուներ նաև ուսապարկ),
- ամբաստանյալ Պ.Նիքաինը ՀՀ ոստիկանություն ԿՀԴՊ ԳՎ բերման է ենթարկվել անմի¬ջապես ավտոկայանից` ավտոբուսի շեմից և նրա անձնական խու¬զարկությամբ տաբատի առջևի աջ գրպանում հայտնաբերվել է պոլիէթիլենային տոպրակի մեջ գտնվող «մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոցը։
Ամբաստանյալի նկատմամբ պատժի տեսակ և չափ նշանակելիս Դատա¬րանն հաշվի է առնում հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վե¬րա¬¬կանգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կան¬խել հան¬ցագործությունները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հան¬ցանք կա¬տա¬րած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոց¬ները պետք է լինեն արդարացի, համապա¬տասխանեն հանցանքի ծանրությանը, այն կա¬տա¬րելու հան¬գա¬մանք¬ներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա¬գործությունները կանխելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասն սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, իսկ նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հան¬րութ¬յան համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնու¬թագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պա¬տասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգա¬մանքներով։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը, Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դա¬տարանի 2007թ. հոկ¬տեմ¬բերի 26-ի ՎԲ-149/07 գործով մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նա¬խա¬տեսված նորմը, նշել է, որ այն դատարանին օժտել է անձի պատասխա¬նատ¬վութ¬յունը մեղ¬մացնող հան¬գամանքների կիրառման լայն հայեցողությամբ, քանի որ պատիժ նշանա¬կելիս դատա¬րանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այնպիսի հանգամանքներ, որոնք նույն հոդվածի առաջին մասում նշված չեն։
Դատարանը սույն գործով որպես ամբաստանյալ Պույա Նիքաինի անձը դրականո¬րեն բնու¬թագրող տվյալներ է գնահատում նախկինում դատապարտված չլինելը (համաձայն ՀՀ ոստիկա¬նութ¬յան ինֆորմացիոն կենտրոն 2013թ. մայիսի 31-ի դրությամբ կատարված ստուգման արդյունքների), ֆիզիկապես վատառողջ լինելը (համաձայն ԻԻՀ Բաբուլի շրջանի Մոհամմադ Գոլշանի անվամբ դեղատան, սրտի կանգի, առիթմիայի և սրտային անբավա¬րարության կլինիկայի դոկտոր, սրտաբան Մեհրդադ Սաարավի կողմից 2013թ. ապրիլի 6-ին տրված տեղեկանքի), իսկ որպես պատաս¬խա¬նատ¬վությունն ու պատիժը մեղմացնող հան¬գա¬մանք` բնակության և ուսման վայրերում դրականո¬րեն բնութագրվելը (ըստ «Էջմինե տուր» ՍՊ ընկերության տնօրեն Ն.Փնոյանի, ինչպես նաև Եվրոպական կրթական տարածաշրջանային ակադեմիայի կադրերի բաժնի կնիքով հաստատված 2013թ. հունիսի 6-ին տրված բնութագրերի)։
Վերոնշյալ հանգա¬մանք¬ներն հաստատվել են քրեական գործի նյութերում առկա փաս¬տա¬կան տվյալ¬ներով, իրական են և ողջամտորեն նվազեցնում են ամբաստանյալի անձի հան¬րային վտանգա¬¬վո¬րությունը։
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցի` ամբաստանյալ Պույա Նիքաինի վերա¬բերյալ տոքսիկոքիմիական փորձաքննութ¬յան 2013թ. հունիսի 12-ի թիվ 0359 եզրակացության համաձայն` նրանից 2013թ. մայիսի 28-ին ստացված մեզի ու մազի փորձանմուշ¬ներում հայտնաբերվել են բենզոդիազեպինների խմբի մետաբոլիտներ, ինչը հաստա¬տում է վերջիններիս կողմից հոգեմետ նյութ գործածելու փաստը։ Դատարանը, ղեկա¬վար¬վելով ՀՀ քրեական դա¬տա¬¬վա¬րական օրենսգրքի 63-րդ հոդ¬վածի 2-րդ մասի պահանջով և ելնե¬լով ամբաստանյալին մեղ¬սագրվող հանցա¬գոր¬ծութ¬յունների բնույթից, հաշվի առնելով, որ թմրամիջոցի գոր¬ծածումը չի նպաստել նրան մեղսագրվող հան¬ցանք¬ների կատար¬մանը, թմրամի¬ջոց¬¬¬ների ազդեցության տակ այդ հանցանքներ կա¬¬տա¬րելն որպես պատաս¬խա¬նատ¬վությունը և պա¬տիժը ծանրացնող հանգա¬մանք չի գնա¬հատում։
Դատարանը ամբաստանյալ Պ.Նիքաինի պատասխանատվությունը և պա¬տիժը ծան¬րաց¬նող այլ հանգամանք ևս չարձանագրեց։
Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյու¬նով անդրադառնալով ամբաստան¬յալ¬ի նկատ¬մամբ նշանակվող պատժի տե¬սակի ընտրութ¬յան և այն կրելու անհրա¬ժեշ¬տութ¬յան հար¬ցե¬րին` Դատա¬րանը փաստում է, որ նրանց կատարած հանցանքների պատ¬ժամասերը որո¬շակի են, նախատեսում են պատիժ բացառապես ազատազրկման ձևով, հետևաբար` տվյալ դեպքում քննարկ¬ման են¬¬թակա են տվյալ հոդ¬ված¬ներով նախատեսված ազա¬տազրկման նվազագույն չա¬փից ավելի ցածր պատիժ կամ ավելի մեղմ պատժատեսակ նշանա¬կելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրա¬ռում), որպես լրացուցիչ պատիժ` գույքի բռնագրա¬¬¬վում նշանակելու, հան¬ցա¬գործությունների համակցությամբ վերջնական պատիժ սահմանելու, վերջնական պատիժը կրելու կամ չկրելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրա¬ռում) հար¬ցերը։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Պ.Նիքաինին մեղսագրվող հան¬¬¬ցա¬¬¬գոր¬ծությունների բնույթն ու հասարակական վտանգավո¬րութ¬¬յան աստիճանը, դրանց բազմակիութ¬յունը (համակցությունը), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդ¬վածի տեսանկյու¬¬նով բացառիկ հան¬գա¬մանքների բացա¬կայությունը` Դատարանը գտնում է, որ պատժի նպատակներն ապահովելու տես¬անկյու¬նով վեր¬ջինիս նկատ¬¬¬մամբ վերջնական պատիժ պետք է նշանակվի ազատազրկման ձևով, որը նա պետք է կրի։ Նույն պատճառաբանությամբ Դա¬տարանը գտնում է նաև, որ բացա¬կայում են ամբաս¬տան¬յալ Պ.Նիքաինի նկատմամբ ազա¬տազրկման նվա¬զագույն չափից ավելի ցածր պատիժ կամ ավելի մեղմ պատ¬ժա¬¬տեսակ նշա¬նակելու հիմքերը։ Ամբաստանյալ¬ի անձը դրականորեն բնու¬թագրող տվյալները, նրա պատասխա¬նատվությունն ու պատիժը մեղմացնող վերը նշած հանգամանքը հաշվի է առնում յուրաքանչյուր հանցագործության համար ազա¬տազրկման ձևով նշանակվող պատժի չափը սահ¬մանելիս, ինչպես նաև հանցա¬գոր¬ծությունների հա¬մակցությամբ վերջնական պատիժ նշանակելիս։ Այդ պատիժն է արդարացի և անհրա¬ժեշտ ամբաս¬տանյալին ուղղելու, նրա կողմից նոր հան¬ցագոր¬ծությունների կատարումը կանխելու համար։
Ամբաստանյալի կատարած յուրաքանչյուր հանցանքի համար պատիժ, իսկ հան¬ցանք¬ների համակցությամբ վերջնական պատիժ սահմանելիս Դատարանն հաշվի է առնում նաև այն, որ սույն գործով վերջինիս մեղսագրվում է ըստ բնույթի և հանրության համար վտանգա¬վո¬րության աստի¬ճանի` ծանր հանցա¬գոր¬ծությունների կատարում, հետևաբար` նրա նկատ¬մամբ պատիժ պետք է նշանակվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասով, որը կիրա¬ռելի է համա¬րում նաև պատիժները մասնակիորեն գումա¬րելու կանոնը։
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Պ.Նիքաինի նկատ¬¬մամբ լրա¬ցուցիչ պատժի` գույքի բռնագրավ¬ման նշա¬նակման հարցին` Դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպ¬¬քում դրա նշանակումը չի ծա¬¬ռայի պատժի նպատակներին։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 215-րդ հոդվածի համա¬ձայն` բռնագրավ¬¬ման ենթակա է միայն մաքսա¬նենգության առար¬կան, տվյալ դեպ¬քում` թմրա¬մի¬ջոցը, ուստի այդ հոդվածով նա¬խա¬¬տես¬ված լրացուցիչ պատժա¬տեսակ նշանակելով` Դա¬տարանը միաժամանակ փաստում է, որ թմրա¬միջոցը, որպես իրեղեն ապացույց, պետք է ոչնչացնել` սույն դատավճռին օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Քննարկելով ամբաստանյալ Պ.Նիքաինի նկատ¬մամբ ընտրված խափանման միջոց կալա¬նա¬վորման հարցը` Դատարանը, հաշվի առնելով վեր¬ջինիս երկարամյա ազատազրկման դատա¬պարտելու փաստը, գտնում է, որ այն անհրաժեշտ է թող¬նել անփոփոխ` դատավճռի կատարումն ապահովելու նպատակով։ Միաժամանակ անդրա¬դառ¬նալով ամբաստան¬յալի պատժի կրման սկիզբն հաշ¬վար¬կելու և անազատության մեջ պահ¬վելու ժամկետն հաշվակցելու հարցերին` Դատա¬րանը գտնում է, որ պատժի կրման սկիզբն անհրա¬¬ժեշտ է հաշվարկել նրան բերման ենթարկելու պահից` 2013թ. մայիսի 28-ից։ Այդ դեպ¬քում ամբաս¬տանյալ¬ին կալանքի տակ պահելու ժամկետը լրացուցիչ հաշ¬վակցելու անհրա¬ժեշ¬տութ¬¬յունը վերա¬նում է, քանի որ հաշվակցման ենթակա ժամկետն ինքնին ընդգրկում է 2013թ. մայիսի 28-ից մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելն ըն¬կած ժամանակա¬հատ¬վածը։
ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դա¬տավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույցների տնօրինման, դատական ծախսերի, գույ¬քի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի, քա¬ղա¬¬¬քա¬ցիական հայցի հարցերին։ Վերոնշյալի կապակցությամբ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով ամբաստանյալի գույքի նկատմամբ փաստացի արգելանք չի կի¬րառվել, նրա դեմ քաղա¬քա¬¬ցիական հայց չի ներկայացվել։
Դատարանը փաստում է, որ որպես դատական ծախս` Պույա Մոհամմադալի Նիքաինից հօգուտ պետական բյուջեի ենթակա է բռնագանձման դատաքիմիական փորձաքննության 2013թ. մայիսի 29-ի թիվ 13-1551 եզրակա¬ցության կազմման վրա ծախսված 27.480 ՀՀ դրամ գումար։
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման խնդրին` Դատարանը գտնում է, որ գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված, Դատարանում պահվող նյութը` գործով ամբաստանյալ Պույա Նիքաինի անձնական խուզար¬կությամբ հայտնաբերված 2,718 գրամ «մետամֆետամին» տեսակի թմրա¬միջոցը (փաստացի 2,618 գրամ, քանի որ փոր¬ձաքննութ¬յամբ ծախսվել է 0,1 գրամը) ենթակա է ոչնչացման` սույն դա¬տավճիռն օրինա¬կան ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Գնահատելով և ամփոփելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույց¬ները, ղեկավար¬վե¬լով ՀՀ քրեական դատավա¬րա¬կան օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ հոդված¬ներով՝ Դատա¬րանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց ՝
Պույա Մոհամմադալի Նիքաինին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 215-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 268-րդ հոդ¬վածի 3-ին մասով նախատեսված հանցա¬գործությունների կա¬տարման մեջ, նրա նկատ¬մամբ նշանակել պատիժ`
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 215-րդ հոդվածի 2-րդ մասով` ազա¬տազրկում 4 (չորս) տա¬րի ժամկետով` մաքսանենգության առարկա հանդի¬սա¬ցած թմրամիջոցի բռնագրավ¬մամբ,
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդ¬վածի 3-ին մասով` ազատազրկում 3 (երեք) տարի ժամ¬կետով։
Կիրառելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասը, նշանակված պա¬տիժները մաս¬նակիորեն գումարելով` Պույա Մոհամմադալի Նիքաինի նկատմամբ վերջ¬նական պատիժ նշա¬նակել ազատազրկում 5 (հինգ) տարի ժամկետով` մաքսանենգության առարկա հանդի¬սա¬ցած թմրամիջոցի բռնագրավ¬մամբ։
Պույա Նիքաինի պատժի կրման սկիզբն հաշվել 2013թ. մայիսի 28-ից, նրա նկատ¬մամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանա¬վորումը թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դա¬տավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված, Դատարանում պահվող նյութը` Պույա Նիքաինի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված 2,718 գրամ «մետամֆետամին» տեսակի թմրա¬միջոցը, ոչնչացնել` դա¬տավճիռն օրինա¬կան ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Որպես դատական ծախս` Պույա Մոհամմադալի Նիքաինից հօգուտ պետական բյուջեի բռնագանձել 27.480 (քսանյոթ հազար չորս հարյուր ութսուն) ՀՀ դրամ գումար։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեա¬կան դատարան հրապարակման օրվանից մե¬կամսյա ժամկետում։


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ