Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

05 դեկտեմբերի 2013թ. ք. Երևան

ԵԿԴ-0215/01/13

Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը հետևյալ կազմով.

նախագահող դատավոր` Մ. Մարտիրոսյան,
քարտուղար` Ա. Հովհաննիսյան,

մասնակցությամբ`
մեղադրող,
Երևանի կայազորի զինվորական
դատախազի տեղակալ Տ. Հարությունյանի,

պաշտպան Մ. Դավթյանի,

տուժող Է. Առաքելյանի,



դատարանում, դռնբաց դատական նիստում, դատական քննության արագացված կարգի կիրառմամբ քննեց գործն ըստ մեղադրանքի
Ավագ Վաղինակի Գասպարյանի`
ծնված 1984թ. հուլիսի 18-ին Կոտայքի մարզի Գողթ գյուղում, հայ, Հայաստանի Հանրապետության /այսուհետ ՀՀ/ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուրի, խնամքին ոչ ոք, պայմանագրային զինծառայող` ծառայում է ՀՀ պաշտպանության նախարարության թիվ 32822 զորամասում որպես վարորդ-էլեկտրամեխանիկ, նախկինում չդատված, բնութագրվում է դրական, հաշվառված է Կոտայքի մարզի Գողթ գյուղում, փաստացի բնակվել է Երևանի Նոր Նորքի 3-րդ զանգվածի Քոչարյան փողոցի թիվ 14 շենքի թիվ 55 բնակարանում, կալանքի տակ է 26.09.2013թ.-ից, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի 1-ին մասով։





Գործի դատավարական նախապատմությունը

Թիվ 13807413 քրեական գործը ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնում հարուցվել է 26.09.2013թ., ՀՀ քրեական օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Ավագ Վաղինակի Գասպարյանի կողմից իշխանության ներկայացուցչի նկատմամբ բռնություն գործադրելու դեպքի առթիվ։
2013թ. սեպտեմբերի 28-ին թիվ 13807413 քրեական գործն ուղարկվել է ՀՀ պաշտպանության նախարարության քննչական ծառայություն և նույն օրվա որոշմամբ ընդունվել է քննիչի վարույթ։
Նախաքննության մարմինը հիմնավորված է համարել հետևյալը.
«Գործով մեղադրյալ Ավագ Վաղինակի Գասպարյանը 2009թ. օգոստոսի 7-ից ծառայության է նշանակվել ՀՀ ՊՆ 32822 զորամասում` որպես կապի և ռադիոտեխնիկական ապահովման վաշտի կապի դաշտային հանգույցի Ռ-845 ռադիոկայանի վարորդ- էլեկտրամեխանիկ, կոչումով շարքային։
Գործով տուժող Էդգար Բարեղամի Առաքելյանը 2005թ.-ից ծառայության է անցել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության ՊՊԾ գնդի 1-ին գումարտակի 2-րդ վաշտի 2-րդ դասակում` որպես ոստիկան, կոչումով` ոստիկանության ավագ։
Գործով մեղադրյալ, շարքային Ավագ Վաղինակի Գասպարյանը 2013թ. սեպտեմբերի 25-ին ժամը 23.50-ի սահմաններում, «Մերսեդես» մակնիշի 96 AV 009 պետհամարանիշի ավտոմեքենայով Երևան քաղաքի Ագաթանգեղոսի փողոցով ալկոհոլ օգտագործած վիճակում երթևեկելիս խախտել է ճանապարհային երթևեկության կանոնները` կատարել է արագության գերազանցում, ինչը նկատել է տարածքում ծառայություն իրականացնող ՀՀ ոստիկանության ՃՈ 1-ին գումարտակի 4-րդ դասակի տեսուչ, ոստիկանության կապիտան Արմեն Յուրիկի Նանուշյանը և լուսային ու ձայնային ազդանշանով Խանջյան փողոցի «Ջոս» ակումբի մոտ կանգնեցրել է Ա.Գասպարյանին, հայտնել նրան կատարած խախտման մասին։
Ա. Գասպարյանը ներկայացել է որպես ՊՆ-ում ծառայող, խնդրել է ընդառաջել իրեն և թույլ տալ գնալ։ Կ-ն Ա. Նանուշյանը, զգալով, որ Ա. Գասպարյանը գտնվում է ալկոհոլի ազդեցության տակ, առաջարկել է նրան գնալ բուժ. հիմնարկ և ստուգել սթափության աստիճանը, որից հետո Ա. Գասպարյանը, չենթարկվելով Ա.Նանուշյանի օրինական պահանջին, ավտոմեքենայի բանալիները նետել է փողոցի հակառակ կողմը և անցել Խանջյան փողոցի հակառակ մայթ։ Ա. Նանուշյանը կապնվել է ՊՊԾ գնդի աշխատակիցներին և խնդրել է գալ, կարգի հրավիրել կարգազանց վարորդին։ Քիչ անց ՊՊԾ գնդի աշխատակիցների ժամանելուց հետո նրանց ծառայողական ավտոմեքենայով Խանջյան-Թումանյան փողոցների հատման վայրում հայտնաբերել են Ա. Գասպարյանին և առաջարկել նստել մեքենան` ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին ներկայացնելու համար։ Ավտոմեքենայում Ա. Գասպարյանը կրկին չի ենթարկվել իրենց ծառայողական պարտականությունները կատարող ՊՊԾ գնդի առաջին գումարտակի երկրորդ վաշտի ծառայողների օրինական պահանջներին, և ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին տեղափոխելու ժամանակ ոստիկանության մեքենայում սեռական բնույթի հայհոյանքներ է տվել ոստիկանության աշխատակիցների հասցեին և ավտոմեքենայի վարորդ, կարգադրիչ լիազորություններով օժտված իշխանության ներկայացուցիչ, ՀՀ ոստիկանության ՊՊԾ գնդի 1-ին գումարտակի 2-րդ վաշտի 1-ին դասակի ոստիկան, ոստիկանության ավագ Էդգար Առաքելանի նկատմամբ վերջինիս կողմից ծառայողական պարտականությունները կատարելու կապակցությամբ առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնություն է գործադրել, այն է` ձեռքով և ոտքով հարվածել է Առաքելյանի ուսին և դեմքին։»։
Ամբաստանյալ Ավագ Վաղինակի Գասպարյանին նախաքննության մարմնի կողմից մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի 1-ին մասով հետևյալ արարքի համար. «որ նա ծառայելով ՀՀ ՊՆ 32822 զորամասում որպես վարորդ-էլեկտրամեխանիկ, 2013թ. սեպտեմբերի 25-ին ժամը 23.50-ի սահմաններում, «Մերսեդես» մակնիշի 96 AV 009 պետհամարանիշի ավտոմեքենայով Երևան քաղաքի Ագաթանգեղոսի փողոցով երթևեկելիս խախտել է ճանապարհային երթևեկության կանոնները, որից հետո Երևան քաղաքի Թումանյան-Խանջյան փողոցների հատման վայրում չի ենթարկվել ՀՀ ՃՈ 1-ին գումարտակի 4-րդ դասակի տեսուչ Ա. Նանուշյանի՝ սթափության վիճակի զննություն անցնելու օրինական պահանջին, ավտոմեքենան թողնելով՝ դիմել է փախուստի։ Այնուհետև, կրկին չի ենթարկվել իրենց ծառայողական պարտականությունները կատարող ՊՊԾ գնդի առաջին գումարտակի երկրորդ վաշտի առաջին դասակի ծառայողների օրինական պահանջներին, հրաժարվել է ներկայանալ ՀՀ ոստիկանության կենտրոնականի բաժին, որից հետո ոստիկանության մեքենայում սեռական բնույթի հայհոյանքներ է տվել ոստիկանության աշխատակիցների հասցեին և կարգադրիչ լիազորություններով օժտված իշխանության ներկայացուցիչ, ՀՀ ոստիկանության ՊՊԾ գնդի 1-ին գումարտակի 2-րդ վաշտի 1-ին դասակի ոստիկան, ոստիկանության ավագ Էդգար Առաքելանի նկատմամբ վերջինիս կողմից ծառայողական պարտականությունները կատարելու կապակցությամբ առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնություն է գործադրել, այն է` ձեռքերով և ոտքերով հարվածներ հասցրել Է. Առաքելյանի դեմքին և աջ ուսին։»։
2013թ. հոկտեմբերի 29-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան։



Արագացված դատական քննություն

Ամբաստանյալ Ավագ Վաղինակի Գասպարյանը միջնորդեց դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով։ Նա հայտարարեց, որ միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է իր պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, ինքն համաձայն է մեղադրանքի հետ։
Մեղադրողը դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու դեմ չառարկեց։
Տուժող Էդ. Առաքելյանը նույնպես միջնորդության դեմ չառարկեց։
Դատարանը համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3751-րդ և 3752-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմաններն` որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին։
Դատարանը հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները` գտնում է, որ ամբաստանյալ Ավագ Վաղինակի Գասպարյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարք։
Ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների ուսումնասիրման արդյունքում պարզվել է, որ ամբաստանյալ Ավագ Գասպարյանը նախկինում դատված չի եղել, բնութագրվում է դրական։ Նրա վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Նոր Նորքի բաժնում նախապատրաստվել են նյութեր` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ և 118-րդ հոդվածներով նախատեսված արարքներ կատարելու համար։ 15.05.2012թ. որոշմամբ, նյութերով քրեական գործի հարուցումը մերժվել է` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետի հիման վրա, դիմողի բողոքի բացակայության պատճառաբանությամբ։
Քրեական գործով իրեն վերագրվող արարքն Ա. Գասպարյանը կատարել է ալկոհոլի ազդեցության տակ։


Դատարանի իրավական վերլուծությունները

Առաջադրված մեղադրանքն ամբաստանյալ Ավագ Վաղինակի Գասպարյանի կողմից ընդունելու և դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու պայմաններում` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ավագ Վաղինակի Գասպարյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, իշխանության ներկայացուցչի նկատմամբ առողջության համար ոչ վտանգավոր բռություն գործադրելը` կապված իշխանության ներկայացուցչի կողմից իր ծառայողական պարտականությունները կատարելու հետ, ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Ուսումնասիրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Ավագ Վաղինակի Գասպարյանի նկատմամբ, նրա կատարած հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը, այն, որ նա նախկինում դատված չի եղել, բնութագրվում է դրական։
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հարցը քննարկելիս` դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի 1-ին մասի 14-րդ կետի համաձայն՝ պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք է հանցանքն ալկոհոլի ազդեցության տակ կատարելը։ Նույն հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է, որ դատարանը, ելնելով հանցագործության բնույթից, կարող է ծանրացնող չհամարել այս հոդվածի 14-րդ կետում մատնանշված հանգամանքը։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը ԵԱՔԴ/0078/01/09 քրեական գործով 2009թ. դեկտեմբերի 18-ին կայացված որոշման 14-րդ և 15-րդ կետերում արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «14. (…) յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով հանցանքն ալկոհոլի ազդեցության տակ կատարելը դատարանը ծանրացնող հանգամանք պետք է համարի միայն այն դեպքում, երբ ալկոհոլի ազդեցությունը հանդիuացել է հանցանքը կատարելուն նպաuտող պայման։ Ինչ վերաբերում է պատաuխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող եւ ծանրացնող հանգամանքներին, ապա դրանք հնարավորություն են տալիu պատկերացում կազմել հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աuտիճանի եւ բնույթի, հանցավորի անձնավորության մաuին եւ ամեն մի կոնկրետ գործով անհատականացնել պատիժը։ Պատիժը մեղմացնող եւ ծանրացնող հանգամանքների ցանկի վերլուծությունը ցույց է տալիu, որ քննարկվող հանգամանքները վերաբերում են ինչպեu հանցագործությանը, այնպեu էլ հանցավորի անձնավորությանը կամ բնութագրում են հանցագործությունն ու հանցավորի անձնավորությունը միաժամանակ։ Այդ պատճառով էլ պատիժը մեղմացնող եւ ծանրացնող հանգամանքները պետք է դիտարկել որպեu հանցակազմի uահմաններից դուրu հանգամանքներ, որոնք ուղղակի կամ անուղղակի վերաբերում են հանցագործությանը կամ հանցավորի անձնավորությանը, բարձրացնում կամ իջեցնում են հաuարակական վտանգավորության աuտիճանը եւ ազդում պատժի վրա։
15. ՀՀ քրեական oրենuգրքի 63-րդ հոդվածի 2-րդ մաuի բովանդակությունից երեւում է, որ հանցանքն ալկոհոլի ազդեցության տակ կատարելը դատարանը կարող է ծանրացնող հանգամանք չհամարել` ելնելով հանցագործության բնույթից։ ՈՒuտի այդ հարցը լուծելիu դատարանը պարտավոր է հանգամանորեն պարզել եւ հաշվի առնել, թե հանցավոր արարքն իր բնույթով կապվա՞ծ է արդյոք հանցանք կատարած անձի` ալկոհոլ oգտագործած լինելու հետ։»։
Այսպիսով, ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրում, իսկ որպես նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք` դատարանը հաշվի է առնում հանցանքն ալկոհոլի ազդեցության տակ կատարելը, քանի որ ելնելով հանցագործության բնույթից` նշված հանգամանքը հանդիսացել է հանցանքը կատարելուն նպաuտող պայման։
Հաշվի առնելով գործի հանգամանքները, ինչպես նաև հանցանքն ալկոհոլի ազդեցության տակ կատարելը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ավագ Վաղինակի Գասպարյանն իր կատարած` Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի այդ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստ պատժի` ազատազրկման ձևով, քանի որ պատժի նվազ խիստ տեսակ տուգանքը տվյալ դեպքում չի կարող ապահովել պատժի նպատակները, իսկ կալանքը որպես պատիժ նշանակվել չի կարող, քանի որ ամբաստանյալ Ա. Գասպարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը։
Դատարանը գտնում է, որ իր նկատմամբ նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Ավագ Գասպարյանը պետք է կրի, քանի որ դրան խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն։
Անդրադառնալով պաշտպան Մ. Դավթյանի ճառում որպես իրավական փաստարկ մատնանշված, ԵԱՔԴ/0036/01/12 քրեական գործով Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի կողմից 10.05.2012թ. կայացված և ԵԱՆԴ/0065/01/12 քրեական գործով Երևանի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի կողմից 15.08.2012թ. կայացված դատավճիռների հիմնավորումներին` դատարանը գտնում, որ դրանք սույն քրեական գործի նկատմամբ կիրառելի չեն հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն`
«(…)
3. Յուրաքանչյուր ոք իր գործի քննության ժամանակ որպես իրավական փաստարկ իրավունք ունի մատնանշելու նույնանման փաստական հանգամանքներով մեկ այլ գործով Հայաստանի Հանրապետության դատարանի` օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտի հիմնավորումները, այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբանությունները։(…)»։
ԵԱՔԴ/0036/01/12 քրեական գործով Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի կողմից 10.05.2012թ. կայացված դատավճռով ամբաստանյալ Ա. Թովմասյանի նկատմամբ վեց ամիս ժամկետով ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առել ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, այն, որ նա առաջին անգամ հանգամանքների պատահական զուգորդմամբ կատարել է միջին ծանրության հանցանք, ընդունել է մեղքը և անկեղծորեն զղջացել է կատարած արարքի համար, նախկինում դատված չի եղել, բնութագրվում է դրական, ուսանող է, իսկ ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրել։
ԵԱՆԴ/0065/01/12 քրեական գործով Երևանի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի կողմից 15.08.2012թ. կայացված դատավճռով ամբաստանյալ Ա. Ներսիսյանի նկատմամբ տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելիս` դատարանը որպես նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ հաշվի է առել այն, որ ամբաստանյալ Ա. Ներսիսյանը նախկինում դատված չի եղել, իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել, զղջացել է կատարածի համար, խնամքի տակ ունի երկու երեխաներ, այդ թվում մեկը մինչև 14 տարեկան, բնութագրվում է դրական։ Ամբաստանյալ Ա. Ներսիսյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրել։
Այսպիսով, վերոհիշյալ քրեական գործերով ամբաստանյալների նկատմամբ տուգանքի և վեց ամիս ժամկետով ազատազրկման ձևով պատիժները նշանակելիս դատարանները հաշվի են առել ամբաստանյալների պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների առկայությունը և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը։ Ամբաստանյալ Ա. Գասպարյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առել, որ նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ առկա չեն, առկա է նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք` հանցանքն ալկոհոլի ազդեցության տակ կատարելը։ Այդ պատճառով, պաշտպանի կողմից նշված գործերով փաստական հանգամանքները և դատական ակտերի հիմնավորումները տարբեր են։
Գործով քաղաքացիական հայց չի հարուցվել, գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացվել։
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ավագ Գասպարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանավորումն ընտրված է ճիշտ և վերացվելու կամ փոփոխվելու ենթակա չէ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ հոդվածներով, դատարանը`


Վ Ճ Ռ Ե Ց

Ամբաստանյալ Ավագ Վաղինակի Գասպարյանին մեղավոր ճանաչել Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել ազատազրկման 1 /մեկ/ տարի ժամկետով, որը պետք է կրի ՀՀ արդարադատության նախարարության համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում, պատժի սկիզբը հաշվելով 2013թ. սեպտեմբերի 26-ից։
Խափանման միջոց կալանավորումը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճիռը հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան։
Դատավճիռը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով չի կարող բողոքարկվել։


ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ