Գործ
ԵԿԴ/0213/01/13

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ

ԿԵՆՏՐՈՆ ԵՎ ՆՈՐՔ-ՄԱՐԱՇ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԴԱՏԱՐԱՆ

Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

ՀՀ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը /այսուհետև` դատարան/

Նախագահությամբ դատավոր Մ. Մակյանի
Քարտուղարությամբ Կ. Կարապետյանի

Մասնակցությամբ՝
Մեղադրող Հ.Էյրամջյանի
Հանրային պաշտպան Ա.Եսայանի
Տուժողի իրավահաջորդ Ս.Կիրակոսյանի
2014թ. փետրվարի 20-ին, դռնբաց դատական նիստում, Երևան քաղաքում, դատաքննության արագացված կարգի կիրառմամբ քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`

Արթուր Ալեքսանի Արշակյանի ` ծնված 10.09.1991թ.
Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի,
ութամյա կրթությամբ, չամուսնացած, դատվածություն չունեցող, չի աշխատում, բնակվում է ք. Երևան, Սևանի փող.,54 տանը մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 120-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 118-րդ հոդվածով։

1.Գործի դատավարական նախապատմությունը
Քրեական գործով մեղադրյալ, Արթուր Արշակյանը 2013 թվականի ապրիլի 9-ին, ժամը 04։00-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Մաշտոցի պողոտա և Խորենացի փողոցների խաչմերուկում հայհոյանքները դադարեցնելու վերաբերյալ դիտողության հետ կապված վիճաբանել է Երևան քաղաքի Թաիրով փողոցի 21 տան բնակիչ Հրաչ Լևոնի Հայրապետյանի հետ, որի ընթացքում մեկ անգամ բռունցքով հարվածել է վերջինիս ծնոտին` անզգուշությամբ Հ.Հայրապետյանին պատճառելով կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր վնաս` փակ գանգուղեղային վնասվածքի ձևով, որն ուղեկցվել է ծոծրակոսկրի գծային փակ կոտրվածքով` անցումով հետին գանգափոս, գլխուղեղի ծանր աստիճանի սալջարդով, աջ ճակատ-գագաթային սուբդուրալ արյունահավաքով, դիսլոկացիան սինդրոմով, սուբարախնոիդալ արյունազեղումով, գլխուղեղի այտուցով։
Բացի այդ, Արթուր Արշակյանը 2013 թվականի ապրիլի 9-ին, ժամը 04։00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Մաշտոց-Խորենացի փողոցների խաչմերուկում ձեռքերով և ոտքերով հարվածներ է հասցրել տուժող Զալիխան Թամոյանի մարմնի տարբեր մասերին, որի արդյունքում վերջինս զգացել է ֆիզիկական ցավ։
Փաստի առթիվ Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Հ. Էյրամջյանի կողմից 2013 թվականի ապրիլի 11-ին հարուցվել է քրեական գործ։
2013 թվականի ապրիլի 20-ին Արթուր Արշակյանի նկատմամբ կայացվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին որոշում, նույն օրը Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջաններին ընդհանուր իրավասության դատարանի որոշմամբ նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը։
2013 թվականի ապրիլի 26-ին Շենգավիթի քննչական բաժնի քննիչ Վ.Սահակյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 11107013 քրեական գործն ըստ քննչական ենթակայության ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի քննչական բաժին ուղարկելու մասին։
2013 թվականի ապրիլի 30-ին ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի քննչական բաժնի քննիչ Է.Կարապետյանի կողմից թիվ 11107013 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ, իսկ 2013 թվականի մայիսի 2-ին թիվ 11107013 քրեական գործը թիվ 13201313 քրեական գործին միացնելու և նախաքննությունը թիվ 13201313 քրեական գործի վարույթում շարունակելու որոշում է կայացվել։
2013 թվականի հոկտեմբերի 26-ին Արթուր Ալեքսանի Արշակյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց՝ կալանավորումը, վերացվել է և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը։ 2013 թվականի հոկտեմբերի 27-ին որոշում է կայացվել Արթուր Ալեքսանի Արշակյանի նկատմամբ 20.04.2013 թվականին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքը վերացնելու և նրան ՀՀ քրեական օրենսգրքի 120-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 118-րդ հոդվածով նոր մեղադրանքներ առաջադրելու մասին։
2013 թվականի հոկտեմբերի 28-ին ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի քննչական բաժնի քննիչ Է.Կարապետյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 13201313 քրեական գործից թիվ 11107013 քրեական գործն անջատելու մասին, նկատի ունենալով, որ մեղադրյալ Ա.Արշակյանի ժամկետային զինվորական ծառայության պիտանելիության հարցը պետք է որոշվի Կենտրոնական բժշկական հանձնաժողովի կողմից 2013 թվականի աշնանային զորակոչի ընթացքում, մինչդեռ մեղադրյալ Ա.Արշակյանի կողմից տուժող Հ.Հայրապետյանի առողջությանը անզգուշությամբ ծանր վնաս պատճառելու ու տուժող Զ.Թամոյանին ծեծելու մասով քրեական գործի նախաքննությունը ավարտվել է և ուղարկվել դատարան։
Քրեական գործը ՀՀ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի գրասենյակ է ստացվել և մուտքագրվել 01.11.2013թ.-ին։
2.Արագացված դատական քննություն
Մինչև դատաքննությունը սկսելն ամբաստանյալ Արթուր Ալեքսանի Արշակյանը միջնորդել է դատաքննությունն անցկացնել արագացված կարգով և հայտարարել, որ միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված կարգով դատաքննություն անցկացնելու հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքներն իրեն պարզ են, համաձայն է մեղադրանքների հետ և առաջադրված մեղադրանքներիում իրեն մեղավոր է ճանաչում լիովին։
Գործով մեղադրական եզրակացությունը հաստատող դատախազ Թ.Միրզաբեկյանը մեղադրական եզրակացությունը հաստատելիս չի առարկել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու դեմ, իսկ դատարանում մեղադրանքը պաշտպանող դատախազ Հ.Էյրամջյանը օգտվելով իր դատավարական իրավունքից, դատարանում փոխելով նախկինում դատախազի կողմից այդ առումով ունեցած դիքրորոշումը, հայտնել է, որ չի առարկում արագացված կարգով դատաքննություն անցկացնելու դեմ։
Դատարանը, համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1 և 375.2 հոդվածներով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին։
Դատարանը, հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները` մեղադրյալի, գործով տուժողի, տուժողի իրավահաջորդի, վկաների ցուցմունքները, մեղադրյալ Արթուր Արշակյանի մասնակցությամբ կատարված քննչական փորձարարության արձանագրությունը, անձին ճանաչման ներկայցնելու մասին կազմված արձանագրությունը, դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 567/հ եզրակացությունը, դատաբժշկական լրացուցիչ փորձաքննության թիվ 713/հ եզրակացությունը, գտավ, որ ամբաստանյալ Արթուր Ալեքսանի Արշակյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 120-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 118-րդ հոդվածով նախատեսված հանցավոր արարքները։
3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Դատարանը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի դրույթներին համապատասխան, հետազոտելով և գնահատելով ապացույցներն իրենց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից` հիմնված ներքին համոզմամբ, ապացուցված է համարում ամբաստանյալ Արթուր Ալեքսանի Արշակյանին մեղսագրված հանցագործությունների կատարումն ամբողջությամբ, որի համար վերջինս ենթակա է պատժի։
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում ինչպես ամբաստանյալի կողմից կատարած հանցագործության բնույթն ու հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
Դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասի 9-րդ կետի համաձայն՝ ամբաստանյալ Արթուր Ալեքսանի Արշակյանի արարքում նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում հանցագործության բացահայտելուն աջակցելը, իսկ 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասով՝ նրա վատառողջ լինելու հանգամանքը, այն, որ Արթուր Արշակյանի ձախ երիկամը հեռացված է և նա գտնվում է դիսպանսեր հսկողության տակ` հիմք «Երեխաների և դեռահասների առողջության ինստիտուտ» Արաբկիրի բժշկական համալիր կենտրոնի կողմից տրված բժշկական եզրակացության ամբուլատոր քարտի էպիկրիզները։ Նույն հոդվածի նույն մասի համաձայն՝ կատարած հանցանքի վերաբերյալ նախաքննության ժամանակ խոստովանական ցուցմունքներով հանդես գալը, կատարած հանցանքի համար դատարանում անկեղծորեն զղջալը։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը, հատոր 1-ին գ.թ. 127/
Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի համաձայն ամբաստանյալ Արթուր Ալեքսանի Արշակյանի արարքում նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Ելնելով գործի հանգամանքներից, ինչպես նաև հիմք ընդունելով ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին կետի դրույթը, համաձայն որի՝ «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի, համապատաuխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար», ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ կետի դրույթը, համաձայն որի՝ «Պատժի նպատակն է վերականգնել uոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպեu նաև կանխել հանցագործությունները» և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասը` համաձայն որի՝ «Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով», դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Արթուր Ալեքսանի Արշակյանի կողմից կատարված արարքների համար նրա նկատմամբ պետք է պատիժներ նշանակվեն տուգանքի ձևով։

Անդրադառնալով նշանակված պատիժներն ամբաստանյալ Արթուր Ալեքսանի Արշակյանի կողմից կրելու հարցին, հաշվի առնելով վերջինիս՝ 2013 թվականի ապրիլի 18-ից մինչև 2013 թվականի հոկտեմբերի 26-ը ընկած ժամանակահատվածում 6 ամիս 8 օր կալանքի տակ գտնվելու հանգամանքը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 5-րդ մասի կիրառմամբ, համաձայն որի` «Մինչև դատական քննությունը կալանքի տակ գտնվող անձի նկատմամբ տուգանքի, որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու ձևով պատիժ նշանակելիս դատարանը, հաշվի առնելով կալանքի տակ պահելու ժամկետը, մեղմացնում է նշանակված պատիժը կամ լրիվ ազատում պատիժը կրելուց» դատարանը գտնում է, որ նա պետք է ազատվի տուգանքի ձևով նշանակված վերջնական պատժից։
Քննվող քրեական գործով հայցվոր Սուսաննա Կիրակոսյանը 05.02.2014թ-ի դատական նիստի ժամանակ ներկայացրել է հայցադիմում որում նշել է իրեն պատճառված վնասի չափը` 1.000.000 ՀՀ դրամ, և խնդրել է պատասխանողից հօգուտ իրեն բռնագանձել այն։ 20.02.2014 թվականի դատական նիստի ժամանակ հայցոր` Սուսաննա Կիրակոսյանը հստակեցնելով իր կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցը, խնդրել է ամբաստանյալ Արթուր Արշակյանից հօգուտ իրեն բռնագանձել 500.000 ՀՀ դրամ, քանի որ ըստ իր կատարած վերահաշվարկի իրեն պատճառվել է 500.000 ՀՀ դրամի չափով վնաս։ Ամբաստանյալ Արթուր Արշակյանը ընդունել է հայցվորի կողմից ներկայացված հայցն ամբողջությամբ և նույն դատական նիստի ժամանակ հայցվորին փոխհատուցել է 100.000 ՀՀ դրամ, որից հետո հայցվորը խնդրել է ամբաստանյալից հօգուտ իրեն բռնագանձել 400.000 ՀՀ դրամ։
Դատարանը, քննության առնելով տուժողի իրավահաջորդի կողմից Արթուր Արշակյանի դեմ ներկայացված հայցապահանջը, գտնում է, որ այն ենթակա է բավարարման` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 154-րդ հոդվածի համաձայն` քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը հարուցվում, ապացուցվում և լուծվում է նույն օրենսգրքի դրույթներով սահմանված կանոններով։ Քաղաքացիական դատավարության օրենսդրության նորմերի կիրառումը թույլատրվում է, եթե դրանք չեն հակասում քրեական դատավարության օրենսգրքին, և քաղաքացիական հայցով վարույթի համար անհրաժեշտ են կանոններ, որոնք նախատեսված չեն այդ օրենսգրքով։
Քաղաքացիական հայցով որոշումն ընդունվում է քաղաքացիական օրենսդրության նորմերին համապատասխան։
ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 1058-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ քաղաքացու անձին կամ գույքին, ինչպես նաև իրավաբանական անձի գույքին պատճառված վնասը լրիվ ծավալով ենթակա է հատուցման այն պատճառած անձի կողմից։ Վնասի հատուցման պարտականությունն օրենքով կարող է դրվել վնաս չպատճառած անձի վրա։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 58-րդ հոդվածի համաձայն` տուժող է ճանաչվում այն անձը, ում քրեական օրենսգրքով չթույլատրված արարքով անմիջականորեն պատճառվել է բարոյական, ֆիզիկական կամ գույքային վնաս, իսկ տուժողի իրավահաջորդը վերջինիս՝ որոշակի իրավունքներով, այդ թվում քաղ. հայց ներկայացնելու, օժտված անձն է։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 60-րդ հոդվածը սահմանում է, որ քաղաքացիական հայցվոր է ճանաչվում քրեական գործով վարույթի ընթացքում հայց ներկայացրած ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձը, որի նկատմամբ բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ նրան քրեական օրենսգրքով չթույլատրված արարքով պատճառվել է քրեական դատավարության կարգով հատուցման ենթակա գույքային վնաս։
Ըստ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 158-րդ հոդվածի 2-րդ մասի` քաղաքացիական հայցը հարուցվում է կասկածյալի, մեղադրյալի կամ նրա դեմ, ում վրա կարող է գույքային պատասխանատվություն դրվել մեղադրյալի գործողությունների հետևանքով։
Շարադրվածից հետևում է, որ քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի առարկան է կազմում հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը, որի հատուցման մասին պահանջը հայցվորը ներկայացնում է մեղադրյալին կամ նրա գործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձին։
Քաղաքացիական հայցի առարկայի որոշման համար անհրաժեշտ է, որպեսզի վնասն անմիջականորեն հանցագործությամբ պատճառված լինի։
Վերոգրյալ հանցագործությունները ամբաստանյալի կողմից կատարելու փաստն ապացուցված համարելով և քննության առնելով տուժողի իրավահաջորդ` Սուսաննա Կիրակոսյանի կողմից ընդդեմ Արթուր Արշակյանի ներկայացված քաղաքացիական հայցը, դատարանը գտնում է, որ այն ենթակա է բավարարման ամբողջությամբ` 400.000 ՀՀ դրամի չափով, որպես ամբաստանյալ Արթուր Արշակյանի կողմից հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված վնասի փոխհատուցում։
Դատարանն անդրադառնալով Արթուր Ալեքսանի Արշակյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի` չհեռանալու մասին ստորագրության հարցին, գտնում է, որ այն պետք է վերացվի։

4. Եզրափակիչ մաս

Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ Քր. դատ. օր-ի 357-360, 365, 369-373 375.1-375.4-րդ հոդվածներով, դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Արթուր Ալեքսանի Արշակյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 120-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 118-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ։
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 120-րդ հոդվածի 1-ին մասով Արթուր Ալեքսանի Արշակյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք` ՀՀ-ում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի հարյուրապատիկի` 100.000 /հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով։
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով պատիժ նշանակել տուգանք` ՀՀ-ում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի հիսնապատիկի` 50.000 /հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կարգով, հանցանքների համակցությամբ պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով Արթուր Ալեքսանի Արշակյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք` ՀՀ-ում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի հարյուրհիսնապատիկի` 150.000 /հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով։
Հաշվի առնելով Արթուր Ալեքսանի Արշակյանի` 2013թ. ապրիլի 18-ից մինչև 2013թ. հոկտեմբերի 26-ն ընկած ժամանակահատվածում 6 ամիս 8 օր կալանքի տակ գտնվելու հանգամանքը, ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 5-րդ մասի կիրառմամբ վերջինիս ազատել տուգանքի ձևով նշանակված վերջնական պատժից։
Արթուր Ալեքսանի Արշակյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, վերացնել։
Տուժողի իրվահաջորդ Սուսաննա Գրիշայի Կիրակոսյանի կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցը բավարարել՝
ամբաստանյալ Արթուր Ալեքսանի Արշակյանից հօգուտ տուժողի իրվահաջորդ Սուսաննա Գրիշայի Կիրակոսյանի բռնագանձել 400.000 ՀՀ դրամ՝ որպես հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցում։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում։
Դատավճիռը չի կարող բողոքարկվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին կետի կարգով։

Դ Ա Տ Ա Վ Ո Ր Մ. Մ Ա Կ Յ Ա Ն