ԵԿԴ/0211/01/13


Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
04 հունիսի 2014թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների
ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը`

նախագահությամբ`
դատավոր Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ` Ա.ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆԻ
Մ.ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ
Ս.ՄԱՆՈՒԿՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
մեղադրող Վ.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ
տուժողներ Ա.ՔԵՇԻՇՅԱՆԻ
Վ.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ
տուժողների ներկ. Հ.ԱՆԱՆՅԱՆԻ
ամբաստանյալ Մ.ՄԱԼՈՅԱՆԻ
պաշտպաններ Հ.ԳԱԼՍՏՅԱՆԻ
Ա.ՖԱՆՅԱՆԻ

դատարանում` դռնբաց դատական նիստում, քննեց գործն ըստ մեղադրանքի Մարատ Դավթի Մալոյանի` ծնված 04.06.1977թ. Ադրբեջանի Խալնար քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ամուսնացած, խնամքին՝ 2 անձ, բարձրագույն կրթությամբ, առողջ, չի աշխատում, չդատված, բնակվում է` ք.Երևան, Գ.Մահարու փողոց, հ. 98 տուն, արգելանքի տակ չէ, մեղա-դըրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով։
Գործի դատավարական նախապատմությունը.

ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Կենտրոնականի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Մխիթարյանը 14.11.2012թ. որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով հարուցել է թիվ 15121312 քրեական գործը և այն ընդունել իր վարույթ։
Որպես խափանման միջոց` մեղադրյալի նկատմամբ ընտրվել է ստորագրություն չհեռա-նալու մասին։
Քննիչի 29.08.2013թ. որոշմամբ Մ.Մալոյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մե-ղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով։
ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Կենտրոնականի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Միրզոյանը 01.10.2013թ. որոշմամբ թիվ 15121312 քրեական գործն ընդունել է իր վարույթ։
ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Կենտրոնականի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա.Մխիթարյանը 14.10.2013թ. որոշմամբ թիվ 15121312 քրեական գործն ընդունել է իր վա-րույթ։
2013թ. հոկտեմբերի 29-ին թիվ 15121312 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրա-վասության առաջին ատյանի դատարան` ըստ էության քննելու համար։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասու-թյան առաջին ատյանի դատարանի (դատավոր Գ.Պողոսյան) 2013թ. նոյեմբերի 1-ի որոշմամբ Մարատ Դավթի Մալոյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով քրեական գործն ընդունվել է վարույթ, իսկ 2013թ. նոյեմբերի 18-ի որոշմամբ նշանակ-վել է դատաքննության։
Ամբաստանյալ Մ.Մալոյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա. «առանձնապես խոշոր չափերի հասնող ուրիշի գույքը խարդախությամբ հափշտակելու դիտավորությամբ սեփականության ի-րավունքով իրեն պատկանող «Վազ 21728-138 Լադա Պրիորա» մակնիշի 71UV001 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան 2012թ-ի հոկտեմբերի 19-ին 3.300.000 ՀՀ դրամով գրավադրել է Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծ փողոցի 13/10 հասցեում գործող՝ «Թրեյդեր» ՍՊ ընկերությանը պատկանող, գրավատանը։ Այնուհետև, գրավը մուծելուց հետո ավտոմեքենան վաճառելու պա-տըրվակով հանցավոր մտադրություն է ունեցել կատարել խարդախություն, այն է` վերցնել «Վազ 21728-138 Լադա Պրիորա» մակնիշի 71UV001 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենա-յի վաճառքի համար նախատեսված գումարը և չտրամադրել ավտոմեքենան գնորդներին, որը դրսևորվել է ներքոհիշյալ գործողություններով.
Այսպես, Մարատ Դավթի Մալոյանը գնորդներ՝ նախկինում միևնույն թաղամասի բնակիչ, ծանոթ Վարուժան Վազգենի Դանիելյանի և վերջինիս բարեկամ Արթուր Սպարտակի Քեշիշյանի հետ 2012թ.-ի հոկտեմբերի 23-ին` առավոտյան ժամը 11։00-ի սահմաններում, հանդիպել է Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծ փողոցի 13/10 հասցեում գործող՝ «Թրեյդեր» ՍՊԸ-ին պատկանող, գրա-վատանը, որտեղ Վարուժան Դանիելյանից ստացել է գրավը մուծելու համար նախատեսված 3.321.000 ՀՀ դրամին համարժեք 8.200 ԱՄՆ դոլար։ Բացի այդ, Վարուժան Դանիելյանը՝ որպես ավտոմեքենայի գնման գումար, Մարատ Մալոյանին է փոխանցել ևս 121.500 ՀՀ դրամին հա-մարժեք 300 ԱՄՆ դոլար։ Մարատ Դավթի Մալոյանը, նույն օրը գրավատանը մարելով պարտքը և վերցնելով ավտոմեքենան արգելանքից հանելու համար անհրաժեշտ փաստաթղթերը, այն դուրս է բերել գրավատան պահեստից և իր հանցավոր մտադրությունը քողարկելու, գնորդներ Վարուժան Դանիելյանին և Արթուր Քեշիշյանին վերջնականապես մոլորեցնելու նպատակով չա-րաշահել է նրանց վստահությունը, որը դրսևորվել է գրավատանը գումարը մուծելուց հետո անձ-նագիրը, ավտոմեքենայի տեխնիկական վկայականը և սեփականության փաստաթղթերը Վարու-ժան Դանիելյանին տրամադրելով, խախտել է վերջիններիս հետ առկա նախնական պայմանա-վորվածությունը` գրավը մուծելուց հետո մեքենան ՀՀ ոստիկանության քննման հաշվառման բա-ժին տեղափոխելու, առքուվաճառքի պայմանագիր կնքելու և ավտոմեքենայի անվանափոխութ-յուն կատարելու մասով, և «Վազ 21728-138 Լադա Պրիորա» մակնիշի 71UV001 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան չի տրամադրել փաստացի գնորդներին` Վարուժան Դանիելյանին և Արթուր Քեշիշյանին, խուսափել վերջիններիս հետ հանդիպելուց և խաբեությամբ տիրացել է առանձնապես խոշոր չափերի՝ 3.442.500 ՀՀ դրամին համարժեք 8.500 ԱՄՆ դոլարին»։

Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքները.

Դատաքննությամբ պարզվեց, որ ամբաստանյալ Մ.Մալոյանը 2012թ. օգոստոսին տուժող Վ.Դանիելյանի հետ պայմանավորվել է 8.500 ԱՄՆ դոլարով նրան վաճառել սեփականության իրավունքով իրեն պատկանող` 2011թ. արտադրության «Վազ 21728-138» մակնիշի (Լադա Պրի-որա) 71UV001 հաշվառման համարանիշով ավտոմեքենան։ Նրանք նաև պայմանավորվել են, որ ավտոմեքենայի արժեքի մի մասը տուժող Վ.Դանիելյանը պետք է վճարի նույն օրը, իսկ մնա-ցածը՝ երկու օր հետո։ Վերջինս, իր ունեցած գումարին ավելացնելով ընկերոջ՝ տուժող Արթուր Քեշիշյանի եղբայր Գրիգորից վերցրած գումարը, պայմանավորված գումարը տվել է ամբաս-տանյալին։ Սակայն հաջորդ օրն ամբաստանյալը զանգահարել է տուժող Վ.Դանիելյանին և, ասելով, որ փոշմանել է ու չի ցանկանում վաճառել ավտոմեքենան, նույն օրը հանդիպել է նրան, վերադարձրել է նրանից վերցրած գումարը՝ լրացուցիչ վճարելով 100 ԱՄՆ դոլար, ու վերցրել է նրա ավտոտնակում թողած ավտոմեքենան։
2012թ. հոկտեմբերին ամբաստանյալը կրկին տուժող Վ.Դանիելյանին առաջարկել է գնել նույն ավտոմեքենան՝ տեղեկացնելով, որ այն 8.200 ԱՄՆ դոլարի դիմաց գրավադրել է ք.Երևանի Տիգրան Մեծի փողոցի 13/10 հասցեում գործող՝ «Թրեյդեր» ՍՊ ընկերությանը պատկանող, գրա-վատանը։ Վերջինս, զննելով ավտոմեքենան, համաձայնվել է այն գնել՝ դրա համար նորից առա-ջարկելով 8.500 ԱՄՆ դոլար։ Տուժող Վ.Դանիելյանը, նպատակ ունենալով գնելուց հետո վերա-վաճառել նշված ավտոմեքենան, այն միասին գնելու առաջարկ է արել ընկերոջը՝ տուժող Ար-թուր Քեշիշյանին։ Վերջինիս համաձայնությունն ստանալուց հետո՝ նրանք 2012թ. հոկտեմբերի 23-ին՝ ժամը 11-ի սահմաններում, ամբաստանյալի հետ գնացել են վերը նշված գրավատուն, որ-տեղ վճարել են գրավի գումարը՝ 8.200 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 3.321.000 դրամը, իսկ մնացած՝ 121.500 դրամին համարժեք 300 ԱՄՆ դոլարը տվել են ամբաստանյալին։
Գրավատան աշխատակիցը՝ վկա Հարություն Կարապետյանը, ամբաստանյալին տալով ավտոմեքենան արգելանքից հանելու համար անհրաժեշտ փաստաթղթերը, զանգահարել է վկա Արթուր Մելքոնյանին և հանձնարարել է թույլատրել ավտոմեքենան դուրս բերել գրավատան պահեստից։ Քանի որ վերջինս տեղեկացրել է, որ զբաղված է և կարող է միայն երկու ժամ հետո գնալ պահեստ, տուժողները, ամբաստանյալից ստանալով ավտոմեքենան արգելանքից հանելու վերաբերյալ անհրաժեշտ փաստաթղթերը, պայմանավորվել են, որ նա տուժող Ա.Քեշիշյանի հետ գնա ու տնից վերցնի իր անձնագիրն ու ավտոմեքենայի պահեստային բանալին, իսկ տու-ժող Վ.Դանիելյանը նրանց սպասի ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության հաշվառման-քննման ստորաբաժանումում՝ տուժող Ա.Քեշիշյանի անվամբ ավտո-մեքենան վերահաշվառելու համար։
Ամբաստանյալը, տուժող Ա.Քեշիշյանի հետ գնալով իր բնակության շենքի մոտ, բարձ-րացել է բնակարան, վերադառնալուց հետո տուժող Ա.Քեշիշյանին է տվել իր անձնագիրն ու, ասելով, որ ավտոմեքենայի պահեստային բանալին չի գտել, նրա հետ պայմանավորվել է հան-դիպել մեկ ժամ անց՝ վերը նշված ստորաբաժանումում։
Սակայն այդ ընթացքում ամբաստանյալը գնացել և գրավատան պահեստից ստացել է արդեն իսկ տուժողներին վաճառած ավտոմեքենան և, այն չհանձնելով տուժողներին ու չվերա-դարձնելով նրանց վճարած գումարները, խուսափել է նրանց հետ հանդիպելուց ու հեռախոսա-զանգերին պատասխանելուց, ինչի պատճաով տուժողները դիմել են նրա հորն ու եղբորը, իսկ երկու օր անց՝ ոստիկանություն։
Հետագա օրերի ընթացքում ամբաստանյալը դիմել է վերը նշված գրավատուն և խնդրել է իրեն կրկնակի տրամադրել տուժողներին վաճառած ավտոմեքենան արգելանքից հանելու վե-րաբերյալ համապատասխան փաստաթուղթ։ Վկա Հ.Կարապետյանը սկզբում մերժել է նրան և այդ մասին տեղեկացրել է տուժող Վ.Դանիելյանին, բայց հետո ամբաստանյալին տրամադրել է նրա խնդրած փաստաթուղթը, որով նա գնացել է վերը նշված հաշվառման բաժին ու ցանկացել է հանել ավտոմեքենայի վրա դրված կալանքը, սակայն բռնվել է ոստիակնության աշխատակից-ների կողմից։

Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.

ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում ամ-բաստանյալն իրեն մեղավոր չճանաչեց, պատճառաբանելով, որ տուժողներից խարդախությամբ գումար հափշտակելու դիտավորություն չի ունեցել։
Ամբաստանյալ Մ.Մալոյանի ցուցմունքի համաձայն՝ 2012թ. օգոստոսին ունենալով փողի կարիք, տուժող Վ.Դանիելյանին առաջարկել է գնել սեփականության իրավունքով իրեն պատ-կանող Լադա-Պրիորա տեսակի ավտոմեքենան։ Վերջինս դրա համար առաջարկել է 8.500 ԱՄՆ դոլար, ինչին համաձայնվել է կարիքի մեջ լինելու պատճառով։ Սակայն տուժող Վ.Դանիելյանն ասել է, որ կարող է նույն օրը գումարի մի մասը տալ՝ մյուս մասը խոստանալով տալ երկու օր հե-տո։ Նրանից խնդրել է իրեն վճարել 6.500 ԱՄՆ դոլար, ինչն ստանալուց հետո իր ավտոմեքե-նան թողել է նրա ավտոտնակում։ Սակայն հաջորդ օրը տուժող Վ.Դանիելյանից վերցրած գու-մարը վերադարձրել է նրան և, որպես «մաղարիչա» տալով լրացուցիչ 100 ԱՄՆ դոլար, ասել է, որ փոշմանել է, չի վաճառում ավտոմեքենան, ու հետ է վերցրել այն։
2013թ. հոկտեմբերին կրկին գտնվել է ֆինանսական վատ վիճակում, ինչի պատճառով ք.Երևանի Տիգրան Մեծի փողոցում գտնվող գրավատանը 3.300.000 ՀՀ դրամով գրավադրել է իր նույն ավտոմեքենան, իսկ հոկտեմբերի 23-ին տուժող Վ.Դանիելյանին կրկին առաջարկել է գնել այն՝ ասելով, որ ավտոմեքենան գտնվում է գրավատանը։ Վերջինս, գրավատան պահեստում զննելով ավտոմեքենան, կրկին առաջարկել է դրա իրական արժեքից ցածր գին՝ 8.500 ԱՄՆ դո-լար, ինչին ստիպված համաձայնվել է։
Նույն օրը տուժող Վ.Դանիելյանի և նրա ընկերոջ՝ տուժող Ա.Քեշիշյանի հետ գնացել են վերը նշված գրավատուն, որտեղ վճարել են իր պարտքը՝ 3.300.000 դրամ, և տուժող Վ.Դանիել-յանից ստացել է մնացած 300 ԱՄՆ դոլարը։
Գրավատան աշխատող Հ.Կարապետյանը տվել է ավտոմեքենան արգելանքից հանելու փաստաթուղթ և զանգահարել է պահեստ ու հանձնարարել է թույլատրել ավտոմեքենան հանել պահեստից։ Սակայն պահեստի աշխատող Արթուրը պատասխանել է, որ զբաղված է ու կարող է երկու ժամ հետո լինել պահեստում։ Այդ պատճառով տուժողների հետ պայմանավորվել են եր-կու ժամ հետո հանդիպել և ավտոմեքենան հանել պահեստից։
Տուժողներից բաժանվելուց հետո իրեն է զանգահարել ընկերն ու ասել, որ իր ավտոմեքե-նան կարող են վաճառել 10.000 ԱՄՆ դոլարով, ինչն էականորեն ավելի բարձր է եղել Վ.Դանիել-յանի առաջարկած գնից։ Թեև մինչ այդ ավտոմեքենան տուժողներին չհանձնելու նպատակ չի ունեցել, սակայն ընկերոջ զանգից հետո որոշել է ավտոմեքենան վաճառել թանկ գնով ու վերա-դարձնել տուժողների գումարը, քանի որ համոզված է եղել, որ եթե այդ մասին խնդրի Վ.Դանի-ելյանին, նա այլևս չի համաձայնվի դրան։ Չնայած դրան, ընկերը հեռախոսով խոսել է Վ.Դանի-ելյանի հետ և, ասելով, որ ավտոմեքենայի հետ կապված խնդիրներ կան, խնդրել է սպասել։
Վերը նշված նպատակով գնացել և պահեստից հանել է ավտոմեքենան, ու քանի որ չի հի-շել, որ փաստաթղթերը մոռացել և թողել է տուժողների ավտոմեքենայի մեջ, հանել է նոր անձնա-գիր ու ավտոմեքենայի տեխնիկական անձնագիր, մի քանի անգամ դիմել է գրավատան աշխա-տող Հարութին ու խնդրել է տալ ավտոմեքենան կալանքից հանելու փաստաթուղթ, և երբ ստացել է այն, գնացել է ավտոմեքենաների հաշվառման ստորաբաժանում՝ ցանկանալով արգելանքից հանել իր ավտոմեքենան։ Սակայն տեղում իրեն բռնել են ոստիկանները և պարզվել է, որ Վ.Դա-նիելյանն արդեն իսկ արգելանքից հանած է եղել ավտոմեքենան, բայց հանձնարարված է եղել դրա հետ կապված որևէ գործարք չկատարել՝ ինչի մասին ինքը չի իմացել։
Եթե գրավատնից հետո անմիջապես վերցնեին ավտոմեքենան, ապա այն պայմանա-վորված գնով պետք է հանձներ Վ.Դանիելյանին, սակայն դա տեղի չի ունեցել և այդ ընթացքում ստացած հեռախոսազանգի ու առաջարկի պատճառով որոշել է ավտոմեքենան վաճառել թանկ գնով և վերադարձնել տուժողների գումարը, քանի որ Վ.Դանիելյանը, օգտվելով իր վիճակից, ցանկացել է իրական գնից շատ էժան գնել իր ավտոմեքենան։
Տուժող Վարուժան Դանիելյանի ցուցմունքի համաձայն՝ 2012թ.ի օգոստոսին ամբաս-տանյալի հետ հանդիպել է ավտոշուկայում, որտեղ նա ցանկացել է 10.000 կամ 10.500 ԱՄՆ դո-լարով վաճառել իր ավտոմեքենան։ Օրվա վերջում նա« ասելով, որ իրեն շտապ գումար է հար-կավոր« իրեն առաջարկել է 9.000 ԱՄՆ դոլարով գնել ավտոմեքենան« սակայն հրաժարվել է և դրա համար առաջարկել է 8.500 ԱՄՆ դոլար, ինչին ամբաստանյալը համաձայնվել է։ Մոտ 2 ժամ անց ամբաստանյալը, զանգահարելով ու գալով իրենց տուն, առաջարկել է ավտոմեքենայի համար վճարել 8.500 ԱՄՆ դոլար՝ խոստանալով դրա փաստաթղթերը տալ առաջիկա երկու-շաբթի օրը։ Քանի որ այդքան կանխիկ գումար չի ունեցել, այդ մասին ասել է ամբաստանյալին, ով խնդրել է տալ գոնե 6.500 դոլար՝ ասելով, որ այդ պահին իրեն նշված չափով գումար է հար-կավոր։ Այդ պատճառով դիմել է ընկերոջ՝ Արթուր Քեշիշյանի եղբայր Գրիգորին և նրանից վեր-ցըրել է պակասող գումարը՝ խոստանալով հաջորդ օրը բանկից ստանալ ու վերադարձնել այն։ Ստանալով գումարը՝ ամբաստանյալը ստացական է տվել իրեն և ավտոմեքենան թողել է իր ավ-տոտնակում։ Սակայն հաջորդ օրը նա զանգահարել է և, ասելով, որ պլանները փոխվել են ու այլևս չի վաճառում ավտոմեքենան, որոշ ժամանակ անց իրենց տանը վերադարձրել է վերցրած գումարը՝ որպես գործարքի չկայացման համար փոխհատուցում, վճարելով 100 ԱՄՆ դոլար։ Պատռելով նրա գրած ստացականը՝ վերադարձրել է նրա ավտոմեքենան։
2012թ. հոկտեմբերին ամբաստանյալը նորից զանգահարել է իրեն և ասել, որ որոշել է 9.000 ԱՄՆ դոլարով վաճառել ավտոմեքենան։ Նրա առաջարկին չի համաձայնվել և իր հերթին ավտոմեքենայի համար առաջարկել է վճարել 8.500 ԱՄՆ դոլար։ Հաջորդ օրն ամբաստանյալը հեռախոսով հայտնել է, որ համաձայն է իր առաջարկին և տեղեկացրել է, որ ավտոմեքենան գտնվում է գրավատանը։ Դրանից հետո՝ երեկոյան, երկաթգծի կայարանի մոտ գտնվող պահես-տում զննել է այնտեղ պահվող ավտոմեքենան և ամբաստանայլի հետ պայմնավորվել են հա-ջորդ առավորտյան գնալ գրավատուն, մարել նրա պարտքը, ավտոմեքենան հանել հաշվառու-մից և գրանցել Արթուր Քեշիշյանի անվամբ, քանի որ վերջինիս հետ որոշած են եղել գնելուց հե-տո վերավաճառել ամբաստանյալի ավտոմեքենան։
2012թ. հոկտեմբերի 23-ին՝ պայմանավորված ժամին, Արթուրի հետ գնացել են Տ.Մեծի փողոցում գտնվող գրավատուն, ուր եկել է նաև ամբաստանյալը։ Ա.Քեշիշյանի հետ գրավատան աշխատող Հարութին վճարել են ամբաստանյալի վերցրած գումարը՝ 8.200 ԱՄՆ դոլարին հա-մարժեք դրամը, իսկ մնացած 300 դոլարը տվել է ամբաստանյալին։ Հարութն ավտոմեքենայի և այն արգելանքից հանելու հետ կապված բոլոր փաստաթղթերը տվել է ամբաստանյալին, ով դրանք հանձնել է իրեն, և Ա.Քեշիշյանի հետ գնացել է իր տուն՝ անձնագիրն ու ավտոմեքենայի պահեստային բանալին վերցնելու համար, իսկ ինքը գնացել է ավտոմեքենաների հաշվառման-քննման ստորաբաժանում, որտեղ պետք է հերթ պահեր ու սպասեր ամբաստանյալին ու Արթու-րին, քանի որ գրավատան պահեստի աշխատողը մինչ այդ ասած է եղել, որ զբաղված է և կարող է պահեստում լինել մեկ ու կես ժամ հետո։
Որոշ ժամանակ անց Ա.Քեշիշյանը միացել է իրեն և, տեղեկացնելով, որ ամբաստանյալը կգա մեկ ժամից, ասել է, որ նա իրեն է տվել անձնագիրը, բայց չի գտել ավտոմեքենայի պահես-տային բանալին։ Սահմանված ժամն անցնելուց հետո զանգահարել է ամբաստանյալին, սա-կայն նա ասել է, որ զբաղված է ու կզանգի 2 րոպեից։ Դրանից հետո նա չի զանգահարել, որի համար ինքը նորից է զանգահարել նրան« բայց պատասխանել է մեկ այլ տղամարդ, ով ասելով, որ ավտոմեքենայի հետ կապված խնդիրներ կան և այն հանել են պահեստից, առաջարկել է հանդիպել ու վերադարձնելու պայմանով մի պահ հետ տալ ավտոմեքենայի փաստաթղթերը։ Սակայն այդ հանդիպումը չի կայացել, որից հետո գնացել են գրավատուն ու տեղեկացրել կա-տարվածի մասին, այնուհետև հանդիպել են ամբաստանյալի հորն ու եղբորը, նրանց պատմել են, թե ինչ է տեղի ունեցել և առաջարկել են իրենց գումարը վերադարձնելու դեպքում հետ տալ ավտոմեքենայի փաստաթղթերը։ Բայց նրանք պատասխանել են, որ ամբաստանյալի հետ եր-կար ժամանակ կապ չունեն և առաջարկել են ինքնուրույն լուծել հարցերը՝ գործ չունենալով իրենց հետ։
Քանի որ դրանից հետո ամբաստանյալը խուսափել է իրենցից, հոկտեմբերի 26-ին դիմել են ոստիկանություն և հանձնել են ավտոմեքենայի փաստաթղթերը։
Ամբաստանյալի հետ գործարքը կատարելու պահին նրա ավտոմեքենայի շուկայական արժեքը եղել է մոտավորապես 9200-9500 ԱՄՆ դոլար։
Դատաքննության ընթացքում իրենց պատճառված նյութական վնասն ամբողջությամբ վերականգնվել է և որևէ պահանջ չունի ամբաստանյալից։
Տուժող Արթուր Քեշիշյանի նույնաբովանդակ ցուցմունքի համաձայն՝ ինքն ընկերոջ` Վա-րուժան Դանիելյանի հետ 2012թ. հոկտեմբերի 23-ին 8.500 ԱՄՆ դոլարով գնել է ամբաստանյա-լի «Լադա Պրիորա» մակնիշի ավտոմեքենան, որը գտնվել է գրավատանը։ Սակայն ամբաս-տանյալը նշված ավտոմեքենան առանց իրենց հանել է գրավատան պահեստից և, խուսափելով իրենցից, այն չի հանձնել իրենց ու չի վերադարձրել իրենց վճարած գումարները, որի համար հոկտեմբերի 26-ին դիմել են ոստիկանություն և հանձնել ավտոմեքենայի փաստաթղթերը։
Դատաքննության ընթացքում իրենց պատճառված նյութական վնասն ամբողջությամբ վերականգնվել է և որևէ պահանջ չունի ամբաստանյալից։
Վկա՝ «Թրեյդեր» ՍՊ ընկերության գրավատան գանձապահ, Հարություն Կարապետյա-նի ցուցմունքի համաձայն՝ ամբաստանյալ Մ.Մալոյանը 2012թ. հոկտեմբեր 19-ին «Թրեյդեր» ՍՊ ընկերության գրավատանը գրավադրել է իր «Լադա Պրիորա» մակնիշի 71UV001 հաշվառման համարանիշով ավտոմեքենան, որի դիմաց ստացել է 3.300.000 դրամ։ Անուհետև, 2012թ. հոկ-տեմբերի 23-ին՝ ժամը 11-ի սահմաններում, նա Վ.Դանիելյանի և Ա.Քեշիշյանի հետ եկել է գրա-վատուն, վերջիններս գրպաններից հանել և հաշվելով նրան են փոխանցել 3.317.160 դրամ, և այդ գումարն ամբաստանյալը տվել է իրեն՝ որպես ստացած վարկի գումար։ Տուժողներն ամ-բաստանյալին նաև այլ գումար են տվել, որից հետո կազմել է ավտոմեքենան գրավից հանելու վերաբերյալ անհրաժեշտ փաստաթղթերը։ Նրանց խոսակցությունից տեղեկացել է, որ ամբաս-տանյալը ցանկանում է 8.500 ԱՄՆ դոլարով տուժողներին վաճառել իր ավտոմեքենան։ Քանի որ ավտոմեքենան գտնվել է գրավատան պահեստում, զանգահարել է պահեստում աշխատող Ար-թուրին և ասել, որ գրավի գումարը մուծված է, և նա կարող է ավտոմեքենան տալ ամբաստան-յալին։
Նույն օրը՝ երեկոյան, գրավատուն են եկել Վ.Դանիելյանն ու Ա.Քեշիշյանը, ովքեր իրեն տեղեկացրել են, որ Մ.Մալոյանն իրենց խաբել է և փաստացի չի տրամադրել արդեն իսկ գնված ավտոմեքենան։
Վ.Դանիելյանին ասել է, որ եթե ամբաստանյալն ավտոմեքենան արգելանքից հանելու համար փաստաթուղթ ուզի, այն չի տա նրան, սակայն երբ վերջինս պահանջել է դա, նրան տվել է նշված փաստաթուղթը, քանի որ իրավունք չի ունեցել մերժել նրան։
Վկա՝ «Թրեյդեր» ՍՊ ընկերության գրավատան փաստացի աշխատակից Արթուր Մել-քոնյանի ցուցմունքի համաձայն՝ 2012թ. հոկտեմբերին գրավատան աշխատակից Հարութը զան-գահարել է իրեն և, տեղեկացնելով, որ ամբաստանյալն ամբողջությամբ մարել է պարտքը« ասել է, որ բաց թողնի ավտոմեքենան։ Պատասխանելով, որ գործ ունի էլեկտրոցանցում« ասել է, որ մոտավորապես 2 ժամ կտևի իր գործը և եթե շուտ վերջացնի, ապա կզանգահարի ամբաստան-յալին ու կպայմանավորվի նրա հետ։ Մոտ 1 ժամ հետո ավարտել է գործերն ու զանգահարել է ամբաստանյալին, ավտոմեքենան հանձնել է նրան և գնացել է գրավատուն, որտեղ տեսել է Վ.Դանիելյանին, ով հարցրել է, թե որտեղ է ավտոմեքենան, ինչին պատասխանել է, որ այն տվել է տիրոջը։
Վկաներ՝ տուժող Վ.Դանիելյանի ծնողներ, Վազգեն Դանիելյանի և Խանում Աբլաբութ-յանի ու տուժող Ա.Քեշիշյանի եղբայր Գրիգոր Քեշիշյանի նույնաբովանդակ ցուցմունքների հա-մաձայն՝ 2012թ. հոկտեմբերի 23-ին տուժողները, վճարելով գրավատանը գրավադրված ամբաս-տանյալի «Լադա Պրիորա» մակնիշի ավտոմեքենայի համար վերջինիս ստացած գումարը, 8.500 ԱՄՆ դոլարով նրանից գնել են այն։ Սակայն ամբաստանյալը, ավտոմեքենան դուրս հա-նելով գրավատան պահեստից, այն չի հանձնել տուժողներին ու չի վերադարձրել նրանց տված գումարները։
«Իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին» 29.08.2013թ. որոշման համաձայն՝ «Վազ 21728-138 Լադա Պրիորա» մակնիշի 71UV001 հաշվառման համարանիշով ավտոմեքենան ճանաչվել է իրեղեն ապացույց և ի պահ է հանձնվել Մ.Մալոյանին։
«Հեռախոսահամարների վերծանումները զննելու մասին» 19.12.2012թ. արձանագրության համաձայն՝ Մ.Մալոյանը 091-50-60-36 հեռախոսահամարից 21.10.2012թ-ին՝ ժամը 17։04։47-ին, 22.10.212թ-ին՝ ժամը 11։38։22-ին, 12։22։50-ին« 17։44։29-ին, 23.10.2012թ-ին՝ ժամը 10։03։54-ին« 11։09։50-ին և 19։36։17-ին զանգահարել է Վ.Դանիելյանի 091-41-38-42 հեռախոսահամարին, իսկ վերջինս 22.10. 2012թ-ին՝ ժամը 17։38։48-ին, 17։39։45-ին, 18։09։50-ին, 23.10.2012թ-ին՝ ժամը 11։01։49-ին, 13։12։29-ին« 13։25։09-ին« 15։31։57-ին և 17։57։55-ին զանգահարել է Մ.Մալոյանի հե-ռախոսահամարին, և այդ զանգերն սպասարկվել են համապատասխանաբար՝ Երևան քաղաքի Արաբկիրի 2-րդ փողոցի հ. 29, Խանջյան փողոցի հ.հ. 5ա և 51, Կոմիտասի փողոցի հ. 49 Ար-մենակյան փողոցի հ. 272, Սասունցի Դավթի փողոցի հ. 87, Խանջյան փողոցի հ. 5ա, Սարի-Թաղի փողոցի հ. 7/89, Խանջյան փողոցի հ. 5ա և Արմենակյան փողոցի հ. 272 ալեհավաքների միջոցով։

Դատարանի վերլուծություն.

Դատարանը, վերլուծելով ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքն ու համակցութ-յան մեջ գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, գործի հանգամանք-ների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման վրա ձևավորված համոզմամբ հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալի կատարած արարքին տրվել է ճիշտ քրեաիրավական գնահա-տական, քրեական գործի` դատարանի կողմից որպես արժանահավատ գնահատվող ապա-ցույցները՝ տուժողների և վկաների ցուցմունքներն ու մյուս ապացույցները, ձեռք են բերվել քրե-ադատավարական օրենքի պահանջների պահպանմամբ, և սույն քրեական գործին վերաբերվող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ հաստատվում է, որ ամբաստանյալը, իրականացնելով իր նախնական դիտավորությունը և չարաշահելով տուժող-ների վստահությունը` հափշտակել է նրանց առանձնապես խոշոր չափերով գույքը, այսինքն` կատարել է հանցագործություն` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, որով և պետք է պատասխանատվության ենթարկվի։

ՀՀ վճռաբեկ դատարանը ԵԿԴ/0176/01/09 քրեաակն գործով 24.02.2011թ. կայացված որոշմամբ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ. «Վստահությունը չարաշահելն ուրիշի գույքին տիրանալու կամ դրա նկատմամբ իրավունք ձեռք բերելու նպատակով հանցա-վորի կողմից, նրա և գույքի սեփականատիրոջ կամ գույքը տիրապետողի միջև ձևավորված վստահության հարաբերությունների օգտագործումն է։ Արարքը խարդախություն որակելու հա-մար բավարար չէ, որ անձն իր արարքներով կամ որոշակի հանգամանքների բերումով տուժողի մոտ վստահություն վայելի, այլ անհրաժեշտ է, որպեսզի վերջինս համոզի տուժողին իրեն փո-խանցել գույքը կամ գույքի նկատմամբ իրավունքները։
Հանցագործի նկատմամբ տուժողի վստահությունը կարող է ինչպես իրավական, այնպես էլ փաստական հիմքեր ունենալ։ Այլ կերպ` հանցավորի և տուժողի միջև առկա՝ վստահության վրա հիմնված հարաբերությունները կարող են բխել ինչպես նրանց միջև առկա պայմանագրից, լիազորագրից և այլն, այնպես էլ առաջանալ հանցավորի և գույքը հանձնողի անձնական հարա-բերություններից, հանցավորի կողմից նախկինում դրսևորած վարքագծից, հանցավորի անձնա-վորությունից և այլն»։
Այսպիսով, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալը, չարաշահելով տուժող Վ.Դանիել-յանի հետ ունեցած անձնական հարաբերությունների հիման վրա ձևավորված և նախկինում տուժող Ա.Քեշիշյանի գիտությամբ նրանց միջև տեղի ունեցած գործարքից բխող տուժողների վստահությունը, հափշտակել է նրանց առանձնապես խոշոր չափերով գույքը։
Ինչ վերաբերվում է ամբաստանյալի պատճառաբանություններին, ապա դրանք դատա-քննությամբ չհաստատվեցին, իսկ նրա կատարած հանցագործությունը հիմնավորվեց նաև նրա մասնակի խոստովանությամբ, որ տուժողների կողմից գրավատանը գումարը վճարելուց հետո ավտոմեքենան չի հանձնել նրանց ու չի վերադարձրել նրանց գումարները։
Դատարանը նաև անհիմն է համարում ամբաստանյալի այն պատճառաբանությունը, որ գրավատնից դուրս գալուց հետո իրեն առաջարկվել է տուժողների առաջարկածից ավելի բարձր գնով վաճառել ավտոմեքնան, նկատի ունենալով, որ դատաքննությամբ չհիմնավորվեց, որ նրա կողմից նշված ժամանակահատվածում և հեռախոսահամարից նա ստացել է հեռախոսազանգ, ու որ պաշտպանության կողմը հրաժարվեց նշված հեռախոսազանգը կատարած ենթադրյալ անձին՝ որպես վկա, դատարան հրավիրելու վերաբերյալ միջնորդությունից։
Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալը նշված պատճառաբանություններով կատա-րած հանցագործության համար պատժից և պատասխանատվությունից խուսափելու նպատակ է հետապնդում։
Վերը նշված հիմնավորումներով դատարանը գտնում է, որ անհիմն են նաև ամբաստան-յալի կատարած արարքում հանցակազմի բացակայության և տուժողների հետ նրա հարաբերու-թյունների քաղաքացիաիրավական բնույթի վերաբերյալ պաշտպանի պատճառաբանություն-ներն ու քրեական գործի վարույթը կարճելու մասին միջնորդությունը։
Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` պատժի չափը որոշելիս, դատարանը հաշվի է առնում ինչպես նրա կատարած հանցագործության բնույթը, հանրության համար վտան-գավորության աստիճանը և հետևանքները, այնպես էլ նրա անձը բնութագրող տվյալներն ու պա-տասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները։
Որպես ամբաստանյալ Մ.Մալոյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ` դատարանը հաշվի է առնում, որ նա առաջին անգամ է դատապարտվում, ամ-բողջությամբ հատուցել է տուժողներին պատճառված վնասները, նրա խնամքին են գտնվում անչափահաս երկու երեխան, և որ տուժողները, ներելով նրան, խնդրեցին նրա նկատմամբ մեղմ պատիժ նշանակել։
Դատարանը նաև փաստում է, որ ամբաստանյալը, չունենալով իրավաբանական բավա-րար գիտելիքներ, այնուամենայնիվ գտավ, որ իրոք կատարել է խարդախություն՝ ավտոմեքե-նան չհանձնելով տուժողներին։
Դատաքննությամբ ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չարձանագրվեցին։
Դատարանը, հաշվի առնելով ամբաստանյալի անձը, նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող վերոգրյալ հանգամանքները, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծան-րացնող հանգամանքների բացակայությունը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստի-ճանը, նրա ընտանիքի կյանքի պայմանների վրա նշանակվելիք պատժի ազդեցության հնարա-վոր բացասական հետևանքները, չբացառելով, որ խարդախությունը կատարելուց հետո նա, գի-տակցելով և հասկանալով, որ կարող է տուժողների հետ պայմանավորված գնից ավելի բարձր գնով արագ վաճառել իր ավտոմեքենան, իրականում նպատակ է ունեցել վերադարձնել նրանց գումարները, նկատի ունենալով, որ տուժողներին պատճառված վնասները հատուցելուց հետո էականորեն նվազել է նրա կատարած արարքի ու անձի հասարակական վտանգավորության աստիճանը, ելնելով գործի փաստական տվյալների և հանգամանքների վերլուծության հիման վրա դատարանի մոտ ձևավորված նրա բարոյահոգեբանական ու քրեաիրավական դրական բնութագրից և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ ու 61-րդ հոդվածներով սահմանված՝ արդա-րության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից, հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալ Մ.Մալոյանի ուղղվելը հնարավոր է նաև առանց նրան հասարակությունից մեկուսացնելու և նշանակված պատիժը կրելու` ՀՀ քրեա-կան օրենսգքրի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայ-մանականորեն չկիրառելու միջոցով, ինչն անհրաժեշտ ու բավարար է նաև սոցիալական արդա-րությունը վերականգնելու և նրա կողմից նոր հանցագործությունների կատարումը կանխելու համար։
Դատարանը, ինչպես պատիժ նշանակելիս հաշվի առնվող հանգամաքների« այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ վերոգրյալ հետևություն-ներին հանգելիս ղեկավարվում է նաև նշված հարցերի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ մի շարք որոշումներում արտահայտած իրավական դիրքորոշումներով։ /Տես` թիվ,թիվ ՎԲ-124/07« ՎԲ-192/07« ԵՇԴ/0029/01/08« ԱՎԴ2/0059/01/08« ԵԱՔԴ/0078/01/09« ԼԴ2/0019/01/09, ՍԴ/0085 /01/10, ԳԴ1/0003/01/10, ԱՎԴ/0082/01/12 որոշումները/։
Միաժամանակ, նկատի ունենալով, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համա-ձայն՝ ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս կարող են նշանակվել լրացուցիչ պատիժներ« բացի գույքի բռնագրավումից, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալի նկատմամբ՝ որպես լրացուցիչ պատիժ, չի կարող նշանակվել գույքի բռնագրավում։
Դատարանը, նկատի ունենալով, որ տուժողներ Վ.Դանիելյանն ու Ա.Քեշիշյանը հրաժար-վեցին ընդդեմ Մ.Մալոյանի՝ գումարի բռնագանձման պահանջի մասին քաղաքացիական հայ-ցից, գտնում է, որ այդ հիմքով վարույթը պետք է կարճվի։
Քննության առնելով իրեղեն ապացույցի տնօրինման և դրա նկատմամբ դրված կալանքի հարցը՝ դատարանը գտնում է, որ «Վազ 21728-138 Լադա Պրիորա» մակնիշի 71UV001 հաշվառ-ման համարանիշով ավտոմեքենան պետք է թողնվի Մ.Մալոյանի տնօրինմանը, իսկ դրա վրա դրված կալանքը պետք է վերացվի։
Քննության առնելով ամբաստանյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցը` դատարանը, նկատի ունենալով, որ նա չի թաքնվել քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից և չի խոչընդոտել դատարանում գործի քննությանը, գտնում է, որ նրա նկատմամբ ընտրված խա-փանման միջոցը` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, պետք է թողնվի անփոփոխ։
Վերոգրյալների հիման վրա ու ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 365-րդ, 367-րդ և 369-372-րդ հոդվածներով` դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Մարատ Դավթի Մալոյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվա-ծի 3-րդ մասի 1-ին կետով և դատապարտել ազատազրկման 4 (չորս) տարի ժամկետով՝ առանց գույքի բռնագրավման։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ Մ.Մալոյանի նկատմամբ նշանակ-ված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան 3 (երեք) տարի ժամկե-տով։
Վ.Դանիելյանի և Ա.Քեշիշյանի ընդդեմ Մ.Մալոյանի՝ գումարի բռնագանձման պահանջի մասին քաղաքացիական հայցով վարույթը կարճել՝ քաղաքացիական հայցից հայցվորների հրաժարվելու հիմքով։
Իրեղեն ապացույցը՝ «Վազ 21728-138 Լադա Պրիորա» մակնիշի 71UV001 հաշվառման համարանիշով ավտոմեքենան, թողնել Մ.Մալոյանի տնօրինմանը՝ վերացնելով դրա վրա դրված կալանքը։
Մ.Մալոյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ քրեական վերաքննիչ դատարան` հրապարակ-վելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում։

ԴԱՏԱՎՈՐ` Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆ