Գործ ԵԿԴ/0183/01/13

Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

27 մարտի 2014թ. ք.Երևան

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Ս. ՉԻՉՈՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Ե. ԴԱՐԲԻՆՅԱՆ
Գ. ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ

ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Լ. ՍԱՐՈՅԱՆԻ

ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`

ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Ա. ԳԵՎՈՐԳՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ` Ն. ՆՈՐԻԿՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼՆԵՐ` Ս. ԽԵՉՈՅԱՆԻ
Ս. ԱԴԱՇՅԱՆԻ

դռնբաց դատական նիստում, վճռաբեկ վարույթի կանոններով, քննության առնելով մեղադրող Ա.Գևորգյանի վերաքննիչ բողոքը` Սուսաննա Գագիկի Խեչոյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և Սերգեյ Վիկտորի Ադաշյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2014 թվականի հունվարի 20-ի դատավճռի դեմ

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.

2013 թվականի հունվարի 17-ին ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով հարուցվել է թիվ 13104013 քրեական գործը:
2013 թվականի մայիսի 25-ին Սուսաննա Գագիկի Խեչոյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:
2013 թվականի մայիսի 29-ին մեղադրյալ Սուսաննա Գագիկի Խեչոյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին:
2013 թվականի օգոստոսի 13-ին Սերգեյ Վիկտորի Ադաշյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին:
2013 թվականի օգոստոսի 22-ին մեղադրյալ Սուսաննա Գագիկի Խեչոյանին առաջադրված մեղադրանքը լրացվել և նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:
2013 թվականի սեպտեմբերի 20-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազի կողմից քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Սուսաննա Գագիկի Խեչոյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և Սերգեյ Վիկտորի Ադաշյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը, դատական քննության արագացված կարգի կիրառմամբ, 2014 թվականի հունվարի 20-ի դատավճռով Սուսաննա Գագիկի Խեչոյանին մեղավոր է ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և դատապարտել ազատազրկման 5/հինգ/ տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման:
<<Հայաստանի Հարապետության անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին>> ՀՀ ԱԺ 2013 թվականի հոկտեմբերի 3-ի որոշման 2-րդ կետի 4-րդ ենթակետի կիրառմամբ Սուսաննա Խեչոյանին ազատել է պատժից:
Ս.Խեչոյանի գույքի վրա դրված կալանքը վերացրել է:
Ս.Խեչոյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը վերացրել է:
Սերգեյ Վիկտորի Ադաշյանին մեղավոր է ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և դատապարտել ազատազրկման 5/հինգ/ տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման:
<<Հայաստանի Հարապետության անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին>> ՀՀ ԱԺ 2013 թվականի հոկտեմբերի 3-ի որոշման 2-րդ կետի 4-րդ ենթակետի կիրառմամբ Սերգեյ Ադաշյանին ազատել է պատժից:
Ս.Ադաշյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը վերացրել է:
Ա.Թորոսյանի ընդդեմ Ս.Խեչոյանի և Ս.Ադաշյանի` հանցագործության հետևանքով պատճառված վնասների հատուցման պահանջի մասին քաղաքացիական հայցով վարույթը կարճել է:
Դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է բերել մեղադրող, Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ա.Գևորգյանը:
Քրեական գործը ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան մուտք է եղել 2014 թվականի փետրվարի 25-ին:
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2014 թվականի փետրվարի 26-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և քրեական գործը նշանակվել` քննության վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով:
Վերաքննիչ բողոքի դեմ գրավոր պատասխաններ են ստացվել ամբաստանյալներ Սուսաննա Խեչոյանի և Սերգեյ Ադաշյանի պաշտպան Նորիկ Նորիկյանից և տուժողի ներկայացուցիչ Մ.Պողոսյանից:
2. Գործի փաստական հանգամանքները.

Սուսաննա Գագիկի Խեչոյանը և Սերգեյ Վիկտորի Ադաշյանը դատապարտվել են հետևյալ արարքի համար:
Սուսաննա Գագիկի Խեչոյանը, հանդիսանալով <<Էլանժ>> ՍՊ ընկերությանը պատկանող՝ Երևան քաղաքի Մաշտոցի պողոտայի 16 շենք, բնակարան 20, 29 հասցեում գործող, <<Բեստ>> սուպերմարկետի տարադրամի փոխանակման կետի գանձապահ, իր հետ փաստացի ամուսնական հարաբերությունների մեջ գտնվող Սերգեյ Վիկտորի Ադաշյանի դրդմամբ 2012 թվականի սեպտեմբերի սկզբներից մինչև դեկտեմբերի 26-ը միասնական հանցավոր մտադրությամբ միավորված, շարունակաբար, մաս-մաս <<Էլանժ>> ՍՊ ընկերության կողմից իրեն վստահված՝ տարադրամի փոխանակման կետի շրջանառության մեջ դրված, գումարներից 21.441.900 ՀՀ դրամ գումարը <<Էլանժ>> ՍՊ ընկերության գույքային ֆոնդից դուրս բերելով՝ հանձնել է Սերգեյ Վիկտորի Ադաշյանին, այդ կերպ կատարելով իրեն վստահված ուրիշի գույքի առանձնապես խոշոր չափերի վատնում:
Սերգեյ Վիկտորի Ադաշյանը, գտնվելով <<Էլանժ>> ՍՊ ընկերությանը պատկանող` Երևան քաղաքի Մաշտոցի պողոտայի 16 շենք, բնակարան 20, 29 հասցեում գործող, <<Բեստ>> սուպերմարկետի տարադրամի փոխանակման կետի գանձապահ Սուսաննա Գագիկի Խեչոյանի հետ փաստացի ամուսնական հարաբերությունների մեջ, վերջինիս համոզելու եղանակով դրդել է 2012 թվականի սեպտեմբերի սկզբներից մինչև դեկտեմբերի 26-ը միասնական հանցավոր դիտավորությամբ, շարունակաբար մաս-մաս <<Էլանժ>> ՍՊ ընկերության կողմից նրան վստահված՝ տարադրամի փոխանակման կետի շրջանառության մեջ դրված, գումարներից 21.441.900 ՀՀ դրամ գումարը <<Էլանժ>> ՍՊ ընկերության գույքային ֆոնդից դուրս բերելով հանձնել իրեն՝ այդ կերպ կատարելով նրան վստահված ուրիշի գույքի առանձնապես խոշոր չափերով վատնում:

3. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.

Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում, ներքոհիշյալ հիմնավորումներով:
Մեղադրող, Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ա.Գևորգյանը վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից թույլ է տրվել դատական սխալ, ճիշտ չի կիրառվել քրեական օրենքը, մասնավորապես խախտվել են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների պահանջները՝ ամբաստանյալներ Սասաննա Գագիկի Խեչոյանի և Սերգեյ Վիկտորի Ադաշյանի նկատմամբ նշանակվել է անարդարացի և ակնհայտ մեղմ պատիժ, որը չի համապատասխանում կատարած հանցանքների ծանրությանն ու հասարակական վտանգավորությանը, ուստի դատական ակտը` պատժի մասով, ենթակա է բեկանման հետևյալ պատճառաբանություններով:
Առաջին ատյանի դատարանը՝ դատվճռում որպես ամբաստանյալների պատասխանտվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ նշելով նրանց խնամքի տակ մանկահասակ, մինչև 14 տարեկան երեխայի առկայությունը, խոստովանական ցուցմունքներով հանցագործությունը բացահայտելուն աջակցելը, մեղադրանքի հետ համաձայնվելը, կատարած հանցանքի համար անկեղծորեն զղջալը և տուժողին պատճառված վնասն ամբողջովին հատուցելը, հանգել է այն հետևության, որ ամբաստանյալները պետք է դատապարտվեն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված նվազագույն չափով ազատազրկման՝ առանց գույքի բռնագրավման և <<Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին>> ՀՀ Ազգային ժողովի 2013 թվականի հոկտեմբերի 3-ի որոշման 2-րդ կետի 4-րդ ենթակետի կիրառմամբ նրանք պետք է ազատվեն պատժից:
Ամբաստանյալների նկատմամբ պատիժ նշանակելիս՝ պատժի չափը որոշելիս դատարանը որևէ կերպ հաշվի չի առել նրանցից յուրաքանչյուրի կատարած արարքի բնույթը, հանցանքների ծանրության և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը:
Բողոքաբերը, վկայակոչելով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի օգոստոսի 30-ի թիվ ՎԲ-142/07 որոշումը, նշել է, որ դատարանը պետք է բացահայտի կատարած կոնկրետ հանցանքի առանձնահատուկ հատկանիշները, որոնք կարող են ազդել հանրության համար վտանգավորության աստիճանի վրա /հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, վնասի չափը և այլն/: Դատարանը հանրության համար վտանգավորության աստիճանը որոշելու ժամանակ պետք է պարզի և հաշվի առնի նաև պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը հանցանքի կատարման պահին, ինչը Սուսաննա Խեչոյանի և Սերգեյ Ադաշյանի նկատմամբ դատավճիռ կայացնելիս դատարանը չի պահպանել:
Նկատի ունենալով, որ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի կողմից խախտվել են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների պահանջները՝ Սուսաննա Գագիկի Խեչոյանի և Սերգեյ Վիկտորի Ադաշյանի նկատմամբ նշանակավել է ակնհայտ մեղմ և անարադարացի պատիժ, որը որևէ կերպ չի համապատասխանում կատարած հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին, բնույթին և բավարար չէ պատժի նպատակներն ապահովելու, սոցիալական արդարությունը վերականգնելու, պատժի ենթարկված անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցագործությունների կատարումը կանխելու համար, այսինքն՝ թույլ է տրվել դատական սխալ, որը ազդել է գործի ելքի վրա, ուստի մեղադրող Ա.Գևորգյանը միջնորդել է Սուսաննա Գագիկի Խեչոյանի և Սերգեյ Վիկտորի Ադաշյանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի հունվարի 20-ի դատական ակտը` պատժի մասով, բեկանել և Սուսաննա Գագիկի Խեչոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նշանակել պատիժ ազատազրկում 5/հինգ/ տարի 4/չորս/ ամիս ժամկետով՝ առանց գույքի բռնագրավման: Սերգեյ Վիկտորի Ադաշյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նշանակել պատիժ ազատազրկում 5/հինգ/ տարի 4/չորս/ ամիս ժամկետով՝ առանց գույքի բռնագրավման:

4. Վերաքննիչ բողոքի դեմ բերված պատասխանը.

Ամբաստանյալներ Սուսաննա Խեչոյանի և Սերգեյ Ադաշյանի պաշտպան Նորիկ Նորիկյանը վերաքննիչ բողոքի դեմ ներկայացված գրավոր պատասխանում նշել է, որ վերաքննիչ բողոքի հիմքում դրված է այն հարցը, որ դատարանը հաշվի չի առել հանցանքների ծանրության և վտանգավորության աստիճանը:
Բողոքաբերի վերլուծությունները որևէ աղերս չունեն հրապարակված դատական ակտի էության և բովանդակության հետ:
Պաշտպանը, վկայակոչելով ՀՀ վճռաբեկ դասատանի Թ.Տեր-Գրիգորյանի գործով թիվ ՎԴ-192/07, Սամվել Հունիկյանի գործով 2008 թվականի փետրվարի 29-ի թիվ Վ-11/08 որոշումները, նշել է, որ կատարած արարքից հետո իր պաշտպանյալները դրսևորել են բացառապես օրինակելի վարքագիծ, լիովին աջակցել են հանցագործության ամբողջական բացահայտմանը, տվել են ինքնախոստովանական ցուցմունքներ, որևէ կերպ չեն խոչընդոտել թե նախաքննությանը, և թե դատաքննությանը, ամբողջությամբ վերականգնել են հասցված վնասը, խորապես զղջացել են կատարած արարքի համար: Իսկ սա հնարավորություն է տալիս օբյեկտիվորեն գնահատելու և պատկերացում կազմելու նրանց, որպես անձերի, ընդհանուր բնութագրի վերաբերյալ, այն մասին, որ իրենց վարքագծով հնարավորություն են տվել դատարանին պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, ինչպես նաև այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս, բացի իրավական նորմերից, առաջնորդվելու մարդասիրական նկատառումներով, ինչը և արդարացիորեն արվել է:
Դատական ակտով կիրառվել է <<Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին>> ՀՀ Ազգային Ժողովի 2013 թվականի հոկտեմբերի 3-ի որոշման 2-րդ կետի 4-րդ ենթակետը, ըստ որի` պատժից ենթակա են ազատման այն անձինք, որոնց նկատմամբ առավելագույնը հինգ տարի ժամկետով ազատազրկում է նշանակվել համաներման մասին որոշումն ուժի մեջ մտնելու օրվա դրությամբ մինչև երեք տարեկան երեխա ունեցող անձանց:
Ամբաստանյալների նկատմամբ պատիժ նշանակելիս՝ պատիժների չափը որոշելիս, դատարանը հաշվի է առել ինչպես նրանցից յուրաքանչյուրի կատարած արարքի բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ արագացված կարգով անցկացված դատաքննության ընթացքում ուսումնասիրված՝ նրանց անձը բնութագրող տվյալներն ու պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները:
Տվյալ դեպքում, մենք գործ ունենք նորաստեղծ ընտանիքի հետ, ովքեր երիտասարդ են, հանցագործությունն, ըստ էության, կատարել են հանգամանքների բերումով, նախկինում դատապարտված չեն եղել, ունեն մանկահասակ երեխա, ակնհայտորեն զղջացել են իրենց կատարած արարքի համար, խնդրել են դատարանին արագացված դատաքննություն իրականացնելու համար, իսկ դա նշանակում է, որ գիտակցել են դրա ամբողջական հետևանքները:
Հաշվի առնելով վերոգրյալը, պաշտպանը գտնում է, որ կայացված դատական ակտն օրինական է ու հիմնավորված, արդարացի է, հետևաբար բերված վերաքննիչ բողոքն անհիմն է, ուստի խնդրել է մերժել այն, և ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավճիռը թողնել օրինական ուժի մեջ:
Տուժողի ներկայացուցիչ Մ.Պողոսյանը վերաքննիչ բողոքի դեմ ներկայացված գրավոր պատասխանում նշել է, որ մեղադրողի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքն անհիմն է, չի բխում քրեական գործով ձեռք բերված տվյալներից և ենթակա է մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Սույն քրեական գործի քննության ժամանակ Դատարանն ամբաստանյալների նկատմամբ պատիժ նշանակելիս՝ պատիժների չափը որոշելիս, հաշվի է առել ինչպես նրանցից յուրաքանչյուրի կատարած արարքի բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ արագացված կարգով անցկացված դատաքննության ընթացքում ուսումնասիրված՝ նրանց անձը բնութագրող տվյալներն ու պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները:
Մասնավորապես՝ որպես ամբաստանյալներ Ս.Խեչոյանի և Ս.Ադաշյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ՝ դատարանը հաշվի է առել, որ նրանց խնամքին է մանկահասակ՝ մինչև տասնչորս տարեկան, երեխան, խոստովանական ցուցմունքներով աջակցել են հանցագործությունը բացահայտելուն, համաձայնվել են մեղադրանքի հետ և անկեղծորեն զղջացել կատարած հանցանքի համար, ամբողջությամբ հատուցել են տուժողին պատճառած վնասը, իսկ որպես վերջիններիս անձը բնութագրող տվյալ՝ դրական բնութագրվելը:
Դատարանի վերը նշված դիրքորոշումը հիմնավորված է և բխում է քրեական գործով ձեռք բերված տվյալներից:
Բացի այդ, սույն քրեական գործում դատաքննությամբ ամբաստանյալների պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չեն արձանագրվել:
Ամբաստանյալներն ամբողջությամբ և կամովին հատուցել են սույն քրեական գործով տուժող <<Էլանժ>> ՍՊ ընկերությանը պատճառված վնասը և վերջինս որևէ պահանջ վերջիններիս հանդեպ չունի և դատարանին խնդրում է ամբաստանյալներին դատապարտել հնարավորինս մեղմ պատժի:
Այսինքն, սույն քրեական գործով Դատարանը որպես պատիժ նշանակելով ազատազրկում 5/հինգ/ տարի ժամկետով` միանգամայն իրավացիորեն առաջնորդվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածներով և նշանակված պատիժը համապատասխանում է հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորների անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար է նրանց ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար:
Գտնում է նաև, որ սույն քրեական գործով սոցիալական արդարությունն արդեն իսկ վերականգնվել է, գործով նշանակված պատիժն ուղղել է ամբաստանյալներին և իրականացրել է պատժի՝ նոր հանցագործությունների կանխման առաքելությունը:
Այսինքն, Դատարանը նշանակել է հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանին և բնույթին, հանցավորների անձը բնութագրող տվյալներին՝ այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներին համախատասխան պատիժ:
Վերոգրյալի հիման վրա` տուժողի ներկայացուցիչ Մ.Պողոսյանը խնդրել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 20.01.2014թ. դատավճռի դեմ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ա.Գևորգյանի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքն ամբողջությամբ մերժել՝ օրինական ուժի մեջ թողնելով առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը:

5. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.

Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով վերաքննիչ բողոքը` բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, վերլուծելով գործի նյութերը, դրանք գնահատելով իրենց համակցությամբ, ներքին համոզմամբ, հանգում է հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասով սահմանված հաջորդականությամբ լուծելով այն հարցերը, թե ենթակա է արդյո՞ք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար և ին՞չ պատիժ պետք է նշանակվի նրա նկատմամբ, պետք է լուծի նաև այն հարցը, թե ամբաստանյալն արդյո՞ք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը:
Նշված հարցերի լուծման ընթացքում դատարանը պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներով:
Մասնավորապես, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժն արդարացի է, եթե համապատասխանում է հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար է անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով նույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
Պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
Քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի վերը թվարկված դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
Ն.Սարգսյանի գործով կայացված որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ <<(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս: Նշված սկզբունքներից յուրաքանչյուրը՝ որպես առանձին բաղադրամաս, ունի ինքնուրույն նշանակություն և պարտադիր հաշվի է առնվում քրեական պատիժ նշանակելիս: (…)>> /Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշում/:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր 2009 թվականի փետրվարի 17-ի Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշմամբ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ <<(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում կարևոր է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը: (…)>>:
Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալներ Սուսաննա Խեչոյանի և Սերգեյ Ադաշյանի նկատմամբ պատժի տեսակն ու չափը որոշելիս, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով` բավարար չափով ստուգման և գնահատության է ենթարկել կատարած հանցանքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, ամբաստանյալների անձը բնութագրող տվյալները` դրական բնութագրվելը, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները` նրանց խնամքին մանկահասակ՝ մինչև տասնչորս տարեկան, երեխայի առկայությունը, խոստովանական ցուցմունքներով հանցագործությունը բացահայտելուն աջակցելը, մեղադրանքի հետ համաձայնելը և կատարած հանցանքի համար անկեղծորեն զղջալը, ամբողջությամբ տուժողին պատճառած վնասը հատուցելը, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, գտել է, որ ամբաստանյալների նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված նվազագույն պատիժ նշանակելով` հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին:
ՀՀ քրեական օրենսդրության` պատժի կանոնակարգումը նախատեսող իրավադրույթների պահանջների համատեքստում քննության առնելով Սուսաննա Խեչոյանի և Սերգեյ Ադաշյանի նկատմամբ նշանակված պատժի հարցը, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը պատժատեսակի, պատժաչափի և պատիժը կրելու նպատակահարմարության հարցում հանգել է ճիշտ հետևության: Սուսաննա Խեչոյանի և Սերգեյ Ադաշյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածով ամրագրված արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքից և կարող է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները:
Ինչ վերաբերում է վերաքննիչ բողոքի փաստարկին առ այն, որ դատարանը հաշվի չի առել օրենքով պահպանվող հասարակական հարաբերությունների սոցիալական նշանակությունը և բնույթը, ապա վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից Սուսաննա Խեչոյանի և Սերգեյ Ադաշյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս պահպանվել է նաև նշված հանգամանքը:
Վերաքննիչ դատարանը հիմնավոր չի համարում վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանությունն այն մասին, որ ամբաստանյալների նկատմամբ նշանակվել է անարդարացի և ակնհայտ մեղմ պատիժ, և գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը Սուսաննա Խեչոյանի և Սերգեյ Ադաշյանի նկատմամբ նշանակել է համաչափ պատիժ, ուստի հիմքեր չկան դատավճիռը` պատժի մասով, բեկանելու և նշանակված պատիժը խստացնելու համար:
Վերը նշված հանգամանքների վերլուծությամբ վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը քրեական գործի քննության ընթացքում նյութական և դատավարական իրավունքի նորմերի խախտումներ թույլ չի տվել, այդ առումով դատավճիռն օրինական է, հիմնավորված ու պատճառաբանված, լիովին համապատասխանում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի պահանջներին, ուստի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել` դատական ակտը թողնելով օրինական ուժի մեջ:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ, 402-րդ, 418-րդ հոդվածներով` ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Մեղադրող Ա.Գևորգյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2014 թվականի հունվարի 20-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Սուսաննա Գագիկի Խեչոյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և Սերգեյ Վիկտորի Ադաշյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, թողնել օրինական ուժի մեջ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ

Իսկականի հետ ճիշտ է`

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Ս. ՉԻՉՈՅԱՆ